၅။ အႏုမာနပေဥႇာ

၅။ အႏုမာနပေဥႇာ
၁။ ဗုဒၶဝေဂၢါ
၁။ ဒြိႏၷံ ဗုဒၶါနံ အႏုပၸဇၨမာနပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁) နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အ႒ာနေမတံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဝကာေသာ၊ ယံ ဧကိႆာ ေလာကဓာတုယာ ေဒြ အရဟေႏၲာ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အပုဗၺံ အစရိမံ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ ေနတံ ဌာနံ ဝိဇၨတီ'တိ။ ေဒေသႏၲာ စ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺပိ တထာဂတာ သတၱတႎသ ေဗာဓိပကၡိယဓေမၼ ေဒေသႏၲိ၊ ကထယမာနာ စ စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ ကေထႏၲိ၊ သိကၡာေပႏၲာ စ တီသု သိကၡာသု သိကၡာေပႏၲိ၊ အႏုသာသမာနာ စ အပၸမာဒပၸဋိပတၱိယံ အႏုသာသႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺသမၸိ တထာဂတာနံ ဧကာ ေဒသနာ ဧကာ ကထာ ဧကာ သိကၡာ ဧကာ အႏုသိ႒ိ၊ ေကန ကာရေဏန ေဒြ တထာဂတာ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ? ဧေကနပိ တာဝ ဗုဒၶဳပၸါေဒန အယံ ေလာေကာ ၾသဘာသဇာေတာ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဘေဝယ်၊ ဒြိႏၷံ ပဘာယ အယံ ေလာေကာ ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ၾသဘာသဇာေတာ ဘေဝယ်၊ ၾသဝဒမာနာ စ ေဒြ တထာဂတာ သုခံ ၾသဝေဒယ်ဳံ၊ အႏုသာသမာနာ စ သုခံ အႏုသာေသယ်ဳံ၊ တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟိ၊ ယထာဟံ နိႆံသေယာ ဘေဝယ်''ႏၲိ။
 ''အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဧကဗုဒၶဓာရဏီ၊ ဧကေႆဝ တထာဂတႆ ဂုဏံ ဓာေရတိ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဥပၸေဇၨယ်၊ နာယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဓာေရယ်၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဧကပုရိသသႏၶာရဏီ [မူကြဲ-ဧကပုရိသသႏၲာရဏီ (သီ၊ ပီ၊)] ဘေဝယ်၊ ဧကသၼႎ ပုရိေသ အဘိ႐ူေဠႇ သာ နာဝါ သမုပါဒိကာ [မူကြဲ-သမုဒကာ (က၊)] ဘေဝယ်။ အထ ဒုတိေယာ ပုရိေသာ အာဂေစၧယ် တာဒိေသာ အာယုနာ ဝေဏၰန ဝေယန ပမာေဏန ကိသထူေလန သဗၺဂၤပစၥေဂၤန၊ ေသာ တံ နာဝံ အဘိ႐ူေဟယ်၊ အပိ ႏု သာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဒြိႏၷမၸိ ဓာေရယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်၊ ၾသသီေဒယ် ဥဒေက''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၂) ဧကဗုဒၶဓာရဏီ၊ ဧကေႆဝ တထာဂတႆ ဂုဏံ ဓာေရတိ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဥပၸေဇၨယ်၊ နာယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဓာေရယ်၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ယာဝဒတၳံ ေဘာဇနံ ဘုေၪၨယ် ဆာေဒႏၲံ ယာဝ ကဏၭမဘိပူရယိတြာ၊ ေသာ ဓာေတာ ပီဏိေတာ ပရိပုေဏၰာ နိရႏၲေရာ တႏၵိကေတာ အေနာနမိတဒ႑ဇာေတာ ပုနေဒဝ တတၱကံ ေဘာဇနံ ဘုေၪၨယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ သုခိေတာ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သကႎ ဘုေတၱာဝ မေရယ်ာ''တိ [မူကြဲ-ဘုေတၱာ ဝေမယ်ာတိ (က)] ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဧကဗုဒၶဓာရဏီ၊ ဧကေႆဝ တထာဂတႆ ဂုဏံ ဓာေရတိ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဥပၸေဇၨယ်၊ နာယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဓာေရယ်၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်ာ''တိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိဓမၼဘာေရန ပထဝီ စလတီ''တိ? ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သကဋာ ရတနပရိပူရိတာ ဘေဝယ်ဳံ ယာဝ မုခသမာ၊ ဧကသၼာ သကဋေတာ ရတနံ ဂေဟတြာ ဧကသၼႎ သကေဋ အာကိေရယ်ဳံ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သကဋံ ဒြိႏၷမၸိ သကဋာနံ ရတနံ ဓာေရယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နာဘိပိ တႆ ဖေလယ်၊ အရာပိ တႆ ဘိေဇၨယ်ဳံ၊ ေနမိပိ တႆ ၾသပေတယ်၊ အေကၡာပိ တႆ ဘိေဇၨယ်ာ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိရတနဘာေရန သကဋံ ဘိဇၨတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိဓမၼဘာေရန ပထဝီ စလတိ။
 ''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ ကာရဏံ ဗုဒၶဗလပရိဒီပနာယ ၾသသာရိတံ။ အညမၸိ တတၳ အဘိ႐ူပံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသံ ပရိသာယ ဝိဝါေဒါ ဥပၸေဇၨယ် 'တုမွာကံ ဗုေဒၶါ၊ အမွာကံ ဗုေဒၶါ'တိ၊ ဥဘေတာ ပကၡဇာတာ ဘေဝယ်ဳံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒြိႏၷံ ဗလဝါမစၥာနံ ပရိသာယ ဝိဝါေဒါ ဥပၸေဇၨယ် 'တုမွာကံ အမေစၥာ၊ အမွာကံ အမေစၥာ'တိ၊ ဥဘေတာ ပကၡဇာတာ ေဟာႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသံ ပရိသာယ ဝိဝါေဒါ ဥပၸေဇၨယ် 'တုမွာကံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃) ဗုေဒၶါ၊ အမွာကံ ဗုေဒၶါ'တိ၊ ဥဘေတာ ပကၡဇာတာ ဘေဝယ်ဳံ။ ဣဒံ တာဝ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ 'အေဂၢါ ဗုေဒၶါ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘေဝယ်၊ 'ေဇေ႒ာ ဗုေဒၶါ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘေဝယ်၊ 'ေသေ႒ာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'ဝိသိေ႒ာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'ဥတၱေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'ပဝေရာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အသေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အသမသေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အပၸဋိေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အပၸဋိဘာေဂါ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အပၸဋိပုဂၢေလာ ဗုေဒၶါ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘေဝယ်။ ဣဒမၸိ ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတၳေတာ သမၸဋိစၧ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။
 ''အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶါနံ ဘဂဝႏၲာနံ သဘာဝပကတိ ဧသာယံ၊ ဧေကာ ေယဝ ဗုေဒၶါ ေလာေက ဥပၸဇၨတိ။ ကသၼာ ကာရဏာ? မဟႏၲတာယ သဗၺညဳဗုဒၶဂုဏာနံ။ အညမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ေလာေက မဟႏၲံ၊ တံ ဧကံ ေယဝ ေဟာတိ။ ပထဝီ၊ မဟာရာဇ၊ မဟႏၲီ၊ သာ ဧကာ ေယဝ။ သာဂေရာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ သိေန႐ု ဂိရိရာဇာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ အာကာေသာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ သေကၠာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ မာေရာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ မဟာျဗဟၼာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ ေလာကသၼႎ။ ယတၳ ေတ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ တတၳ အညႆ ၾသကာေသာ န ေဟာတိ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဧေကာ ေယဝ ေလာကသၼႎ ဥပၸဇၨတီ''တိ။
 ''သုကထိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ ၾသပေမၼဟိ ကာရေဏဟိ။ အနိပုေဏာေပတံ သုတြာ အတၱမေနာ ဘေဝယ်၊ ကႎ ပန မာဒိေသာ မဟာပေညာ။ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ဒြိႏၷံ ဗုဒၶါနံ အႏုပၸဇၨမာနပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ေဂါတမိဝတၳဒါနပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄) နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ မာတုစၧာယ မဟာပဇာပတိယာ ေဂါတမိယာ ဝႆိကသာဋိကာယ ဒီယမာနာယ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပူဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။ ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သံဃရတနေတာ န ဘာရိေကာ န ဂ႐ုေကာ န ဒကၡိေဏေယ်ာ၊ ယံ တထာဂေတာ သကာယ မာတုစၧာယ သယံ ပိၪၨိတံ [မူကြဲ-ပိစၧိတံ (သီ၊ ပီ၊)] သယံ လုၪၥိတံ သယံ ေပါထိတံ သယံ ကႏၲိတံ သယံ ဝါယိတံ ဝႆိကသာဋိကံ အတၱေနာ ဒီယမာနံ သံဃႆ ဒါေပသိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သံဃရတနေတာ ဥတၱေရာ ဘေဝယ် အဓိေကာ ဝါ ဝိသိေ႒ာ ဝါ၊ 'မယိ ဒိေႏၷ မဟပၹလံ ဘဝိႆတီ'တိ န တထာဂေတာ မာတုစၧာယ သယံ ပိၪၨိတံ သယံ လုၪၥိတံ သယံ ေပါထိတံ ဝႆိကသာဋိကံ သံေဃ ဒါေပယ်၊ ယသၼာ စ ေခါ ဘေႏၲ နာဂေသန တထာဂေတာ အတၱာနံ န ပတၳယတိ [မူကြဲ-န ပတၳီယတိ (သီ၊ ပီ၊)] န ဥပနိႆယတိ၊ တသၼာ တထာဂေတာ မာတုစၧာယ တံ ဝႆိကသာဋိကံ သံဃႆ ဒါေပသီ''တိ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ မာတုစၧာယ မဟာပဇာပတိယာ ေဂါတမိယာ ဝႆိကသာဋိကာယ ဒီယမာနာယ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပူဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။ တံ ပန န အတၱေနာ ပတိမာနနႆ အဝိပါကတာယ န အဒကၡိေဏယ်တာယ၊ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိတတၳာယ အႏုကမၸာယ အနာဂတမဒၶါနံ သံေဃာ မမစၥေယန စိတၱီကေတာ ဘဝိႆတီတိ ဝိဇၨမာေန ေယဝ ဂုေဏ ပရိကိတၱယေႏၲာ ဧဝမာဟ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပူဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပိတာ ဓရမာေနာ ေယဝ အမစၥဘဋဗလေဒါဝါရိကအနီက႒ပါရိသဇၨဇနမေဇၩ ရေညာ သႏၲိေက ပုတၱႆ ဝိဇၨမာနံ ေယဝ ဂုဏံ ပကိေတၱတိ [မူကြဲ-ပရိကိေတၱတိ (က၊)] 'ဣဓ ဌပိေတာ အနာဂတမဒၶါနံ ဇနမေဇၩ ပူဇိေတာ ဘဝိႆတီ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဟိတတၳာယ အႏုကမၸာယ အနာဂတမဒၶါနံ သံေဃာ မမစၥေယန စိတၱီကေတာ ဘဝိႆတီတိ ဝိဇၨမာေန ေယဝ ဂုေဏ ပကိတၱယေႏၲာ ဧဝမာဟ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပုဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။
 ''န (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅) ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ဝႆိကသာဋိကာႏုပၸဒါနမတၱေကန သံေဃာ တထာဂတေတာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတေရာ ပုတၱာနံ ဥစၧာေဒႏၲိ ပရိမဒၵႏၲိ နဟာေပႏၲိ သမၺာေဟႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ဥစၧာဒနပရိမဒၵနနဟာပနသမၺာဟနမတၱေကန 'ပုေတၱာ မာတာပိတူဟိ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ'တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အကာမကရဏီယာ ဘေႏၲ ပုတၱာ မာတာပိတူနံ၊ တသၼာ မာတာပိတေရာ ပုတၱာနံ ဥစၧာဒနပရိမဒၵနနဟာပနသမၺာဟနံ ကေရာႏၲီ''တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န တာဝတေကန ဝႆိကသာဋိကာႏုပၸဒါနမတၱေကန သံေဃာ တထာဂတေတာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါတိ။ အပိ စ တထာဂေတာ အကာမကရဏီယံ ကေရာေႏၲာ မာတုစၧာယ တံ ဝႆိကသာဋိကံ သံဃႆ ဒါေပသိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ ဥပါယနံ အာဟေရယ်၊ တံ ရာဇာ ဥပါယနံ အညတရႆ ဘဋႆ ဝါ ဗလႆ ဝါ ေသနာပတိႆ ဝါ ပုေရာဟိတႆ ဝါ ဒေဒယ်။ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ တာဝတေကန ဥပါယနပဋိလာဘမတၱေကန ရညာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ရာဇဘတၱိေကာ၊ ဘေႏၲ၊ ေသာ ပုရိေသာ ရာဇူပဇီဝီ၊ တ႒ာေန ဌေပေႏၲာ ရာဇာ ဥပါယနံ ေဒတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န တာဝတေကန ဝႆိကသာဋိကာႏုပၸဒါနမတၱေကန သံေဃာ တထာဂတေတာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ၊ အထ ေခါ တထာဂတဘတၱိေကာ တထာဂတူပဇီဝီ။ တ႒ာေန ဌေပေႏၲာ တထာဂေတာ သံဃႆ ဝႆိကသာဋိကံ ဒါေပသိ။
 ''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'သဘာဝပဋိပူဇနီေယာ သံေဃာ၊ မမ သႏၲေကန သံဃံ ပဋိပူေဇႆာမီ'တိ သံဃႆ ဝႆိကသာဋိကံ ဒါေပသိ၊ န၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အတၱေနာ ေယဝ ပဋိပူဇနံ ဝေဏၰတိ၊ အထ ေခါ ေယ ေလာေက ပဋိပူဇနာရဟာ၊ ေတသမၸိ တထာဂေတာ ပဋိပူဇနံ ဝေဏၰတိ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန မဇၩိမနိကာယဝရလၪၧေက ဓမၼဒါယာဒဓမၼပရိယာေယ အပၸိစၧပၸဋိပတၱႎ ပကိတၱယမာေနန 'အသု ေယဝ ေမ ပုရိေမာ ဘိကၡဳ ပုဇၨတေရာ စ ပါသံသတေရာ စာ'တိ။ ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘေဝသု ေကာစိ သေတၱာ တထာဂတေတာ ဒကၡိေဏေယ်ာ ဝါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆) ဥတၱေရာ ဝါ အဓိေကာ ဝါ ဝိသိေ႒ာ ဝါ၊ တထာဂေတာဝ ဥတၱေရာ အဓိေကာ ဝိသိေ႒ာ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ သံယုတၱနိကာယဝေရ မာဏဝဂါမိေကန ေဒဝပုေတၱန ဘဂဝေတာ ပုရေတာ ဌတြာ ေဒဝမႏုႆမေဇၩ --
 '''ဝိပုေလာ ရာဇဂဟီယာနံ [မူကြဲ-ရာဇဂဟိကာနံ (က၊) သံ၊ နိ၊ ၁။၁၁၁) ပႆိတဗၺံ]၊ ဂိရိ ေသေ႒ာ ပဝုစၥတိ။
 ေသေတာ ဟိမဝတံ ေသေ႒ာ၊ အာဒိေစၥာ အဃဂါမိနံ။
 '''သမုေဒၵါ ဥဒဓိနံ ေသေ႒ာ၊ နကၡတၱာနၪၥ စႏၵိမာ။
 သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ဗုေဒၶါ အေဂၢါ ပဝုစၥတီ'တိ။
 ''တာ ေခါ ပေနတာ၊ မဟာရာဇ၊ မာဏဝဂါမိေကန ေဒဝပုေတၱန ဂါထာ သုဂီတာ န ဒုဂၢီတာ၊ သုဘာသိတာ န ဒုဗ႓ာသိတာ၊ အႏုမတာ စ ဘဂဝတာ၊ နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရနပိ သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ ဘဏိတံ --
 '''ဧေကာ မေနာပသာေဒါ။ သရဏဂမနမၪၨလိပဏာေမာ ဝါ။
 ဥႆဟေတ တာရယိတုံ၊ မာရဗလနိသူဒေန ဗုေဒၶ'တိ။
 ''ဘဂဝတာ စ ဘဏိတံ ေဒဝါတိေဒေဝန 'ဧကပုဂၢေလာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။ ကတေမာ ဧကပုဂၢေလာ? တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ။ ပ ။ ေဒဝမႏုႆာန'''ႏၲိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ေဂါတမိဝတၳဒါနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဂိဟိပဗၺဇိတသမၼာပဋိပတၱိပေဥႇာ
 (၃) ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ဂိဟိေနာ ဝါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဗၺဇိတႆ ဝါ သမၼာပဋိပတၱႎ ဝေဏၰမိ၊ ဂိဟီ ဝါ ဘိကၡေဝ ပဗၺဇိေတာ ဝါ သမၼာပဋိပေႏၷာ သမၼာပဋိပတၱာဓိကရဏေဟတု အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇) ဓမၼံ ကုသလ''ႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂိဟီ ၾသဒါတဝသေနာ ကာမေဘာဂီ ပုတၱဒါရသမၺာဓသယနံ အဇၩာဝသေႏၲာ ကာသိကစႏၵနံ ပစၥႏုေဘာေႏၲာ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ဓာေရေႏၲာ ဇာတ႐ူပရဇတံ သာဒိယေႏၲာ မဏိကု႑လ [မူကြဲ-မဏိကနက (သီ၊ ပီ၊)] ဝိစိတၱေမာဠိဗေဒၶါ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ၊ ပဗၺဇိေတာပိ ဘ႑ဳကာသာဝဝတၳဝသေနာ ပရပိ႑မဇၩဳပဂေတာ စတူသု သီလကၡေႏၶသု သမၼာပရိပူရကာရီ ဒိယေၯသု သိကၡာပဒသေတသု သမာဒါယ ဝတၱေႏၲာ ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု အနဝေသသံ ဝတၱေႏၲာ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ။ တတၳ၊ ဘေႏၲ၊ ေကာ ဝိေသေသာ ဂိဟိေနာ ဝါ ပဗၺဇိတႆ ဝါ? အဖလံ ေဟာတိ တေပါကမၼံ၊ နိရတၳကာ ပဗၺဇၨာ။ ဝၪၩာ သိကၡာပဒေဂါပနာ၊ ေမာဃံ ဓုတဂုဏသမာဒါနံ၊ ကႎ တတၳ ဒုကၡမႏုစိေဏၰန၊ နႏု နာမ သုေခေနဝ သုခံ အဓိဂႏၲဗၺ''ႏၲိ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဂိဟိေနာ ဝါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဗၺဇိတႆ ဝါ သမၼာပဋိပတၱႎ ဝေဏၰမိ၊ ဂိဟီ ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဗၺဇိေတာ ဝါ သမၼာပဋိပေႏၷာ သမၼာပဋိပတၱာဓိကရဏေဟတု အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလ''ႏၲိ။ ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာဝ ေသေ႒ာ၊ ပဗၺဇိေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ပဗၺဇိေတာမွီ'တိ န သမၼာ ပဋိပေဇၨယ်၊ အထ ေခါ ေသာ အာရကာဝ သာမညာ၊ အာရကာဝ ျဗဟၼညာ၊ ပေဂဝ ဂိဟီ ၾသဒါတဝသေနာ။ ဂိဟီပိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ၊ ပဗၺဇိေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ။
 ''အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇိေတာဝ သာမညႆ ဣႆေရာ အဓိပတိ၊ ပဗၺဇၨာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဂုဏာ အေနကဂုဏာ အပၸမာဏဂုဏာ၊ န သကၠာ ပဗၺဇၨာယ ဂုဏံ ပရိမာဏံ ကာတုံ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာမဒဒႆ မဏိရတနႆ န သကၠာ ဓေနန အေဂၣါ ပရိမာဏံ ကာတုံ 'ဧတၱကံ မဏိရတနႆ မူလ'ႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ ဗဟုဂုဏာ အေနကဂုဏာ အပၸမာဏဂုဏာ၊ န သကၠာ ပဗၺဇၨာယ ဂုဏံ ပရိမာဏံ ကာတုံ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵ ဦမိေယာ န သကၠာ ပရိမာဏံ ကာတုံ 'ဧတၱကာ မဟာသမုေဒၵ ဦမိေယာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ ဗဟုဂုဏာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) အေနကဂုဏာ အပၸမာဏဂုဏာ၊ န သကၠာ ပဗၺဇၨာယ ဂုဏံ ပရိမာဏံ ကာတုံ။
 ''ပဗၺဇိတႆ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ သဗၺံ တံ ခိပၸေမဝ သမိဇၩတိ ေနာ စိရရတၱာယ။ ကႎ ကာရဏာ? ပဗၺဇိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸိေစၧာ ေဟာတိ သႏၲဳေ႒ာ ပဝိဝိေတၱာ အသံသေ႒ာ အာရဒၶဝီရိေယာ နိရာလေယာ အနိေကေတာ ပရိပုဏၰသီေလာ သေလႅခိတာစာေရာ ဓုတပၸဋိပတၱိကုသေလာ ေဟာတိ၊ တံ ကာရဏာ ပဗၺဇိတႆ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ သဗၺံ တံ ခိပၸေမဝ သမိဇၩတိ ေနာ စိရရတၱာယ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဂၢဏိၭသမသုေဓါတဥဇုဝိမလနာရာေစာ သုသဇၨိေတာ သမၼာ ဝဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇိတႆ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ သဗၺံ တံ ခိပၸေမဝ သမိဇၩတိ ေနာ စိရရတၱာယာ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ဂိဟိပဗၺဇိတသမၼာပဋိပတၱိပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ပဋိပဒါေဒါသပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ အကာသိ၊ ေနတာဒိေသာ အညၾတ အာရေမ႓ာ အေဟာသိ နိကၠေမာ ကိေလသယုဒၶံ မစၥဳေသနံ ဝိဓမနံ အာဟာရပရိဂၢေဟာ ဒုကၠရကာရိကာ၊ ဧဝ႐ူေပ ပရကၠေမ ကိၪၥိ အႆာဒံ အလဘိတြာ တေမဝ စိတၱံ ပရိဟာေပတြာ ဧဝမေဝါစ 'န ေခါ ပနာဟံ ဣမာယ ကဋဳကာယ ဒုကၠရကာရိကာယ အဓိဂစၧာမိ ဥတၱရိမႏုႆဓမၼံ အလမရိယဉာဏဒႆနဝိေသသံ၊ သိယာ ႏု ေခါ အေညာ မေဂၢါ ေဗာဓာယာ'တိ၊ တေတာ နိဗၺိႏၵိတြာ အေညန မေဂန သဗၺညဳတံ ပေတၱာ၊ ပုန တာယ ပဋိပဒါယ သာဝေက အႏုသာသတိ သမာဒေပတိ။
 '''အာရမ႓ထ နိကၡမထ၊ ယုၪၨထ ဗုဒၶသာသေန။
 ဓုနာထ မစၥဳေနာ ေသနံ၊ နဠာဂါရံဝ ကုၪၨေရာ'တိ [မူကြဲ-သံ၊ နိ၊ ၁။၁၈၅]။
 ''ေကန န ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန တထာဂေတာ ယာယ ပဋိပဒါယ အတၱနာ နိဗၺိေႏၷာ ဝိရတၱ႐ူေပါ၊ တတၳ သာဝေက အႏုသာသတိ သမာဒေပတီ''တိ?
 ''တဒါပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃၉၊ မဟာရာဇ၊ ဧတရဟိပိ သာ ေယဝ ပဋိပဒါ၊ တံ ေယဝ ပဋိပဒံ ပဋိပဇၨိတြာ ေဗာဓိသေတၱာ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ အတိဝီရိယံ ကေရာေႏၲာ နိရဝေသသေတာ အာဟာရံ ဥပ႐ုႏၶိ။ တႆ အာဟာ႐ူပေရာေဓန စိတၱဒုဗၺလ်ံ ဥပၸဇၨိ။ ေသာ ေတန ဒုဗၺေလ်န နာသကၡိ သဗၺညဳတံ ပါပုဏိတုံ၊ ေသာ မတၱမတၱံ ကဗဠီကာရာဟာရံ ေသဝေႏၲာ တာေယဝ ပဋိပဒါယ နစိရေႆဝ သဗၺညဳတံ ပါပုဏိ။ ေသာ ေယဝ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိပဒါ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ သဗၺညဳတဉာဏပၸဋိလာဘာယ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺသံ သတၱာနံ အာဟာေရာ ဥပတၳေမ႓ာ၊ အာဟာ႐ူပနိႆိတာ သေဗၺ သတၱာ သုခံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သာ ေယဝ ပဋိပဒါ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ သဗၺညဳတဉာဏပၸဋိလာဘာယ၊ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ အာရမ႓ႆ၊ န နိကၠမႆ၊ န ကိေလသယုဒၶႆ၊ ေယန တထာဂေတာ တသၼႎ သမေယ န ပါပုဏိ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အထ ေခါ အာဟာ႐ူပေရာဓေႆေဝေသာ ေဒါေသာ၊ သဒါ ပဋိယတၱာ ေယေဝသာ ပဋိပဒါ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဒၶါနံ အတိေဝေဂန ဂေစၧယ်၊ ေတန ေသာ ပကၡဟေတာ ဝါ ဘေဝယ် ပီဌသပၸီ ဝါ အသၪၥေရာ ပထဝိတေလ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝိယာ ေဒါေသာ အတၳိ၊ ေယန ေသာ ပုရိေသာ ပကၡဟေတာ အေဟာသီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သဒါ ပဋိယတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာပထဝီ၊ ကုေတာ တႆာ ေဒါေသာ? ဝါယာမေႆေဝေသာ ေဒါေသာ၊ ေယန ေသာ ပုရိေသာ ပကၡဟေတာ အေဟာသီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေသာ ေဒါေသာ အာရမ႓ႆ၊ န နိကၠမႆ၊ န ကိေလသယုဒၶႆ၊ ေယန တထာဂေတာ တသၼႎ သမေယ န ပါပုဏိ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အထ ေခါ အာဟာ႐ူပေရာဓေႆေဝေသာ ေဒါေသာ သဒါ ပဋိယတၱာ ေယေဝသာ ပဋိပဒါ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကိလိ႒ံ သာဋကံ နိဝါေသယ်၊ န ေသာ တံ ေဓါဝါေပယ်၊ ေနေသာ ေဒါေသာ ဥဒကႆ၊ သဒါ ပဋိယတၱံ ဥဒကံ။ ပုရိသေႆေဝေသာ ေဒါေသာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေသာ ေဒါေသာ အာရမ႓ႆ၊ န နိကၠမႆ၊ န ကိေလသယုဒၶႆ၊ ေယန တထာဂေတာ တသၼႎ သမေယ န ပါပုဏိ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အထ ေခါ အာဟာ႐ူပေရာဓေႆေဝေသာ ေဒါေသာ၊ သဒါ ပဋိယတၱာ ေယေဝသာ ပဋိပဒါ၊ တသၼာ တထာဂေတာ တာေယဝ ပဋိပဒါယ သာဝေက အႏုသာသတိ သမာဒေပတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဒါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄ဝ) ပဋိယတၱာ အနဝဇၨာ သာ ပဋိပဒါ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ပဋိပဒါေဒါသပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဟီနာယာဝတၱနပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟႏၲံ ဣဒံ တထာဂတသာသနံ သာရံ ဝရံ ေသ႒ံ ပဝရံ အႏုပမံ ပရိသုဒၶံ ဝိမလံ ပ႑ရံ အနဝဇၨံ၊ န ယုတၱံ ဂိဟႎ တာဝတကံ ပဗၺေဇတုံ၊ ဂိဟီ ေယဝ [မူကြဲ-ဂိဟႎ ေယဝ (သီ၊ ပီ၊)] ဧကသၼႎ ဖေလ ဝိေနတြာ ယဒါ အပုနရာဝတၱီ ေဟာတိ တဒါ ေသာ ပဗၺာေဇတေဗၺာ။ ကႎ ကာရဏာ? ဣေမ ဒုဇၨနာ တာဝ တတၳ သာသေန ဝိသုေဒၶ ပဗၺဇိတြာ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတသံ ပစၥာဂမေနန အယံ မဟာဇေနာ ဧဝံ ဝိစိေႏၲတိ 'တုစၧကံ ဝတ ေဘာ ဧတံ သမဏႆ ေဂါတမႆ သာသနံ ဘဝိႆတိ၊ ယံ ဣေမ ပဋိနိဝတၱႏၲီ'တိ၊ ဣဒေမတၳ ကာရဏ''ႏၲိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တဠာေကာ ဘေဝယ် သမၸဳဏၰသုစိဝိမလသီတလသလိေလာ၊ အထ ေယာ ေကာစိ ကိလိေ႒ာ မလကဒၵမဂေတာ တံ တဠာကံ ဂႏ႖ာ အနဟာယိတြာ ကိလိေ႒ာဝ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ တတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကတမံ ဇေနာ ဂရေဟယ် ကိလိ႒ံ ဝါ တဠာကံ ဝါ''တိ? ''ကိလိ႒ံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇေနာ ဂရေဟယ် 'အယံ တဠာကံ ဂႏ႖ာ အနဟာယိတြာ ကိလိေ႒ာဝ ပဋိနိဝေတၱာ၊ ကႎ ဣမံ အနဟာယိတုကာမံ တဠာေကာ သယံ နဟာေပႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ တဠာကႆာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဝိမုတၱိဝရသလိလသမၸဳဏၰံ သဒၶမၼဝရတဠာကံ မာေပသိ 'ေယ ေကစိ ကိေလသမလကိလိ႒ာ သေစတနာ ဗုဓာ၊ ေတ ဣဓ နဟာယိတြာ သဗၺကိေလေသ ပဝါဟယိႆႏၲီ'တိ။ ယဒိ ေကာစိ တံ သဒၶမၼဝရတဠာကံ ဂႏ႖ာ အနဟာယိတြာ သကိေလေသာဝ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱတိ တံ ေယဝ ဇေနာ ဂရဟိႆတိ 'အယံ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ တတၳ ပတိ႒ံ အလဘိတြာ ဟီနာယာဝေတၱာ၊ ကႎ ဣမံ အပၸဋိပဇၨႏၲံ ဇိနသာသနံ သယံ ေဗာေဓႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဇိနသာသနႆာ'တိ?
 ''ယထာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁) ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပရမဗ်ာဓိေတာ ေရာဂုပၸတၱိကုသလံ အေမာဃဓုဝသိဒၶကမၼံ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ ဒိသြာ အတိကိစၧာေပတြာ သဗ်ာဓိေကာဝ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ တတၳ ကတမံ ဇေနာ ဂရေဟယ် အာတုရံ ဝါ ဘိသကၠံ ဝါ''တိ? ''အာတုရံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇေနာ ဂရေဟယ် 'အယံ ေရာဂုပၸတၱိကုသလံ အေမာဃဓုဝသိဒၶကမၼံ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ ဒိသြာ အတိကိစၧာေပတြာ သဗ်ာဓိေကာဝ ပဋိနိဝေတၱာ၊ ကႎ ဣမံ အတိကိစၧာေပႏၲံ ဘိသေကၠာ သယံ တိကိစၧိႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဘိသကၠႆာ'''တိ? ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အေႏၲာသာသနသမုေဂၢ ေကဝလံ သကလကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမနသမတၳံ အမေတာသဓံ ပကၡိပိ၊ 'ေယ ေကစိ ကိေလသဗ်ာဓိပီဠိတာ သေစတနာ ဗုဓာ၊ ေတ ဣမံ အမေတာသဓံ ပိဝိတြာ သဗၺကိေလသဗ်ာဓႎ ဝူပသေမႆႏၲီ'တိ။ ယဒိ ေကာစိ ယံ အမေတာသဓံ အပိဝိတြာ သကိေလေသာဝ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱတိ၊ တံ ေယဝ ဇေနာ ဂရဟိႆတိ 'အယံ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ တတၳ ပတိ႒ံ အလဘိတြာ ဟီနာယာဝေတၱာ၊ ကႎ ဣမံ အပၸဋိပဇၨႏၲံ ဇိနသာသနံ သယံ ေဗာေဓႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဇိနသာသနႆာ'တိ?
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဆာေတာ ပုရိေသာ မဟတိမဟာပုညဘတၱပရိေဝသနံ ဂႏ႖ာ တံ ဘတၱံ အဘုၪၨိတြာ ဆာေတာဝ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ တတၳ ကတမံ ဇေနာ ဂရေဟယ် ဆာတံ ဝါ ပုညဘတၱံ ဝါ''တိ? ''ဆာတံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇေနာ ဂရေဟယ် 'အယံ ခုဒါပီဠိေတာ ပုညဘတၱံ ပဋိလဘိတြာ အဘုၪၨိတြာ ဆာေတာဝ ပဋိနိဝေတၱာ၊ ကႎ ဣမႆ အဘုၪၨႏၲႆ ေဘာဇနံ သယံ မုခံ ပဝိသိႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ေဘာဇနႆာ'''တိ? ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အေႏၲာသာသနသမုေဂၢ ပရမပဝရံ သႏၲံ သိဝံ ပဏီတံ အမတံ ပရမမဓုရံ ကာယဂတာသတိေဘာဇနံ ဌေပသိ 'ေယ ေကစိ ကိေလသဆာတဇၩတၱာ တဏွာပေရတမာနသာ သေစတနာ ဗုဓာ၊ ေတ ဣမံ ေဘာဇနံ ဘုၪၨိတြာ ကာမ႐ူပါ႐ူပဘေဝသု သဗၺံ တဏွမပေနႆႏၲီ'တိ။ ယဒိ ေကာစိ တံ ေဘာဇနံ အဘုၪၨိတြာ တဏွာသိေတာဝ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱတိ၊ တေညဝ ဇေနာ ဂရဟိႆတိ 'အယံ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ တတၳ ပတိ႒ံ အလဘိတြာ ဟီနာယာဝေတၱာ၊ ကႎ ဣမံ အပၸဋိပဇၨႏၲံ ဇိနသာသနံ သယံ ေဗာေဓႆသိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဇိနသာသနႆာ'တိ။
 ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဂိဟႎ ေယဝ ဧကသၼႎ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ န နာမာယံ ပဗၺဇၨာ ကိေလသပၸဟာနာယ ဝိသုဒၶိယာ ဝါ၊ နတၳိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၂) ပဗၺဇၨာယ ကရဏီယံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အေနကသေတန ကေမၼန တဠာကံ ခဏာေပတြာ ပရိသာယ ဧဝမႏုႆာေဝယ် 'မာ ေမ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ေကစိ သံကိလိ႒ာ ဣမံ တဠာကံ ၾသတရထ၊ ပဝါဟိတရေဇာဇလႅာ ပရိသုဒၶါ ဝိမလမ႒ာ ဣမံ တဠာကံ ၾသတရထာ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ပဝါဟိတရေဇာဇလႅာနံ ပရိသုဒၶါနံ ဝိမလမ႒ာနံ ေတန တဠာေကန ကရဏီယံ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယႆတၳာယ ေတ တံ တဠာကံ ဥပဂေစၧယ်ဳံ၊ တံ အညေၾတဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကႎ ေတသံ ေတန တဠာေကနာ''တိ? ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တထာဂေတာ ဂိဟႎ ေယဝ ဧကသၼႎ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ တေတၳဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကႎ ေတသံ ပဗၺဇၨာယ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဘာဝဣသိဘတၱိေကာ သုတမႏၲပဒဓေရာ အတကၠိေကာ ေရာဂုပၸတၱိကုသေလာ အေမာဃဓုဝသိဒၶကေမၼာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ သဗၺေရာဂူပသမေဘသဇၨံ သႏၷိပါေတတြာ ပရိသာယ ဧဝမႏုႆာေဝယ် 'မာ ေခါ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ေကစိ သဗ်ာဓိကာ မမ သႏၲိေက ဥပဂစၧထ၊ အဗ်ာဓိကာ အေရာဂါ မမ သႏၲိေက ဥပဂစၧထာ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အဗ်ာဓိကာနံ အေရာဂါနံ ပရိပုဏၰာနံ ဥဒဂၢါနံ ေတန ဘိသေကၠန ကရဏီယံ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယႆတၳာယ ေတ တံ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ ဥပဂေစၧယ်ဳံ၊ တံ အညေၾတဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကႎ ေတသံ ေတန ဘိသေကၠနာ''တိ? ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တထာဂေတာ ဂိဟႎ ေယဝ ဧကသၼႎ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ တေတၳဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကႎ ေတသံ ပဗၺဇၨာယ?
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ အေနကထာလိပါကသတံ ေဘာဇနံ ပဋိယာဒါေပတြာ ပရိသာယ ဧဝမႏုႆာေဝယ် 'မာ ေမ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ေကစိ ဆာတာ ဣမံ ပရိေဝသနံ ဥပဂစၧထ၊ သုဘုတၱာ တိတၱာ သုဟိတာ ဓာတာ ပီဏိတာ ပရိပုဏၰာ ဣမံ ပရိေဝသနံ ဥပဂစၧထာ''တိ။ အပိ ႏု ေခါ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ဘုတၱာဝီနံ တိတၱာနံ သုဟိတာနံ ဓာတာနံ ပီဏိတာနံ ပရိပုဏၰာနံ ေတန ေဘာဇေနန ကရဏီယံ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယႆတၳာယ ေတ တံ ပရိေဝသနံ ဥပဂေစၧယ်ဳံ၊ တံ အညေၾတဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကႎ ေတသံ တာယ ပရိေဝသနာယာ''တိ? ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တထာဂေတာ ဂိဟႎ ေယဝ ဧကသၼႎ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ တေတၳဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကႎ ေတသံ ပဗၺဇၨာယ?
