ခုဒၵကနိကာေယ ေပတဝတၳဳပါဠိ

နေမာ တႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ။
ခုဒၵကနိကာေယ
ေပတဝတၳဳပါဠိ
၁။ ဥရဂဝေဂၢါ
၁။ ေခတၱဴပမေပတဝတၳဳ
 ၁။ ''ေခတၱဴပမာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) အရဟေႏၲာ၊ ဒါယကာ ကႆကူပမာ။
 ဗီဇူပမံ ေဒယ်ဓမၼံ၊ ဧေတၱာ နိဗၺတၱေတ ဖလံ။
 ၂။ ''ဧတံ ဗီဇံ ကသိ ေခတၱံ၊ ေပတာနံ ဒါယကႆ စ။
 တံ ေပတာ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ဒါတာ ပုေညန ဝၯတိ။
 ၃။ ''ဣေဓဝ ကုသလံ ကတြာ၊ ေပေတ စ ပဋိပူဇိယ။
 သဂၢၪၥ ကမတိ [မူကြဲ-ဂမတိ (က၊)] ႒ာနံ၊ ကမၼံ ကတြာန ဘဒၵက''ႏၲိ။
ေခတၱဴပမေပတဝတၳဳ ပဌမံ။
၂။ သူကရမုခေပတဝတၳဳ
 ၄။ ''ကာေယာ ေတ သဗၺေသာဝေဏၰာ၊ သဗၺာ ၾသဘာသေတ ဒိသာ။
 မုခံ ေတ သူကရေႆဝ၊ ကႎ ကမၼမကရီ ပုေရ'' [မူကြဲ-မကရာ ပုေရ (က)]
 ၅။ ''ကာေယန သညေတာ အာသႎ၊ ဝါစာယာသိမသညေတာ။
 ေတန ေမတာဒိေသာ ဝေဏၰာ၊ ယထာ ပႆသိ နာရဒ။
 ၆။ ''တံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) တ်ာဟံ [မူကြဲ-တာဟံ (က၊)] နာရဒ ျဗဴမိ၊ သာမံ ဒိ႒မိဒံ တယာ။
 မာကာသိ မုခသာ ပါပံ၊ မာ ေခါ သူကရမုေခါ အဟူ''တိ။
သူကရမုခေပတဝတၳဳ ဒုတိယံ။
၃။ ပူတိမုခေပတဝတၳဳ
 ၇။ ''ဒိဗၺံ သုဘံ ဓာေရသိ ဝဏၰဓာတုံ၊ ေဝဟာယသံ တိ႒သိ အႏၲလိေကၡ။
 မုခၪၥ ေတ ကိမေယာ ပူတိဂႏၶံ၊ ခါဒႏၲိ ကႎ ကမၼမကာသိ ပုေဗၺ''။
 ၈။ ''သမေဏာ အဟံ ပါေပါတိဒု႒ဝါေစာ [မူကြဲ-ပါေပါ ဒု႒ဝါေစာ (သီ)] ပါေပါ ဒုကၡဝါေစာ (သ်ာ၊ ပီ)] တပႆိ႐ူေပါ မုခသာ အသညေတာ။
 လဒၶါ စ ေမ တပသာ ဝဏၰဓာတု၊ မုခၪၥ ေမ ေပသုဏိေယန ပူတိ။
 ၉။ ''တယိဒံ တယာ နာရဒ သာမံ ဒိ႒ံ၊
 အႏုကမၸကာ ေယ ကုသလာ ဝေဒယ်ဳံ။
 'မာ ေပသုဏံ မာ စ မုသာ အဘာဏိ၊
 ယေကၡာ တုဝံ ေဟာဟိသိ ကာမကာမီ'''တိ။
ပူတိမုခေပတဝတၳဳ တတိယံ။
၄။ ပိ႒ဓီတလိကေပတဝတၳဳ
 ၁ဝ။ ''ယံ ကိၪၥာရမၼဏံ ကတြာ၊ ဒဇၨာ ဒါနံ အမစၧရီ။
 ပုဗၺေပေတ စ အာရဗ႓၊ အထ ဝါ ဝတၳဳေဒဝတာ။
 ၁၁။ ''စတၱာေရာ စ မဟာရာေဇ၊ ေလာကပါေလ ယသႆိေန [မူကြဲ-ယသႆိေနာ (သီ၊ သ်ာ)]

 ကုေဝရံ ဓတရ႒ၪၥ၊ ဝိ႐ူပကၡံ ဝိ႐ူဠႇကံ။
 ေတ ေစဝ ပူဇိတာ ေဟာႏၲိ၊ ဒါယကာ စ အနိပၹလာ။
 ၁၂။ ''န (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) ဟိ ႐ုဏၰံ ဝါ ေသာေကာ ဝါ၊ ယာ စညာ ပရိေဒဝနာ။
 န တံ ေပတႆ အတၳာယ၊ ဧဝံ တိ႒ႏၲိ ဉာတေယာ။
 ၁၃။ ''အယၪၥ ေခါ ဒကၡိဏာ ဒိႏၷာ၊ သံဃမွိ သုပၸတိ႒ိတာ။
 ဒီဃရတၱံ ဟိတာယႆ၊ ဌာနေသာ ဥပကပၸတီ''တိ။
ပိ႒ဓီတလိကေပတဝတၳဳ စတုတၳံ။
၅။ တိေရာကု႗ေပတဝတၳဳ
 ၁၄။ [မူကြဲ-ခု၊ ပါ၊ ၇။၁) ခုဒၵကပါေဌ] ''တိေရာကုေ႗သု [မူကြဲ-တိေရာကုေၮသု (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] တိ႒ႏၲိ၊ သႏၶိသိဃၤာဋေကသု စ။
 ဒြါရဗာဟာသု တိ႒ႏၲိ၊ အာဂႏ႖ာန သကံ ဃရံ။
 ၁၅။ ''ပဟူေတ အႏၷပါနမွိ၊ ခဇၨေဘာေဇၨ ဥပ႒ိေတ။
 န ေတသံ ေကာစိ သရတိ၊ သတၱာနံ ကမၼပစၥယာ။
 ၁၆။ ''ဧဝံ ဒဒႏၲိ ဉာတီနံ၊ ေယ ေဟာႏၲိ အႏုကမၸကာ။
 သုစႎ ပဏီတံ ကာေလန၊ ကပၸိယံ ပါနေဘာဇနံ။
 'ဣဒံ ေဝါ ဉာတီနံ ေဟာတု၊ သုခိတာ ေဟာႏၲဳ ဉာတေယာ'။
 ၁၇။ ''ေတ စ တတၳ သမာဂႏ႖ာ၊ ဉာတိေပတာ သမာဂတာ။
 ပဟူေတ အႏၷပါနမွိ၊ သကၠစၥံ အႏုေမာဒေရ။
 ၁၈။ '''စိရံ ဇီဝႏၲဳ ေနာ ဉာတီ၊ ေယသံ ေဟတု လဘာမေသ။
 အမွာကၪၥ ကတာ ပူဇာ၊ ဒါယကာ စ အနိပၹလာ'။
 ၁၉။ '''န ဟိ တတၳ ကသိ အတၳိ၊ ေဂါရေကၡတၳ န ဝိဇၨတိ။
 ဝဏိဇၨာ တာဒိသီ နတၳိ၊ ဟိရေညန ကယာကယံ [မူကြဲ-ကေယာကၠယံ (သီ၊ က၊) ကေယာကယံ (ခု၊ ပါ၊ ၇။၆)]။
 ဣေတာ ဒိေႏၷန ယာေပႏၲိ၊ ေပတာ ကာလဂတာ [မူကြဲ-ကာလကတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] တဟႎ'။
 ၂ဝ။ '''ဥႏၷေမ ဥဒကံ ဝု႒ံ၊ ယထာ နိႏၷံ ပဝတၱတိ။
 ဧဝေမဝ ဣေတာ ဒိႏၷံ၊ ေပတာနံ ဥပကပၸတိ'။
 ၂၁။ '''ယထာ ဝါရိဝဟာ ပူရာ၊ ပရိပူေရႏၲိ သာဂရံ။
 ဧဝေမဝ ဣေတာ ဒိႏၷံ၊ ေပတာနံ ဥပကပၸတိ'။
 ၂၂။ '''အဒါသိ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃ဝ) ေမ အကာသိ ေမ၊ ဉာတိ မိတၱာ [မူကြဲ-ဉာတိ မိေတၱာ (?)] သခါ စ ေမ။
 ေပတာနံ ဒကၡိဏံ ဒဇၨာ၊ ပုေဗၺ ကတမႏုႆရံ'။
 ၂၃။ '''န ဟိ ႐ုဏၰံ ဝါ ေသာေကာ ဝါ၊ ယာ စညာ ပရိေဒဝနာ။
 န တံ ေပတာနမတၳာယ၊ ဧဝံ တိ႒ႏၲိ ဉာတေယာ'။
 ၂၄။ '''အယၪၥ ေခါ ဒကၡိဏာ ဒိႏၷာ၊ သံဃမွိ သုပၸတိ႒ိတာ။
 ဒီဃရတၱံ ဟိတာယႆ၊ ဌာနေသာ ဥပကပၸတိ'။
 ၂၅။ ''ေသာ ဉာတိဓေမၼာ စ အယံ နိဒႆိေတာ၊ ေပတာန ပူဇာ စ ကတာ ဥဠာရာ။
 ဗလၪၥ ဘိကၡဴနမႏုပၸဒိႏၷံ၊ တုေမွဟိ ပုညံ ပသုတံ အနပၸက''ႏၲိ။
တိေရာကု႗ေပတဝတၳဳ ပၪၥမံ။
၆။ ပၪၥပုတၱခါဒေပတိဝတၳဳ
 ၂၆။ ''နဂၢါ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ဒုဂၢႏၶာ ပူတိ ဝါယသိ။
 မကၡိကာဟိ ပရိကိဏၰာ [မူကြဲ-မကၡိကာပရိကိဏၰာ စ (သီ)] ကာ ႏု တြံ ဣဓ တိ႒သီ''တိ။
 ၂၇။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ [မူကြဲ-ဘဒၵေႏၲ (က၊)] ေပတီမွိ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ၂၈။ ''ကာေလန ပၪၥ ပုတၱာနိ၊ သာယံ ပၪၥ ပုနာပေရ။
 ဝိဇာယိတြာန ခါဒါမိ၊ ေတပိ နာ ေဟာႏၲိ ေမ အလံ။
 ၂၉။ ''ပရိဍယွတိ ဓူမာယတိ၊ ခုဒါယ [မူကြဲ-ခုဒၵါယ (က၊)] ဟဒယံ မမ။
 ပါနီယံ န လေဘ ပါတုံ၊ ပႆ မံ ဗ်သနံ ဂတ''ႏၲိ။
 ၃ဝ။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ပုတၱမံသာနိ ခါဒသီ''တိ။
 ၃၁။ ''သပတီ [မူကြဲ-သပတၱီ (သီ၊)] ေမ ဂဗ႓ိနီ အာသိ၊ တႆာ ပါပံ အေစတယႎ။
 သာဟံ ပဒု႒မနသာ၊ အကရႎ ဂဗ႓ပါတနံ။
 ၃၂။ ''တႆာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) ေဒြမာသိေကာ ဂေဗ႓ာ၊ ေလာဟိတေညဝ ပဂၣရိ။
 တဒႆာ မာတာ ကုပိတာ၊ မယွံ ဉာတီ သမာနယိ။
 သပထၪၥ မံ ကာေရသိ၊ ပရိဘာသာပယီ စ မံ။
 ၃၃။ ''သာဟံ ေဃာရၪၥ သပထံ၊ မုသာဝါဒံ အဘာသိသံ။
 ပုတၱမံသာနိ ခါဒါမိ၊ သေစ တံ ပကတံ မယာ။
 ၃၄။ ''တႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန [မူကြဲ-ဝိပါကံ (သ်ာ၊ က)] မုသာဝါဒႆ စူဘယံ။
 ပုတၱမံသာနိ ခါဒါမိ၊ ပုဗၺေလာဟိတမကၡိတာ''တိ။
ပၪၥပုတၱခါဒေပတိဝတၳဳ [မူကြဲ-ပၪၥပုတၱခါဒေပတဝတၳဳ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊) ဧဝမုပရိပိ] ဆ႒ံ။
၇။ သတၱပုတၱခါဒေပတိဝတၳဳ
 ၃၅။ ''နဂၢါ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ဒုဂၢႏၶာ ပူတိ ဝါယသိ။
 မကၡိကာဟိ ပရိကိဏၰာ၊ ကာ ႏု တြံ ဣဓ တိ႒သီ''တိ။
 ၃၆။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပတီမွိ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ၃၇။ ''ကာေလန သတၱ ပုတၱာနိ၊ သာယံ သတၱ ပုနာပေရ။
 ဝိဇာယိတြာန ခါဒါမိ၊ ေတပိ နာ ေဟာႏၲိ ေမ အလံ။
 ၃၈။ ''ပရိဍယွတိ ဓူမာယတိ၊ ခုဒါယ ဟဒယံ မမ။
 နိဗၺဳတႎ နာဓိဂစၧာမိ၊ အဂၢိဒၯာဝ အာတေပ''တိ။
 ၃၉။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ပုတၱမံသာနိ ခါဒသီ''တိ။
 ၄ဝ။ ''အဟူ မယွံ ဒုေဝ ပုတၱာ၊ ဥေဘာ သမၸတၱေယာဗၺနာ။
 သာဟံ ပုတၱဗလူေပတာ၊ သာမိကံ အတိမညိသံ။
 ၄၁။ ''တေတာ ေမ သာမိေကာ ကုေဒၶါ၊ သပတၱႎ မယွမာနယိ။
 သာ စ ဂဗ႓ံ အလဘိတၳ၊ တႆာ ပါပံ အေစတယႎ။
 ၄၂။ ''သာဟံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) ပဒု႒မနသာ၊ အကရႎ ဂဗ႓ပါတနံ။
 တႆာ ေတမာသိေကာ ဂေဗ႓ာ၊ ပုဗၺေလာဟိတေကာ [မူကြဲ-ပုဗၺေလာဟိတေကာ (က၊)] ပတိ။
 ၄၃။ ''တဒႆာ မာတာ ကုပိတာ၊ မယွံ ဉာတီ သမာနယိ။
 သပထၪၥ မံ ကာေရသိ၊ ပရိဘာသာပယီ စ မံ။
 ၄၄။ ''သာဟံ ေဃာရၪၥ သပထံ၊ မုသာဝါဒံ အဘာသိသံ။
 'ပုတၱမံသာနိ ခါဒါမိ၊ သေစ တံ ပကတံ မယာ'။
 ၄၅။ ''တႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန၊ မုသာဝါဒႆ စူဘယံ။
 ပုတၱမံသာနိ ခါဒါမိ၊ ပုဗၺေလာဟိတမကၡိတာ''တိ။
သတၱပုတၱခါဒေပတိဝတၳဳ သတၱမံ။
၈။ ေဂါဏေပတဝတၳဳ
 ၄၆။ ''ကႎ ႏု ဥမၼတၱ႐ူေပါဝ၊ လာယိတြာ ဟရိတံ တိဏံ။
 ခါဒ ခါဒါတိ လပသိ၊ ဂတသတၱံ ဇရဂၢဝံ။
 ၄၇။ ''န ဟိ အေႏၷန ပါေနန၊ မေတာ ေဂါေဏာ သမု႒ေဟ။
 တြံသိ ဗာေလာ စ [မူကြဲ-ဗာေလာဝ (က၊)] ဒုေမၼေဓါ၊ ယထာ တေညာဝ ဒုမၼတီ''တိ။
 ၄၈။ ''ဣေမ ပါဒါ ဣဒံ သီသံ၊ အယံ ကာေယာ သဝါလဓိ။
 ေနတၱာ တေထဝ တိ႒ႏၲိ၊ အယံ ေဂါေဏာ သမု႒ေဟ။
 ၄၉။ ''နာယ်ကႆ ဟတၳပါဒါ၊ ကာေယာ သီသၪၥ ဒိႆတိ။
 ႐ုဒံ မတၱိကထူပသၼႎ၊ နႏု တြေညဝ ဒုမၼတီ''တိ။
 ၅ဝ။ ''အာဒိတၱံ ဝတ မံ သႏၲံ၊ ဃတသိတၱံဝ ပါဝကံ။
 ဝါရိနာ ဝိယ ၾသသိၪၥံ၊ သဗၺံ နိဗၺာပေယ ဒရံ။
 ၅၁။ ''အဗၺဟီ [မူကြဲ-အဗၺဴဠႇံ (ဗဟူသု)] ဝတ ေမ သလႅံ၊ ေသာကံ ဟဒယနိႆိတံ။
 ေယာ ေမ ေသာကပေရတႆ၊ ပိတုေသာကံ အပါႏုဒိ။
 ၅၂။ ''သြာဟံ အဗၺဴဠႇသေလႅာသၼိ၊ သီတိဘူေတာသၼိ နိဗၺဳေတာ။
 န ေသာစာမိ န ေရာဒါမိ၊ တဝ သုတြာန မာဏဝ'။
 ၅၃။ ဧဝံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) ကေရာႏၲိ သပၸညာ၊ ေယ ေဟာႏၲိ အႏုကမၸကာ။
 ဝိနိဝတၱယႏၲိ ေသာကမွာ၊ သုဇာေတာ ပိတရံ ယထာတိ။
ေဂါဏေပတဝတၳဳ အ႒မံ။
၉။ မဟာေပသကာရေပတိဝတၳဳ
 ၅၄။ ''ဂူထၪၥ မုတၱံ ႐ုဟိရၪၥ ပုဗၺံ၊ ပရိဘုၪၨတိ ကိႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 အယံ ႏု ကႎ ကမၼမကာသိ နာရီ၊ ယာ သဗၺဒါ ေလာဟိတပုဗၺဘကၡာ။
 ၅၅။ ''နဝါနိ ဝတၳာနိ သုဘာနိ ေစဝ၊ မုဒူနိ သုဒၶါနိ စ ေလာမသာနိ။
 ဒိႏၷာနိ မိႆာ ကိတကာ [မူကြဲ-ကိဋကာ (က၊)] ဘဝႏၲိ၊ အယံ ႏု ကႎ ကမၼမကာသိ နာရီ''တိ။
 ၅၆။ ''ဘရိယာ မေမသာ အဟူ ဘဒေႏၲ၊ အဒါယိကာ မစၧရိနီ ကဒရိယာ။
 သာ မံ ဒဒႏၲံ သမဏျဗာဟၼဏာနံ၊ အေကၠာသတိ စ ပရိဘာသတိ စ။
 ၅၇။ '''ဂူထၪၥ မုတၱံ ႐ုဟိရၪၥ ပုဗၺံ၊ ပရိဘုၪၨ တြံ အသုစႎ သဗၺကာလံ။
 ဧတံ ေတ ပရေလာကသၼႎ ေဟာတု၊ ဝတၳာ စ ေတ ကိဋကသမာ ဘဝႏၲဳ'။
 ဧတာဒိသံ ဒုစၥရိတံ စရိတြာ၊ ဣဓာဂတာ စိရရတၱာယ ခါဒတီ''တိ။
မဟာေပသကာရေပတိဝတၳဳ နဝမံ။
၁ဝ။ ခလႅာဋိယေပတိဝတၳဳ
 ၅၈။ ''ကာ ႏု အေႏၲာဝိမာနသၼႎ၊ တိ႒ႏၲီ ႏူပနိကၡမိ။
 ဥပနိကၡမႆု ဘေဒၵ၊ ပႆာမ တံ ဗဟိ႒ိတ''ႏၲိ။
 ၅၉။ ''အ႗ီယာမိ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄) ဟရာယာမိ၊ နဂၢါ နိကၡမိတုံ ဗဟိ။
 ေကေသဟမွိ ပဋိစၧႏၷာ၊ ပုညံ ေမ အပၸကံ ကတ''ႏၲိ။
 ၆ဝ။ ''ဟႏၵဳတၱရီယံ ဒဒါမိ ေတ၊ ဣဒံ ဒုႆံ နိဝါသယ။
 ဣဒံ ဒုႆံ နိဝါေသတြာ၊ ဧဟိ နိကၡမ ေသာဘေန။
 ဥပနိကၡမႆု ဘေဒၵ၊ ပႆာမ တံ ဗဟိ႒ိတ''ႏၲိ။
 ၆၁။ ''ဟေတၳန ဟေတၳ ေတ ဒိႏၷံ၊ န မယွံ ဥပကပၸတိ။
 ဧေသတၳဳပါသေကာ သေဒၶါ၊ သမၼာသမၺဳဒၶသာဝေကာ။
 ၆၂။ ''ဧတံ အစၧာဒယိတြာန၊ မမ ဒကၡိဏမာဒိသ။
 တထာဟံ [မူကြဲ-အထာဟံ (သီ၊)] သုခိတာ ေဟႆံ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ''တိ။
 ၆၃။ တၪၥ ေတ ႏွာပယိတြာန၊ ဝိလိေမၸတြာန ဝါဏိဇာ။
 ဝေတၳဟစၧာဒယိတြာန၊ တႆာ ဒကၡိဏမာဒိသုံ။
 ၆၄။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒ [မူကြဲ-သမနႏၲရာ အႏုဒၵိေ႒ (သ်ာ၊ က)] ဝိပါေကာ ဥဒပဇၨထ [မူကြဲ-ဥပပဇၨထ (သီ၊ သ်ာ)]
 ေဘာဇနစၧာဒနပါနီယံ [မူကြဲ-ေဘာဇနစၧာဒနံ ပါနီယံ (သ်ာ၊ က)] ဒကၡိဏာယ ဣဒံ ဖလံ။
 ၆၅။ တေတာ သုဒၶါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတၱမဓာရိနီ။
 ဟသႏၲီ ဝိမာနာ နိကၡမိ၊ 'ဒကၡိဏာယ ဣဒံ ဖလ'''ႏၲိ။
 ၆၆။ ''သုစိတၱ႐ူပံ ႐ုစိရံ၊ ဝိမာနံ ေတ ပဘာသတိ။
 ေဒဝေတ ပုစၧိတာစိကၡ၊ ကိႆ ကမၼႆိဒံ ဖလ''ႏၲိ။
 ၆၇။ ''ဘိကၡဳေနာ စရမာနႆ၊ ေဒါဏိနိမၼဇၨနႎ အဟံ။
 အဒါသႎ ဥဇုဘူတႆ၊ ဝိပၸသေႏၷန ေစတသာ။
 ၆၈။ ''တႆ ကမၼႆ ကုသလႆ၊ ဝိပါကံ ဒီဃမႏၲရံ။
 အႏုေဘာမိ ဝိမာနသၼႎ၊ တၪၥ ဒါနိ ပရိတၱကံ။
 ၆၉။ ''ဥဒၶံ စတူဟိ မာေသဟိ၊ ကာလံကိရိယာ [မူကြဲ-ကာလံကိရိယာ (က၊)] ဘဝိႆတိ။
 ဧကႏၲကဋဳကံ ေဃာရံ၊ နိရယံ ပပတိႆဟံ။
 ၇ဝ။ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၃။၂၅ဝ၊ ၂၆၇၊ အ၊ နိ၊ ၃။၃၆၊ ေပ၊ ဝ၊ ၂၄ဝ၊ ၆၉၃] ''စတုကၠဏၰံ စတုဒြါရံ၊ ဝိဘတၱံ ဘာဂေသာ မိတံ။
 အေယာပါကာရပရိယႏၲံ၊ အယသာ ပဋိကုဇၨိတံ။
 ၇၁။ ''တႆ (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) အေယာမယာ ဘူမိ၊ ဇလိတာ ေတဇသာ ယုတာ။
 သမႏၲာ ေယာဇနသတံ၊ ဖရိတြာ တိ႒တိ သဗၺဒါ။
 ၇၂။ ''တတၳာဟံ ဒီဃမဒၶါနံ၊ ဒုကၡံ ေဝဒိႆ ေဝဒနံ။
 ဖလၪၥ ပါပကမၼႆ၊ တသၼာ ေသာစာမဟံ ဘုသ''ႏၲိ။
ခလႅာဋိယေပတိဝတၳဳ ဒသမံ။
၁၁။ နာဂေပတဝတၳဳ
 ၇၃။ ''ပုရေတာဝ [မူကြဲ-ပုရေတာ စ (သ်ာ၊)] ေသေတန ပေလတိ ဟတၳိနာ၊ မေဇၩ ပန အႆတရီရေထန။
 ပစၧာ စ ကညာ သိဝိကာယ နီယတိ၊ ၾသဘာသယႏၲီ ဒသ သဗၺေတာ [မူကြဲ-သဗၺေတာ (က၊)] ဒိသာ။
 ၇၄။ ''တုေမွ ပန မုဂၢရဟတၳပါဏိေနာ၊ ႐ုဒံမုခါ ဆိႏၷပဘိႏၷဂတၱာ။
 မႏုႆဘူတာ ကိမကတၳ ပါပံ၊ ေယနညမညႆ ပိဝါထ ေလာဟိတ''ႏၲိ။
 ၇၅။ ''ပုရေတာဝ ေယာ ဂစၧတိ ကုၪၨေရန၊ ေသေတန နာေဂန စတုကၠေမန။
 အမွာက ပုေတၱာ အဟု ေဇ႒ေကာ ေသာ [မူကြဲ-ေသာဝ ေဇေ႒ာ (က)] ဒါနာနိ ဒတြာန သုခီ ပေမာဒတိ။
 ၇၆။ ''ေယာ ေသာ မေဇၩ အႆတရီရေထန၊ စတုဗ႓ိ ယုေတၱန သုဝဂၢိေတန။
 အမွာက ပုေတၱာ အဟု မဇၩိေမာ ေသာ၊ အမစၧရီ ဒါနဝတီ ဝိေရာစတိ။
 ၇၇။ ''ယာ သာ စ ပစၧာ သိဝိကာယ နီယတိ၊ နာရီ သပညာ မိဂမႏၵေလာစနာ။
 အမွာက ဓီတာ အဟု သာ ကနိ႒ိကာ၊ ဘာဂၯဘာေဂန သုခီ ပေမာဒတိ။
 ၇၈။ ''ဧေတ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) စ ဒါနာနိ အဒံသု ပုေဗၺ၊ ပသႏၷစိတၱာ သမဏျဗာဟၼဏာနံ။
 မယံ ပန မစၧရိေနာ အဟုမွ၊ ပရိဘာသကာ သမဏျဗာဟၼဏာနံ။
 ဧေတ စ ဒတြာ ပရိစာရယႏၲိ၊ မယၪၥ သုႆာမ နေဠာဝ ဆိေႏၷာ''တိ [မူကြဲ-ခိေတၱာတိ (သီ)]
 ၇၉။ ''ကႎ တုမွာကံ ေဘာဇနံ ကႎ သယာနံ၊ ကထၪၥ ယာေပထ သုပါပဓမၼိေနာ။
 ပဟူတေဘာေဂသု အနပၸေကသု၊ သုခံ ဝိရာဓာယ [မူကြဲ-ဝိရာဂါယ (သ်ာ၊ က၊)] ဒုကၡဇၨ ပတၱာ''တိ။
 ၈ဝ။ ''အညမညံ ဝဓိတြာန၊ ပိဝါမ ပုဗၺေလာဟိတံ။
 ဗဟုံ ပိတြာ န ဓာတာ ေဟာမ၊ နစၧာဒိမွေသ [မူကြဲ-န႐ုစၥာဒိမွေသ (က၊)] မယံ။
 ၈၁။ ''ဣေစၥဝ မစၥာ ပရိေဒဝယႏၲိ၊ အဒါယကာ ေပစၥ [မူကြဲ-မစၧရိေနာ (က၊)] ယမႆ ဌာယိေနာ။
 ေယ ေတ ဝိဒိစၥ [မူကြဲ-ဝိဒိတြာ (သီ၊)] အဓိဂမၼ ေဘာေဂ၊ န ဘုၪၨေရ နာပိ ကေရာႏၲိ ပုညံ။
 ၈၂။ ''ေတ ခုပၸိပါသူပဂတာ ပရတၳ၊ ပစၧာ [မူကြဲ-ေပတာ (သီ၊)] စိရံ စ်ာယေရ ဍယွမာနာ။
 ကမၼာနိ ကတြာန ဒုခုျဒာနိ၊ အႏုေဘာႏၲိ ဒုကၡံ ကဋဳကပၹလာနိ။
 ၈၃။ ''ဣတၱရံ ဟိ ဓနံ ဓညံ၊ ဣတၱရံ ဣဓ ဇီဝိတံ။
 ဣတၱရံ ဣတၱရေတာ ဉတြာ၊ ဒီပံ ကယိရာထ ပ႑ိေတာ။
 ၈၄။ ''ေယ ေတ ဧဝံ ပဇာနႏၲိ၊ နရာ ဓမၼႆ ေကာဝိဒါ။
 ေတ ဒါေန နပၸမဇၨႏၲိ၊ သုတြာ အရဟတံ ဝေစာ''တိ။
နာဂေပတဝတၳဳ ဧကာဒသမံ။
၁၂။ ဥရဂေပတဝတၳဳ
 ၈၅။ ''ဥရေဂါဝ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) တစံ ဇိဏၰံ၊ ဟိတြာ ဂစၧတိ သႏၲႏုံ။
 ဧဝံ သရီေရ နိေဗ႓ာေဂ၊ ေပေတ ကာလကၤေတ သတိ။
 ၈၆။ ''ဍယွမာေနာ န ဇာနာတိ၊ ဉာတီနံ ပရိေဒဝိတံ။
 တသၼာ ဧတံ န ေရာဒါမိ၊ ဂေတာ ေသာ တႆ ယာ ဂတိ''။
 ၈၇။ ''အနဗ႓ိေတာ [မူကြဲ-အနဝွိေတာ (သီ၊)] တေတာ အာဂါ၊ နာႏုညာေတာ ဣေတာ ဂေတာ။
 ယထာဂေတာ တထာ ဂေတာ၊ တတၳ ကာ [မူကြဲ-ကာ တတၳ (သီ၊)] ပရိေဒဝနာ။
 ၈၈။ ''ဍယွမာေနာ န ဇာနာတိ၊ ဉာတီနံ ပရိေဒဝိတံ။
 တသၼာ ဧတံ န ေရာဒါမိ၊ ဂေတာ ေသာ တႆ ယာ ဂတိ''။
 ၈၉။ ''သေစ ေရာေဒ ကိသာ အႆံ၊ တတၳ ေမ ကႎ ဖလံ သိယာ။
 ဉာတိမိတၱသုဟဇၨာနံ၊ ဘိေယ်ာ ေနာ အရတီ သိယာ။
 ၉ဝ။ ''ဍယွမာေနာ န ဇာနာတိ၊ ဉာတီနံ ပရိေဒဝိတံ။