 ''အပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃) စ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ဇိနသာသနႆ ပၪၥ အတုလိေယ ဂုေဏ ဒေႆႏၲိ။ ကတေမ ပၪၥ? ဘူမိမဟႏၲဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ပရိသုဒၶဝိမလဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ပါေပဟိ အသံဝါသိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ဒုပၸဋိေဝဓဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ဗဟုသံဝရရကၡိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။
 ''ကထံ ဘူမိမဟႏၲဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဓေနာ ဟီနဇေစၥာ နိဗၺိေသေသာ ဗုဒၶိပရိဟီေနာ မဟာရဇၨံ ပဋိလဘိတြာ န စိရေႆဝ ပရိပတတိ ပရိဓံသတိ ပရိဟာယတိ ယသေတာ၊ န သေကၠာတိ ဣႆရိယံ သႏၶာေရတုံ။ ကႎ ကာရဏံ? မဟႏၲတၱာ ဣႆရိယႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ နိဗၺိေသသာ အကတပုညာ ဗုဒၶိပရိဟီနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ တံ ပဗၺဇၨံ ပဝ႐ုတၱမံ သႏၶာေရတုံ အဝိသဟႏၲာ န စိရေႆဝ ဇိနသာသနာ ပရိပတိတြာ ပရိဓံသိတြာ ပရိဟာယိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ န သေကၠာႏၲိ ဇိနသာသနံ သႏၶာေရတုံ။ ကႎ ကာရဏံ? မဟႏၲတၱာ ဇိနသာသနဘူမိယာ။ ဧဝံ ဘူမိမဟႏၲဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။
 ''ကထံ ပရိသုဒၶဝိမလဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါရိ ေပါကၡရပေတၱ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ဝိဓံေသတိ၊ န ဌာနမုပဂစၧတိ ႏူပလိမၸတိ။ ကႎ ကာရဏံ? ပရိသုဒၶဝိမလတၱာ ပဒုမႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ သဌာ ကူဋာ ဝကၤာ ကုဋိလာ ဝိသမဒိ႒ိေနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ ပရိသုဒၶဝိမလနိကၠဏၬကပ႑ရဝရပၸဝရသာသနေတာ န စိရေႆဝ ဝိကိရိတြာ ဝိဓမိတြာ ဝိဓံေသတြာ အသဏၭဟိတြာ အႏုပလိမၸိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကႎ ကာရဏံ? ပရိသုဒၶဝိမလတၱာ ဇိနသာသနႆ။ ဧဝံ ပရိသုဒၶဝိမလဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။
 ''ကထံ ပါေပဟိ အသံဝါသိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ န မေတန ကုဏေပန သံဝသတိ၊ ယံ ေဟာတိ မဟာသမုေဒၵ မတံ ကုဏပံ၊ တံ ခိပၸေမဝ တီရံ ဥပေနတိ ထလံ ဝါ ဥႆာေရတိ။ ကႎ ကာရဏံ? မဟာဘူတာနံ ဘဝနတၱာ မဟာသမုဒၵႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ပါပကာ အသံဝုတာ အဟိရိကာ အကိရိယာ ၾသသႏၷဝီရိယာ ကုသီတာ ကိလိ႒ာ ဒုဇၨနာ မႏုႆာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ န စိရေႆဝ ဇိနသာသနေတာ အရဟႏၲဝိမလခီဏာသဝမဟာဘူတဘဝနေတာ နိကၡမိတြာ အသံဝသိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကႎ ကာရဏံ? ပါေပဟိ အသံဝါသိယတၱာ ဇိနသာသနႆ။ ဧဝံ ပါေပဟိ အသံဝါသိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။
 ''ကထံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄) ဒုပၸဋိေဝဓဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ အေဆကာ အသိကၡိတာ အသိပၸိေနာ မတိဝိပၸဟီနာ ဣႆာသာ [မူကြဲ-ဣႆတၳာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဝါလဂၢေဝဓံ အဝိသဟႏၲာ ဝိဂဠႏၲိ ပကၠမႏၲိ။ ကႎ ကာရဏံ? သဏွသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတၱာ ဝါလဂၢႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဒုပၸညာ ဇဠာ ဧဠမူဂါ မူဠႇာ ဒႏၶဂတိကာ ဇနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ တံ ပရမသဏွသုခုမစတုသစၥပၸဋိေဝဓံ ပဋိဝိဇၩိတုံ အဝိသဟႏၲာ ဇိနသာသနာ ဝိဂဠိတြာ ပကၠမိတြာ န စိရေႆဝ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကႎ ကာရဏံ? ပရမသဏွသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတာယ သစၥာနံ။ ဧဝံ ဒုပၸဋိေဝဓဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။
 ''ကထံ ဗဟုသံဝရရကၡိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ မဟတိမဟာယုဒၶဘူမိမုပဂေတာ ပရေသနာယ ဒိသာဝိဒိသာဟိ သမႏၲာ ပရိဝါရိေတာ သတၱိဟတၳံ ဇနမုေပႏၲံ ဒိသြာ ဘီေတာ ၾသသကၠတိ ပဋိနိဝတၱတိ ပလာယတိ။ ကႎ ကာရဏံ? ဗဟုဝိဓယုဒၶမုခရကၡဏဘယာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ပါပကာ အသံဝုတာ အဟိရိကာ အကိရိယာ အကၡႏၲီ စပလာ စလိတာ ဣတၱရာ ဗာလဇနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ ဗဟုဝိဓံ သိကၡာပဒံ ပရိရကၡိတုံ အဝိသဟႏၲာ ၾသသကၠိတြာ ပဋိနိဝတၱိတြာ ပလာယိတြာ န စိရေႆဝ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကႎ ကာရဏံ? ဗဟုဝိဓသံဝရရကၡိယဘာဝတၱာ ဇိနသာသနႆ။ ဧဝံ ဗဟုဝိဓသံဝရရကၡိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။
 ''ထလဇုတၱေမပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝႆိကာဂုေမၺ ကိမိဝိဒၶါနိ ပုပၹာနိ ေဟာႏၲိ၊ တာနိ အကၤုရာနိ သကၤုဋိတာနိ အႏၲရာ ေယဝ ပရိပတႏၲိ၊ န စ ေတသု ပရိပတိေတသု ဝႆိကာဂုေမၺာ ဟီဠိေတာ နာမ ေဟာတိ။ ယာနိ တတၳ ဌိတာနိ ပုပၹာနိ၊ တာနိ သမၼာ ဂေႏၶန ဒိသာဝိဒိသံ အဘိဗ်ာေပႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ဇိနသာသေန ကိမိဝိဒၶါနိ ဝႆိကာပုပၹာနိ ဝိယ ဝဏၰဂႏၶရဟိတာ နိဗၺဏၰာကာရသီလာ အဘဗၺာ ေဝပုလႅာယ၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ၊ ေတ သေဒဝကံ ေလာကံ သီလဝရဂေႏၶန အဘိဗ်ာေပႏၲိ။
 ''သာလီနမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ နိရာတကၤာနံ ေလာဟိတကာနံ အႏၲေရ က႐ုမ႓ကံ နာမ သာလိဇာတိ ဥပၸဇၨိတြာ အႏၲရာ ေယဝ ဝိနႆတိ၊ န စ တႆာ ဝိန႒တၱာ ေလာဟိတကသာလီ ဟီဠိတာ နာမ ေဟာႏၲိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ သာလီ၊ ေတ ရာဇူပေဘာဂါ ေဟာႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅) ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ေလာဟိတကသာလီနမႏၲေရ က႐ုမ႓ကာ ဝိယ ဇိနသာသေန န ဝၯိတြာ ေဝပုလႅတံ န ပါပုဏိတြာ [မူကြဲ-ဝၯိတြာ ေဝပုလႅတံ အပါပုဏိတြာ (သီ၊ က၊)] အႏၲရာ ေယဝ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ ေတ အရဟတၱႆ အႏုစၧဝိကာ ေဟာႏၲိ။
 ''ကာမဒဒႆာပိ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ဧကေဒသံ [မူကြဲ-ဧကေဒေသ (က၊)] ကကၠသံ ဥပၸဇၨတိ၊ န စ တတၳ ကကၠသုပၸႏၷတၱာ မဏိရတနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ယံ တတၳ ပရိသုဒၶံ မဏိရတနႆ၊ တံ ဇနႆ ဟာသကရံ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ကကၠသာ ေတ ဇိနသာသေန ပပဋိကာ၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ၊ ေတ ေဒဝမႏုႆာနံ ဟာသဇနကာ ေဟာႏၲိ။
 ''ဇာတိသမၸႏၷႆပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ ဧကေဒသံ ပူတိကံ ေဟာတိ အပၸဂႏၶံ။ န ေတန ေလာဟိတစႏၵနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ယံ တတၳ အပူတိကံ သုဂႏၶံ၊ တံ သမႏၲာ ဝိဓူေပတိ အဘိဗ်ာေပတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ေလာဟိတစႏၵနသာရႏၲေရ ပူတိကေဒသမိဝ ဆၮနီယာ ဇိနသာသေန၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ၊ ေတ သေဒဝကံ ေလာကံ သီလဝရစႏၵနဂေႏၶန အႏုလိမၸယႏၲီ''တိ။
 ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတန ေတန အႏုစၧဝိေကန ေတန ေတန သဒိေသန ကာရေဏန နိရဝဇၨမႏုပါပိတံ ဇိနသာသနံ ေသ႒ဘာေဝန ပရိဒီပိတံ၊ ဟီနာယာဝတၱမာနာပိ ေတ ဇိနသာသနႆ ေသ႒ဘာဝံ ေယဝ ပရိဒီေပႏၲီ''တိ။
ဟီနာယာဝတၱနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ အရဟႏၲေဝဒနာေဝဒိယနပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'အရဟာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ ကာယိကံ၊ န ေစတသိက'ႏၲိ။ ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟေတာ စိတၱံ ယံ ကာယံ နိႆာယ ပဝတၱတိ၊ တတၳ အရဟာ အနိႆေရာ အႆာမီ အဝသဝတၱီ''တိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄၆? ''အာမ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''န ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယုတၱေမတံ၊ ယံ ေသာ သကစိတၱႆ ပဝတၱမာေန ကာေယ အနိႆေရာ ေဟာတိ အႆာမီ အဝသဝတၱီ၊ သကုေဏာပိ တာဝ၊ ဘေႏၲ၊ ယသၼႎ ကုလာဝေက ပဋိဝသတိ၊ တတၳ ေသာ ဣႆေရာ ေဟာတိ သာမီ ဝသဝတၱီ''တိ။
 ''ဒသယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ကာယာႏုဂတာ ဓမၼာ ဘေဝ ဘေဝ ကာယံ အႏုဓာဝႏၲိ အႏုပရိဝတၱႏၲိ။ ကတေမ ဒသ? သီတံ ဥဏွံ ဇိဃစၧာ ပိပါသာ ဥစၥာေရာ ပႆာေဝါ မိဒၶံ ဇရာ ဗ်ာဓိ မရဏံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ကာယာႏုဂတာ ဓမၼာ ဘေဝ ဘေဝ ကာယံ အႏုဓာဝႏၲိ အႏုပရိဝတၱႏၲိ၊ တတၳ အရဟာ အနိႆေရာ အႆာမီ အဝသဝတၱီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန အရဟေတာ ကာေယ အာဏာ နပၸဝတၱတိ ဣႆရိယံ ဝါ၊ တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ပထဝိနိႆိတာ သတၱာ၊ သေဗၺ ေတ ပထဝႎ နိႆာယ စရႏၲိ ဝိဟရႏၲိ ဝုတၱႎ ကေပၸႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ပထဝိယာ အာဏာ ပဝတၱတိ ဣႆရိယံ ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ စိတၱံ ကာယံ နိႆာယ ပဝတၱတိ၊ န စ အရဟေတာ ကာေယ အာဏာ ပဝတၱတိ ဣႆရိယံ ဝါ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန ပုထုဇၨေနာ ကာယိကမၸိ ေစတသိကမၸိ ေဝဒနံ ေဝဒယတီ''တိ? ''အဘာဝိတတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱႆ ပုထုဇၨေနာ ကာယိကမၸိ ေစတသိကမၸိ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါေဏာ ဆာေတာ ပရိတသိေတာ အဗလဒုဗၺလပရိတၱကတိေဏသု ဝါ လတာယ ဝါ ဥပနိဗေဒၶါ အႆ၊ ယဒါ ေသာ ေဂါေဏာ ပရိကုပိေတာ ေဟာတိ၊ တဒါ သဟ ဥပနိဗႏၶေနန ပကၠမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဘာဝိတစိတၱႆ ေဝဒနာ ဥပၸဇၨိတြာ စိတၱံ ပရိေကာေပတိ၊ စိတၱံ ပရိကုပိတံ ကာယံ အာဘုဇတိ နိဗ႓ဳဇတိ သမၸရိဝတၱကံ ကေရာတိ။ အထ ေခါ ေသာ အဘာဝိတစိေတၱာ တသတိ ရဝတိ ေဘရဝရာဝမဘိရဝတိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ပုထုဇၨေနာ ကာယိကမၸိ ေစတသိကမၸိ ေဝဒနံ ေဝဒယတီ''တိ။
 ''ကႎ ပန တံ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အရဟာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ ကာယိကံ၊ န ေစတသိက''ႏၲိ? ''အရဟေတာ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ ဘာဝိတံ ေဟာတိ သုဘာဝိတံ ဒႏၲံ သုဒႏၲံ အႆဝံ ဝစနကရံ၊ ေသာ ဒုကၡာယ ေဝဒနာယ ဖုေ႒ာ သမာေနာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဒဠႇံ ဂဏွာတိ၊ သမာဓိထေမ႓ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶတိ၊ တႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇) တံ စိတၱံ သမာဓိထေမ႓ ဥပနိဗႏၶနံ န ေဝဓတိ န စလတိ၊ ဌိတံ ေဟာတိ အဝိကၡိတၱံ၊ တႆ ေဝဒနာဝိကာရဝိပၹာေရန ကာေယာ အာဘုဇတိ နိဗ႓ဳဇတိ သမၸရိဝတၱတိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အရဟာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ ကာယိကံ၊ န ေစတသိက''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တံ နာမ ေလာေက အစၧရိယံ ယံ ကာေယ စလမာေန စိတၱံ န စလတိ၊ တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာ႐ုေကၡ ခႏၶသာခါပလာသသမၸေႏၷ အနိလဗလသမာဟေတ သာခါ စလတိ၊ အပိ ႏု တႆ ခေႏၶာပိ စလတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ ဒုကၡာယ ေဝဒနာယ ဖုေ႒ာ သမာေနာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဒဠႇံ ဂဏွာတိ၊ သမာဓိထေမ႓ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶတိ၊ တႆ တံ စိတၱံ သမာဓိထေမ႓ ဥပနိဗႏၶနံ န ေဝဓတိ န စလတိ၊ ဌိတံ ေဟာတိ အဝိကၡိတၱံ၊ တႆ ေဝဒနာဝိကာရဝိပၹာေရန ကာေယာ အာဘုဇတိ နိဗ႓ဳဇတိ သမၸရိဝတၱတိ၊ စိတၱံ ပန တႆ န ေဝဓတိ န စလတိ ခေႏၶာ ဝိယ မဟာ႐ုကၡႆာ''တိ။ ''အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န ေမ ဧဝ႐ူေပါ သဗၺကာလိေကာ ဓမၼပဒီေပါ ဒိ႒ပုေဗၺာ''တိ။
အရဟႏၲေဝဒနာေဝဒိယနပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ အဘိသမယႏၲရာယကရပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဓ ေယာ ေကာစိ ဂိဟီ ပါရာဇိကံ အဇၩာပေႏၷာ ဘေဝယ်၊ ေသာ အပေရန သမေယန ပဗၺာေဇယ်၊ အတၱနာပိ ေသာ န ဇာေနယ် 'ဂိဟိပါရာဇိကံ အဇၩာပေႏၷာသၼီ'တိ၊ နပိ တႆ အေညာ ေကာစိ အာစိေကၡယ် 'ဂိဟိပါရာဇိကံ အဇၩာပေႏၷာသီ'တိ။ ေသာ စ တထတၱာယ ပဋိပေဇၨယ်၊ အပိ ႏု တႆ ဓမၼာဘိသမေယာ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေကန၊ ဘေႏၲ၊ ကာရေဏနာ''တိ? ''ေယာ တႆ ေဟတု ဓမၼာဘိသမယာယ၊ ေသာ တႆ သမုစၧိေႏၷာ၊ တသၼာ ဓမၼာဘိသမေယာ န ဘဝတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ဇာနႏၲႆ ကုကၠဳစၥံ ေဟာတိ၊ ကုကၠဳေစၥ သတိ အာဝရဏံ ေဟာတိ၊ အာဝေဋ စိေတၱ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ'တိ။ ဣမႆ ပန အဇာနႏၲႆ အကုကၠဳစၥဇာတႆ သႏၲစိတၱႆ ဝိဟရေတာ ေကန ကာရေဏန ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ၊ ဝိသေမန ဝိသေမေနေသာ ပေဥႇာ ဂစၧတိ၊ စိေႏၲတြာ ဝိသေဇၨထာ''တိ။
 ''႐ုဟတိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄၈၊ မဟာရာဇ၊ သုကေ႒ သုကလေလ မ႑ေခေတၱ သာရဒံ သုခသယိတံ ဗီဇ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ တေညဝ ဗီဇံ ဃနေသလသိလာတေလ ႐ုေဟယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တေညဝ ဗီဇံ ကလေလ ႐ုဟတိ၊ ကိႆ ဃနေသေလ န ႐ုဟတီ''တိ? ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ တႆ ဗီဇႆ ႐ုဟနာယ ဃနေသေလ ေဟတု၊ အေဟတုနာ ဗီဇံ န ႐ုဟတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယန ေဟတုနာ တႆ ဓမၼာဘိသမေယာ ဘေဝယ်၊ ေသာ တႆ ေဟတု သမုစၧိေႏၷာ၊ အေဟတုနာ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာ ပထဝိယာ ဌာနမုပဂစၧႏၲိ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေတ ေယဝ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာ ဂဂေန ဌာနမုပဂစၧႏၲီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေတ ေယဝ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာ ပထဝိယာ ဌာနမုပဂစၧႏၲိ၊ ေကန ကာရေဏန ဂဂေန န တိ႒ႏၲီ''တိ? ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ေတသံ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာနံ ပတိ႒ာနာယ အာကာေသ ေဟတု၊ အေဟတုနာ န တိ႒ႏၲီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ေတန ေဒါေသန အဘိသမယေဟတု သမုစၧိေႏၷာ၊ ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုနာ အဘိသမေယာ န ေဟာတီတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ထေလ အဂၢိ ဇလတိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ေယဝ အဂၢိ ဥဒေက ဇလတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေသာ ေယဝ အဂၢိ ထေလ ဇလတိ၊ ေကန ကာရေဏန ဥဒေက န ဇလတီ''တိ? ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ အဂၢိႆ ဇလနာယ ဥဒေက ေဟတု၊ အေဟတုနာ န ဇလတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ေတန ေဒါေသန အဘိသမယေဟတု သမုစၧိေႏၷာ၊ ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုနာ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုနေပတံ အတၳံ စိေႏၲဟိ၊ န ေမ တတၳ စိတၱသညတၱိ ဘဝတိ၊ အဇာနႏၲႆ အသတိ ကုကၠဳေစၥ အာဝရဏံ ေဟာတီတိ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ''တိ။ ''အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသံ ဟလာဟလံ အဇာနေႏၲန ခါယိတံ ဇီဝိတံ ဟရတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတိ။
 ''အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိ အဇာနိတြာ အကၠမႏၲံ ဍဟတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတိ။
 ''အပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉) ႏု၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနႏၲံ အာသီဝိေသာ ဍံသိတြာ ဇီဝိတံ ဟရတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတိ။
 ''နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ကာလိဂၤရာဇာ သမဏေကာလေညာ သတၱရတနပရိကိေဏၰာ ဟတၳိရတနမဘိ႐ုယွ ကုလဒႆနာယ ဂစၧေႏၲာ အဇာနေႏၲာပိ နာသကၡိ ေဗာဓိမ႑ႆ ဥပရိေတာ ဂႏၲဳံ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတီ''တိ? ''ဇိနဘာသိတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ န သကၠာ ပဋိေကၠာသိတုံ၊ ဧေသာေဝတႆ အေတၳာ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
အဘိသမယႏၲရာယကရပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ဒုႆီလပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂိဟိဒုႆီလႆ စ သမဏဒုႆီလႆ စ ေကာ ဝိေသေသာ၊ ကႎ နာနာကရဏံ၊ ဥေဘာေပေတ သမသမဂတိကာ၊ ဥဘိႏၷမၸိ သမသေမာ ဝိပါေကာ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ကိၪၥိ နာနာကာရဏံ အတၳီ''တိ?
 ''ဒသ ယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ သမဏဒုႆီလႆ ဂိဟိဒုႆီလေတာ ဝိေသေသန အတိေရကာ၊ ဒသဟိ စ ကာရေဏဟိ ဥတၱရႎ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။
 ''ကတေမ ဒသ ဂုဏာ သမဏဒုႆီလႆ ဂိဟိဒုႆီလေတာ ဝိေသေသန အတိေရကာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဒုႆီေလာ ဗုေဒၶ သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ ဓေမၼ သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ သံေဃ သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ သျဗဟၼစာရီသု သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ ဥေဒၵသပရိပုစၧာယ ဝါယမတိ၊ သဝနဗဟုေလာ ေဟာတိ၊ ဘိႏၷသီေလာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုႆီေလာ ပရိသဂေတာ အာကပၸံ ဥပ႒ေပတိ၊ ဂရဟဘယာ ကာယိကံ ဝါစသိကံ ရကၡတိ၊ ပဓာနာဘိမုခၪၥႆ ေဟာတိ စိတၱံ၊ ဘိကၡဳသာမညံ ဥပဂေတာ ေဟာတိ။ ကေရာေႏၲာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဒုႆီေလာ ပါပံ ပဋိစၧႏၷံ အာစရတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ သပတိကာ နိလီယိတြာ ရဟေႆေနဝ ပါပမာစရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅ဝ) သမဏဒုႆီေလာ ပါပံ ပဋိစၧႏၷံ အာစရတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဂုဏာ သမဏဒုႆီလႆ ဂိဟိဒုႆီလေတာ ဝိေသေသန အတိေရကာ။
 ''ကတေမဟိ ဒသဟိ ကာရေဏဟိ ဥတၱရႎ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ? အနဝဇၨကဝစဓာရဏတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဣသိသာမညဘ႑ဳလိဂၤဓာရဏေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ သံဃသမယမႏုပၸဝိ႒တာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဗုဒၶဓမၼသံဃသရဏဂတတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ပဓာနာသယနိေကတဝါသိတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဇိနသာသနဓရ [မူကြဲ-ဇိနသာသနဓန (သီ၊ ပီ၊)] ပရိေယသနေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ပဝရဓမၼေဒသနေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဓမၼဒီပဂတိပရာယဏတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ 'အေဂၢါ ဗုေဒၶါ'တိ ဧကႏၲဥဇုဒိ႒ိတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဥေပါသထသမာဒါနေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ကာရေဏဟိ ဥတၱရႎ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။
 ''သုဝိပေႏၷာပိ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ သုဗဟလမၸိ ကလလကဒၵမရေဇာဇလႅံ အပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုဝိပေႏၷာပိ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဏွာဒကံ သုကုဓိတမၸိ [မူကြဲ-သုကဌိတမၸိ (သီ၊ ပီ)၊ သုခုဌိတမၸိ (သ်ာ၊)] ဇၨလႏၲံ မဟႏၲံ အဂၢိကၡႏၶံ နိဗၺာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုဝိပေႏၷာပိ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ ဝိရသမၸိ ခုဒါဒုဗၺလ်ံ အပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုဝိပေႏၷာပိ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတန ေဒဝါတိေဒေဝန မဇၩိမနိကာယဝရလၪၧေက ဒကၡိဏဝိဘေဂၤ ေဝယ်ာကရေဏ --
 '''ေယာ သီလဝါ ဒုႆီေလသု ဒဒါတိ ဒါနံ၊ ဓေမၼန လဒၶံ သုပသႏၷစိေတၱာ။
 အဘိသဒၵဟံ ကမၼဖလံ ဥဠာရံ၊ သာ ဒကၡိဏာ ဒါယကေတာ ဝိသုဇၩတီ'''တိ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၃။၃၈၂]။
 ''အစၧရိယံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅၁၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တာဝတကံ မယံ ပဥႇံ အပုစၧိမွ၊ တံ တြံ ၾသပေမၼဟိ ကာရေဏဟိ ဝိဘာေဝေႏၲာ အမတမဓုရံ သဝႏူပဂံ အကာသိ။ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ၊ သူေဒါ ဝါ သူဒေႏၲဝါသီ ဝါ တာဝတကံ မံသံ လဘိတြာ နာနာဝိေဓဟိ သမ႓ာေရဟိ သမၸာေဒတြာ ရာဇူပေဘာဂံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တာဝတကံ မယံ ပဥႇံ အပုစၧိမွ၊ တံ တြံ ၾသပေမၼဟိ ကာရေဏဟိ ဝိဘာေဝတြာ အမတမဓုရံ သဝႏူပဂံ အကာသီ''တိ။
ဒုႆီလပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဥဒကသတၱဇီဝပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမံ ဥဒကံ အဂၢိမွိ တပၸမာနံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓံ၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဥဒကံ ဇီဝတိ၊ ကႎ ကီဠမာနံ သဒၵါယတိ၊ ဥဒါဟု အေညန ပဋိပီဠိတံ သဒၵါယတီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီဝတိ၊ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေဓကေစၥ တိတၳိယာ ဥဒကံ ဇီဝတီတိ သီေတာဒကံ ပဋိကၡိပိတြာ ဥဒကံ တာေပတြာ ေဝကတိကေဝကတိကံ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေတ တုေမွ ဂရဟႏၲိ ပရိဘဝႏၲိ 'ဧကိႁႏၵိယံ သမဏာ သက်ပုတၱိယာ ဇီဝံ ဝိေဟေဌႏၲီ'တိ၊ တံ ေတသံ ဂရဟံ ပရိဘဝံ ဝိေနာေဒဟိ အပေနဟိ နိစၧာေရဟီ''တိ။ ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီဝတိ၊ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓံ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ေသာဗ႓သရသရိတဒဟတဠာကကႏၵရပဒရဥဒပါနနိႏၷေပါကၡရဏိဂတံ ဝါတာတပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ပရိယာဒိယတိ ပရိကၡယံ ဂစၧတိ၊ အပိ ႏု တတၳ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီေဝယ်၊ တတၳာပိ ဥဒကံ သဒၵါေယယ်၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဇာနာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ'ႏၲိ။
 ''အပရမၸိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅၂၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ'တိ။ ယဒါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ တ႑ဳေလဟိ သမၼိႆိတံ ဘာဇနဂတံ ေဟာတိ ပိဟိတံ ဥဒၶေန အဌပိတံ၊ အပိ ႏု တတၳ ဥဒကံ သဒၵါယတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အစလံ ေဟာတိ သႏၲသႏၲ''ႏၲိ။ ''တံ ေယဝ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဘာဇနဂတံ အဂၢႎ ဥဇၨာေလတြာ ဥဒၶေန ဌပိတံ ေဟာတိ၊ အပိ ႏု တတၳ ဥဒကံ အစလံ ေဟာတိ သႏၲသႏၲ''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတီတိ။ ကိႆ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ဥဒကံ န စလတိ သႏၲသႏၲံ ေဟာတိ၊ ကိႆ ပန အဂၢိဂတံ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတီ''တိ? ''ပါကတိကံ၊ ဘေႏၲ၊ ဥဒကံ န စလတိ၊ အဂၢိကတံ ပန ဥဒကံ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ''ႏၲိ။ ''ဣမိနာပိ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဇာနာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ'တိ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတိ။ ေဟာတိ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဃေရ ဃေရ ဥဒကဝါရကဂတံ ပိဟိတ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''အပိ ႏု တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတီ''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အစလံ တံ ေဟာတိ ပါကတိကံ ဥဒကဝါရကဂတံ ဥဒက''ႏၲိ။
 ''သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတိ၊ ဥႆကၠိတြာ ၾသႆကၠိတြာ [မူကြဲ-ၾသႆကၠိတြာ''တိ ပဒံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ] ေဝလာယ ပဟရတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ'''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုတပုဗၺံ ဧတံ မယာ ဒိ႒ပုဗၺၪၥ 'မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ ဟတၳသတမၸိ ေဒြပိ ဟတၳသတာနိ ဂဂေန ဥႆကၠတီ'''တိ။ ''ကိႆ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကဝါရကဂတံ ဥဒကံ န စလတိ န သဒၵါယတိ၊ ကိႆ ပန မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ သဒၵါယတီ''တိ? ''ဝါတေဝဂႆ မဟႏၲတာယ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ သဒၵါယတိ၊ ဥဒကဝါရကဂတံ ဥဒကံ အဃ႗ိတံ ေကဟိစိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃) န စလတိ န သဒၵါယတီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတေဝဂႆ မဟႏၲတာယ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ သဒၵါယတိ ဧဝေမဝ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ''တိ။
 ''နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေဘရိေပါကၡရံ သုကၡံ သုေကၡန ေဂါစေမၼန ၾသနႏၶႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''။ ''အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေဘရိယာ ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ အတၳီ''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဘရီ သဒၵါယတီ''တိ? ''ဣတၳိယာ ဝါ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိသႆ ဝါ တေဇၨန ဝါယာေမနာ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳိယာ ဝါ ပုရိသႆ ဝါ တေဇၨန ဝါယာေမန ေဘရီ သဒၵါယတိ၊ ဧဝေမဝ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဇာနာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ'တိ။
 ''မယွမၸိ တာဝ၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ပုစၧိတဗၺံ အတၳိ၊ ဧဝေမေသာ ပေဥႇာ သုဝိနိစၧိေတာ ေဟာတိ၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺဟိပိ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါယတိ၊ ဥဒါဟု ဧကေစၥဟိ ေယဝ ဘာဇေနဟိ တပၸမာနံ သဒၵါယတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သေဗၺဟိပိ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါယတိ၊ ဧကေစၥဟိ ေယဝ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါယတီ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဇဟိေတာသိ သကသမယံ၊ ပစၥာဂေတာသိ မမ ဝိသယံ၊ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺဟိပိ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါေယယ်၊ ယုတၱမိဒံ 'ဥဒကံ ဇီဝတီ'တိ ဝတၱဳံ။ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဒြယံ ေဟာတိ၊ ယံ သဒၵါယတိ၊ တံ ဇီဝတိ၊ ယံ န သဒၵါယတိ၊ တံ န ဇီဝတီတိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီေဝယ်၊ မဟႏၲာနံ ဟတၳိနာဂါနံ ဥႆႏၷကာယာနံ ပဘိႏၷာနံ ေသာ႑ာယ ဥႆိၪၥိတြာ မုေခ ပကၡိပိတြာ ကုစၧႎ ပေဝသယႏၲာနံ၊ တမၸိ ဥဒကံ ေတသံ ဒႏၲႏၲေရ စိပၸိယမာနံ သဒၵါေယယ်။ ဟတၳသတိကာပိ မဟာနာဝါ ဂ႐ုကာ ဘာရိကာ အေနကသတသဟႆဘာရပရိပူရာ မဟာသမုေဒၵ ဝိစရႏၲိ၊ တာဟိပိ စိပၸိယမာနံ ဥဒကံ သဒၵါေယယ်။ မဟတိမဟႏၲာပိ မစၧာ အေနကသတေယာဇနိကကာယာ တိမီ တိမိဂၤလာ တိမိရပိဂၤလာ အဗ႓ႏၲေရ နိမုဂၢါ မဟာသမုေဒၵ နိဝါသ႒ာနတာယ ပဋိဝသႏၲာ မဟာဥဒကဓာရာ အာစမႏၲိ ဓမႏၲိ စ၊ ေတသမၸိ တံ ဒႏၲႏၲေရပိ ဥဒရႏၲေရပိ စိပၸိယမာနံ ဥဒကံ သဒၵါေယယ်။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝ႐ူေပဟိ ဧဝ႐ူေပဟိ မဟေႏၲဟိ ပဋိပီဠေနဟိ ပဋိပီဠိတံ ဥဒကံ န သဒၵါယတိ တသၼာပိ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါတိ၊ ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာေရဟီ''တိ။
 ''သာဓု (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅၄၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒါသာဂေတာ ပေဥႇာ အႏုစၧဝိကာယ ဝိဘတၱိယာ ဝိဘေတၱာ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟဂၣံ မဏိရတနံ ေဆကံ အာစရိယံ ကုသလံ သိကၡိတံ မဏိကာရံ ပါပုဏိတြာ ကိတၱႎ လေဘယ် ေထာမနံ ပသံသံ၊ မုတၱာရတနံ ဝါ မုတၱိကံ ဒုႆရတနံ ဝါ ဒုႆိကံ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ ဝါ ဂႏၶိကံ ပါပုဏိတြာ ကိတၱႎ လေဘယ် ေထာမနံ ပသံသံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒါသာဂေတာ [မူကြဲ-ေဒသာဂေတာ (သီ၊ ပီ၊)] ပေဥႇာ အႏုစၧဝိကာယ ဝိဘတၱိယာ ဝိဘေတၱာ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ဥဒကသတၱဇီဝပေဥႇာ နဝေမာ။
ဗုဒၶဝေဂၢါ ပဌေမာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ နဝ ပဥႇာ။
၂။ နိပၸပၪၥဝေဂၢါ
၁။ နိပၸပၪၥပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅) နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'နိပၸပၪၥာရာမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရထ နိပၸပၪၥရတိေနာ'တိ၊ ကတမံ တံ နိပၸပၪၥ''ႏၲိ? ''ေသာတာပတၱိဖလံ၊ မဟာရာဇ၊ နိပၸပၪၥံ၊ သကဒါဂါမိဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ အနာဂါမိဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ အရဟတၱဖလံ နိပၸပၪၥ''ႏၲိ။
 ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေသာတာပတၱိဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ သကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟတၱဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ ကိႆ ပန ဣေမ ဘိကၡဴ ဥဒၵိသႏၲိ ပရိပုစၧႏၲိ သုတၱံ ေဂယ်ံ ေဝယ်ာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတၱကံ ဇာတကံ အဗ႓ဳတဓမၼံ ေဝဒလႅံ၊ နဝကေမၼန ပလိဗုဇၩႏၲိ ဒါေနန စ ပူဇာယ စ၊ နႏု ေတ ဇိနပၸဋိကၡိတၱံ ကမၼံ ကေရာတီ''တိ?
 ''ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဥဒၵိသႏၲိ ပရိပုစၧႏၲိ သုတၱံ ေဂယ်ံ ေဝယ်ာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတၱကံ ဇာတကံ အဗ႓ဳတဓမၼံ ေဝဒလႅံ၊ နဝကေမၼန ပလိဗုဇၩႏၲိ ဒါေနန စ ပူဇာယ စ၊ သေဗၺ ေတ နိပၸပၪၥႆ ပတၱိယာ ကေရာႏၲိ။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန နိပၸပစ ေဟာႏၲိ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣေမဟိ ပေယာေဂဟိ နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေကာ ပုရိေသာ ေခေတၱ ဗီဇံ ေရာေပတြာ အတၱေနာ ယထာဗလဝီရိေယန ဝိနာ ပါကာရဝတိယာ ဓညံ ဥဒၶေရယ်၊ ဧေကာ ပုရိေသာ ေခေတၱ ဗီဇံ ေရာေပတြာ ဝနံ ပဝိသိတြာ က႒ၪၥ သာခၪၥ ဆိႏၵိတြာ ဝတိပါကာရံ ကတြာ ဓညံ ဥဒၶေရယ်။ ယာ တတၳ တႆ ဝတိပါကာရပရိေယသနာ၊ သာ ဓညတၳာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ၊ ဝိနာ ဝတိပါကာရံ ပုရိေသာ ဝိယ ဓညဳဒၶါေရာ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣေမဟိ ပေယာေဂဟိ နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ၊ ဝတိပါကာရံ ကတြာ ပုရိေသာ ဝိယ ဓညဳဒၶါေရာ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ မဟတိမဟေႏၲ အမၺ႐ုကၡမတၳေက ဖလပိ႑ိ ဘေဝယ်၊ အထ တတၳ ေယာ ေကာစိ ဣဒၶိမာ အာဂႏ႖ာ တႆ ဖလံ ဟေရယ်၊ ေယာ ပန တတၳ အနိဒၶိမာ၊ ေသာ က႒ၪၥ ဝလႅိၪၥ ဆိႏၵိတြာ နိေႆဏႎ ဗႏၶိတြာ တာယ တံ ႐ုကၡံ အဘိ႐ုဟိတြာ ဖလံ ဟေရယ်။ ယာ တတၳ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆) တႆ နိေႆဏိပရိေယသနာ၊ သာ ဖလတၳာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ၊ ဣဒၶိမာ ဝိယ ႐ုကၡဖလံ ဟရေႏၲာ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣမိနာ ပေယာေဂန သစၥာနိ အဘိသေမႏၲိ၊ နိေႆဏိယာ ဝိယ ပုရိေသာ ႐ုကၡဖလံ ဟရေႏၲာ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဧေကာ ပုရိေသာ အတၳကရဏိေကာ ဧကေကာ ေယဝ သာမိကံ ဥပဂႏ႖ာ အတၳံ သာေဓတိ။ ဧေကာ ဓနဝါ ဓနဝေသန ပရိသံ ဝေၯတြာ ပရိသာယ အတၳံ သာေဓတိ။ ယာ တတၳ တႆ ပရိသပရိေယသနာ၊ သာ အတၳတၳာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန ဆသု အဘိညာသု ဝသိဘာဝံ ပါပုဏႏၲိ၊ ပုရိေသာ ဝိယ ဧကေကာ အတၳသိဒၶႎ ကေရာေႏၲာ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣေမဟိ ပေယာေဂဟိ သာမညတၳမဘိသာေဓႏၲိ၊ ပရိသာယ ဝိယ ပုရိေသာ အတၳသိဒၶႎ ကေရာေႏၲာ။
 ''ဥေဒၵေသာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာေရာ၊ ပရိပုစၧာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမၼမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ ေတသု ေတသု ကရဏီေယသု။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ရာဇူပေသဝီ ကတာဝီ အမစၥဘဋဗလေဒါဝါရိကအနီက႒ပါရိသဇၨဇေနဟိ၊ ေတ တႆ ကရဏီေယ အႏုပၸေတၱ သေဗၺပိ ဥပကာရာ ေဟာႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဒၵေသာပိ ဗဟုကာေရာ၊ ပရိပုစၧာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမၼမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ ေတသု ေတသု ကရဏီေယသု။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺပိ အဘိဇာတိပရိသုဒၶါ ဘေဝယ်ဳံ၊ အႏုသာသေနန [မူကြဲ-အႏုသာသေကန (သီ၊ ပီ၊)] ကရဏီယံ န ဘေဝယ်။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဝေနန ကရဏီယံ ေဟာတိ၊ ေထေရာ၊ မဟာရာဇ၊ သာရိပုေတၱာ အပရိမိတမသေခၤယ်ကပၸံ ဥပါဒါယ ဥပစိတကုသလမူေလာ ပညာယ ေကာဋႎ ဂေတာ၊ ေသာပိ ဝိနာ သဝေနန နာသကၡိ အာသဝကၡယံ ပါပုဏိတုံ။ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာရံ သဝနံ၊ တထာ ဥေဒၵေသာပိ ပရိပုစၧာပိ။ တသၼာ ဥေဒၵသပရိပုစၧာပိ နိပၸပၪၥာ သခၤတာ''တိ။ ''သုနိဇၩာပိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
နိပၸပၪၥပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ခီဏာသဝဘာဝပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇) နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ေယာ ဂိဟီ အရဟတၱံ ပေတၱာ၊ ေဒြ ဝါႆ ဂတိေယာ ဘဝႏၲိ အနညာ၊ တသၼႎ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။ န ေသာ ဒိဝေသာ သကၠာ အတိကၠေမတု'ႏၲိ။ သေစ ေသာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တသၼႎ ဒိဝေသ အာစရိယံ ဝါ ဥပဇၩာယံ ဝါ ပတၱစီဝရံ ဝါ န လေဘထ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ အရဟာ သယံ ဝါ ပဗၺေဇယ် ဒိဝသံ ဝါ အတိကၠေမယ်၊ အေညာ ေကာစိ အရဟာ ဣဒၶိမာ အာဂႏ႖ာ တံ ပဗၺာေဇယ် ဝါ ပရိနိဗၺာေယယ် ဝါ''တိ? ''န ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ သယံ ပဗၺေဇယ်၊ သယံ ပဗၺဇေႏၲာ ေထယ်ံ အာပဇၨတိ၊ န စ ဒိဝသံ အတိကၠေမယ်၊ အညႆ အရဟႏၲႆ အာဂမနံ ဘေဝယ် ဝါ န ဝါ ဘေဝယ်၊ တသၼႎ ေယဝ ဒိဝေသ ပရိနိဗၺာေယယ်ာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟတၱႆ သႏၲဘာေဝါ ဝိဇဟိေတာ ေဟာတိ၊ ေယန အဓိဂတႆ ဇီဝိတဟာေရာ ဘဝတီ''တိ။