 တသၼာ ဧတံ န ေရာဒါမိ၊ ဂေတာ ေသာ တႆ ယာ ဂတိ''။
 ၉၁။ ''ယထာပိ ဒါရေကာ စႏၵံ၊ ဂစၧႏၲမႏုေရာဒတိ။
 ဧဝံ သမၸဒေမေဝတံ၊ ေယာ ေပတမႏုေသာစတိ။
 ၉၂။ ''ဍယွမာေနာ န ဇာနာတိ၊ ဉာတီနံ ပရိေဒဝိတံ။
 တသၼာ ဧတံ န ေရာဒါမိ၊ ဂေတာ ေသာ တႆ ယာ ဂတိ''။
 ၉၃။ ''ယထာပိ ျဗေဟၼ ဥဒကုေမ႓ာ၊ ဘိေႏၷာ အပၸဋိသႏၶိေယာ။
 ဧဝံ သမၸဒေမေဝတံ၊ ေယာ ေပတမႏုေသာစတိ။
 ၉၄။ ''ဍယွမာေနာ န ဇာနာတိ၊ ဉာတီနံ ပရိေဒဝိတံ။
 တသၼာ ဧတံ န ေရာဒါမိ၊ ဂေတာ ေသာ တႆ ယာ ဂတီ''တိ။
ဥရဂေပတဝတၳဳ ဒြါဒသမံ။
ဥရဂဝေဂၢါ ပဌေမာ နိ႒ိေတာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ေခတၱၪၥ သူကရံ ပူတိ၊ ပိ႒ံ စာပိ တိေရာကု႗ံ။
 ပၪၥာပိ သတၱပုတၱၪၥ၊ ေဂါဏံ ေပသကာရကၪၥ။
 တထာ ခလႅာဋိယံ နာဂံ၊ ဒြါဒသံ ဥရဂေၪၥဝါတိ။
၂။ ဥဗၺရိဝေဂၢါ
၁။ သံသာရေမာစကေပတိဝတၳဳ
 ၉၅။ ''နဂၢါ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသႏၳတာ။
 ဥပၹာသုလိေက [မူကြဲ-ဥပၸါသုဠိေက (က၊)] ကိသိေက၊ ကာ ႏု တြံ ဣဓ တိ႒သီ''တိ။
 ၉၆။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပတီမွိ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၉၇။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၉၈။ ''အႏုကမၸကာ မယွံ နာေဟသုံ ဘေႏၲ၊ ပိတာ စ မာတာ အထဝါပိ ဉာတကာ။
 ေယ မံ နိေယာေဇယ်ဳံ ဒဒါဟိ ဒါနံ၊ ပသႏၷစိတၱာ သမဏျဗာဟၼဏာနံ။
 ၉၉။ ''ဣေတာ အဟံ ဝႆသတာနိ ပၪၥ၊ ယံ ဧဝ႐ူပါ ဝိစရာမိ နဂၢါ။
 ခုဒါယ တဏွာယ စ ခဇၨမာနာ၊ ပါပႆ ကမၼႆ ဖလံ မေမဒံ။
 ၁ဝဝ။ ''ဝႏၵာမိ တံ အယ် ပသႏၷစိတၱာ၊ အႏုကမၸ မံ ဝီရ မဟာႏုဘာဝ။
 ဒတြာ စ ေမ အာဒိသ ယံ ဟိ ကိၪၥိ၊ ေမာေစဟိ မံ ဒုဂၢတိယာ ဘဒေႏၲ''တိ။
 ၁ဝ၁။ သာဓူတိ ေသာ ပဋိႆုတြာ၊ သာရိပုေတၱာႏုကမၸေကာ။
 ဘိကၡဴနံ အာေလာပံ ဒတြာ၊ ပါဏိမတၱၪၥ ေစာဠကံ။
 ထာလကႆ စ ပါနီယံ၊ တႆာ ဒကၡိဏမာဒိသိ။
 ၁ဝ၂။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ဝိပါေကာ ဥဒပဇၨထ။
 ေဘာဇနစၧာဒနပါနီယံ၊ ဒကၡိဏာယ ဣဒံ ဖလံ။
 ၁ဝ၃။ တေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) သုဒၶါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတၱမဓာရိနီ။
 ဝိစိတၱဝတၳာဘရဏာ၊ သာရိပုတၱံ ဥပသကၤမိ။
 ၁ဝ၄။ ''အဘိကၠေႏၲန ဝေဏၰန၊ ယာ တြံ တိ႒သိ ေဒဝေတ။
 ၾသဘာေသႏၲီ ဒိသာ သဗၺာ၊ ၾသသဓီ ဝိယ တာရကာ။
 ၁ဝ၅။ ''ေကန ေတတာဒိေသာ ဝေဏၰာ၊ ေကန ေတ ဣဓ မိဇၩတိ။
 ဥပၸဇၨႏၲိ စ ေတ ေဘာဂါ၊ ေယ ေကစိ မနေသာ ပိယာ။
 ၁ဝ၆။ ''ပုစၧာမိ တံ ေဒဝိ မဟာႏုဘာေဝ၊ မႏုႆဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ။
 ေကနာသိ ဧဝံ ဇလိတာႏုဘာဝါ၊ ဝေဏၰာ စ ေတ သဗၺဒိသာ ပဘာသတီ''တိ။
 ၁ဝ၇။ ''ဥပၸ႑ဳကႎ ကိသံ ဆာတံ၊ နဂၢံ သမၸတိတစၧဝႎ [မူကြဲ-အာပတိတစၧဝႎ (သီ)]
 မုနိ ကာ႐ုဏိေကာ ေလာေက၊ တံ မံ အဒၵကၡိ ဒုဂၢတံ။
 ၁ဝ၈။ ''ဘိကၡဴနံ အာေလာပံ ဒတြာ၊ ပါဏိမတၱၪၥ ေစာဠကံ။
 ထာလကႆ စ ပါနီယံ၊ မမ ဒကၡိဏမာဒိသိ။
 ၁ဝ၉။ ''အာေလာပႆ ဖလံ ပႆ၊ ဘတၱံ ဝႆသတံ ဒသ။
 ဘုၪၨာမိ ကာမကာမိနီ၊ အေနကရသဗ်ၪၨနံ။
 ၁၁ဝ။ ''ပါဏိမတၱႆ ေစာဠႆ၊ ဝိပါကံ ပႆ ယာဒိသံ။
 ယာဝတာ နႏၵရာဇႆ၊ ဝိဇိတသၼႎ ပဋိစၧဒါ။
 ၁၁၁။ ''တေတာ ဗဟုတရာ ဘေႏၲ၊ ဝတၳာနစၧာဒနာနိ ေမ။
 ေကာေသယ်ကမၺလီယာနိ၊ ေခါမကပၸါသိကာနိ စ။
 ၁၁၂။ ''ဝိပုလာ စ မဟဂၣါ စ၊ ေတပါကာေသဝလမၺေရ။
 သာဟံ တံ ပရိဒဟာမိ၊ ယံ ယံ ဟိ မနေသာ ပိယံ။
 ၁၁၃။ ''ထာလကႆ စ ပါနီယံ၊ ဝိပါကံ ပႆ ယာဒိသံ။
 ဂမ႓ီရာ စတုရႆာ စ၊ ေပါကၡရေညာ သုနိမၼိတာ။
 ၁၁၄။ ''ေသေတာဒကာ သုပၸတိတၳာ၊ သီတာ အပၸဋိဂႏၶိယာ။
 ပဒုမုပၸလသၪၧႏၷာ၊ ဝါရိကိၪၨကၡပူရိတာ။
 ၁၁၅။ ''သာဟံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄ဝ) ရမာမိ ကီဠာမိ၊ ေမာဒါမိ အကုေတာဘယာ။
 မုနႎ ကာ႐ုဏိကံ ေလာေက၊ ဘေႏၲ ဝႏၵိတုမာဂတာ''တိ။
သံသာရေမာစကေပတိဝတၳဳ ပဌမံ။
၂။ သာရိပုတၱေတၳရမာတုေပတိဝတၳဳ
 ၁၁၆။ ''နဂၢါ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသႏၳတာ။
 ဥပၹာသုလိေက ကိသိေက၊ ကာ ႏု တြံ ဣဓ တိ႒သိ''။
 ၁၁၇။ ''အဟံ ေတ သကိယာ မာတာ၊ ပုေဗၺ အညာသု ဇာတီသု။
 ဥပပႏၷာ ေပတၱိဝိသယံ၊ ခုပၸိပါသသမပၸိတာ။
 ၁၁၈။ ''ဆၮိတံ ခိပိတံ ေခဠံ၊ သိဃၤာဏိကံ သိေလသုမံ။
 ဝသၪၥ ဍယွမာနာနံ၊ ဝိဇာတာနၪၥ ေလာဟိတံ။
 ၁၁၉။ ''ဝဏိကာနၪၥ ယံ ဃာအ--သီသစၧိႏၷာန ေလာဟိတံ။
 ခုဒါပေရတာ ဘုၪၨာမိ၊ ဣတၳိပုရိသနိႆိတံ။
 ၁၂ဝ။ ''ပုဗၺေလာဟိတံ ဘကၡာမိ [မူကြဲ-ပုဗၺေလာဟိတဘကၡာသၼိ (သီ)] ပသူနံ မာႏုသာန စ။
 အေလဏာ အနဂါရာ စ၊ နီလမၪၥပရာယဏာ။
 ၁၂၁။ ''ေဒဟိ ပုတၱက ေမ ဒါနံ၊ ဒတြာ အႏြာဒိသာဟိ ေမ။
 အေပၸဝ နာမ မုေစၥယ်ံ၊ ပုဗၺေလာဟိတေဘာဇနာ''တိ။
 ၁၂၂။ မာတုယာ ဝစနံ သုတြာ၊ ဥပတိေႆာႏုကမၸေကာ။
 အာမႏၲယိ ေမာဂၢလႅာနံ၊ အႏု႐ုဒၶၪၥ ကပၸိနံ။
 ၁၂၃။ စတေႆာ ကုဋိေယာ ကတြာ၊ သံေဃ စာတုဒၵိေသ အဒါ။
 ကုဋိေယာ အႏၷပါနၪၥ၊ မာတု ဒကၡိဏမာဒိသီ။
 ၁၂၄။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ဝိပါေကာ ဥဒပဇၨထ။
 ေဘာဇနံ ပါနီယံ ဝတၳံ၊ ဒကၡိဏာယ ဣဒံ ဖလံ။
 ၁၂၅။ တေတာ သုဒၶါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတၱမဓာရိနီ။
 ဝိစိတၱဝတၳာဘရဏာ၊ ေကာလိတံ ဥပသကၤမိ။
 ၁၂၆။ ''အဘိကၠေႏၲန (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) ဝေဏၰန၊ ယာ တြံ တိ႒သိ ေဒဝေတ။
 ၾသဘာေသႏၲီ ဒိသာ သဗၺာ၊ ၾသသဓီ ဝိယ တာရကာ။
 ၁၂၇။ ''ေကန ေတတာဒိေသာ ဝေဏၰာ၊ ေကန ေတ ဣဓ မိဇၩတိ။
 ဥပၸဇၨႏၲိ စ ေတ ေဘာဂါ၊ ေယ ေကစိ မနေသာ ပိယာ။
 ၁၂၈။ ''ပုစၧာမိ တံ ေဒဝိ မဟာႏုဘာေဝ၊ မႏုႆဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ။
 ေကနာသိ ဧဝံ ဇလိတာႏုဘာဝါ၊ ဝေဏၰာ စ ေတ သဗၺဒိသာ ပဘာသတီ''တိ။
 ၁၂၉။ ''သာရိပုတၱႆာဟံ မာတာ၊ ပုေဗၺ အညာသု ဇာတီသု။
 ဥပပႏၷာ ေပတၱိဝိသယံ၊ ခုပၸိပါသသမပၸိတာ။
 ၁၃ဝ။ ''ဆၮိတံ ခိပိတံ ေခဠံ၊ သိဃၤာဏိကံ သိေလသုမံ။
 ဝသၪၥ ဍယွမာနာနံ၊ ဝိဇာတာနၪၥ ေလာဟိတံ။
 ၁၃၁။ ''ဝဏိကာနၪၥ ယံ ဃာအ--သီသစၧိႏၷာန ေလာဟိတံ။
 ခုဒါပေရတာ ဘုၪၨာမိ၊ ဣတၳိပုရိသနိႆိတံ။
 ၁၃၂။ ''ပုဗၺေလာဟိတံ ဘကၡိႆံ၊ ပသူနံ မာႏုသာန စ။
 အေလဏာ အနဂါရာ စ၊ နီလမၪၥပရာယဏာ။
 ၁၃၃။ ''သာရိပုတၱႆ ဒါေနန၊ ေမာဒါမိ အကုေတာဘယာ။
 မုနႎ ကာ႐ုဏိကံ ေလာေက၊ ဘေႏၲ ဝႏၵိတုမာဂတာ''တိ။
သာရိပုတၱေတၳရႆ မာတုေပတိဝတၳဳ ဒုတိယံ။
၃။ မတၱာေပတိဝတၳဳ
 ၁၃၄။ ''နဂၢါ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသႏၳတာ။
 ဥပၹာသုလိေက ကိသိေက၊ ကာ ႏု တြံ ဣဓ တိ႒သီ''တိ။
 ၁၃၅။ ''အဟံ မတၱာ တုဝံ တိႆာ၊ သပတၱီ ေတ ပုေရ အဟုံ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၁၃၆။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၁၃၇။ ''စ႑ီ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) စ ဖ႐ုသာ စာသႎ၊ ဣႆုကီ မစၧရီ သဌာ [မူကြဲ-သဌီ (သီ)]
 တာဟံ ဒု႐ုတၱံ ဝတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၁၃၈။ သဗၺံ [မူကြဲ-သစၥံ (က၊)] အဟမၸိ ဇာနာမိ၊ ယထာ တြံ စ႑ိကာ အဟု။
 အညၪၥ ေခါ တံ ပုစၧာမိ၊ ေကနာသိ ပံသုကုႏၳိတာ''တိ။
 ၁၃၉။ ''သီသံႏွာတာ တုဝံ အာသိ၊ သုစိဝတၳာ အလကၤတာ။
 အဟၪၥ ေခါ [မူကြဲ-ေခါ တံ (သီ၊ က၊)] အဓိမတၱံ၊ သမလကၤတတရာ တယာ။
 ၁၄ဝ။ ''တႆာ ေမ ေပကၡမာနာယ၊ သာမိေကန သမႏၲယိ။
 တေတာ ေမ ဣႆာ ဝိပုလာ၊ ေကာေဓါ ေမ သမဇာယထ။
 ၁၄၁။ ''တေတာ ပံသုံ ဂေဟတြာန၊ ပံသုနာ တံ ဟိ ၾသကိရႎ [မူကြဲ-တံ ဝိကီရိဟံ (သ်ာ၊ က)]
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေတနမွိ ပံသုကုႏၳိတာ''တိ။
 ၁၄၂။ ''သစၥံ အဟမၸိ ဇာနာမိ၊ ပံသုနာ မံ တြေမာကိရိ။
 အညၪၥ ေခါ တံ ပုစၧာမိ၊ ေကန ခဇၨသိ ကစၧဳယာ''တိ။
 ၁၄၃။ ''ေဘသဇၨဟာရီ ဥဘေယာ၊ ဝနႏၲံ အဂမိမွေသ။
 တြၪၥ ေဘသဇၨမာဟရိ၊ အဟၪၥ ကပိကစၧဳေနာ။
 ၁၄၄။ ''တႆာ တ်ာဇာနမာနာယ၊ ေသယ်ံ တ်ာဟံ သေမာကိရႎ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေတန ခဇၨာမိ ကစၧဳယာ''တိ။
 ၁၄၅။ ''သစၥံ အဟမၸိ ဇာနာမိ၊ ေသယ်ံ ေမ တြံ သေမာကိရိ။
 အညၪၥ ေခါ တံ ပုစၧာမိ၊ ေကနာသိ နဂၢိယာ တုဝ''ႏၲိ။
 ၁၄၆။ ''သဟာယာနံ သမေယာ အာသိ၊ ဉာတီနံ သမိတီ အဟု။
 တြၪၥ အာမႏၲိတာ အာသိ၊ သသာမိနီ ေနာ စ ေခါ အဟံ။
 ၁၄၇။ ''တႆာ တ်ာဇာနမာနာယ၊ ဒုႆံ တ်ာဟံ အပါႏုဒႎ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေတနမွိ နဂၢိယာ အဟ''ႏၲိ။
 ၁၄၈။ ''သစၥံ အဟမၸိ ဇာနာမိ၊ ဒုႆံ ေမ တြံ အပါႏုဒိ။
 အညၪၥ ေခါ တံ ပုစၧာမိ၊ ေကနာသိ ဂူထဂႏၶိနီ''တိ။
 ၁၄၉။ ''တဝ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) ဂႏၶၪၥ မာလၪၥ၊ ပစၥဂၣၪၥ ဝိေလပနံ။
 ဂူထကူေပ အဓာေရသႎ [မူကြဲ-အဓာေရသႎ (က)] တံ ပါပံ ပကတံ မယာ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေတနမွိ ဂူထဂႏၶိနီ''တိ။
 ၁၅ဝ။ ''သစၥံ အဟမၸိ ဇာနာမိ၊ တံ ပါပံ ပကတံ တယာ။
 အညၪၥ ေခါ တံ ပုစၧာမိ၊ ေကနာသိ ဒုဂၢတာ တုဝ''ႏၲိ။
 ၁၅၁။ ''ဥဘိႏၷံ သမကံ အာသိ၊ ယံ ေဂေဟ ဝိဇၨေတ ဓနံ။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကာသိမတၱေနာ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေတနမွိ ဒုဂၢတာ အဟံ။
 ၁၅၂။ ''တေဒဝ မံ တြံ အဝစ၊ 'ပါပကမၼံ နိေသဝသိ။
 န ဟိ ပါေပဟိ ကေမၼဟိ၊ သုလဘာ ေဟာတိ သုဂၢတီ'''တိ။
 ၁၅၃။ ''ဝါမေတာ မံ တြံ ပေစၥသိ၊ အေထာပိ မံ ဥသူယသိ။
 ပႆ ပါပါနံ ကမၼာနံ၊ ဝိပါေကာ ေဟာတိ ယာဒိေသာ။
 ၁၅၄။ ''ေတ ဃရာ တာ စ ဒါသိေယာ [မူကြဲ-ေတ ဃရဒါသိေယာ အာသုံ (သီ၊ သ်ာ)] ေတ ဃေရ ဒါသိေယာ ေစဝ (က)] တာေနဝါဘရဏာနိေမ။
 ေတ အေည ပရိစာေရႏၲိ၊ န ေဘာဂါ ေဟာႏၲိ သႆတာ။
 ၁၅၅။ ''ဣဒါနိ ဘူတႆ ပိတာ၊ အာပဏာ ေဂဟေမဟိတိ။
 အေပၸဝ ေတ ဒေဒ ကိၪၥိ၊ မာ သု တာဝ ဣေတာ အဂါ''တိ။
 ၁၅၆။ ''နဂၢါ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါမွိ၊ ကိသာ ဓမနိသႏၳတာ။
 ေကာပီနေမတံ ဣတၳီနံ၊ မာ မံ ဘူတပိတာဒၵသာ''တိ။
 ၁၅၇။ ''ဟႏၵ ကႎ ဝါ တ်ာဟံ [မူကြဲ-ကႎ တ်ာဟံ (သီ၊ သ်ာ)] ကႎ ဝတာဟံ (က၊)] ဒမၼိ၊ ကႎ ဝါ ေတဓ [မူကြဲ-ကႎ ဝါ စ ေတ (သီ၊ သ်ာ)] ကႎ ဝိဓ ေတ (က၊)] ကေရာမဟံ။
 ေယန တြံ သုခိတာ အႆ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ''တိ။
 ၁၅၈။ ''စတၱာေရာ ဘိကၡဴ သံဃေတာ၊ စတၱာေရာ ပန ပုဂၢလာ။
 အ႒ ဘိကၡဴ ေဘာဇယိတြာ၊ မမ ဒကၡိဏမာဒိသ။
 တဒါဟံ သုခိတာ ေဟႆံ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ''တိ။
 ၁၅၉။ သာဓူတိ သာ ပဋိႆုတြာ၊ ေဘာဇယိတြာ႒ ဘိကၡေဝါ။
 ဝေတၳဟစၧာဒယိတြာန၊ တႆာ ဒကၡိဏမာဒိသီ။
 ၁၆ဝ။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄၄၊ ဝိပါေကာ ဥဒပဇၨထ။
 ေဘာဇနစၧာဒနပါနီယံ၊ ဒကၡိဏာယ ဣဒံ ဖလံ။
 ၁၆၁။ တေတာ သုဒၶါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတၱမဓာရိနီ။
 ဝိစိတၱဝတၳာဘရဏာ၊ သပတၱႎ ဥပသကၤမိ။
 ၁၆၂။ ''အဘိကၠေႏၲန ဝေဏၰန၊ ယာ တြံ တိ႒သိ ေဒဝေတ။
 ၾသဘာေသႏၲီ ဒိသာ သဗၺာ၊ ၾသသဓီ ဝိယ တာရကာ။
 ၁၆၃။ ''ေကန ေတတာဒိေသာ ဝေဏၰာ၊ ေကန ေတ ဣဓ မိဇၩတိ။
 ဥပၸဇၨႏၲိ စ ေတ ေဘာဂါ၊ ေယ ေကစိ မနေသာ ပိယာ။
 ၁၆၄။ ''ပုစၧာမိ တံ ေဒဝိ မဟာႏုဘာေဝ၊ မႏုႆဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ။
 ေကနာသိ ဧဝံ ဇလိတာႏုဘာဝါ၊ ဝေဏၰာ စ ေတ သဗၺဒိသာ ပဘာသတီ''တိ။
 ၁၆၅။ ''အဟံ မတၱာ တုဝံ တိႆာ၊ သပတၱီ ေတ ပုေရ အဟုံ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ၁၆၆။ ''တဝ ဒိေႏၷန ဒါေနန၊ ေမာဒါမိ အကုေတာဘယာ။
 စီရံ ဇီဝါဟိ ဘဂိနိ၊ သဟ သေဗၺဟိ ဉာတိဘိ။
 အေသာကံ ဝိရဇံ ဌာနံ၊ အာဝါသံ ဝသဝတၱိနံ။
 ၁၆၇။ ''ဣဓ ဓမၼံ စရိတြာန၊ ဒါနံ ဒတြာန ေသာဘေန။
 ဝိေနယ် မေစၧရမလံ သမူလံ၊ အနိႏၵိတာ သဂၢမုေပဟိ ဌာန''ႏၲိ။
မတၱာေပတိဝတၳဳ တတိယံ။
၄။ နႏၵာေပတိဝတၳဳ
 ၁၆၈။ ''ကာဠီ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ဖ႐ုသာ ဘီ႐ုဒႆနာ။
 ပိဂၤလာသိ ကဠာရာသိ၊ န တံ မညာမိ မာႏုသိ''ႏၲိ။
 ၁၆၉။ ''အဟံ နႏၵာ နႏၵိေသန၊ ဘရိယာ ေတ ပုေရ အဟုံ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၁၇ဝ။ ''ကႎ (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၁၇၁။ ''စ႑ီ စ ဖ႐ုသာ စာသႎ [မူကြဲ-စ႑ီ ဖ႐ုသဝါစာ စ (သီ)] တယိ စာပိ အဂါရဝါ။
 တာဟံ ဒု႐ုတၱံ ဝတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၁၇၂။ ''ဟႏၵဳတၱရီယံ ဒဒါမိ ေတ၊ ဣမံ [မူကြဲ-ဣဒံ (သီ၊ အ႒၊)] ဒုႆံ နိဝါသယ။
 ဣမံ ဒုႆံ နိဝါေသတြာ၊ ဧဟိ ေနႆာမိ တံ ဃရံ။
 ၁၇၃။ ''ဝတၳၪၥ အႏၷပါနၪၥ၊ လစၧသိ တြံ ဃရံ ဂတာ။
 ပုေတၱ စ ေတ ပႆိႆသိ၊ သုဏိသာေယာ စ ဒကၡသီ''တိ။
 ၁၇၄။ ''ဟေတၳန ဟေတၳ ေတ ဒိႏၷံ၊ န မယွံ ဥပကပၸတိ။
 ဘိကၡဴ စ သီလသမၸေႏၷ၊ ဝီတရာေဂ ဗဟုႆုေတ။
 ၁၇၅။ ''တေပၸဟိ အႏၷပါေနန၊ မမ ဒကၡိဏမာဒိသ။
 တဒါဟံ သုခိတာ ေဟႆံ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ''တိ။
 ၁၇၆။ သာဓူတိ ေသာ ပဋိႆုတြာ၊ ဒါနံ ဝိပုလမာကိရိ။
 အႏၷံ ပါနံ ခါဒနီယံ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ဆတၱံ ဂႏၶၪၥ မာလၪၥ၊ ဝိဝိဓာ စ ဥပါဟနာ။
 ၁၇၇။ ဘိကၡဴ စ သီလသမၸေႏၷ၊ ဝီတရာေဂ ဗဟုႆုေတ။
 တေပၸတြာ အႏၷပါေနန၊ တႆာ ဒကၡိဏမာဒိသီ။
 ၁၇၈။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ဝိပါေကာ ဥဒပဇၨထ။
 ေဘာဇနစၧာဒနပါနီယံ၊ ဒကၡိဏာယ ဣဒံ ဖလံ။
 ၁၇၉။ တေတာ သုဒၶါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတၱမဓာရိနီ။
 ဝိစိတၱဝတၳာဘရဏာ၊ သာမိကံ ဥပသကၤမိ။
 ၁၈ဝ။ ''အဘိကၠေႏၲန ဝေဏၰန၊ ယာ တြံ တိ႒သိ ေဒဝေတ။
 ၾသဘာေသႏၲီ ဒိသာ သဗၺာ၊ ၾသသဓီ ဝိယ တာရကာ။
 ၁၈၁။ ''ေကန ေတတာဒိေသာ ဝေဏၰာ၊ ေကန ေတ ဣဓ မိဇၩတိ။
 ဥပၸဇၨႏၲိ စ ေတ ေဘာဂါ၊ ေယ ေကစိ မနေသာ ပိယာ။
 ၁၈၂။ ''ပုစၧာမိ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) တံ ေဒဝိ မဟာႏုဘာေဝ၊ မႏုႆဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ။
 ေကနာသိ ဧဝံ ဇလိတာႏုဘာဝါ၊ ဝေဏၰာ စ ေတ သဗၺဒိသာ ပဘာသတီ''တိ။
 ၁၈၃။ ''အဟံ နႏၵာ နႏၵိေသန၊ ဘရိယာ ေတ ပုေရ အဟုံ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ၁၈၄။ ''တဝ ဒိေႏၷန ဒါေနန၊ ေမာဒါမိ အကုေတာဘယာ။
 စိရံ ဇီဝ ဂဟပတိ၊ သဟ သေဗၺဟိ ဉာတိဘိ။
 အေသာကံ ဝိရဇံ ေခမံ၊ အာဝါသံ ဝသဝတၱိနံ။
 ၁၈၅။ ''ဣဓ ဓမၼံ စရိတြာန၊ ဒါနံ ဒတြာ ဂဟပတိ။
 ဝိေနယ် မေစၧရမလံ သမူလံ၊ အနိႏၵိေတာ သဂၢမုေပဟိ ဌာန''ႏၲိ။
နႏၵာေပတိဝတၳဳ စတုတၳံ။
၅။ မ႒ကု႑လီေပတဝတၳဳ
 ၁၈၆။ [မူကြဲ-ဝိ၊ ဝ၊ ၁၂ဝ၇] ''အလကၤေတာ မ႒ကု႑လီ၊ မာလဓာရီ ဟရိစႏၵႏုႆေဒါ။
 ဗာဟာ ပဂၢယွ ကႏၵသိ၊ ဝနမေဇၩ ကႎ ဒုကၡိေတာ တုဝ''ႏၲိ။
 ၁၈၇။ ''ေသာဝဏၰမေယာ ပဘႆေရာ၊ ဥပၸေႏၷာ ရထပၪၨေရာ မမ။
 တႆ စကၠယုဂံ န ဝိႏၵာမိ၊ ေတန ဒုေကၡန ဇဟာမိ ဇီဝိတ''ႏၲိ။
 ၁၈၈။ ''ေသာဝဏၰမယံ မဏိမယံ၊ ေလာဟိတကမယံ [မူကြဲ-ေလာဟိတဂၤမယံ (သ်ာ)] ေလာဟိတကၤမယံ (သီ)] ေလာဟမယံ (ကတၳစိ)] အထ ႐ူပိယမယံ။
 အာစိကၡ ေမ ဘဒၵမာဏဝ၊ စကၠယုဂံ ပဋိပါဒယာမိ ေတ''တိ။
 ၁၈၉။ ေသာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) မာဏေဝါ တႆ ပါဝဒိ၊ ''စႏၵသူရိယာ ဥဘေယတၳ ဒိႆေရ။
 ေသာဝဏၰမေယာ ရေထာ မမ၊ ေတန စကၠယုေဂန ေသာဘတီ''တိ။
 ၁၉ဝ။ ''ဗာေလာ ေခါ တြံ အသိ မာဏဝ၊ ေယာ တြံ ပတၳယေသ အပတၳိယံ။
 မညာမိ တုဝံ မရိႆသိ၊ န ဟိ တြံ လစၧသိ စႏၵသူရိေယ''တိ။
 ၁၉၁။ ''ဂမနာဂမနမၸိ ဒိႆတိ၊ ဝဏၰဓာတု ဥဘယတၳ ဝီထိယာ။
 ေပေတာ ကာလကေတာ န ဒိႆတိ၊ ေကာ နိဓ ကႏၵတံ ဗာလ်တေရာ''တိ။
 ၁၉၂။ ''သစၥံ ေခါ ဝေဒသိ မာဏဝ၊ အဟေမဝ ကႏၵတံ ဗာလ်တေရာ။
 စႏၵံ ဝိယ ဒါရေကာ ႐ုဒံ၊ ေပတံ ကာလကတာဘိပတၳယိ''ႏၲိ။
 ၁၉၃။ ''အာဒိတၱံ ဝတ မံ သႏၲံ၊ ဃတသိတၱံဝ ပါဝကံ။
 ဝါရိနာ ဝိယ ၾသသိၪၥံ၊ သဗၺံ နိဗၺာပေယ ဒရံ။
 ၁၉၄။ ''အဗၺဟီ [မူကြဲ-အဗၺဴဠႇံ (သ်ာ၊ က၊)] ဝတ ေမ သလႅံ၊ ေသာကံ ဟဒယနိႆိတံ။
 ေယာ ေမ ေသာကပေရတႆ၊ ပုတၱေသာကံ အပါႏုဒိ။
 ၁၉၅။ ''သြာဟံ အဗၺဴဠႇသေလႅာသၼိ၊ သီတိဘူေတာသၼိ နိဗၺဳေတာ။
 န ေသာစာမိ န ေရာဒါမိ၊ တဝ သုတြာန မာဏဝါ''တိ။
 ၁၉၆။ ''ေဒဝတာ ႏုသိ ဂႏၶေဗၺာ၊ အဒု သေကၠာ ပုရိႏၵေဒါ။
 ေကာ ဝါ တြံ ကႆ ဝါ ပုေတၱာ၊ ကထံ ဇာေနမု တံ မယ''ႏၲိ။
 ၁၉၇။ ''ယၪၥ ကႏၵသိ ယၪၥ ေရာဒသိ၊ ပုတၱံ အာဠာဟေန သယံ ဒဟိတြာ။
 သြာဟံ ကုသလံ ကရိတြာ ကမၼံ၊ တိဒသာနံ သဟဗ်တံ ဂေတာ''တိ။
 ၁၉၈။ ''အပၸံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) ဝါ ဗဟုံ ဝါ နာဒၵသာမ၊ ဒါနံ ဒဒႏၲႆ သေက အဂါေရ။
 ဥေပါသထကမၼံ ဝါ တာဒိသံ၊ ေကန ကေမၼန ဂေတာသိ ေဒဝေလာက''ႏၲိ။
 ၁၉၉။ ''အာဗာဓိေကာဟံ ဒုကၡိေတာ ဂိလာေနာ၊ အာတုရ႐ူေပါမွိ သေက နိေဝသေန။
 ဗုဒၶံ ဝိဂတရဇံ ဝိတိဏၰကခႍ၊ အဒၵကၡႎ သုဂတံ အေနာမပညံ။
 ၂ဝဝ။ ''သြာဟံ မုဒိတမေနာ ပသႏၷစိေတၱာ၊ အၪၨလႎ အကရႎ တထာဂတႆ။
 တာဟံ ကုသလံ ကရိတြာန ကမၼံ၊ တိဒသာနံ သဟဗ်တံ ဂေတာ''တိ။
 ၂ဝ၁။ ''အစၧရိယံ ဝတ အဗ႓ဳတံ ဝတ၊ အၪၨလိကမၼႆ အယမီဒိေသာ ဝိပါေကာ။
 အဟမၸိ မုဒိတမေနာ ပသႏၷစိေတၱာ၊ အေဇၨဝ ဗုဒၶံ သရဏံ ဝဇာမီ''တိ။
 ၂ဝ၂။ ''အေဇၨဝ ဗုဒၶံ သရဏံ ဝဇာဟိ၊ ဓမၼၪၥ သံဃၪၥ ပသႏၷစိေတၱာ။
 တေထဝ သိကၡာယ ပဒါနိ ပၪၥ၊ အခ႑ဖုလႅာနိ သမာဒိယႆု။
 ၂ဝ၃။ ''ပါဏာတိပါတာ ဝိရမႆု ခိပၸံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယႆု။
 အမဇၨေပါ မာ စ မုသာ ဘဏာဟိ၊ သေကန ဒါေရန စ ေဟာဟိ တုေ႒ာ''တိ။
 ၂ဝ၄။ ''အတၳကာေမာသိ ေမ ယကၡ၊ ဟိတကာေမာသိ ေဒဝေတ။
 ကေရာမိ တုယွံ ဝစနံ၊ တြံသိ အာစရိေယာ မမာတိ။
 ၂ဝ၅။ ''ဥေပမိ သရဏံ ဗုဒၶံ၊ ဓမၼၪၥာပိ အႏုတၱရံ။
 သံဃၪၥ နရေဒဝႆ၊ ဂစၧာမိ သရဏံ အဟံ။
 ၂ဝ၆။ ''ပါဏာတိပါတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) ဝိရမာမိ ခိပၸံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယာမိ။
 အမဇၨေပါ ေနာ စ မုသာ ဘဏာမိ။ သေကန ဒါေရန စ ေဟာမိ တုေ႒ာ''တိ။
မ႒ကု႑လီေပတဝတၳဳ ပၪၥမံ။
၆။ ကဏွေပတဝတၳဳ
 ၂ဝ၇။ ''ဥေ႒ဟိ ကဏွ ကႎ ေသသိ၊ ေကာ အေတၳာ သုပေနန ေတ။
 ေယာ စ တုယွံ သေကာ ဘာတာ၊ ဟဒယံ စကၡဳ စ [မူကြဲ-စကၡဳံဝ (အ႒၊)] ဒကၡိဏံ။
 တႆ ဝါတာ ဗလီယႏၲိ၊ သသံ ဇပၸတိ [မူကြဲ-ဃေဋာ ဇပၸတိ (က၊)] ေကသဝါ''တိ။
 ၂ဝ၈။ ''တႆ တံ ဝစနံ သုတြာ၊ ေရာဟိေဏယ်ႆ ေကသေဝါ။
 တရမာန႐ူေပါ ဝု႒ာသိ၊ ဘာတုေသာေကန အ႗ိေတာ။
 ၂ဝ၉။ ''ကႎ ႏု ဥမၼတၱ႐ူေပါဝ၊ ေကဝလံ ဒြါရကံ ဣမံ။
 သေသာ သေသာတိ လပသိ၊ ကီဒိသံ သသမိစၧသိ။
 ၂၁ဝ။ ''ေသာဝဏၰမယံ မဏိမယံ၊ ေလာဟမယံ အထ ႐ူပိယမယံ။
 သခၤသိလာပဝါဠမယံ၊ ကာရယိႆာမိ ေတ သသံ။
 ၂၁၁။ ''သႏၲိ အေညပိ သသကာ၊ အရညဝနေဂါစရာ။
 ေတပိ ေတ အာနယိႆာမိ၊ ကီဒိသံ သသမိစၧသီ''တိ။
 ၂၁၂။ ''နာဟေမေတ သေသ ဣေစၧ၊ ေယ သသာ ပထဝိႆိတာ။
 စႏၵေတာ သသမိစၧာမိ၊ တံ ေမ ၾသဟရ ေကသဝါ''တိ။
 ၂၁၃။ ''ေသာ ႏူန မဓုရံ ဉာတိ၊ ဇီဝိတံ ဝိဇဟိႆသိ။
 အပတၳိယံ ပတၳယသိ၊ စႏၵေတာ သသမိစၧသီ''တိ။
 ၂၁၄။ ''ဧဝံ ေစ ကဏွ ဇာနာသိ၊ ယထညမႏုသာသသိ။
 ကသၼာ ပုေရ မတံ ပုတၱံ၊ အဇၨာပိ မႏုေသာစသိ။
 ၂၁၅။ ''န ယံ လဗ႓ာ မႏုေႆန၊ အမႏုေႆန ဝါ ပန။
 ဇာေတာ ေမ မာ မရိ ပုေတၱာ၊ ကုေတာ လဗ႓ာ အလဗ႓ိယံ။
 ၂၁၆။ ''န (ေပတဝတၳဳ၊၁၅ဝ) မႏၲာ မူလေဘသဇၨာ၊ ၾသသေဓဟိ ဓေနန ဝါ။
 သကၠာ အာနယိတုံ ကဏွ၊ ယံ ေပတမႏုေသာစသိ။
 ၂၁၇။ ''မဟဒၶနာ မဟာေဘာဂါ၊ ရ႒ဝေႏၲာပိ ခတၱိယာ။
 ပဟူတဓနဓညာေသ၊ ေတပိ ေနာ [မူကြဲ-နေတၳတၳပါဌေဘေဒါ] အဇရာမရာ။
 ၂၁၈။ ''ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ၊ သုဒၵါ စ႑ာလပုကၠဳသာ။
 ဧေတ စေည စ ဇာတိယာ၊ ေတပိ ေနာ အဇရာမရာ။
 ၂၁၉။ ''ေယ မႏၲံ ပရိဝေတၱႏၲိ၊ ဆဠဂႍ ျဗဟၼစိႏၲိတံ။
 ဧေတ စေည စ ဝိဇၨာယ၊ ေတပိ ေနာ အဇရာမရာ။
 ၂၂ဝ။ ''ဣသေယာ ဝါပိ [မူကြဲ-ဣသေယာ စာပိ (ဝိမာနဝတၳဳ ၉၉)] ေယ သႏၲာ၊ သညတတၱာ တပႆိေနာ။
 သရီရံ ေတပိ ကာေလန၊ ဝိဇဟႏၲိ တပႆိေနာ။
 ၂၂၁။ ''ဘာဝိတတၱာ အရဟေႏၲာ၊ ကတကိစၥာ အနာသဝါ။
 နိကၡိပႏၲိ ဣမံ ေဒဟံ၊ ပုညပါပပရိကၡယာ''တိ။
 ၂၂၂။ ''အာဒိတၱံ ဝတ မံ သႏၲံ၊ ဃတသိတၱံဝ ပါဝကံ။
 ဝါရိနာ ဝိယ ၾသသိၪၥံ၊ သဗၺံ နိဗၺာပေယ ဒရံ။
 ၂၂၃။ ''အဗၺဟီ ဝတ ေမ သလႅံ၊ ေသာကံ ဟဒယနိႆိတံ။
 ေယာ ေမ ေသာကပေရတႆ၊ ပုတၱေသာကံ အပါႏုဒိ။
 ၂၂၄။ ''သြာဟံ အဗၺဴဠႇသေလႅာသၼိ၊ သီတိဘူေတာသၼိ နိဗၺဳေတာ။
 န ေသာစာမိ န ေရာဒါမိ၊ တဝ သုတြာန ဘာတိက'' [မူကြဲ-ဘာသိတံ (သ်ာ)]
 ၂၂၅။ ဧဝံ ကေရာႏၲိ သပၸညာ၊ ေယ ေဟာႏၲိ အႏုကမၸကာ။
 နိဝတၱယႏၲိ ေသာကမွာ၊ ဃေဋာ ေဇ႒ံဝ ဘာတရံ။
 ၂၂၆။ ယႆ ဧတာဒိသာ ေဟာႏၲိ၊ အမစၥာ ပရိစာရကာ။
 သုဘာသိေတန အေႏြႏၲိ၊ ဃေဋာ ေဇ႒ံဝ ဘာတရႏၲိ။
ကဏွေပတဝတၳဳ ဆ႒ံ။
၇။ ဓနပါလေသ႒ိေပတဝတၳဳ
 ၂၂၇။ ''နေဂၢါ (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) ဒုဗၺဏၰ႐ူေပါသိ၊ ကိေသာ ဓမနိသႏၳေတာ။
 ဥပၹာသုလိေကာ ကိသိေကာ၊ ေကာ ႏု တြမသိ မာရိသ''။
 ၂၂၈။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပေတာမွိ၊ ဒုဂၢေတာ ယမေလာကိေကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂေတာ''။
 ၂၂၉။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂေတာ''။
 ၂၃ဝ။ ''နဂရံ အတၳိ ပဏၰာနံ [မူကြဲ-ဒသႏၷာနံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဧရကစၧႏၲိ ဝိႆုတံ။
 တတၳ ေသ႒ိ ပုေရ အာသႎ၊ ဓနပါေလာတိ မံ ဝိဒူ။
 ၂၃၁။ ''အသီတိ သကဋဝါဟာနံ၊ ဟိရညႆ အေဟာသိ ေမ။
 ပဟူတံ ေမ ဇာတ႐ူပံ၊ မုတၱာ ေဝဠဳရိယာ ဗဟူ။
 ၂၃၂။ ''တာဝ မဟဒၶနႆာပိ၊ န ေမ ဒါတုံ ပိယံ အဟု။
 ပိဒဟိတြာ ဒြါရံ ဘုၪၨႎ [မူကြဲ-ဘုၪၨာမိ (သီ၊ သ်ာ)] မာ မံ ယာစနကာဒၵသုံ။
 ၂၃၃။ ''အႆေဒၶါ မစၧရီ စာသႎ၊ ကဒရိေယာ ပရိဘာသေကာ။
 ဒဒႏၲာနံ ကေရာႏၲာနံ၊ ဝါရယိႆံ ဗဟု ဇေန [မူကြဲ-ဗဟုဇၨနံ (သီ၊ သ်ာ)]
 ၂၃၄။ ''ဝိပါေကာ နတၳိ ဒါနႆ၊ သံယမႆ ကုေတာ ဖလံ။
 ေပါကၡရေညာဒပါနာနိ၊ အာရာမာနိ စ ေရာပိေတ။
 ပပါေယာ စ ဝိနာေသသႎ၊ ဒုေဂၢ သကၤမနာနိ စ။
 ၂၃၅။ ''သြာဟံ အကတကလ်ာေဏာ၊ ကတပါေပါ တေတာ စုေတာ။
 ဥပပေႏၷာ ေပတၱိဝိသယံ၊ ခုပၸိပါသသမပၸိေတာ။
 ၂၃၆။ ''ပၪၥပဏၰာသဝႆာနိ၊ ယေတာ ကာလကၤေတာ အဟံ။
 နာဘိဇာနာမိ ဘုတၱံ ဝါ၊ ပီတံ ဝါ ပန ပါနိယံ။
 ၂၃၇။ ''ေယာ သံယေမာ ေသာ ဝိနာေသာ၊ေယာ ဝိနာေသာ ေသာ သံယေမာ။
 ေပတာ ဟိ ကိရ ဇာနႏၲိ၊ ေယာ သံယေမာ ေသာ ဝိနာေသာ။
 ၂၃၈။ ''အဟံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) ပုေရ သံယမိႆံ၊ နာဒါသႎ ဗဟုေက ဓေန။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကာသိမတၱေနာ။
 သြာဟံ ပစၧာႏုတပၸါမိ၊ အတၱကမၼဖလူပေဂါ။
 ၂၃၉။ [မူကြဲ-ေပ၊ ဝ၊ ၆၉] ''ဥဒၶံ စတူဟိ မာေသဟိ၊ ကာလံကိရိယာ ဘဝိႆတိ။
 ဧကႏၲကဋဳကံ ေဃာရံ၊ နိရယံ ပပတိႆဟံ။
 ၂၄ဝ။ [မူကြဲ-ေပ၊ ဝ၊ ၇ဝ] ''စတုကၠဏၰံ စတုဒြါရံ၊ ဝိဘတၱံ ဘာဂေသာ မိတံ။
 အေယာပါကာရပရိယႏၲံ၊ အယသာ ပဋိကုဇၨိတံ။
 ၂၄၁။ [မူကြဲ-ေပ၊ ဝ၊ ၇၁] ''တႆ အေယာမယာ ဘူမိ၊ ဇလိတာ ေတဇသာ ယုတာ။
 သမႏၲာ ေယာဇနသတံ၊ ဖရိတြာ တိ႒တိ သဗၺဒါ။
 ၂၄၂။ [မူကြဲ-ေပ၊ ဝ၊ ၇၂] ''တတၳာဟံ ဒီဃမဒၶါနံ၊ ဒုကၡံ ေဝဒိႆ ေဝဒနံ။
 ဖလံ ပါပႆ ကမၼႆ၊ တသၼာ ေသာစာမဟံ ဘုသံ။
 ၂၄၃။ ''တံ ေဝါ ဝဒါမိ ဘဒၵံ ေဝါ၊ ယာဝေႏၲတၳ သမာဂတာ။
 မာကတၳ ပါပကံ ကမၼံ၊ အာဝိ ဝါ ယဒိ ဝါ ရေဟာ။
 ၂၄၄။ ''သေစ တံ ပါပကံ ကမၼံ၊ ကရိႆထ ကေရာထ ဝါ။
 န ေဝါ ဒုကၡာ ပမုတ်တၳိ [မူကြဲ-ပမုတၱတၳိ (သဗၺတၳ) ဥဒါ၊ ၄၄) ပႆိတဗၺံ]၊ ဥပၸစၥာပိ [မူကြဲ-ဥေပစၥာပိ (သ်ာ၊ က၊)] ပလာယတံ။
 ၂၄၅။ ''မေတၱယ်ာ ေဟာထ ေပေတၱယ်ာ၊ ကုေလ ေဇ႒ာပစာယိကာ။
 သာမညာ ေဟာထ ျဗဟၼညာ၊ ဧဝံ သဂၢံ ဂမိႆထာ''တိ။
ဓနပါလေသ႒ိေပတဝတၳဳ သတၱမံ။
၈။ စူဠေသ႒ိေပတဝတၳဳ
 ၂၄၆။ ''နေဂၢါ ကိေသာ ပဗၺဇိေတာသိ ဘေႏၲ၊ ရတၱႎ ကုဟႎ ဂစၧသိ ကိႆ ေဟတု။
 အာစိကၡ ေမ တံ အပိ သကၠဳေဏမု၊ သေဗၺန ဝိတၱံ ပဋိပါဒေယ တုဝ''ႏၲိ။
 ၂၄၇။ ''ဗာရာဏသီ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) နဂရံ ဒူရဃု႒ံ၊ တတၳာဟံ ဂဟပတိ အၯေကာ အဟု ဒီေနာ။
 အဒါတာ ေဂဓိတမေနာ အာမိသသၼႎ၊ ဒုႆီေလ်န ယမဝိသယမွိ ပေတၱာ။
 ၂၄၈။ ''ေသာ သူစိကာယ ကိလမိေတာ ေတဟိ၊
 ေတေနဝ ဉာတီသု ယာမိ အာမိသကိၪၥိကၡေဟတု။
 အဒါနသီလာ န စ သဒၵဟႏၲိ၊
 ဒါနဖလံ ေဟာတိ ပရမွိ ေလာေက။
 ၂၄၉။ ''ဓီတာ စ မယွံ လပေတ အဘိကၡဏံ၊ 'ဒႆာမိ ဒါနံ ပိတူနံ ပိတာမဟာနံ'။
 တမုပကၡဋံ ပရိဝိသယႏၲိ ျဗာဟၼဏာ [မူကြဲ-ျဗာဟၼေဏ (သီ)] 'ယာမိ အဟံ အႏၶကဝိႏၵံ ေဘာတၱဳ'''ႏၲိ။
 ၂၅ဝ။ တမေဝါစ ရာဇာ ''အႏုဘဝိယာန တမၸိ၊
 ဧယ်ာသိ ခိပၸံ အဟမပိ ကႆံ ပူဇံ။
 အာစိကၡ ေမ တံ ယဒိ အတၳိ ေဟတု၊
 သဒၶါယိတံ ေဟတုဝေစာ သုေဏာမာ''တိ။
 ၂၅၁။ 'တထာ'တိ ဝတြာ အဂမာသိ တတၳ၊ ဘုၪၨႎသု ဘတၱံ န စ ဒကၡိဏာရဟာ။
 ပစၥာဂမိ ရာဇဂဟံ ပုနာပရံ၊ ပါတုရေဟာသိ ပုရေတာ ဇနာဓိပႆ။
 ၂၅၂။ ဒိသြာန ေပတံ ပုနေဒဝ အာဂတံ၊ ရာဇာ အေဝါစ ''အဟမပိ ကႎ ဒဒါမိ။
 အာစိကၡ ေမ တံ ယဒိ အတၳိ ေဟတု၊ ေယန တုဝံ စိရတရံ ပီဏိေတာ သိယာ''တိ။
 ၂၅၃။ ''ဗုဒၶၪၥ သံဃံ ပရိဝိသိယာန ရာဇ၊ အေႏၷန ပါေနန စ စီဝေရန။
 တံ ဒကၡိဏံ အာဒိသ ေမ ဟိတာယ၊ ဧဝံ အဟံ စိရတရံ ပီဏိေတာ သိယာ''တိ။
 ၂၅၄။ တေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄) စ ရာဇာ နိပတိတြာ တာဝေဒ [မူကြဲ-တာဝေဒဝ (သ်ာ)] တေဒဝ (က)] ဒါနံ သဟတၳာ အတုလံ ဒဒိတြာ [မူကြဲ-အတုလၪၥ ဒတြာ (သ်ာ၊ က၊)] သံေဃ။
 အာေရာေစသိ ပကတံ [မူကြဲ-အာေရာစယီ ပကတႎ (သီ၊ သ်ာ၊)] တထာဂတႆ၊ တႆ စ ေပတႆ ဒကၡိဏံ အာဒိသိတၳ။
 ၂၅၅။ ေသာ ပူဇိေတာ အတိဝိယ ေသာဘမာေနာ၊ ပါတုရေဟာသိ ပုရေတာ ဇနာဓိပႆ။
 ''ယေကၡာဟမသၼိ ပရမိဒၶိပေတၱာ၊ န မယွမတၳိ သမာ သဒိသာ [မူကြဲ-မယွမိဒၶိသမသဒိသာ (သီ၊ သ်ာ၊)] မာႏုသာ။
 ၂၅၆။ ''ပႆာႏုဘာဝံ အပရိမိတံ မမယိဒံ၊ တယာႏုဒိ႒ံ အတုလံ ဒတြာ သံေဃ။
 သႏၲပၸိေတာ သတတံ သဒါ ဗဟူဟိ၊ ယာမိ အဟံ သုခိေတာ မႏုႆေဒဝါ''တိ။
စူဠေသ႒ိေပတဝတၳဳ အ႒မံ နိ႒ိတံ။
ဘာဏဝါရံ ပဌမံ နိ႒ိတံ။
၉။ အကၤုရေပတဝတၳဳ
 ၂၅၇။ ''ယႆ အတၳာယ ဂစၧာမ၊ ကေမၺာဇံ ဓနဟာရကာ။
 အယံ ကာမဒေဒါ ယေကၡာ၊ ဣမံ ယကၡံ နယာမေသ။
 ၂၅၈။ ''ဣမံ ယကၡံ ဂေဟတြာန၊ သာဓုေကန ပသယွ ဝါ။
 ယာနံ အာေရာပယိတြာန၊ ခိပၸံ ဂစၧာမ ဒြါရက''ႏၲိ။
 ၂၅၉။ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၁ဝ။၁၅၁၊ ၁။၁၄။၁၉၆၊ ၂။၁၈။၁၅၃၊ ၂။၂၂။၁ဝ] ''ယႆ ႐ုကၡႆ ဆာယာယ၊ နိသီေဒယ် သေယယ် ဝါ။
 န တႆ သာခံ ဘေၪၨယ်၊ မိတၱဒုေဗ႓ာ ဟိ ပါပေကာ''တိ။
 ၂၆ဝ။ ''ယႆ ႐ုကၡႆ ဆာယာယ၊ နိသီေဒယ် သေယယ် ဝါ။
 ခႏၶမၸိ တႆ ဆိေႏၵယ်၊ အေတၳာ ေစ တာဒိေသာ သိယာ''တိ။
 ၂၆၁။ ''ယႆ (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) ႐ုကၡႆ ဆာယာယ၊ နိသီေဒယ် သေယယ် ဝါ။
 န တႆ ပတၱံ ဘိေႏၵယ် [မူကြဲ-ဟႎေသယ် (က)] မိတၱဒုေဗ႓ာ ဟိ ပါပေကာ''တိ။
 ၂၆၂။ ''ယႆ ႐ုကၡႆ ဆာယာယ၊ နိသီေဒယ် သေယယ် ဝါ။
 သမူလမၸိ တံ အဗၺဳေဟ [မူကြဲ-ဥဗၺေဟ (?)]၊ အေတၳာ ေစ တာဒိေသာ သိယာ''တိ။
 ၂၆၃။ ''ယေႆကရတၱိမၸိ ဃေရ ဝေသယ်၊ ယတၳႏၷပါနံ ပုရိေသာ လေဘထ။
 န တႆ ပါပံ မနသာပိ စိႏၲေယ၊ ကတညဳတာ သပၸဳရိေသဟိ ဝဏၰိတာ။
 ၂၆၄။ ''ယေႆကရတၱိမၸိ ဃေရ ဝေသယ်၊ အေႏၷန ပါေနန ဥပ႒ိေတာ သိယာ။
 န တႆ ပါပံ မနသာပိ စိႏၲေယ၊ အဒုဗ႓ပါဏီ ဒဟေတ မိတၱဒုဗ႓ႎ။
 ၂၆၅။ ''ေယာ ပုေဗၺ ကတကလ်ာေဏာ၊ ပစၧာ ပါေပန ဟႎသတိ။
 အလႅပါဏိဟေတာ [မူကြဲ-အဒုဗ႓ိပါဏီဟေတာ (က)] ေပါေသာ၊ န ေသာ ဘျဒာနိ ပႆတီ''တိ။
 ၂၆၆။ ''နာဟံ ေဒေဝန ဝါ မႏုေႆန ဝါ၊ ဣႆရိေယန ဝါဟံ သုပၸသေယွာ။
 ယေကၡာဟမသၼိ ပရမိဒၶိပေတၱာ၊ ဒူရဂၤေမာ ဝဏၰဗလူပပေႏၷာ''တိ။
 ၂၆၇။ ''ပါဏိ ေတ သဗၺေသာ ဝေဏၰာ၊ ပၪၥဓာေရာ မဓုႆေဝါ။
 နာနာရသာ ပဂၣရႏၲိ၊ မေညဟံ တံ ပုရိႏၵဒ''ႏၲိ။
 ၂၆၈။ ''နာမွိ ေဒေဝါ န ဂႏၶေဗၺာ၊ နာပိ သေကၠာ ပုရိႏၵေဒါ။
 ေပတံ မံ အကၤုရ ဇာနာဟိ၊ ေရာ႐ုဝမွာ [မူကြဲ-ေဟ႐ုဝမွာ (သီ၊)] ဣဓာဂတ''ႏၲိ။
 ၂၆၉။ ''ကႎသီေလာ ကႎသမာစာေရာ၊ ေရာ႐ုဝသၼႎ ပုေရ တုဝံ။
 ေကန ေတ ျဗဟၼစရိေယန၊ ပုညံ ပါဏိမွိ ဣဇၩတီ''တိ။
 ၂၇ဝ။ ''တုႏၷဝါေယာ ပုေရ အာသႎ၊ ေရာ႐ုဝသၼႎ တဒါ အဟံ။
 သုကိစၧဝုတၱိ ကပေဏာ၊ န ေမ ဝိဇၨတိ ဒါတေဝ။
 ၂၇၁။ ''နိေဝသနၪၥ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) [မူကြဲ-အာေဝသနၪၥ (သီ၊)] ေမ အာသိ၊ အသယွႆ ဥပႏၲိေက။
 သဒၶႆ ဒါနပတိေနာ၊ ကတပုညႆ လဇၨိေနာ။
 ၂၇၂။ ''တတၳ ယာစနကာ ယႏၲိ၊ နာနာေဂါတၱာ ဝနိဗၺကာ။
 ေတ စ မံ တတၳ ပုစၧႏၲိ၊ အသယွႆ နိေဝသနံ။
 ၂၇၃။ ''ကတၳ ဂစၧာမ ဘဒၵံ ေဝါ၊ ကတၳ ဒါနံ ပဒီယတိ။
 ေတသာဟံ ပုေ႒ာ အကၡာမိ၊ အသယွႆ နိေဝသနံ။
 ၂၇၄။ ''ပဂၢယွ ဒကၡိဏံ ဗာဟုံ၊ ဧတၳ ဂစၧထ ဘဒၵံ ေဝါ။
 ဧတၳ ဒါနံ ပဒီယတိ၊ အသယွႆ နိေဝသေန။
 ၂၇၅။ ''ေတန ပါဏိ ကာမဒေဒါ၊ ေတန ပါဏိ မဓုႆေဝါ။
 ေတန ေမ ျဗဟၼစရိေယန၊ ပုညံ ပါဏိမွိ ဣဇၩတီ''တိ။
 ၂၇၆။ ''န ကိရ တြံ အဒါ ဒါနံ၊ သကပါဏီဟိ ကႆစိ။
 ပရႆ ဒါနံ အႏုေမာဒမာေနာ၊ ပါဏႎ ပဂၢယွ ပါဝဒိ။
 ၂၇၇။ ''ေတန ပါဏိ ကာမဒေဒါ၊ ေတန ပါဏိ မဓုႆေဝါ။
 ေတန ေတ ျဗဟၼစရိေယန၊ ပုညံ ပါဏိမွိ ဣဇၩတိ။
 ၂၇၈။ ''ေယာ ေသာ ဒါနမဒါ ဘေႏၲ၊ ပသေႏၷာ သကပါဏိဘိ။
 ေသာ ဟိတြာ မာႏုသံ ေဒဟံ၊ ကႎ ႏု ေသာ ဒိသတံ ဂေတာ''တိ။
 ၂၇၉။ ''နာဟံ ပဇာနာမိ အသယွသာဟိေနာ၊ အဂႌရသႆ ဂတႎ အာဂတႎ ဝါ။
 သုတၪၥ ေမ ေဝႆဝဏႆ သႏၲိေက၊ သကၠႆ သဟဗ်တံ ဂေတာ အသေယွာ''တိ။
 ၂၈ဝ။ ''အလေမဝ ကာတုံ ကလ်ာဏံ၊ ဒါနံ ဒါတုံ ယထာရဟံ။
 ပါဏႎ ကာမဒဒံ ဒိသြာ၊ ေကာ ပုညံ န ကရိႆတိ။
 ၂၈၁။ ''ေသာ ဟိ ႏူန ဣေတာ ဂႏ႖ာ၊ အႏုပၸတြာန ဒြါရကံ။
 ဒါနံ ပ႒ပယိႆာမိ၊ ယံ မမႆ သုခါဝဟံ။
 ၂၈၂။ ''ဒႆာမႏၷၪၥ ပါနၪၥ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ပပၪၥ ဥဒပါနၪၥ၊ ဒုေဂၢ သကၤမနာနိ စာ''တိ။
 ၂၈၃။ ''ေကန (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) ေတ အဂၤုလီ ကုဏာ [မူကြဲ-ကုဏၭာ (သီ၊ သ်ာ)] မုခၪၥ ကုဏလီကတံ [မူကြဲ-ကု႑လီကတံ (သီ၊ သ်ာ၊ က)]
 အကၡီနိ စ ပဂၣရႏၲိ၊ ကႎ ပါပံ ပကတံ တယာ''တိ။
 ၂၈၄။ ''အဂႌရသႆ ဂဟပတိေနာ၊ သဒၶႆ ဃရေမသိေနာ။
 တႆာဟံ ဒါနဝိႆေဂၢ၊ ဒါေန အဓိကေတာ အဟုံ။
 ၂၈၅။ ''တတၳ ယာစနေက ဒိသြာ၊ အာဂေတ ေဘာဇနတၳိေက။
 ဧကမႏၲံ အပကၠမၼ၊ အကာသႎ ကုဏလႎ မုခံ။
 ၂၈၆။ ''ေတန ေမ အဂၤုလီ ကုဏာ၊ မုခၪၥ ကုဏလီကတံ။
 အကၡီနိ ေမ ပဂၣရႏၲိ၊ တံ ပါပံ ပကတံ မယာ''တိ။
 ၂၈၇။ ''ဓေမၼန ေတ ကာပုရိသ၊ မုခၪၥ ကုဏလီကတံ။