 ''ဝိသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိဟိလိဂႍ၊ ဝိသေမ လိေဂၤ လိဂၤဒုဗၺလတာယ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ တသၼႎ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ အရဟတၱႆ၊ ဂိဟိလိဂၤေႆေဝေသာ ေဒါေသာ ယဒိဒံ လိဂၤဒုဗၺလတာ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ အာယုပါလကံ ဇီဝိတရကၡကံ ဝိသမေကာ႒ႆ မႏၵဒုဗၺလဂဟဏိကႆ အဝိပါေကန ဇီဝိတံ ဟရတိ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ ေဘာဇနႆ၊ ေကာ႒ေႆေဝေသာ ေဒါေသာ ယဒိဒံ အဂၢိဒုဗၺလတာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသေမ လိေဂၤ လိဂၤဒုဗၺလတာယ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ တသၼႎ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ အရဟတၱႆ၊ ဂိဟိလိဂၤေႆေဝေသာ ေဒါေသာ ယဒိဒံ လိဂၤဒုဗၺလတာ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ တိဏသလာကံ ဥပရိ ဂ႐ုေက ပါသာေဏ ဌပိေတ ဒုဗၺလတာယ ဘိဇၨိတြာ ပတတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ ေတန လိေဂၤန အရဟတၱံ ဓာေရတုံ အသေကၠာေႏၲာ တသၼႎ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဗေလာ ဒုဗၺေလာ နိဟီနဇေစၥာ ပရိတၱပုေညာ မဟတိမဟာရဇၨံ လဘိတြာ ခေဏန ပရိပတတိ ပရိဓံသတိ ၾသသကၠတိ၊ န သေကၠာတိ ဣႆရိယံ ဓာေရတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ ေတန လိေဂၤန အရဟတၱံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) ဓာေရတုံ န သေကၠာတိ၊ ေတန ကာရေဏန တသၼႎ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ခီဏာသဝဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ခီဏာသဝသတိသေမၼာသပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ အရဟေတာ သတိသေမၼာေသာ''တိ? ''ဝိဂတသတိသေမၼာသာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေႏၲာ၊ နတၳိ အရဟႏၲာနံ သတိသေမၼာေသာ''တိ။ ''အာပေဇၨယ် ပန၊ ဘေႏၲ၊ အရဟာ အာပတၱိ''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကိသၼႎ ဝတၳဳသၼိ''ႏၲိ? ''ကုဋိကာေရ၊ မဟာရာဇ၊ သၪၥရိေတၱ၊ ဝိကာေလ ကာလသညာယ၊ ပဝါရိေတ အပၸဝါရိတသညာယ၊ အနတိရိေတၱ အတိရိတၱသညာယာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ေယ အာပတၱႎ အာပဇၨႏၲိ၊ ေတ ဒြီဟိ ကာရေဏဟိ အာပဇၨႏၲိ အနာဒရိေယန ဝါ အဇာနေနန ဝါ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ အရဟေတာ အနာဒရိယံ ေဟာတိ၊ ယံ အရဟာ အာပတၱႎ အာပဇၨတီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။
 ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟာ အာပတၱႎ အာပဇၨတိ၊ နတၳိ စ အရဟေတာ အနာဒရိယံ၊ ေတန ဟိ အတၳိ အရဟေတာ သတိသေမၼာေသာ''တိ? ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ သတိသေမၼာေသာ၊ အာပတၱိၪၥ အရဟာ အာပဇၨတီ''တိ။
 ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟိ၊ ကႎ တတၳ ကာရဏ''ႏၲိ? ''ေဒြေမ၊ မဟာရာဇ၊ ကိေလသာ ေလာကဝဇၨံ ပဏၰတၱိဝဇၨၪၥာတိ။ ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကဝဇၨံ? ဒသ အကုသလကမၼပထာ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ ေလာကဝဇၨံ။ ကတမံ ပဏၰတၱိဝဇၨံ? ယံ ေလာေက အတၳိ သမဏာနံ အနႏုစၧဝိကံ အနႏုေလာမိကံ၊ ဂိဟီနံ အနဝဇၨံ။ တတၳ ဘဂဝါ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညေပတိ 'ယာဝဇီဝံ အနတိကၠမနီယ'ႏၲိ။ ဝိကာလေဘာဇနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကႆ အနဝဇၨံ၊ တံ ဇိနသာသေန ဝဇၨံ။ ဘူတဂါမဝိေကာပနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကႆ အနဝဇၨံ၊ တံ ဇိနသာသေန ဝဇၨံ။ ဥဒေက ဟႆဓမၼံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကႆ အနဝဇၨံ၊ တံ ဇိနသာသေန ဝဇၨံ။ ဣတိ ဧဝ႐ူပါနိ ဧဝ႐ူပါနိ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅၉၊ ဇိနသာသေန ဝဇၨာနိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ ပဏၰတၱိဝဇၨံ။
 ''ေလာကဝဇၨံ အဘေဗၺာ ခီဏာသေဝါ တံ အဇၩာစရိတုံ၊ ယံ ကိေလသံ ပဏၰတၱိဝဇၨံ၊ တံ အဇာနေႏၲာ အာပေဇၨယ်။ အဝိသေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကစၥႆ အရဟေတာ သဗၺံ ဇာနိတုံ၊ န ဟိ တႆ ဗလံ အတၳိ သဗၺံ ဇာနိတုံ။ အနညာတံ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ ဣတၳိပုရိသာနံ နာမမၸိ ေဂါတၱမၸိ၊ မေဂၢါပိ တႆ မဟိယာ အနညာေတာ၊ ဝိမုတၱႎ ေယဝ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကေစၥာ အရဟာ ဇာေနယ်၊ ဆဠဘိေညာ အရဟာ သကဝိသယံ ဇာေနယ်၊ သဗၺညဴ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာဝ သဗၺံ ဇာနာတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ခီဏာသဝသတိသေမၼာသပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ေလာေက နတၳိဘာဝပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒိႆႏၲိ ေလာေက ဗုဒၶါ၊ ဒိႆႏၲိ ပေစၥကဗုဒၶါ၊ ဒိႆႏၲိ တထာဂတႆ သာဝကာ၊ ဒိႆႏၲိ စကၠဝတၱိရာဇာေနာ၊ ဒိႆႏၲိ ပေဒသရာဇာေနာ၊ ဒိႆႏၲိ ေဒဝမႏုႆာ၊ ဒိႆႏၲိ သဓနာ၊ ဒိႆႏၲိ အဓနာ၊ ဒိႆႏၲိ သုဂတာ၊ ဒိႆႏၲိ ဒုဂၢတာ၊ ဒိႆတိ ပုရိသႆ ဣတၳိလိဂႍ ပါတုဘူတံ၊ ဒိႆတိ ဣတၳိယာ ပုရိသလိဂႍ ပါတုဘူတံ၊ ဒိႆတိ သုကတံ ဒုကၠတံ ကမၼံ၊ ဒိႆႏၲိ ကလ်ာဏပါပကာနံ ကမၼာနံ ဝိပါကူပေဘာဂိေနာ သတၱာ၊ အတၳိ ေလာေက သတၱာ အ႑ဇာ ဇလာဗုဇာ သံေသဒဇာ ၾသပပါတိကာ၊ အတၳိ သတၱာ အပဒါ ဒြိပဒါ စတုပၸဒါ ဗဟုပၸဒါ၊ အတၳိ ေလာေက ယကၡာ ရကၡသာ ကုမ႓႑ာ အသုရာ ဒါနဝါ ဂႏၶဗၺာ ေပတာ ပိသာစာ၊ အတၳိ ကိႏၷရာ မေဟာရဂါ နာဂါ သုပဏၰာ သိဒၶါ ဝိဇၨာဓရာ၊ အတၳိ ဟတၳီ အႆာ ဂါေဝါ မဟႎသာ [မူကြဲ-မဟိသာ (သီ၊ ပီ၊)] ၾသ႒ာ ဂျဒဘာ အဇာ ဧဠကာ မိဂါ သူကရာ သီဟာ ဗ်ဂၣါ ဒီပီ အစၧာ ေကာကာ တရစၧာ ေသာဏာ သိဂၤါလာ၊ အတၳိ ဗဟုဝိဓာ သကုဏာ၊ အတၳိ သုဝဏၰံ ရဇတံ မုတၱာ မဏိ သေခၤါ သိလာ ပဝါဠံ ေလာဟိတေကၤါ မသာရဂလႅံ ေဝဠဳရိေယာ ဝဇိရံ ဖလိကံ ကာဠေလာဟံ တမၺေလာဟံ ဝ႗ေလာဟံ ကံသေလာဟံ၊ အတၳိ ေခါမံ ေကာေသယ်ံ ကပၸါသိကံ သာဏံ ဘဂႍ ကမၺလံ၊ အတၳိ သာလိ ဝီဟိ ယေဝါ ကဂၤု ကုျဒဴေသာ ဝရေကာ ေဂါဓူေမာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆ဝ) မုေဂၢါ၊ မာေသာ တိလံ ကုလတၳံ၊ အတၳိ မူလဂေႏၶာ သာရဂေႏၶာ ေဖဂၢဳဂေႏၶာ တစဂေႏၶာ ပတၱဂေႏၶာ ပုပၹဂေႏၶာ ဖလဂေႏၶာ သဗၺဂေႏၶာ၊ အတၳိ တိဏ လတာ ဂစၧ ႐ုကၡ ၾသသဓိ ဝနပၸတိ နဒီ ပဗၺတ သမုဒၵ မစၧကစၧပါ သဗၺံ ေလာေက အတၳိ။ ယံ၊ ဘေႏၲ၊ ေလာေက နတၳိ၊ တံ ေမ ကေထဟီ''တိ။
 ''တီဏိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက နတၳိ။ ကတမာနိ တီဏိ? သေစတနာ ဝါ အေစတနာ ဝါ အဇရာမရာ ေလာေက နတၳိ၊ သခၤါရာနံ နိစၥတာ နတၳိ၊ ပရမေတၳန သတၱဴပလဒၶိ နတၳိ၊ ဣမာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တီဏိ ေလာေက နတၳီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ေလာေက နတၳိဘာဝပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ အကမၼဇာဒိပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒိႆႏၲိ ေလာေက ကမၼနိဗၺတၱာ၊ ဒိႆႏၲိ ေဟတုနိဗၺတၱာ၊ ဒိႆႏၲိ ဥတုနိဗၺတၱာ၊ ယံ ေလာေက အကမၼဇံ အေဟတုဇံ အႏုတုဇံ၊ တံ ေမ ကေထဟီ''တိ။ ''ေဒြေမ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကသၼႎ အကမၼဇာ အေဟတုဇာ အႏုတုဇာ။ ကတေမ ေဒြ? အာကာေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အကမၼေဇာ အေဟတုေဇာ အႏုတုေဇာ၊ နိဗၺာနံ၊ မဟာရာဇ၊ အကမၼဇံ အေဟတုဇံ အႏုတုဇံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ အကမၼဇာ အေဟတုဇာ အႏုတုဇာ''တိ။
 ''မာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇိနဝစနံ မေကၡဟိ၊ မာ အဇာနိတြာ ပဥႇံ ဗ်ာကေရာဟီ''တိ။ ''ကႎ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဟံ ဝဒါမိ၊ ယံ မံ တြံ ဧဝံ ဝေဒသိ 'မာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇိနဝစနံ မေကၡဟိ၊ မာ အဇာနိတြာ ပဥႇံ ဗ်ာကေရာဟီ'''တိ? ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယုတၱမိဒံ တာဝ ဝတၱဳံ 'အာကာေသာ အကမၼေဇာ အေဟတုေဇာ အႏုတုေဇာ'တိ။ အေနကသေတဟိ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏဟိ ဘဂဝတာ သာဝကာနံ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာေတာ၊ အထ စ ပန တြံ ဧဝံ ဝေဒသိ 'အေဟတုဇံ နိဗၺာန'''ႏၲိ။ ''သစၥံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အေနကသေတဟိ ကာရေဏဟိ သာဝကာနံ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာေတာ၊ န စ ပန နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု အကၡာေတာ''တိ။
 ''ဧတၳ မယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အႏၶကာရေတာ အႏၶကာရတရံ ပဝိသာမ၊ ဝနေတာ ဝနတရံ ပဝိသာမ၊ ဂဟနေတာ ဂဟနတရံ [မူကြဲ-ဂဟနႏၲရေတာ ဂဟနႏၲရံ (က၊)] ပဝိသာမ၊ ယၾတ ဟိ နာမ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁) နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ တႆ ပန ဓမၼႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု နတၳိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ ေတန ဟိ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယပိ ေဟတု ဣစၧိတေဗၺာ။
 ''ယထာ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုတၱႆ ပိတာ အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန ပိတုေနာပိ ပိတာ ဣစၧိတေဗၺာ။ ယထာ အေႏၲဝါသိကႆ အာစရိေယာ အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန အာစရိယႆပိ အာစရိေယာ ဣစၧိတေဗၺာ။ ယထာ အကၤုရႆ ဗီဇံ အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန ဗီဇႆပိ ဗီဇံ ဣစၧိတဗၺံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယပိ ေဟတု ဣစၧိတေဗၺာ။
 ''ယထာ ႐ုကၡႆ ဝါ လတာယ ဝါ အေဂၢ သတိ ေတန ကာရေဏန မဇၩမၸိ အတၳိ၊ မူလမၸိ အတၳိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယပိ ေဟတု ဣစၧိတေဗၺာ'''တိ။
 ''အႏုပၸါဒနီယံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ တသၼာ န နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု အကၡာေတာ''တိ။ ''ဣဃၤ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ ဒေႆတြာ ကာရေဏန မံ သညာေပဟိ၊ ယထာဟံ ဇာေနယ်ံ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု နတၳီ''တိ။
 ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠစၥံ ေသာတံ ၾသဒဟ၊ သာဓုကံ သုေဏာဟိ၊ ဝကၡာမိ တတၳ ကာရဏံ၊ သကၠဳေဏယ်၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန ဣေတာ ဟိမဝႏၲံ ပဗၺတရာဇံ ဥပဂႏၲဳ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''သကၠဳေဏယ် ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန ဟိမဝႏၲံ ပဗၺတရာဇံ ဣဓ အာဟရိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာတုံ၊ န သကၠာ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု ဒေႆတုံ။
 ''သကၠဳေဏယ်၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန မဟာသမုဒၵံ နာဝါယ ဥတၱရိတြာ ပါရိမတီရံ ဂႏၲဳ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ? ''သကၠဳေဏယ် ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန မဟာသမုဒၵႆ ပါရိမတီရံ ဣဓ အာဟရိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာတုံ၊ န သကၠာ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု ဒေႆတုံ။ ကႎ ကာရဏာ? အသခၤတတၱာ ဓမၼႆာ''တိ။
 ''အသခၤတံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆၂၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာန''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အသခၤတံ နိဗၺာနံ န ေကဟိစိ ကတံ၊ နိဗၺာနံ၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတၱဗၺံ ဥပၸႏၷႏၲိ ဝါ အႏုပၸႏၷႏၲိ ဝါ ဥပၸါဒနီယႏၲိ ဝါ အတီတႏၲိ ဝါ အနာဂတႏၲိ ဝါ ပစၥဳပၸႏၷႏၲိ ဝါ စကၡဳဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ေသာတဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဃာနဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဇိဝွါဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ကာယဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနံ န ဥပၸႏၷံ န အႏုပၸႏၷံ န ဥပၸါဒနီယံ န အတီတံ န အနာဂတံ န ပစၥဳပၸႏၷံ န စကၡဳဝိေညယ်ံ န ေသာတဝိေညယ်ံ န ဃာနဝိေညယ်ံ န ဇိဝွါဝိေညယ်ံ န ကာယဝိေညယ်ံ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ နတၳိဓမၼံ နိဗၺာနံ အပဒိသထ 'နတၳိ နိဗၺာန'ႏၲိ။ ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ မေနာဝိေညယ်ံ နိဗၺာနံ၊ ဝိသုေဒၶန မာနေသန ပဏီေတန ဥဇုေကန အနာဝရေဏန နိရာမိေသန သမၼာပဋိပေႏၷာ အရိယသာဝေကာ နိဗၺာနံ ပႆတီ''တိ။
 ''ကီဒိသံ ပန တံ၊ ဘေႏၲ၊ နိဗၺာနံ၊ ယံ တံ ၾသပေမၼဟိ အာဒီပနီယံ ကာရေဏဟိ မံ သညာေပဟိ၊ ယထာ အတၳိဓမၼံ ၾသပေမၼဟိ အာဒီပနီယ''ႏၲိ။ ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါေတာ နာမာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဣဃၤ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတံ ဒေႆဟိ ဝဏၰေတာ ဝါ သဏၭာနေတာ ဝါ အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ ဒီဃံ ဝါ ရႆံ ဝါ''တိ။ ''န သကၠာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝါေတာ ဥပဒႆယိတုံ၊ န ေသာ ဝါေတာ ဟတၳဂၢဟဏံ ဝါ နိမၼဒၵနံ ဝါ ဥေပတိ၊ အပိ စ အတၳိ ေသာ ဝါေတာ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ န သကၠာ ဝါေတာ ဥပဒႆယိတုံ၊ ေတန ဟိ နတၳိ ဝါေတာ''တိ? ''ဇာနာမဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝါေတာ အတၳီတိ ေမ ဟဒေယ အႏုပဝိ႒ံ၊ န စာဟံ သေကၠာမိ ဝါတံ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ နိဗၺာနံ၊ န စ သကၠာ နိဗၺာနံ ဥပဒႆယိတုံ ဝေဏၰန ဝါ သဏၭာေနန ဝါ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သူပဒႆိတံ ၾသပမၼံ၊ သုနိဒၵိ႒ံ ကာရဏံ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမိ 'အတၳိ နိဗၺာန'''ႏၲိ။
အကမၼဇာဒိပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ကမၼဇာဒိပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတေမ ဧတၳ ကမၼဇာ၊ ကတေမ ေဟတုဇာ၊ ကတေမ ဥတုဇာ၊ ကတေမ န ကမၼဇာ၊ န ေဟတုဇာ၊ န ဥတုဇာ''တိ? ''ေယ ေကစိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ သေစတနာ၊ သေဗၺ ေတ ကမၼဇာ၊ အဂၢိ စ သဗၺာနိ စ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃) ဗီဇဇာတာနိ ေဟတုဇာနိ၊ ပထဝီ စ ပဗၺတာ စ ဥဒကၪၥ ဝါေတာ စ၊ သေဗၺ ေတ ဥတုဇာ၊ အာကာေသာ စ နိဗၺာနၪၥ ဣေမ ေဒြ အကမၼဇာ အေဟတုဇာ အႏုတုဇာ။ နိဗၺာနံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတၱဗၺံ ကမၼဇႏၲိ ဝါ ေဟတုဇႏၲိ ဝါ ဥတုဇႏၲိ ဝါ ဥပၸႏၷႏၲိ ဝါ အႏုပၸႏၷႏၲိ ဝါ ဥပၸါဒနီယႏၲိ ဝါ အတီတႏၲိ ဝါ အနာဂတႏၲိ ဝါ ပစၥဳပၸႏၷႏၲိ ဝါ စကၡဳဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ေသာတဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဃာနဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဇိဝွါဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ကာယဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မေနာဝိေညယ်ံ နိဗၺာနံ၊ ယံ ေသာ သမၼာပဋိပေႏၷာ အရိယသာဝေကာ ဝိသုေဒၶန ဉာေဏန ပႆတီ''တိ။ ''ရမဏီေယာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ သုဝိနိစၧိေတာ နိႆံသေယာ ဧကႏၲဂေတာ၊ ဝိမတိ ဥပၸစၧိႏၷာ၊ တြံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇၨာ''တိ။
ကမၼဇာဒိပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ယကၡပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေလာေက ယကၡာ နာမာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေလာေက ယကၡာ နာမာ''တိ။ ''စဝႏၲိ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ၊ ယကၡာ တမွာ ေယာနိယာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ စဝႏၲိ ေတ ယကၡာ တမွာ ေယာနိယာ''တိ။ ''ကိႆ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတသံ မတာနံ ယကၡာနံ သရီရံ န ဒိႆတိ၊ ကုဏပဂေႏၶာပိ န ဝါယတီ''တိ? ''ဒိႆတိ၊ မဟာရာဇ၊ မတာနံ ယကၡာနံ သရီရံ၊ ကုဏပဂေႏၶာပိ ေတသံ ဝါယတိ၊ မတာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ယကၡာနံ သရီရံ ကီဋဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ကိမိဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ကိပိလႅိကဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ပဋဂၤဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ အဟိဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ဝိစၧိကဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ သတပဒိဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ဒိဇဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ မိဂဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတီ''တိ။ ''ေကာ ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေညာ ဣဒံ ပဥႇံ ပုေ႒ာ ဝိသေဇၨယ် အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ''တိ။
ယကၡပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ အနဝေသသသိကၡာပဒပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ အေဟသုံ တိကိစၧကာနံ ပုဗၺကာ အာစရိယာ ေသယ်ထိဒံ၊ နာရေဒါ ဓမၼႏၲရီ [မူကြဲ-ဓႏြႏၲရီ (?)] အဂႋရေသာ ကပိေလာ က႑ရဂၢိ သာေမာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄) အတုေလာ ပုဗၺကစၥာယေနာ၊ သေဗၺေပေတ အာစရိယာ သကႎ ေယဝ ေရာဂုပၸတၱိၪၥ နိဒါနၪၥ သဘာဝၪၥ သမု႒ာနၪၥ တိကိစၧၪၥ ကိရိယၪၥ သိဒၶါသိဒၶၪၥ သဗၺံ တံ [မူကြဲ-သႏၲံ (က၊)] နိရဝေသသံ ဇာနိတြာ 'ဣမသၼႎ ကာေယ ဧတၱကာ ေရာဂါ ဥပၸဇၨိႆႏၲီ'တိ ဧကပၸဟာေရန ကလာပဂၢါဟံ ကရိတြာ သုတၱံ ဗႏၶႎသု၊ အသဗၺညဳေနာ ဧေတ သေဗၺ၊ ကိႆ ပန တထာဂေတာ သဗၺညဴ သမာေနာ အနာဂတံ ကိရိယံ ဗုဒၶဉာေဏန ဇာနိတြာ 'ဧတၱေက နာမ ဝတၳဳသၼႎ ဧတၱကံ နာမ သိကၡာပဒံ ပညေပတဗၺံ ဘဝိႆတီ'တိ ပရိစၧိႏၵိတြာ အနဝေသသေတာ သိကၡာပဒံ န ပညေပသိ၊ ဥပၸႏၷဳပၸေႏၷ ဝတၳဳသၼႎ အယေသ ပါကေဋ ေဒါေသ ဝိတၳာရိေက ပုထုဂေတ ဥဇၩာယေႏၲသု မႏုေႆသု တသၼႎ တသၼႎ ကာေလ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညေပသီ''တိ?
 ''ဉာတေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ 'ဣမသၼႎ သမေယ ဣေမသု မႏုေႆသု သာဓိကံ ဒိယၯသိကၡာပဒသတံ ပညေပတဗၺံ ဘဝိႆတီ'တိ၊ အပိ စ တထာဂတႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'သေစ ေခါ အဟံ သာဓိကံ ဒိယၯသိကၡာပဒသတံ ဧကပၸဟာရံ ပညေပႆာမိ၊ မဟာဇေနာ သႏၲာသမာပဇၨိႆတိ 'ဗဟုကံ ဣဓ ရကၡိတဗၺံ၊ ဒုကၠရံ ဝတ ေဘာ သမဏႆ ေဂါတမႆ သာသေန ပဗၺဇိတု'ႏၲိ၊ ပဗၺဇိတုကာမာပိ န ပဗၺဇိႆႏၲိ၊ ဝစနၪၥ ေမ န သဒၵဟိႆႏၲိ၊ အသဒၵဟႏၲာ ေတ မႏုႆာ အပါယဂါမိေနာ ဘဝိႆìì-တိ ဥပၸႏၷဳပၸေႏၷ ဝတၳဳသၼႎ ဓမၼေဒသနာယ ဝိညာေပတြာ ပါကေဋ ေဒါေသ သိကၡာပဒံ ပညေပႆာမီ'''တိ။ ''အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶါနံ၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶါနံ၊ ယာဝ မဟႏၲံ တထာဂတႆ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ ဧဝေမတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိဒၵိေ႒ာ ဧေသာ အေတၳာ တထာဂေတန၊ 'ဗဟုကံ ဣဓ သိကၡိတဗၺ'ႏၲိ သုတြာ သတၱာနံ သႏၲာေသာ ဥပၸေဇၨယ်၊ ဧေကာပိ ဇိနသာသေန န ပဗၺေဇယ်၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
အနဝေသသသိကၡာပဒပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ သူရိယတပနပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အယံ သူရိေယာ သဗၺကာလံ ကဌိနံ တပတိ၊ ဥဒါဟု ကိၪၥိကာလံ မႏၵံ တပတီ''တိ? ''သဗၺကာလံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆၅၊ န ကိၪၥိကာလံ မႏၵံ တပတီ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သူရိေယာ သဗၺကာလံ ကဌိနံ တပတိ၊ ကိႆ ပန အေပၸကဒါ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ၊ အေပၸကဒါ မႏၵံ တပတီ''တိ? ''စတၱာေရာေမ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာဂါ၊ ေယသံ အညတေရန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ကတေမ စတၱာေရာ? အဗ႓ံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ မဟိကာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ေမေဃာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ရာဟု၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာေရာ သူရိယႆ ေရာဂါ၊ ေယသံ အညတေရန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတီ''တိ။ ''အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သူရိယႆပိ တာဝ ေတေဇာသမၸႏၷႆ ေရာေဂါ ဥပၸဇၨိႆတိ၊ ကိမဂႍ ပန အေညသံ သတၱာနံ၊ နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ဧသာ ဝိဘတၱိ အညႆ အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ''တိ။
သူရိယတပနပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ ကဌိနတပနပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိႆ ေဟမေႏၲ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ၊ ေနာ တထာ ဂိေမွ''တိ? ''ဂိေမွ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုပဟတံ ေဟာတိ ရေဇာဇလႅံ၊ ဝါတကၡဳဘိတာ ေရဏူ ဂဂနာႏုဂတာ ေဟာႏၲိ၊ အာကာေသပိ အဗ႓ာ သုဗဟလာ ေဟာႏၲိ၊ မဟာဝါေတာ စ အဓိမတၱံ ဝါယတိ၊ ေတ သေဗၺ နာနာကုလာ သမာယုတာ သူရိယရံသိေယာ ပိဒဟႏၲိ၊ ေတန ဂိေမွ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။
 ''ေဟမေႏၲ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဟ႒ာ ပထဝီ နိဗၺဳတာ ေဟာတိ၊ ဥပရိ မဟာေမေဃာ ဥပ႒ိေတာ ေဟာတိ၊ ဥပသႏၲံ ေဟာတိ ရေဇာဇလႅံ၊ ေရဏု စ သႏၲသႏၲံ ဂဂေန စရတိ၊ ဝိဂတဝလာဟေကာ စ ေဟာတိ အာကာေသာ၊ ဝါေတာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆) စ မႏၵမႏၵံ ဝါယတိ၊ ဧေတသံ ဥပရတိယာ ဝိသုဒၶါ [မူကြဲ-ဝိသဒါ (သီ၊ ပီ၊)] ေဟာႏၲိ သူရိယရံသိေယာ၊ ဥပဃာတဝိမုတၱႆ သူရိယႆ တာေပါ အတိ ဝိယ တပတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန သူရိေယာ ေဟမေႏၲ ကဌိနံ တပတိ၊ ေနာ တထာ ဂိေမွ''တိ။ ''သဗၺီတိမုေတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ၊ ေမဃာဒိသဟဂေတာ ကဌိနံ န တပတီ''တိ။
ကဌိနတပနပေဥႇာ ဒသေမာ။
နိပၸပၪၥဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။
၃။ ေဝႆႏၲရဝေဂၢါ
၁။ ေဝႆႏၲရပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇) နာဂေသန၊ သေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱာ ပုတၱဒါရံ ေဒႏၲိ၊ ဥဒါဟု ေဝႆႏၲေရေနဝ ရညာ ပုတၱဒါရံ ဒိႏၷ''ႏၲိ? ''သေဗၺပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱာ ပုတၱဒါရံ ေဒႏၲိ၊ န ေဝႆႏၲေရေနဝ ရညာ ပုတၱဒါရံ ဒိႏၷ''ႏၲိ။ ''အပိ စ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတသံ အႏုမေတန ေဒႏၲီ''တိ။ ''ဘရိယာ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုမတာ၊ ဒါရကာ ပန ဗာလတာယ ဝိလပႎသု [မူကြဲ-လာလပႎသု (သီ၊ ပီ)] ယဒိ ေတ အတၳေတာ ဇာေနယ်ဳံ၊ ေတပိ အႏုေမာေဒယ်ဳံ၊ န ေတ ဝိလေပယ်ဳ''ႏၲိ။
 ''ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသေတၱန ကတံ၊ ယံ ေသာ အတၱေနာ ၾသရေသ ပိေယ ပုေတၱ ျဗာဟၼဏႆ ဒါသတၳာယ အဒါသိ။
 ''ဣဒမၸိ ဒုတိယံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ အတၱေနာ ၾသရေသ ပိေယ ပုေတၱ ဗာလေက တ႐ုဏေက လတာယ ဗႏၶိတြာ ေတန ျဗာဟၼေဏန လတာယ အႏုမဇၨီယေႏၲ ဒိသြာ အဇၩဳေပကၡိ။
 ''ဣဒမၸိ တတိယံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ သေကန ဗေလန ဗႏၶနာ မုစၥိတြာ အာဂေတ ဒါရေက သာရဇၨမုပဂေတ ပုနေဒဝ လတာယ ဗႏၶိတြာ အဒါသိ။
 ''ဣဒမၸိ စတုတၳံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ ဒါရေက 'အယံ ေခါ၊ တာတ၊ ယေကၡာ ခါဒိတုံ ေနတိ အေမွ'တိ ဝိလပေႏၲ 'မာ ဘာယိတၳာ'တိ န အႆာေသသိ။
 ''ဣဒမၸိ ပၪၥမံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ ဇာလိႆ ကုမာရႆ ႐ုဒမာနႆ ပါေဒသု နိပတိတြာ 'အလံ၊ တာတ၊ ကဏွာဇိနံ နိဝေတၱဟိ၊ အဟေမဝ ဂစၧာမိ ယေကၡန သဟ၊ ခါဒတု မံ ယေကၡာ'တိ ယာစမာနႆ ဧဝံ န သမၸဋိစၧိ။
 ''ဣဒမၸိ ဆ႒ံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ ဇာလိႆ ကုမာရႆ 'ပါသာဏသမံ ႏူန ေတ၊ တာတ၊ ဟဒယံ၊ ယံ တြံ အမွာကံ ဒုကၡိတာနံ ေပကၡမာေနာ နိမၼႏုႆေက ျဗဟာရေည ယေကၡန နီယမာေန န နိဝါေရသီ'တိ ဝိလပမာနႆ ကာ႐ုညံ နာကာသိ။
 ''ဣဒမၸိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) သတၱမံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ တႆ ႐ုဠ႐ုဠႆ ဘီမဘီမႆ နီေတ ဒါရေက အဒႆနံ ဂမိေတ န ဖလိ ဟဒယံ သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ၊ ပုညကာေမန မႏုေဇန ကႎ ပရဒုကၡာပေနန၊ နႏု နာမ သကဒါနံ ဒါတဗၺံ ေဟာတီ''တိ?
 ''ဒုကၠရႆ၊ မဟာရာဇ၊ ကတတၱာ ေဗာဓိသတၱႆ ကိတၱိသေဒၵါ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ သေဒဝမႏုေႆသု အဗ႓ဳဂၢေတာ၊ ေဒဝါ ေဒဝဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ အသုရာ အသုရဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ ဂ႐ုဠာ ဂ႐ုဠဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ နာဂါ နာဂဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ ယကၡာ ယကၡဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ အႏုပုေဗၺန တႆ ကိတၱိသေဒၵါ ပရမၸရာယ အေဇၨတရဟိ ဣဓ အမွာကံ သမယံ အႏုပၸေတၱာ၊ တံ မယံ ဒါနံ ပကိေတၱႏၲာ ဝိေကာေပႏၲာ နိသိႏၷာ သုဒိႏၷံ၊ ဥဒါဟု ဒုဒၵိႏၷႏၲိ။ ေသာ ေခါ ပနာယံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိတၱိသေဒၵါ နိပုဏာနံ ဝိညဴနံ ဝိဒူနံ ဝိဘာဝီနံ ေဗာဓိသတၱာနံ ဒသ ဂုေဏ အႏုဒႆတိ။ ကတေမ ဒသ? အေဂဓတာ နိရာလယတာ စာေဂါ ပဟာနံ အပုနရာဝတၱိတာ သုခုမတာ မဟႏၲတာ ဒုရႏုေဗာဓတာ ဒုလႅဘတာ အသဒိသတာ ဗုဒၶဓမၼႆ၊ ေသာ ေခါ ပနာယံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိတၱိသေဒၵါ နိပုဏာနံ ဝိညဴနံ ဝိဒူနံ ဝိဘာဝီနံ ေဗာဓိသတၱာနံ ဣေမ ဒသ ဂုေဏ အႏုဒႆတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ပရံ ဒုကၡာေပတြာ ဒါနံ ေဒတိ၊ အပိ ႏု တံ ဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ သဂၢသံဝတၱနိက''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ကႎ ဝတၱဗၺ''ႏၲိ။ ''ဣဃၤ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ ဥပဒေႆဟီ''တိ။ ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ သီလဝါ ေဟာတိ ကလ်ာဏဓေမၼာ၊ ေသာ ဘေဝယ် ပကၡဟေတာ ဝါ ပီဌသပၸီ ဝါ အညတရံ ဝါ ဗ်ာဓႎ အာပေႏၷာ၊ တေမနံ ေယာ ေကာစိ ပုညကာေမာ ယာနံ အာေရာေပတြာ ပတၳိတံ ေဒသမႏုပါေပယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ပုရိသႆ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ သုခံ နိဗၺေတၱယ် သဂၢသံဝတၱနိကံ တံ ကမၼ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ကႎ ဝတၱဗၺံ? ဟတၳိယာနံ ဝါ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေသာ လေဘယ် အႆယာနံ ဝါ ရထယာနံ ဝါ၊ ထေလ ထလယာနံ ဇေလ ဇလယာနံ ေဒေဝသု ေဒဝယာနံ မႏုေႆသု မႏုႆယာနံ၊ တဒႏုစၧဝိကံ တဒႏုေလာမိကံ ဘေဝ ဘေဝ နိဗၺေတၱယ်၊ တဒႏုစၧဝိကာနိ တဒႏုေလာမိကာနိ စႆ သုခါနိ နိဗၺေတၱယ်ဳံ၊ သုဂတိေတာ သုဂတႎ ဂေစၧယ်၊ ေတေနဝ ကမၼာဘိသေႏၵန ဣဒၶိယာနံ အဘိ႐ုယွ ပတၳိတံ နိဗၺာနနဂရံ ပါပုေဏယ်ာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရဒုကၡာပေနန ဒိႏၷဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉) သဂၢသံဝတၱနိကံ၊ ယံ ေသာ ပုရိေသာ ဗလီဗေဒၵ ဒုကၡာေပတြာ ဧဝ႐ူပံ သုခံ အႏုဘဝတိ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ယထာ ပရဒုကၡာပေနန ဒိႏၷဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ သဂၢသံဝတၱနိကံ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ရာဇာ ဇနပဒေတာ ဓမၼိကံ ဗလႎ ဥဒၶရာေပတြာ အာဏာပဝတၱေနန ဒါနံ ဒေဒယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ သုခံ အႏုဘေဝယ် သဂၢသံဝတၱနိကံ တံ ဒါန''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ကႎ ဝတၱဗၺံ၊ တေတာနိဒါနံ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ရာဇာ ဥတၱရႎ အေနကသတသဟႆဂုဏံ လေဘယ်။ ရာဇူနံ အတိရာဇာ ဘေဝယ်၊ ေဒဝါနံ အတိေဒေဝါ ဘေဝယ်၊ ျဗဟၼာနံ အတိျဗဟၼာ ဘေဝယ်၊ သမဏာနံ အတိသမေဏာ ဘေဝယ်၊ ျဗာဟၼဏာနံ အတိျဗာဟၼေဏာ ဘေဝယ်၊ အရဟႏၲာနံ အတိအရဟာ [မူကြဲ-အတိအရဟေႏၲာ (သ်ာ၊ က၊)] ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရဒုကၡာပေနန ဒိႏၷဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ သဂၢသံဝတၱနိကံ၊ ယံ ေသာ ရာဇာ ဗလိနာ ဇနံ ပီေဠတြာ ဒိႏၷဒါေနန ဧဝ႐ူပံ ဥတၱရႎ ယသသုခံ အႏုဘဝတီ''တိ။
 ''အတိဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ ဒိႏၷံ၊ ယံ ေသာ သကံ ဘရိယံ ပရႆ ဘရိယတၳာယ အဒါသိ၊ သေက ၾသရေသ ပုေတၱ ျဗာဟၼဏႆ ဒါသတၳာယ အဒါသိ၊ အတိဒါနံ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက ဝိဒူဟိ နိႏၵိတံ ဂရဟိတံ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိဘာေရန သကဋႆ အေကၡာ ဘိဇၨတိ၊ အတိဘာေရန နာဝါ ၾသသီဒတိ၊ အတိဘုေတၱန ေဘာဇနံ ဝိသမံ ပရိဏမတိ၊ အတိဝေႆန ဓညံ ဝိနႆတိ၊ အတိဒါေနန ေဘာဂကၡယံ ဥေပတိ၊ အတိတာေပန ပထဝီ ဥပဍယွတိ၊ အတိရာေဂန ဥမၼတၱေကာ ေဟာတိ၊ အတိေဒါေသန ဝေဇၩာ ေဟာတိ၊ အတိေမာေဟန အနယံ အာပဇၨတိ၊ အတိေလာေဘန ေစာရဂၢဟဏမုပဂစၧတိ၊ အတိဘေယန နိ႐ုဇၩတိ၊ အတိပူေရန နဒီ ဥတၱရတိ၊ အတိဝါေတန အသနိ ပတတိ၊ အတိအဂၢိနာ ၾသဒနံ ဥတၱရတိ၊ အတိသၪၥရေဏန န စိရံ ဇီဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိဒါနံ နာမ ေလာေက ဝိဒူဟိ နိႏၵိတံ ဂရဟိတံ၊ အတိဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ ဒိႏၷံ၊ န တတၳ ကိၪၥိ ဖလံ ဣစၧိတဗၺ''ႏၲိ။
 ''အတိဒါနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဝိဒူဟိ ဝဏၰိတံ ထုတံ ပသတၳံ၊ ေယ ေကစိ ယာဒိသံ ကီဒိသံ ဒါနံ ေဒႏၲိ [မူကြဲ-ေကစိ ယာဒိသံ တာဒိသံ ဒါနံ ေဒႏၲိ (သ်ာ)] အတိဒါနဒါယီ ေလာေက ကိတၱႎ ပါပုဏာတိ။ ယထာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇ဝ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပဝရတာယ ဒိဗၺံ ဝနမူလံ ဂဟိတမၸိ ဟတၳပါေသ ဌိတာနံ ပရဇနာနံ န ဒႆယတိ၊ အဂေဒါ အတိဇစၥတာယ [မူကြဲ-အတိဥသဘတာယ (က၊)] ပီဠာယ သမုဂၣါတေကာ ေရာဂါနံ အႏၲကေရာ၊ အဂၢိ အတိေဇာတိတာယ ဍဟတိ၊ ဥဒကံ အတိသီတတာယ နိဗၺာေပတိ၊ ပဒုမံ ပရိသုဒၶတာယ န ဥပလိမၸတိ ဝါရိကဒၵေမန၊ မဏိ အတိဂုဏတာယ ကာမဒေဒါ၊ ဝဇိရံ အတိတိခိဏတာယ ဝိဇၩတိ မဏိမုတၱာဖလိကံ၊ ပထဝီ အတိမဟႏၲတာယ နေရာရဂမိဂပကၡိဇလေသလပဗၺတဒုေမ ဓာေရတိ၊ သမုေဒၵါ အတိမဟႏၲတာယ အပရိပူရေဏာ၊ သိေန႐ု အတိဘာရတာယ အစေလာ၊ အာကာေသာ အတိဝိတၳာရတာယ အနေႏၲာ၊ သူရိေယာ အတိပၸဘတာယ တိမိရံ ဃာေတတိ၊ သီေဟာ အတိဇာတိတာယ ဝိဂတဘေယာ၊ မေလႅာ အတိဗလဝတာယ ပဋိမလႅံ ခိပၸံ ဥကၡိပတိ၊ ရာဇာ အတိပုညတာယ အဓိပတိ၊ ဘိကၡဳ အတိသီလဝႏၲတာယ နာဂယကၡနရမ႐ူဟိ နမႆနီေယာ၊ ဗုေဒၶါ အတိအဂၢတာယ [မူကြဲ-အတိဝိသိ႒တာယ (သ်ာ၊)] အႏုပေမာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိဒါနံ နာမ ေလာေက ဝိဒူဟိ ဝဏၰိတံ ထုတံ ပသတၳံ၊ ေယ ေကစိ ယာဒိသံ ကီဒိသံ ဒါနံ ေဒႏၲိ၊ အတိဒါနဒါယီ ေလာေက ကိတၱႎ ပါပုဏာတိ၊ အတိဒါေနန ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ ဝဏၰိေတာ ထုေတာ ပသေတၳာ မဟိေတာ ကိတၱိေတာ၊ ေတေနဝ အတိဒါေနန ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ အေဇၨတရဟိ ဗုေဒၶါ ဇာေတာ အေဂၢါ သေဒဝေက ေလာေက။
 ''အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဌပနီယံ ဒါနံ၊ ယံ ဒကၡိေဏေယ် အႏုပၸေတၱ န ဒါတဗၺ''ႏၲိ? ''ဒသ ေခါ ပနိမာနိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒါနာနိ၊ ယာနိ ေလာေက အဒါနသမၼတာနိ၊ ေယာ တာနိ ဒါနာနိ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတိ။ ကတမာနိ ဒသ? မဇၨဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက အဒါနသမၼတံ၊ ေယာ တံ ဒါနံ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတိ။ သမဇၨဒါနံ။ ပ ။ ဣတၳိဒါနံ။ ပ ။ ဥသဘဒါနံ။ ပ ။ စိတၱကမၼဒါနံ။ ပ ။ သတၳဒါနံ ။ ပ ။ ဝိသဒါနံ။ ပ ။ သခၤလိကဒါနံ။ ပ ။ ကုကၠဳဋသူကရဒါနံ။ ပ ။ တုလာကူဋမာနကူဋဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက အဒါနသမၼတံ ေဟာတိ၊ ေယာ တံ ဒါနံ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတိ။ ဣမာနိ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒသ ဒါနာနိ ေလာေက အဒါနသမၼတာနိ၊ ေယာ တာနိ ဒါနာနိ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတီ''တိ။
 ''နာဟံ တံ၊ မဟာရာဇ၊ အဒါနသမၼတံ ပုစၧာမိ၊ ဣမံ ခြါဟံ၊ မဟာရာဇ၊ တံ ပုစၧာမိ 'အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဌပနီယံ ဒါနံ၊ ယံ ဒကၡိေဏေယ် အႏုပၸေတၱ န ဒါတဗၺ'ႏၲိ။ ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက ဌပနီယံ ဒါနံ။ ယံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁) ဒကၡိေဏေယ် အႏုပၸေတၱ န ဒါတဗၺံ၊ စိတၱပၸသာေဒ ဥပၸေႏၷ ေကစိ ဒကၡိေဏယ်ာနံ ေဘာဇနံ ေဒႏၲိ၊ ေကစိ အစၧာဒနံ၊ ေကစိ သယနံ၊ ေကစိ အာဝသထံ၊ ေကစိ အတၳရဏပါဝုရဏံ၊ ေကစိ ဒါသိဒါသံ၊ ေကစိ ေခတၱဝတၳဳံ၊ ေကစိ ဒြိပဒစတုပၸဒံ၊ ေကစိ သတံ သဟႆံ သတသဟႆံ၊ ေကစိ မဟာရဇၨံ၊ ေကစိ ဇီဝိတမၸိ ေဒႏၲီ''တိ။ ''ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ ဇီဝိတမၸိ ေဒႏၲိ၊ ကႎ ကာရဏာ ေဝႆႏၲရံ ဒါနပတႎ အတိဗာဠႇံ ပရိပါေတသိ သုဒိေႏၷ ပုေတၱ စ ဒါေရ စ?
 ''အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေလာကပကတိ ေလာကာစိဏၰံ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတၱံ ဣဏေ႗ာ ဝါ အာဇီဝိကပကေတာ ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ [မူကြဲ-အာဓာေပတုံ ဝါ (သ်ာ)] အာဓပိတုံ ဝါ (က၊)] ဝိကၠိဏိတုံ ဝါ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတၱံ ဣဏေ႗ာ ဝါ အာဇီဝိကပကေတာ ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ ဝိကၠိဏိတုံ ဝါ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတၱံ ဣဏေ႗ာ ဝါ အာဇီဝိကပကေတာ ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ ဝိကၠိဏိတုံ ဝါ၊ ေဝႆႏၲေရာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ အလဘမာေနာ သဗၺညဳတဉာဏံ ဥပဒၵဳေတာ ဒုကၡိေတာ တႆ ဓမၼဓနႆ ပဋိလာဘာယ ပုတၱဒါရံ အာဝေပသိ စ ဝိကၠိဏိ စ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ အေညသံ ဒိႏၷံ ေယဝ ဒိႏၷံ၊ ကတံ ေယဝ ကတံ။ ကိႆ ပန တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဒါေနန ေဝႆႏၲရံ ဒါနပတႎ အတိဗာဠႇံ အပသာေဒသီ''တိ?
 ''နာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝႆႏၲရႆ ဒါနပတိေနာ ဒါနံ ဂရဟာမိ၊ အပိ စ ပုတၱဒါရံ ယာစေႏၲ နိမိနိတြာ အတၱာနံ ဒါတဗၺ''ႏၲိ။ ''ဧတံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အသဗ႓ိကာရဏံ၊ ယံ ပုတၱဒါရံ ယာစေႏၲ အတၱာနံ ဒေဒယ်၊ ယံ ယံ ဟိ ယာစေႏၲ တံ တေဒဝ ဒါတဗၺံ၊ ဧတံ သပၸဳရိသာနံ ကမၼံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ ပါနီယံ အာဟရာေပယ်၊ တႆ ေယာ ေဘာဇနံ ဒေဒယ်၊ အပိ ႏု ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ တႆ ကိစၥကာရီ အႆာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယံ ေသာ အာဟရာေပတိ၊ တေမဝ တႆ ေဒေႏၲာ ကိစၥကာရီ အႆာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ျဗာဟၼေဏ ပုတၱဒါရံ ယာစေႏၲ ပုတၱဒါရံ ေယဝ အဒါသိ။ သေစ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗာဟၼေဏာ ေဝႆႏၲရႆ သရီရံ ယာေစယ်၊ န ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အတၱာနံ ရေကၡယ် န ကေမၸယ် န ရေဇၨယ်၊ တႆ ဒိႏၷံ ပရိစၥတၱံ ေယဝ သရီရံ ဘေဝယ်။ သေစ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ေဝႆႏၲရံ ဒါနပတႎ ဥပဂႏ႖ာ ယာေစယ် 'ဒါသတၱံ ေမ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၂) ဥေပဟီ'တိ၊ ဒိႏၷံ ပရိစၥတၱံ ေယဝႆ သရီရံ ဘေဝယ်၊ န ေသာ ဒတြာ တေပယ် [မူကြဲ-ဌေပယ် (သီ)] ရေညာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ကာေယာ ဗဟုသာဓာရေဏာ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပကၠာ မံသေပသိ ဗဟုသာဓာရဏာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ေဝႆႏၲရႆ ကာေယာ ဗဟုသာဓာရေဏာ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဖလိေတာ [မူကြဲ-ဖလိေနာ (?)] ႐ုေကၡာ နာနာဒိဇဂဏသာဓာရေဏာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ေဝႆႏၲရႆ ကာေယာ ဗဟုသာဓာရေဏာ။ ကႎ ကာရဏာ? 'ဧဝါဟံ ပဋိပဇၨေႏၲာ သမၼာသေမၺာဓႎ ပါပုဏိႆာမီ'တိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဓေနာ ဓနတၳိေကာ ဓနပရိေယသနံ စရမာေနာ အဇပထံ သကၤုပထံ ေဝတၱပထံ ဂစၧတိ၊ ဇလထလဝါဏိဇၨံ ကေရာတိ၊ ကာေယန ဝါစာယ မနသာ ဓနံ အာရာေဓတိ၊ ဓနပၸဋိလာဘာယ ဝါယမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ဒါနပတိ အဓေနာ ဗုဒၶဓေနန သဗၺညဳတဉာဏရတနပၸဋိလာဘာယ ယာစကာနံ ဓနဓညံ ဒါသိဒါသံ ယာနဝါဟနံ သကလသာပေတယ်ံ သကံ ပုတၱဒါရံ အတၱာနၪၥ စဇိတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ ေယဝ ပရိေယသတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အမေစၥာ မုဒၵကာေမာ မုဒၵါဓိကရဏံ ယံ ကိၪၥိ ေဂေဟ ဓနဓညံ ဟိရညသုဝဏၰံ၊ တံ သဗၺံ ဒတြာပိ မုဒၵပၸဋိလာဘာယ ဝါယမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ဒါနပတိ သဗၺံ တံ ဗာဟိရဗ႓ႏၲရဓနံ ဒတြာ ဇီဝိတမၸိ ပေရသံ ဒတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ ေယဝ ပရိေယသတိ။
 ''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ဒါနပတိေနာ ဧဝံ အေဟာသိ 'ယံ ေသာ ျဗာဟၼေဏာ ယာစတိ၊ တေမဝါဟံ တႆ ေဒေႏၲာ ကိစၥကာရီ နာမ ေဟာမီ'တိ၊ ဧဝံ ေသာ တႆ ပုတၱဒါရမဒါသိ။ န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ဒါနပတိ ေဒႆတာယ ျဗာဟၼဏႆ ပုတၱဒါရမဒါသိ၊ န အဒႆနကာမတာယ ပုတၱဒါရမဒါသိ၊ န အတိဗဟုကာ ေမ ပုတၱဒါရာ၊ 'န သေကၠာမိ ေတ ေပါေသတု'ႏၲိ ပုတၱဒါရမဒါသိ၊ န ဥကၠဏိၭေတာ 'အပၸိယာ ေမ'တိ နီဟရိတုကာမတာယ ပုတၱဒါရမဒါသိ။ အထ ေခါ သဗၺညဳတဉာဏရတနေႆဝ ပိယတၱာ သဗၺညဳတဉာဏႆ ကာရဏာ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ဧဝ႐ူပံ အတုလံ ဝိပုလမႏုတၱရံ ပိယံ မနာပံ ဒယိတံ ပါဏသမံ ပုတၱဒါရဒါနဝရံ ျဗာဟၼဏႆ အဒါသိ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇၃၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန စရိယာပိဋေက --
 '''န ေမ ေဒႆာ ဥေဘာ ပုတၱာ၊ မဒၵီ ေဒဝီ န ေဒႆိယာ။
 သဗၺညဳတံ ပိယံ မယွံ၊ တသၼာ ပိေယ အဒါသဟ'ႏၲိ။
 ''တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆတေရာ ရာဇာ ပုတၱဒါနံ [မူကြဲ-ပုတၱဒါရံ (က၊)] ဒတြာ ပဏၰသာလံ ပဝိသိတြာ နိပဇၨိ။ တႆ အတိေပေမန ဒုကၡိတႆ ဗလဝေသာေကာ ဥပၸဇၨိ၊ ဟဒယဝတၳဳ ဥဏွမေဟာသိ။ နာသိကာယ အပၸေဟာႏၲိယာ မုေခန ဥေဏွ အႆာသပႆာေသ ဝိႆေဇၨသိ၊ အႆူနိ ပရိဝတၱိတြာ ေလာဟိတဗိႏၵဴနိ ဟုတြာ ေနေတၱဟိ နိကၡမႎသု။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုေကၡန ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ျဗာဟၼဏႆ ပုတၱဒါရမဒါသိ 'မာ ေမ ဒါနပေထာ ပရိဟာယီ'တိ။
 ''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ေဒြ အတၳဝေသ ပဋိစၥ ျဗာဟၼဏႆ ေဒြ ဒါရေက အဒါသိ။ ကတေမ ေဒြ? ဒါနပေထာ စ ေမ အပရိဟီေနာ ဘဝိႆတိ၊ ဒုကၡိေတ စ ေမ ပုတၱေက ဝနမူလဖေလဟိ ဣေတာနိဒါနံ အယ်ေကာ ေမာေစႆတီတိ။ ဇာနာတိ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ 'န ေမ ဒါရကာ သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ၊ ဣေမ စ ဒါရေက အယ်ေကာ နိကၠိဏိႆတိ၊ ဧဝံ အမွာကမၸိ ဂမနံ ဘဝိႆတီ'တိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ အတၳဝေသ ပဋိစၥ ျဗာဟၼဏႆ ေဒြ ဒါရေက အဒါသိ။
 ''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ဇာနာတိ 'အယံ ေခါ ျဗာဟၼေဏာ ဇိေဏၰာ ဝုေၯာ မဟလႅေကာ ဒုဗၺေလာ ဘေဂၢါ ဒ႑ပရာယေဏာ ခီဏာယုေကာ ပရိတၱပုေညာ၊ ေနေသာ သမေတၳာ ဣေမ ဒါရေက ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတု'ႏၲိ။ သကၠဳေဏယ် ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန ဣေမ စႏၵိမသူရိေယ ဧဝံမဟိဒၶိေက ဧဝံမဟာႏုဘာေဝ ဂေဟတြာ ေပဠာယ ဝါ သမုေဂၢ ဝါ ပကၡိပိတြာ နိပၸေဘ ကတြာ ထာလကပရိေဘာေဂန [မူကြဲ-ပဒီပပရိေဘာေဂန (သ်ာ၊)] ပရိဘုၪၨိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမသၼႎ ေလာေက စႏၵိမသူရိယပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုႏၲိ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ မဏိရတနံ သုဘံ ဇာတိမႏၲံ အ႒ံသံ သုပရိကမၼကတံ စတုဟတၳာယာမံ သကဋနာဘိပရိဏာဟံ န သကၠာ ေကနစိ ပိေလာတိကာယ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄) ေဝေဌတြာ ေပဠာယ ပကၡိပိတြာ သတၳကနိသာနပရိေဘာေဂန ပရိဘုၪၨိတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက စကၠဝတၱိရေညာ မဏိရတနပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တိဓာ ပဘိေႏၷာ သဗၺေသေတာ သတၱပၸတိ႒ိေတာ အ႒ရတႏုေဗၺေဓါ နဝရတနာယာမပရိဏာေဟာ ပါသာဒိေကာ ဒႆနီေယာ ဥေပါသေထာ နာဂရာဇာ န သကၠာ ေကနစိ သုေပၸန ဝါ သရာေဝန ဝါ ပိဒဟိတုံ၊ ေဂါဝစၧေကာ ဝိယ ဝစၧကသာလာယ ပကၡိပိတြာ ပရိဟရိတုံ ဝါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဥေပါသထနာဂရာဇပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ ဒီဃပုထုလဝိတၳိေဏၰာ ဂမ႓ီေရာ အပၸေမေယ်ာ ဒု႐ုတၱေရာ အပရိေယာဂါေဠႇာ အနာဝေဋာ န သကၠာ ေကနစိ သဗၺတၳ ပိဒဟိတြာ ဧကတိေတၳန ပရိေဘာဂံ ကာတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက မဟာသမုဒၵပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝေႏၲာ ပဗၺတရာဇာ ပၪၥေယာဇနသတံ အစၥဳဂၢေတာ နေဘ တိသဟႆေယာဇနာယာမဝိတၳာေရာ စတုရာသီတိကူဋသဟႆပၸဋိမ႑ိေတာ ပၪၥႏၷံ မဟာနဒီသတာနံ ပဘေဝါ မဟာဘူတဂဏာလေယာ နာနာဝိဓဂႏၶဓေရာ ဒိေဗၺာသဓသတသမလကၤေတာ နေဘ ဝလာဟေကာ ဝိယ အစၥဳဂၢေတာ ဒိႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဟိမဝႏၲပဗၺတရာဇပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရတၱႏၶကာရတိမိသာယံ ဥပရိပဗၺတေဂၢ ဇလမာေနာ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ သုဝိဒူေရပိ ပညာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ပဗၺတေဂၢ ဇလမာေနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅) မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ဝိယ သုဝိဒူေရပိ ပါကေဋာ ပညာယတိ၊ တႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ နာဂပုပၹသမေယ ဥဇုဝါေတ ဝါယေႏၲ ဒသ ဒြါဒသ ေယာဇနာနိ ပုပၹဂေႏၶာ ဝါယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ရေညာ အပိ ေယာဇနသဟေႆဟိပိ ယာဝ အကနိ႒ဘဝနံ ဧတၳႏၲေရ သုရာသုရဂ႐ုဠဂႏၶဗၺယကၡရကၡသမေဟာရဂကိႏၷရဣႏၵဘဝေနသု ကိတၱိသေဒၵါ အဗ႓ဳဂၢေတာ၊ သီလဝရဂေႏၶာ စႆ သမၸဝါယတိ၊ ေတန တႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ အႏုသိေ႒ာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာလီ ကုမာေရာ ပိတရာ ေဝႆႏၲေရန ရညာ 'အယ်ေကာ ေတ၊ တာတ၊ တုေမွ ျဗာဟၼဏႆ ဓနံ ဒတြာ နိကၠိဏေႏၲာ တံ နိကၡသဟႆံ ဒတြာ နိကၠိဏာတု၊ ကဏွာဇိနံ နိကၠိဏေႏၲာ ဒါသသတံ ဒါသိသတံ ဟတၳိသတံ အႆသတံ ေဓႏုသတံ ဥသဘသတံ နိကၡသတႏၲိ သဗၺသတံ ဒတြာ နိကၠိဏာတု၊ ယဒိ ေတ၊ တာတ၊ အယ်ေကာ တုေမွ ျဗာဟၼဏႆ ဟတၳေတာ အာဏာယ ဗလသာ မုဓာ ဂဏွာတိ၊ မာ တုေမွ အယ်ကႆ ဝစနံ ကရိတၳ၊ ျဗာဟၼဏေႆဝ အႏုယာယိေနာ ေဟာထာ'တိ၊ ဧဝမႏုသာသိတြာ ပုေတၱ ေပေသသိ၊ တေတာ ဇာလီကုမာေရာ ဂႏ႖ာ အယ်ေကန ပုေ႒ာ ကေထသိ --
 '''သဟႆဂၣံ ဟိ မံ တာတ၊ ျဗာဟၼဏႆ ပိတာ အဒါ။
 အေထာ ကဏွာဇိနံ ကညံ၊ ဟတၳီနၪၥ သေတန စာ'''တိ။
 ''သုနိေဗၺဌိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ၊ သုဘိႏၷံ ဒိ႒ိဇာလံ၊ သုမဒၵိေတာ ပရဝါေဒါ၊ သကသမေယာ သုဒီပိေတာ၊ ဗ်ၪၨနံ သုပရိေသာဓိတံ၊ သုဝိဘေတၱာ အေတၳာ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ေဝႆႏၲရပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ဒုကၠရကာရိကပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ ကေရာႏၲိ၊ ဥဒါဟု ေဂါတေမေနဝ ေဗာဓိသေတၱန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ''တိ? ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇၆၊ သေဗၺသံ ေဗာဓိသတၱာနံ ဒုကၠရကာရိကာ၊ ေဂါတေမေနဝ ေဗာဓိသေတၱန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ ဧဝံ အယုတၱံ၊ ယံ ေဗာဓိသတၱာနံ ေဗာဓိသေတၱဟိ ေဝမတၱတာ ေဟာတီ''တိ။ ''စတူဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဌာေနဟိ ေဗာဓိသတၱာနံ ေဗာဓိသေတၱဟိ ေဝမတၱတာ ေဟာတိ။ ကတေမဟိ စတူဟိ? ကုလေဝမတၱတာ ပဓာနေဝမတၱတာ [မူကြဲ-အဒၶါနေဝမတၱတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] အာယုေဝမတၱတာ ပမာဏေဝမတၱတာတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ဌာေနဟိ ေဗာဓိသတၱာနံ ေဗာဓိသေတၱဟိ ေဝမတၱတာ ေဟာတိ။ သေဗၺသမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶါနံ ႐ူေပ သီေလ သမာဓိမွိ ပညာယ ဝိမုတၱိယာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆေန စတုေဝသာရေဇၨ ဒသတထာဂတဗေလ ဆအသာဓာရဏဉာေဏ စုဒၵသဗုဒၶဉာေဏ အ႒ာရသဗုဒၶဓေမၼ ေကဝေလ စ ဗုဒၶဂုေဏ [မူကြဲ-ဗုဒၶဓေမၼ (သီ၊ ပီ၊)] နတၳိ ေဝမတၱတာ၊ သေဗၺပိ ဗုဒၶါ ဗုဒၶဓေမၼဟိ သမသမာ''တိ။
 ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺပိ ဗုဒၶါ ဗုဒၶဓေမၼဟိ သမသမာ၊ ေကန ကာရေဏန ေဂါတေမေနဝ ေဗာဓိသေတၱန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ''တိ? ''အပရိပေကၠ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာေဏ အပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ ေဂါတေမာ ေဗာဓိသေတၱာ ေနကၡမၼမဘိနိကၡေႏၲာ အပရိပကၠံ ဉာဏံ ပရိပါစယမာေနန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန ေဗာဓိသေတၱာ အပရိပေကၠ ဉာေဏ အပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ မဟာဘိနိကၡမနံ နိကၡေႏၲာ၊ နႏု နာမ ဉာဏံ ပရိပါေစတြာ ပရိပေကၠ ဉာေဏ နိကၡမိတဗၺ''ႏၲိ?
 ''ေဗာဓိသေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိပရီတံ ဣတၳာဂါရံ ဒိသြာ ဝိပၸဋိသာရီ အေဟာသိ၊ တႆ ဝိပၸဋိသာရိႆ အရတိ ဥပၸဇၨိ၊ အရတိစိတၱံ ဥပၸႏၷံ ဒိသြာ အညတေရာ မာရကာယိေကာ ေဒဝပုေတၱာ 'အယံ ေခါ ကာေလာ အရတိစိတၱႆ ဝိေနာဒနာယာ'တိ ေဝဟာေသ ဌတြာ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ --
 ''မာရိသ၊ မာ ေခါ တြံ ဥကၠဏိၭေတာ အေဟာသိ၊ ဣေတာ ေတ သတၱေမ ဒိဝေသ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ ပါတုဘဝိႆတိ သဟႆာရံ သေနမိကံ သနာဘိကံ သဗၺာကာရပရိပူရံ၊ ပထဝိဂတာနိ စ ေတ ရတနာနိ အာကာသ႒ာနိ စ သယေမဝ ဥပဂစၧိႆႏၲိ၊ ဒြိသဟႆပရိတၱဒီပပရိဝါေရသု စတူသု မဟာဒီေပသု ဧကမုေခန အာဏာ ပဝတၱိႆတိ၊ ပေရာသဟႆၪၥ ေတ ပုတၱာ ဘဝိႆႏၲိ သူရာ ဝီရဂၤ႐ူပါ ပရေသနပၸမဒၵနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇၇၊ ေတဟိ ပုေတၱဟိ ပရိကိေဏၰာ သတၱရတနသမႏၷာဂေတာ စတုဒၵီပမႏုသာသိႆသီ'တိ။
 ''ယထာ နာမ ဒိဝသသႏၲတၱံ အေယာသူလံ သဗၺတၳ ဥပဍဟႏၲံ ကဏၰေသာတံ ပဝိေသယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱႆ တံ ဝစနံ ကဏၰေသာတံ ပဝိသိတၳ၊ ဣတိ ေသာ ပကတိယာဝ ဥကၠဏိၭေတာ တႆာ ေဒဝတာယ ဝစေနန ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဥဗၺိဇၨိ သံဝိဇၨိ သံေဝဂမာပဇၨိ။
 ''ယထာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ဇလမာေနာ အေညန ကေ႒န ဥပဍဟိေတာ ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဇေလယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ပကတိယာဝ ဥကၠဏိၭေတာ တႆာ ေဒဝတာယ ဝစေနန ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဥဗၺိဇၨိ သံဝိဇၨိ သံေဝဂမာပဇၨိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ပကတိတိႏၲာ နိဗၺတၱဟရိတသဒၵလာ အာသိေတၱာဒကာ စိကၡလႅဇာတာ ပုနေဒဝ မဟာေမေဃ အဘိဝုေ႒ ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ စိကၡလႅတရာ အႆ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ပကတိယာဝ ဥကၠဏိၭေတာ တႆာ ေဒဝတာယ ဝစေနန ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဥဗၺိဇၨိ သံဝိဇၨိ သံေဝဂမာပဇၨီ''တိ။
 ''အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသတၱႆ ယဒိ သတၱေမ ဒိဝေသ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ နိဗၺေတၱယ်၊ ပဋိနိဝေတၱယ် ေဗာဓိသေတၱာ ဒိေဗၺ စကၠရတေန နိဗၺေတၱ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱေမ ဒိဝေသ ေဗာဓိသတၱႆ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ နိဗၺေတၱယ်၊ အပိ စ ပေလာဘနတၳာယ တာယ ေဒဝတာယ မုသာ ဘဏိတံ၊ ယဒိပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱေမ ဒိဝေသ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ နိဗၺေတၱယ်၊ ေဗာဓိသေတၱာ န နိဝေတၱယ်။ ကႎ ကာရဏံ? 'အနိစၥ'ႏၲိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဒဠႇံ အဂၢေဟသိ၊ 'ဒုကၡံ အနတၱာ'တိ ဒဠႇံ အဂၢေဟသိ၊ ဥပါဒါနကၡယံ ပေတၱာ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အေနာတတၱဒဟေတာ ဥဒကံ ဂဂႍ နဒႎ ပဝိသတိ၊ ဂဂၤါယ နဒိယာ မဟာသမုဒၵံ ပဝိသတိ၊ မဟာသမုဒၵေတာ ပါတာလမုခံ ပဝိသတိ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ တံ ဥဒကံ ပါတာလမုခဂတံ ပဋိနိဝတၱိတြာ မဟာသမုဒၵံ ပဝိေသယ်၊ မဟာသမုဒၵေတာ ဂဂႍ နဒႎ ပဝိေသယ်၊ ဂဂၤါယ နဒိယာ ပုန အေနာတတၱံ ပဝိေသယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱန ကပၸါနံ သတသဟႆံ စတုေရာ စ အသေခ်ၤေယ် ကုသလံ ပရိပါစိတံ ဣမႆ ဘဝႆ ကာရဏာ၊ ေသာယံ အႏၲိမဘေဝါ အႏုပၸေတၱာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) ပရိပကၠံ ေဗာဓိဉာဏံ ဆဟိ ဝေႆဟိ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ သဗၺညဴ ေလာေက အဂၢပုဂၢေလာ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ စကၠရတနကာရဏာ [မူကြဲ-စကၠရတနႆ ကာရဏာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ပဋိနိဝေတၱယ်ာ''တိ [မူကြဲ-ပရိနိဝေတၱယ်ာတိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)]? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။
 ''အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ပရိဝေတၱယ် သကာနနာ သပဗၺတာ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ။ အာေရာေဟယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂၤါယ ဥဒကံ ပဋိေသာတံ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ၊ ဝိသုေႆယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ အပရိမိတဇလဓေရာ ေဂါပေဒ ဥဒကံ ဝိယ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ၊ ဖေလယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ သိေန႐ုပဗၺတရာဇာ သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ၊ ပေတယ်ဳမၸိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵိမသူရိယာ သတာရကာ ေလၮဳ ဝိယ ဆမာယံ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ၊ သံဝေတၱယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ ကိလၪၨမိဝ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓႎ။ ကႎ ကာရဏာ? ပဒါလိတတၱာ သဗၺဗႏၶနာန''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတိ ေလာေက ဗႏၶနာနီ''တိ? ''ဒသ ေခါ ပနိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနာနိ၊ ေယဟိ ဗႏၶေနဟိ ဗဒၶါ သတၱာ န နိကၡမႏၲိ၊ နိကၡမိတြာပိ ပဋိနိဝတၱႏၲိ။ ကတမာနိ ဒသ? မာတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ပိတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဘရိယာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ပုတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဉာတီ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ မိတၱံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဓနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ လာဘသကၠာေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဣႆရိယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ပၪၥ ကာမဂုဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဣမာနိ ေခါ မဟာရာဇ ဒသ ေလာေက ဗႏၶနာနိ၊ ေယဟိ ဗႏၶေနဟိ ဗဒၶါ သတၱာ န နိကၡမႏၲိ၊ နိကၡမိတြာပိ ပဋိနိဝတၱႏၲိ၊ တာနိ ဒသ ဗႏၶနာနိ ေဗာဓိသတၱႆ ဆိႏၷာနိ ပဒါလိတာနိ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ န ပဋိနိဝတၱတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ ေဗာဓိသေတၱာ ဥပၸေႏၷ အရတိစိေတၱ ေဒဝတာယ ဝစေနန အပရိပေကၠ ဉာေဏ အပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ ေနကၡမၼမဘိနိကၡေႏၲာ၊ ကႎ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉) တႆ ဒုကၠရကာရိကာယ ကတာယ၊ နႏု နာမ သဗၺဘေကၡန ဘဝိတဗၺံ ဉာဏပရိပါကံ အာဂမယမာေနနာ''တိ?
 ''ဒသ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢလာ ေလာကသၼႎ ၾသညာတာ အဝညာတာ ဟီဠိတာ ခီဠိတာ ဂရဟိတာ ပရိဘူတာ အစိတၱီကတာ။ ကတေမ ဒသ? ဣတၳီ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဓဝါ ေလာကသၼႎ ၾသညာတာ အဝညာတာ ဟီဠိတာ ခီဠိတာ ဂရဟိတာ ပရိဘူတာ အစိတၱီကတာ။ ဒုဗၺေလာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ အမိတၱဉာတိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ မဟဂၣေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ အဂ႐ုကုလဝါသိေကာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ပါပမိေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ဓနဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ အာစာရဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ကမၼဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ပေယာဂဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ ေလာကသၼႎ ၾသညာေတာ အဝညာေတာ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ပုဂၢလာ ေလာကသၼႎ ၾသညာတာ အဝညာတာ ဟီဠိတာ ခီဠိတာ ဂရဟိတာ ပရိဘူတာ အစိတၱီကတာ။ ဣမာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဌာနာနိ အႏုႆရမာနႆ ေဗာဓိသတၱႆ ဧဝံ သညာ ဥပၸဇၨိ 'မာဟံ ကမၼဟီေနာ အႆံ ပေယာဂဟီေနာ ဂရဟိေတာ ေဒဝမႏုႆာနံ၊ ယံႏူနာဟံ ကမၼႆာမီ အႆံ ကမၼဂ႐ု ကမၼာဓိပေတေယ်ာ ကမၼသီေလာ ကမၼေဓါရေယွာ ကမၼနိေကတဝါ အပၸမေတၱာ ဝိဟေရယ်'ႏၲိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဉာဏံ ပရိပါေစေႏၲာ ဒုကၠရကာရိကံ အကာသီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ ကေရာေႏၲာ ဧဝမာဟ 'န ေခါ ပနာဟံ ဣမာယ ကဋဳကာယ ဒုကၠရကာရိကာယ အဓိဂစၧာမိ ဥတၱရိမႏုႆဓမၼံ အလမရိယဉာဏဒႆနဝိေသသံ၊ သိယာ ႏု ေခါ အေညာ မေဂၢါ ေဗာဓာယာ'တိ။ အပိ ႏု တသၼႎ သမေယ ေဗာဓိသတၱႆ မဂၢံ အာရဗ႓ သတိသေမၼာေသာ အေဟာသီ''တိ?
 ''ပၪၥဝီသတိ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱဒုဗၺလီကရဏာ ဓမၼာ၊ ေယဟိ ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ ကတေမ ပၪၥဝီသတိ? ေကာေဓါ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱဒုဗၺလီကရေဏာ ဓေမၼာ၊ ေယန ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ၊ ဥပနာေဟာ။ ပ ။ မေကၡာ။ ပ ။ ပဠာေသာ။ ပ ။ ဣႆာ။ ပ ။ မစၧရိယံ။ ပ ။ မာယာ။ ပ ။ သာေဌယ်ံ။ ပ ။ ထေမ႓ာ။ ပ ။ သာရေမ႓ာ။ ပ ။ မာေနာ။ ပ ။ အတိမာေနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈ဝ) ။ ပ ။ မေဒါ။ ပ ။ ပမာေဒါ။ ပ ။ ထိနမိဒၶံ။ ပ ။ တႏၵိ [မူကြဲ-နႏၵီ (ပီ၊ က၊)] ။ ပ ။ အာလသ်ံ။ ပ ။ ပါပမိတၱတာ။ ပ ။ ႐ူပါ။ ပ ။ သဒၵါ။ ပ ။ ဂႏၶာ။ ပ ။ ရသာ။ ပ ။ ေဖာ႒ဗၺာ။ ပ ။ ခုဒါပိပါသာ။ ပ ။ အရတိ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱဒုဗၺလီကရေဏာ ဓေမၼာ၊ ေယန ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥဝီသတိ စိတၱဒုဗၺလီကရဏာ ဓမၼာ၊ ေယဟိ ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။
 ေဗာဓိသတၱႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒါပိပါသာ [မူကြဲ-ခုဒါပိပါသာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ကာယံ ပရိယာဒိယႎသု၊ ကာေယ ပရိယာဒိေႏၷ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ သတသဟႆံ၊ မဟာရာဇ၊ ကပၸါနံ [မူကြဲ-ကေပၸ (က၊)] စတုေရာ စ အသေခ်ၤေယ် ကေပၸ ေဗာဓိသေတၱာ စတုႏၷံ ေယဝ အရိယသစၥာနံ အဘိသမယံ အေႏြသိ တာသု တာသု ဇာတီသု၊ ကႎ ပနႆ ပစၧိေမ ဘေဝ အဘိသမယဇာတိယံ မဂၢံ အာရဗ႓ သတိသေမၼာေသာ ေဟႆတိ? အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱႆ သညာမတၱံ ဥပၸဇၨိ 'သိယာ ႏု ေခါ အေညာ မေဂၢါ ေဗာဓာယာ'တိ။ ပုေဗၺ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဧကမာသိေကာ သမာေနာ ပိတု သကၠႆ ကမၼေႏၲ သီတာယ ဇမၺဳစၧာယာယ သိရိသယေန ပလႅကႍ အာဘုဇိတြာ နိသိေႏၷာ ဝိဝိေစၥဝ ကာေမဟိ ဝိစိစၥ အကုသေလဟိ ဓေမၼဟိ သဝိတကၠံ သဝိစာရံ ဝိေဝကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ စ်ာနံ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟာသိ။ ပ ။ စတုတၳံ စ်ာနံ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟာသီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမိ၊ ဉာဏံ ပရိပါေစေႏၲာ ေဗာဓိသေတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ အကာသီ''တိ။
ဒုကၠရကာရိကပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ကုသလာကုသလဗလဝတရပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ ကုသလံ ဝါ အကုသလံ ဝါ''တိ? ''ကုသလံ၊ မဟာရာဇ၊ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ အကုသလ'ႏၲိ။ ''နာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တံ ဝစနံ သမၸဋိစၧာမိ 'ကုသလံ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ အကုသလ'ႏၲိ၊ ဒိႆႏၲိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဓ ပါဏာတိပါတိေနာ အဒိႏၷာဒါယိေနာ ကာေမသုမိစၧာစာရိေနာ မုသာဝါဒိေနာ ဂါမဃာတိကာ ပႏၴဒူသကာ ေနကတိကာ ဝၪၥနိကာ၊ သေဗၺ ေတ တာဝတေကန ပါေပန လဘႏၲိ ဟတၳေစၧဒံ ပါဒေစၧဒံ ဟတၳပါဒေစၧဒံ ကဏၰေစၧဒံ နာသေစၧဒံ ကဏၰနာသေစၧဒံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁) ဗိလဂၤထာလိကံ သခၤမု႑ိကံ ရာဟုမုခံ ေဇာတိမာလိကံ ဟတၳပေဇၨာတိကံ ဧရကဝတၱိကံ စီရကဝါသိကံ ဧေဏယ်ကံ ဗဠိသမံသိကံ ကဟာပဏိကံ ခါရာပတစၧိကံ ပလိဃပရိဝတၱိကံ ပလာလပီဌကံ တေတၱနပိ ေတေလန ၾသသိၪၥနံ သုနေခဟိပိ ခါဒါပနံ ဇီဝသူလာေရာပနံ အသိနာပိ သီသေစၧဒံ၊ ေကစိ ရတၱႎ ပါပံ ကတြာ ရတၱႎ ေယဝ ဝိပါကံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ရတၱႎ ကတြာ ဒိဝါ ေယဝ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ဒိဝါ ကတြာ ဒိဝါ ေယဝ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ဒိဝါ ကတြာ ရတၱႎ ေယဝ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ေဒြ တေယာ ဒိဝေသ ဝီတိဝေတၱ အႏုဘဝႏၲိ၊ သေဗၺပိ ေတ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ဝိပါကံ အႏုဘဝႏၲိ။ အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာစိ ဧကႆ ဝါ ဒြိႏၷံ ဝါ တိဏၰံ ဝါ စတုႏၷံ ဝါ ပၪၥႏၷံ ဝါ ဒသႏၷံ ဝါ သတႆ ဝါ သဟႆႆ ဝါ သတသဟႆႆ ဝါ သပရိဝါရံ ဒါနံ ဒတြာ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂံ ဝါ ယသံ ဝါ သုခံ ဝါ အႏုဘဝိတာ သီေလန ဝါ ဥေပါသထကေမၼန ဝါ''တိ?
 ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာေရာ ပုရိသာ ဒါနံ ဒတြာ သီလံ သမာဒိယိတြာ ဥေပါသထကမၼံ ကတြာ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ေတေနဝ သရီရေဒေဟန တိဒသပုေရ သမႏုပၸတၱာ''တိ [မူကြဲ-ယသမႏုပတၱာတိ (သီ၊ ပီ)] ''ေကာ စ ေကာ စ ဘေႏၲ''တိ? ''မႏၶာတာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ၊ နိမိ ရာဇာ၊ သာဓီေနာ ရာဇာ၊ ဂုတၱိေလာ စ ဂႏၶေဗၺာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေနေကဟိ တံ ဘဝသဟေႆဟိ အႏၲရိတံ၊ ဒြိႏၷေမၸတံ အမွာကံ [မူကြဲ-ဒီပိတံ၊ အမွာကေမၸတံ (က၊)] ပေရာကၡံ၊ ယဒိ သမေတၳာသိ ဝတၱမာနေက ဘေဝ ဘဂဝေတာ ဓရမာနကာေလ ကေထဟီ''တိ? ''ဝတၱမာနေကပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘေဝ ပုဏၰေကာ ဒါေသာ ေထရႆ သာရိပုတၱႆ ေဘာဇနံ ဒတြာ တဒေဟဝ ေသ႒ိ႒ာနံ အဇၩဳပဂေတာ၊ ေသာ ဧတရဟိ ပုဏၰေကာ ေသ႒ီတိ ပညာယိ၊ ေဂါပါလမာတာ ေဒဝီ အတၱေနာ ေကေသ ဝိကၠိဏိတြာ လေဒၶဟိ အ႒ဟိ ကဟာပေဏဟိ ေထရႆ မဟာကစၥာယနႆ အတၱ႒မကႆ ပိ႑ပါတံ ဒတြာ တဒေဟဝ ရေညာ စႏၵပေဇၨာတႆ [မူကြဲ-ဥေဒနႆ (သီ၊ ပီ၊)] အဂၢမေဟသိ႒ာနံ ပတၱာ။ သုပၸိယာ ဥပါသိကာ အညတရႆ ဂိလာနဘိကၡဳေနာ အတၱေနာ ဦ႐ုမံေသန ပဋိစၧာဒနီယံ ဒတြာ ဒုတိယဒိဝေသ ေယဝ ႐ူဠႇဝဏာ သၪၧဝီ [မူကြဲ-သစၧဝီ (သီ၊ ပီ၊)] အေရာဂါ ဇာတာ။ မလႅိကာ ေဒဝီ ဘဂဝေတာ အာဘိေဒါသိကံ ကုမၼာသပိ႑ံ ဒတြာ တဒေဟဝ ရေညာ ေကာသလႆ အဂၢမေဟသီ ဇာတာ။ သုမေနာ မာလာကာေရာ အ႒ဟိ သုမနပုပၹမု႒ီဟိ ဘဂဝႏၲံ ပူေဇတြာ တံ ဒိဝသံ ေယဝ မဟာသမၸတၱႎ ပေတၱာ။ ဧကသာဋေကာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၂) ျဗာဟၼေဏာ ဥတၱရသာဋေကန ဘဂဝႏၲံ ပူေဇတြာ တံ ဒိဝသံ ေယဝ သဗၺ႒ကံ လဘိ၊ သေဗၺေပေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂၪၥ ယသၪၥ အႏုဘဝႎသူ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝိစိနိတြာ ပရိေယသိတြာ ဆ ဇေန ေယဝ အဒၵသာသီ''တိ။ ''အာမ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အကုသလံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလံ။ အဟဥႇိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧကဒိဝသံ ေယဝ ဒသပိ ပုရိေသ ပႆာမိ ပါပႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန သူေလသု အာေရာေပေႏၲ၊ ဝီသမၸိ တႎသမၸိ စတၱာလီသမၸိ ပညာသမၸိ ပုရိသသတမၸိ ပုရိသသဟႆမၸိ ပႆာမိ ပါပႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန သူေလသု အာေရာေပေႏၲ။ နႏၵကုလႆ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဒၵသာေလာ နာမ ေသနာပတိပုေတၱာ အေဟာသိ။ ေတန စ ရညာ စႏၵဂုေတၱန သဂၤါေမာ သမုပဗ်ဴေဠႇာ အေဟာသိ။ တသၼႎ ေခါ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဂၤါေမ ဥဘေတာ ဗလကာေယ အသီတိကဗႏၶ႐ူပါနိ အေဟသုံ၊ ဧကသၼႎ ကိရ သီသကဗေႏၶ ပရိပါေတ [မူကြဲ-ပရိပုေဏၰ (သဗၺတၳ)] ဧကံ ကဗႏၶ႐ူပံ ဥ႒ဟတိ၊ သေဗၺေပေတ ပါပေႆဝ ကမၼႆ ဝိပါေကန အနယဗ်သနံ အာပႏၷာ။ ဣမိနာပိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန ဘဏာမိ အကုသလံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလ''ႏၲိ။
 ''သုယ်တိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမသၼႎ ဗုဒၶသာသေန ေကာသေလန ရညာ အသဒိသဒါနံ ဒိႏၷ''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သုယ်တီ''တိ။ ''အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာသလရာဇာ တံ အသဒိသံ ဒါနံ ဒတြာ တေတာနိဒါနံ ကၪၥိ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂံ ဝါ ယသံ ဝါ သုခံ ဝါ ပဋိလဘီ''တိ [မူကြဲ-ပဋိလဘတီတိ (က၊)]? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာသလရာဇာ ဧဝ႐ူပံ အႏုတၱရံ ဒါနံ ဒတြာပိ န လဘိ [မူကြဲ-န လဘတိ (က၊)] တေတာနိဒါနံ ကၪၥိ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂံ ဝါ ယသံ ဝါ သုခံ ဝါ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အကုသလံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလ''ႏၲိ။
 ''ပရိတၱတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ ခိပၸံ ပရိဏမတိ၊ ဝိပုလတၱာ ကုသလံ ဒီေဃန ကာေလန ပရိဏမတိ၊ ဥပမာယပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ ဥပပရိကၡိတဗၺံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အပရေႏၲ ဇနပေဒ ကုမုဒဘ႑ိကာ နာမ ဓညဇာတိ မာသလူနာ [မူကြဲ-မာသပူရာ (က၊)] အေႏၲာေဂဟဂတာ ေဟာတိ၊ သာလေယာ ဆပၸၪၥမာေသဟိ ပရိဏမႏၲိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈၃၊ ကႎ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ အႏၲရံ ေကာ ဝိေသေသာ ကုမုဒဘ႑ိကာယ စ သာလီနၪၥာ''တိ? ''ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ကုမုဒဘ႑ိကာယ၊ ဝိပုလတၱာ စ သာလီနံ။ သာလေယာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဇာရဟာ ရာဇေဘာဇနံ၊ ကုမုဒဘ႑ိကာ ဒါသကမၼကရာနံ ေဘာဇန''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱတၱာ အကုသလံ ခိပၸံ ပရိဏမတိ၊ ဝိပုလတၱာ ကုသလံ ဒီေဃန ကာေလန ပရိဏမတီ''တိ။
 ''ယံ တတၳ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ခိပၸံ ပရိဏမတိ၊ တံ နာမ ေလာေက အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ တသၼာ အကုသလံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလံ။ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ေကာစိ ေယာေဓါ မဟတိမဟာယုဒၶံ ပဝိသိတြာ ပဋိသတၱဳံ ဥပကစၧေက ဂေဟတြာ အာကၯိတြာ ခိပၸတရံ သာမိေနာ ဥပေနယ်၊ ေသာ ေယာေဓါ ေလာေက သမေတၳာ သူေရာ နာမ။ ေယာ စ ဘိသေကၠာ ခိပၸံ သလႅံ ဥဒၶရတိ ေရာဂမပေနတိ၊ ေသာ ဘိသေကၠာ ေဆေကာ နာမ။ ေယာ ဂဏေကာ သီဃသီဃံ ဂေဏတြာ ခိပၸံ ဒႆယတိ၊ ေသာ ဂဏေကာ ေဆေကာ နာမ။ ေယာ မေလႅာ ခိပၸံ ပဋိမလႅံ ဥကၡိပိတြာ ဥတၱာနကံ ပါေတတိ၊ ေသာ မေလႅာ သမေတၳာ သူေရာ နာမ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ခိပၸံ ပရိဏမတိ ကုသလံ ဝါ အကုသလံ ဝါ၊ တံ ေလာေက အဓိမတၱံ ဗလဝတရ''ႏၲိ။
 ''ဥဘယမၸိ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼံ သမၸရာယေဝဒနီယေမဝ၊ အပိ စ ေခါ အကုသလံ သာဝဇၨတာယ ခေဏန ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ ေဟာတိ၊ ပုဗၺေကဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိေယဟိ ဌပိေတာ ဧေသာ နိယေမာ 'ေယာ ပါဏံ ဟနတိ၊ ေသာ ဒ႑ာရေဟာ။ ပ ။ ေယာ အဒိႏၷံ အာဒိယတိ။ ပ ။ ေယာ ပရဒါရံ ဂစၧတိ။ ပ ။ ေယာ မုသာ ဘဏတိ။ ပ ။ ေယာ ဂါမံ ဃာေတတိ။ ပ ။ ေယာ ပႏၴံ ဒူေသတိ။ ပ ။ ေယာ နိကတႎ ကေရာတိ။ ပ ။ ေယာ ဝၪၥနံ ကေရာတိ၊ ေသာ ဒ႑ာရေဟာ ဝဓိတေဗၺာ ေဆတၱေဗၺာ ေဘတၱေဗၺာ ဟႏၲေဗၺာ'တိ။ တံ ေတ ဥပါဒါယ ဝိစိနိတြာ ဝိစိနိတြာ ဒေ႑ႏၲိ ဝေဓႏၲိ ဆိႏၵႏၲိ ဘိႏၵႏၲိ ဟနႏၲိ စ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေကဟိစိ ဌပိေတာ နိယေမာ 'ေယာ ဒါနံ ဝါ ေဒတိ၊ သီလံ ဝါ ရကၡတိ၊ ဥေပါသထကမၼံ ဝါ ကေရာတိ၊ တႆ ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ဒါတဗၺ'ႏၲိ၊ အပိ ႏု တံ ဝိစိနိတြာ ဝိစိနိတြာ ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ေဒႏၲိ၊ ေစာရႆ ကတကမၼႆ ဝဓဗႏၶနံ ဝိယာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယကာနံ ဝိစိနိတြာ ဝိစိနိတြာ ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ဒေဒယ်ဳံ၊ ကုသလမၸိ ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ ဘေဝယ်၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယေက န ဝိစိနႏၲိ 'ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ဒႆာမာ'တိ၊ တသၼာ ကုသလံ န ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ။ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန အကုသလံ ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ၊ သမၸရာေယဝ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄) ေသာ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ ေဝဒနံ ေဝဒယတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမေႏၲန ဝိနာ ေနေသာ ပေဥႇာ သုနိေဗၺဌိေယာ၊ ေလာကိကံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာကုတၱေရန ဝိညာပိတ''ႏၲိ။
ကုသလာကုသလဗလဝတရပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ပုဗၺေပတာဒိသပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေမ ဒါယကာ ဒါနံ ဒတြာ ပုဗၺေပတာနံ အာဒိသႏၲိ [မူကြဲ-ဥဒၵိသႏၲိ (က၊ သီ၊)] 'ဣဒံ ေတသံ ပါပုဏာတူ'တိ၊ အပိ ႏု ေတ ကိၪၥိ တေတာနိဒါနံ ဝိပါကံ ပဋိလဘႏၲီ''တိ? ''ေကစိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိလဘႏၲိ၊ ေကစိ နပၸဋိလဘႏၲီ''တိ။ ''ေက၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိလဘႏၲိ၊ ေက နပၸဋိလဘႏၲီ''တိ? ''နိရယူပပႏၷာ၊ မဟာရာဇ၊ နပၸဋိလဘႏၲိ၊ သဂၢဂတာ နပၸဋိလဘႏၲိ၊ တိရစၧာနေယာနိဂတာ နပၸဋိလဘႏၲိ၊ စတုႏၷံ ေပတာနံ တေယာ ေပတာ နပၸဋိလဘႏၲိ ဝႏၲာသိကာ ခုပၸိပါသိေနာ နိဇၩာမတဏွိကာ၊ လဘႏၲိ ေပတာ ပရဒတၱဴပဇီဝိေနာ၊ ေတပိ သရမာနာ ေယဝ လဘႏၲီ''တိ။
 ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒါယကာနံ ဒါနံ ဝိေသာသိတံ [မူကြဲ-ဝိေသာတံ (သီ၊ ပီ၊)] ေဟာတိ အဖလံ၊ ေယသံ ဥဒၵိႆ ကတံ ယဒိ ေတ နပၸဋိလဘႏၲီ''တိ? ''န ဟိ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါနံ အဖလံ ေဟာတိ အဝိပါကံ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲီ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ''တိ။ ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ မႏုႆာ မစၧမံသသုရာဘတၱခဇၨကာနိ ပဋိယာေဒတြာ ဉာတိကုလံ ဂစၧႏၲိ၊ ယဒိ ေတ ဉာတကာ တံ ဥပါယနံ န သမၸဋိေစၧယ်ဳံ၊ အပိ ႏု တံ ဥပါယနံ ဝိေသာသိတံ ဂေစၧယ် ဝိနေႆယ် ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သာမိကာနံ ေယဝ တံ ေဟာတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲိ။ ယထာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဂဗ႓ံ ပဝိေ႒ာ အသတိ ပုရေတာ နိကၡမနမုေခ ေကန နိကၡေမယ်ာ''တိ။ ''ပဝိေ႒ေနဝ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲီ''တိ။ ''ေဟာတု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမိ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲိ၊ န မယံ တံ ကာရဏံ ဝိေလာေမမာတိ။
 ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅) နာဂေသန၊ ယဒိ ဣေမသံ ဒါယကာနံ ဒိႏၷဒါနံ ပုဗၺေပတာနံ ပါပုဏာတိ၊ ေတ စ တႆ ဝိပါကံ အႏုဘဝႏၲိ။ ေတန ဟိ ေယာ ပါဏာတိပါတီ လုေဒၵါ ေလာဟိတပါဏီ ပဒု႒မနသကၤေပၸါ မႏုေႆ ဃာေတတြာ ဒါ႐ုဏံ ကမၼံ ကတြာ ပုဗၺေပတာနံ အာဒိေသယ် 'ဣမႆ ေမ ကမၼႆ ဝိပါေကာ ပုဗၺေပတာနံ ပါပုဏာတူ'တိ၊ အပိ ႏု တႆ ဝိပါေကာ ပုဗၺေပတာနံ ပါပုဏာတီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာ တတၳ ေဟတု ကႎ ကာရဏံ၊ ေယန ကုသလံ ပါပုဏာတိ အကုသလံ န ပါပုဏာတီ''တိ? ''ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပေဥႇာ ပုစၧိတေဗၺာ၊ မာ စ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဝိသဇၨေကာ အတၳီ'တိ အပုစၧိတဗၺံ ပုစၧိ၊ 'ကိႆ အာကာေသာ နိရာလေမၺာ၊ ကိႆ ဂဂၤါ ဥဒၶမၼဳခါ န သႏၵတိ၊ ကိႆ ဣေမ မႏုႆာ စ ဒိဇာ စ ဒြိပဒါ မိဂါ စတုပၸဒါ'တိ တမၸိ မံ တြံ ပုစၧိႆသီ''တိ။ ''နာဟံ တံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝိေဟသာေပေကၡာ ပုစၧာမိ၊ အပိ စ နိဗၺာဟနတၳာယ [မူကြဲ-နိဗၺာနတၳာယ (က၊)] သေႏၵဟႆ ပုစၧာမိ၊ ဗဟူ မႏုႆာ ေလာေက ဝါမဂါမိေနာ [မူကြဲ-ပါပဂါဟိေနာ (သ်ာ၊)] ဝိစကၡဳကာ၊ 'ကိႏၲိ ေတ ၾသတာရံ န လေဘယ်ဳ'ႏၲိ ဧဝါဟံ တံ ပုစၧာမီ''တိ။ ''န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ သဟ အကေတန အနႏုမေတန သဟ ပါပံ ကမၼံ သံဝိဘဇိတုံ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ ဥဒကနိဗၺာဟေနန ဥဒကံ သုဝိဒူရမၸိ ဟရႏၲိ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဃနမဟာေသလပဗၺေတာ [မူကြဲ-ပဗၺတေတာ (က၊)] နိဗၺာဟေနန ယထိစၧိတံ ဟရိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ေတေလန ပဒီေပါ ဇာေလတုံ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဥဒေကန ပဒီေပါ ဇာေလတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကႆကာ တဠာကေတာ ဥဒကံ နီဟရိတြာ ဓညံ ပရိပါေစႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ မဟာသမုဒၵေတာ ဥဒကံ နီဟရိတြာ ဓညံ ပရိပါေစတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတု''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ။ ကာရေဏန မံ သညာေပဟိ၊ နာဟံ အေႏၶာ အနာေလာေကာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆) သုတြာ ေဝဒိႆာမီ''တိ။ ''အကုသလံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထာကံ၊ ကုသလံ ဗဟုကံ၊ ေထာကတၱာ အကုသလံ ကတၱာရံ ေယဝ ပရိယာဒိယတိ၊ ဗဟုကတၱာ ကုသလံ သေဒဝကံ ေလာကံ အေဇၩာတၳရတီ''တိ။ ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ ဧကံ ဥဒကဗိႏၵဳ ပထဝိယံ နိပေတယ်၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကဗိႏၵဳ ဒသပိ ဒြါဒသပိ ေယာဇနာနိ အေဇၩာတၳေရယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယတၳ တံ ဥဒကဗိႏၵဳ နိပတိတံ၊ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတီ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ဥဒကဗိႏၵဳႆာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ အကုသလံ ပရိတၱတၱာ ကတၱာရံ ေယဝ ပရိယာဒိယတိ၊ န သကၠာ သံဝိဘဇိတုံ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာေမေဃာ အဘိဝေႆယ် တပၸယေႏၲာ ဓရဏိတလံ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာေမေဃာ သမႏၲေတာ ၾသတၳေရယ်ာ''တိ။ ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ပူရယိတြာ ေသာ မဟာေမေဃာ ေသာဗ႓သရ သရိတသာခါကႏၵရပဒရဒဟတဠာက [မူကြဲ-မာတိကာတဠာက (က၊)] ဥဒပါနေပါကၡရဏိေယာ ဒသပိ ဒြါဒသပိ ေယာဇနာနိ အေဇၩာတၳေရယ်ာ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''မဟႏၲတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ေမဃႆာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလံ ဗဟုကံ၊ ဗဟုကတၱာ သကၠာ ေဒဝမႏုေႆဟိပိ သံဝိဘဇိတု''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန အကုသလံ ေထာကံ ကုသလံ ဗဟုတရ''ႏၲိ? ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဒါနံ ေဒတိ၊ သီလံ သမာဒိယတိ၊ ဥေပါသထကမၼံ ကေရာတိ၊ ေသာ ဟေ႒ာ ပဟေ႒ာ ဟသိေတာ ပမုဒိေတာ ပသႏၷမာနေသာ ေဝဒဇာေတာ ေဟာတိ၊ တႆ အပရာပရံ ပီတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ပီတိမနႆ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ကုသလံ ပဝၯတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒပါေန ဗဟုသလိလသမၸဳေဏၰ ဧေကန ေဒေသန ဥဒကံ ပဝိေသယ်၊ ဧေကန နိကၡေမယ်၊ နိကၡမေႏၲပိ အပရာပရံ ဥပၸဇၨတိ၊ န သကၠာ ေဟာတိ ခယံ ပါေပတုံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလံ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ပဝၯတိ။ ဝႆသေတပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကတံ ကုသလံ အာဝေဇၨယ်၊ အာဝဇၨိေတ အာဝဇၨိေတ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ကုသလံ ပဝၯတိ။ တႆ တံ ကုသလံ သကၠာ ေဟာတိ ယထိစၧေကဟိ သဒၶႎ သံဝိဘဇိတုံ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ကုသလံ ဗဟုတရံ။
 ''အကုသလံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇) ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာ ပစၧာ ဝိပၸဋိသာရီ ေဟာတိ၊ ဝိပၸဋိသာရိေနာ စိတၱံ ပဋိလီယတိ ပဋိကုဋတိ ပဋိဝတၱတိ န သမၸသာရီယတိ ေသာစတိ တပၸတိ ဟာယတိ ခီယတိ န ပရိဝၯတိ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သုကၡာယ နဒိယာ မဟာပုဠိနာယ ဥႏၷတာဝနတာယ ကုဋိလသကၤုဋိလာယ ဥပရိေတာ ပရိတၱံ ဥဒကံ အာဂစၧႏၲံ ဟာယတိ ခီယတိ န ပရိဝၯတိ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ ကေရာႏၲႆ စိတၱံ ပဋိလီယတိ ပဋိကုဋတိ ပဋိဝတၱတိ န သမၸသာရီယတိ ေသာစတိ တပၸတိ ဟာယတိ ခီယတိ န ပရိဝၯတိ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကုသလံ ေထာက''ႏၲိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ပုဗၺေပတာဒိသပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ သုပိနပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမသၼႎ ေလာေက နရနာရိေယာ သုပိနံ ပႆႏၲိ ကလ်ာဏမၸိ ပါပကမၸိ၊ ဒိ႒ပုဗၺမၸိ အဒိ႒ပုဗၺမၸိ၊ ကတပုဗၺမၸိ အကတပုဗၺမၸိ၊ ေခမမၸိ သဘယမၸိ၊ ဒူေရပိ သႏၲိေကပိ၊ ဗဟုဝိဓာနိပိ အေနကဝဏၰသဟႆာနိ ဒိႆႏၲိ၊ ကိေၪၥတံ သုပိနံ နာမ၊ ေကာ ေစတံ ပႆတီ''တိ? ''နိမိတၱေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ နာမ၊ ယံ စိတၱႆ အာပါတ [မူကြဲ-အာပါထ (သီ၊ ပီ၊)] မုပဂစၧတိ။ ဆယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပႆႏၲိ၊ ဝါတိေကာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ပိတၱိေကာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ေသမွိေကာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ေဒဝတူပသံဟာရေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ သမုဒါစိဏၰေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ပုဗၺနိမိတၱေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ တၾတ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ပုဗၺနိမိတၱေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ တံ ေယဝ သစၥံ၊ အဝေသသံ မိစၧာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ပုဗၺနိမိတၱေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ကႎ တႆ စိတၱံ သယံ ဂႏ႖ာ တံ နိမိတၱံ ဝိစိနာတိ၊ တံ ဝါ နိမိတၱံ စိတၱႆ အာပါတမုပဂစၧတိ၊ အေညာ ဝါ အာဂႏ႖ာ တႆ အာေရာေစတီ''တိ? ''န၊ မဟာရာဇ၊ တႆ စိတၱံ သယံ ဂႏ႖ာ တံ နိမိတၱံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အေညာ ေကာစိ အာဂႏ႖ာ တႆ အာေရာေစတိ၊ အထ ေခါ တံ ေယဝ နိမိတၱံ စိတၱႆ အာပါတမုပဂစၧတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ န သယံ ကုဟိၪၥိ ဂႏ႖ာ ဆာယံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အေညာ ေကာစိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) ဆာယံ အာေနတြာ အာဒါသံ အာေရာေပတိ [မူကြဲ-အာေရာေစတိ (က)] အထ ေခါ ယေတာ ကုေတာစိ ဆာယာ အာဂႏ႖ာ အာဒါသႆ အာပါတမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န တႆ စိတၱံ သယံ ဂႏ႖ာ တံ နိမိတၱံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အေညာ ေကာစိ အာဂႏ႖ာ အာေရာေစတိ၊ အထ ေခါ ယေတာ ကုေတာစိ နိမိတၱံ အာဂႏ႖ာ စိတၱႆ အာပါတမုပဂစၧတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ တံ စိတၱံ သုပိနံ ပႆတိ၊ အပိ ႏု တံ စိတၱံ ဇာနာတိ 'ဧဝံ နာမ ဝိပါေကာ ဘဝိႆတိ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ'တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တံ စိတၱံ ဇာနာတိ 'ဧဝံဝိပါေကာ ဘဝိႆတိ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ'တိ၊ နိမိေတၱ ပန ဥပၸေႏၷ အေညသံ ကေထတိ၊ တေတာ ေတ အတၳံ ကေထႏၲီ''တိ။
 ''ဣဃၤ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ ေမ ဒေႆဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သရီေရ တိလကာ ပီဠကာ ဒဒၵဴနိ ဥ႒ဟႏၲိ လာဘာယ ဝါ အလာဘာယ ဝါ၊ ယသာယ ဝါ အယသာယ ဝါ၊ နိႏၵာယ ဝါ ပသံသာယ ဝါ၊ သုခါယ ဝါ ဒုကၡာယ ဝါ၊ အပိ ႏု တာ၊ မဟာရာဇ၊ ပီဠကာ ဇာနိတြာ ဥပၸဇၨႏၲိ 'ဣမံ နာမ မယံ အတၳံ နိပၹာေဒႆာမာ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယာဒိေသ တာ ၾသကာေသ ပီဠကာ သမ႓ဝႏၲိ၊ တတၳ တာ ပီဠကာ ဒိသြာ ေနမိတၱကာ ဗ်ာကေရာႏၲိ 'ဧဝံ နာမ ဝိပါေကာ ဘဝိႆတီ'''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ တံ စိတၱံ သုပိနံ ပႆတိ၊ န တံ စိတၱံ ဇာနာတိ 'ဧဝံ နာမ ဝိပါေကာ ဘဝိႆတိ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ'တိ၊ နိမိေတၱ ပန ဥပၸေႏၷ အေညသံ ကေထတိ၊ တေတာ ေတ အတၳံ ကေထႏၲီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ေသာ နိဒၵါယေႏၲာ၊ ဥဒါဟု ဇာဂရေႏၲာ [မူကြဲ-ဇဂၢေႏၲာ (သီ၊ ပီ၊)] ပႆတီ''တိ? ''ေယာ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပႆတိ၊ န ေသာ နိဒၵါယေႏၲာ ပႆတိ၊ နာပိ ဇာဂရေႏၲာ ပႆတိ။ အပိ စ ၾသကၠေႏၲ မိေဒၶ အသမၸေတၱ ဘဝေဂၤ ဧတၳႏၲေရ သုပိနံ ပႆတိ။ မိဒၶသမာ႐ူဠႇႆ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ ဘဝဂၤဂတံ ေဟာတိ၊ ဘဝဂၤဂတံ စိတၱံ နပၸဝတၱတိ၊ အပၸဝတၱံ စိတၱံ သုခဒုကၡံ နပၸဇာနာတိ၊ အပၸဋိဝိဇာနႏၲႆ သုပိေနာ န ေဟာတိ၊ ပဝတၱမာေန စိေတၱ သုပိနံ ပႆတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တိမိေရ အႏၶကာေရ အပၸဘာေသ သုပရိသုေဒၶပိ အာဒါေသ ဆာယာ န ဒိႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မိဒၶသမာ႐ူေဠႇ စိေတၱ ဘဝဂၤဂေတ တိ႒မာေနပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ အပၸဝေတၱ စိေတၱ သုပိနံ န ပႆတိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈၉။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ၊ ဧဝံ သရီရံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ အႏၶကာေရာ၊ ဧဝံ မိဒၶံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ အာေလာေကာ၊ ဧဝံ စိတၱံ ဒ႒ဗၺံ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိေကာတၳဋႆ သူရိယႆ ပဘာ န ဒိႆတိ သႏၲာ ေယဝ သူရိယရသၼိ အပၸဝတၱာ ေဟာတိ၊ အပၸဝတၱာယ သူရိယရသၼိယာ အာေလာေကာ န ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မိဒၶသမာ႐ူဠႇႆ စိတၱံ ဘဝဂၤဂတံ ေဟာတိ၊ ဘဝဂၤဂတံ စိတၱံ နပၸဝတၱတိ၊ အပၸဝေတၱ စိေတၱ သုပိနံ န ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ၊ ဧဝံ သရီရံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ မဟိေကာတၳရဏံ၊ ဧဝံ မိဒၶံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ သူရိယရသၼိ၊ ဧဝံ စိတၱံ ဒ႒ဗၺံ။
 ''ဒြိႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ သေႏၲပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ မိဒၶသမာ႐ူဠႇႆ ဘဝဂၤဂတႆ သေႏၲပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ နိေရာဓသမာပႏၷႆ သေႏၲပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ ဇာဂရႏၲႆ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ ေလာလံ ေဟာတိ ဝိဝဋံ ပါကဋံ အနိဗဒၶံ၊ ဧဝ႐ူပႆ စိေတၱ နိမိတၱံ အာပါတံ န ဥေပတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ ဝိဝဋံ ပါကဋံ အကိရိယံ အရဟႆံ ရဟႆကာမာ ပရိဝေဇၨႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရႏၲႆ ဒိေဗၺာ အေတၳာ အာပါတံ န ဥေပတိ၊ တသၼာ ဇာဂရေႏၲာ သုပိနံ န ပႆတိ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳံ ဘိႏၷာဇီဝံ အနာစာရံ ပါပမိတၱံ ဒုႆီလံ ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ ကုသလာ ေဗာဓိပကၡိယာ ဓမၼာ အာပါတံ န ဥေပႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရႏၲႆ ဒိေဗၺာ အေတၳာ အာပါတံ န ဥေပတိ၊ တသၼာ ဇာဂရေႏၲာ သုပိနံ န ပႆတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ မိဒၶႆ အာဒိမဇၩပရိေယာသာန''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ မိဒၶႆ အာဒိမဇၩပရိေယာသာန''ႏၲိ။ ''ကတမံ အာဒိ၊ ကတမံ မဇၩံ၊ ကတမံ ပရိေယာသာန''ႏၲိ? ''ေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာယႆ ၾသနာေဟာ ပရိေယာနာေဟာ ဒုဗၺလ်ံ မႏၵတာ အကမၼညတာ ကာယႆ၊ အယံ မိဒၶႆ အာဒိ၊ ေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကပိနိဒၵါပေရေတာ ေဝါကိဏၰကံ ဇဂၢတိ [မူကြဲ-ေဝါကိဏၰတံ ဂစၧတိ (နိသ်)]၊ ဣဒံ မိဒၶႆ မဇၩံ၊ ဘဝဂၤဂတိ ပရိေယာသနံ။ မဇၩဴပဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ကပိနိဒၵါပေရေတာ သုပိနံ ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ယတစာရီ သမာဟိတစိေတၱာ ဌိတဓေမၼာ အစလဗုဒၶိ ပဟီနေကာတူဟလသဒၵံ ဝနမေဇၩာဂါဟိတြာ သုခုမံ အတၳံ စိႏၲယတိ၊ န စ ေသာ တတၳ မိဒၶံ ၾသကၠမတိ၊ ေသာ တတၳ သမာဟိေတာ ဧကဂၢစိေတၱာ သုခုမံ အတၳံ ပဋိဝိဇၩတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂေရာ န မိဒၶသမာပေႏၷာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉ဝ၊ မဇၩဴပဂေတာ ကပိနိဒၵါပေရေတာ သုပိနံ ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာတူဟလသေဒၵါ၊ ဧဝံ ဇာဂရံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ ဝိဝိတၱံ ဝနံ၊ ဧဝံ ကပိနိဒၵါပေရေတာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ ေသာ ေကာတူဟလသဒၵံ ၾသဟာယ မိဒၶံ ဝိဝေဇၨတြာ မဇၩတၱဘူေတာ သုခုမံ အတၳံ ပဋိဝိဇၩတိ၊ ဧဝံ ဇာဂေရာ န မိဒၶသမာပေႏၷာ ကပိနိဒၵါပေရေတာ သုပိနံ ပႆတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
သုပိနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ အကာလမရဏပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ သတၱာ မရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ကာေလ ေယဝ မရႏၲိ၊ ဥဒါဟု အကာေလပိ မရႏၲီ''တိ? ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာေလပိ မရဏံ၊ အတၳိ အကာေလပိ မရဏ''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေက ကာေလ မရႏၲိ၊ ေက အကာေလ မရႏၲီ''တိ? ''ဒိ႒ပုဗၺာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တယာ အမၺ႐ုကၡာ ဝါ ဇမၺဳ႐ုကၡာ ဝါ၊ အညသၼာ ဝါ ပန ဖလ႐ုကၡာ ဖလာနိ ပတႏၲာနိ အာမာနိ စ ပကၠာနိ စာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယာနိ တာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဖလာနိ ႐ုကၡေတာ ပတႏၲိ၊ သဗၺာနိ တာနိ ကာေလ ေယဝ ပတႏၲိ၊ ဥဒါဟု အကာေလပီ''တိ? ''ယာနိ တာနိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဖလာနိ ပရိပကၠာနိ ဝိလီနာနိ ပတႏၲိ၊ သဗၺာနိ တာနိ ကာေလ ပတႏၲိ။ ယာနိ ပန တာနိ အဝေသသာနိ ဖလာနိ ေတသု ကာနိစိ ကိမိဝိဒၶါနိ ပတႏၲိ၊ ကာနိစိ လဂုဠဟတာနိ [မူကြဲ-သကုဏပဟတာ (သ်ာ)] လကုဋဟတာနိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ပတႏၲိ၊ ကာနိစိ ဝါတပၸဟတာနိ ပတႏၲိ၊ ကာနိစိ အေႏၲာပူတိကာနိ ဟုတြာ ပတႏၲိ၊ သဗၺာနိ တာနိ အကာေလ ပတႏၲီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇရာေဝဂဟတာ မရႏၲိ၊ ေတ ေယဝ ကာေလ မရႏၲိ၊ အဝေသသာ ေကစိ ကမၼပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေကစိ ဂတိပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေကစိ ကိရိယပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ ကမၼပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေယပိ ေတ ဂတိပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေယပိ ေတ ကိရိယပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေယပိ ေတ ဇရာေဝဂပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ကာေလ ေယဝ မရႏၲိ၊ ေယာပိ မာတုကုစၧိဂေတာ မရတိ၊ ေသာ တႆ ကာေလာ၊ ကာေလ ေယဝ ေသာ မရတိ။ ေယာပိ ဝိဇာတဃေရ မရတိ၊ ေသာ တႆ ကာေလာ၊ ေသာပိ ကာေလ ေယဝ မရတိ။ ေယာပိ မာသိေကာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁) မရတိ။ ပ ။ ေယာပိ ဝႆသတိေကာ မရတိ၊ ေသာ တႆ ကာေလာ၊ ကာေလ ေယဝ ေသာ မရတိ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အကာေလ မရဏံ နာမ န ေဟာတိ၊ ေယ ေကစိ မရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ကာေလ ေယဝ မရႏၲီ''တိ။
 ''သတၱိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရႏၲိ။ ကတေမ သတၱ? ဇိဃစၧိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ အလဘမာေနာ ဥပဟတဗ႓ႏၲေရာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ ပိပါသိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပါနီယံ အလဘမာေနာ ပရိသုကၡဟဒေယာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ အဟိနာ ဒေ႒ာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသေဝဂါဘိဟေတာ တိကိစၧကံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ ဝိသမာသိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဍယွေႏၲသု အဂၤပစၥေဂၤသု အဂဒံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ အဂၢိဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ စ်ာယမာေနာ နိဗၺာပနံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ ဥဒကဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပတိ႒ံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ သတၱိဟေတာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဗာဓိေကာ ဘိသကၠံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရတိ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရႎ အာယုသၼႎ အကာေလ မရႏၲိ။ တၾတာပါဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံေသန ဝဒါမိ။
 ''အ႒ဝိေဓန၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာနံ ကာလကႋရိယာ ေဟာတိ၊ ဝါတသမု႒ာေနန ပိတၱသမု႒ာေနန ေသမွသမု႒ာေနန သႏၷိပါတိေကန ဥတုဝိပရိဏာေမန ဝိသမပရိဟာေရန ၾသပကၠမိေကန ကမၼဝိပါေကန၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာနံ ကာလကႋရိယာ ေဟာတိ။ တၾတ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိဒံ ကမၼဝိပါေကန ကာလကႋရိယာ၊ သာ ေယဝ တတၳ သာမယိကာ [မူကြဲ-သာမာယိကာ (က၊)] ကာလကႋရိယာ၊ အဝေသသာ အသာမယိကာ ကာလကႋရိယာတိ။ ဘဝတိ စ --
 '''ဇိဃစၧာယ ပိပါသာယ၊ အဟိဒ႒ာ [မူကြဲ-အဟိဒေ႒ာ (သီ)] အဟိနာ ဒေ႒ာ (ပီ၊)] ဝိေသန စ။
 အဂၢိဥဒကသတၱီဟိ၊ အကာေလ တတၳ မီယတိ။
 ဝါတပိေတၱန ေသေမွန၊ သႏၷိပါေတႏုတူဟိ စ။
 ဝိသေမာပကၠမကေမၼဟိ၊ အကာေလ တတၳ မီယတီ'တိ။
 ''ေကစိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉၂၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ ပုေဗၺ ကေတန ေတန ေတန အကုသလကမၼဝိပါေကန မရႏၲိ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ဇိဃစၧာယ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဇိဃစၧာယ ပရိပီဠိေတာ ဆာေတာ ပရိကိလေႏၲာ သုကၡမိလာတဟဒေယာ ဗုဘုကၡိေတာ [မူကြဲ-သုကၡိေတာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ဝိသုကၡိေတာ စ်ာယေႏၲာ အဗ႓ႏၲရံ ပရိဍယွေႏၲာ ဇိဃစၧာယ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။
 ''ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ပိပါသာယ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ေပေတာ ဟုတြာ နိဇၩာမတဏွိေကာ သမာေနာ လူေခါ ကိေသာ ပရိသုကၡိတဟဒေယာ ပိပါသာယ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။
 ''ေယာ ပုေဗၺ ပေရ အဟိနာ ဍံသာေပတြာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ အဇဂရမုေခေနဝ အဇဂရမုခံ ကဏွသပၸမုေခေနဝ ကဏွသပၸမုခံ ပရိဝတၱိတြာ ေတဟိ ခါယိတခါယိေတာ အဟီဟိ ဒေ႒ာ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။
 ''ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ဝိသံ ဒတြာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဍယွေႏၲဟိ အဂၤပစၥေဂၤဟိ ဘိဇၨမာေနန သရီေရန ကုဏပဂႏၶံ ဝါယေႏၲာ ဝိေသေနဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။
 ''ေယာ ပုေဗၺ ပေရ အဂၢိနာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ အဂၤါရပဗၺေတေနဝ အဂၤါရပဗၺတံ ယမဝိသေယေနဝ ယမဝိသယံ ပရိဝတၱိတြာ ဒၯဝိဒၯဂေတၱာ အဂၢိနာ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မလလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။
 ''ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ဥဒေကန မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဟတဝိလုတၱဘဂၢဒုဗၺလဂေတၱာ ခုဗ႓ိတစိေတၱာ [မူကြဲ-ခုဘိတစိေတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] ဥဒေကေနဝ [မူကြဲ-ဥဒေက ေယဝ (ဗဟူသု)] မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။
 ''ေယာ ပုေဗၺ ပေရ သတၱိယာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဆိႏၷဘိႏၷေကာ႗ိတဝိေကာ႗ိေတာ သတၱိမုခသမာဟေတာ သတၱိယာ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ''။
 ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃) နာဂေသန၊ အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ ယံ ဝေဒတိ၊ ဣဃၤ ေမ တြံ တတၳ ကာရဏံ အတိဒိသာတိ''။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ အာဒိႏၷတိဏက႒သာခါပလာေသာ ပရိယာဒိႏၷဘေကၡာ ဥပါဒါနသခၤယာ နိဗၺာယတိ၊ ေသာ အဂၢိ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ နိဗၺဳေတာ နာမာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဗဟူနိ ဒိဝသသဟႆာနိ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ အာဒိႏၷတိဏက႒သာခါပလာေသာ အႆ၊ တံ အပရိယာဒိေႏၷ ေယဝ တိဏက႒သာခါပလာေသ မဟတိမဟာေမေဃာ အဘိပၸဝႆိတြာ နိဗၺာေပယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ သမေယ နိဗၺဳေတာ နာမ ေဟာတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ အဂၢိကၡေႏၶာ ပုရိမေကန အဂၢိကၡေႏၶန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ''တိ? ''အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ေမေဃန ပဋိပီဠိေတာ ေသာ အဂၢိကၡေႏၶာ အသမေယ နိဗၺဳေတာ''တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ ပိတၱသမု႒ာေနန ဝါ ေသမွသမု႒ာေနန ဝါ သႏၷိပါတိေကန ဝါ ဥတုပရိဏာမေဇန ဝါ ဝိသမပရိဟာရေဇန ဝါ ၾသပကၠမိေကန ဝါ ဇိဃစၧာယ ဝါ ပိပါသာယ ဝါ သပၸဒေ႒န ဝါ ဝိသမာသိေတန ဝါ အဂၢိနာ ဝါ ဥဒေကန ဝါ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂေန မဟတိမဟာဝလာဟေကာ ဥ႒ဟိတြာ နိႏၷၪၥ ထလၪၥ ပရိပူရယေႏၲာ အဘိဝႆတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'ေမေဃာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ဝႆတီ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စိရံ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂေန မဟတိမဟာဝလာဟေကာ ဥ႒ဟိတြာ အႏၲရာေယဝ မဟတာ ဝါေတန အဗ႓တၳံ ဂေစၧယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာဝလာဟေကာ သမေယ ဝိဂေတာ နာမ ေဟာတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ ဝလာဟေကာ ပုရိေမန ဝလာဟေကန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ''တိ? ''အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ဝါေတန ပဋိပီဠိေတာ ေသာ ဝလာဟေကာ အသမယပၸေတၱာ ေယဝ ဝိဂေတာ''တိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉၄။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဗလဝါ အာသီဝိေသာ ကုပိေတာ ကိၪၥိေဒဝ ပုရိသံ ဍံေသယ်၊ တႆ တံ ဝိသံ အနီတိကံ အႏုပဒၵဝံ မရဏံ ပါေပယ်၊ တံ ဝိသံ ဝုစၥတိ 'အနီတိကမႏုပဒၵဝံ ေကာဋိဂတ'ႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စိရံ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ဇီဝိတေကာဋိဂေတာ သာမယိကံ မရဏမုပဂေတာ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဗလဝတာ အာသီဝိေသန ဒ႒ႆ အႏၲရာေယဝ အာဟိတု႑ိေကာ အဂဒံ ဒတြာ အဝိသံ ကေရယ်၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသံ သမေယ ဝိဂတံ နာမ ေဟာတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိမံ ဝိသံ ပုရိမေကန ဝိေသန သမသမဂတိကံ နာေဟာသီ''တိ? ''အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ အဂေဒန ပဋိပီဠိတံ ဝိသံ အေကာဋိဂတံ ေယဝ ဝိဂတ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သရံ ပါေတယ်၊ သေစ ေသာ သေရာ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂစၧတိ၊ ေသာ သေရာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စိရံ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သရံ ပါေတယ်၊ တႆ တံ သရံ တသၼႎ ေယဝ ခေဏ ေကာစိ ဂေဏွယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သေရာ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမ ေဟာတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ သေရာ ပုရိမေကန သေရန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ''တိ? ''အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ဂဟေဏန တႆ သရႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅) ဂမနံ ဥပစၧိႏၷ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ေလာဟမယံ ဘာဇနံ အာေကာေဋယ်၊ တႆ အာေကာဋေနန သေဒၵါ နိဗၺတၱိတြာ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂစၧတိ၊ ေသာ သေဒၵါ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဗဟူနိ ဒိဝသသဟႆာနိ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ မရဏမုပါဂေတာ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ေလာဟမယံ ဘာဇနံ အာေကာေဋယ်၊ တႆ အာေကာဋေနန သေဒၵါ နိဗၺေတၱယ်၊ နိဗၺေတၱ သေဒၵ အဒူရဂေတ ေကာစိ အာမေသယ်၊ သဟ အာမသေနန သေဒၵါ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သေဒၵါ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမ ေဟာတီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ သေဒၵါ ပုရိမေကန သေဒၵန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ''တိ? ''အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ အာမသေနန ေသာ သေဒၵါ ဥပရေတာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ မဟာရာဇ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေခေတၱ သုဝိ႐ူဠႇံ ဓညဗီဇံ သမၼာ ပဝတၱမာေနန ဝေႆန ၾသတတဝိတတအာကိဏၰဗဟုဖလံ ဟုတြာ [မူကြဲ-ဥ႒ိတအာကိဏၰဗဟုဖလံ ဘဝိတြာ (သ်ာ၊)] သႆု႒ာနသမယံ ပါပုဏာတိ၊ တံ ဓညံ ဝုစၥတိ 'အနီတိကမႏုပဒၵဝံ သမယသမၸတၱံ နာမ ေဟာတီ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဗဟူနိ ဒိဝသသဟႆာနိ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေခေတၱ သုဝိ႐ူဠႇံ ဓညဗီဇံ ဥဒေကန ဝိကလံ မေရယ်၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓညံ အသမယသမၸတၱံ နာမ ေဟာတီ''တိ? ''န (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆) ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိမံ ဓညံ ပုရိမေကန ဓေညန သမသမဂတိကံ နာေဟာသီ''တိ? ''အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ဥေဏွန ပဋိပီဠိတံ တံ ဓညံ မတ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။
 ''သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'သမၸႏၷတ႐ုဏသႆံ ကိမေယာ ဥ႒ဟိတြာ သမူလံ နာေသႏၲီ'''တိ? ''သုတပုဗၺေၪၥဝ တံ၊ ဘေႏၲ၊ အေမွဟိ ဒိ႒ပုဗၺၪၥာ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သႆံ ကာေလ န႒ံ၊ ဥဒါဟု အကာေလ န႒''ႏၲိ? ''အကာေလ၊ ဘေႏၲ၊ ယဒိ ေခါ တံ၊ ဘေႏၲ၊ သႆံ ကိမေယာ န ခါေဒယ်ဳံ၊ သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုေဏယ်ာ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အာဂႏၲဳေကန ဥပဃာေတန သႆံ ဝိနႆတိ၊ နိ႐ုပဃာတံ သႆံ သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုဏာတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။
 ''သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'သမၸေႏၷ သေႆ ဖလဘာရနမိေတ မၪၥရိတပေတၱ ကရကဝႆံ နာမ ဝႆဇာတိ နိပတိတြာ ဝိနာေသတိ အဖလံ ကေရာတီ'တိ? ''သုတပုဗၺေၪၥဝ တံ၊ ဘေႏၲ၊ အေမွဟိ ဒိ႒ပုဗၺၪၥာ''တိ။ ''အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သႆံ ကာေလ န႒ံ၊ ဥဒါဟု အကာေလ န႒''ႏၲိ? ''အကာေလ၊ ဘေႏၲ၊ ယဒိ ေခါ တံ၊ ဘေႏၲ၊ သႆံ ကရကဝႆံ န ဝေႆယ် သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုေဏယ်ာ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အာဂႏၲဳေကန ဥပဃာေတန သႆံ ဝိနႆတိ၊ နိ႐ုပဃာတံ သႆံ သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုဏာတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ ပိတၱသမု႒ာေနန ဝါ ေသမွသမု႒ာေနန ဝါ သႏၷိပါတိေကန ဝါ ဥတုပရိဏာမေဇန ဝါ ဝိသမပရိဟာရေဇန ဝါ ၾသပကၠမိေကန ဝါ ဇိဃစၧာယ ဝါ ပိပါသာယ ဝါ သပၸဒေ႒န ဝါ ဝိသမာသိေတန ဝါ အဂၢိနာ ဝါ ဥဒေကန ဝါ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ယဒိ ပန အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ န ဘေဝယ်၊ သမေယဝ မရဏံ ပါပုေဏယ်။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီ''တိ။
 ''အစၧရိယံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉၇၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုဒႆိတံ ကာရဏံ၊ သုဒႆိတံ ၾသပမၼံ အကာေလ မရဏႆ ပရိဒီပနာယ၊ 'အတၳိ အကာေလ မရဏ'ႏၲိ ဥတၱာနီကတံ ပါကဋံ ကတံ ဝိဘူတံ ကတံ၊ အစိတၱဝိကၡိတၱေကာပိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မႏုေဇာ ဧကေမေကနပိ တာဝ ၾသပေမၼန နိ႒ံ ဂေစၧယ် 'အတၳိ အကာေလ မရဏ'ႏၲိ၊ ကႎ ပန မႏုေဇာ သေစတေနာ? ပဌေမာပေမၼေနဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ သညေတၱာ 'အတၳိ အကာေလ မရဏ'ႏၲိ၊ အပိ စ အပရာပရံ နိဗၺာဟနံ ေသာတုကာေမာ န သမၸဋိစၧိ''ႏၲိ။
အကာလမရဏပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ေစတိယပါဋိဟာရိယပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺသံ ပရိနိဗၺဳတာနံ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ဧကစၥာနံ ေယဝ ေဟာတီ''တိ? ''ဧကစၥာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဟာတိ၊ ဧကစၥာနံ န ေဟာတီ''တိ။ ''ကတေမသံ၊ ဘေႏၲ၊ ေဟာတိ၊ ကတေမသံ န ေဟာတီ''တိ? ''တိဏၰႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ အညတရႆ အဓိ႒ာနာ ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။ ကတေမသံ တိဏၰႏၷံ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ ေဒဝမႏုႆာနံ အႏုကမၸာယ တိ႒ေႏၲာဝ အဓိ႒ာတိ 'ဧဝံနာမ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတူ'တိ၊ တႆ အဓိ႒ာနဝေသန ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ၊ ဧဝံ အရဟေတာ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝတာ မႏုႆာနံ အႏုကမၸာယ ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ဒေႆႏၲိ 'ဣမိနာ ပါဋိဟီေရန သဒၶေမၼာ နိစၥသမၸဂၢဟိေတာ ဘဝိႆတိ၊ မႏုႆာ စ ပသႏၷာ ကုသေလန အဘိဝၯိႆႏၲီ'တိ၊ ဧဝံ ေဒဝတာနံ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ ဝါ ပုရိေသာ ဝါ သေဒၶါ ပသေႏၷာ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ ဗုဒၶိသမၸေႏၷာ ေယာနိေသာ စိႏၲယိတြာ ဂႏၶံ ဝါ မာလံ ဝါ ဒုႆံ ဝါ အညတရံ ဝါ ကိၪၥိ အဓိ႒ဟိတြာ ေစတိေယ ဥကၡိပတိ 'ဧဝံနာမ ေဟာတူ'တိ၊ တႆပိ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ၊ ဧဝံ မႏုႆာနံ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။
 ''ဣေမသံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တိဏၰႏၷံ အညတရႆ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။
 ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အဓိ႒ာနံ န ေဟာတိ၊ ခီဏာသဝႆပိ ဆဠဘိညႆ ေစေတာဝသိပၸတၱႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ န ေဟာတိ၊ အသတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋိဟီေရ စရိတံ ဒိသြာ သုပရိသုဒၶံ ၾသကေပၸတဗၺံ နိ႒ံ ဂႏၲဗၺံ သဒၵဟိတဗၺံ 'သုပရိနိဗၺဳေတာ အယံ ဗုဒၶပုေတၱာ'''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ေစတိယပါဋိဟာရိယပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ဓမၼာဘိသမယပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ သမၼာ ပဋိပဇၨႏၲိ၊ ေတသံ သေဗၺသံ ေယဝ ဓမၼာဘိသမေယာ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ကႆစိ န ေဟာတီ''တိ? ''ကႆစိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဟာတိ၊ ကႆစိ န ေဟာတီ''တိ။ ''ကႆ ဘေႏၲ ေဟာတိ၊ ကႆ န ေဟာတီ''တိ? ''တိရစၧာနဂတႆ၊ မဟာရာဇ၊ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ၊ ေပတၱိဝိသယူပပႏၷႆ။ ပ ။ မိစၧာဒိ႒ိကႆ။ ပ ။ ကုဟကႆ။ ပ ။ မာတုဃာတကႆ။ ပ ။ ပိတုဃာတကႆ။ ပ ။ အရဟႏၲဃာတကႆ။ ပ ။ သံဃေဘဒကႆ။ ပ ။ ေလာဟိတုပၸါဒကႆ။ ပ ။ ေထယ်သံဝါသကႆ။ ပ ။ တိတၳိယပကၠႏၲႆ။ ပ ။ ဘိကၡဳနိဒူသကႆ။ ပ ။ ေတရသႏၷံ ဂ႐ုကာပတၱီနံ အညတရံ အာပဇၨိတြာ အဝု႒ိတႆ။ ပ ။ ပ႑ကႆ။ ပ ။ ဥဘေတာဗ်ၪၨနကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။ ပ ။ ေယာပိ မႏုႆဒဟရေကာ ဦနကသတၱဝႆိေကာ၊ တႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။ ဣေမသံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာဠသႏၷံ ပုဂၢလာနံ သုပၸဋိပႏၷာနမၸိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ ပႏၷရသ ပုဂၢလာ ဝိ႐ုဒၶါ ေယဝ၊ ေတသံ ဓမၼာဘိသမေယာ ေဟာတု ဝါ မာ ဝါ ေဟာတု၊ အထ ေကန ကာရေဏန မႏုႆဒဟရကႆ ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ? ဧတၳ တာဝ ပေဥႇာ ဘဝတိ 'နႏု နာမ ဒဟရကႆ န ရာေဂါ ေဟာတိ၊ န ေဒါေသာ ေဟာတိ၊ န ေမာေဟာ ေဟာတိ၊ န မာေနာ ေဟာတိ၊ န မိစၧာဒိ႒ိ ေဟာတိ၊ န အရတိ ေဟာတိ၊ န ကာမဝိတေကၠာ ေဟာတိ၊ အမိႆိေတာ ကိေလေသဟိ၊ ေသာ နာမ ဒဟရေကာ ယုေတၱာ စ ပေတၱာ စ အရဟတိ စ စတၱာရိ သစၥာနိ ဧကပဋိေဝေဓန ပဋိဝိဇၩိတု'''ႏၲိ။