 အကၡီနိ စ ပဂၣရႏၲိ၊ ယံ တံ ပရႆ ဒါနႆ။
 အကာသိ ကုဏလႎ မုခံ။
 ၂၈၈။ ''ကထံ ဟိ ဒါနံ ဒဒမာေနာ၊ ကေရယ် ပရပတၱိယံ။
 အႏၷံ ပါနံ ခါဒနီယံ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ၂၈၉။ ''ေသာ ဟိ ႏူန ဣေတာ ဂႏ႖ာ၊ အႏုပၸတြာန ဒြါရကံ။
 ဒါနံ ပ႒ပယိႆာမိ၊ ယံ မမႆ သုခါဝဟံ။
 ၂၉ဝ။ ''ဒႆာမႏၷၪၥ ပါနၪၥ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ပပၪၥ ဥဒပါနၪၥ၊ ဒုေဂၢ သကၤမနာနိ စာ''တိ။
 ၂၉၁။ တေတာ ဟိ ေသာ နိဝတၱိတြာ၊ အႏုပၸတြာန ဒြါရကံ။
 ဒါနံ ပ႒ပယိ အကၤုေရာ၊ ယံတုမႆ [မူကြဲ-ယံ တံ အႆ (သ်ာ)] ယႏၲမႆ (က၊)] သုခါဝဟံ။
 ၂၉၂။ အဒါ အႏၷၪၥ ပါနၪၥ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ပပၪၥ ဥဒပါနၪၥ၊ ဝိပၸသေႏၷန ေစတသာ။
 ၂၉၃။ ''ေကာ ဆာေတာ ေကာ စ တသိေတာ၊ ေကာ ဝတၳံ ပရိဒဟိႆတိ။
 ကႆ သႏၲာနိ ေယာဂၢါနိ၊ ဣေတာ ေယာေဇႏၲဳ ဝါဟနံ။
 ၂၉၄။ ''ေကာ ဆတၱိစၧတိ ဂႏၶၪၥ၊ ေကာ မာလံ ေကာ ဥပါဟနံ။
 ဣတိႆု တတၳ ေဃာေသႏၲိ၊ ကပၸကာ သူဒမာဂဓာ [မူကြဲ-ပါဋဝါ (က)]
 သဒါ သာယၪၥ ပါေတာ စ၊ အကၤုရႆ နိေဝသေန။
 ၂၉၅။ '''သုခံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) သုပတိ အကၤုေရာ'၊ ဣတိ ဇာနာတိ မံ ဇေနာ။
 ဒုကၡံ သုပါမိ သိႏၶက [မူကြဲ-သႏၵဳက၊ သိႏၶဳက (က)] ယံ န ပႆာမိ ယာစေက။
 ၂၉၆။ '''သုခံ သုပတိ အကၤုေရာ'၊ ဣတိ ဇာနာတိ မံ ဇေနာ။
 ဒုကၡံ သိႏၶက သုပါမိ၊ အပၸေက သု ဝနိဗၺေက''တိ။
 ၂၉၇။ ''သေကၠာ ေစ ေတ ဝရံ ဒဇၨာ၊ တာဝတႎသာနမိႆေရာ။
 ကိႆ သဗၺႆ ေလာကႆ၊ ဝရမာေနာ ဝရံ ဝေရ''တိ။
 ၂၉၈။ ''သေကၠာ ေစ ေမ ဝရံ ဒဇၨာ၊ တာဝတႎသာနမိႆေရာ။
 ကာလု႒ိတႆ ေမ သေတာ၊ သုရိယုဂၢမနံ ပတိ။
 ဒိဗၺာ ဘကၡာ ပါတုဘေဝယ်ဳံ၊ သီလဝေႏၲာ စ ယာစကာ။
 ၂၉၉။ ''ဒဒေတာ ေမ န ခီေယထ၊ ဒတြာ နာႏုတေပယ်ဟံ။
 ဒဒံ စိတၱံ ပသာေဒယ်ံ၊ ဧတံ သကၠံ ဝရံ ဝေရ''တိ။
 ၃ဝဝ။ ''န သဗၺဝိတၱာနိ ပေရ ပေဝေစၧ၊ ဒေဒယ် ဒါနၪၥ ဓနၪၥ ရေကၡ။
 တသၼာ ဟိ ဒါနာ ဓနေမဝ ေသေယ်ာ၊ အတိပၸဒါေနန ကုလာ န ေဟာႏၲိ။
 ၃ဝ၁။ ''အဒါနမတိဒါနၪၥ၊ နပၸသံသႏၲိ ပ႑ိတာ။
 တသၼာ ဟိ ဒါနာ ဓနေမဝ ေသေယ်ာ၊ သေမန ဝေတၱယ် သ ဓီရဓေမၼာ''တိ။
 ၃ဝ၂။ ''အေဟာ ဝတ ေရ အဟေမဝ ဒဇၨံ၊ သေႏၲာ စ မံ သပၸဳရိသာ ဘေဇယ်ဳံ။
 ေမေဃာဝ နိႏၷာနိ ပရိပူရယေႏၲာ [မူကြဲ-ဘိပူရယေႏၲာ (သီ)] ဟိ ပူရယေႏၲာ (သ်ာ)] သႏၲပၸေယ သဗၺဝနိဗၺကာနံ။
 ၃ဝ၃။ ''ယႆ ယာစနေက ဒိသြာ၊ မုခဝေဏၰာ ပသီဒတိ။
 ဒတြာ အတၱမေနာ ေဟာတိ၊ တံ ဃရံ ဝသေတာ သုခံ။
 ၃ဝ၄။ ''ယႆ ယာစနေက ဒိသြာ၊ မုခဝေဏၰာ ပသီဒတိ။
 ဒတြာ အတၱမေနာ ေဟာတိ၊ ဧသာ ယညႆ [မူကြဲ-ပုညႆ (သီ၊)] သမၸဒါ။
 ၃ဝ၅။ [မူကြဲ-အ၊ နိ၊ ၆။၃၇] ''ပုေဗၺဝ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) ဒါနာ သုမေနာ၊ ဒဒံ စိတၱံ ပသာဒေယ။
 ဒတြာ အတၱမေနာ ေဟာတိ၊ ဧသာ ယညႆ [မူကြဲ-ပုညႆ (သီ၊)] သမၸဒါ''တိ။
 ၃ဝ၆။ သ႒ိ ဝါဟသဟႆာနိ၊ အကၤုရႆ နိေဝသေန။
 ေဘာဇနံ ဒီယေတ နိစၥံ၊ ပုညေပကၡႆ ဇႏၲဳေနာ။
 ၃ဝ၇။ တိသဟႆာနိ သူဒါနိ ဟိ [မူကြဲ-သူဒါနိ (သ်ာ၊ က)] အာမုတၱမဏိကု႑လာ။
 အကၤုရံ ဥပဇီဝႏၲိ၊ ဒါေန ယညႆ ဝါဝဋာ [မူကြဲ-ဗ်ာဝဋာ (သီ)] ပါဝဋာ (သ်ာ)]
 ၃ဝ၈။ သ႒ိ ပုရိသသဟႆာနိ၊ အာမုတၱမဏိကု႑လာ။
 အကၤုရႆ မဟာဒါေန၊ က႒ံ ဖာေလႏၲိ မာဏဝါ။
 ၃ဝ၉။ ေသာဠသိတၳိသဟႆာနိ၊ သဗၺာလကၤာရဘူသိတာ။
 အကၤုရႆ မဟာဒါေန၊ ဝိဓာ ပိေ႑ႏၲိ နာရိေယာ။
 ၃၁ဝ။ ေသာဠသိတၳိသဟႆာနိ၊ သဗၺာလကၤာရဘူသိတာ။
 အကၤုရႆ မဟာဒါေန၊ ဒဗၺိဂါဟာ ဥပ႒ိတာ။
 ၃၁၁။ ဗဟုံ ဗဟူနံ ပါဒါသိ၊ စိရံ ပါဒါသိ ခတၱိေယာ။
 သကၠစၥၪၥ သဟတၳာ စ၊ စိတၱီကတြာ ပုနပၸဳနံ။
 ၃၁၂။ ဗဟူ မာေသ စ ပေကၡ စ၊ ဥတုသံဝစၧရာနိ စ။
 မဟာဒါနံ ပဝေတၱသိ၊ အကၤုေရာ ဒီဃမႏၲရံ။
 ၃၁၃။ ဧဝံ ဒတြာ ယဇိတြာ စ၊ အကၤုေရာ ဒီဃမႏၲရံ။
 ေသာ ဟိတြာ မာႏုသံ ေဒဟံ၊ တာဝတႎသူပေဂါ အဟု။
 ၃၁၄။ ကဋစၧဳဘိကၡံ ဒတြာန၊ အႏု႐ုဒၶႆ ဣႏၵေကာ။
 ေသာ ဟိတြာ မာႏုသံ ေဒဟံ၊ တာဝတႎသူပေဂါ အဟု။
 ၃၁၅။ ဒသဟိ ဌာေနဟိ အကၤုရံ၊ ဣႏၵေကာ အတိေရာစတိ။
 ႐ူေပ သေဒၵ ရေသ ဂေႏၶ၊ ေဖာ႒ေဗၺ စ မေနာရေမ။
 ၃၁၆။ အာယုနာ ယသသာ ေစဝ၊ ဝေဏၰန စ သုေခန စ။
 အာဓိပေစၥန အကၤုရံ၊ ဣႏၵေကာ အတိေရာစတိ။
 ၃၁၇။ တာဝတႎေသ ယဒါ ဗုေဒၶါ၊ သိလာယံ ပ႑ဳကမၺေလ။
 ပါရိစၧတၱကမူလမွိ၊ ဝိဟာသိ ပုရိသုတၱေမာ။
 ၃၁၈။ ဒသသု (ေပတဝတၳဳ၊၁၆ဝ) ေလာကဓာတူသု၊ သႏၷိပတိတြာန ေဒဝတာ။
 ပယိ႐ုပါသႏၲိ သမၺဳဒၶံ၊ ဝသႏၲံ နဂမုဒၶနိ။
 ၃၁၉။ န ေကာစိ ေဒေဝါ ဝေဏၰန၊ သမၺဳဒၶံ အတိေရာစတိ။
 သေဗၺ ေဒေဝ အတိကၠမၼ [မူကြဲ-အဓိဂယွ (သီ)] အတိဂၢယွ (က)]၊ သမၺဳေဒၶါဝ ဝိေရာစတိ။
 ၃၂ဝ။ ေယာဇနာနိ ဒသ ေဒြ စ၊ အကၤုေရာယံ တဒါ အဟု။
 အဝိဒူေရဝ ဗုဒၶႆ [မူကြဲ-အဝိဒူေရ သမၺဳဒၶႆ (က)] ဣႏၵေကာ အတိေရာစတိ။
 ၃၂၁။ ၾသေလာေကတြာန သမၺဳေဒၶါ၊ အကၤုရၪၥာပိ ဣႏၵကံ။
 ဒကၡိေဏယ်ံ သမ႓ာေဝေႏၲာ [မူကြဲ-ပဘာေဝေႏၲာ (သီ)] ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။
 ၃၂၂။ ''မဟာဒါနံ တယာ ဒိႏၷံ၊ အကၤုရ ဒီဃမႏၲရံ။
 အတိဒူေရ [မူကြဲ-သုဝိဒူေရ (က၊)] နိသိေႏၷာသိ၊ အာဂစၧ မမ သႏၲိေက''တိ။
 ၃၂၃။ ေစာဒိေတာ ဘာဝိတေတၱန၊ အကၤုေရာ ဣဒမျဗဝိ။
 ''ကႎ မယွံ ေတန ဒါေနန၊ ဒကၡိေဏေယ်န သုညတံ။
 ၃၂၄။ ''အယံ ေသာ ဣႏၵေကာ ယေကၡာ၊ ဒဇၨာ ဒါနံ ပရိတၱကံ။
 အတိေရာစတိ အေမွဟိ၊ စေႏၵာ တာရဂေဏ ယထာ''တိ။
 ၃၂၅။ ''ဥဇၨဂၤေလ ယထာ ေခေတၱ၊ ဗီဇံ ဗဟုမၸိ ေရာပိတံ။
 န ဝိပုလဖလံ ေဟာတိ၊ နပိ ေတာေသတိ ကႆကံ။
 ၃၂၆။ ''တေထဝ ဒါနံ ဗဟုကံ၊ ဒုႆီေလသု ပတိ႒ိတံ။
 န ဝိပုလဖလံ ေဟာတိ၊ နပိ ေတာေသတိ ဒါယကံ။
 ၃၂၇။ ''ယထာပိ ဘဒၵေက ေခေတၱ၊ ဗီဇံ အပၸမၸိ ေရာပိတံ။
 သမၼာ ဓာရံ ပေဝစၧေႏၲ၊ ဖလံ ေတာေသတိ ကႆကံ။
 ၃၂၈။ ''တေထဝ သီလဝေႏၲသု၊ ဂုဏဝေႏၲသု တာဒိသု။
 အပၸကမၸိ ကတံ ကာရံ၊ ပုညံ ေဟာတိ မဟပၹလ''ႏၲိ။
 ၃၂၉။ ဝိေစယ် ဒါနံ ဒါတဗၺံ၊ ယတၳ ဒိႏၷံ မဟပၹလံ။
 ဝိေစယ် ဒါနံ ဒတြာန၊ သဂၢံ ဂစၧႏၲိ ဒါယကာ။
 ၃၃ဝ။ ဝိေစယ် (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) ဒါနံ သုဂတပၸသတၳံ၊ ေယ ဒကၡိေဏယ်ာ ဣဓ ဇီဝေလာေက။
 ဧေတသု ဒိႏၷာနိ မဟပၹလာနိ၊ ဗီဇာနိ ဝုတၱာနိ ယထာ သုေခေတၱတိ။
အကၤုရေပတဝတၳဳ နဝမံ။
၁ဝ။ ဥတၱရမာတုေပတိဝတၳဳ
 ၃၃၁။ ဒိဝါဝိဟာရဂတံ ဘိကၡဳံ၊ ဂဂၤါတီေရ နိသိႏၷကံ။
 တံ ေပတီ ဥပသကၤမၼ၊ ဒုဗၺဏၰာ ဘီ႐ုဒႆနာ။
 ၃၃၂။ ေကသာ စႆာ အတိဒီဃာ [မူကြဲ-အဟူ ဒီဃာ (က)] ယာဝဘူမာဝလမၺေရ [မူကြဲ-ယာဝ ဘူမ်ာ'ဝလမၺေရ (?)]။
 ေကေသဟိ သာ ပဋိစၧႏၷာ၊ သမဏံ ဧတဒျဗဝိ။
 ၃၃၃။ ''ပၪၥပဏၰာသဝႆာနိ၊ ယေတာ ကာလကၤတာ အဟံ။
 နာဘိဇာနာမိ ဘုတၱံ ဝါ၊ ပီတံ ဝါ ပန ပါနိယံ။
 ေဒဟိ တြံ ပါနိယံ ဘေႏၲ၊ တသိတာ ပါနိယာယ ေမ''တိ။
 ၃၃၄။ ''အယံ သီေတာဒိကာ ဂဂၤါ၊ ဟိမဝႏၲေတာ [မူကြဲ-ဟိမဝႏၲာဝ (က၊)] သႏၵတိ။
 ပိဝ ဧေတၱာ ဂေဟတြာန၊ ကႎ မံ ယာစသိ ပါနိယ''ႏၲိ။
 ၃၃၅။ ''သစာဟံ ဘေႏၲ ဂဂၤါယ၊ သယံ ဂဏွာမိ ပါနိယံ။
 ေလာဟိတံ ေမ ပရိဝတၱတိ၊ တသၼာ ယာစာမိ ပါနိယ''ႏၲိ။
 ၃၃၆။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဂဂၤါ ေတ ေဟာတိ ေလာဟိတ''ႏၲိ။
 ၃၃၇။ ''ပုေတၱာ ေမ ဥတၱေရာ နာမ [မူကြဲ-ပုေတၱာ ေမ ဘေႏၲ ဥတၱေရာ (က)] သေဒၶါ အာသိ ဥပါသေကာ။
 ေသာ စ မယွံ အကာမာယ၊ သမဏာနံ ပေဝစၧတိ။
 ၃၃၈။ ''စီဝရံ ပိ႑ပါတၪၥ၊ ပစၥယံ သယနာသနံ။
 တမဟံ ပရိဘာသာမိ၊ မေစၧေရန ဥပဒၵဳတာ။
 ၃၃၉။ ''ယံ တြံ မယွံ အကာမာယ၊ သမဏာနံ ပေဝစၧသိ။
 စီဝရံ ပိ႑ပါတၪၥ၊ ပစၥယံ သယနာသနံ။
 ၃၄ဝ။ ''ဧတံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) ေတ ပရေလာကသၼႎ၊ ေလာဟိတံ ေဟာတု ဥတၱရ။
 တႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန၊ ဂဂၤါ ေမ ေဟာတိ ေလာဟိတ''ႏၲိ။
ဥတၱရမာတုေပတိဝတၳဳ ဒသမံ။
၁၁။ သုတၱေပတဝတၳဳ
 ၃၄၁။ ''အဟံ ပုေရ ပဗၺဇိတႆ ဘိကၡဳေနာ၊ သုတၱံ အဒါသႎ ဥပသကၤမၼ ယာစိတာ။
 တႆ ဝိပါေကာ ဝိပုလဖလူပလဗ႓တိ၊ ဗဟုကာ စ ေမ ဥပၸဇၨေရ [မူကြဲ-ဗဟူ စ ေမ ဥပပဇၨေရ (သီ၊)] ဝတၳေကာဋိေယာ။
 ၃၄၂။ ''ပုပၹာဘိကိဏၰံ ရမိတံ [မူကြဲ-ရမၼမိဒံ (က၊)] ဝိမာနံ၊ အေနကစိတၱံ နရနာရိေသဝိတံ။
 သာဟံ ဘုၪၨာမိ စ ပါ႐ုပါမိ စ၊ ပဟူတဝိတၱာ န စ တာဝ ခီယတိ။
 ၃၄၃။ ''တေႆဝ ကမၼႆ ဝိပါကမႏြယာ၊ သုခၪၥ သာတၪၥ ဣဓူပလဗ႓တိ။
 သာဟံ ဂႏ႖ာ ပုနေဒဝ မာႏုသံ၊ ကာဟာမိ ပုညာနိ နယယ်ပုတၱ မ''ႏၲိ။
 ၃၄၄။ ''သတၱ တုဝံ ဝႆသတာ ဣဓာဂတာ၊
 ဇိဏၰာ စ ဝုၯာ စ တဟႎ ဘဝိႆသိ။
 သေဗၺဝ ေတ ကာလကတာ စ ဉာတကာ၊
 ကႎ တတၳ ဂႏ႖ာန ဣေတာ ကရိႆသီ''တိ။
 ၃၄၅။ ''သေတၱဝ ဝႆာနိ ဣဓာဂတာယ ေမ၊ ဒိဗၺၪၥ သုခၪၥ သမပၸိတာယ။
 သာဟံ ဂႏ႖ာန ပုနေဒဝ မာႏုသံ၊ ကာဟာမိ ပုညာနိ နယယ်ပုတၱ မ''ႏၲိ။
 ၃၄၆။ ေသာ တံ ဂေဟတြာန ပသယွ ဗာဟာယံ၊ ပစၥာနယိတြာန ေထရႎ သုဒုဗၺလံ။
 ''ဝေဇၨသိ အညမၸိ ဇနံ ဣဓာဂတံ၊ 'ကေရာထ ပုညာနိ သုခူပလဗ႓တိ''။
 ၃၄၇။ ''ဒိ႒ာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) မယာ အကေတန သာဓုနာ၊ ေပတာ ဝိဟညႏၲိ တေထဝ မႏုႆာ။
 ကမၼၪၥ ကတြာ သုခေဝဒနီယံ၊ ေဒဝါ မႏုႆာ စ သုေခ ဌိတာ ပဇာ''တိ။
သုတၱေပတဝတၳဳ ဧကာဒသမံ။
၁၂။ ကဏၰမု႑ေပတိဝတၳဳ
 ၃၄၈။ ''ေသာဏၰေသာပါနဖလကာ၊ ေသာဏၰဝါလုကသႏၳတာ။
 တတၳ ေသာဂႏၶိယာ ဝဂၢဴ၊ သုစိဂႏၶာ မေနာရမာ။
 ၃၄၉။ ''နာနာ႐ုေကၡဟိ သၪၧႏၷာ၊ နာနာဂႏၶသေမရိတာ။
 နာနာပဒုမသၪၧႏၷာ၊ ပု႑ရီကသေမာတတာ [မူကြဲ-သေမာဟတာ (က)]
 ၃၅ဝ။ ''သုရဘႎ သမၸဝါယႏၲိ၊ မႏုညာ မာလုေတရိတာ။
 ဟံသေကာၪၥာဘိ႐ုဒါ စ၊ စကၠဝကၠာဘိကူဇိတာ။
 ၃၅၁။ ''နာနာဒိဇဂဏာကိဏၰာ၊ နာနာသရဂဏာယုတာ။
 နာနာဖလဓရာ ႐ုကၡာ၊ နာနာပုပၹဓရာ ဝနာ။
 ၃၅၂။ ''န မႏုေႆသု ဤဒိသံ၊ နဂရံ ယာဒိသံ ဣဒံ။
 ပါသာဒါ ဗဟုကာ တုယွံ၊ ေသာဝဏၰ႐ူပိယာမယာ။
 ဒဒၵလႅမာနာ အာေဘႏၲိ [မူကြဲ-အာဘႏၲိ (က)] သမႏၲာ စတုေရာ ဒိသာ။
 ၃၅၃။ ''ပၪၥ ဒါသိသတာ တုယွံ၊ ယာ ေတမာ ပရိစာရိကာ။
 တာ [မူကြဲ-ကာ (က၊)] ကမၺဳကာယူရဓရာ [မူကြဲ-ကမၺဳေကယူရဓရာ (သီ)] ကၪၥနာေဝဠဘူသိတာ။
 ၃၅၄။ ''ပလႅကၤာ ဗဟုကာ တုယွံ၊ ေသာဝဏၰ႐ူပိယာမယာ။
 ကဒလိမိဂသၪၧႏၷာ [မူကြဲ-ကာဒလိမိဂသၪၧႏၷာ (သီ)] သဇၨာ ေဂါနကသႏၳတာ။
 ၃၅၅။ ''ယတၳ တြံ ဝါသူပဂတာ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ။
 သမၸတၱာယၯရတၱာယ [မူကြဲ-။ ရတၱိယာ (က)] တေတာ ဥ႒ာယ ဂစၧသိ။
 ၃၅၆။ ''ဥယ်ာနဘူမႎ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄) ဂႏ႖ာန၊ ေပါကၡရညာ သမႏၲေတာ။
 တႆာ တီေရ တုဝံ ဌာသိ၊ ဟရိေတ သဒၵေလ သုေဘ။
 ၃၅၇။ ''တေတာ ေတ ကဏၰမုေ႑ာ သုနေခါ၊ အဂၤမဂၤါနိ ခါဒတိ။
 ယဒါ စ ခါယိတာ အာသိ၊ အ႒ိသခၤလိကာ ကတာ။
 ၾသဂါဟသိ ေပါကၡရဏႎ၊ ေဟာတိ ကာေယာ ယထာ ပုေရ။
 ၃၅၈။ ''တေတာ တြံ အဂၤပစၥဂႌ [မူကြဲ-အဂၤပစၥဂၤါ (က)] သုစာ႐ု ပိယဒႆနာ။
 ဝေတၳန ပါ႐ုပိတြာန၊ အာယာသိ မမ သႏၲိကံ။
 ၃၅၉။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ကဏၰမုေ႑ာ သုနေခါ တဝအဂၤမဂၤါနိ ခါဒတီ''တိ။
 ၃၆ဝ။ ''ကိမိလာယံ [မူကြဲ-ကိမၺိလာယံ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဂဟပတိ၊ သေဒၶါ အာသိ ဥပါသေကာ။
 တႆာဟံ ဘရိယာ အာသႎ၊ ဒုႆီလာ အတိစာရိနီ။
 ၃၆၁။ ''ေသာ မံ အတိစရမာနာယ [မူကြဲ-ဧဝမာတိစရမာနာယ (သ်ာ၊ ပီ)] သာမိေကာ ဧတဒျဗဝိ။
 'ေနတံ ဆႏၷံ [မူကြဲ-ေနတံ ဆႏၷံ န (သီ)] ေနတံ ဆႏၷံ ေနတံ (က၊)] ပတိ႐ူပံ၊ ယံ တြံ အတိစရာသိ မံ'။
 ၃၆၂။ ''သာဟံ ေဃာရၪၥ သပထံ၊ မုသာဝါဒၪၥ ဘာသိသံ။
 'နာဟံ တံ အတိစရာမိ၊ ကာေယန ဥဒ ေစတသာ။
 ၃၆၃။ '''သစာဟံ တံ အတိစရာမိ၊ ကာေယန ဥဒ ေစတသာ။
 ကဏၰမုေ႑ာ ယံ သုနေခါ၊ အဂၤမဂၤါနိ ခါဒတု'။
 ၃၆၄။ ''တႆ ကမၼႆ ဝိပါကံ၊ မုသာဝါဒႆ စူဘယံ။
 သေတၱဝ ဝႆသတာနိ၊ အႏုဘူတံ ယေတာ ဟိ ေမ။
 ကဏၰမုေ႑ာ စ သုနေခါ၊ အဂၤမဂၤါနိ ခါဒတိ။
 ၃၆၅။ ''တြၪၥ ေဒဝ ဗဟုကာေရာ၊ အတၳာယ ေမ ဣဓာဂေတာ။
 သုမုတၱာဟံ ကဏၰမု႑ႆ၊ အေသာကာ အကုေတာဘယာ။
 ၃၆၆။ ''တာဟံ ေဒဝ နမႆာမိ၊ ယာစာမိ ပၪၨလီကတာ။
 ဘုၪၨ အမာႏုေသ ကာေမ၊ ရမ ေဒဝ မယာ သဟာ''တိ။
 ၃၆၇။ ''ဘုတၱာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) အမာႏုသာ ကာမာ၊ ရမိေတာမွိ တယာ သဟ။
 တာဟံ သုဘေဂ ယာစာမိ၊ ခိပၸံ ပဋိနယာဟိ မ''ႏၲိ။
ကဏၰမု႑ေပတိဝတၳဳ ဒြါဒသမံ။
၁၃။ ဥဗၺရိေပတဝတၳဳ
 ၃၆၈။ အဟု ရာဇာ ျဗဟၼဒေတၱာ၊ ပၪၥာလာနံ ရေထသေဘာ။
 အေဟာရတၱာနမစၥယာ၊ ရာဇာ ကာလမၾကဳဗၺထ [မူကြဲ-ရာဇာ ကာလကၤရီ တဒါ (သီ)]
 ၃၆၉။ တႆ အာဠာဟနံ ဂႏ႖ာ၊ ဘရိယာ ကႏၵတိ ဥဗၺရီ [မူကြဲ-ဥပၸရိ (က)]
 ျဗဟၼဒတၱံ အပႆႏၲီ၊ ျဗဟၼဒတၱာတိ ကႏၵတိ။
 ၃၇ဝ။ ဣသိ စ တတၳ အာဂစၧိ၊ သမၸႏၷစရေဏာ မုနိ။
 ေသာ စ တတၳ အပုစၧိတၳ၊ ေယ တတၳ သုသမာဂတာ။
 ၃၇၁။ ''ကႆ ဣဒံ အာဠာဟနံ၊ နာနာဂႏၶသေမရိတံ။
 ကႆာယံ ကႏၵတိ ဘရိယာ၊ ဣေတာ ဒူရဂတံ ပတႎ။
 ျဗဟၼဒတၱံ အပႆႏၲီ၊ 'ျဗဟၼဒတၱာ'တိ ကႏၵတိ''။
 ၃၇၂။ ေတ စ တတၳ ဝိယာကံသု၊ ေယ တတၳ သုသမာဂတာ။
 ''ျဗဟၼဒတၱႆ ဘဒေႏၲ [မူကြဲ-ဘဒၵေႏၲ (က)] ျဗဟၼဒတၱႆ မာရိသ။
 ၃၇၃။ ''တႆ ဣဒံ အာဠာဟနံ၊ နာနာဂႏၶသေမရိတံ။
 တႆာယံ ကႏၵတိ ဘရိယာ၊ ဣေတာ ဒူရဂတံ ပတႎ။
 ျဗဟၼဒတၱံ အပႆႏၲီ၊ 'ျဗဟၼဒတၱာ'တိ ကႏၵတိ''။
 ၃၇၄။ ''ဆဠာသီတိသဟႆာနိ၊ ျဗဟၼဒတၱႆနာမကာ။
 ဣမသၼႎ အာဠာဟေန ဒၯာ၊ ေတသံ ကမႏုေသာစသီ''တိ။
 ၃၇၅။ ''ေယာ ရာဇာ စူဠနီပုေတၱာ၊ ပၪၥာလာနံ ရေထသေဘာ။
 တံ ဘေႏၲ အႏုေသာစာမိ၊ ဘတၱာရံ သဗၺကာမဒ''ႏၲိ။
 ၃၇၆။ ''သေဗၺ ဝါေဟသုံ ရာဇာေနာ၊ ျဗဟၼဒတၱႆနာမကာ။
 သေဗၺဝစူဠနီပုတၱာ၊ ပၪၥာလာနံ ရေထသဘာ။
 ၃၇၇။ ''သေဗၺသံ အႏုပုေဗၺန၊ မေဟသိတၱမကာရယိ။
 ကသၼာ ပုရိမေက ဟိတြာ၊ ပစၧိမံ အႏုေသာစသီ''တိ။
 ၃၇၈။ ''အာတုေမ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) ဣတၳိဘူတာယ၊ ဒီဃရတၱာယ မာရိသ။
 ယႆာ ေမ ဣတၳိဘူတာယ၊ သံသာေရ ဗဟုဘာသသီ''တိ။
 ၃၇၉။ ''အဟု ဣတၳီ အဟု ပုရိေသာ၊ ပသုေယာနိမၸိ အာဂမာ။
 ဧဝေမတံ အတီတာနံ၊ ပရိယေႏၲာ န ဒိႆတီ''တိ။
 ၃၈ဝ။ ''အာဒိတၱံ ဝတ မံ သႏၲံ၊ ဃတသိတၱံဝ ပါဝကံ။
 ဝါရိနာ ဝိယ ၾသသိၪၥံ၊ သဗၺံ နိဗၺာပေယ ဒရံ။
 ၃၈၁။ ''အဗၺဟီ ဝတ ေမ သလႅံ၊ ေသာကံ ဟဒယနိႆိတံ။
 ေယာ ေမ ေသာကပေရတာယ၊ ပတိေသာကံ အပါႏုဒိ။
 ၃၈၂။ ''သာဟံ အဗၺဴဠႇသလႅာသၼိ၊ သီတိဘူတာသၼိ နိဗၺဳတာ။
 န ေသာစာမိ န ေရာဒါမိ၊ တဝ သုတြာ မဟာမုနီ''တိ။
 ၃၈၃။ တႆ တံ ဝစနံ သုတြာ၊ သမဏႆ သုဘာသိတံ။
 ပတၱစီဝရမာဒါယ၊ ပဗၺဇိ အနဂါရိယံ။
 ၃၈၄။ သာ စ ပဗၺဇိတာ သႏၲာ၊ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ။
 ေမတၱာစိတၱံ အဘာေဝသိ၊ ျဗဟၼေလာကူပပတၱိယာ။
 ၃၈၅။ ဂါမာ ဂါမံ ဝိစရႏၲီ၊ နိဂေမ ရာဇဓာနိေယာ။
 ဥ႐ုေဝလာ နာမ ေသာ ဂါေမာ၊ ယတၳ ကာလမၾကဳဗၺထ။
 ၃၈၆။ ေမတၱာစိတၱံ အာဘာေဝတြာ၊ ျဗဟၼေလာကူပပတၱိယာ။
 ဣတၳိစိတၱံ ဝိရာေဇတြာ၊ ျဗဟၼေလာကူပဂါ အဟူတိ။
ဥဗၺရိေပတဝတၳဳ ေတရသမံ။
ဥဗၺရိဝေဂၢါ ဒုတိေယာ နိ႒ိေတာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ေမာစကံ [မူကြဲ-ပ႑ဳ (သဗၺတၳ)] မာတာ မတၱာ [မူကြဲ-ပိတာ (သီ၊ က)] ပတိယာ (သ်ာ၊)] စ၊ နႏၵာ ကု႑လီနာ ဃေဋာ။
 ေဒြ ေသ႒ီ တုႏၷဝါေယာ စ၊ ဥတၱရ [မူကြဲ-ဝိဟာရ (သဗၺတၳ)] သုတၱကဏၰ [မူကြဲ-ေသာပါန (သဗၺတၳ)] ဥဗၺရီတိ။
၃။ စူဠဝေဂၢါ
၁။ အဘိဇၨမာနေပတဝတၳဳ
 ၃၈၇။ ''အဘိဇၨမာေန (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) ဝါရိမွိ၊ ဂဂၤါယ ဣဓ ဂစၧသိ။
 နေဂၢါ ပုဗၺဒၶေပေတာဝ မာလဓာရီ အလကၤေတာ။
 ကုဟႎ ဂမိႆသိ ေပတ၊ ကတၳ ဝါေသာ ဘဝိႆတီ''တိ။
 ၃၈၈။ ''စုႏၵ႒ိလံ [မူကြဲ-စုႏၵ႒ိကံ (သီ၊)] ဂမိႆာမိ၊ ေပေတာ ေသာ ဣတိ ဘာသတိ။
 အႏၲေရ ဝါသဘဂါမံ၊ ဗာရာဏသႎ စ [မူကြဲ-ဗာရာဏသိယာ စ (သီ၊ သ်ာ၊)] သႏၲိေက''။
 ၃၈၉။ တၪၥ ဒိသြာ မဟာမေတၱာ၊ ေကာလိေယာ ဣတိ ဝိႆုေတာ။
 သတၱဳံ ဘတၱၪၥ ေပတႆ၊ ပီတကၪၥ ယုဂံ အဒါ။
 ၃၉ဝ။ နာဝါယ တိ႒မာနာယ၊ ကပၸကႆ အဒါပယိ။
 ကပၸကႆ ပဒိႏၷမွိ၊ ဌာေန ေပတႆ ဒိႆထ [မူကြဲ-ေပတႆု'ဒိႆထ (သီ)] ေပတႆု'ဒိစၧထ (?)]။
 ၃၉၁။ တေတာ သုဝတၳဝသေနာ၊ မာလဓာရီ အလကၤေတာ။
 ဌာေန ဌိတႆ ေပတႆ၊ ဒကၡိဏာ ဥပကပၸထ။
 တသၼာ ဒေဇၨထ ေပတာနံ၊ အႏုကမၸာယ ပုနပၸဳနံ။
 ၃၉၂။ သာတုႏၷဝသနာ [မူကြဲ-သာဟုႏၷဝါသိေနာ (သ်ာ၊ ပီ)] သာဟုႏၵဝါသိေနာ (က၊)] ဧေက၊ အေည ေကသနိဝါသနာ [မူကြဲ-ေကသနိဝါသိေနာ (သ်ာ၊ က)]
 ေပတာ ဘတၱာယ ဂစၧႏၲိ၊ ပကၠမႏၲိ ဒိေသာဒိသံ။
 ၃၉၃။ ဒူေရ ဧေက [မူကြဲ-ဒူေရ ေပတာ (က၊)] ပဓာဝိတြာ၊ အလဒၶါဝ နိဝတၱေရ။
 ဆာတာ ပမုစၧိတာ ဘႏၲာ၊ ဘူမိယံ ပဋိသုမ႓ိတာ။
 ၃၉၄။ ေတ စ [မူကြဲ-ေကစိ (သီ၊ သ်ာ၊)] တတၳ ပပတိတာ [မူကြဲ-ပပတိတြာ (သီ)] စ ပတိတာ (သ်ာ)] ဘူမိယံ ပဋိသုမ႓ိတာ။
 ပုေဗၺ အကတကလ်ာဏာ၊ အဂၢိဒၯာဝ အာတေပ။
 ၃၉၅။ ''မယံ ပုေဗၺ ပါပဓမၼာ၊ ဃရဏီ ကုလမာတေရာ။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကမွ အတၱေနာ။
 ၃၉၆။ ''ပဟူတံ အႏၷပါနမၸိ၊ အပိႆု အဝကိရီယတိ။
 သမၼဂၢေတ ပဗၺဇိေတ၊ န စ ကိၪၥိ အဒမွေသ။
 ၃၉၇။ ''အကမၼကာမာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) အလသာ၊ သာဒုကာမာ မဟဂၣသာ။
 အာေလာပပိ႑ဒါတာေရာ၊ ပဋိဂၢေဟ ပရိဘာသိမွေသ [မူကြဲ-ပရိဘာသိတာ (သ်ာ၊ က)]
 ၃၉၈။ ''ေတ ဃရာ တာ စ ဒါသိေယာ၊ တာေနဝါဘရဏာနိ ေနာ။
 ေတ အေည ပရိစာေရႏၲိ၊ မယံ ဒုကၡႆ ဘာဂိေနာ။
 ၃၉၉။ ''ေဝဏီ ဝါ အဝညာ ေဟာႏၲိ၊ ရထကာရီ စ ဒုဗ႓ိကာ။
 စ႑ာလီ ကပဏာ ေဟာႏၲိ၊ ကပၸကာ [မူကြဲ-ႏွာပိကာ (သီ၊)] စ ပုနပၸဳနံ။
 ၄ဝဝ။ ''ယာနိ ယာနိ နိဟီနာနိ၊ ကုလာနိ ကပဏာနိ စ။
 ေတသု ေတေသြဝ ဇာယႏၲိ၊ ဧသာ မစၧရိေနာ ဂတိ။
 ၄ဝ၁။ ''ပုေဗၺ စ ကတကလ်ာဏာ၊ ဒါယကာ ဝီတမစၧရာ။
 သဂၢံ ေတ ပရိပူေရႏၲိ၊ ၾသဘာေသႏၲိ စ နႏၵနံ။
 ၄ဝ၂။ ''ေဝဇယေႏၲ စ ပါသာေဒ၊ ရမိတြာ ကာမကာမိေနာ။
 ဥစၥာကုေလသု ဇာယႏၲိ၊ သေဘာေဂသု တေတာ စုတာ။
 ၄ဝ၃။ ''ကူဋာဂါေရ စ ပါသာေဒ၊ ပလႅေကၤ ေဂါနကတၳေတ။
 ဗီဇိတဂၤါ [မူကြဲ-ဝီဇိတဂၤါ (သီ၊ သ်ာ၊)] ေမာရဟေတၳဟိ၊ ကုေလ ဇာတာ ယသႆိေနာ။
 ၄ဝ၄။ ''အကၤေတာ အကႍ ဂစၧႏၲိ၊ မာလဓာရီ အလကၤတာ။
 ဓာတိေယာ ဥပတိ႒ႏၲိ၊ သာယံ ပါတံ သုေခသိေနာ။
 ၄ဝ၅။ ''နယိဒံ အကတပုညာနံ၊ ကတပုညာနေမဝိဒံ။
 အေသာကံ နႏၵနံ ရမၼံ၊ တိဒသာနံ မဟာဝနံ။
 ၄ဝ၆။ ''သုခံ အကတပုညာနံ၊ ဣဓ နတၳိ ပရတၳ စ။
 သုခၪၥ ကတပုညာနံ၊ ဣဓ ေစဝ ပရတၳ စ။
 ၄ဝ၇။ ''ေတသံ သဟဗ်ကာမာနံ၊ ကတၱဗၺံ ကုသလံ ဗဟုံ။
 ကတပုညာ ဟိ ေမာဒႏၲိ၊ သေဂၢ ေဘာဂသမဂႋေနာ''တိ။
အဘိဇၨမာနေပတဝတၳဳ ပဌမံ။
၂။ သာဏဝါသီေထရေပတဝတၳဳ
 ၄ဝ၈။ ကု႑ိနာဂရိေယာ ေထေရာ၊ သာဏဝါသိ [မူကြဲ-သာႏုဝါသိ (သီ)] သာနဝါသိ (သ်ာ၊)] နိဝါသိေကာ။
 ေပါ႒ပါေဒါတိ နာေမန၊ သမေဏာ ဘာဝိတိႁႏၵိေယာ။
 ၄ဝ၉။ တႆ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ၄၁ဝ။ ေတ ဒုဂၢတာ သူစိက႗ာ၊ ကိလႏၲာ နဂၢိေနာ ကိသာ။
 ဥတၱသႏၲာ [မူကြဲ-ၾသတၱပၸႏၲာ (သ်ာ၊ က၊)] မဟတၱာသာ [မူကြဲ-မဟာတာသာ (သီ)] န ဒေႆႏၲိ ကု႐ူရိေနာ [မူကြဲ-ကု႐ုဒၵိေနာ (က)]
 ၄၁၁။ တႆ ဘာတာ ဝိတရိတြာ၊ နေဂၢါ ဧကပေထကေကာ။
 စတုကု႑ိေကာ ဘဝိတြာန၊ ေထရႆ ဒႆယီတုမံ။
 ၄၁၂။ ေထေရာ စာမနသိကတြာ၊ တုဏွီဘူေတာ အတိကၠမိ။
 ေသာ စ ဝိညာပယီ ေထရံ၊ 'ဘာတာ ေပတဂေတာ အဟံ'။
 ၄၁၃။ ''မာတာ ပိတာ စ ေတ ဘေႏၲ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ၄၁၄။ ''ေတ ဒုဂၢတာ သူစိက႗ာ၊ ကိလႏၲာ နဂၢိေနာ ကိသာ။
 ဥတၱသႏၲာ မဟတၱာသာ၊ န ဒေႆႏၲိ ကု႐ူရိေနာ။
 ၄၁၅။ ''အႏုကမၸႆု ကာ႐ုဏိေကာ၊ ဒတြာ အႏြာဒိသာဟိ ေနာ။
 တဝ ဒိေႏၷန ဒါေနန၊ ယာေပႆႏၲိ ကု႐ူရိေနာ''တိ။
 ၄၁၆။ ေထေရာ စရိတြာ ပိ႑ာယ၊ ဘိကၡဴ အေည စ ဒြါဒသ။
 ဧကဇၩံ သႏၷိပတႎသု၊ ဘတၱဝိႆဂၢကာရဏာ။
 ၄၁၇။ ေထေရာ သေဗၺဝ ေတ အာဟ၊ ''ယထာလဒၶံ ဒဒါထ ေမ။
 သံဃဘတၱံ ကရိႆာမိ၊ အႏုကမၸာယ ဉာတိနံ''။
 ၄၁၈။ နိယ်ာဒယႎသု ေထရႆ၊ ေထေရာ သံဃံ နိမႏၲယိ။
 ဒတြာ အႏြာဒိသိ ေထေရာ၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုေနာ။
 ''ဣဒံ ေမ ဉာတီနံ ေဟာတု၊ သုခိတာ ေဟာႏၲဳ ဉာတေယာ''။
 ၄၁၉။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ေဘာဇနံ ဥဒပဇၨထ။
 သုစႎ ပဏီတံ သမၸႏၷံ၊ အေနကရသဗ်ၪၨနံ။
 ၄၂ဝ။ တေတာ ဥဒၵႆယီ [မူကြဲ-ဥဒၵိသယီ (သီ၊ က)] ဥဒၵိႆတိ (သ်ာ၊ က၊)] ဘာတာ၊ ဝဏၰဝါ ဗလဝါ သုခီ။
 ''ပဟူတံ ေဘာဇနံ ဘေႏၲ၊ ပႆ နဂၢါမွေသ မယံ။
 တထာ ဘေႏၲ ပရကၠမ၊ ယထာ ဝတၳံ လဘာမေသ''တိ။
 ၄၂၁။ ေထေရာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇ဝ) သကၤာရကူဋမွာ၊ ဥစၥိနိတြာန နႏၲေက။
 ပိေလာတိကံ ပဋံ ကတြာ၊ သံေဃ စာတုဒၵိေသ အဒါ။
 ၄၂၂။ ဒတြာ အႏြာဒိသီ ေထေရာ၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုေနာ။
 ''ဣဒံ ေမ ဉာတီနံ ေဟာတု၊ သုခိတာ ေဟာႏၲဳ ဉာတေယာ''။
 ၄၂၃။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ဝတၳာနိ ဥဒပဇၨိသုံ။
 တေတာ သုဝတၳဝသေနာ၊ ေထရႆ ဒႆယီတုမံ။
 ၄၂၄။ ''ယာဝတာ နႏၵရာဇႆ၊ ဝိဇိတသၼႎ ပဋိစၧဒါ။
 တေတာ ဗဟုတရာ ဘေႏၲ၊ ဝတၳာနစၧာဒနာနိ ေနာ။
 ၄၂၅။ ''ေကာေသယ်ကမၺလီယာနိ၊ ေခါမ ကပၸါသိကာနိ စ။
 ဝိပုလာ စ မဟဂၣါ စ၊ ေတပါကာေသဝလမၺေရ။
 ၄၂၆။ ''ေတ မယံ ပရိဒဟာမ၊ ယံ ယံ ဟိ မနေသာ ပိယံ။
 တထာ ဘေႏၲ ပရကၠမ၊ ယထာ ေဂဟံ လဘာမေသ''တိ။
 ၄၂၇။ ေထေရာ ပဏၰကုဋႎ ကတြာ၊ သံေဃ စာတုဒၵိေသ အဒါ။
 ဒတြာ အႏြာဒိသီ ေထေရာ၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုေနာ။
 ''ဣဒံ ေမ ဉာတီနံ ေဟာတု၊ သုခိတာ ေဟာႏၲဳ ဉာတေယာ''။
 ၄၂၈။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ဃရာနိ ဥဒပဇၨိသုံ။
 ကူဋာဂါရနိေဝသနာ၊ ဝိဘတၱာ ဘာဂေသာ မိတာ။
 ၄၂၉။ ''န မႏုေႆသု ဤဒိသာ၊ ယာဒိသာ ေနာ ဃရာ ဣဓ။
 အပိ ဒိေဗၺသု ယာဒိသာ၊ တာဒိသာ ေနာ ဃရာ ဣဓ။
 ၄၃ဝ။ ''ဒဒၵလႅမာနာ အာေဘႏၲိ [မူကြဲ-အာဘႏၲိ (က)] သမႏၲာ စတုေရာ ဒိသာ။
 'တထာ ဘေႏၲ ပရကၠမ၊ ယထာ ပါနီယံ လဘာမေသ''တိ။
 ၄၃၁။ ေထေရာ ကရဏံ [မူကြဲ-ကရကံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ပူေရတြာ၊ သံေဃ စာတုဒၵိေသ အဒါ။
 ဒတြာ အႏြာဒိသီ ေထေရာ၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုေနာ။
 ''ဣဒံ ေမ ဉာတီနံ ေဟာတု၊ သုခိတာ ေဟာႏၲဳ ဉာတေယာ'။
 ၄၃၂။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ပါနီယံ ဥဒပဇၨထ။
 ဂမ႓ီရာ စတုရႆာ စ၊ ေပါကၡရေညာ သုနိမၼိတာ။
 ၄၃၃။ သီေတာဒိကာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) သုပၸတိတၳာ၊ သီတာ အပၸဋိဂႏၶိယာ။
 ပဒုမုပၸလသၪၧႏၷာ၊ ဝါရိကိၪၨကၡပူရိတာ။
 ၄၃၄။ တတၳ ႏွတြာ ပိဝိတြာ စ၊ ေထရႆ ပဋိဒႆယုံ။
 ''ပဟူတံ ပါနီယံ ဘေႏၲ၊ ပါဒါ ဒုကၡာ ဖလႏၲိ ေနာ''။
 ၄၃၅။ ''အာဟိ႑မာနာ ခၪၨာမ၊ သကၡေရ ကုသကဏၬေက။
 'တထာ ဘေႏၲ ပရကၠမ၊ ယထာ ယာနံ လဘာမေသ'''တိ။
 ၄၃၆။ ေထေရာ သိပါဋိကံ လဒၶါ၊ သံေဃ စာတုဒၵိေသ အဒါ။
 ဒတြာ အႏြာဒိသီ ေထေရာ၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုေနာ။
 ''ဣဒံ ေမ ဉာတီနံ ေဟာတု၊ သုခိတာ ေဟာႏၲဳ ဉာတေယာ''။
 ၄၃၇။ သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ေပတာ ရေထန မာဂမုံ။
 ''အႏုကမၸိတမွ ဘဒေႏၲ၊ ဘေတၱနစၧာဒေနန စ။
 ၄၃၈။ ''ဃေရန ပါနီယဒါေနန၊ ယာနဒါေနန စူဘယံ။
 မုနႎ ကာ႐ုဏိကံ ေလာေက၊ ဘေႏၲ ဝႏၵိတုမာဂတာ''တိ။
သာဏဝါသီေထရေပတဝတၳဳ ဒုတိယံ။
၃။ ရထကာရေပတိဝတၳဳ
 ၄၃၉။ ''ေဝဠဳရိယထမ႓ံ ႐ုစိရံ ပဘႆရံ၊ ဝိမာနမာ႐ုယွ အေနကစိတၱံ။
 တတၳစၧသိ ေဒဝိ မဟာႏုဘာေဝ၊ ပထဒၶနိ [မူကြဲ-သမႏၲေတာ (က၊)] ပႏၷရေသဝ စေႏၵာ။
 ၄၄ဝ။ ''ဝေဏၰာ စ ေတ ကနကႆ သႏၷိေဘာ၊ ဥတၱတၱ႐ူေပါ ဘုသ ဒႆေနေယ်ာ။
 ပလႅကၤေသေ႒ အတုေလ နိသိႏၷာ၊ ဧကာ တုဝံ နတၳိ စ တုယွ သာမိေကာ။
 ၄၄၁။ ''ဣမာ စ ေတ ေပါကၡရဏီ သမႏၲာ၊ ပဟူတမလ်ာ [မူကြဲ-ပဟူတမာလာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဗဟုပု႑ရီကာ။
 သုဝဏၰစုေဏၰဟိ သမႏၲေမာတၳတာ၊ န တတၳ ပေကၤါ ပဏေကာ စ ဝိဇၨတိ။
 ၄၄၂။ ''ဟံသာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) စိေမ ဒႆနီယာ မေနာရမာ၊ ဥဒကသၼိမႏုပရိယႏၲိ သဗၺဒါ။
 သမယ် ဝဂၢဴပနဒႏၲိ သေဗၺ၊ ဗိႏၵဳႆရာ ဒုႏၵဳဘီနံဝ ေဃာေသာ။
 ၄၄၃။ ''ဒဒၵလႅမာနာ ယသသာ ယသႆိနီ၊ နာဝါယ စ တြံ အဝလမၺ တိ႒သိ။
 အာဠာရပေမွ ဟသိေတ ပိယံဝေဒ၊ သဗၺဂၤကလ်ာဏိ ဘုသံ ဝိေရာစသိ။
 ၄၄၄။ ''ဣဒံ ဝိမာနံ ဝိရဇံ သေမ ဌိတံ၊ ဥယ်ာနဝႏၲံ [မူကြဲ-ဥယ်ာနဝနံ (က၊)] ရတိနႏၵိဝၯနံ။
 ဣစၧာမဟံ နာရိ အေနာမဒႆေန၊ တယာ သဟ နႏၵေန ဣဓ ေမာဒိတု''ႏၲိ။
 ၄၄၅။ ''ကေရာဟိ ကမၼံ ဣဓ ေဝဒနီယံ၊ စိတၱၪၥ ေတ ဣဓ နိဟိတံ ဘဝတု [မူကြဲ-နတၪၥ ေဟာတု (က)] နိတၪၥ ေဟာတု (သ်ာ)]
 ကတြာန ကမၼံ ဣဓ ေဝဒနီယံ၊ ဧဝံ မမံ လစၧသိ ကာမကာမိနိ''ႏၲိ။
 ၄၄၆။ ''သာဓူ''တိ ေသာ တႆာ ပဋိႆုဏိတြာ၊ အကာသိ ကမၼံ တဟႎ ေဝဒနီယံ။
 ကတြာန ကမၼံ တဟႎ ေဝဒနီယံ၊ ဥပပဇၨိ ေသာ မာဏေဝါ တႆာ သဟဗ်တႏၲိ။
ရထကာရေပတိဝတၳဳ တတိယံ။
ဘာဏဝါရံ ဒုတိယံ နိ႒ိတံ။
၄။ ဘုသေပတဝတၳဳ
 ၄၄၇။ ''ဘုသာနိ ဧေကာ သာလႎ ပုနာပေရာ၊ အယၪၥ နာရီ သကမံသေလာဟိတံ။
 တုဝၪၥ ဂူထံ အသုစႎ အကႏၲံ [မူကြဲ-အကႏၲိကံ (သီ၊ ပီ)] ပရိဘုၪၨသိ ကိႆ အယံ ဝိပါေကာ''တိ။
 ၄၄၈။ ''အယံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) ပုေရ မာတရံ ဟႎသတိ၊ အယံ ပန ကူဋဝါဏိေဇာ။
 အယံ မံသာနိ ခါဒိတြာ၊ မုသာဝါေဒန ဝေၪၥတိ။
 ၄၄၉။ ''အဟံ မႏုေႆသု မႏုႆဘူတာ၊ အဂါရိနီ သဗၺကုလႆ ဣႆရာ။
 သေႏၲသု ပရိဂုဟာမိ၊ မာ စ ကိၪၥိ ဣေတာ အဒံ။
 ၄၅ဝ။ ''မုသာဝါေဒန ဆာေဒမိ၊ 'နတၳိ ဧတံ မမ ေဂေဟ။
 သေစ သႏၲံ နိဂုဟာမိ၊ ဂူေထာ ေမ ေဟာတု ေဘာဇနံ'။
 ၄၅၁။ ''တႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန၊ မုသာဝါဒႆ စူဘယံ။
 သုဂႏၶံ သာလိေနာ ဘတၱံ၊ ဂူထံ ေမ ပရိဝတၱတိ။
 ၄၅၂။ ''အဝၪၩာနိ စ ကမၼာနိ၊ န ဟိ ကမၼံ ဝိနႆတိ။
 ဒုဂၢႏၶံ ကိမိနံ [မူကြဲ-ကိမိဇံ (သီ၊)] မီဠံ၊ ဘုၪၨာမိ စ ပိဝါမိ စာ''တိ။
ဘုသေပတဝတၳဳ စတုတၳံ။
၅။ ကုမာရေပတဝတၳဳ
 ၄၅၃။ အေစၧရ႐ူပံ သုဂတႆ ဉာဏံ၊ သတၳာ ယထာ ပုဂၢလံ ဗ်ာကာသိ။
 ဥႆႏၷပုညာပိ ဘဝႏၲိ ေဟေက၊ ပရိတၱပုညာပိ ဘဝႏၲိ ေဟေက။
 ၄၅၄။ အယံ ကုမာေရာ သီဝထိကာယ ဆၮိေတာ၊ အဂၤု႒ေသၷေဟန ယာေပတိ ရတၱႎ။
 န ယကၡဘူတာ န သရီသပါ [မူကြဲ-သိရႎသပါ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဝါ၊ ဝိေဟဌေယယ်ဳံ ကတပုညံ ကုမာရံ။
 ၄၅၅။ သုနခါပိမႆ ပလိဟႎသု ပါေဒ၊ ဓကၤာ သိဂၤါလာ [မူကြဲ-သိဂါလာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ပရိဝတၱယႏၲိ။
 ဂဗ႓ာသယံ ပကၡိဂဏာ ဟရႏၲိ၊ ကာကာ ပန အကၡိမလံ ဟရႏၲိ။
 ၄၅၆။ နယိမႆ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄) [မူကြဲ-န ဣမႆ (သ်ာ)] နိမႆ (က၊)] ရကၡံ ဝိဒဟႎသု ေကစိ၊ န ၾသသဓံ သာသပဓူပနံ ဝါ။
 နကၡတၱေယာဂမၸိ န အဂၢေဟသုံ [မူကြဲ-န ဥဂၢေဟသုံ (က)] န သဗၺဓညာနိပိ အာကိရႎသု။
 ၄၅၇။ ဧတာဒိသံ ဥတၱမကိစၧပတၱံ၊ ရတၱာဘတံ သီဝထိကာယ ဆၮိတံ။
 ေနာနီတပိ႑ံဝ ပေဝဓမာနံ၊ သသံသယံ ဇီဝိတသာဝေသသံ။
 ၄၅၈။ တမဒၵသာ ေဒဝမႏုႆပူဇိေတာ၊ ဒိသြာ စ တံ ဗ်ာကရိ ဘူရိပေညာ။
 ''အယံ ကုမာေရာ နဂရႆိမႆ၊ အဂၢကုလိေကာ ဘဝိႆတိ ေဘာဂေတာ စ'' [မူကြဲ-ေဘာဂဝါ စ (သ်ာ၊ က)]
 ၄၅၉။ ''ကိႆ [မူကြဲ-ကႎ'သ (?)] ဝတံ ကႎ ပန ျဗဟၼစရိယံ၊ ကိႆ သုစိဏၰႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ဧတာဒိသံ ဗ်သနံ ပါပုဏိတြာ၊ တံ တာဒိသံ ပစၥႏုေဘာႆတိဒၶိ''ႏၲိ။
 ၄၆ဝ။ ဗုဒၶပမုခႆ ဘိကၡဳသံဃႆ၊ ပူဇံ အကာသိ ဇနတာ ဥဠာရံ။
 တၾတႆ စိတၱႆဟု အညထတၱံ၊ ဝါစံ အဘာသိ ဖ႐ုသံ အသဗ႓ံ။
 ၄၆၁။ ေသာ တံ ဝိတကၠံ ပဝိေနာဒယိတြာ၊ ပီတႎ ပသာဒံ ပဋိလဒၶါ ပစၧာ။
 တထာဂတံ ေဇတဝေန ဝသႏၲံ၊ ယာဂုယာ ဥပ႒ာသိ သတၱရတၱံ။
 ၄၆၂။ တႆ [မူကြဲ-တံ'သ (?)] ဝတံ တံ ပန ျဗဟၼစရိယံ၊ တႆ သုစိဏၰႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ဧတာဒိသံ ဗ်သနံ ပါပုဏိတြာ၊ တံ တာဒိသံ ပစၥႏုေဘာႆတိဒၶႎ။
 ၄၆၃။ ဌတြာန (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) ေသာ ဝႆသတံ ဣေဓဝ၊ သေဗၺဟိ ကာေမဟိ သမဂႋဘူေတာ။
 ကာယႆ ေဘဒါ အဘိသမၸရာယံ၊ သဟဗ်တံ ဂစၧတိ ဝါသဝႆာတိ။
ကုမာရေပတဝတၳဳ ပၪၥမံ။
၆။ ေသရိဏီေပတဝတၳဳ
 ၄၆၄။ ''နဂၢါ ဒုဗၺဏၰ႐ူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသႏၳတာ။
 ဥပၹာသုလိေက ကိသိေက၊ ကာ ႏု တြံ ဣဓ တိ႒သီ''တိ။
 ၄၆၅။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပတီမွိ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၄၆၆။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ကုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၄၆၇။ ''အနာဝေဋသု တိေတၳသု၊ ဝိစိနႎ အၯမာသကံ။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကာသိမတၱေနာ။
 ၄၆၈။ ''နဒႎ ဥေပမိ တသိတာ၊ ရိတၱကာ ပရိဝတၱတိ။
 ဆာယံ ဥေပမိ ဥေဏွသု၊ အာတေပါ ပရိဝတၱတိ။
 ၄၆၉။ ''အဂၢိဝေဏၰာ စ ေမ ဝါေတာ၊ ဍဟေႏၲာ ဥပဝါယတိ။
 ဧတၪၥ ဘေႏၲ အရဟာမိ၊ အညၪၥ ပါပကံ တေတာ။
 ၄၇ဝ။ ''ဂႏ႖ာန ဟတၳိနႎ ပုရံ၊ ဝေဇၨသိ မယွ မာတရံ။
 'ဓီတာ စ ေတ မယာ ဒိ႒ာ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ'။
 ၄၇၁။ ''အတၳိ ေမ ဧတၳ နိကၡိတၱံ၊ အနကၡာတၪၥ တံ မယာ။
 စတၱာရိသတသဟႆာနိ၊ ပလႅကၤႆ စ ေဟ႒ေတာ။
 ၄၇၂။ ''တေတာ ေမ ဒါနံ ဒဒတု၊ တႆာ စ ေဟာတု ဇီဝိကာ။
 ဒါနံ ဒတြာ စ ေမ မာတာ၊ ဒကၡိဏံ အႏုဒိစၧတု [မူကြဲ-အႏုဒိႆတု (သီ၊ ပီ)] အႏြာဒိႆတု (သ်ာ)]
 တဒါဟံ သုခိတာ ေဟႆံ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ''တိ။
 ၄၇၃။ ''သာဓူ''တိ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) ေသာ ပဋိႆုတြာ၊ ဂႏ႖ာန ဟတၳိနႎ ပုရံ။
 အေဝါစ တႆာ မာတရံ --
 'ဓီတာ စ ေတ မယာ ဒိ႒ာ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ'။
 ၄၇၄။ ''သာ မံ တတၳ သမာဒေပသိ၊ ( ) [မူကြဲ-(ဂႏ႖ာန ဟတၳိနႎ ပုရံ) (သ်ာ၊ က၊)] ဝေဇၨသိ မယွ မာတရံ။
 'ဓီတာ စ ေတ မယာ ဒိ႒ာ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ'။
 ၄၇၅။ ''အတၳိ စ ေမ ဧတၳ နိကၡိတၱံ၊ အနကၡာတၪၥ တံ မယာ။
 စတၱာရိသတသဟႆာနိ၊ ပလႅကၤႆ စ ေဟ႒ေတာ။
 ၄၇၆။ ''တေတာ ေမ ဒါနံ ဒဒတု၊ တႆာ စ ေဟာတု ဇီဝိကာ။
 ဒါနံ ဒတြာ စ ေမ မာတာ၊ ဒကၡိဏံ အႏုဒိစၧတု ( ) [မူကြဲ-(တေတာ တုဝံ ဒါနံ ေဒဟိ၊ တႆာ ဒကၡိဏမာဒိသီ) (က)]
 'တဒါ သာ သုခိတာ ေဟႆံ၊ သဗၺကာမသမိဒၶိနီ'''တိ။
 ၄၇၇။ တေတာ ဟိ သာ ဒါနမဒါ၊ တႆာ ဒကၡိဏမာဒိသီ။
 ေပတီ စ သုခိတာ အာသိ၊ တႆာ စာသိ သုဇီဝိကာတိ။
ေသရိဏီေပတဝတၳဳ ဆ႒ံ။
၇။ မိဂလုဒၵကေပတဝတၳဳ