 ''တေညေဝတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယနာဟံ ကာရေဏန ဘဏာမိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉) 'ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ'တိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိေကာ ရဇနီေယ ရေဇၨယ်၊ ဒုႆနီေယ ဒုေႆယ်၊ ေမာဟနီေယ မုေယွယ်၊ မဒနီေယ မေဇၨယ်၊ ဒိ႒ႎ ဝိဇာေနယ်၊ ရတိၪၥ အရတိၪၥ ဝိဇာေနယ်၊ ကုသလာကုသလံ ဝိတေကၠယ်၊ ဘေဝယ် တႆ ဓမၼာဘိသမေယာ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု ဂ႐ုကာ ဘာရိကာ ဝိပုလာ မဟတီ။ ဦနကသတၱဝႆိေကာ၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိတၱေကန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ ဂ႐ုကံ ဘာရိကံ ဝိပုလံ မဟတႎ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ ပဋိဝိဇၩိတုံ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သိေန႐ုပဗၺတရာဇာ ဂ႐ုေကာ ဘာရိေကာ ဝိပုေလာ မဟေႏၲာ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အတၱေနာ ပါကတိေကန ထာမဗလဝီရိေယန သကၠဳေဏယ် သိေန႐ုပဗၺတရာဇာနံ ဥဒၶရိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ''တိ? ''ဒုဗၺလတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိသႆ၊ မဟႏၲတၱာ သိေန႐ုပဗၺတရာဇႆာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု ဂ႐ုကာ ဘာရိကာ ဝိပုလာ မဟတီ။ ဦနကသတၱဝႆိေကာ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိေတၱန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ ဂ႐ုကံ ဘာရိကံ ဝိပုလံ မဟတႎ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ ပဋိဝိဇၩိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ မဟာပထဝီ ဒီဃာ အာယတာ ပုထုလာ ဝိတၳတာ ဝိသာလာ ဝိတၳိဏၰာ ဝိပုလာ မဟႏၲာ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝႎ သကၠာ ပရိတၱေကန ဥဒကဗိႏၵဳေကန ေတေမတြာ ဥဒကစိကၡလႅံ ကာတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ဥဒကဗိႏၵဳႆ၊ မဟႏၲတၱာ မဟာပထဝိယာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု ဒီဃာ အာယတာ ပုထုလာ ဝိတၳတာ ဝိသာလာ ဝိတၳိဏၰာ ဝိပုလာ မဟႏၲာ။ ဦနကသတၱဝႆိေကာ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိတၱေကန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ မဟတႎ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃ဝဝ) ပဋိဝိဇၩိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အဗလဒုဗၺလပရိတၱအပၸေထာကမႏၵဂၢိ ဘေဝယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန မေႏၵန အဂၢိနာ သကၠာ သေဒဝေက ေလာေက အႏၶကာရံ ဝိဓမိတြာ အာေလာကံ ဒေႆတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ''တိ? ''မႏၵတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ အဂၢိႆ၊ ေလာကႆ မဟႏၲတၱာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ မဟတာ စ အဝိဇၨႏၶကာေရန ပိဟိတံ။ တသၼာ ဒုကၠရံ ဉာဏာေလာကံ ဒႆယိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အာတုေရာ ကိေသာ အဏုပရိမိတကာေယာ သာလကကိမိ ဟတၳိနာဂံ တိဓာ ပဘိႏၷံ နဝါယတံ တိဝိတၳတံ ဒသပရိဏာဟံ အ႒ရတနိကံ သက႒ာနမုပဂတံ ဒိသြာ ဂိလိတုံ ပရိကေၯယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သာလကကိမိ သကၠဳေဏယ် တံ ဟတၳိနာဂံ ဂိလိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ''တိ? ''ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ သာလကကိမိႆ၊ မဟႏၲတၱာ ဟတၳိနာဂႆာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ မဟတီ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု။ ေသာ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိတၱေကန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ မဟတႎ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ ပဋိဝိဇၩိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ဓမၼာဘိသမယပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဧကႏၲသုခနိဗၺာနပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ ဥဒါဟု ဒုေကၡန မိႆ''ႏၲိ? ''ဧကႏၲသုခံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ ဒုေကၡန အမိႆ''ႏၲိ။
 ''န မယံ တံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝစနံ သဒၵဟာမ 'ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာန'ႏၲိ၊ ဧဝေမတၳ မယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေစၥမ 'နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆ'ႏၲိ၊ ကာရဏေၪၥတၳ ဥပလဘာမ 'နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆ'ႏၲိ။ ကတမံ ဧတၳ ကာရဏံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃ဝ၁? ေယ ေတ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနံ ပရိေယသႏၲိ၊ ေတသံ ဒိႆတိ ကာယႆ စ စိတၱႆ စ အာတာေပါ ပရိတာေပါ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနာဟာရပရိဂၢေဟာ မိဒၶႆ စ ဥပေရာေဓါ အာယတနာနၪၥ ပဋိပီဠနံ ဓနဓညပိယဉာတိမိတၱပၸဇဟနံ။ ေယ ေကစိ ေလာေက သုခိတာ သုခသမပၸိတာ၊ ေတ သေဗၺပိ ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ အာယတေန ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ႐ူေပန စကၡဳံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကဂီတဝါဒိတဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန သေဒၵန ေသာတံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကပုပၹဖလပတၱတစမူလသာရဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ဂေႏၶန ဃာနံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကခဇၨေဘာဇၨေလယ်ေပယ်သာယနီယဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ရေသန ဇိဝွံ ရေမႏၲိ ျဗဳေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကသဏွသုခုမမုဒုမဒၵဝဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ဖေႆန ကာယံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကကလ်ာဏပါပကသုဘာသုဘဗဟုဝိဓဝိတကၠမနသိကာေရန မနံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ။ တုေမွ တံ စကၡဳေသာတဃာနဇိဝွါကာယမေနာျဗဴဟနံ ဟနထ ဥပဟနထ၊ ဆိႏၵထ ဥပစၧိႏၵထ၊ ႐ုႏၶထ ဥပ႐ုႏၶထ။ ေတန ကာေယာပိ ပရိတပတိ၊ စိတၱမၸိ ပရိတပတိ၊ ကာေယ ပရိတေတၱ ကာယိကဒုကၡေဝဒနံ ေဝဒိယတိ၊ စိေတၱ ပရိတေတၱ ေစတသိကဒုကၡေဝဒနံ ေဝဒယတိ။ နႏု မာဂ႑ိေယာပိ [မူကြဲ-မာဂႏၵိေယာပိ (သီ၊ ပီ၊)] ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝႏၲံ ဂရဟမာေနာ ဧဝမာဟ 'ဘူနဟု [မူကြဲ-ဘူတဟေစၥာ (ပီ)] ဘူနဟေစၥာ (က၊)] သမေဏာ ေဂါတေမာ'တိ။ ဣဒေမတၳ ကာရဏံ၊ ေယနာဟံ ကာရေဏန ျဗဴမိ 'နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆ'''ႏၲိ။
 ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆံ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ။ ယံ ပန တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဴသိ 'နိဗၺာနံ ဒုကၡ'ႏၲိ၊ ေနတံ ဒုကၡံ နိဗၺာနံ နာမ၊ နိဗၺာနႆ ပန သစၧိကိရိယာယ ပုဗၺဘာေဂါ ဧေသာ၊ နိဗၺာနပရိေယသနံ ဧတံ၊ ဧကႏၲသုခံ ေယဝ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ။ ဧတၳ ကာရဏံ ဝဒါမိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇူနံ ရဇၨသုခံ နာမာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ ရာဇူနံ ရဇၨသုခ''ႏၲိ။ ''အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ရဇၨသုခံ ဒုေကၡန မိႆ''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာေနာ ပစၥေႏၲ ကုပိေတ ေတသံ ပစၥႏၲနိႆိတာနံ ပဋိေသဓာယ အမေစၥဟိ ပရိဏာယေကဟိ ဘေဋဟိ ဗလေတၳဟိ ပရိဝုတာ ပဝါသံ ဂႏ႖ာ ဍံသမကသဝါတာတပပဋိပီဠိတာ သမဝိသေမ ပရိဓာဝႏၲိ၊ မဟာယုဒၶၪၥ ကေရာႏၲိ၊ ဇီဝိတသံသယၪၥ ပါပုဏႏၲီ''တိ? ''ေနတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရဇၨသုခံ နာမ၊ ရဇၨသုခႆ ပရိေယသနာယ ပုဗၺဘာေဂါ ဧေသာ၊ ဒုေကၡန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဇာေနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) ရဇၨံ ပရိေယသိတြာ ရဇၨသုခံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ဧဝံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရဇၨသုခံ ဒုေကၡန အမိႆံ၊ အညံ တံ ရဇၨသုခံ၊ အညံ ဒုကၡ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ။ ေယ ပန တံ နိဗၺာနံ ပရိေယသႏၲိ၊ ေတ ကာယၪၥ စိတၱၪၥ အာတာေပတြာ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနာဟာရံ ပရိဂၢေဟတြာ မိဒၶံ ဥပ႐ုႏၶိတြာ အာယတနာနိ ပဋိပီေဠတြာ ကာယၪၥ ဇီဝိတၪၥ ပရိစၥဇိတြာ ဒုေကၡန နိဗၺာနံ ပရိေယသိတြာ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ အႏုဘဝႏၲိ၊ နိဟတပစၥာမိတၱာ ဝိယ ရာဇာေနာ ရဇၨသုခံ။ ဧဝံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ၊ အညံ နိဗၺာနံ၊ အညံ ဒုကၡႏၲိ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ၊ အညံ ဒုကၡံ၊ အညံ နိဗၺာနႏၲိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အာစရိယာနံ သိပၸဝႏၲာနံ သိပၸသုခံ နာမာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ အာစရိယာနံ သိပၸဝႏၲာနံ သိပၸသုခ''ႏၲိ။ ''အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သိပၸသုခံ ဒုေကၡန မိႆ''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ အာစရိယာ [မူကြဲ-ဣဒံ ပဒံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ] အာစရိယာနံ အဘိဝါဒနပစၥဳ႒ာေနန ဥဒကာဟရဏဃရသမၼဇၨနဒႏၲက႒မုေခါဒကာႏုပၸဒါေနန ဥစၧိ႒ပဋိဂၢဟဏဥစၧာဒနနဟာပနပါဒပရိကေမၼန သကစိတၱံ နိကၡိပိတြာ ပရစိတၱာႏုဝတၱေနန ဒုကၡေသယ်ာယ ဝိသမေဘာဇေနန ကာယံ အာတာေပႏၲီ''တိ? ''ေနတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သိပၸသုခံ နာမ၊ သိပၸပရိေယသနာယ ပုဗၺဘာေဂါ ဧေသာ၊ ဒုေကၡန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာစရိယာ သိပၸံ ပရိေယသိတြာ သိပၸသုခံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ဧဝံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သိပၸသုခံ ဒုေကၡန အမိႆံ၊ အညံ တံ သိပၸသုခံ၊ အညံ ဒုကၡ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ။ ေယ ပန တံ နိဗၺာနံ ပရိေယသႏၲိ၊ ေတ ကာယၪၥ စိတၱၪၥ အာတာေပတြာ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနာဟာရံ ပရိဂၢေဟတြာ မိဒၶံ ဥပ႐ုႏၶိတြာ အာယတနာနိ ပဋိပီေဠတြာ ကာယၪၥ ဇီဝိတၪၥ ပရိစၥဇိတြာ ဒုေကၡန နိဗၺာနံ ပရိေယသိတြာ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ အႏုဘဝႏၲိ၊ အာစရိယာ ဝိယ သိပၸသုခံ။ ဧဝံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ၊ အညံ ဒုကၡံ၊ အညံ နိဗၺာန''ႏၲိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
ဧကႏၲသုခနိဗၺာနပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ နိဗၺာန႐ူပသဏၭာနပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) နာဂေသန၊ 'နိဗၺာနံ နိဗၺာန'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ သကၠာ ပန တႆ နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ? ''အပၸဋိဘာဂံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ န သကၠာ နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ။ ''ဧတမၸာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န သမၸဋိစၧာမိ၊ ယံ အတၳိဓမၼႆ နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ အပညာပနံ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ''တိ။ ''ေဟာတု၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တံ သညာေပႆာမိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ နာမာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အေတၳေသာ မဟာသမုေဒၵါ''တိ။ ''သေစ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ဧဝံ ပုေစၧယ် 'ကိတၱကံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ၊ ကတိ ပန ေတ သတၱာ၊ ေယ မဟာသမုေဒၵ ပဋိဝသႏၲီ'တိ၊ ဧဝံ ပုေ႒ာ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိႏၲိ တႆ ဗ်ာကေရယ်ာသီ''တိ? ''သေစ မံ၊ ဘေႏၲ၊ ေကာစိ ဧဝံ ပုေစၧယ် 'ကိတၱကံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ၊ ကတိ ပန ေတ သတၱာ၊ ေယ မဟာသမုေဒၵ ပဋိဝသႏၲီ'တိ၊ တမဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဧဝံ ဝေဒယ်ံ 'အပုစၧိတဗၺံ မံ တြံ အေမ႓ာ ပုရိသ ပုစၧသိ၊ ေနသာ ပုစၧာ ေကနစိ ပုစၧိတဗၺာ၊ ဌပနီေယာ ဧေသာ ပေဥႇာ။ အဝိဘေတၱာ ေလာကကၡာယိေကဟိ မဟာသမုေဒၵါ၊ န သကၠာ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ ပရိမိနိတုံ သတၱာ ဝါ ေယ တတၳ ဝါသမုပဂတာတိ ဧဝါဟံ ဘေႏၲ တႆ ပဋိဝစနံ ဒေဒယ်'''ႏၲိ။
 ''ကိႆ ပန၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓေမၼ မဟာသမုေဒၵ ဧဝံ ပဋိဝစနံ ဒေဒယ်ာသိ၊ နႏု ဝိဂေဏတြာ [မူကြဲ-မိနိတြာ (က၊)] တႆ အာစိကၡိတဗၺံ 'ဧတၱကံ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ၊ ဧတၱကာ စ သတၱာ မဟာသမုေဒၵ ပဋိဝသႏၲီ''တိ? ''န သကၠာ၊ ဘေႏၲ၊ အဝိသေယာ ဧေသာ ပေဥႇာ''တိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓေမၼ ေယဝ မဟာသမုေဒၵ န သကၠာ ဥဒကံ ပရိဂေဏတုံ [မူကြဲ-ပရိမိနိတုံ (က၊)] သတၱာ ဝါ ေယ တတၳ ဝါသမုပဂတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓမၼေႆဝ နိဗၺာနႆ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ၊ ဝိဂေဏယ်၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၶိမာ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ တၾတာသေယ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) စ သေတၱ၊ န ေတြဝ ေသာ ဣဒၶိမာ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ သကၠဳေဏယ် နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ။
 ''အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရႎ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ အတၳိဓမၼေႆဝ နိဗၺာနႆ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုႏၲိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒေဝသု အ႐ူပကာယိကာ နာမ ေဒဝါ''တိ။ ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ 'အတၳိ ေဒေဝသု အ႐ူပကာယိကာ နာမ ေဒဝါ'''တိ။ ''သကၠာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အ႐ူပကာယိကာနံ ေဒဝါနံ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ အ႐ူပကာယိကာ ေဒဝါ''တိ? ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ အ႐ူပကာယိကာ ေဒဝါ၊ န စ သကၠာ ေတသံ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိသတၱာနံ ေယဝ အ႐ူပကာယိကာနံ ေဒဝါနံ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓမၼေႆဝ နိဗၺာနႆ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဟာတု ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န စ သကၠာ တႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ။ အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ နိဗၺာနႆ ဂုဏံ အေညဟိ အႏုပဝိ႒ံ ကိၪၥိ ၾသပမၼနိဒႆနမတၱ''ႏၲိ? ''သ႐ူပေတာ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ၊ ဂုဏေတာ ပန သကၠာ ကိၪၥိ ၾသပမၼနိဒႆနမတၱံ ဥပဒႆယိတု''ႏၲိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယထာဟံ လဘာမိ နိဗၺာနႆ ဂုဏေတာပိ ဧကေဒသပရိဒီပနမတၱံ၊ တထာ သီဃံ ျဗဴဟိ၊ နိဗၺာေပဟိ ေမ ဟဒယပရိဠာဟံ ဝိနယ သီတလမဓုရဝစနမာလုေတနာ''တိ။
 ''ပဒုမႆ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ၊ ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ၊ အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ၊ ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ၊ အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ၊ မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃ဝ၅၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ၊ သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ၊ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဒုမႆ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမာ ပဒုမႆ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ အႏုပလိတၱံ ဥဒေကန၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သဗၺကိေလေသဟိ အႏုပလိတၱံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ သီတလံ ပရိဠာဟနိဗၺာပနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သီတလံ သဗၺကိေလသပရိဠာဟနိဗၺာပနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ကိလႏၲတသိတပိပါသိတဃမၼာဘိတတၱာနံ ဇနပသုပဇာနံ ပိပါသာဝိနယနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ကာမတဏွာဘဝတဏွာဝိဘဝတဏွာပိပါသာဝိနယနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ ဝိသပီဠိတာနံ သတၱာနံ ပဋိသရဏံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ကိေလသဝိသပီဠိတာနံ သတၱာနံ ပဋိသရဏံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ ေရာဂါနံ အႏၲကေရာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သဗၺဒုကၡာနံ အႏၲကရံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ အမတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အမတံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ သုေညာ သဗၺကုဏေပဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃ဝ၆၊ နိဗၺာနံ သုညံ သဗၺကိေလသကုဏေပဟိ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မဟေႏၲာ အေနာရပါေရာ၊ န ပရိပူရတိ သဗၺသဝႏၲီဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ မဟႏၲံ အေနာရပါရံ၊ န ပူရတိ သဗၺသေတၱဟိ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မဟႏၲာနံ ဘူတာနံ အာဝါေသာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ မဟႏၲာနံ အရဟႏၲာနံ ဝိမလခီဏာသဝဗလပၸတၱဝသီဘူတမဟာဘူတာနံ အာဝါေသာ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ အပရိမိတဝိဝိဓဝိပုလဝီစိပုပၹသံကုသုမိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အပရိမိတဝိဝိဓဝိပုလပရိသုဒၶဝိဇၨာဝိမုတၱိပုပၹသံကုသုမိတံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတုေတၳာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ အာယုဓာရဏံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ ဇရာမရဏနာသနေတာ အာယုဓာရဏံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဗလဝၯနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ ဣဒၶိဗလဝၯနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဝဏၰဇနနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ ဂုဏဝဏၰဇနနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဒရထဝူပသမနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ သဗၺကိေလသဒရထဝူပသမနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ စတုေတၳာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဇိဃစၧာဒုဗၺလ်ပဋိဝိေနာဒနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ သဗၺဒုကၡဇိဃစၧာဒုဗၺလ်ပဋိဝိေနာဒနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပၪၥေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) နာဂေသန၊ 'အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ န ဇာယတိ၊ န ဇီယတိ၊ န မီယတိ၊ န စဝတိ၊ န ဥပၸဇၨတိ၊ ဒုပၸသေဟာ၊ အေစာရာဟရေဏာ၊ အနိႆိေတာ၊ ဝိဟဂဂမေနာ၊ နိရာဝရေဏာ၊ အနေႏၲာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ န ဇာယတိ၊ န ဇီယတိ၊ န မီယတိ၊ န စဝတိ၊ န ဥပၸဇၨတိ၊ ဒုပၸသဟံ၊ အေစာရာဟရဏံ၊ အနိႆိတံ၊ အရိယဂမနံ၊ နိရာဝရဏံ၊ အနႏၲံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ကာမဒဒံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ကာမဒဒံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဟာသကရံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဟာသကရံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဥေဇၨာတတၱကရံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဥေဇၨာတတၱကရံ [မူကြဲ-ဥေဇၨာတတၳကရံ (သီ၊ ပီ)] ဥေဇၨာတိတတၳကရံ (သ်ာ)] အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ ဒုလႅဘံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဒုလႅဘံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ အသမသုဂႏၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အသမသုဂႏၶံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ သဇၨနပသတၳံ [မူကြဲ-သဗၺဇနပသတၳံ (သ်ာ)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အရိယသဇၨနပသတၳံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) နာဂေသန၊ 'သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမေ႑ာ ဝဏၰသမၸေႏၷာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဂုဏဝဏၰသမၸႏၷံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမေ႑ာ ဂႏၶသမၸေႏၷာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သီလဂႏၶသမၸႏၷံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမေ႑ာ ရသသမၸေႏၷာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ရသသမၸႏၷံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ အစၥဳဂၢတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အစၥဳဂတံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ အစလံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အစလံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ ဒုရဓိေရာဟံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဒုရဓိေရာဟံ သဗၺကိေလသာနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ သဗၺဗီဇာနံ အဝိ႐ူဟနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သဗၺကိေလသာနံ အဝိ႐ူဟနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ စတုေတၳာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
နိဗၺာန႐ူပသဏၭာနပေဥႇာ ဒသေမာ။
၁၁။ နိဗၺာနသစၧိကရဏပေဥႇာ
 ၁၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'နိဗၺာနံ န အတီတံ၊ န အနာဂတံ၊ န ပစၥဳပၸႏၷံ၊ န ဥပၸႏၷံ န အႏုပၸႏၷံ န ဥပၸါဒနီယ'ႏၲိ။ ဣဓ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ေကာစိ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ၊ ေသာ ဥပၸႏၷံ သစၧိကေရာတိ၊ ဥဒါဟု ဥပၸါေဒတြာ သစၧိကေရာတီ''တိ? ''ေယာ ေကာစိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ၊ ေသာ န ဥပၸႏၷံ သစၧိကေရာတိ၊ န ဥပၸါေဒတြာ သစၧိကေရာတိ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အေတၳသာ နိဗၺာနဓာတု၊ ယံ ေသာ သမၼာပဋိပေႏၷာ သစၧိကေရာတီ''တိ။
 ''မာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမံ ပဥႇံ ပဋိစၧႏၷံ ကတြာ ဒီေပဟိ၊ ဝိဝဋံ ပါကဋံ ကတြာ ဒီေပဟိ ဆႏၵဇာေတာ ဥႆာဟဇာေတာ၊ ယံ ေတ သိကၡိတံ၊ တံ သဗၺံ ဧေတၳဝါကိရာဟိ၊ ဧတၳာယံ ဇေနာ သမၼဴေဠႇာ ဝိမတိဇာေတာ သံသယပကၡေႏၵာ၊ ဘိေႏၵတံ အေႏၲာေဒါသသလႅ''ႏၲိ။ ''အေတၳသာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနဓာတု သႏၲာ သုခါ ပဏီတာ၊ တံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဇိနာႏုသိ႒ိယာ သခၤါေရ သမၼသေႏၲာ ပညာယ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အေႏၲဝါသိေကာ အာစရိယာႏုသိ႒ိယာ ဝိဇၨံ ပညာယ သစၧိကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဇိနာႏုသိ႒ိယာ ပညာယ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။
 ''ကထံ ပန တံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺႏၲိ? အနီတိေတာ နိ႐ုပဒၵဝေတာ အဘယေတာ ေခမေတာ သႏၲေတာ သုခေတာ သာတေတာ ပဏီတေတာ သုစိေတာ သီတလေတာ ဒ႒ဗၺံ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဗဟုက႒ပုေၪၨန ဇလိတက႒ိေတန အဂၢိနာ ဒယွမာေနာ ဝါယာေမန တေတာ မုၪၥိတြာ နိရဂၢိေကာကာသံ ပဝိသိတြာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတတိဝိဓဂၢိသႏၲာပံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိ၊ ဧဝံ တိဝိဓဂၢိ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ အဂၢိဂေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ နိရဂၢိေကာကာေသာ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဟိကုကၠဳရမႏုႆကုဏပသရီရဝဠၪၨေကာ႒ာသရာသိဂေတာ ကုဏပဇဋာဇဋိတႏၲရမႏုပဝိေ႒ာ ဝါယာေမန တေတာ မုၪၥိတြာ နိကၠဳဏေပါကာသံ ပဝိသိတြာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁ဝ) ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတကိေလသကုဏပံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုဏပံ၊ ဧဝံ ပၪၥ ကာမဂုဏာ ဒ႒ဗၺာ၊ ယထာ ကုဏပဂေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ နိကၠဳဏေပါကာေသာ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဘီေတာ တသိေတာ ကမၸိေတာ ဝိပရီတဝိဗ႓ႏၲစိေတၱာ ဝါယာေမန တေတာ မုၪၥိတြာ ဒဠႇံ ထိရံ အစလံ အဘယ႒ာနံ ပဝိသိတြာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတဘယသႏၲာသံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘယံ၊ ဧဝံ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏံ ပဋိစၥ အပရာပရံ ပဝတၱဘယံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ ဘီေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ အဘယ႒ာနံ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကိလိ႒မလိနကလလကဒၵမေဒေသ ပတိေတာ ဝါယာေမန တံ ကလလကဒၵမံ အပဝါေဟတြာ ပရိသုဒၶဝိမလေဒသမုပဂႏ႖ာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတကိေလသမလကဒၵမံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကလလံ၊ ဧဝံ လာဘသကၠာရသိေလာေကာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ ကလလဂေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ ပရိသုဒၶဝိမလေဒေသာ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။
 ''တၪၥ ပန နိဗၺာနံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ကိႏၲိ သစၧိကေရာတိ? ေယာ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ သခၤါရာနံ ပဝတၱံ သမၼသတိ။ ပဝတၱံ သမၼသမာေနာ တတၳ ဇာတႎ ပႆတိ ဇရံ ပႆတိ ဗ်ာဓႎ ပႆတိ မရဏံ ပႆတိ၊ န တတၳ ကိၪၥိ သုခံ သာတံ ပႆတိ အာဒိေတာပိ မဇၩေတာပိ ပရိေယာသာနေတာပိ။ ေသာ တတၳ ကိၪၥိ န ဂယွဴပဂံ ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒိဝသသႏၲေတၱ အေယာဂုေဠ ဇလိေတ တေတၱ ကဌိေတ အာဒိေတာပိ မဇၩေတာပိ ပရိေယာသာနေတာပိ န ကိၪၥိ ဂယွဴပဂံ ပေဒသံ ပႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သခၤါရာနံ ပဝတၱံ သမၼသတိ၊ ေသာ ပဝတၱံ သမၼသမာေနာ တတၳ ဇာတႎ ပႆတိ ဇရံ ပႆတိ ဗ်ာဓႎ ပႆတိ မရဏံ ပႆတိ၊ န တတၳ ကိၪၥိ သုခံ သာတံ ပႆတိ အာဒိေတာပိ မဇၩေတာပိ ပရိေယာသာနေတာပိ။ ေသာ တတၳ [မူကြဲ-ဣဒံ ပဒဒြယံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ] န ကိၪၥိ ဂယွဴပဂံ ပႆတိ၊ တႆ ဂယွဴပဂံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) အပႆႏၲႆ စိေတၱ အရတိ သဏၭာတိ၊ ကာယသၼႎ ဍာေဟာ ၾသကၠမတိ၊ ေသာ အတာေဏာ အသရေဏာ အသရဏီဘူေတာ ဘေဝသု နိဗၺိႏၵတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဇလိတဇာလံ မဟႏၲံ အဂၢိကၡႏၶံ ပဝိေသယ်၊ ေသာ တတၳ အတာေဏာ အသရေဏာ အသရဏီဘူေတာ အဂၢိမွိ နိဗၺိေႏၵယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ဂယွဴပဂံ အပႆႏၲႆ စိေတၱ အရတိ သဏၭာတိ၊ ကာယသၼႎ ဍာေဟာ ၾသကၠမတိ၊ ေသာ အတာေဏာ အသရေဏာ အသရဏီဘူေတာ ဘေဝသု နိဗၺိႏၵတိ။
 ''တႆ ပဝေတၱ ဘယဒႆာဝိႆ ဧဝံ စိတၱံ ဥပၸဇၨတိ 'သႏၲတၱံ ေခါ ပေနတံ ပဝတၱံ သမၸဇၨလိတံ ဗဟုဒုကၡံ ဗဟူပါယာသံ၊ ယဒိ ေကာစိ လေဘထ အပၸဝတၱံ ဧတံ သႏၲံ ဧတံ ပဏီတံ၊ ယဒိဒံ သဗၺသခၤါရသမေထာ သဗၺဴပဓိပဋိနိႆေဂၢါ တဏွကၡေယာ ဝိရာေဂါ နိေရာေဓါ နိဗၺာန'ႏၲိ။ ဣတိ ေဟတံ [မူကြဲ-ဟိတံ (သီ)] ဟိ ဣဒံ (ပီ၊)] တႆ အပၸဝေတၱ စိတၱံ ပကၡႏၵတိ ပသီဒတိ ပဟံသယတိ တုသယတိ [မူကြဲ-ပဟံသီယတိ ကုဟီယတိ (သီ၊ ပီ၊)]'ပဋိလဒၶံ ေခါ ေမ နိႆရဏ'ႏၲိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဝိပၸနေ႒ာ ဝိေဒသပကၡေႏၵာ နိဗၺာဟနမဂၢံ ဒိသြာ တတၳ ပကၡႏၵတိ ပသီဒတိ ပဟံသယတိ တုသယတိ [မူကြဲ-ပဟံသီယတိ ကုဟီယတိ (သီ၊ ပီ၊)] 'ပဋိလေဒၶါ ေမ နိဗၺာဟနမေဂၢါ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝေတၱ ဘယဒႆာဝိႆ အပၸဝေတၱ စိတၱံ ပကၡႏၵတိ ပသီဒတိ ပဟံသယတိ တုသယတိ [မူကြဲ-ပဟံသီယတိ ကုဟီယတိ (သီ၊ ပီ၊)] 'ပဋိလဒၶံ ေခါ ေမ နိႆရဏ'ႏၲိ။
 ''ေသာ အပၸဝတၱတၳာယ မဂၢံ အာယူဟတိ ဂေဝသတိ ဘာေဝတိ ဗဟုလီကေရာတိ၊ တႆ တဒတၳံ သတိ သႏၲိ႒တိ၊ တဒတၳံ ဝီရိယံ သႏၲိ႒တိ၊ တဒတၳံ ပီတိ သႏၲိ႒တိ၊ တႆ တံ စိတၱံ အပရာပရံ မနသိကေရာေတာ ပဝတၱံ သမတိကၠမိတြာ အပၸဝတၱံ ၾသကၠမတိ၊ အပၸဝတၱမႏုပၸေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ 'နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ'တိ ဝုစၥတီ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
နိဗၺာနသစၧိကရဏပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။
၁၂။ နိဗၺာနသႏၷိဟိတပေဥႇာ
 ၁၂။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) နာဂေသန၊ အတၳိ ေသာ ပေဒေသာ ပုရတၳိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒကၡိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစၧိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဥတၱရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥဒၶံ ဝါ အေဓါ ဝါ တိရိယံ ဝါ၊ ယတၳ နိဗၺာနံ သႏၷိဟိတ''ႏၲိ? ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ပေဒေသာ ပုရတၳိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒကၡိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစၧိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဥတၱရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥဒၶံ ဝါ အေဓါ ဝါ တိရိယံ ဝါ၊ ယတၳ နိဗၺာနံ သႏၷိဟိတ''ႏၲိ။
 ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ နိဗၺာနႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ ေတန ဟိ နတၳိ နိဗၺာနံ? ေယသၪၥ တံ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ၊ ေတသမၸိ သစၧိကိရိယာ မိစၧာ၊ ကာရဏံ တတၳ ဝကၡာမိ၊ ယထာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟိယာ ဓညဳ႒ာနံ ေခတၱံ အတၳိ၊ ဂႏၶဳ႒ာနံ ပုပၹံ အတၳိ၊ ပုပၹဳ႒ာနံ ဂုေမၺာ အတၳိ၊ ဖလု႒ာနံ ႐ုေကၡာ အတၳိ၊ ရတႏု႒ာနံ အာကေရာ အတၳိ၊ တတၳ ေယာ ေကာစိ ယံ ယံ ဣစၧတိ၊ ေသာ တတၳ ဂႏ႖ာ တံ တံ ဟရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ နိဗၺာနံ အတၳိ၊ တႆ နိဗၺာနႆ ဥ႒ာေနာကာေသာပိ ဣစၧိတေဗၺာ၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနႆ ဥ႒ာေနာကာေသာ နတၳိ၊ တသၼာ နတၳိ နိဗၺာနႏၲိ ျဗဴမိ၊ ေယသၪၥ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ၊ ေတသမၸိ သစၧိကိရိယာ မိစၧာ''တိ။
 ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ အတၳိ ေစတံ နိဗၺာနံ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ အဂၢိ နာမ၊ နတၳိ တႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ ေဒြ က႒ာနိ သံဃေ႗ေႏၲာ အဂၢႎ အဓိဂစၧတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ နိဗၺာနံ၊ နတၳိ တႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ သတၱ ရတနာနိ နာမ။ ေသယ်ထိဒံ၊ စကၠရတနံ ဟတၳိရတနံ အႆရတနံ မဏိရတနံ ဣတၳိရတနံ ဂဟပတိရတနံ ပရိဏာယကရတနံ။ န စ ေတသံ ရတနာနံ သႏၷိဟိေတာကာေသာ အတၳိ၊ ခတၱိယႆ ပန သမၼာပဋိပႏၷႆ ပဋိပတၱိဗေလန တာနိ ရတနာနိ ဥပဂစၧႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ နိဗၺာနံ၊ နတၳိ တႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ မာ ေဟာတု၊ အတၳိ ပန တံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁၃၊ အတၳိ တံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ''တိ။
 ''ကတမံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ''တိ? ''သီလံ၊ မဟာရာဇ၊ ဌာနံ၊ သီေလ ပတိ႒ိေတာ ေယာနိေသာ မနသိကေရာေႏၲာ သကၠယဝေနပိ စီနဝိလာေတပိ အလသေႏၵပိ နိဂုေမၺပိ [မူကြဲ-နိကုေမၺပိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကာသိေကာသေလပိ ကသၼီေရပိ ဂႏၶာေရပိ နဂမုဒၶနိပိ ျဗဟၼေလာေကပိ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စကၡဳမာ ပုရိေသာ သကယဝေနပိ စီနဝိလာေတပိ အလသေႏၵပိ နိဂုေမၺပိ ကာသိေကာသေလပိ ကသၼီေရပိ ဂႏၶာေရပိ နဂမုဒၶနိပိ ျဗဟၼေလာေကပိ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိေတာ အာကာသံ ပႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီေလ ပတိ႒ိေတာ ေယာနိေသာ မနသိကေရာေႏၲာ သကယဝေနပိ။ ပ ။ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သကယဝေနပိ။ ပ ။ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိတႆ ပုဗၺဒိသာ အတၳိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီေလ ပတိ႒ိတႆ ေယာနိေသာ မနသိကေရာႏၲႆ သကၠယဝေနပိ။ ပ ။ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိတႆ သမၼာပဋိပႏၷႆ အတၳိ နိဗၺာနသစၧိကိရိယာ''တိ။ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒသိတံ တယာ နိဗၺာနံ၊ ေဒသိတာ နိဗၺာနသစၧိကိရိယာ၊ ပရိကၡတာ သီလဂုဏာ၊ ဒႆိတာ သမၼာပဋိပတၱိ၊ ဥႆာပိေတာ ဓမၼဒၶေဇာ၊ သဏၭပိတာ ဓမၼေနတၱိ၊ အဝေၪၩာ သုပၸယုတၱာနံ သမၼာပေယာေဂါ၊ ဧဝေမတံ ဂဏိဝရပဝရ တထာ သမၸဋိစၧာမီ''တိ။
နိဗၺာနသႏၷိဟိတပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။
ေဝႆႏၲရဝေဂၢါ တတိေယာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ဒြါဒသ ပဥႇာ။
၄။ အႏုမာနဝေဂၢါ
၁။ အႏုမာနပေဥႇာ
 ၁။ အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဉာတုကာေမာ ေသာတုကာေမာ ဓာေရတုကာေမာ ဉာဏာေလာကံ ဒ႒ဳကာေမာ အညာဏံ ဘိႏၵိတုကာေမာ ဉာဏာေလာကံ ဥပၸါေဒတုကာေမာ အဝိဇၨႏၶကာရံ နာေသတုကာေမာ အဓိမတၱံ ဓိတိၪၥ ဥႆာဟၪၥ သတိၪၥ သမၸဇညၪၥ ဥပ႒ေပတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎ ပန ဗုေဒၶါ တယာ ဒိေ႒ာ''တိ။ ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ပန ေတ အာစရိေယဟိ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န ကိရ တယာ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ၊ နာပိ ကိရ ေတ အာစရိေယဟိ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ဗုေဒၶါ၊ န ေဟတၳ ဗုေဒၶါ ပညာယတီ''တိ။
 ''အတၳိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ၊ ေယ ေတ တဝ ခတၱိယဝံသႆ ပုဗၺဂၤမာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ။ ေကာ သံသေယာ၊ အတၳိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ၊ ေယ မမ ခတၱိယဝံသႆ ပုဗၺဂၤမာ''တိ။ ''ဒိ႒ပုဗၺာ တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေယ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုသာသႏၲိ ပုေရာဟိတာ ေသနာပတိေနာ အကၡဒႆာ မဟာမတၱာ၊ ေတဟိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ ဒိ႒ပုဗၺာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယဒိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ န ဒိ႒ာ၊ နာပိ ကိရ ေတ အႏုသာသေကဟိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ ဒိ႒ာ၊ ေတန ဟိ နတၳိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ၊ န ေဟတၳ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ ပညာယႏၲီ''တိ။
 ''ဒိႆႏၲိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုဗၺကာနံ ခတၱိယာနံ အႏုဘူတာနိ ပရိေဘာဂဘ႑ာနိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ ေသတစၧတၱံ ဥဏွီသံ ပါဒုကာ ဝါလဗီဇနီ ခဂၢရတနံ မဟာရဟာနိ စ သယနာနိ။ ေယဟိ မယံ ဇာေနယ်ာမ သဒၵေဟယ်ာမ 'အတၳိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ'တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မယေမၸတံ ဘဂဝႏၲံ ဇာေနယ်ာမ သဒၵေဟယ်ာမ။ အတၳိ တံ ကာရဏံ၊ ေယန မယံ ကာရေဏန ဇာေနယ်ာမ သဒၵေဟယ်ာမ 'အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ'တိ။ ကတမံ တံ ကာရဏံ? အတၳိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပႆတာ အရဟတာ သမၼာသမၺဳေဒၶန အႏုဘူတာနိ ပရိေဘာဂဘ႑ာနိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ပၪၥ ဗလာနိ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ ေယဟိ သေဒဝေကာ ေလာေကာ ဇာနာတိ သဒၵဟတိ 'အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ'တိ။ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဣမိနာ ေဟတုနာ ဣမိနာ နေယန ဣမိနာ အႏုမာေနန ဉာတေဗၺာ 'အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ'တိ။
 '''ဗဟူ ဇေန တာရယိတြာ၊ နိဗၺဳေတာ ဥပဓိကၡေယ။
 အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ အတၳိ ေသာ ဒြိပဒုတၱေမာ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဝၯကီ နဂရံ မာေပတုကာေမာ ပဌမံ တာဝ သမံ အႏုႏၷတမေနာနတံ အသကၡရပါသာဏံ နိ႐ုပဒၵဝမနဝဇၨံ ရမဏီယံ ဘူမိဘာဂံ အႏုဝိေလာေကတြာ ယံ တတၳ ဝိသမံ၊ တံ သမံ ကာရာေပတြာ ခါဏုကဏၬကံ ဝိေသာဓာေပတြာ တတၳ နဂရံ မာေပယ် ေသာဘနံ ဝိဘတၱံ ဘာဂေသာ မိတံ ဥကၠိဏၰပရိခါပါကာရံ ဒဠႇေဂါပုရ႗ာလေကာ႗ကံ ပုထုစစၥရစတုကၠသႏၶိသိဃၤာဋကံ သုစိသမတလရာဇမဂၢံ သုဝိဘတၱအႏၲရာပဏံ အာရာမုယ်ာနတဠာကေပါကၡရဏိဥဒပါနသမၸႏၷံ ဗဟုဝိဓေဒဝ႒ာနပၸဋိမ႑ိတံ သဗၺေဒါသဝိရဟိတံ၊ ေသာ တသၼႎ နဂေရ သဗၺထာ ေဝပုလႅတၱံ ပေတၱ အညံ ေဒသံ ဥပဂေစၧယ်၊ အထ တံ နဂရံ အပေရန သမေယန ဣဒၶံ ဘေဝယ် ဖီတံ သုဘိကၡံ ေခမံ သမိဒၶံ သိဝံ အနီတိကံ နိ႐ုပဒၵဝံ နာနာဇနသမာကုလံ၊ ပုထူ ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ ဟတၳာေရာဟာ အႆာေရာဟာ ရထိကာ ပတၱိကာ ဓႏုဂၢဟာ ထ႐ုဂၢဟာ ေစလကာ စလကာ ပိ႑ဒါယကာ ဥဂၢါ ရာဇပုတၱာ ပကၡႏၵိေနာ မဟာနာဂါ သူရာ ဝမၼိေနာ ေယာဓိေနာ ဒါသိကပုတၱာ ဘဋိပုတၱာ [မူကြဲ-ဒါသပုတၱာ ဘ႗ိပုတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] မလႅကာ ဂဏကာ အာဠာရိကာ သူဒါ ကပၸကာ နဟာပကာ စုႏၵာ မာလာကာရာ သုဝဏၰကာရာ သဇၩဳကာရာ သီသကာရာ တိပုကာရာ ေလာဟကာရာ ဝ႗ကာရာ အေယာကာရာ မဏိကာရာ ေပသကာရာ ကုမ႓ကာရာ ေဝဏုကာရာ ေလာဏကာရာ စမၼကာရာ ရထကာရာ ဒႏၲကာရာ ရဇၨဳကာရာ ေကာစၧကာရာ သုတၱကာရာ ဝိလီဝကာရာ ဓႏုကာရာ ဇိယကာရာ ဥသုကာရာ စိတၱကာရာ ရဂၤကာရာ ရဇကာ တႏၲဝါယာ တုႏၷဝါယာ ေဟရညိကာ ဒုႆိကာ ဂႏၶိကာ တိဏဟာရကာ က႒ဟာရကာ ဘတကာ ပဏၰိကာ ဖလိကာ [မူကြဲ-ဖလႅိကာ (သီ၊ ပီ၊)] မူလိကာ ၾသဒနိကာ ပူဝိကာ မစၧိကာ မံသိကာ မဇၨိကာ နဋကာ နစၥကာ လဃၤကာ ဣႏၵဇာလိကာ ေဝတာလိကာ မလႅာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) ဆဝဍာဟကာ ပုပၹဆၮကာ ေဝနာ ေနသာဒါ ဂဏိကာ လာသိကာ ကုမ႓ဒါသိေယာ သကၠယဝနစီနဝိလာတာ ဥေဇၨနကာ ဘာ႐ုကစၧကာ ကာသိေကာသလာ ပရႏၲကာ မာဂဓကာ သာေကတကာ ေသာေရယ်ကာ [မူကြဲ-ေသာရ႒ကာ (သီ၊ ပီ၊)] ပါေဝယ်ကာ ေကာဋဳမၺရမာထုရကာ အလသႏၵကသၼီရဂႏၶာရာ တံ နဂရံ ဝါသာယ ဥပဂတာ နာနာဝိသယိေနာ ဇနာ နဝံ သုဝိဘတၱံ အေဒါသမနဝဇၨံ ရမဏီယံ တံ နဂရံ ပႆိတြာ အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ 'ေဆေကာ ဝတ ေဘာ ေသာ နဂရဝၯကီ၊ ေယာ ဣမႆ နဂရႆ မာေပတာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဘဂဝါ အသေမာ အသမသေမာ အပၸဋိသေမာ အသဒိေသာ အတုေလာ အသေခ်ၤေယာ အပၸေမေယ်ာ အပရိေမေယ်ာ အမိတဂုေဏာ ဂုဏပါရမိပၸေတၱာ အနႏၲဓိတိ အနႏၲေတေဇာ အနႏၲဝီရိေယာ အနႏၲဗေလာ ဗုဒၶဗလပါရမႎ ဂေတာ သေသနမာရံ ပရာေဇတြာ ဒိ႒ိဇာလံ ပဒါေလတြာ အဝိဇၨံ ေခေပတြာ ဝိဇၨံ ဥပၸါေဒတြာ ဓမၼဳကၠံ ဓာရယိတြာ သဗၺညဳတံ ပါပုဏိတြာ ဝိဇိတသဂၤါေမာ ဓမၼနဂရံ မာေပသိ။
 ''ဘဂဝေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼနဂရံ သီလပါကာရံ ဟိရိပရိခံ ဉာဏဒြါရေကာ႒ကံ ဝီရိယအ႗ာလကံ သဒၶါဧသိကံ သတိေဒါဝါရိကံ ပညာပါသာဒံ သုတၱႏၲစစၥရံ အဘိဓမၼသိဃၤာဋကံ ဝိနယဝိနိစၧယံ သတိပ႒ာနဝီထိကံ၊ တႆ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သတိပ႒ာနဝီထိယံ ဧဝ႐ူပါ အာပဏာ ပသာရိတာ ေဟာႏၲိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ပုပၹာပဏံ ဂႏၶာပဏံ ဖလာပဏံ အဂဒါပဏံ ၾသသဓာပဏံ အမတာပဏံ ရတနာပဏံ သဗၺာပဏ''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ပုပၹာပဏ''ႏၲိ? ''အတၳိ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပႆတာ အရဟတာ သမၼာသမၺဳေဒၶန အာရမၼဏဝိဘတၱိေယာ အကၡာတာ။ ေသယ်ထီဒံ၊ အနိစၥသညာ ဒုကၡသညာ အနတၱသညာ အသုဘသညာ အာဒီနဝသညာ ပဟာနသညာ ဝိရာဂသညာ နိေရာဓသညာ သဗၺေလာေက အနဘိရတိသညာ သဗၺသခၤါေရသု အနိစၥသညာ အာနာပါနႆတိ ဥဒၶဳမာတကသညာ ဝိနီလကသညာ ဝိပုဗၺကသညာ ဝိစၧိဒၵကသညာ ဝိကၡာယိတကသညာ ဝိကၡိတၱကသညာ ဟတဝိကၡိတၱကသညာ ေလာဟိတကသညာ ပုဠဝကသညာ အ႒ိကသညာ ေမတၱာသညာ က႐ုဏာသညာ မုဒိတာသညာ ဥေပကၡာသညာ မရဏာႏုႆတိ ကာယဂတာသတိ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုေဒၶန ဘဂဝတာ အာရမၼဏဝိဘတၱိေယာ အကၡာတာ။ တတၳ ေယာ ေကာစိ ဇရာမရဏာ မုစၥိတုကာေမာ၊ ေသာ ေတသု အညတရံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) အာရမၼဏံ ဂဏွာတိ၊ ေတန အာရမၼေဏန ရာဂါ ဝိမုစၥတိ၊ ေဒါသာ ဝိမုစၥတိ၊ ေမာဟာ ဝိမုစၥတိ၊ မာနေတာ ဝိမုစၥတိ၊ ဒိ႒ိေတာ ဝိမုစၥတိ၊ သံသာရံ တရတိ၊ တဏွာေသာတံ နိဝါေရတိ၊ တိဝိဓံ မလံ ဝိေသာေဓတိ၊ သဗၺကိေလေသ ဥပဟႏ႖ာ အမလံ ဝိရဇံ သုဒၶံ ပ႑ရံ အဇာတႎ အဇရံ အမရံ သုခံ သီတိဘူတံ အဘယံ နဂ႐ုတၱမံ နိဗၺာနနဂရံ ပဝိသိတြာ အရဟေတၱ စိတၱံ ဝိေမာေစတိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ ပုပၹာပဏ'ႏၲိ။
 '''ကမၼမူလံ ဂေဟတြာန၊ အာပဏံ ဥပဂစၧထ။
 အာရမၼဏံ ကိဏိတြာန၊ တေတာ မုစၥထ မုတၱိယာ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဂႏၶာပဏ''ႏၲိ? ''အတၳိ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဘဂဝတာ သီလဝိဘတၱိေယာ အကၡာတာ၊ ေယန သီလဂေႏၶန အႏုလိတၱာ ဘဂဝေတာ ပုတၱာ သေဒဝကံ ေလာကံ သီလဂေႏၶန ဓူေပႏၲိ သမၸဓူေပႏၲိ၊ ဒိသမၸိ အႏုဒိသမၸိ အႏုဝါတမၸိ ပဋိဝါတမၸိ ဝါယႏၲိ အတိဝါယႏၲိ၊ ဖရိတြာ တိ႒ႏၲိ။ ကတမာ တာ သီလဝိဘတၱိေယာ? သရဏသီလံ ပၪၥဂၤသီလံ အ႒ဂၤသီလံ ဒသဂၤသီလံ ပၪၥဳေဒၵသပရိယာပႏၷံ ပါတိေမာကၡသံဝရသီလံ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ဂႏၶာပဏ'ႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''န ပုပၹဂေႏၶာ ပဋိဝါတေမတိ၊ န စႏၵနံ တဂၢရမလႅိကာ ဝါ။
 သတၪၥ ဂေႏၶာ ပဋိဝါတေမတိ၊ သဗၺာ ဒိသာ သပၸဳရိေသာ ပဝါယတိ [မူကြဲ-ပဝါတိ (သီ၊ ပီ၊) ဓ၊ ပ၊ ၅၄) ပႆိတဗၺံ]။
 '''စႏၵနံ တဂရံ ဝါပိ၊ ဥပၸလံ အထ ဝႆိကီ။
 ဧေတသံ ဂႏၶဇာတာနံ၊ သီလဂေႏၶာ အႏုတၱေရာ။
 '''အပၸမေတၱာ အယံ ဂေႏၶာ၊ ယြာယံ တဂရစႏၵနံ။
 ေယာ စ သီလဝတံ ဂေႏၶာ၊ ဝါတိ ေဒေဝသု ဥတၱေမာ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဖလာပဏ''ႏၲိ? ''ဖလာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ေသာတာပတၱိဖလံ သကဒါဂါမိဖလံ အနာဂါမိဖလံ အရဟတၱဖလံ သုညတဖလသမာပတၱိ အနိမိတၱဖလသမာပတၱိ အပၸဏိဟိတဖလသမာပတၱိ။ တတၳ ေယာ ေကာစိ ယံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) ဖလံ ဣစၧတိ၊ ေသာ ကမၼမူလံ ဒတြာ ပတၳိတံ ဖလံ ကိဏာတိ။ ယဒိ ေသာတာပတၱိဖလံ၊ ယဒိ သကဒါဂါမိဖလံ၊ ယဒိ အနာဂါမိဖလံ၊ ယဒိ အရဟတၱဖလံ၊ ယဒိ သုညတဖလသမာပတၱႎ၊ ယဒိ အနိမိတၱဖလသမာပတၱႎ၊ ယဒိ အပၸဏိဟိတဖလသမာပတၱႎ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆစိ ပုရိသႆ ဓုဝဖေလာ အေမၺာ ဘေဝယ်၊ ေသာ န တာဝ တေတာ ဖလာနိ ပါေတတိ၊ ယာဝ ကယိကာ န အာဂစၧႏၲိ၊ အႏုပၸေတၱ ပန ကယိေက မူလံ ဂေဟတြာ ဧဝံ အာစိကၡတိ 'အေမ႓ာ ပုရိသ ဧေသာ ေခါ ဓုဝဖေလာ အေမၺာ၊ တေတာ ယံ ဣစၧသိ၊ ဧတၱကံ ဖလံ ဂဏွာဟိ သလာဋဳကံ ဝါ ေဒါဝိလံ ဝါ ေကသိကံ ဝါ အာမံ ဝါ ပကၠံ ဝါ'တိ၊ ေသာ ေတန အတၱနာ ဒိႏၷမူေလန ယဒိ သလာဋဳကံ ဣစၧတိ၊ သလာဋဳကံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ေဒါဝိလံ ဣစၧတိ၊ ေဒါဝိလံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ေကသိကံ ဣစၧတိ၊ ေကသိကံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ အာမကံ ဣစၧတိ၊ အာမကံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ပကၠံ ဣစၧတိ၊ ပကၠံ ဂဏွာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ယံ ဖလံ ဣစၧတိ၊ ေသာ ကမၼမူလံ ဒတြာ ပတၳိတံ ဖလံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ေသာတာပတၱိဖလံ။ ပ ။ ယဒိ အပၸဏိဟိတဖလသမာပတၱႎ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ဖလာပဏ'ႏၲိ။
 '''ကမၼမူလံ ဇနာ ဒတြာ၊ ဂဏွႏၲိ အမတမၹလံ။
 ေတန ေတ သုခိတာ ေဟာႏၲိ၊ ေယ ကီတာ အမတပၹလ'''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အဂဒါပဏ''ႏၲိ? ''အဂဒါနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ၊ ေယဟိ အဂေဒဟိ ေသာ ဘဂဝါ သေဒဝကံ ေလာကံ ကိေလသဝိသေတာ ပရိေမာေစတိ။ ကတမာနိ ပန တာနိ အဂဒါနိ? ယာနိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ အကၡာတာနိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ဒုကၡံ အရိယသစၥံ ဒုကၡသမုဒယံ အရိယသစၥံ ဒုကၡနိေရာဓံ အရိယသစၥံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစၥံ၊ တတၳ ေယ ေကစိ အညာေပကၡာ စတုသစၥံ ဓမၼံ သုဏႏၲိ၊ ေတ ဇာတိယာ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ဇရာယ ပရိမုစၥႏၲိ၊ မရဏာ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ အဂဒါပဏ'ႏၲိ။
 '''ေယ ေကစိ အဂဒါ ေလာေက [မူကြဲ-ေလာေက အဂဒါ (ပီ)] ဝိသာနံ ပဋိဗာဟကာ။
 ဓမၼာဂဒသမံ နတၳိ၊ ဧတံ ပိဝထ ဘိကၡေဝါ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ၾသသဓာပဏ''ႏၲိ? ''ၾသသဓာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ၊ ေယဟိ ၾသသေဓဟိ ေသာ ဘဂဝါ ေဒဝမႏုေႆ တိကိစၧတိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ပၪၥ ဗလာနိ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ ဧေတဟိ ၾသသေဓဟိ ဘဂဝါ မိစၧာဒိ႒ႎ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာသကၤပၸံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာဝါစံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာကမၼႏၲံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာအာဇီဝံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာဝါယာမံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာသတႎ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာသမာဓႎ ဝိေရေစတိ၊ ေလာဘဝမနံ ကာေရတိ၊ ေဒါသဝမနံ ကာေရတိ၊ ေမာဟဝမနံ ကာေရတိ၊ မာနဝမနံ ကာေရတိ၊ ဒိ႒ိဝမနံ ကာေရတိ၊ ဝိစိကိစၧာဝမနံ ကာေရတိ၊ ဥဒၶစၥဝမနံ ကာေရတိ၊ ထိနမိဒၶဝမနံ ကာေရတိ၊ အဟိရိကာေနာတၱပၸဝမနံ ကာေရတိ၊ သဗၺကိေလသဝမနံ ကာေရတိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ၾသသဓာပဏ'ႏၲိ။
 '''ေယ ေကစိ ၾသသဓာ ေလာေက၊ ဝိဇၨႏၲိ ဝိဝိဓာ ဗဟူ။
 ဓေမၼာသဓသမံ နတၳိ၊ ဧတံ ပိဝထ ဘိကၡေဝါ။
 '''ဓေမၼာသဓံ ပိဝိတြာန၊ အဇရာမရဏာ သိယုံ။
 ဘာဝယိတြာ စ ပႆိတြာ၊ နိဗၺဳတာ ဥပဓိကၡေယ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အမတာပဏ''ႏၲိ? ''အမတံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတံ၊ ေယန အမေတန ေသာ ဘဂဝါ သေဒဝကံ ေလာကံ အဘိသိၪၥိ၊ ေယန အမေတန အဘိသိတၱာ ေဒဝမႏုႆာ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၥႎသု။ ကတမံ တံ အမတံ? ယဒိဒံ ကာယဂတာသတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'အမတံ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေယ ကာယဂတာသတႎ ပရိဘုၪၨႏၲီ'တိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ အမတာပဏ'ႏၲိ။
 '''ဗ်ာဓိတံ ဇနတံ ဒိသြာ၊ အမတာပဏံ ပသာရယိ။
 ကေမၼန တံ ကိဏိတြာန၊ အမတံ အာေဒထ ဘိကၡေဝါ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ရတနာပဏ''ႏၲိ? ''ရတနာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ၊ ေယဟိ ရတေနဟိ ဝိဘူသိတာ ဘဂဝေတာ ပုတၱာ သေဒဝကံ ေလာကံ ဝိေရာစႏၲိ ၾသဘာေသႏၲိ ပဘာေသႏၲိ ဇလႏၲိ ပဇၨလႏၲိ ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယံ အာေလာကံ ဒေႆႏၲိ။ ကတမာနိ တာနိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂ဝ) ရတနာနိ? သီလရတနံ သမာဓိရတနံ ပညာရတနံ ဝိမုတၱိရတနံ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနရတနံ ပဋိသမ႓ိဒါရတနံ ေဗာဇၩဂၤရတနံ။
 ''ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သီလရတနံ? ပါတိေမာကၡသံဝရသီလံ ဣႁႏၵိယသံဝရသီလံ အာဇီဝပါရိသုဒၶိသီလံ ပစၥယသႏၷိႆိတသီလံ စူဠသီလံ မဇၩိမသီလံ မဟာသီလံ မဂၢသီလံ ဖလသီလံ။ သီလရတေနန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဘူသိတႆ ပုဂၢလႆ သေဒဝေကာ ေလာေကာ သမာရေကာ သျဗဟၼေကာ သႆမဏျဗာဟၼဏီ ပဇာ ပိဟယတိ ပေတၳတိ၊ သီလရတနပိဠေႏၶာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳ ဒိသမၸိ အႏုဒိသမၸိ ဥဒၶမၸိ အေဓါပိ တိရိယမၸိ ဝိေရာစတိ အတိဝိေရာစတိ [မူကြဲ-အတိေရာစတိ (သီ၊ ပီ)] ေဟ႒ေတာ အဝီစႎ ဥပရိေတာ ဘဝဂၢံ ဥပါဒါယ ဧတၳႏၲေရ သဗၺရတနာနိ အတိကၠမိတြာ [မူကြဲ-အတိသယိတြာ (သီ၊ ပီ၊)] အဘိဘဝိတြာ အေဇၩာတၳရိတြာ တိ႒တိ၊ ဧဝ႐ူပါနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီလရတနာနိ ဘဂဝေတာ ရတနာပေဏ ပသာရိတာနိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ သီလရတန'ႏၲိ။
 '''ဧဝ႐ူပါနိ သီလာနိ၊ သႏၲိ ဗုဒၶႆ အာပေဏ။
 ကေမၼန တံ ကိဏိတြာန၊ ရတနံ ေဝါ ပိဠႏၶထာ'တိ။
 ''ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သမာဓိရတနံ? သဝိတကၠသဝိစာေရာ သမာဓိ၊ အဝိတကၠဝိစာရမေတၱာ သမာဓိ၊ အဝိတကၠအဝိစာေရာ သမာဓိ၊ သုညေတာ သမာဓိ၊ အနိမိေတၱာ သမာဓိ၊ အပၸဏိဟိေတာ သမာဓိ။ သမာဓိရတနံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိဠႏၶႆ ဘိကၡဳေနာ ေယ ေတ ကာမဝိတကၠဗ်ာပါဒဝိတကၠဝိဟႎသာဝိတကၠမာႏုဒၶစၥဒိ႒ိဝိစိကိစၧာကိေလသဝတၳဴနိ ဝိဝိဓာနိ စ ကုဝိတကၠာနိ၊ ေတ သေဗၺ သမာဓႎ အာသဇၨ ဝိကိရႏၲိ ဝိဓမႏၲိ ဝိဒၶံသႏၲိ န သဏၭႏၲိ [မူကြဲ-န သဏၭဟႏၲိ (သီ၊)] န ဥပလိမၸႏၲိ [မူကြဲ-န ဥပလိပၸႏၲိ (သီ၊ ပီ)] ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါရိ ေပါကၡရပေတၱ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ဝိဒၶံသတိ န သဏၭာတိ န ဥပလိမၸတိ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ပရိသုဒၶတၱာ ပဒုမႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိရတနံ ပိဠႏၶႆ ဘိကၡဳေနာ ေယ ေတ ကာမဝိတကၠဗ်ာပါဒဝိတကၠဝိဟႎသာဝိတကၠမာႏုဒၶစၥ ဒိ႒ိဝိစိကိစၧာကိေလသဝတၳဴနိ ဝိဝိဓာနိ စ ကုဝိတကၠာနိ၊ ေတ သေဗၺ သမာဓႎ အာသဇၨ ဝိကိရႏၲိ ဝိဓမႏၲိ ဝိဒၶံသႏၲိ န သဏၭႏၲိ န ဥပလိမၸႏၲိ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ပရိသုဒၶတၱာ သမာဓိႆ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ သမာဓိရတန'ႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိရတနာနိ ဘဂဝေတာ ရတနာပေဏ ပသာရိတာနိ။
 '''သမာဓိရတနမာလႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂၁၊ ကုဝိတကၠာ န ဇာယေရ။
 န စ ဝိကၡိပေတ စိတၱံ၊ ဧတံ တုေမွ ပိဠႏၶထာ'တိ။
 ''ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပညာရတနံ? ယာယ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာယ အရိယသာဝေကာ 'ဣဒံ ကုသလ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'ဣဒံ အကုသလ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'ဣဒံ သာဝဇၨံ၊ ဣဒံ အနဝဇၨံ၊ ဣဒံ ေသဝိတဗၺံ၊ ဣဒံ န ေသဝိတဗၺံ၊ ဣဒံ ဟီနံ၊ ဣဒံ ပဏီတံ၊ ဣဒံ ကဏွံ၊ ဣဒံ သုကၠံ၊ ဣဒံ ကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'ဣဒံ ဒုကၡ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ ပညာရတန'ႏၲိ။
 '''ပညာရတနမာလႆ၊ န စိရံ ဝတၱေတ ဘေဝါ။
 ခိပၸံ ဖေႆတိ [မူကြဲ-ဖုေႆတိ (သ်ာ)] ပႆတိ (က၊)] အမတံ၊ န စ ေသာ ေရာစေတ ဘေဝ'တိ။
 ''ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိရတနံ''? ''ဝိမုတၱိရတနံ [မူကြဲ-ဝိမုတၱိရတနႏၲိ (သီ၊ ပီ၊)] ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ဝုစၥတိ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳ 'ဝိမုတၱိရတနံ ပိဠေႏၶာ'တိ ဝုစၥတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ မုတၱာကလာပမဏိကလာပပဝါဠကလာပါဘရဏပၸဋိမ႑ိေတာ [မူကြဲ-ပဝါဠာဘရဏပဋိပ႑ိေတာ (သီ၊ ပီ၊)] အဂလုတဂရတာလီသကေလာဟိတစႏၵနာႏုလိတၱဂေတၱာ နာဂပုႏၷာဂသာလသလဠစမၸကယူထိကာတိမုတၱကပါဋလုပၸလဝႆိကမလႅိကာဝိစိေတၱာ ေသသဇေန အတိကၠမိတြာ ဝိေရာစတိ အတိဝိေရာစတိ ၾသဘာသတိ ပဘာသတိ သမၸဘာသတိ ဇလတိ ပဇၨလတိ အဘိဘဝတိ အေဇၩာတၳရတိ မာလာဂႏၶရတနာဘရေဏဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ခီဏာသေဝါ ဝိမုတၱိရတနပိဠေႏၶာ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဝိမုတၱာနံ ဘိကၡဴနံ အတိကၠမိတြာ သမတိကၠမိတြာ ဝိေရာစတိ အတိဝိေရာစတိ ၾသဘာသတိ ပဘာသတိ သမၸဘာသတိ ဇလတိ ပဇၨလတိ အဘိဘဝတိ အေဇၩာတၳရတိ ဝိမုတၱိယာ။ တံ ကိႆ ေဟတု? အဂၢံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ ပိဠႏၶနံ သဗၺပိဠႏၶနာနံ၊ ယဒိဒံ ဝိမုတၱိပိဠႏၶနံ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိရတန'ႏၲိ။
 '''မဏိမာလာဓရံ ေဂဟ၊ ဇေနာ [မူကြဲ-ေဂဟံ၊ ဇေနာ (က၊)] သာမႎ ဥဒိကၡတိ။
 ဝိမုတၱိရတနမာလႏၲဳ၊ ဥဒိကၡႏၲိ သေဒဝကာ'တိ။
 ''ကတမံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနရတနံ? ပစၥေဝကၡဏဉာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနရတနႏၲိ ဝုစၥတိ၊ ေယန ဉာေဏန အရိယသာဝေကာ မဂၢဖလနိဗၺာနာနိ ပဟီနကိေလသာဝသိ႒ကိေလေသ စ ပစၥေဝကၡတိ။
 '''ေယ ဉာေဏန ဗုဇၩႏၲိ၊ အရိယာ ကတကိစၥတံ။
 တံ ဉာဏရတနံ လဒၶဳံ၊ ဝါယေမထ ဇိေနာရသာ'တိ။
 ''ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပဋိသမ႓ိဒါရတနံ? စတေႆာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသမ႓ိဒါေယာ အတၳပဋိသမ႓ိဒါ ဓမၼပဋိသမ႓ိဒါ နိ႐ုတၱိပဋိသမ႓ိဒါ ပဋိဘာနပဋိသမ႓ိဒါတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ပဋိသမ႓ိဒါရတေနဟိ သမလကၤေတာ ဘိကၡဳ ယံ ယံ ပရိသံ ဥပသကၤမတိ၊ ယဒိ ခတၱိယပရိသံ၊ ယဒိ ျဗာဟၼဏပရိသံ၊ ယဒိ ဂဟပတိပရိသံ၊ ယဒိ သမဏပရိသံ၊ ဝိသာရေဒါ ဥပသကၤမတိ အမကၤုဘူေတာ အဘီ႐ု အစၧမ႓ီ အႏုၾတာသီ ဝိဂတေလာမဟံေသာ ပရိသံ ဥပသကၤမတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာေဓါ သဂၤါမသူေရာ သႏၷဒၶပၪၥာဝုေဓါ အစၧမ႓ိေတာ [မူကြဲ-အသမ႓ီေတာ (သီ၊ ပီ၊)] သဂၤါမံ ၾသတရတိ၊ 'သေစ အမိတၱာ ဒူေရ ဘဝိႆႏၲိ ဥသုနာ ပါတယိႆာမိ၊ တေတာ ၾသရေတာ ဘဝိႆႏၲိ သတၱိယာ ပဟရိႆာမိ၊ တေတာ ၾသရေတာ ဘဝိႆႏၲိ ကဏေယန ပဟရိႆာမိ၊ ဥပဂတံ သႏၲံ မ႑လေဂၢန ဒြိဓာ ဆိႏၵိႆာမိ၊ ကာယူပဂတံ ဆုရိကာယ ဝိနိဝိဇၩိႆာမီ'တိ [မူကြဲ-ဝိဇၩိႆာမီတိ (သီ)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတုပဋိသမ႓ိဒါရတနမ႑ိေတာ ဘိကၡဳ အစၧမ႓ိေတာ ပရိသံ ဥပသကၤမတိ။ ေယာ ေကာစိ မံ အတၳပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ အေတၳန အတၳံ ကထယိႆာမိ၊ ကာရေဏန ကာရဏံ ကထယိႆာမိ၊ ေဟတုနာ ေဟတုံ ကထယိႆာမိ၊ နေယန နယံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတႎ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏန။
 ''ေယာ ေကာစိ မံ ဓမၼပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ ဓေမၼန ဓမၼံ ကထယိႆာမိ၊ အမေတန အမတံ ကထယိႆာမိ၊ အသခၤေတန အသခၤတံ ကထယိႆာမိ၊ နိဗၺာေနန နိဗၺာနံ ကထယိႆာမိ၊ သုညေတန သုညတံ ကထယိႆာမိ၊ အနိမိေတၱန အနိမိတၱံ ကထယိႆာမိ၊ အပၸဏိဟိေတန အပၸဏိဟိတံ ကထယိႆာမိ၊ အေနေဇန အေနဇံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတႎ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇာေဝယ်ာကရေဏန။
 ''ေယာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) ေကာစိ မံ နိ႐ုတၱိပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ နိ႐ုတၱိယာ နိ႐ုတၱႎ ကထယိႆာမိ၊ ပေဒန ပဒံ ကထယိႆာမိ၊ အႏုပေဒန အႏုပဒံ ကထယိႆာမိ၊ အကၡေရန အကၡရံ ကထယိႆာမိ၊ သႏၶိယာ သႏၶႎ ကထယိႆာမိ၊ ဗ်ၪၨေနန ဗ်ၪၨနံ ကထယိႆာမိ၊ အႏုဗ်ၪၨေနန အႏုဗ်ၪၨနံ ကထယိႆာမိ၊ ဝေဏၰန ဝဏၰံ ကထယိႆာမိ၊ သေရန သရံ ကထယိႆာမိ၊ ပညတၱိယာ ပညတၱႎ ကထယိႆာမိ၊ ေဝါဟာေရန ေဝါဟာရံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတႎ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏန။
 ''ေယာ ေကာစိ မံ ပဋိဘာနပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ ပဋိဘာေနန ပဋိဘာနံ ကထယိႆာမိ၊ ၾသပေမၼန ၾသပမၼံ ကထယိႆာမိ၊ လကၡေဏန လကၡဏံ ကထယိႆာမိ၊ ရေသန ရသံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတႎ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏနာတိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ပဋိသမ႓ိဒါရတန'ႏၲိ။
 '''ပဋိသမ႓ိဒါ ကိဏိတြာန၊ ဉာေဏန ဖႆေယယ် ေယာ။
 အစၧမ႓ိေတာ အႏုဗၺိေဂၢါ၊ အတိေရာစတိ သေဒဝေက'တိ။
 ''ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ေဗာဇၩဂၤရတနံ? သတၱိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဇၩဂၤါ၊ သတိသေမၺာဇၩေဂၤါ ဓမၼဝိစယသေမၺာဇၩေဂၤါ ဝီရိယသေမၺာဇၩေဂၤါ ပီတိသေမၺာဇၩေဂၤါ ပႆဒၶိသေမၺာဇၩေဂၤါ သမာဓိသေမၺာဇၩေဂၤါ ဥေပကၡာသေမၺာဇၩေဂၤါ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱဟိ ေဗာဇၩဂၤရတေနဟိ ပဋိမ႑ိေတာ ဘိကၡဳ သဗၺံ တမံ အဘိဘုယ် သေဒဝကံ ေလာကံ ၾသဘာေသတိ ပဘာေသတိ အာေလာကံ ဇေနတိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ေဗာဇၩဂၤရတန'ႏၲိ။
 '''ေဗာဇၩဂၤရတနမာလႆ၊ ဥ႒ဟႏၲိ [မူကြဲ-ဥပ႒ဟႏၲိ (က)] ဥဒိကၡႏၲိ (သ်ာ၊)] သေဒဝကာ။
 ကေမၼန တံ ကိဏိတြာန၊ ရတနံ ေဝါ ပိဠႏၶထာ'''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ သဗၺာပဏ''ႏၲိ? ''သဗၺာပဏံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ နဝဂႍ ဗုဒၶဝစနံ သာရီရိကာနိ ပါရိေဘာဂိကာနိ ေစတိယာနိ သံဃရတနၪၥ။ သဗၺာပေဏ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဇာတိသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ေဘာဂသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ အာယုသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ အာေရာဂ်သမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ဝဏၰသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ပညာသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ မာႏုသိကသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ဒိဗၺသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ နိဗၺာနသမၸတၱိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) ပသာရိတာ။ တတၳ ေယ တံ တံ သမၸတၱႎ ဣစၧႏၲိ၊ ေတ ကမၼမူလံ ဒတြာ ပတၳိတပတၳိတံ သမၸတၱႎ ကိဏႏၲိ၊ ေကစိ သီလသမာဒါေနန ကိဏႏၲိ၊ ေကစိ ဥေပါသထကေမၼန ကိဏႏၲိ၊ အပၸမတၱေကနပိ ကမၼမူေလန ဥပါဒါယုပါဒါယ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာပဏိကႆ အာပေဏ တိလမုဂၢမာေသ ပရိတၱေကနပိ တ႑ဳလမုဂၢမာေသန အပၸေကနပိ မူေလန ဥပါဒါယုပါဒါယ ဂဏွႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သဗၺာပေဏ အပၸမတၱေကနပိ ကမၼမူေလန ဥပါဒါယုပါဒါယ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ သဗၺာပဏ'ႏၲိ။
 '''အာယု အေရာဂတာ ဝဏၰံ၊ သဂၢံ ဥစၥာကုလီနတာ။
 အသခၤတၪၥ အမတံ၊ အတၳိ သဗၺာပေဏ ဇိေန။
 '''အေပၸန ဗဟုေကနာပိ၊ ကမၼမူေလန ဂယွတိ။
 ကိဏိတြာ သဒၶါမူေလန၊ သမိဒၶါ ေဟာထ ဘိကၡေဝါ'တိ။
 ''ဘဂဝေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼနဂေရ ဧဝ႐ူပါ ဇနာ ပဋိဝသႏၲိ၊ သုတၱႏၲိကာ ေဝနယိကာ အာဘိဓမၼိကာ ဓမၼကထိကာ ဇာတကဘာဏကာ ဒီဃဘာဏကာ မဇၩိမဘာဏကာ သံယုတၱဘာဏကာ အဂၤုတၱရဘာဏကာ ခုဒၵကဘာဏကာ သီလသမၸႏၷာ သမာဓိသမၸႏၷာ ပညာသမၸႏၷာ ေဗာဇၩဂၤဘာဝနာရတာ ဝိပႆကာ သဒတၳမႏုယုတၱာ အာရညိကာ ႐ုကၡမူလိကာ အေဗ႓ာကာသိကာ ပလာလပုၪၨိကာ ေသာသာနိကာ ေနသဇၨိကာ ပဋိပႏၷကာ ဖလ႒ာ ေသကၡာ ဖလသမဂႋေနာ ေသာတာပႏၷာ သကဒါဂါမိေနာ အနာဂါမိေနာ အရဟေႏၲာ ေတဝိဇၨာ ဆဠဘိညာ ဣဒၶိမေႏၲာ ပညာယ ပါရမႎဂတာ သတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါဒဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤမဂၢဝရစ်ာနဝိေမာကၡ႐ူ ပါ႐ူပသႏၲသုခသမာပတၱိကုသလာ၊ ေတဟိ အရဟေႏၲဟိ အာကုလံ သမာကုလံ အာကိဏၰံ သမာကိဏၰံ နဠဝနသရဝနမိဝ ဓမၼနဂရံ အေဟာသိ။ ဘဝတီဟ --
 '''ဝီတရာဂါ ဝီတေဒါသာ၊ ဝီတေမာဟာ အနာသဝါ။
 ဝီတတဏွာ အနာဒါနာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''အာရညိကာ ဓုတဓရာ၊ စ်ာယိေနာ လူခစီဝရာ။
 ဝိေဝကာဘိရတာ ဓီရာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''ေနသဇၨိကာ သႏၴတိကာ၊ အေထာပိ ဌာနစကၤမာ။
 ပံသုကူလဓရာ သေဗၺ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''တိစီဝရဓရာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) သႏၲာ၊ စမၼခ႑စတုတၳကာ။
 ရတာ ဧကာသေန ဝိညဴ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''အပၸိစၧာ နိပကာ ဓီရာ၊ အပၸါဟာရာ အေလာလုပါ။
 လာဘာလာေဘန သႏၲဳ႒ာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''စ်ာယီ စ်ာနရတာ ဓီရာ၊ သႏၲစိတၱာ သမာဟိတာ။
 အာကိၪၥညံ ပတၳယာနာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''ပဋိပႏၷာ ဖလ႒ာ စ၊ ေသကၡာ ဖလသမဂႋေနာ။
 အာသီသကာ [မူကြဲ-အာသႎသကာ (သီ၊ ပီ၊)] ဥတၱမတၳံ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''ေသာတာပႏၷာ စ ဝိမလာ၊ သကဒါဂါမိေနာ စ ေယ။
 အနာဂါမီ စ အရဟေႏၲာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''သတိပ႒ာနကုသလာ၊ ေဗာဇၩဂၤဘာဝနာရတာ။
 ဝိပႆကာ ဓမၼဓရာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''ဣဒၶိပါေဒသု ကုသလာ၊ သမာဓိဘာဝနာရတာ။
 သမၼပၸဓာနာႏုယုတၱာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''အဘိညာပါရမိပၸတၱာ၊ ေပတၱိေက ေဂါစေရ ရတာ။
 အႏၲလိကၡမွိ စရဏာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''ၾသကၡိတၱစကၡဴ မိတဘာဏီ၊ ဂုတၱဒြါရာ သုသံဝုတာ။
 သုဒႏၲာ ဥတၱေမ ဒေမၼ [မူကြဲ-ဓေမၼ (သီ၊ ပီ)] ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။
 '''ေတဝိဇၨာ ဆဠဘိညာ စ၊ ဣဒၶိယာ ပါရမႎ ဂတာ။
 ပညာယ ပါရမိပၸတၱာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ'တိ။
 ''ေယ ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ အပရိမိတဉာဏဝရဓရာ အသဂၤါ အတုလဂုဏာ [မူကြဲ-အတုလိယဂုဏာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] အတုလယသာ အတုလဗလာ အတုလေတဇာ ဓမၼစကၠာႏုပၸဝတၱကာ ပညာပါရမႎ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼေသနာပတိေနာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဣဒၶိမေႏၲာ အဓိဂတပၸဋိသမ႓ိဒါပတၱေဝသာရဇၨာ ဂဂနစရာ ဒုရာသဒါ ဒုပၸသဟာ အနာလမၺစရာ သသာဂရမဟိဓရပထဝိကမၸေကာ စႏၵသူရိယပရိမဇၨကာ ဝိကုဗၺနာဓိ႒ာနာဘိနီဟာရကုသလာ ဣဒၶိယာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) ပါရမႎ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ပုေရာဟိတာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဓုတဂၤမႏုဂတာ အပၸိစၧာ သႏၲဳ႒ာ ဝိညတၱိမေနသနဇိဂုစၧကာ ပိ႑ာယ သပဒါနစာရိေနာ ဘမရာဝ ဂႏၶမႏုဃာယိတြာ ပဝိသႏၲိ ဝိဝိတၱကာနနံ၊ ကာေယ စ ဇီဝိေတ စ နိရေပကၡာ အရဟတၱမႏုပၸတၱာ ဓုတဂၤဂုေဏ အဂၢနိကၡိတၱာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'အကၡဒႆာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ပရိသုဒၶါ ဝိမလာ နိကၠိေလသာ စုတူပပါတကုသလာ ဒိဗၺစကၡဳမွိ ပါရမႎ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'နဂရေဇာတကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဗဟုႆုတာ အာဂတာဂမာ ဓမၼဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ သိထိလဓနိတဒီဃရႆဂ႐ုကလဟုကကၡရပရိေစၧဒကုသလာ နဝဂၤသာသနဓရာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼရကၡာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဝိနယညဴ ဝိနယေကာဝိဒါ ဌာနာ႒ာနကုသလာ [မူကြဲ-နိဒါနပဌနကုသလာ (သီ၊ ပီ)] နိဒါနဝတၳဳကုသလာ (သ်ာ၊)] အာပတၱာနာပတၱိဂ႐ုကလဟုကသေတကိစၧအေတကိစၧဝု႒ာနေဒသနာနိဂၢဟ- ပဋိကမၼၾသသာရဏနိႆာရဏပဋိသာရဏကုသလာ ဝိနေယ ပါရမႎ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ '႐ူပရကၡာ'တိ [မူကြဲ-႐ူပဒကၡာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဝိမုတၱိဝရကုသုမမာလဗဒၶါ ဝရပဝရမဟဂၣေသ႒ဘာဝမႏုပၸတၱာ ဗဟုဇနကႏၲမဘိပတၳိတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ပုပၹာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ စတုသစၥာဘိသမယပၸဋိဝိဒၶါ ဒိ႒သစၥာ ဝိညာတသာသနာ စတူသု သာမညဖေလသု တိဏၰဝိစိကိစၧာ ပဋိလဒၶဖလသုခါ အေညသမၸိ ပဋိပႏၷာနံ ေတ ဖေလ သံဝိဘဇႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဖလာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ သီလသံဝရဂႏၶမႏုလိတၱာ [မူကြဲ-သီလဝရသုဂႏၶမႏုလိတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] အေနကဝိဓဗဟုဂုဏဓရာ ကိေလသမလဒုဂၢႏၶဝိဓမကာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဂႏၶာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဓမၼကာမာ ပိယသမုဒါဟာရာ အဘိဓေမၼ အဘိဝိနေယ ဥဠာရပါေမာဇၨာ အရညဂတာပိ ႐ုကၡမူလဂတာပိ သုညာဂါရဂတာပိ ဓမၼဝရရသံ ပိဝႏၲိ၊ ကာေယန ဝါစာယ မနသာ ဓမၼဝရရသေမာဂါဠႇာ အဓိမတၱပဋိဘာနာ ဓေမၼသု ဓေမၼသနပၸဋိပႏၷာ ဣေတာ ဝါ တေတာ ဝါ ယတၳ ယတၳ အပၸိစၧကထာ သႏၲဳ႒ိကထာ ပဝိေဝကကထာ အသံသဂၢကထာ ဝီရိယာရမ႓ကထာ သီလကထာ သမာဓိကထာ ပညာကထာ ဝိမုတၱိကထာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနကထာ၊ တတၳ တတၳ ဂႏ႖ာ တံ တံ ကထာရသံ ပိဝႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ေသာ႑ာ ပိပါသာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ပုဗၺရတၱာပရရတၱံ ဇာဂရိယာႏုေယာဂမႏုယုတၱာ နိသဇၨ႒ာနစကၤေမဟိ ရတၱိႏၵိဝံ ဝီတိနာေမႏၲိ၊ ဘာဝနာႏုေယာဂမႏုယုတၱာ ကိေလသပဋိဗာဟနာယ သဒတၳပၸသုတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'နဂရဂုတၱိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ နဝဂႍ ဗုဒၶဝစနံ အတၳေတာ စ ဗ်ၪၨနေတာ စ နယေတာ စ ကာရဏေတာ စ ေဟတုေတာ စ ဥဒါဟရဏေတာ စ ဝါေစႏၲိ အႏုဝါေစႏၲိ ဘာသႏၲိ အႏုဘာသႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဓမၼရတနေဘာေဂန အာဂမပရိယတၱိသုတေဘာေဂန ေဘာဂိေနာ ဓနိေနာ နိဒၵိ႒သရဗ်ၪၨနလကၡဏပၸဋိေဝဓာ ဝိညဴ ဖရဏာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼေသ႒ိေနာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဥဠာရေဒသနာပဋိေဝဓာ ပရိစိဏၰာရမၼဏဝိဘတၱိနိေဒၵသာ သိကၡာဂုဏပါရမိပၸတၱာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဝိႆုတဓမၼိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။
 ''ဧဝံ သုဝိဘတၱံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂရံ ဧဝံ သုမာပိတံ ဧဝံ သုဝိဟိတံ ဧဝံ သုပရိပူရိတံ ဧဝံ သုဝဝတၳာပိတံ ဧဝံ သုရကၡိတံ ဧဝံ သုေဂါပိတံ ဧဝံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) ဒုပၸသယွံ ပစၥတၳိေကဟိ ပစၥာမိေတၱဟိ၊ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဣမိနာ ေဟတုနာ ဣမိနာ နေယန ဣမိနာ အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ အတၳိ ေသာ ဘဂဝါတိ။
 '''ယထာပိ နဂရံ ဒိသြာ၊ သုဝိဘတၱံ မေနာရမံ။
 အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဝၯကိႆ မဟတၱနံ။
 '''တေထဝ ေလာကနာထႆ၊ ဒိသြာ ဓမၼပုရံ ဝရံ။
 အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ ဣတိ။
 '''အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဦမႎ ဒိသြာန သာဂေရ။
 ယထာယံ ဒိႆေတ ဦမိ၊ မဟေႏၲာ ေသာ ဘဝိႆတိ။
 '''တထာ ဗုဒၶံ ေသာကႏုဒံ၊ သဗၺတၳမပရာဇိတံ။
 တဏွကၡယမႏုပၸတၱံ၊ ဘဝသံသာရေမာစနံ။
 '''အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဦမႎ ဒိသြာ သေဒဝေက။
 ယထာ ဓမၼဴမိဝိပၹာေရာ၊ အေဂၢါ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။
 '''အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဒိသြာ အစၥဳဂၢတံ ဂိရႎ။
 ယထာ အစၥဳဂၢေတာ ဧေသာ၊ ဟိမဝါ ေသာ ဘဝိႆတိ။
 '''တထာ ဒိသြာ ဓမၼဂိရႎ၊ သီတီဘူတံ နိ႐ူပဓႎ။
 အစၥဳဂၢတံ ဘဂဝေတာ၊ အစလံ သုပၸတိ႒ိတံ။
 '''အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဒိသြာန ဓမၼပဗၺတံ။
 တထာ ဟိ ေသာ မဟာဝီေရာ၊ အေဂၢါ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။
 '''ယထာပိ ဂဇရာဇႆ၊ ပဒံ ဒိသြာန မာႏုသာ။
 အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ မဟာ ဧေသာ ဂေဇာ ဣတိ။
 '''တေထဝ ဗုဒၶနာဂႆ၊ ပဒံ ဒိသြာ ဝိဘာဝိေနာ။
 အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဥဠာေရာ ေသာ ဘဝိႆတိ။
 '''အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဘီေတ ဒိသြာန ကုမၼိေဂ။
 မိဂရာဇႆ သေဒၵန၊ ဘီတာေမ ကုမၼိဂါ ဣတိ။
 '''တေထဝ တိတၳိေယ ဒိသြာ၊ ဝိတၳေတ ဘီတမာနေသ။
 အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဓမၼရာေဇန ဂဇၨိတံ။
 '''နိဗၺဳတံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) ပထဝႎ ဒိသြာ၊ ဟရိတပတၱံ မေဟာဒိကံ။
 အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ မဟာေမေဃန နိဗၺဳတံ။
 '''တေထဝိမံ ဇနံ ဒိသြာ၊ အာေမာဒိတပေမာဒိတံ။
 အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဓမၼေမေဃန တပၸိတံ။
 '''လဂၢံ ဒိသြာ ဘုသံ ပကႍ၊ ကလလဒၵဂတံ မဟႎ။
 အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဝါရိကၡေႏၶာ မဟာ ဂေတာ။
 '''တေထဝိမံ ဇနံ ဒိသြာ၊ ရဇပကၤသေမာဟိတံ။
 ဝဟိတံ ဓမၼနဒိယာ၊ ဝိသ႒ံ ဓမၼသာဂေရ။
 '''ဓမၼာမတဂတံ ဒိသြာ၊ သေဒဝကမိမံ မဟႎ။
 အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဓမၼကၡေႏၶာ မဟာ ဂေတာ။
 '''အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဃာယိတြာ ဂႏၶမုတၱမံ။
 ယထာယံ ဝါယေတ ဂေႏၶာ၊ ေဟႆႏၲိ ပုပၹိတာ ဒုမာ။
 '''တေထဝါယံ သီလဂေႏၶာ၊ ပဝါယတိ သေဒဝေက။
 အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ အတၳိ ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ'တိ။
 ''ဧဝ႐ူေပန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏသေတန ကာရဏသဟေႆန ေဟတုသေတန ေဟတုသဟေႆန နယသေတန နယသဟေႆန ၾသပမၼသေတန ၾသပမၼသဟေႆန သကၠာ ဗုဒၶဗလံ ဥပဒႆယိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေကၡာ မာလာကာေရာ နာနာပုပၹရာသိမွာ အာစရိယာႏုသိ႒ိယာ ပစၥတၱပုရိသကာေရန ဝိစိတၱံ မာလာဂုဏရာသႎ ကေရယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဘဂဝါ ဝိစိတၱပုပၹရာသိ ဝိယ အနႏၲဂုေဏာ အပၸေမယ်ဂုေဏာ၊ အဟေမတရဟိ ဇိနသာသေန မာလာကာေရာ ဝိယ ပုပၹဂႏၴေကာ ပုဗၺကာနံ အာစရိယာနံ မေဂၢနပိ မယွံ ဗုဒၶိဗေလနပိ အသေခ်ၤေယ်နပိ ကာရေဏန အႏုမာေနန ဗုဒၶဗလံ ဒီပယိႆာမိ၊ တြံ ပေနတၳ ဆႏၵံ ဇေနဟိ သဝနာယာ''တိ။
 ''ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေညသံ ဧဝ႐ူေပန ကာရေဏန အႏုမာေနန ဗုဒၶဗလံ ဥပဒႆယိတုံ၊ နိဗၺဳေတာသၼိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုမွာကံ ပရမဝိစိေတၱန ပဥႇေဝယ်ာကရေဏနာ''တိ။
အႏုမာနပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ဓုတဂၤပေဥႇာ
 ''ပႆတာရညေက (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃ဝ ဘိကၡဴ၊ အေဇၩာဂါေဠႇ ဓုေတ ဂုေဏ။
 ပုန ပႆတိ ဂိဟီ ရာဇာ၊ အနာဂါမိဖေလ ဌိေတ။
 ''ဥေဘာပိ ေတ ဝိေလာေကတြာ၊ ဥပၸဇၨိ သံသေယာ မဟာ။
 ဗုေဇၩယ် ေစ ဂိဟီ ဓေမၼ၊ ဓုတဂႍ နိပၹလံ သိယာ။
 ''ပရဝါဒိဝါဒမထနံ၊ နိပုဏံ ပိဋကတၱေယ။
 ဟႏၵ ပုေစၧ ကထိေသ႒ံ၊ ေသာ ေမ ကခႍ ဝိေနႆတီ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ ဂိဟီ အဂါရိေကာ ကာမေဘာဂီ ပုတၱဒါရသမၺာဓသယနံ အဇၩာဝသေႏၲာ ကာသိကစႏၵနံ ပစၥႏုေဘာေႏၲာ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ဓာရယေႏၲာ ဇာတ႐ူပရဇတံ သာဒိယေႏၲာ မဏိမုတၱာကၪၥနဝိစိတၱေမာဠိဗေဒၶါ ေယန သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကတ''ႏၲိ?