 ၄၇၈။ ''နရနာရိပုရကၡေတာ ယုဝါ၊ ရဇနီေယဟိ ကာမဂုေဏဟိ [မူကြဲ-ကာေမဟိ (က၊)] ေသာဘသိ။
 ဒိဝသံ အႏုေဘာသိ ကာရဏံ၊ ကိမကာသိ ပုရိမာယ ဇာတိယာ''တိ။
 ၄၇၉။ ''အဟံ ရာဇဂေဟ ရေမၼ၊ ရမဏီေယ ဂိရိဗၺေဇ။
 မိဂလုေဒၵါ ပုေရ အာသႎ၊ ေလာဟိတပါဏိ ဒါ႐ုေဏာ။
 ၄၈ဝ။ ''အဝိေရာဓကေရသု ပါဏိသု၊ ပုထုသေတၱသု ပဒု႒မာနေသာ။
 ဝိစရႎ အတိဒါ႐ုေဏာ သဒါ [မူကြဲ-တဒါ (သီ)] ပရဟႎသာယ ရေတာ အသညေတာ။
 ၄၈၁။ ''တႆ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) ေမ သဟာေယာ သုဟဒေယာ [မူကြဲ-သုဟေဒါ (သီ)] သေဒၶါ အာသိ ဥပါသေကာ။
 ေသာပိ [မူကြဲ-ေသာ ဟိ (သ်ာ၊)] မံ အႏုကမၸေႏၲာ၊ နိဝါေရသိ ပုနပၸဳနံ။
 ၄၈၂။ '''မာကာသိ ပါပကံ ကမၼံ၊ မာ တာတ ဒုဂၢတႎ အဂါ။
 သေစ ဣစၧသိ ေပစၥ သုခံ၊ ဝိရမ ပါဏဝဓာ အသံယမာ'။
 ၄၈၃။ ''တႆာဟံ ဝစနံ သုတြာ၊ သုခကာမႆ ဟိတာႏုကမၸိေနာ။
 နာကာသႎ သကလာႏုသာသနႎ၊ စိရပါပါဘိရေတာ အဗုဒၶိမာ။
 ၄၈၄။ ''ေသာ မံ ပုန ဘူရိသုေမဓေသာ၊ အႏုကမၸာယ သံယေမ နိေဝသယိ။
 'သေစ ဒိဝါ ဟနသိ ပါဏိေနာ၊ အထ ေတ ရတၱႎ ဘဝတု သံယေမာ'။
 ၄၈၅။ ''သြာဟံ ဒိဝါ ဟနိတြာ ပါဏိေနာ၊ ဝိရေတာ ရတၱိမေဟာသိ သညေတာ။
 ရတၱာဟံ ပရိစာေရမိ၊ ဒိဝါ ခဇၨာမိ ဒုဂၢေတာ။
 ၄၈၆။ ''တႆ ကမၼႆ ကုသလႆ၊ အႏုေဘာမိ ရတၱႎ အမာႏုသႎ။
 ဒိဝါ ပဋိဟတာဝ [မူကြဲ-ပဋိဟတာ စ (က၊)] ကုကၠဳရာ၊ ဥပဓာဝႏၲိ သမႏၲာ ခါဒိတုံ။
 ၄၈၇။ ''ေယ စ ေတ သတတာႏုေယာဂိေနာ၊ ဓုဝံ ပယုတၱာ သုဂတႆ သာသေန။
 မညာမိ ေတ အမတေမဝ ေကဝလံ၊ အဓိဂစၧႏၲိ ပဒံ အသခၤတ''ႏၲိ။
မိဂလုဒၵကေပတဝတၳဳ သတၱမံ။
၈။ ဒုတိယမိဂလုဒၵကေပတဝတၳဳ
 ၄၈၈။ ''ကူဋာဂါေရ စ ပါသာေဒ၊ ပလႅေကၤ ေဂါနကတၳေတ။
 ပၪၥဂႋေကန တုရိေယန၊ ရမသိ သုပၸဝါဒိေတ။
 ၄၈၉။ ''တေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) ရတ်ာ ဝိဝသာေန [မူကြဲ-ဝ်ဝသာေန (သီ)] သူရိယုဂၢမနံ ပတိ။
 အပဝိေဒၶါ သုသာနသၼႎ၊ ဗဟုဒုကၡံ နိဂစၧသိ။
 ၄၉ဝ။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိဂစၧသိ''။
 ၄၉၁။ ''အဟံ ရာဇဂေဟ ရေမၼ၊ ရမဏီေယ ဂိရိဗၺေဇ။
 မိဂလုေဒၵါ ပုေရ အာသႎ၊ လုေဒၵါ စာသိမသညေတာ။
 ၄၉၂။ ''တႆ ေမ သဟာေယာ သုဟဒေယာ၊ သေဒၶါ အာသိ ဥပါသေကာ။
 တႆ ကုလုပေကာ ဘိကၡဳ၊ အာသိ ေဂါတမသာဝေကာ။
 ေသာပိ မံ အႏုကမၸေႏၲာ၊ နိဝါေရသိ ပုနပၸဳနံ။
 ၄၉၃။ '''မာကာသိ ပါပကံ ကမၼံ၊ မာ တာတ ဒုဂၢတႎ အဂါ။
 သေစ ဣစၧသိ ေပစၥ သုခံ၊ ဝိရမ ပါဏဝဓာ အသံယမာ'။
 ၄၉၄။ ''တႆာဟံ ဝစနံ သုတြာ၊ သုခကာမႆ ဟိတာႏုကမၸိေနာ။
 နာကာသႎ သကလာႏုသာသနႎ၊ စိရပါပါဘိရေတာ အဗုဒၶိမာ။
 ၄၉၅။ ''ေသာ မံ ပုန ဘူရိသုေမဓေသာ၊ အႏုကမၸာယ သံယေမ နိေဝသယိ။
 'သေစ ဒိဝါ ဟနသိ ပါဏိေနာ၊ အထ ေတ ရတၱႎ ဘဝတု သံယေမာ'။
 ၄၉၆။ ''သြာဟံ ဒိဝါ ဟနိတြာ ပါဏိေနာ၊ ဝိရေတာ ရတၱိမေဟာသိ သညေတာ။
 ရတၱာဟံ ပရိစာေရမိ၊ ဒိဝါ ခဇၨာမိ ဒုဂၢေတာ။
 ၄၉၇။ ''တႆ ကမၼႆ ကုသလႆ၊ အႏုေဘာမိ ရတၱႎ အမာႏုသႎ။
 ဒိဝါ ပဋိဟတာဝ ကုကၠဳရာ၊ ဥပဓာဝႏၲိ သမႏၲာ ခါဒိတုံ။
 ၄၉၈။ ''ေယ စ ေတ သတတာႏုေယာဂိေနာ၊ ဓုဝံ ပယုတၱာ [မူကြဲ-ဓုဝယုတၱာ (သီ၊)] သုဂတႆ သာသေန။
 မညာမိ ေတ အမတေမဝ ေကဝလံ၊ အဓိဂစၧႏၲိ ပဒံ အသခၤတ''ႏၲိ။
ဒုတိယမိဂလုဒၵကေပတဝတၳဳ အ႒မံ။
၉။ ကူဋဝိနိစၧယိကေပတဝတၳဳ
 ၄၉၉။ ''မာလီ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) ကိရိဋီ ကာယူရီ [မူကြဲ-ေကယူရီ (သီ)] ဂတၱာ ေတ စႏၵႏုႆဒါ။
 ပသႏၷမုခဝေဏၰာသိ၊ သူရိယဝေဏၰာဝ ေသာဘသိ။
 ၅ဝဝ။ ''အမာႏုသာ ပါရိသဇၨာ၊ ေယ ေတေမ ပရိစာရကာ။
 ဒသ ကညာသဟႆာနိ၊ ယာ ေတမာ ပရိစာရိကာ။
 တာ [မူကြဲ-ကာ (က၊)] ကမၺဳကာယူရဓရာ၊ ကၪၥနာေဝဠဘူသိတာ။
 ၅ဝ၁။ ''မဟာႏုဘာေဝါသိ တုဝံ၊ ေလာမဟံသန႐ူပဝါ။
 ပိ႒ိမံသာနိ အတၱေနာ၊ သာမံ ဥကၠစၥ [မူကြဲ-ဥကၠၯ (သီ၊)] ခါဒသိ။
 ၅ဝ၂။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဳဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ပိ႒ိမံသာနိ အတၱေနာ။
 သာမံ ဥကၠစၥ ခါဒသီ''တိ။
 ၅ဝ၃။ ''အတၱေနာဟံ အနတၳာယ၊ ဇီဝေလာေက အစာရိသံ။
 ေပသုညမုသာဝါေဒန၊ နိကတိဝၪၥနာယ စ။
 ၅ဝ၄။ ''တတၳာဟံ ပရိသံ ဂႏ႖ာ၊ သစၥကာေလ ဥပ႒ိေတ။
 အတၳံ ဓမၼံ နိရာကတြာ [မူကြဲ-နိရံကတြာ (က၊) နိ + အာ + ကရ + တြာ = နိရာကတြာ]၊ အဓမၼမႏုဝတၱိသံ။
 ၅ဝ၅။ ''ဧဝံ ေသာ ခါဒတတၱာနံ၊ ေယာ ေဟာတိ ပိ႒ိမံသိေကာ။
 ယထာဟံ အဇၨ ခါဒါမိ၊ ပိ႒ိမံသာနိ အတၱေနာ။
 ၅ဝ၆။ ''တယိဒံ တယာ နာရဒ သာမံ ဒိ႒ံ၊ အႏုကမၸကာ ေယ ကုသလာ ဝေဒယ်ဳံ။
 မာ ေပသုဏံ မာ စ မုသာ အဘာဏိ၊ မာ ေခါသိ ပိ႒ိမံသိေကာ တုဝ''ႏၲိ။
ကူဋဝိနိစၧယိကေပတဝတၳဳ နဝမံ။
၁ဝ။ ဓာတုဝိဝဏၰေပတဝတၳဳ
 ၅ဝ၇။ ''အႏၲလိကၡသၼႎ တိ႒ေႏၲာ၊ ဒုဂၢေႏၶာ ပူတိ ဝါယသိ။
 မုခၪၥ ေတ ကိမေယာ ပူတိဂႏၶံ၊ ခါဒႏၲိ ကႎ ကမၼမကာသိ ပုေဗၺ။
 ၅ဝ၈။ ''တေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈ဝ) သတၳံ ဂေဟတြာန၊ ၾသကၠႏၲႏၲိ ပုနပၸဳနံ။
 ခါေရန ပရိေပၹါသိတြာ၊ ၾသကၠႏၲႏၲိ ပုနပၸဳနံ။
 ၅ဝ၉။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိဂစၧသီ''တိ။
 ၅၁ဝ။ ''အဟံ ရာဇဂေဟ ရေမၼ၊ ရမဏီေယ ဂိရိဗၺေဇ။
 ဣႆေရာ ဓနဓညႆ၊ သုပဟူတႆ မာရိသ။
 ၅၁၁။ ''တႆာယံ ေမ ဘရိယာ စ၊ ဓီတာ စ သုဏိသာ စ ေမ။
 တာ မာလံ ဥပၸလၪၥာပိ၊ ပစၥဂၣၪၥ ဝိေလပနံ။
 ထူပံ ဟရႏၲိေယာ ဝါေရသႎ၊ တံ ပါပံ ပကတံ မယာ။
 ၅၁၂။ ''ဆဠာသီတိသဟႆာနိ၊ မယံ ပစၥတၱေဝဒနာ။
 ထူပပူဇံ ဝိဝေဏၰတြာ၊ ပစၥာမ နိရေယ ဘုသံ။
 ၅၁၃။ ''ေယ စ ေခါ ထူပပူဇာယ၊ ဝတၱေႏၲ အရဟေတာ မေဟ။
 အာဒီနဝံ ပကာေသႏၲိ၊ ဝိေဝစေယထ [မူကြဲ-ဝိေဝစယထ (သီ၊)] ေန တေတာ။
 ၅၁၄။ ''ဣမာ စ ပႆ အာယႏၲိေယာ၊ မာလဓာရီ အလကၤတာ။
 မာလာဝိပါကံႏုေဘာႏၲိေယာ [မူကြဲ-အႏုဘဝႏၲိ (သီ၊ ပီ)] သမိဒၶါ စ တာ [မူကြဲ-သမိဒၶါ တာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ယသႆိနိေယာ။
 ၅၁၅။ ''တၪၥ ဒိသြာန အေစၧရံ၊ အဗ႓ဳတံ ေလာမဟံသနံ။
 နေမာ ကေရာႏၲိ သပၸညာ၊ ဝႏၵႏၲိ တံ မဟာမုနႎ။
 ၅၁၆။ ''ေသာဟံ ႏူန ဣေတာ ဂႏ႖ာ၊ ေယာနႎ လဒၶါန မာႏုသႎ။
 ထူပပူဇံ ကရိႆာမိ၊ အပၸမေတၱာ ပုနပၸဳန''ႏၲိ။
ဓာတုဝိဝဏၰေပတဝတၳဳ ဒသမံ။ စူဠဝေဂၢါ တတိေယာ နိ႒ိေတာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 အဘိဇၨမာေနာ ကု႑ိေယာ [မူကြဲ-ေကာ႑ေညာ (သဗၺတၳ)]၊ ရထကာရီ ဘုေသန စ။
 ကုမာေရာ ဂဏိကာ ေစဝ၊ ေဒြ လုဒၵါ ပိ႒ိပူဇနာ။
 ဝေဂၢါ ေတန ပဝုစၥတီတိ။
၄။ မဟာဝေဂၢါ
၁။ အမၺသကၠရေပတဝတၳဳ
 ၅၁၇။ ေဝသာလီ (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) နာမ နဂရတၳိ ဝဇၨီနံ၊ တတၳ အဟု လိစၧဝိ အမၺသကၠေရာ [မူကြဲ-အမၺသကၡေရာ (သီ၊ သ်ာ)] အပၸသကၠေရာ (က)]
 ဒိသြာန ေပတံ နဂရႆ ဗာဟိရံ၊ တေတၳဝ ပုစၧိတၳ တံ ကာရဏတၳိေကာ။
 ၅၁၈။ ''ေသယ်ာ နိသဇၨာ နယိမႆ အတၳိ၊ အဘိကၠေမာ နတၳိ ပဋိကၠေမာ စ။
 အသိတပီတခါယိတဝတၳေဘာဂါ၊ ပရိစာရိကာ [မူကြဲ-ပရိစာရဏာ (သီ၊ ပီ၊)] သာပိ ဣမႆ နတၳိ။
 ၅၁၉။ ''ေယ ဉာတကာ ဒိ႒သုတာ သုဟဇၨာ၊ အႏုကမၸကာ ယႆ အေဟသုံ ပုေဗၺ။
 ဒ႒ဳမၸိ ေတ ဒါနိ န တံ လဘႏၲိ၊ ဝိရာဇိတေတၱာ [မူကြဲ-ဝိရာဓိတေတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] ဟိ ဇေနန ေတန။
 ၅၂ဝ။ ''န ၾသဂၢတတၱႆ ဘဝႏၲိ မိတၱာ၊ ဇဟႏၲိ မိတၱာ ဝိကလံ ဝိဒိတြာ။
 အတၳၪၥ ဒိသြာ ပရိဝါရယႏၲိ၊ ဗဟူ မိတၱာ ဥဂၢတတၱႆ ေဟာႏၲိ။
 ၅၂၁။ ''နိဟီနေတၱာ သဗၺေဘာေဂဟိ ကိေစၧာ၊ သမၼကၡိေတာ သမၸရိဘိႏၷဂေတၱာ။
 ဥႆာဝဗိႏၵဴဝ ပလိမၸမာေနာ၊ အဇၨ သုေဝ ဇီဝိတႆူပေရာေဓါ။
 ၅၂၂။ ''ဧတာဒိသံ ဥတၱမကိစၧပၸတၱံ၊ ဥတၱာသိတံ ပုစိမႏၵႆ သူေလ။
 'အထ တြံ ေကန ဝေဏၰန ဝေဒသိ ယကၡ၊ ဇီဝ ေဘာ ဇီဝိတေမဝ ေသေယ်ာ'''တိ။
 ၅၂၃။ ''သာေလာဟိေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) ဧသ အေဟာသိ မယွံ၊ အဟံ သရာမိ ပုရိမာယ ဇာတိယာ။
 ဒိသြာ စ ေမ ကာ႐ုညမေဟာသိ ရာဇ၊ မာ ပါပဓေမၼာ နိရယံ ပတာယံ [မူကြဲ-ပတိ + အယံ = ပတာယံ]။
 ၅၂၄။ ''ဣေတာ စုေတာ လိစၧဝိ ဧသ ေပါေသာ၊ သတၱဳႆဒံ နိရယံ ေဃာရ႐ူပံ။
 ဥပပဇၨတိ ဒုကၠဋကမၼကာရီ၊ မဟာဘိတာပံ ကဋဳကံ ဘယာနကံ။
 ၅၂၅။ ''အေနကဘာေဂန ဂုေဏန ေသေယ်ာ၊ အယေမဝ သူေလာ နိရေယန ေတန။
 ဧကႏၲဒုကၡံ ကဋဳကံ ဘယာနကံ၊ ဧကႏၲတိဗၺံ နိရယံ ပတာယံ [မူကြဲ-ပေတ + အယံ = ပတာယံ]။
 ၅၂၆။ ''ဣဒၪၥ သုတြာ ဝစနံ မေမေသာ၊ ဒုကၡဴပနီေတာ ဝိဇေဟယ် ပါဏံ။
 တသၼာ အဟံ သႏၲိေက န ဘဏာမိ၊ မာ ေမ ကေတာ ဇီဝိတႆူပေရာေဓါ''။
 ၅၂၇။ ''အညာေတာ ဧေသာ [မူကြဲ-အဇၩိေတာ ဧသ (က၊)] ပုရိသႆ အေတၳာ၊ အညမၸိ ဣစၧာမေသ ပုစၧိတုံ တုဝံ။
 ၾသကာသကမၼံ သေစ ေနာ ကေရာသိ၊ ပုစၧာမ တံ ေနာ န စ ကုဇၩိတဗၺ''ႏၲိ။
 ၅၂၈။ ''အဒၶါ ပဋိညာ ေမ တဒါ အဟု [မူကြဲ-ပဋိညာတေမတံ တဒါဟု (က)] ပဋိညာ န ေမေတ တဒါ အဟု (?)]၊ နာစိကၡနာ အပၸသႏၷႆ ေဟာတိ။
 အကာမာ သေဒၶယ်ဝေစာတိ ကတြာ၊ ပုစၧႆု မံ ကာမံ ယထာ ဝိသယွ''ႏၲိ [မူကြဲ-ဝိသယံ (က)]
 ၅၂၉။ ''ယံ ကိၪၥဟံ စကၡဳနာ ပႆိႆာမိ [မူကြဲ-ပႆာမိ (က)] သဗၺမၸိ တာဟံ အဘိသဒၵေဟယ်ံ။
 ဒိသြာဝ တံ ေနာပိ ေစ သဒၵေဟယ်ံ၊ ကေရယ်ာသိ [မူကြဲ-ကေရာဟိ (ကတၳစိ)] ေမ ယကၡ နိယႆကမၼ''ႏၲိ။
 ၅၃ဝ။ ''သစၥပၸဋိညာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) တဝ ေမသာ ေဟာတု၊ သုတြာန ဓမၼံ လဘ သုပၸသာဒံ။
 အညတၳိေကာ ေနာ စ ပဒု႒စိေတၱာ၊ ယံ ေတ သုတံ အသုတၪၥာပိ ဓမၼံ။
 သဗၺမၸိ အကၡိႆံ [မူကြဲ-သဗၺံ အာစိကၡိႆံ (သီ၊)] ယထာ ပဇာနႏၲိ။
 ၅၃၁။ ''ေသေတန အေႆန အလကၤေတန၊ ဥပယာသိ သူလာဝုတကႆ သႏၲိေက။
 ယာနံ ဣဒံ အဗ႓ဳတံ ဒႆေနယ်ံ၊ ကိေႆတံ ကမၼႆ အယံ ဝိပါေကာ''တိ။
 ၅၃၂။ ''ေဝသာလိယာ နဂရႆ [မူကြဲ-တႆ နဂရႆ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] မေဇၩ၊ စိကၡလႅမေဂၢ နရကံ အေဟာသိ။
 ေဂါသီသေမကာဟံ ပသႏၷစိေတၱာ၊ ေသတံ [မူကြဲ-ေသတုံ (သ်ာ၊ က၊)] ဂေဟတြာ နရကသၼႎ နိကၡိပႎ။
 ၅၃၃။ ''ဧတသၼႎ ပါဒါနိ ပတိ႒ေပတြာ၊ မယၪၥ အေည စ အတိကၠမိမွာ။
 ယာနံ ဣဒံ အဗ႓ဳတံ ဒႆေနယ်ံ၊ တေႆဝ ကမၼႆ အယံ ဝိပါေကာ''တိ။
 ၅၃၄။ ''ဝေဏၰာ စ ေတ သဗၺဒိသာ ပဘာသတိ၊ ဂေႏၶာ စ ေတ သဗၺဒိသာ ပဝါယတိ။
 ယကၡိဒၶိပေတၱာသိ မဟာႏုဘာေဝါ၊ နေဂၢါ စာသိ ကိႆ အယံ ဝိပါေကာ''တိ။
 ၅၃၅။ ''အေကၠာဓေနာ နိစၥပသႏၷစိေတၱာ၊ သဏွာဟိ ဝါစာဟိ ဇနံ ဥေပမိ။
 တေႆဝ ကမၼႆ အယံ ဝိပါေကာ၊ ဒိေဗၺာ ေမ ဝေဏၰာ သတတံ ပဘာသတိ။
 ၅၃၆။ ''ယသၪၥ ကိတၱိၪၥ ဓေမၼ ဌိတာနံ၊ ဒိသြာန မေႏၲမိ [မူကြဲ-ဒိသြာ သမေႏၲမိ (က၊)] ပသႏၷစိေတၱာ။
 တေႆဝ ကမၼႆ အယံ ဝိပါေကာ၊ ဒိေဗၺာ ေမ ဂေႏၶာ သတတံ ပဝါယတိ။
 ၅၃၇။ ''သဟာယာနံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄) တိတၳသၼႎ ႏွာယႏၲာနံ၊ ထေလ ဂေဟတြာ နိဒဟိႆ ဒုႆံ။
 ခိၮတၳိေကာ ေနာ စ ပဒု႒စိေတၱာ၊ ေတနမွိ နေဂၢါ ကသိရာ စ ဝုတၱီ''တိ။
 ၅၃၈။ ''ေယာ ကီဠမာေနာ ပကေရာတိ ပါပံ၊ တေႆဒိသံ ကမၼဝိပါကမာဟု။
 အကီဠမာေနာ ပန ေယာ ကေရာတိ၊ ကႎ တႆ ကမၼႆ ဝိပါကမာဟူ''တိ။
 ၅၃၉။ ''ေယ ဒု႒သကၤပၸမနာ မႏုႆာ၊ ကာေယန ဝါစာယ စ သကႋလိ႒ာ။
 ကာယႆ ေဘဒါ အဘိသမၸရာယံ၊ အသံသယံ ေတ နိရယံ ဥေပႏၲိ။
 ၅၄ဝ။ ''အပေရ ပန သုဂတိမာသမာနာ၊ ဒါေန ရတာ သဂၤဟိတတၱဘာဝါ။
 ကာယႆ ေဘဒါ အဘိသမၸရာယံ၊ အသံသယံ ေတ သုဂတႎ ဥေပႏၲီ''တိ။
 ၅၄၁။ ''တံ ကိႏၲိ ဇာေနယ်မဟံ အေဝစၥ၊ ကလ်ာဏပါပႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ကႎ ဝါဟံ ဒိသြာ အဘိသဒၵေဟယ်ံ၊ ေကာ ဝါပိ မံ သဒၵဟာေပယ် ဧတ''ႏၲိ။
 ၅၄၂။ ''ဒိသြာ စ သုတြာ အဘိသဒၵဟႆု၊ ကလ်ာဏပါပႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ကလ်ာဏပါေပ ဥဘေယ အသေႏၲ၊ သိယာ ႏု သတၱာ သုဂတာ ဒုဂၢတာ ဝါ။
 ၅၄၃။ ''ေနာ ေစတၳ ကမၼာနိ ကေရယ်ဳံ မစၥာ၊ ကလ်ာဏပါပါနိ မႏုႆေလာေက။
 နာေဟသုံ သတၱာ သုဂတာ ဒုဂၢတာ ဝါ၊ ဟီနာ ပဏီတာ စ မႏုႆေလာေက။
 ၅၄၄။ ''ယသၼာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) စ ကမၼာနိ ကေရာႏၲိ မစၥာ၊ ကလ်ာဏပါပါနိ မႏုႆေလာေက။
 တသၼာ ဟိ သတၱာ သုဂတာ ဒုဂၢတာ ဝါ၊ ဟီနာ ပဏီတာ စ မႏုႆေလာေက။
 ၅၄၅။ ''ဒြယဇၨ ကမၼာနံ ဝိပါကမာဟု၊ သုခႆ ဒုကၡႆ စ ေဝဒနီယံ။
 တာ ေဒဝတာေယာ ပရိစာရယႏၲိ၊ ပစၥႏၲိ ဗာလာ ဒြယတံ အပႆိေနာ။
 ၅၄၆။ ''န မတၳိ ကမၼာနိ သယံကတာနိ၊ ဒတြာပိ ေမ နတၳိ ေယာ [မူကြဲ-ေသာ (သဗၺတၳ)] အာဒိေသယ်။
 အစၧာဒနံ သယနမထႏၷပါနံ၊ ေတနမွိ နေဂၢါ ကသိရာ စ ဝုတၱီ''တိ။
 ၅၄၇။ ''သိယာ ႏု ေခါ ကာရဏံ ကိၪၥိ ယကၡ၊ အစၧာဒနံ ေယန တုဝံ လေဘထ။
 အာစိကၡ ေမ တြံ ယဒတၳိ ေဟတု၊ သဒၶါယိကံ [မူကြဲ-သဒၶါယိတံ (သီ၊ ပီ၊)] ေဟတုဝေစာ သုေဏာမာ''တိ။
 ၅၄၈။ ''ကပၸိတေကာ [မူကြဲ-ကပၸိနေကာ (သီ၊)] နာမ ဣဓတၳိ ဘိကၡဳ၊ စ်ာယီ သုသီေလာ အရဟာ ဝိမုေတၱာ။
 ဂုတၱိႁႏၵိေယာ သံဝုတပါတိေမာေကၡာ၊ သီတိဘူေတာ ဥတၱမဒိ႒ိပေတၱာ။
 ၅၄၉။ ''သခိေလာ ဝဒညဴ သုဝေစာ သုမုေခါ၊ သြာဂေမာ သုပၸဋိမုတၱေကာ စ။
 ပုညႆ ေခတၱံ အရဏဝိဟာရီ၊ ေဒဝမႏုႆာနၪၥ ဒကၡိေဏေယ်ာ။
 ၅၅ဝ။ ''သေႏၲာ ဝိဓူေမာ အနီေဃာ နိရာေသာ၊ မုေတၱာ ဝိသေလႅာ အမေမာ အဝေကၤါ။
 နိ႐ူပဓီ သဗၺပပၪၥခီေဏာ၊ တိေႆာ ဝိဇၨာ အႏုပၸေတၱာ ဇုတိမာ။
 ၅၅၁။ ''အပၸညာေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) ဒိသြာပိ န စ သုဇာေနာ၊ မုနီတိ နံ ဝဇၨိသု ေဝါဟရႏၲိ။
 ဇာနႏၲိ တံ ယကၡဘူတာ အေနဇံ၊ ကလ်ာဏဓမၼံ ဝိစရႏၲံ ေလာေက။
 ၅၅၂။ ''တႆ တုဝံ ဧကယုဂံ ဒုေဝ ဝါ၊ မမုဒၵိသိတြာန သေစ ဒေဒထ။
 ပဋိဂၢဟီတာနိ စ တာနိ အႆု၊ မမၪၥ ပေႆထ သႏၷဒၶဒုႆ''ႏၲိ။
 ၅၅၃။ ''ကသၼႎ ပေဒေသ သမဏံ ဝသႏၲံ၊ ဂႏ႖ာန ပေႆမု မယံ ဣဒါနိ။
 ေယာ မဇၨ [မူကြဲ-သ မဇၨ (သီ၊)] ကခႍ ဝိစိကိစၧိတၪၥ၊ ဒိ႒ီဝိသူကာနိ ဝိေနာဒေယယ်ာ''တိ။
 ၅၅၄။ ''ဧေသာ နိသိေႏၷာ ကပိနစၥနာယံ၊ ပရိဝါရိေတာ ေဒဝတာဟိ ဗဟူဟိ။
 ဓမၼႎ ကထံ ဘာသတိ သစၥနာေမာ၊ သကသၼိမာေစရေက အပၸမေတၱာ''တိ။
 ၅၅၅။ ''တထာဟံ [မူကြဲ-ယထာဟံ (က၊)] ကႆာမိ ဂႏ႖ာ ဣဒါနိ၊ အစၧာဒယိႆံ သမဏံ ယုေဂန။
 ပဋိဂၢဟိတာနိ စ တာနိ အႆု၊ တုဝၪၥ ပေႆမု သႏၷဒၶဒုႆ''ႏၲိ။
 ၅၅၆။ ''မာ အကၡေဏ ပဗၺဇိတံ ဥပါဂမိ၊ သာဓု ေဝါ လိစၧဝိ ေနသ ဓေမၼာ။
 တေတာ စ ကာေလ ဥပသကၤမိတြာ၊ တေတၳဝ ပႆာဟိ ရေဟာ နိသိႏၷ''ႏၲိ။
 ၅၅၇။ တထာတိ ဝတြာ အဂမာသိ တတၳ၊ ပရိဝါရိေတာ ဒါသဂေဏန လိစၧဝိ။
 ေသာ တံ နဂရံ ဥပသကၤမိတြာ၊ ဝါသူပဂစၧိတၳ သေက နိေဝသေန။
 ၅၅၈။ တေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) စ ကာေလ ဂိဟိကိစၥာနိ ကတြာ၊ ႏွတြာ ပိဝိတြာ စ ခဏံ လဘိတြာ။
 ဝိေစယ် ေပဠာေတာ စ ယုဂါနိ အ႒၊ ဂါဟာပယီ ဒါသဂေဏန လိစၧဝိ။
 ၅၅၉။ ေသာ တံ ပေဒသံ ဥပသကၤမိတြာ၊ တံ အဒၵသ သမဏံ သႏၲစိတၱံ။
 ပဋိကၠႏၲံ ေဂါစရေတာ နိဝတၱံ၊ သီတိဘူတံ ႐ုကၡမူေလ နိသိႏၷံ။
 ၅၆ဝ။ တေမနမေဝါစ ဥပသကၤမိတြာ၊ အပၸါဗာဓံ ဖာသုဝိဟာရၪၥ ပုစၧိ။
 ''ေဝသာလိယံ လိစၧဝိဟံ ဘဒေႏၲ၊ ဇာနႏၲိ မံ လိစၧဝိ အမၺသကၠေရာ။
 ၅၆၁။ ''ဣမာနိ ေမ အ႒ ယုဂါ သုဘာနိ [မူကြဲ-ယုဂါနိ ဘေႏၲ (သ်ာ၊ က)] ပဋိဂဏွ ဘေႏၲ ပဒဒါမိ တုယွံ။
 ေတေနဝ အေတၳန ဣဓာဂေတာသၼိ၊ ယထာ အဟံ အတၱမေနာ ဘေဝယ်''ႏၲိ။
 ၅၆၂။ ''ဒူရေတာဝ သမဏျဗာဟၼဏာ စ၊ နိေဝသနံ ေတ ပရိဝဇၨယႏၲိ။
 ပတၱာနိ ဘိဇၨႏၲိ စ ေတ [မူကြဲ-ဘိဇၨႏၲိ တဝ (သ်ာ၊ က၊)] နိေဝသေန၊ သံဃာဋိေယာ စာပိ ဝိဒါလယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိပါဋယႏၲိ (သီ)] ဝိပါတယႏၲိ (က)]