 ''န၊ မဟာရာဇ၊ ဧကေညဝ သတံ န ေဒြ သတာနိ န တီဏိ စတၱာရိ ပၪၥ သတာနိ န သဟႆံ န သတသဟႆံ န ေကာဋိသတံ န ေကာဋိသဟႆံ န ေကာဋိသတသဟႆံ၊ တိ႒တု မဟာရာဇ ဒသႏၷံ ဝီသတိယာ သတႆ သဟႆႆ အဘိသမေယာ၊ ကတေမန ေတ ပရိယာေယန အႏုေယာဂံ ဒမၼီ''တိ။
 ''တြေမေဝတံ ျဗဴဟီ''တိ။ ''ေတနဟိ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ကထယိႆာမိ သေတန ဝါ သဟေႆန ဝါ သတသဟေႆန ဝါ ေကာဋိယာ ဝါ ေကာဋိသေတန ဝါ ေကာဋိသဟေႆန ဝါ ေကာဋိသတသဟေႆန ဝါ၊ ယာ ကာစိ နဝေဂၤ ဗုဒၶဝစေန သေလႅခိတာစာရပၸဋိပတၱိဓုတဝရဂၤဂုဏနိႆိတာ [မူကြဲ-ဓုတဝရဂၤဂုဏနိႆိတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ထာ၊ တာ သဗၺာ ဣဓ သေမာသရိႆႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိႏၷဳႏၷတသမဝိသမထလာထလေဒသဘာေဂ အဘိဝု႒ံ ဥဒကံ၊ သဗၺံ တံ တေတာ ဝိနိဂဠိတြာ မေဟာဒဓႎ သာဂရံ သေမာသရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸာဒေက သတိ ယာ ကာစိ နဝေဂၤ ဗုဒၶဝစေန သေလႅခိတာစာရပၸဋိပတၱိဓုတဂၤဂုဏဓရနိႆိတာ ကထာ၊ တာ သဗၺာ ဣဓ သေမာသရိႆႏၲိ။
 ''မယွေမၸတၳ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၁၊ မဟာရာဇ၊ ပရိဗ်တၱတာယ ဗုဒၶိယာ ကာရဏပရိဒီပနံ သေမာသရိႆတိ၊ ေတေနေသာ အေတၳာ သုဝိဘေတၱာ ဝိစိေတၱာ ပရိပုေဏၰာ ပရိသုေဒၶါ သမာနီေတာ ဘဝိႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသေလာ ေလခါစရိေယာ အႏုသိေ႒ာ ေလခံ ၾသသာေရေႏၲာ အတၱေနာ ဗ်တၱတာယ ဗုဒၶိယာ ကာရဏပရိဒီပေနန ေလခံ ပရိပူေရတိ၊ ဧဝံ သာ ေလခါ သမတၱာ ပရိပုဏၰာ အႏူနိကာ ဘဝိႆတိ။ ဧဝေမဝ မယွေမၸတၳ ပရိဗ်တၱတာယ ဗုဒၶိယာ ကာရဏပရိဒီပနံ သေမာသရိႆတိ၊ ေတေနေသာ အေတၳာ သုဝိဘေတၱာ ဝိစိေတၱာ ပရိပုေဏၰာ ပရိသုေဒၶါ သမာနီေတာ ဘဝိႆတိ။
 ''နဂေရ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝတၳိယာ ပၪၥေကာဋိမတၱာ အရိယသာဝကာ ဘဂဝေတာ ဥပါသကဥပါသိကာေယာ သတၱပဏၰာသသဟႆာနိ တီဏိ စ သတသဟႆာနိ အနာဂါမိဖေလ ပတိ႒ိတာ၊ ေတ သေဗၺပိ ဂိဟီ ေယဝ၊ န ပဗၺဇိတာ။ ပုန တေတၳဝ က႑မၺမူေလ ယမကပါဋိဟာရိေယ ဝီသတိ ပါဏေကာဋိေယာ အဘိသမႎသု၊ ပုန စူဠရာဟုေလာဝါေဒ [မူကြဲ-မဟာရာဟုေလာဝါေဒ (သီ၊ ပီ)] မဟာမဂၤလသုတၱေႏၲ၊ သမစိတၱပရိယာေယ၊ ပရာဘဝသုတၱေႏၲ၊ ပုရာေဘဒသုတၱေႏၲ၊ ကလဟဝိဝါဒသုတၱေႏၲ၊ စူဠဗ်ဴဟသုတၱေႏၲ၊ မဟာဗ်ဴဟသုတၱေႏၲ၊ တုဝဋကသုတၱေႏၲ၊ သာရိပုတၱသုတၱေႏၲ ဂဏနပထမတီတာနံ ေဒဝတာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ။
 ''နဂေရ ရာဇဂေဟ ပညာသသဟႆာနိ တီဏိ စ သတသဟႆာနိ အရိယသာဝကာ ဘဂဝေတာ ဥပါသကဥပါသိကာေယာ၊ ပုန တေတၳဝ ဓနပါလဟတၳိနာဂဒမေန နဝုတိ ပါဏေကာဋိေယာ၊ ပါရာယနသမာဂေမ ပါသာဏကေစတိေယ စုဒၵသ ပါဏေကာဋိေယာ၊ ပုန ဣႏၵသာလဂုဟာယံ အသီတိ ေဒဝတာေကာဋိေယာ၊ ပုန ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတေန မိဂဒါေယ ပဌေမ ဓမၼေဒသေန အ႒ာရသ ျဗဟၼေကာဋိေယာ အပရိမာဏာ စ ေဒဝတာေယာ၊ ပုန တာဝတႎသဘဝေန ပ႑ဳကမၺလသိလာယံ အဘိဓမၼေဒသနာယ အသီတိ ေဒဝတာေကာဋိေယာ၊ ေဒေဝါေရာဟေဏ သကၤႆနဂရဒြါေရ ေလာကဝိဝရဏပါဋိဟာရိေယ ပသႏၷာနံ နရမ႐ူနံ တႎသ ေကာဋိေယာ အဘိသမႎသု။
 ပုန သေကၠသု ကပိလဝတၳဳသၼႎ နိေျဂာဓာရာေမ ဗုဒၶဝံသေဒသနာယ မဟာသမယသုတၱႏၲေဒသနာယ စ ဂဏနပထမတီတာနံ ေဒဝတာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၂။ ပုန သုမနမာလာကာရသမာဂေမ၊ ဂရဟဒိႏၷသမာဂေမ၊ အာနႏၵေသ႒ိသမာဂေမ၊ ဇမၺဳကာဇီဝကသမာဂေမ၊ မ႑ဳကေဒဝပုတၱသမာဂေမ၊ မ႒ကု႑လိေဒဝပုတၱသမာဂေမ၊ သုလသာနဂရေသာဘိနိသမာဂေမ၊ သိရိမာနဂရေသာဘိနိသမာဂေမ၊ ေပသကာရဓီတုသမာဂေမ၊ စူဠသုဘဒၵါသမာဂေမ၊ သာေကတျဗာဟၼဏႆ အာဠာဟနဒႆနသမာဂေမ၊ သူနာပရႏၲကသမာဂေမ၊ သကၠပဥႇသမာဂေမ၊ တိေရာကု႗သမာဂေမ [မူကြဲ-တိေရာကုၮသမာဂေမ (သီ၊ ပီ)] ရတနသုတၱသမာဂေမ ပေစၥကံ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟႆာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ၊ ယာဝတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ေလာေက အ႒ာသိ၊ တာဝ တီသု မ႑ေလသု ေသာဠသသု မဟာဇနပေဒသု ယတၳ ယတၳ ဘဂဝါ ဝိဟာသိ၊ တတၳ တတၳ ေယဘုေယ်န ေဒြ တေယာ စတၱာေရာ ပၪၥ သတံ သဟႆံ သတသဟႆံ ေဒဝါ စ မႏုႆာ စ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကရႎသု။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝါ ဂိဟီ ေယဝ၊ န ေတ ပဗၺဇိတာ၊ ဧတာနိ ေစဝ၊ မဟာရာဇ၊ အညာနိ စ အေနကာနိ ေဒဝတာေကာဋိသတသဟႆာနိ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကရႎသူ''တိ။
 ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ အထ ဣမာနိ ဓုတဂၤါနိ ကိမတၳံ သာေဓႏၲိ၊ ေတန ကာရေဏန ဓုတဂၤါနိ အကိစၥကရာနိ ေဟာႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝိနာ မေႏၲာသေဓဟိ ဗ်ာဓေယာ ဝူပသမႏၲိ၊ ကႎ ဝမနဝိေရစနာဒိနာ သရီရဒုဗၺလကရေဏန? ယဒိ မု႒ီဟိ ပဋိသတၱဳနိဂၢေဟာ ဘဝတိ၊ ကႎ အသိသတၱိသရဓႏုေကာဒ႑လဂုဠမုဂၢေရဟိ? ယဒိ ဂဏိၭကုဋိလသုသိရကဏၬလတာသာခါ အာလမၺိတြာ ႐ုကၡမဘိ႐ူဟနံ ဘဝတိ၊ ကႎ ဒီဃဒဠႇနိေႆဏိပရိေယသေနန? ယဒိ ထ႑ိလေသယ်ာယ ဓာတုသမတာ ဘဝတိ၊ ကႎ သုခသမၹႆမဟတိမဟာသိရိသယနပရိေယသေနန? ယဒိ ဧကေကာ သာသကၤသပၸဋိဘယဝိသမကႏၲာရတရဏသမေတၳာ ဘဝတိ၊ ကႎ သႏၷဒၶသဇၨမဟတိမဟာသတၳပရိေယသေနန? ယဒိ နဒိသရံ ဗာဟုနာ တရိတုံ သမေတၳာ ဘဝတိ၊ ကႎ ဓုဝေသတုနာဝါပရိေယသေနန? ယဒိ သကသႏၲေကန ဃာသစၧာဒနံ ကာတုံ ပေဟာတိ၊ ကႎ ပ႐ူပေသဝနပိယသမုလႅာပပစၧာပုေရဓာဝေနန? ယဒိ အခါတတဠာေက ဥဒကံ လဘတိ၊ ကႎ ဥဒပါနတဠာကေပါကၡရဏိခဏေနန? ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ ကႎ ဓုတဂုဏဝရသမာဒိယေနနာ''တိ?
 ''အ႒ဝီသတိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂၤဂုဏာ ယထာဘုစၥဂုဏာ၊ ေယဟိ ဂုေဏဟိ ဓုတဂၤါနိ သဗၺဗုဒၶါနံ ပိဟယိတာနိ ပတၳိတာနိ။ ကတေမ အ႒ဝီသတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂႍ သုဒၶါဇီဝံ သုခဖလံ အနဝဇၨံ န ပရဒုကၡာပနံ အဘယံ အသမၸီဠနံ ဧကႏၲဝၯိကံ အပရိဟာနိယံ အမာယံ အာရကၡာ ပတၳိတဒဒံ သဗၺသတၱဒမနံ သံဝရဟိတံ ပတိ႐ူပံ အနိႆိတံ ဝိပၸမုတၱံ ရာဂကၡယံ ေဒါသကၡယံ ေမာဟကၡယံ မာနပၸဟာနံ ကုဝိတကၠေစၧဒနံ ကခၤါဝိတရဏံ ေကာသဇၨဝိဒၶံသနံ အရတိပၸဟာနံ ခမနံ အတုလံ အပၸမာဏံ သဗၺဒုကၡကၡယဂမနံ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အ႒ဝီသတိ ဓုတဂၤဂုဏာ ယထာဘုစၥဂုဏာ ေယဟိ ဂုေဏဟိ ဓုတဂၤါနိ သဗၺဗုဒၶါနံ ပိဟယိတာနိ ပတၳိတာနိ။
 ''ေယ ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏ သမၼာ ဥပေသဝႏၲိ၊ ေတ အ႒ာရသဟိ ဂုေဏဟိ သမုေပတာ ဘဝႏၲိ။ ကတေမဟိ အ႒ာရသဟိ? အာစာေရာ ေတသံ သုဝိသုေဒၶါ ေဟာတိ၊ ပဋိပဒါ သုပူရိတာ ေဟာတိ၊ ကာယိကံ ဝါစသိကံ သုရကၡိတံ ေဟာတိ၊ မေနာသမာစာေရာ သုဝိသုေဒၶါ ေဟာတိ၊ ဝီရိယံ သုပဂၢဟိတံ ေဟာတိ၊ ဘယံ ဝူပသမၼတိ၊ အတၱာႏုဒိ႒ိဗ်ပဂတာ ေဟာတိ၊ အာဃာေတာ ဥပရေတာ ေဟာတိ၊ ေမတၱာ ဥပ႒ိတာ ေဟာတိ၊ အာဟာေရာ ပရိညာေတာ ေဟာတိ၊ သဗၺသတၱာနံ ဂ႐ုကေတာ ေဟာတိ၊ ေဘာဇေန မတၱညဴ ေဟာတိ၊ ဇာဂရိယမႏုယုေတၱာ ေဟာတိ၊ အနိေကေတာ ေဟာတိ၊ ယတၳ ဖာသု တတၳ ဝိဟာရီ ေဟာတိ၊ ပါပေဇဂုစၧီ ေဟာတိ၊ ဝိေဝကာရာေမာ ေဟာတိ၊ သတတံ အပၸမေတၱာ ေဟာတိ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏ သမၼာ ဥပေသဝႏၲိ၊ ေတ ဣေမဟိ အ႒ာရသဟိ ဂုေဏဟိ သမုေပတာ ဘဝႏၲိ။
 ''ဒသ ဣေမ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢလာ ဓုတဂုဏာရဟာ။ ကတေမ ဒသ? သေဒၶါ ေဟာတိ ဟိရိမာ ဓိတိမာ အကုေဟာ အတၳဝသီ အေလာေလာ သိကၡာကာေမာ ဒဠႇသမာဒါေနာ အႏုဇၩာနဗဟုေလာ ေမတၱာဝိဟာရီ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ပုဂၢလာ ဓုတဂုဏာရဟာ။
 ''ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ပုရိမာသု ဇာတီသု ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု ကတူပါသနာ ကတဘူမိကမၼာ၊ ေတ တတၳ စာရၪၥ ပဋိပတၱိၪၥ ေသာဓယိတြာ အေဇၨတရဟိ ဂိဟီ ေယဝ သႏၲာ သႏၲံ ပရမတၱံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ။
 ''ယထာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၄၊ မဟာရာဇ၊ ကုသေလာ ဣႆာေသာ အေႏၲဝါသိေက ပဌမံ တာဝ ဥပါသနသာလာယံ စာပေဘဒစာပါေရာပနဂၢဟဏမု႒ိပၸဋိပီဠနအဂၤုလိဝိနာမနပါဒဌပနသရဂၢဟဏသႏၷဟနအာကၯန သဒၶါရဏလကၡနိယမနခိပေန တိဏပုရိသကဆကဏ [မူကြဲ-ခဏက (သီ၊ ပီ၊)] တိဏပလာလမတၱိကာပုၪၨဖလကလကၡေဝေဓ အႏုသိကၡာေပတြာ ရေညာ သႏၲိေက ဥပါသနံ အာရာဓယိတြာ အာဇညရထဂဇတုရဂၤဓနဓညဟိရညသုဝဏၰဒါသိဒါသဘရိယဂါမဝရံ လဘတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ ေတ သေဗၺ ပုရိမာသု ဇာတီသု ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု ကတူပါသနာ ကတဘူမိကမၼာ၊ ေတ တေတၳဝ စာရၪၥ ပဋိပတၱိၪၥ ေသာဓယိတြာ အေဇၨတရဟိ ဂိဟီ ေယဝ သႏၲာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ။ န၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏသု ပုဗၺာေသဝနံ ဝိနာ ဧကိႆာ ေယဝ ဇာတိယာ အရဟတၱံ သစၧိကိရိယာ ေဟာတိ၊ ဥတၱေမန ပန ဝီရိေယန ဥတၱမာယ ပဋိပတၱိယာ တထာ႐ူေပန အာစရိေယန ကလ်ာဏမိေတၱန အရဟတၱံ သစၧိကိရိယာ ေဟာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ အာစရိယံ ဓေနန ဝါ ဝတၱပၸဋိပတၱိယာ ဝါ အာရာေဓတြာ သတၱဂၢဟဏေဆဒနေလခနေဝဓနသလႅဳဒၶရဏဝဏေဓါဝနေသာသနေဘသဇၨာႏုလိမၸနဝမန ဝိေရစနာႏုဝါသနကိရိယမႏုသိကၡိတြာ ဝိဇၨာသု ကတသိေကၡာ ကတူပါသေနာ ကတဟေတၳာ အာတုေရ ဥပသကၤမတိ တိကိစၧာယ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ ေတ သေဗၺ ပုရိမာသု ဇာတီသု ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု ကတူပါသနာ ကတဘူမိကမၼာ၊ ေတ တေတၳဝ စာရၪၥ ပဋိပတၱိၪၥ ေသာဓယိတြာ အေဇၨတရဟိ ဂိဟီ ေယဝ သႏၲာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ န၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏဟိ အဝိသုဒၶါနံ ဓမၼာဘိသမေယာ ေဟာတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ အေသစေနန ဗီဇာနံ အဝိ႐ူဟနံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏဟိ အဝိသုဒၶါနံ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အကတကုသလာနံ အကတကလ်ာဏာနံ သုဂတိဂမနံ န ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏဟိ အဝိသုဒၶါနံ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။
 ''ပထဝိသမံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၅၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ပတိ႒ာနေ႒န။ အာေပါသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသမလေဓါဝနေ႒န။ ေတေဇာသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသဝနဇၩာပနေ႒န။ ဝါေယာသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသမလရေဇာပဝါဟနေ႒န။ အဂဒသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမနေ႒န။ အမတသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသဝိသနာသနေ႒န။ ေခတၱသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺသာမညဂုဏသႆဝိ႐ူဟနေ႒န။ မေနာဟရသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ပတၳိတိစၧိတသဗၺသမၸတၱိဝရဒဒေ႒န။ နာဝါသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သံသာရမဟဏၰဝပါရဂမနေ႒န။ ဘီ႐ုတၱာဏသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ဇရာမရဏဘီတာနံ အႆာသကရဏေ႒န။ မာတုသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသဒုကၡပၸဋိပီဠိတာနံ အႏုဂၢါဟကေ႒န။ ပိတုသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကုသလဝၯိကာမာနံ သဗၺသာမညဂုဏဇနကေ႒န။ မိတၱသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺသာမညဂုဏပရိေယသနအဝိသံဝါဒကေ႒န။ ပဒုမသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသမေလဟိ အႏုပလိတၱေ႒န။ စတုဇၨာတိယဝရဂႏၶသမံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၆၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသဒုဂၢႏၶပဋိဝိေနာဒနေ႒န။ ဂိရိရာဇဝရသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ အ႒ေလာကဓမၼဝါေတဟိ အကမၸိယေ႒န။ အာကာသသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺတၳ ဂဟဏာပဂတဥ႐ုဝိသဋဝိတၳတမဟႏၲေ႒န။ နဒီသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသမလပဝါဟနေ႒န။ သုေဒသကသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ဇာတိကႏၲာရကိေလသဝနဂဟနနိတၳရဏေ႒န။ မဟာသတၳဝါဟသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺဘယသုညေခမအဘယဝရပဝရနိဗၺာနနဂရသမၸာပနေ႒န။ သုမဇၨိတဝိမလာဒါသသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သခၤါရာနံ သဘာဝဒႆနေ႒န။ ဖလကသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသလဂုဠသရသတၱိပဋိဗာဟနေ႒န။ ဆတၱသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသဝႆတိဝိဓဂၢိသႏၲာပါတပပဋိဗာဟနေ႒န။ စႏၵသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ပိဟယိတပတၳိတေ႒န။ သူရိယသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ေမာဟတမတိမိရနာသနေ႒န။ သာဂရသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ အေနကဝိဓသာမညဂုဏဝရရတႏု႒ာနေ႒န၊ အပရိမိတအသေခ်ၤယ်အပၸေမယ်ေ႒န စ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ဗဟူပကာရံ သဗၺဒရထပရိဠာဟႏုဒံ အရတိႏုဒံ ဘယႏုဒံ ဘဝႏုဒံ ခီလႏုဒံ မလႏုဒံ ေသာကႏုဒံ ဒုကၡႏုဒံ ရာဂႏုဒံ ေဒါသႏုဒံ ေမာဟႏုဒံ မာနႏုဒံ ဒိ႒ိႏုဒံ သဗၺာကုသလဓမၼႏုဒံ ယသာဝဟံ ဟိတာဝဟံ သုခါဝဟံ ဖာသုကရံ ပီတိကရံ ေယာဂေကၡမကရံ အနဝဇၨံ ဣ႒သုခဝိပါကံ ဂုဏရာသိဂုဏပုၪၨံ အပရိမိတအသေခ်ၤယ် အပၸေမယ်ဂုဏံ ဝရံ ပဝရံ အဂၢံ။
 ''ယထာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၇၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ ဥပတၳမ႓ဝေသန ေဘာဇနံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ဟိတဝေသန ေဘသဇၨံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ဥပကာရဝေသန မိတၱံ ဥပေသဝႏၲိ၊ တာရဏဝေသန နာဝံ ဥပေသဝႏၲိ၊ သုဂႏၶဝေသန မာလာဂႏၶံ ဥပေသဝႏၲိ၊ အဘယဝေသန ဘီ႐ုတၱာဏံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ပတိ႒ာဝေသန [မူကြဲ-ပတိ႒ာနဝေသန (က၊)] ပထဝႎ ဥပေသဝႏၲိ၊ သိပၸဝေသန အာစရိယံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ယသဝေသန ရာဇာနံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ကာမဒဒဝေသန မဏိရတနံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသာမညဂုဏဒဒဝေသန အရိယာ ဓုတဂုဏံ ဥပေသဝႏၲိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဗီဇဝိ႐ူဟနာယ၊ အဂၢိ စ်ာပနာယ၊ အာဟာေရာ ဗလာဟရဏာယ၊ လတာ ဗႏၶနာယ၊ သတၳံ ေဆဒနာယ၊ ပါနီယံ ပိပါသာဝိနယနာယ၊ နိဓိ အႆာသကရဏာယ၊ နာဝါ တီရသမၸာပနာယ၊ ေဘသဇၨံ ဗ်ာဓိဝူပသမနာယ၊ ယာနံ သုခဂမနာယ၊ ဘီ႐ုတၱာဏံ ဘယဝိေနာဒနာယ၊ ရာဇာ အာရကၡတၳာယ၊ ဖလကံ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠသရသတၱိပဋိဗာဟနာယ၊ အာစရိေယာ အႏုသာသနာယ၊ မာတာ ေပါသနာယ၊ အာဒါေသာ ၾသေလာကနာယ၊ အလကၤာေရာ ေသာဘနာယ၊ ဝတၳံ ပဋိစၧာဒနာယ၊ နိေႆဏီ အာေရာဟနာယ၊ တုလာ ဝိသမဝိေကၡပနာယ [မူကြဲ-နိေကၡပနာယ (သီ၊ ပီ)] မႏၲံ ပရိဇပၸနာယ၊ အာဝုဓံ တဇၨနီယပဋိဗာဟနာယ၊ ပဒီေပါ အႏၶကာရဝိဓမနာယ၊ ဝါေတာ ပရိဠာဟနိဗၺာပနာယ၊ သိပၸံ ဝုတၱိနိပၹာဒနာယ၊ အဂဒံ ဇီဝိတရကၡဏာယ၊ အာကေရာ ရတႏုပၸါဒနာယ၊ ရတနံ အလကၤရာယ၊ အာဏာ အနတိကၠမနာယ၊ ဣႆရိယံ ဝသဝတၱနာယ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ သာမညဗီဇဝိ႐ူဟနာယ၊ ကိေလသမလစ်ာပနာယ၊ ဣဒၶိဗလာဟရဏာယ၊ သတိသံဝရနိဗႏၶနာယ၊ ဝိမတိဝိစိကိစၧာသမုေစၧဒနာယ၊ တဏွာပိပါသာဝိနယနာယ၊ အဘိသမယအႆာသကရဏာယ၊ စတုေရာဃနိတၳရဏာယ၊ ကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမာယ၊ နိဗၺာနသုခပၸဋိလာဘာယ၊ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသဘယဝိေနာဒနာယ၊ သာမညဂုဏပရိရကၡဏာယ၊ အရတိကုဝိတကၠပဋိဗာဟနာယ၊ သကလသာမညတၳာႏုသာသနာယ၊ သဗၺသာမညဂုဏေပါသနာယ၊ သမထဝိပႆနာမဂၢဖလနိဗၺာနဒႆနာယ၊ သကလေလာကထုတေထာမိတမဟတိမဟာေသာဘနကရဏာယ၊ သဗၺာပါယပိဒဟနာယ၊ သာမညတၳေသလသိခရမုဒၶနိ အဘိ႐ူဟနာယ၊ ဝကၤကုဋိလဝိသမစိတၱဝိေကၡပနာယ [မူကြဲ-စိတၱနိေကၡပနာယ (သီ၊ ပီ)] ေသဝိတဗၺာေသဝိတဗၺဓေမၼ သာဓုသဇၩာယကရဏာယ၊ သဗၺကိေလသပဋိသတၱဳတဇၨနာယ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃၈၊ အဝိဇၨႏၶကာရဝိဓမနာယ၊ တိဝိဓဂၢိသႏၲာပပရိဠာဟနိဗၺာပနာယ၊ သဏွသုခုမသႏၲသမာပတၱိနိပၹာဒနာယ၊ သကလသာမညဂုဏပရိရကၡဏာယ၊ ေဗာဇၩဂၤဝရရတႏုပၸါဒနာယ၊ ေယာဂိဇနာလကၤရဏာယ၊ အနဝဇၨနိပုဏသုခုမသႏၲိသုခမနတိကၠမနာယ၊ သကလသာမညအရိယဓမၼဝသဝတၱနာယ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမသံ ဂုဏာနံ အဓိဂမာယ ယဒိဒံ ဧကေမကံ ဓုတဂုဏံ၊ ဧဝံ၊ မဟာရာဇ၊ အတုလိယံ ဓုတဂုဏံ အပၸေမယ်ံ အသမံ အပၸဋိသမံ အပၸဋိဘာဂံ အပၸဋိေသ႒ံ ဥတၱရံ ေသ႒ံ ဝိသိ႒ံ အဓိကံ အာယတံ ပုထုလံ ဝိသဋံ ဝိတၳတံ ဂ႐ုကံ ဘာရိယံ မဟႏၲံ။
 ''ေယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ ပါပိေစၧာ ဣစၧာပကေတာ ကုဟေကာ လုေဒၶါ ၾသဒရိေကာ လာဘကာေမာ ယသကာေမာ ကိတၱိကာေမာ အယုေတၱာ အပၸေတၱာ အနႏုစၧဝိေကာ အနရေဟာ အပၸတိ႐ူေပါ ဓုတဂႍ [မူကြဲ-တဓုဂုဏံ (က၊) ဧဝမုပရိပိ] သမာဒိယတိ၊ ေသာ ဒိဂုဏံ ဒ႑မာပဇၨတိ၊ သဗၺဂုဏဃာတမာပဇၨတိ၊ ဒိ႒ဓမၼိကံ ဟီဠနံ ခီဠနံ ဂရဟနံ ဥပၸ႑နံ ခိပနံ အသေမ႓ာဂံ နိႆာရဏံ နိစၧဳဘနံ ပဝါဟနံ ပဗၺာဇနံ ပဋိလဘတိ၊ သမၸရာေယပိ သတေယာဇနိေက အဝီစိမဟာနိရေယ ဥဏွကဌိတတတၱသႏၲတၱအစၥိဇာလာမာလေက အေနကဝႆေကာဋိသတသဟႆာနိ ဥဒၶမေဓါ တိရိယံ ေဖဏုေဒၵဟကံ သမၸရိဝတၱကံ ပစၥတိ၊ တေတာ မုစၥိတြာ [မူကြဲ-မုစၥိတြာ (သီ၊ ပီ၊)] ကိသဖ႐ုသကာဠဂၤပစၥေဂၤါ သူႏုဒၶဳမာတသုသိ႐ုတၱမေဂၤါ [မူကြဲ-သူႏုဒၶဳမာတသူစိမုခပမာဏသုသိ႐ုတၱမေဂၤါ (သီ၊ ပီ၊)] ဆာေတာ ပိပါသိေတာ ဝိသမဘီမ႐ူပဝေဏၰာ ဘဂၢကဏၰေသာေတာ ဥမၼီလိတနိမီလိတေနတၱနယေနာ အ႐ုဂတၱပကၠဂေတၱာ ပုဠဝါကိဏၰသဗၺကာေယာ ဝါတမုေခ ဇလမာေနာ ဝိယ အဂၢိကၡေႏၶာ အေႏၲာ ဇလမာေနာ ပဇၨလမာေနာ အတာေဏာ အသရေဏာ အာ႐ုဏၰ႐ုဏၰကာ႐ုညရဝံ ပရိေဒဝမာေနာ နိဇၩာမတဏွိေကာ သမဏမဟာေပေတာ ဟုတြာ အာဟိ႑မာေနာ မဟိယာ အ႗ႆရံ ကေရာတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ အယုေတၱာ အပၸေတၱာ အနႏုစၧဝိေကာ အနရေဟာ အပၸတိ႐ူေပါ ဟီေနာ ကုဇာတိေကာ ခတၱိယာဘိေသေကန အဘိသိၪၥတိ၊ ေသာ လဘတိ ဟတၳေစၧဒံ ပါဒေစၧဒံ ဟတၳပါဒေစၧဒံ ကဏၰေစၧဒံ နာသေစၧဒံ ကဏၰနာသေစၧဒံ ဗိလဂၤထာလိကံ သခၤမု႑ိကံ ရာဟုမုခံ ေဇာတိမာလိကံ ဟတၳပေဇၨာတိကံ ဧရကဝတၱိကံ စီရကဝါသိကံ ဧေဏယ်ကံ ဗဠိသမံသိကံ ကဟာပဏကံ ခါရာပတစၧိကံ ပလိဃပရိဝတၱိကံ ပလာလပီဌကံ တေတၱန ေတေလန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) ၾသသိၪၥနံ သုနေခဟိ ခါဒါပနံ ဇီဝသူလာေရာပနံ အသိနာ သီသေစၧဒံ အေနကဝိဟိတမၸိ ကမၼကာရဏံ အႏုဘဝတိ။ ကႎ ကာရဏာ? အယုေတၱာ အပၸေတၱာ အနႏုစၧဝိေကာ အနရေဟာ အပၸတိ႐ူေပါ ဟီေနာ ကုဇာတိေကာ မဟေႏၲ ဣႆရိေယ ဌာေန အတၱာနံ ဌေပသိ၊ ေဝလံ ဃာေတသိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ပုဂၢေလာ ပါပိေစၧာ။ ပ ။ မဟိယာ အ႗ႆရံ ကေရာတိ။
 ''ေယာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ ယုေတၱာ ပေတၱာ အႏုစၧဝိေကာ အရေဟာ ပတိ႐ူေပါ အပၸိေစၧာ သႏၲဳေ႒ာ ပဝိဝိေတၱာ အသံသေ႒ာ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာ အသေဌာ အမာေယာ အေနာဒရိေကာ အလာဘကာေမာ အယသကာေမာ အကိတၱိကာေမာ သေဒၶါ သဒၶါပဗၺဇိေတာ ဇရာမရဏာ မုစၥိတုကာေမာ 'သာသနံ ပဂၢဏွိႆာမီ'တိ ဓုတဂႍ သမာဒိယတိ၊ ေသာ ဒိဂုဏံ ပူဇံ အရဟတိ ေဒဝါနၪၥ ပိေယာ ေဟာတိ မနာေပါ ပိဟယိေတာ ပတၳိေတာ၊ ဇာတိသုမနမလႅိကာဒီနံ ဝိယ ပုပၹံ နဟာတာႏုလိတၱႆ၊ ဇိဃစၧိတႆ ဝိယ ပဏီတေဘာဇနံ၊ ပိပါသိတႆ ဝိယ သီတလဝိမလသုရဘိပါနီယံ၊ ဝိသဂတႆ ဝိယ ၾသသဓဝရံ၊ သီဃဂမနကာမႆ ဝိယ အာဇညရထဝ႐ုတၱမံ၊ အတၳကာမႆ ဝိယ မေနာဟရမဏိရတနံ၊ အဘိသိၪၥိတုကာမႆ ဝိယ ပ႑ရဝိမလေသတစၧတၱံ၊ ဓမၼကာမႆ ဝိယ အရဟတၱဖလာဓိဂမမႏုတၱရံ။ တႆ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ ဘာဝနာပါရိပူရႎ ဂစၧႏၲိ၊ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ပၪၥ ဗလာနိ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ ဘာဝနာပါရိပူရႎ ဂစၧတိ၊ သမထဝိပႆနာ အဓိဂစၧတိ၊ အဓိဂမပၸဋိပတၱိ ပရိဏမတိ၊ စတၱာရိ သာမညဖလာနိ စတေႆာ ပဋိသမ႓ိဒါ တိေႆာ ဝိဇၨာ ဆဠဘိညာ ေကဝေလာ စ သမဏဓေမၼာ သေဗၺ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ၊ ဝိမုတၱိပ႑ရဝိမလေသတစၧေတၱန အဘိသိၪၥတိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ခတၱိယႆ အဘိဇာတကုလကုလီနႆ ခတၱိယာဘိေသေကန အဘိသိတၱႆ ပရိစရႏၲိ သရ႒ေနဂမဇာနပဒဘဋဗလာ [မူကြဲ-ဗလတၳာ (သီ၊ ပီ၊)] အ႒တၱႎသာ စ ရာဇပရိသာ နဋနစၥကာ မုခမဂၤလိကာ ေသာတၳိဝါစကာ သမဏျဗာဟၼဏသဗၺပါသ႑ဂဏာ အဘိဂစၧႏၲိ၊ ယံ ကိၪၥိ ပထဝိယာ ပ႗နရတနာကရနဂရသုကၤ႒ာနေဝရဇၨကေဆဇၨေဘဇၨဇနမႏုသာသနံ သဗၺတၳ သာမိေကာ ဘဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ပုဂၢေလာ ယုေတၱာ ပေတၱာ။ ပ ။ ဝိမုတၱိပ႑ရဝိမလေသတစၧေတၱန အဘိသိၪၥတိ။
 ''ေတရသိမာနိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄ဝ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂၤါနိ၊ ေယဟိ သုဒၶိကေတာ နိဗၺာနမဟာသမုဒၵံ ပဝိသိတြာ ဗဟုဝိဓံ ဓမၼကီဠမဘိကီဠတိ၊ ႐ူပါ႐ူပအ႒သမာပတၱိေယာ ဝဠေၪၨတိ၊ ဣဒၶိဝိဓံ ဒိဗၺေသာတဓာတုံ ပရစိတၱဝိဇာနနံ ပုေဗၺနိဝါသာႏုႆတႎ ဒိဗၺစကၡဳံ သဗၺာသဝကၡယၪၥ ပါပုဏာတိ။ ကတေမ ေတရသ? ပံသုကူလိကဂႍ ေတစီဝရိကဂႍ ပိ႑ပါတိကဂႍ သပဒါနစာရိကဂႍ ဧကာသနိကဂႍ ပတၱပိ႑ိကဂႍ ခလုပစၧာဘတၱိကဂႍ အာရညိကဂႍ ႐ုကၡမူလိကဂႍ အေဗ႓ာကာသိကဂႍ ေသာသာနိကဂႍ ယထာသႏၴတိကဂႍ ေနသဇၨိကဂႍ၊ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ ေကဝလံ သာမညံ ပဋိလဘတိ၊ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဓေနာ နာဝိေကာ ပ႗ေန သု႒ဳ ကတသုေကၤါ မဟာသမုဒၵံ ပဝိသိတြာ ဝဂႍ တေကၠာလံ စီနံ ေသာဝီရံ သုရ႒ံ အလသႏၵံ ေကာလပ႗နံ သုဝဏၰဘူမႎ ဂစၧတိ အညမၸိ ယံ ကိၪၥိ နာဝါသၪၥရဏံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ ေကဝလံ သာမညံ ပဋိလဘတိ၊ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ပဌမံ ေခတၱေဒါသံ တိဏက႒ပါသာဏံ အပေနတြာ ကသိတြာ ဝပိတြာ သမၼာ ဥဒကံ ပေဝေသတြာ ရကၡိတြာ ေဂါေပတြာ လဝနမဒၵေနန ဗဟုဓညေကာ ေဟာတိ၊ တႆာေဓယ်ာ ဘဝႏၲိ ေယ ေကစိ အဓနာ ကပဏာ ဒလိဒၵါ ဒုဂၢတဇနာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ။ ပ ။ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိေယာ မုဒၶါဝသိေတၱာ အဘိဇာတကုလီေနာ ေဆဇၨေဘဇၨဇနမႏုသာသေန ဣႆေရာ ေဟာတိ ဝသဝတၱီ သာမိေကာ ဣစၧာကရေဏာ၊ ေကဝလာ စ မဟာပထဝီ တႆာေဓယ်ာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ ဇိနသာသနဝေရ ဣႆေရာ ေဟာတိ ဝသဝတၱီ သာမိေကာ ဣစၧာကရေဏာ၊ ေကဝလာ စ သမဏဂုဏာ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ။
 ''နႏု (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄၁၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ ဥပေသေနာ ဝဂၤႏၲပုေတၱာ သေလႅခဓုတဂုေဏ ပရိပူရကာရိတာယ အနာဒိယိတြာ သာဝတၳိယာ သံဃႆ ကတိကံ သပရိေသာ နရဒမၼသာရထႎ ပဋိသလႅာနဂတံ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵိတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဘဂဝါ စ တံ သုဝိနီတံ ပရိသံ ၾသေလာေကတြာ ဟ႒တုေ႒ာ ပမုဒိေတာ ဥဒေဂၢါ ပရိသာယ သဒၶႎ သလႅာပံ သလႅပိတြာ အသမ႓ိေႏၷန ျဗဟၼႆေရန ဧတဒေဝါစ 'ပါသာဒိကာ ေခါ ပန တ်ာယံ ဥပေသန ပရိသာ၊ ကတံ တြံ ဥပေသန ပရိသံ ဝိေနသီ'တိ။ ေသာပိ သဗၺညဳနာ ဒသဗေလန ေဒဝါတိေဒေဝန ပုေ႒ာ ယထာဘူတသဘာဝဂုဏဝေသန ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ --
 ''ေယာ ေကာစိ မံ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပဗၺဇၨံ ဝါ နိႆယံ ဝါ ယာစတိ၊ တမဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ ''အဟံ ေခါ အာဝုေသာ အာရညိေကာ ပိ႑ပါတိေကာ ပံသုကူလိေကာ ေတစီဝရိေကာ။ သေစ တြမၸိ အာရညိေကာ ဘဝိႆသိ ပိ႑ပါတိေကာ ပံသုကူလိေကာ ေတစီဝရိေကာ၊ ဧဝါဟံ တံ ပဗၺာေဇႆာမိ နိႆယံ ဒႆာမီ''တိ၊ သေစ ေသာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိႆုဏိတြာ နႏၵတိ ၾသရမတိ၊ ဧဝါဟံ တံ ပဗၺာေဇမိ နိႆယံ ေဒမိ၊ သေစ န နႏၵတိ န ၾသရမတိ၊ န တံ ပဗၺာေဇမိ၊ န နိႆယံ ေဒမိ၊ ဧဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ပရိသံ ဝိေနမီ''တိ။ ဧဝံ ေခါ [မူကြဲ-ဧဝမၸိ (က)] မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏဝရသမာဒိေဏၰာ ဇိနသာသနဝေရ ဣႆေရာ ေဟာတိ။ ဝသဝတၱီ သာမိေကာ ဣစၧာကရေဏာ၊ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ အဘိဝုဒၶပရိသုဒၶဥဒိစၥဇာတိပၸဘဝံ သိနိဒၶံ မုဒု ေလာဘနီယံ သုဂႏၶံ ပိယံ ပတၳိတံ ပသတၳံ ဇလကဒၵမမႏုပလိတၱံ အဏုပတၱေကသရကဏၰိကာဘိမ႑ိတံ ဘမရဂဏေသဝိတံ သီတလသလိလသံဝဒၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ အရိယသာဝေကာ တႎသဂုဏဝေရဟိ သမုေပေတာ ေဟာတိ။
 ''ကတေမဟိ တႎသဂုဏဝေရဟိ? သိနိဒၶမုဒုမဒၵဝေမတၱစိေတၱာ ေဟာတိ၊ ဃာတိတဟတဝိဟတကိေလေသာ ေဟာတိ၊ ဟတနိဟတမာနဒေဗၺာ ေဟာတိ၊ အစလဒဠႇနိဝိ႒နိေဗၺမတိကသေဒၶါ ေဟာတိ၊ ပရိပုဏၰပီဏိတပဟ႒ေလာဘနီယသႏၲသုခသမာပတၱိလာဘီ ေဟာတိ၊ သီလဝရပဝရအသမသုစိဂႏၶပရိဘာဝိေတာ ေဟာတိ၊ ေဒဝမႏုႆာနံ ပိေယာ ေဟာတိ မနာေပါ၊ ခီဏာသဝအရိယဝရပုဂၢလပတၳိေတာ၊ ေဒဝမႏုႆာနံ ဝႏၵိတပူဇိေတာ၊ ဗုဓဝိဗုဓပ႑ိတဇနာနံ ထုတထဝိတေထာမိတပသေတၳာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄၂၊ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ ေလာေကန အႏုပလိေတၱာ၊ အပၸေထာကဝေဇၨပိ [မူကြဲ-အပၸသာဝေဇၨပိ (က၊)] ဘယဒႆာဝီ၊ ဝိပုလဝရသမၸတၱိကာမာနံ မဂၢဖလဝရတၳသာဓေနာ၊ အာယာစိတဝိပုလပဏီတပစၥယဘာဂီ၊ အနိေကတသယေနာ၊ စ်ာနေဇၩာသိတတပၸဝရဝိဟာရီ၊ ဝိဇဋိတကိေလသဇာလဝတၳဳ၊ ဘိႏၷဘဂၢသကၤုဋိတသၪၧိႏၷဂတိနီဝရေဏာ၊ အကုပၸဓေမၼာ၊ အဘိနီတဝါေသာ၊ အနဝဇၨေဘာဂီ၊ ဂတိဝိမုေတၱာ၊ ဥတၱိဏၰသဗၺဝိစိကိေစၧာ၊ ဝိမုတၱိေဇၩာသိတေတၳာ [မူကြဲ-ဝိမုတၱိဇၩာသိတေတၱာ (သီ၊ ပီ)] ဒိ႒ဓေမၼာ၊ အစလဒဠႇဘီ႐ုတၱာဏမုပဂေတာ၊ သမုစၧိႏၷာႏုသေယာ၊ သဗၺာသဝကၡယံ ပေတၱာ၊ သႏၲသုခသမာပတၱိဝိဟာရဗဟုေလာ၊ သဗၺသမဏဂုဏသမုေပေတာ၊ ဣေမဟိ တႎသဂုဏဝေရဟိ သမုေပေတာ ေဟာတိ။
 ''နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ ဒသသဟႆိေလာကဓာတုယာ အဂၢပုရိေသာ ဌေပတြာ ဒသဗလံ ေလာကာစရိယံ၊ ေသာပိ အပရိမိတမသေခ်ၤယ်ကေပၸ သမာစိတကုသလမူေလာ [မူကြဲ-သမာစိဏၰကုသလမူေလာ (က၊)] ျဗာဟၼဏကုလကုလီေနာ မနာပိကံ ကာမရတႎ အေနကသတသခႍ ဓနဝရၪၥ ၾသဟာယ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ကာယဝစီစိတၱံ ဒမယိတြာ အေဇၨတရဟိ အနႏၲဂုဏသမႏၷာဂေတာ ေဂါတမႆ ဘဂဝေတာ သာသနဝေရ ဓမၼစကၠမႏုပၸဝတၱေကာ ဇာေတာ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဧကဂၤုတၱရနိကာယဝရလၪၧေက --
 ''နာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အညံ ဧကပုဂၢလမၸိ သမႏုပႆာမိ၊ ေယာ ဧဝံ တထာဂေတန အႏုတၱရံ ဓမၼစကၠံ ပဝတၱိတံ သမၼေဒဝ အႏုပၸဝေတၱတိ၊ ယထယိဒံ ဘိကၡေဝ၊ သာရိပုေတၱာ၊ သာရိပုေတၱာ။ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတန အႏုတၱရံ ဓမၼစကၠံ ပဝတၱိတံ သမၼေဒဝ အႏုပၸဝေတၱတီ'''တိ။
 ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ကိၪၥိ နဝဂႍ ဗုဒၶဝစနံ၊ ယာ စ ေလာကုတၱရာ ကိရိယာ၊ ယာ စ ေလာေက အဓိဂမဝိပုလဝရသမၸတၱိေယာ၊ သဗၺံ တံ ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု သေမာဓာေနာပဂတ'' [မူကြဲ-သေမာဓာေနတဗၺံ (က၊)] ႏၲိ။
ဓုတဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
အႏုမာနဝေဂၢါ စတုေတၳာ။





<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]