 ၅၆၃။ ''အထာပေရ ပါဒကုဌာရိကာဟိ၊ အဝံသိရာ သမဏာ ပါတယႏၲိ။
 ဧတာဒိသံ ပဗၺဇိတာ ဝိေဟသံ၊ တယာ ကတံ သမဏာ ပါပုဏႏၲိ။
 ၅၆၄။ ''တိေဏန ေတလမၸိ န တြံ အဒါသိ၊ မူဠႇႆ မဂၢမၸိ န ပါဝဒါသိ။
 အႏၶႆ ဒ႑ံ သယမာဒိယာသိ၊ ဧတာဒိေသာ ကဒရိေယာ အသံဝုေတာ တုဝံ။
 အထ တြံ ေကန ဝေဏၰန ကိေမဝ ဒိသြာ၊
 အေမွဟိ သဟ သံဝိဘာဂံ ကေရာသီ''တိ။
 ၅၆၅။ ''ပေစၥမိ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) ဘေႏၲ ယံ တြံ ဝေဒသိ၊ ဝိေဟသယႎ သမေဏ ျဗာဟၼေဏ စ။
 ခိၮတၳိေကာ ေနာ စ ပဒု႒စိေတၱာ၊ ဧတမၸိ ေမ ဒုကၠဋေမဝ ဘေႏၲ။
 ၅၆၆။ ''ခိၮာယ ယေကၡာ ပသဝိတြာ ပါပံ၊ ေဝေဒတိ ဒုကၡံ အသမတၱေဘာဂီ။
 ဒဟေရာ ယုဝါ နဂၢနိယႆ ဘာဂီ၊ ကႎ သု တေတာ ဒုကၡတရႆ ေဟာတိ။
 ၅၆၇။ ''တံ ဒိသြာ သံေဝဂမလတၳံ ဘေႏၲ၊ တပၸစၥယာ ဝါပိ [မူကြဲ-တပၸစၥယာ တာဟံ (သီ)] တပၸစၥယာ စာဟံ (ပီ၊)] ဒဒါမိ ဒါနံ။
 ပဋိဂဏွ ဘေႏၲ ဝတၳယုဂါနိ အ႒၊ ယကၡႆိမာ ဂစၧႏၲဳ ဒကၡိဏာေယာ''တိ။
 ၅၆၈။ ''အဒၶါ ဟိ ဒါနံ ဗဟုဓာ ပသတၳံ၊ ဒဒေတာ စ ေတ အကၡယဓမၼမတၳဳ။
 ပဋိဂဏွာမိ ေတ ဝတၳယုဂါနိ အ႒၊ ယကၡႆိမာ ဂစၧႏၲဳ ဒကၡိဏာေယာ''တိ။
 ၅၆၉။ တေတာ ဟိ ေသာ အာစမယိတြာ လိစၧဝိ၊ ေထရႆ ဒတြာန ယုဂါနိ အ႒။
 'ပဋိဂၢဟိတာနိ စ တာနိ အႆု၊ ယကၡၪၥ ပေႆထ သႏၷဒၶဒုႆံ'။
 ၅၇ဝ။ တမဒၵသာ စႏၵနသာရလိတၱံ၊ အာဇညမာ႐ူဠႇမုဠာရဝဏၰံ။
 အလကၤတံ သာဓုနိဝတၳဒုႆံ၊ ပရိဝါရိတံ ယကၡမဟိဒၶိပတၱံ။
 ၅၇၁။ ေသာ တံ ဒိသြာ အတၱမနာ ဥဒေဂၢါ၊ ပဟ႒စိေတၱာ စ သုဘဂၢ႐ူေပါ။
 ကမၼၪၥ ဒိသြာန မဟာဝိပါကံ၊ သႏၵိ႒ိကံ စကၡဳနာ သစၧိကတြာ။
 ၅၇၂။ တေမနမေဝါစ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) ဥပသကၤမိတြာ၊ ''ဒႆာမိ ဒါနံ သမဏျဗာဟၼဏာနံ။
 န စာပိ ေမ ကိၪၥိ အေဒယ်မတၳိ၊ တုဝၪၥ ေမ ယကၡ ဗဟူပကာေရာ''တိ။
 ၅၇၃။ ''တုဝၪၥ ေမ လိစၧဝိ ဧကေဒသံ၊ အဒါသိ ဒါနာနိ အေမာဃေမတံ။
 သြာဟံ ကရိႆာမိ တယာဝ သကၡႎ၊ အမာႏုေသာ မာႏုသေကန သဒၶိ''ႏၲိ။
 ၅၇၄။ ''ဂတီ စ ဗႏၶဴ စ ပရာယဏၪၥ [မူကြဲ-ပရာယနၪၥ (သ်ာ၊ က)] မိေတၱာ မမာသိ အထ ေဒဝတာ ေမ [မူကြဲ-ေဒဝတာသိ (သီ၊ သ်ာ)]
 ယာစာမိ တံ [မူကြဲ-ယာစာမဟံ (သီ၊)] ပၪၨလိေကာ ဘဝိတြာ၊ ဣစၧာမိ တံ ယကၡ ပုနာပိ ဒ႒ဳ''ႏၲိ။
 ၅၇၅။ ''သေစ တုဝံ အႆေဒၶါ ဘဝိႆသိ၊ ကဒရိယ႐ူေပါ ဝိပၸဋိပႏၷစိေတၱာ။
 တြံ ေနဝ မံ လစၧသိ [မူကြဲ-ေတေနဝ မံ န လစၧသီ (သီ)] ေတေနဝ မံ လိစၧဝိ (သ်ာ)] ေတေနဝ မံ လစၧသိ (က၊)] ဒႆနာယ၊ ဒိသြာ စ တံ ေနာပိ စ အာလပိႆံ။
 ၅၇၆။ ''သေစ ပန တြံ ဘဝိႆသိ ဓမၼဂါရေဝါ၊ ဒါေန ရေတာ သဂၤဟိတတၱဘာေဝါ။
 ၾသပါနဘူေတာ သမဏျဗာဟၼဏာနံ၊ ဧဝံ မမံ လစၧသိ ဒႆနာယ။
 ၅၇၇။ ''ဒိသြာ စ တံ အာလပိႆံ ဘဒေႏၲ၊ ဣမၪၥ သူလေတာ လဟုံ ပမုၪၥ။
 ယေတာ နိဒါနံ အကရိမွ သကၡႎ၊ မညာမိ သူလာဝုတကႆ ကာရဏာ။
 ၅၇၈။ ''ေတ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉ဝ) အညမညံ အကရိမွ သကၡႎ၊ အယၪၥ သူလေတာ [မူကြဲ-သူလာဝုေတာ (သီ၊ သ်ာ၊)] လဟုံ ပမုေတၱာ။
 သကၠစၥ ဓမၼာနိ သမာစရေႏၲာ၊ မုေစၥယ် ေသာ နိရယာ စ တမွာ။
 ကမၼံ သိယာ အညၾတ ေဝဒနီယံ။
 ၅၇၉။ ''ကပၸိတကၪၥ ဥပသကၤမိတြာ၊ ေတေနဝ [မူကြဲ-ေတန (သ်ာ၊ က၊)] သဟ သံဝိဘဇိတြာ ကာေလ။
 သယံ မုေခႏူပနိသဇၨ ပုစၧ၊ ေသာ ေတ အကၡိႆတိ ဧတမတၳံ။
 ၅၈ဝ။ ''တေမဝ ဘိကၡဳံ ဥပသကၤမိတြာ၊ ပုစၧႆု အညတၳိေကာ ေနာ စ ပဒု႒စိေတၱာ။
 ေသာ ေတ သုတံ အသုတၪၥာပိ ဓမၼံ၊
 သဗၺမၸိ အကၡိႆတိ ယထာ ပဇာန''ႏၲိ။
 ၅၈၁။ ေသာ တတၳ ရဟႆံ သမုလႅပိတြာ၊ သကၡႎ ကရိတြာန အမာႏုေသန။
 ပကၠာမိ ေသာ လိစၧဝီနံ သကာသံ၊ အထ ျဗဝိ ပရိသံ သႏၷိသိႏၷံ။
 ၅၈၂။ ''သုဏႏၲဳ ေဘာေႏၲာ မမ ဧကဝါက်ံ၊ ဝရံ ဝရိႆံ လဘိႆာမိ အတၳံ။
 သူလာဝုေတာ ပုရိေသာ လုဒၵကေမၼာ၊ ပဏီဟိတဒေ႑ာ [မူကြဲ-ပဏီတနေ႑ာ (က၊)] အႏုသတၱ႐ူေပါ [မူကြဲ-အႏုပကၠ႐ူေပါ (က)]
 ၅၈၃။ ''ဧတၱာဝတာ ဝီသတိရတၱိမတၱာ၊ ယေတာ အာဝုေတာ ေနဝ ဇီဝတိ န မေတာ။
 တာဟံ ေမာစယိႆာမိ ဒါနိ၊ ယထာမတႎ အႏုဇာနာတု သံေဃာ''တိ။
 ၅၈၄။ ''ဧတၪၥ အညၪၥ လဟုံ ပမုၪၥ၊ ေကာ တံ ဝေဒထ [မူကြဲ-ဝေဒထာတိ (က)] ဝေဒထ စ (သ်ာ၊)] တထာ ကေရာႏၲံ။
 ယထာ ပဇာနာသိ တထာ ကေရာဟိ၊ ယထာမတႎ အႏုဇာနာတိ သံေဃာ''တိ။
 ၅၈၅။ ေသာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၁) တံ ပေဒသံ ဥပသကၤမိတြာ၊ သူလာဝုတံ ေမာစယိ ခိပၸေမဝ။
 'မာ ဘာယိ သမၼာ'တိ စ တံ အေဝါစ၊ တိကိစၧကာနၪၥ ဥပ႒ေပသိ။
 ၅၈၆။ ''ကပၸိတကၪၥ ဥပသကၤမိတြာ၊ ေတေနဝ သဟ [မူကြဲ-ေတန သမံ (သီ)] ေတန သဟ (သ်ာ၊ က၊)] သံဝိဘဇိတြာ ကာေလ။
 သယံ မုေခႏူပနိသဇၨ လိစၧဝိ၊ တေထဝ ပုစၧိတၳ နံ ကာရဏတၳိေကာ။
 ၅၈၇။ ''သူလာဝုေတာ ပုရိေသာ လုဒၵကေမၼာ၊ ပဏီတဒေ႑ာ အႏုသတၱ႐ူေပါ။
 ဧတၱာဝတာ ဝီသတိရတၱိမတၱာ၊ ယေတာ အာဝုေတာ ေနဝ ဇီဝတိ န မေတာ။
 ၅၈၈။ ''ေသာ ေမာစိေတာ ဂႏ႖ာ မယာ ဣဒါနိ၊ ဧတႆ ယကၡႆ ဝေစာ ဟိ ဘေႏၲ။
 သိယာ ႏု ေခါ ကာရဏံ ကိၪၥိေဒဝ၊ ေယန ေသာ နိရယံ ေနာ ဝေဇယ်။
 ၅၈၉။ ''အာစိကၡ ဘေႏၲ ယဒိ အတၳိ ေဟတု၊ သဒၶါယိကံ ေဟတုဝေစာ သုေဏာမ။
 န ေတသံ ကမၼာနံ ဝိနာသမတၳိ၊ အေဝဒယိတြာ ဣဓ ဗ်ႏၲိဘာေဝါ''တိ။
 ၅၉ဝ။ ''သေစ သ ဓမၼာနိ သမာစေရယ်၊ သကၠစၥ ရတၱိႏၵိဝမပၸမေတၱာ။
 မုေစၥယ် ေသာ နိရယာ စ တမွာ၊ ကမၼံ သိယာ အညၾတ ေဝဒနီယ''ႏၲိ။
 ၅၉၁။ ''အညာေတာ [မူကြဲ-ဉာေတာမွိ (က၊)] ဧေသာ ပုရိသႆ အေတၳာ၊ မမမၸိ ဒါနိ အႏုကမၸ ဘေႏၲ။
 အႏုသာသ မံ ၾသဝဒ ဘူရိပည၊ ယထာ အဟံ ေနာ နိရယံ ဝေဇယ်''ႏၲိ။
 ၅၉၂။ ''အေဇၨဝ (ေပတဝတၳဳ၊၁၂) ဗုဒၶံ သရဏံ ဥေပဟိ၊ ဓမၼၪၥ သံဃၪၥ ပသႏၷစိေတၱာ။
 တေထဝ သိကၡာယ ပဒါနိ ပၪၥ၊ အခ႑ဖုလႅာနိ သမာဒိယႆု။
 ၅၉၃။ ''ပါဏာတိပါတာ ဝိရမႆု ခိပၸံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယႆု။
 အမဇၨေပါ မာ စ မုသာ အဘာဏီ၊ သေကန ဒါေရန စ ေဟာဟိ တုေ႒ာ။
 ဣမၪၥ အရိယံ [မူကြဲ-ဣမၪၥ (သ်ာ၊)] အ႒ဂၤဝေရႏုေပတံ၊ သမာဒိယာဟိ ကုသလံ သုခုျဒယံ။
 ၅၉၄။ ''စီဝရံ ပိ႑ပါတၪၥ၊ ပစၥယံ သယနာသနံ။
 အႏၷံ ပါနံ ခါဒနီယံ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ဒဒါဟိ ဥဇုဘူေတသု၊ ဝိပၸသေႏၷန ေစတသာ [မူကြဲ-သဒါ ပုညံ ပဝၯတိ (သ်ာ၊ က)]
 ၅၉၅။ ''ဘိကၡဴပိ သီလသမၸေႏၷ၊ ဝီတရာေဂ ဗဟုႆုေတ။
 တေပၸဟိ အႏၷပါေနန၊ သဒါ ပုညံ ပဝၯတိ။
 ၅၉၆။ ''ဧဝၪၥ ဓမၼာနိ [မူကြဲ-ကမၼာနိ (သီ၊ သ်ာ၊)] သမာစရေႏၲာ၊ သကၠစၥ ရတၱိႏၵိဝမပၸမေတၱာ။
 မုၪၥ တုဝံ [မူကြဲ-မုေစၥယ် ေသာ တြံ (က၊)] နိရယာ စ တမွာ၊ ကမၼံ သိယာ အညၾတ ေဝဒနီယ''ႏၲိ။
 ၅၉၇။ ''အေဇၨဝ ဗုဒၶံ သရဏံ ဥေပမိ၊ ဓမၼၪၥ သံဃၪၥ ပသႏၷစိေတၱာ။
 တေထဝ သိကၡာယ ပဒါနိ ပၪၥ၊ အခ႑ဖုလႅာနိ သမာဒိယာမိ။
 ၅၉၈။ ''ပါဏာတိပါတာ ဝိရမာမိ ခိပၸံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယာမိ။
 အမဇၨေပါ ေနာ စ မုသာ ဘဏာမိ၊ သေကန ဒါေရန စ ေဟာမိ တုေ႒ာ။
 ဣမၪၥ အရိယံ အ႒ဂၤဝေရႏုေပတံ၊ သမာဒိယာမိ ကုသလံ သုခုျဒယံ။
 ၅၉၉။ ''စီဝရံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၃) ပိ႑ပါတၪၥ၊ ပစၥယံ သယနာသနံ။
 အႏၷံ ပါနံ ခါဒနီယံ၊ ဝတၳေသနာသနာနိ စ။
 ၆ဝဝ။ ''ဘိကၡဴ စ သီလသမၸေႏၷ၊ ဝီတရာေဂ ဗဟုႆုေတ။
 ဒဒါမိ န ဝိကမၸာမိ [မူကြဲ-ဝိကပၸါမိ (သီ၊ သ်ာ)] ဗုဒၶါနံ သာသေန ရေတာ''တိ။
 ၆ဝ၁။ ဧတာဒိသာ လိစၧဝိ အမၺသကၠေရာ၊ ေဝသာလိယံ အညတေရာ ဥပါသေကာ။
 သေဒၶါ မုဒူ ကာရကေရာ စ ဘိကၡဳ၊ သံဃၪၥ သကၠစၥ တဒါ ဥပ႒ဟိ။
 ၆ဝ၂။ သူလာဝုေတာ စ အေရာေဂါ ဟုတြာ၊ ေသရီ သုခီ ပဗၺဇၨံ ဥပါဂမိ [မူကြဲ-ပဗၺဇၨမုပဂစၧိ (က)]
 ဘိကၡဳၪၥ အာဂမၼ ကပၸိတကုတၱမံ၊ ဥေဘာပိ သာမညဖလာနိ အဇၩဂုံ။
 ၆ဝ၃။ ဧတာဒိသာ သပၸဳရိသာန ေသဝနာ၊ မဟပၹလာ ေဟာတိ သတံ ဝိဇာနတံ။
 သူလာဝုေတာ အဂၢဖလံ အဖႆယိ [မူကြဲ-ဖုႆယိ (သ်ာ၊ က)] ဖလံ ကနိ႒ံ ပန အမၺသကၠေရာ''တိ။
အမၺသကၠရေပတဝတၳဳ ပဌမံ။
၂။ ေသရီသကေပတဝတၳဳ
 ၆ဝ၄။ [မူကြဲ-ဝိ၊ ဝ၊ ၁၂၂၈] သုေဏာထ ယကၡႆ ဝါဏိဇာန စ၊ သမာဂေမာ ယတၳ တဒါ အေဟာသိ။
 ယထာ ကထံ ဣတရိတေရန စာပိ၊ သုဘာသိတံ တၪၥ သုဏာထ သေဗၺ။
 ၆ဝ၅။ ေယာ ေသာ အဟု ရာဇာ ပါယာသိ နာမ [မူကြဲ-နာေမာ (သီ)] ဘုမၼာနံ သဟဗ်ဂေတာ ယသႆီ။
 ေသာ ေမာဒမာေနာဝ သေက ဝိမာေန၊ အမာႏုေသာ မာႏုေသ အဇၩဘာသီတိ။
 ၆ဝ၆။ ''ဝေကၤ (ေပတဝတၳဳ၊၁၄) အရေည အမႏုႆ႒ာေန၊ ကႏၲာေရ အေပၸါဒေက အပၸဘေကၡ။
 သုဒုဂၢေမ ဝဏၰဳပထႆ မေဇၩ၊ ဝကႍဘယာ န႒မနာ မႏုႆာ။
 ၆ဝ၇။ ''နယိဓ ဖလာ မူလမယာ စ သႏၲိ၊ ဥပါဒါနံ နတၳိ ကုေတာဓ ဘေကၡာ [မူကြဲ-ဘိေကၡာ (က)]
 အညၾတ ပံသူဟိ စ ဝါလုကာဟိ စ၊ တတာဟိ ဥဏွာဟိ စ ဒါ႐ုဏာဟိ စ။
 ၆ဝ၈။ ''ဥဇၨဂၤလံ တတၱမိဝံ ကပါလံ၊ အနာယသံ ပရေလာေကန တုလ်ံ။
 လုဒၵါနမာဝါသမိဒံ ပုရာဏံ၊ ဘူမိပၸေဒေသာ အဘိသတၱ႐ူေပါ။
 ၆ဝ၉။ '''အထ တုေမွ ေကန ဝေဏၰန၊ ကိမာသမာနာ ဣမံ ပေဒသံ ဟိ။
 အႏုပဝိ႒ာ သဟသာ သမစၥ၊ ေလာဘာ ဘယာ အထ ဝါ သမၸမူဠႇာ'''တိ။
 ၆၁ဝ။ ''မဂေဓသု အေဂၤသု စ သတၳဝါဟာ၊ အာေရာပယိတြာ ပဏိယံ ပုထုတၱံ။
 ေတ ယာမေသ သိႏၶဳေသာဝီရဘူမႎ၊ ဓနတၳိကာ ဥဒၵယံ ပတၳယာနာ။
 ၆၁၁။ ''ဒိဝါ ပိပါသံ နဓိဝါသယႏၲာ၊ ေယာဂၢါႏုကမၸၪၥ သေမကၡမာနာ။
 ဧေတန ေဝေဂန အာယာမ သေဗၺ၊ ရတၱႎ မဂၢံ ပဋိပႏၷာ ဝိကာေလ။
 ၆၁၂။ ''ေတ ဒုပၸယာတာ အပရဒၶမဂၢါ၊ အႏၶာကုလာ ဝိပၸန႒ာ အရေည။
 သုဒုဂၢေမ ဝဏၰဳပထႆ မေဇၩ၊ ဒိသံ န ဇာနာမ ပမူဠႇစိတၱာ။
 ၆၁၃။ ''ဣဒၪၥ (ေပတဝတၳဳ၊၁၅) ဒိသြာန အဒိ႒ပုဗၺံ၊ ဝိမာနေသ႒ၪၥ တဝၪၥ ယကၡ။
 တတုတၱရႎ ဇီဝိတမာသမာနာ၊ ဒိသြာ ပတီတာ သုမနာ ဥဒဂၢါ''တိ။
 ၆၁၄။ ''ပါရံ သမုဒၵႆ ဣမၪၥ ဝဏၰဳံ၊ ေဝတၱာစရံ [မူကြဲ-ေဝတၱံ ပရံ (သ်ာ)] ေဝတၱာစာရံ (က၊)] သကၤုပထၪၥ မဂၢံ။
 နဒိေယာ ပန ပဗၺတာနၪၥ ဒုဂၢါ၊ ပုထုဒၵိသာ ဂစၧထ ေဘာဂေဟတု။
 ၆၁၅။ ''ပကၡႏၵိယာန ဝိဇိတံ ပေရသံ၊ ေဝရဇၨေက မာႏုေသ ေပကၡမာနာ။
 ယံ ေဝါ သုတံ ဝါ အထ ဝါပိ ဒိ႒ံ၊ အေစၧရကံ တံ ေဝါ သုေဏာမ တာတာ''တိ။
 ၆၁၆။ ''ဣေတာပိ အေစၧရတရံ ကုမာရ၊ န ေနာ သုတံ ဝါ အထ ဝါပိ ဒိ႒ံ။
 အတီတမာႏုႆကေမဝ သဗၺံ၊ ဒိသြာ န တပၸါမ အေနာမဝဏၰံ။
 ၆၁၇။ ''ေဝဟာယသံ ေပါကၡရေညာ သဝႏၲိ၊ ပဟူတမလ်ာ [မူကြဲ-ပဟူတမာလ်ာ (သ်ာ၊)] ဗဟုပု႑ရီကာ။
 ဒုမာ စိေမ နိစၥဖလူပပႏၷာ၊ အတီဝ ဂႏၶာ သုရဘႎ ပဝါယႏၲိ။
 ၆၁၈။ ''ေဝဠဴရိယထမ႓ာ သတမုႆိတာေသ၊ သိလာပဝါဠႆ စ အာယတံသာ။
 မသာရဂလႅာ သဟေလာဟိတဂၤါ၊ ထမ႓ာ ဣေမ ေဇာတိရသာမယာေသ။
 ၆၁၉။ ''သဟႆထမ႓ံ အတုလာႏုဘာဝံ၊ ေတသူပရိ သာဓုမိဒံ ဝိမာနံ။
 ရတနႏၲရံ ကၪၥနေဝဒိမိႆံ၊ တပနီယပေ႗ဟိ စ သာဓုဆႏၷံ။
 ၆၂ဝ။ ''ဇေမၺာနဒုတၱတၱမိဒံ (ေပတဝတၳဳ၊၁၆) သုမေ႒ာ၊ ပါသာဒေသာပါဏဖလူပပေႏၷာ။
 ဒေဠႇာ စ ဝဂၢဳ စ သုသဂၤေတာ စ [မူကြဲ-ဝဂၢဳ သုမုေခါ သုသဂၤေတာ (သီ)] အတီဝ နိဇၩာနခေမာ မႏုေညာ။
 ၆၂၁။ ''ရတနႏၲရသၼႎ ဗဟုအႏၷပါနံ၊ ပရိဝါရိေတာ အစၧရာသဂၤေဏန။
 မုရဇအာလမၺရတူရိယဃုေ႒ာ၊ အဘိဝႏၵိေတာသိ ထုတိဝႏၵနာယ။
 ၆၂၂။ ''ေသာ ေမာဒသိ နာရိဂဏပၸေဗာဓေနာ၊ ဝိမာနပါသာဒဝေရ မေနာရေမ။
 အစိႏၲိေယာ သဗၺဂုဏူပပေႏၷာ၊ ရာဇာ ယထာ ေဝႆဝေဏာ နဠိႏ်ာ [မူကြဲ-နဠိညံ (က)]
 ၆၂၃။ ''ေဒေဝါ ႏု အာသိ ဥဒဝါသိ ယေကၡာ၊ ဥဒါဟု ေဒဝိေႏၵာ မႏုႆဘူေတာ။
 ပုစၧႏၲိ တံ ဝါဏိဇာ သတၳဝါဟာ၊ အာစိကၡ ေကာ နာမ တုဝံသိ ယေကၡာ''တိ။
 ၆၂၄။ ''ေသရီသေကာ နာမ အဟမွိ ယေကၡာ၊ ကႏၲာရိေယာ ဝဏၰဳပထမွိ ဂုေတၱာ။
 ဣမံ ပေဒသံ အဘိပါလယာမိ၊ ဝစနကေရာ ေဝႆဝဏႆ ရေညာ''တိ။
 ၆၂၅။ ''အဓိစၥလဒၶံ ပရိဏာမဇံ ေတ၊ သယံ ကတံ ဥဒါဟု ေဒေဝဟိ ဒိႏၷံ။
 ပုစၧႏၲိ တံ ဝါဏိဇာ သတၳဝါဟာ၊ ကထံ တယာ လဒၶမိဒံ မႏုည''ႏၲိ။
 ၆၂၆။ ''နာဓိစၥလဒၶံ န ပရိဏာမဇံ ေမ၊ န သယံ ကတံ န ဟိ ေဒေဝဟိ ဒိႏၷံ။
 သေကဟိ ကေမၼဟိ အပါပေကဟိ၊ ပုေညဟိ ေမ လဒၶမိဒံ မႏုည''ႏၲိ။
 ၆၂၇။ ''ကႎ (ေပတဝတၳဳ၊၁၇) ေတ ဝတံ ကႎ ပန ျဗဟၼစရိယံ၊ ကိႆ သုစိဏၰႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ပုစၧႏၲိ တံ ဝါဏိဇာ သတၳဝါဟာ၊ ကထံ တယာ လဒၶမိဒံ ဝိမာန''ႏၲိ။
 ၆၂၈။ ''မမံ ပါယာသီတိ အဟု သမညာ၊ ရဇၨံ ယဒါ ကာရယႎ ေကာသလာနံ။
 နတၳိကဒိ႒ိ ကဒရိေယာ ပါပဓေမၼာ၊ ဥေစၧဒဝါဒီ စ တဒါ အေဟာသႎ။
 ၆၂၉။ ''သမေဏာ စ ေခါ အာသိ ကုမာရကႆေပါ၊ ဗဟုႆုေတာ စိတၱကထီ ဥဠာေရာ။
 ေသာ ေမ တဒါ ဓမၼကထံ အဘာသိ၊ ဒိ႒ိဝိသူကာနိ ဝိေနာဒယီ ေမ။
 ၆၃ဝ။ ''တာဟံ တႆ ဓမၼကထံ သုဏိတြာ၊ ဥပါသကတၱံ ပဋိေဒဝယိႆံ။
 ပါဏာတိပါတာ ဝိရေတာ အေဟာသႎ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယိႆံ။
 အမဇၨေပါ ေနာ စ မုသာ အဘာဏႎ၊ သေကန ဒါေရန စ အေဟာသိ တုေ႒ာ။
 ၆၃၁။ ''တံ ေမ ဝတံ တံ ပန ျဗဟၼစရိယံ၊ တႆ သုစိဏၰႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ေတေဟဝ ကေမၼဟိ အပါပေကဟိ၊ ပုေညဟိ ေမ လဒၶမိဒံ ဝိမာန''ႏၲိ။
 ၆၃၂။ ''သစၥံ ကိရာဟံသု နရာ သပညာ၊ အနညထာ ဝစနံ ပ႑ိတာနံ။
 ယဟႎ ယဟႎ ဂစၧတိ ပုညကေမၼာ၊ တဟႎ တဟႎ ေမာဒတိ ကာမကာမီ။
 ၆၃၃။ ''ယဟႎ ယဟႎ ေသာကပရိဒၵေဝါ စ၊ ဝေဓါ စ ဗေႏၶာ စ ပရိကၠိေလေသာ။
 တဟႎ တဟႎ ဂစၧတိ ပါပကေမၼာ၊ န မုစၥတိ ဒုဂၢတိယာ ကဒါစီ''တိ။
 ၆၃၄။ ''သမၼဴဠႇ႐ူေပါဝ (ေပတဝတၳဳ၊၁၈) ဇေနာ အေဟာသိ၊ အသၼႎ မုဟုေတၱ ကလလီကေတာဝ။
 ဇနႆိမႆ တုယွၪၥ ကုမာရ၊ အပၸစၥေယာ ေကန ႏု ေခါ အေဟာသီ''တိ။
 ၆၃၅။ ''ဣေမ စ သိရီသဝနာ [မူကြဲ-ဣေမ သိရီသူပဝနာ စ (သီ)] ဣေမပိ သိရီသဝနာ စ (ပီ၊ က၊)] တာတာ၊ ဒိဗၺာ ဂႏၶာ သုရဘီ သမၸဝႏၲိ။
 ေတ သမၸဝါယႏၲိ ဣမံ ဝိမာနံ၊ ဒိဝါ စ ရေတၱာ စ တမံ နိဟႏ႖ာ။
 ၆၃၆။ ''ဣေမသၪၥ ေခါ ဝႆသတစၥေယန၊ သိပါဋိကာ ဖလတိ ဧကေမကာ။
 မာႏုႆကံ ဝႆသတံ အတီတံ၊ ယဒေဂၢ ကာယမွိ ဣဓူပပေႏၷာ။
 ၆၃၇။ ''ဒိသြာနဟံ ဝႆသတာနိ ပၪၥ၊ အသၼႎ ဝိမာေန ဌတြာန တာတာ။
 အာယုကၡယာ ပုညကၡယာ စဝိႆံ၊ ေတေနဝ ေသာေကန ပမုစၧိေတာသၼီ''တိ။
 ၆၃၈။ ''ကထံ ႏု ေသာေစယ် တထာဝိေဓါ ေသာ၊ လဒၶါ ဝိမာနံ အတုလံ စိရာယ။
 ေယ စာပိ ေခါ ဣတၱရမုပပႏၷာ၊ ေတ ႏူန ေသာေစယ်ဳံ ပရိတၱပုညာ''တိ။
 ၆၃၉။ ''အႏုစၧဝႎ ၾသဝဒိယၪၥ ေမ တံ၊ ယံ မံ တုေမွ ေပယ်ဝါစံ ဝေဒထ။
 တုေမွ စ ေခါ တာတာ မယာႏုဂုတၱာ၊ ေယနိစၧကံ ေတန ပေလထ ေသာတၳိ''ႏၲိ။
 ၆၄ဝ။ ''ဂႏ႖ာ မယံ သိႏၶဳေသာဝီရဘူမႎ၊ ဓႏၷတၳိကာ ဥဒၵယံ ပတၳယာနာ။
 ယထာပေယာဂါ ပရိပုဏၰစာဂါ၊ ကာဟာမ ေသရီသမဟံ ဥဠာရ''ႏၲိ။
 ၆၄၁။ ''မာ (ေပတဝတၳဳ၊၁၉) ေစဝ ေသရီသမဟံ အကတၳ၊ သဗၺၪၥ ေဝါ ဘဝိႆတိ ယံ ဝေဒထ။
 ပါပါနိ ကမၼာနိ ဝိဝဇၨယာထ၊ ဓမၼာႏုေယာဂၪၥ အဓိ႒ဟာထ။
 ၆၄၂။ ''ဥပါသေကာ အတၳိ ဣမမွိ သံေဃ၊ ဗဟုႆုေတာ သီလဝတူပပေႏၷာ။
 သေဒၶါ စ စာဂီ စ သုေပသေလာ စ၊ ဝိစကၡေဏာ သႏၲဳသိေတာ မုတီမာ။
 ၆၄၃။ ''သၪၨာနမာေနာ န မုသာ ဘေဏယ်၊ ပ႐ူပဃာတာယ စ ေစတေယယ်။
 ေဝဘူတိကံ ေပသုဏံ ေနာ ကေရယ်၊ သဏွၪၥ ဝါစံ သခိလံ ဘေဏယ်။
 ၆၄၄။ ''သဂါရေဝါ သပၸဋိေႆာ ဝိနီေတာ၊ အပါပေကာ အဓိသီေလ ဝိသုေဒၶါ။
 ေသာ မာတရံ ပိတရၪၥာပိ ဇႏၲဳ၊ ဓေမၼန ေပါေသတိ အရိယဝုတၱိ။
 ၆၄၅။ ''မေည ေသာ မာတာပိတူနံ ကာရဏာ၊ ေဘာဂါနိ ပရိေယသတိ န အတၱေဟတု။
 မာတာပိတူနၪၥ ေယာ အစၥေယန၊ ေနကၡမၼေပါေဏာ စရိႆတိ ျဗဟၼစရိယံ။
 ၆၄၆။ ''ဥဇူ အဝေကၤါ အသေဌာ အမာေယာ၊ န ေလသကေပၸန စ ေဝါဟေရယ်။
 ေသာ တာဒိေသာ သုကတကမၼကာရီ၊ ဓေမၼ ဌိေတာ ကိႏၲိ လေဘထ ဒုကၡံ။
 ၆၄၇။ ''တံ ကာရဏာ ပါတုကေတာမွိ အတၱနာ၊ တသၼာ ဓမၼံ ပႆထ ဝါဏိဇာေသ။
 အညၾတ ေတနိဟ ဘသၼီ [မူကြဲ-ဘသၼိ (သ်ာ)] ဘသၼ (က၊)] ဘေဝထ၊ အႏၶာကုလာ ဝိပၸန႒ာ အရေည။
 တံ ခိပၸမာေနန လဟုံ ပေရန၊ သုေခါ ဟေဝ သပၸဳရိေသန သဂၤေမာ''တိ။
 ၆၄၈။ ''ကႎ (ေပတဝတၳဳ၊၂ဝဝ) နာမ ေသာ ကိၪၥ ကေရာတိ ကမၼံ၊ ကႎ နာမေဓယ်ံ ကႎ ပန တႆ ေဂါတၱံ။
 မယမၸိ နံ ဒ႒ဳကာမမွ ယကၡ၊ ယႆာႏုကမၸာယ ဣဓာဂေတာသိ။
 လာဘာ ဟိ တႆ ယႆ တုဝံ ပိေဟသီ''တိ။
 ၆၄၉။ ''ေယာ ကပၸေကာ သမ႓ဝနာမေဓေယ်ာ၊ ဥပါသေကာ ေကာစၧဖလူပဇီဝီ။
 ဇာနာထ နံ တုမွာကံ ေပသိေယာ ေသာ၊ မာ ေခါ နံ ဟီဠိတၳ သုေပသေလာ ေသာ''တိ။
 ၆၅ဝ။ ''ဇာနာမေသ ယံ တြံ ပဝေဒသိ ယကၡ၊ န ေခါ နံ ဇာနာမ သ ဧဒိေသာတိ။
 မယမၸိ နံ ပူဇယိႆာမ ယကၡ၊ သုတြာန တုယွံ ဝစနံ ဥဠာရ''ႏၲိ။
 ၆၅၁။ ''ေယ ေကစိ ဣမသၼႎ သေတၳ မႏုႆာ၊ ဒဟရာ မဟႏၲာ အထဝါပိ မဇၩိမာ။
 သေဗၺဝ ေတ အာလမၺႏၲဳ ဝိမာနံ၊ ပႆႏၲဳ ပုညာနံ ဖလံ ကဒရိယာ''တိ။
 ၆၅၂။ ေတ တတၳ သေဗၺဝ 'အဟံ ပုေရ'တိ၊ တံ ကပၸကံ တတၳ ပုရကၡတြာ [မူကြဲ-ပုရကၡိပိတြာ (သီ)]
 သေဗၺဝ ေတ အာလမၺႎသု ဝိမာနံ၊ မသကၠသာရံ ဝိယ ဝါသဝႆ။
 ၆၅၃။ ေတ တတၳ သေဗၺဝ 'အဟံ ပုေရ'တိ၊ ဥပါသကတၱံ ပဋိေဝဒယႎသု။
 ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ အေဟသုံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယႎသု။
 အမဇၨပါ ေနာ စ မုသာ ဘဏႎသု၊ သေကန ဒါေရန စ အေဟသုံ တု႒ာ။
 ၆၅၄။ ေတ (ေပတဝတၳဳ၊၂၁) တတၳ သေဗၺဝ 'အဟံ ပုေရ'တိ၊ ဥပါသကတၱံ ပဋိေဝဒယိတြာ။
 ပကၠာမိ သေတၳာ အႏုေမာဒမာေနာ၊ ယကၡိဒၶိယာ အႏုမေတာ ပုနပၸဳနံ။
 ၆၅၅။ ဂႏ႖ာန ေတ သိႏၶဳေသာဝီရဘူမႎ၊ ဓနတၳိကာ ဥဒၵယံ [မူကြဲ-ဥဒယ (ပီ၊ က၊)] ပတၳယာနာ။
 ယထာပေယာဂါ ပရိပုဏၰလာဘာ၊ ပစၥာဂမုံ ပါဋလိပုတၱမကၡတံ။
 ၆၅၆။ ဂႏ႖ာန ေတ သံဃရံ ေသာတၳိဝေႏၲာ၊ ပုေတၱဟိ ဒါေရဟိ သမဂႋဘူတာ။
 အာနႏၵီ ဝိတၱာ သုမနာ ပတီတာ၊ အကံသု ေသရီသမဟံ ဥဠာရံ။
 ေသရီသကံ ေတ ပရိေဝဏံ မာပယႎသု။
 ၆၅၇။ ဧတာဒိသာ သပၸဳရိသာန ေသဝနာ၊ မဟတၳိကာ ဓမၼဂုဏာန ေသဝနာ။
 ဧကႆ အတၳာယ ဥပါသကႆ၊ သေဗၺဝ သတၱာ သုခိတာ [မူကြဲ-သုခိေနာ (ပီ၊ က၊)] အေဟသုႏၲိ။
ေသရီသကေပတဝတၳဳ ဒုတိယံ။
ဘာဏဝါရံ တတိယံ နိ႒ိတံ။
၃။ နႏၵကေပတဝတၳဳ
 ၆၅၈။ ရာဇာ ပိဂၤလေကာ နာမ၊ သုရ႒ာနံ အဓိပတိ အဟု။
 ေမာရိယာနံ ဥပ႒ာနံ ဂႏ႖ာ၊ သုရ႒ံ ပုနရာဂမာ။
 ၆၅၉။ ဥေဏွ မဇၩႏွိေက [မူကြဲ-မဇၩႏၲိေက (သဗၺတၳ)] ကာေလ၊ ရာဇာ ပကႍ [မူကြဲ-ဝကႍ (က၊)] ဥပါဂမိ။
 အဒၵသ မဂၢံ ရမဏီယံ၊ ေပတာနံ တံ ဝဏၰဳပထံ [မူကြဲ-ဝဏၰနာပထံ (သီ၊ သ်ာ)]
 ၆၆ဝ။ သာရထႎ (ေပတဝတၳဳ၊၂၂) အာမႏၲယီ ရာဇာ --
 ''အယံ မေဂၢါ ရမဏီေယာ၊ ေခေမာ ေသာဝတၳိေကာ သိေဝါ။
 ဣမိနာ သာရထိ ယာမ၊ သုရ႒ာနံ သႏၲိေက ဣေတာ''။
 ၆၆၁။ ေတန ပါယာသိ ေသာရေ႒ာ၊ ေသနာယ စတုရဂႋနိယာ။
 ဥဗၺိဂၢ႐ူေပါ ပုရိေသာ၊ ေသာရ႒ံ ဧတဒျဗဝိ။
 ၆၆၂။ ''ကုမၼဂၢံ ပဋိပႏၷမွာ၊ ဘႎသနံ ေလာမဟံသနံ။
 ပုရေတာ ဒိႆတိ မေဂၢါ၊ ပစၧေတာ စ န ဒိႆတိ။
 ၆၆၃။ ''ကုမၼဂၢံ ပဋိပႏၷမွာ၊ ယမပုရိသာန သႏၲိေက။
 အမာႏုေသာ ဝါယတိ ဂေႏၶာ၊ ေဃာေသာ သုယ်တိ [မူကြဲ-သူယတိ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဒါ႐ုေဏာ''။
 ၆၆၄။ သံဝိေဂၢါ ရာဇာ ေသာရေ႒ာ၊ သာရထႎ ဧတဒျဗဝိ။
 ''ကုမၼဂၢံ ပဋိပႏၷမွာ၊ ဘႎသနံ ေလာမဟံသနံ။
 ပုရေတာ ဒိႆတိ မေဂၢါ၊ ပစၧေတာ စ န ဒိႆတိ။
 ၆၆၅။ ''ကုမၼဂၢံ ပဋိပႏၷမွာ၊ ယမပုရိသာန သႏၲိေက။
 အမာႏုေသာ ဝါယတိ ဂေႏၶာ၊ ေဃာေသာ သုယ်တိ ဒါ႐ုေဏာ''။
 ၆၆၆။ ဟတၳိကၡႏၶံ သမာ႐ုယွ၊ ၾသေလာေကေႏၲာ စတုဒၵိသံ [မူကြဲ-စတုဒၵိႆာ (က)]
 အဒၵသ နိေျဂာဓံ ရမဏီယံ [မူကြဲ-႐ုကၡံ နိေျဂာဓံ (သ်ာ၊ က)] ပါဒပံ ဆာယာသမၸႏၷံ။
 နီလဗ႓ဝဏၰသဒိသံ၊ ေမဃဝဏၰသိရီနိဘံ။
 ၆၆၇။ သာရထႎ အာမႏၲယီ ရာဇာ၊ ''ကႎ ဧေသာ ဒိႆတိ ျဗဟာ။
 နီလဗ႓ဝဏၰသဒိေသာ၊ ေမဃဝဏၰသိရီနိေဘာ''။
 ၆၆၈။ ''နိေျဂာေဓါ ေသာ မဟာရာဇ၊ ပါဒေပါ ဆာယာသမၸေႏၷာ။
 နီလဗ႓ဝဏၰသဒိေသာ၊ ေမဃဝဏၰသိရီနိေဘာ''။
 ၆၆၉။ ေတန ပါယာသိ ေသာရေ႒ာ၊ ေယန ေသာ ဒိႆေတ ျဗဟာ။
 နီလဗ႓ဝဏၰသဒိေသာ၊ ေမဃဝဏၰသိရီနိေဘာ။
 ၆၇ဝ။ ဟတၳိကၡႏၶေတာ ၾသ႐ုယွ၊ ရာဇာ ႐ုကၡံ ဥပါဂမိ။
 နိသီဒိ ႐ုကၡမူလသၼႎ၊ သာမေစၥာ သပရိဇၨေနာ။
 ပူရံ ပါနီယသရကံ၊ ပူေဝ ဝိေတၱ စ အဒၵသ။
 ၆၇၁။ ပုရိေသာ (ေပတဝတၳဳ၊၂၃) စ ေဒဝဝဏၰီ၊ သဗၺာဘရဏဘူသိေတာ။
 ဥပသကၤမိတြာ ရာဇာနံ၊ ေသာရ႒ံ ဧတဒျဗဝိ။
 ၆၇၂။ ''သြာဂတံ ေတ မဟာရာဇ၊ အေထာ ေတ အဒုရာဂတံ။
 ပိဝတု ေဒေဝါ ပါနီယံ၊ ပူေဝ ခါဒ အရိႏၵမ''။
 ၆၇၃။ ပိဝိတြာ ရာဇာ ပါနီယံ၊ သာမေစၥာ သပရိဇၨေနာ။
 ပူေဝ ခါဒိတြာ ပိတြာ စ၊ ေသာရေ႒ာ ဧတဒျဗဝိ။
 ၆၇၄။ ''ေဒဝတာ ႏုသိ ဂႏၶေဗၺာ၊ အဒု သေကၠာ ပုရိႏၵေဒါ။
 အဇာနႏၲာ တံ ပုစၧာမ၊ ကထံ ဇာေနမု တံ မယ''ႏၲိ။
 ၆၇၅။ ''နာမွိ ေဒေဝါ န ဂႏၶေဗၺာ၊ နာပိ [မူကြဲ-နမွိ (က၊)] သေကၠာ ပုရိႏၵေဒါ။
 ေပေတာ အဟံ မဟာရာဇ၊ သုရ႒ာ ဣဓ မာဂေတာ''တိ။
 ၆၇၆။ ''ကႎသီေလာ ကႎသမာစာေရာ၊ သုရ႒သၼႎ ပုေရ တုဝံ။
 ေကန ေတ ျဗဟၼစရိေယန၊ အာႏုဘာေဝါ အယံ တဝါ''တိ။
 ၆၇၇။ ''တံ သုေဏာဟိ မဟာရာဇ၊ အရိႏၵမ ရ႒ဝၯန။
 အမစၥာ ပါရိသဇၨာ စ၊ ျဗာဟၼေဏာ စ ပုေရာဟိေတာ။
 ၆၇၈။ ''သုရ႒သၼႎ အဟံ ေဒဝ၊ ပုရိေသာ ပါပေစတေသာ။
 မိစၧာဒိ႒ိ စ ဒုႆီေလာ၊ ကဒရိေယာ ပရိဘာသေကာ။
 ၆၇၉။ '''ဒဒႏၲာနံ ကေရာႏၲာနံ၊ ဝါရယိႆံ ဗဟုဇၨနံ။
 အေညသံ ဒဒမာနာနံ၊ အႏၲရာယကေရာ အဟံ။
 ၆၈ဝ။ '''ဝိပါေကာ နတၳိ ဒါနႆ၊ သံယမႆ ကုေတာ ဖလံ။
 နတၳိ အာစရိေယာ နာမ၊ အဒႏၲံ ေကာ ဒေမႆတိ။
 ၆၈၁။ '''သမတုလ်ာနိ ဘူတာနိ၊ ကုေတာ [မူကြဲ-ကုေလ (သ်ာ၊ က၊)] ေဇ႒ာပစာယိေကာ။
 နတၳိ ဗလံ ဝီရိယံ ဝါ၊ ကုေတာ ဥ႒ာနေပါရိသံ။
 ၆၈၂။ '''နတၳိ ဒါနဖလံ နာမ၊ န ဝိေသာေဓတိ ေဝရိနံ။
 လေဒၶယ်ံ လဘေတ မေစၥာ၊ နိယတိပရိဏာမဇံ [မူကြဲ-ပရိဏာမဇာ (သီ၊ က)]
 ၆၈၃။ '''နတၳိ မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ ေလာေကာ နတၳိ ဣေတာ ပရံ။
 နတၳိ ဒိႏၷံ နတၳိ ဟုတံ၊ သုနိဟိတံ န ဝိဇၨတိ။
 ၆၈၄။ '''ေယာပိ (ေပတဝတၳဳ၊၂၄) ဟေနယ် ပုရိသံ၊ ပရႆ ဆိႏၵေတ [မူကြဲ-ပုရိသႆ ဆိေႏၵ (သ်ာ၊ က၊)] သိရံ။
 န ေကာစိ ကၪၥိ ဟနတိ၊ သတၱႏၷံ ဝိဝရမႏၲေရ။
 ၆၈၅။ '''အေစၧဇၨာေဘေဇၨာ ဟိ [မူကြဲ-ေဘေဇၨာ (သီ)] အေဘေဇၨာ (သ်ာ)] ေဘဇၨာသိ (က၊)] ဇီေဝါ၊ အ႒ံေသာ ဂုဠပရိမ႑ေလာ။
 ေယာဇနာနံ သတံ ပၪၥ၊ ေကာ ဇီဝံ ေဆတၱဳမရဟတိ။
 ၆၈၆။ '''ယထာ သုတၱဂုေဠ ခိေတၱ၊ နိေဗၺေဌႏၲံ ပလာယတိ။
 ဧဝေမဝ စ ေသာ ဇီေဝါ၊ နိေဗၺေဌေႏၲာ ပလာယတိ။
 ၆၈၇။ '''ယထာ ဂါမေတာ နိကၡမၼ၊ အညံ ဂါမံ ပဝိသတိ။
 ဧဝေမဝ စ ေသာ ဇီေဝါ၊ အညံ ေဗာႏၵႎ ပဝိသတိ။
 ၆၈၈။ '''ယထာ ေဂဟေတာ နိကၡမၼ၊ အညံ ေဂဟံ ပဝိသတိ။
 ဧဝေမဝ စ ေသာ ဇီေဝါ၊ အညံ ေဗာႏၵႎ ပဝိသတိ။
 ၆၈၉။ '''စုလႅာသီတိ [မူကြဲ-စုဠာသီတိ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] မဟာကပၸိေနာ [မူကြဲ-မဟာကပၸဳေနာ (သီ)] သတသဟႆာနိ ဟိ။
 ေယ ဗာလာ ေယ စ ပ႑ိတာ၊ သံသာရံ ေခပယိတြာန။
 ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆေရ။
 ၆၉ဝ။ '''မိတာနိ သုခဒုကၡာနိ၊ ေဒါေဏဟိ ပိဋေကဟိ စ။
 ဇိေနာ သဗၺံ ပဇာနာတိ'၊ သမၼဴဠႇာ ဣတရာ ပဇာ။
 ၆၉၁။ ''ဧဝံဒိ႒ိ ပုေရ အာသႎ၊ သမၼဴေဠႇာ ေမာဟပါ႐ုေတာ။
 မိစၧာဒိ႒ိ စ ဒုႆီေလာ၊ ကဒရိေယာ ပရိဘာသေကာ။
 ၆၉၂။ ''ၾသရံ ေမ ဆဟိ မာေသဟိ၊ ကာလကႋရိယာ ဘဝိႆတိ။
 ဧကႏၲကဋဳကံ ေဃာရံ၊ နိရယံ ပပတိႆဟံ။
 ၆၉၃။ [မူကြဲ-ေပ၊ ဝ၊ ၇ဝ] ''စတုကၠဏၰံ စတုဒြါရံ၊ ဝိဘတၱံ ဘာဂေသာ မိတံ။
 အေယာပါကာရပရိယႏၲံ၊ အယသာ ပဋိကုဇၨိတံ။
 ၆၉၄။ [မူကြဲ-ေပ၊ ဝ၊ ၇၁] ''တႆ အေယာမယာ ဘူမိ၊ ဇလိတာ ေတဇသာ ယုတာ။
 သမႏၲာ ေယာဇနသတံ၊ ဖရိတြာ တိ႒တိ သဗၺဒါ။
 ၆၉၅။ ''ဝႆာနိ သတသဟႆာနိ၊ ေဃာေသာ သုယ်တိ တာဝေဒ။
 လေကၡာ ဧေသာ မဟာရာဇ၊ သတဘာဂဝႆေကာဋိေယာ။
 ၆၉၆။ ''ေကာဋိသတသဟႆာနိ (ေပတဝတၳဳ၊၂ဝ၅၊ နိရေယ ပစၥေရ ဇနာ။
 မိစၧာဒိ႒ီ စ ဒုႆီလာ၊ ေယ စ အရိယူပဝါဒိေနာ။
 ၆၉၇။ ''တတၳာဟံ ဒီဃမဒၶါနံ၊ ဒုကၡံ ေဝဒိႆ ေဝဒနံ။
 ဖလံ ပါပႆ ကမၼႆ၊ တသၼာ ေသာစာမဟံ ဘုသံ။
 ၆၉၈။ ''တံ သုေဏာဟိ မဟာရာဇ၊ အရိႏၵမ ရ႒ဝၯန။
 ဓီတာ မယွံ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရာ ဘဒၵမတၳဳ ေတ။
 ၆၉၉။ ''ကေရာတိ ဘဒၵကံ ကမၼံ၊ သီေလသုေပါသေထ ရတာ။
 သညတာ သံဝိဘာဂီ စ၊ ဝဒညဴ ဝီတမစၧရာ။
 ၇ဝဝ။ ''အခ႑ကာရီ သိကၡာယ၊ သုဏွာ ပရကုေလသု စ။
 ဥပါသိကာ သက်မုနိေနာ၊ သမၺဳဒၶႆ သိရီမေတာ။
 ၇ဝ၁။ ''ဘိကၡဳ စ သီလသမၸေႏၷာ၊ ဂါမံ ပိ႑ာယ ပါဝိသိ။
 ၾသကၡိတၱစကၡဳ သတိမာ၊ ဂုတၱဒြါေရာ သုသံဝုေတာ။
 ၇ဝ၂။ ''သပဒါနံ စရမာေနာ၊ အဂမာ တံ နိေဝသနံ။
 'တမဒၵသ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရာ ဘဒၵမတၳဳ ေတ'။
 ၇ဝ၃။ ''ပူရံ ပါနီယသရကံ၊ ပူေဝ ဝိေတၱ စ သာ အဒါ။
 'ပိတာ ေမ ကာလကၤေတာ၊ ဘေႏၲ တေႆတံ ဥပကပၸတု'။
 ၇ဝ၄။ ''သမနႏၲရာႏုဒၵိေ႒၊ ဝိပါေကာ ဥဒပဇၨထ။
 ဘုၪၨာမိ ကာမကာမီဟံ၊ ရာဇာ ေဝႆဝေဏာ ယထာ။
 ၇ဝ၅။ ''တံ သုေဏာဟိ မဟာရာဇ၊ အရိႏၵမ ရ႒ဝၯန။
 သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ဗုေဒၶါ အေဂၢါ ပဝုစၥတိ။
 တံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၧ၊ သပုတၱဒါေရာ အရိႏၵမ။
 ၇ဝ၆။ ''အ႒ဂႋေကန မေဂၢန၊ ဖုသႏၲိ အမတံ ပဒံ။
 တံ ဓမၼံ သရဏံ ဂစၧ၊ သပုတၱဒါေရာ အရိႏၵမ။
 ၇ဝ၇။ ''စတၱာေရာ စ ပဋိပႏၷာ [မူကြဲ-မဂၢပဋိပႏၷာ (သီ၊ သ်ာ)] စတၱာေရာ စ ဖေလ ဌိတာ။
 ဧသ သံေဃာ ဥဇုဘူေတာ၊ ပညာသီလသမာဟိေတာ။
 တံ သံဃံ သရဏံ ဂစၧ၊ သပုတၱဒါေရာ အရိႏၵမ။
 ၇ဝ၈။ ''ပါဏာတိပါတာ (ေပတဝတၳဳ၊၂၆) ဝိရမႆု ခိပၸံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယႆု။
 အမဇၨေပါ မာ စ မုသာ အဘာဏီ၊ သေကန ဒါေရန စ ေဟာဟိ တုေ႒ာ''တိ။
 ၇ဝ၉။ ''အတၳကာေမာသိ ေမ ယကၡ၊ ဟိတကာေမာသိ ေဒဝေတ။
 ကေရာမိ တုယွံ ဝစနံ၊ တြံသိ အာစရိေယာ မမ။
 ၇၁ဝ။ ''ဥေပမိ သရဏံ ဗုဒၶံ၊ ဓမၼၪၥာပိ အႏုတၱရံ။
 သံဃၪၥ နရေဒဝႆ၊ ဂစၧာမိ သရဏံ အဟံ။
 ၇၁၁။ ''ပါဏာတိပါတာ ဝိရမာမိ ခိပၸံ၊ ေလာေက အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨယာမိ။
 အမဇၨေပါ ေနာ စ မုသာ ဘဏာမိ၊ သေကန ဒါေရန စ ေဟာမိ တုေ႒ာ။
 ၇၁၂။ ''ၾသဖုဏာမိ [မူကြဲ-ၾသပုဏာမိ (သီ)] ၾသဖုနာမိ (သ်ာ၊ က)] ၾသပုနာမိ (?)] မဟာဝါေတ၊ နဒိယာ သီဃဂါမိယာ။
 ဝမာမိ ပါပိကံ ဒိ႒ႎ၊ ဗုဒၶါနံ သာသေန ရေတာ''။
 ၇၁၃။ ဣဒံ ဝတြာန ေသာရေ႒ာ၊ ဝိရမိတြာ ပါပဒႆနာ [မူကြဲ-ပါပဒႆနံ (သ်ာ၊ က)]
 နေမာ ဘဂဝေတာ ကတြာ၊ ပါေမာေကၡာ ရထမာ႐ုဟီတိ။
နႏၵကေပတဝတၳဳ တတိယံ။
၄။ ေရဝတီေပတဝတၳဳ
 ၇၁၄။ [မူကြဲ-ဝိ၊ ဝ၊ ၈၆၃] ''ဥေ႒ဟိ ေရဝေတ သုပါပဓေမၼ၊ အပါ႐ုတဒြါေရ အဒါနသီေလ။
 ေနႆာမ တံ ယတၳ ထုနႏၲိ ဒုဂၢတာ၊ သမပၸိတာ [မူကြဲ-သမဇၨတာ (သီ၊)] ေနရယိကာ ဒုေခနာ''တိ။
 ၇၁၅။ ဣေစၥဝ [မူကြဲ-ဣေစၥဝံ (သ်ာ၊ က၊)] ဝတြာန ယမႆ ဒူတာ၊ ေတ ေဒြ ယကၡာ ေလာဟိတကၡာ ျဗဟႏၲာ။
 ပေစၥကဗာဟာသု ဂေဟတြာ ေရဝတံ၊ ပကၠာမယုံ ေဒဝဂဏႆ သႏၲိေက။
 ၇၁၆။ ''အာဒိစၥဝဏၰံ (ေပတဝတၳဳ၊၂၇) ႐ုစိရံ ပဘႆရံ၊ ဗ်မွံ သုဘံ ကၪၥနဇာလဆႏၷံ။
 ကေႆတမာကိဏၰဇနံ ဝိမာနံ၊ သုရိယႆ ရံသီရိဝ ေဇာတမာနံ။
 ၇၁၇။ ''နာရီဂဏာ စႏၵနသာရလိတၱာ [မူကြဲ-စႏၵနသာရာႏုလိတၱာ (သ်ာ)] ဥဘေတာ ဝိမာနံ ဥပေသာဘယႏၲိ။
 တံ ဒိႆတိ သုရိယသမာနဝဏၰံ၊ ေကာ ေမာဒတိ သဂၢပေတၱာ ဝိမာေန''တိ။
 ၇၁၈။ ''ဗာရာဏသိယံ နႏၵိေယာ နာမာသိ၊ ဥပါသေကာ အမစၧရီ ဒါနပတိ ဝဒညဴ။
 တေႆတမာကိဏၰဇနံ ဝိမာနံ၊ သုရိယႆ ရံသီရိဝ ေဇာတမာနံ။
 ၇၁၉။ ''နာရီဂဏာ စႏၵနသာရလိတၱာ၊ ဥဘေတာ ဝိမာနံ ဥပေသာဘယႏၲိ။
 တံ ဒိႆတိ သုရိယသမာနဝဏၰံ၊ ေသာ ေမာဒတိ သဂၢပေတၱာ ဝိမာေန''တိ။
 ၇၂ဝ။ ''နႏၵိယႆာဟံ ဘရိယာ၊ အဂါရိနီ သဗၺကုလႆ ဣႆရာ။
 ဘတၱဳ ဝိမာေန ရမိႆာမိ ဒါနဟံ၊ န ပတၳေယ နိရယဒႆနာယာ''တိ။
 ၇၂၁။ ''ဧေသာ ေတ နိရေယာ သုပါပဓေမၼ၊ ပုညံ တယာ အကတံ ဇီဝေလာေက။
 န ဟိ မစၧရီ ေရာသေကာ ပါပဓေမၼာ၊ သဂၢဴပဂါနံ လဘတိ သဟဗ်တ''ႏၲိ။
 ၇၂၂။ ''ကႎ ႏု ဂူထၪၥ မုတၱၪၥ၊ အသုစီ ပဋိဒိႆတိ။
 ဒုဂၢႏၶံ ကိမိဒံ မီဠႇံ၊ ကိေမတံ ဥပဝါယတီ''တိ။
 ၇၂၃။ ''ဧသ သံသဝေကာ နာမ၊ ဂမ႓ီေရာ သတေပါရိေသာ။
 ယတၳ ဝႆသဟႆာနိ၊ တုဝံ ပစၥသိ ေရဝေတ''တိ။
 ၇၂၄။ ''ကႎ (ေပတဝတၳဳ၊၂၈) ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ေကန သံသဝေကာ လေဒၶါ၊ ဂမ႓ီေရာ သတေပါရိေသာ''တိ။
 ၇၂၅။ ''သမေဏ ျဗာဟၼေဏ စာပိ၊ အေည ဝါပိ ဝနိဗၺေက။
 မုသာဝါေဒန ဝေၪၥသိ၊ တံ ပါပံ ပကတံ တယာ။
 ၇၂၆။ ''ေတန သံသဝေကာ လေဒၶါ၊ ဂမ႓ီေရာ သတေပါရိေသာ။
 တတၳ ဝႆသဟႆာနိ၊ တုဝံ ပစၥသိ ေရဝေတ။
 ၇၂၇။ ''ဟေတၳပိ ဆိႏၵႏၲိ အေထာပိ ပါေဒ၊ ကေဏၰပိ ဆိႏၵႏၲိ အေထာပိ နာသံ။
 အေထာပိ ကာေကာဠဂဏာ သေမစၥ၊ သဂၤမၼ ခါဒႏၲိ ဝိဖႏၵမာန''ႏၲိ။
 ၇၂၈။ ''သာဓု ေခါ မံ ပဋိေနထ၊ ကာဟာမိ ကုသလံ ဗဟုံ။
 ဒါေနန သမစရိယာယ၊ သံယေမန ဒေမန စ။
 ယံ ကတြာ သုခိတာ ေဟာႏၲိ၊ န စ ပစၧာႏုတပၸေရ''တိ။
 ၇၂၉။ ''ပုေရ တုဝံ ပမဇၨိတြာ၊ ဣဒါနိ ပရိေဒဝသိ။
 သယံ ကတာနံ ကမၼာနံ၊ ဝိပါကံ အႏုေဘာႆသီ''တိ။
 ၇၃ဝ။ ''ေကာ ေဒဝေလာကေတာ မႏုႆေလာကံ၊ ဂႏ႖ာန ပုေ႒ာ ေမ ဧဝံ ဝေဒယ်။
 'နိကၡိတၱဒေ႑သု ဒဒါထ ဒါနံ၊ အစၧာဒနံ ေသယ် [မူကြဲ-သယန (သီ၊)] မထႏၷပါနံ။
 န ဟိ မစၧရီ ေရာသေကာ ပါပဓေမၼာ၊ သဂၢဴပဂါနံ လဘတိ သဟဗ်တံ'။
 ၇၃၁။ ''သာဟံ ႏူန ဣေတာ ဂႏ႖ာ၊ ေယာနႎ လဒၶါန မာႏုသႎ။
 ဝဒညဴ သီလသမၸႏၷာ၊ ကာဟာမိ ကုသလံ ဗဟုံ။
 ဒါေနန သမစရိယာယ၊ သံယေမန ဒေမန စ။
 ၇၃၂။ ''အာရာမာနိ စ ေရာပိႆံ၊ ဒုေဂၢ သကၤမနာနိ စ။
 ပပၪၥ ဥဒပါနၪၥ၊ ဝိပၸသေႏၷန ေစတသာ။
 ၇၃၃။ ''စာတုဒၵသႎ (ေပတဝတၳဳ၊၂၉) ပၪၥဒသႎ၊ ယာ စ ပကၡႆ အ႒မီ။
 ပါဋိဟာရိယပကၡၪၥ၊ အ႒ဂၤသုသမာဂတံ။
 ၇၃၄။ ''ဥေပါသထံ ဥပဝသိႆံ၊ သဒါ သီေလသု သံဝုတာ။
 န စ ဒါေန ပမဇၨိႆံ၊ သာမံ ဒိ႒မိဒံ မယာ''တိ။
 ၇၃၅။ ဣေစၥဝံ ဝိပၸလပႏၲႎ၊ ဖႏၵမာနံ တေတာ တေတာ။
 ခိပႎသု နိရေယ ေဃာေရ၊ ဥဒၶံပါဒံ အဝံသိရံ။
 ၇၃၆။ ''အဟံ ပုေရ မစၧရိနီ အေဟာသႎ၊ ပရိဘာသိကာ သမဏျဗာဟၼဏာနံ။
 ဝိတေထန စ သာမိကံ ဝၪၥယိတြာ၊ ပစၥာမဟံ နိရေယ ေဃာရ႐ူေပ''တိ။
ေရဝတီေပတဝတၳဳ စတုတၳံ။
၅။ ဥစၧဳေပတဝတၳဳ
 ၇၃၇။ ''ဣဒံ မမ ဥစၧဳဝနံ မဟႏၲံ၊ နိဗၺတၱတိ ပုညဖလံ အနပၸကံ။
 တံ ဒါနိ ေမ န [မူကြဲ-န ဒါနိ ေမ တံ (သီ၊ က၊)] ပရိေဘာဂေမတိ၊ အာစိကၡ ဘေႏၲ ကိႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ၇၃၈။ ''ဟညာမိ [မူကြဲ-ဝိဟညာမိ (က၊)] ခဇၨာမိ စ ဝါယမာမိ၊ ပရိသကၠာမိ ပရိဘုၪၨိတုံ ကိၪၥိ။
 သြာဟံ ဆိႏၷထာေမာ ကပေဏာ လာလပါမိ၊ ကိႆ [မူကြဲ-ကိႆႆ (သီ)] ကိႆႆု (?)] ကမၼႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ၇၃၉။ ''ဝိဃာေတာ စာဟံ ပရိပတာမိ ဆမာယံ၊ ပရိဝတၱာမိ ဝါရိစေရာဝ ဃေမၼ။
 ႐ုဒေတာ စ ေမ [မူကြဲ-ဒူရေတာ စ ေမ (သ်ာ၊ က၊)] အႆုကာ နိဂၢလႏၲိ၊ အာစိကၡ ဘေႏၲ ကိႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ၇၄ဝ။ ''ဆာေတာ (ေပတဝတၳဳ၊၂၁ဝ) ကိလေႏၲာ စ ပိပါသိေတာ စ၊ သႏၲႆိေတာ သာတသုခံ န ဝိေႏၵ။
 ပုစၧာမိ တံ ဧတမတၳံ ဘဒေႏၲ၊ ကထံ ႏု ဥစၧဳပရိေဘာဂံ လေဘယ်''ႏၲိ။
 ၇၄၁။ ''ပုေရ တုဝံ ကမၼမကာသိ အတၱနာ၊ မႏုႆဘူေတာ ပုရိမာယ ဇာတိယာ။
 အဟၪၥ တံ ဧတမတၳံ ဝဒါမိ၊ သုတြာန တြံ ဧတမတၳံ ဝိဇာန။
 ၇၄၂။ ''ဥစၧဳံ တုဝံ ခါဒမာေနာ ပယာေတာ၊ ပုရိေသာ စ ေတ ပိ႒ိေတာ အႏြဂစၧိ။
 ေသာ စ တံ ပစၥာသေႏၲာ ကေထသိ၊ တႆ တုဝံ န ကိၪၥိ အာလပိတၳ။
 ၇၄၃။ ''ေသာ စ တံ အဘဏႏၲံ အယာစိ၊ 'ေဒဟယ် ဥစၧဳ'ႏၲိ စ တံ အေဝါစ။
 တႆ တုဝံ ပိ႒ိေတာ ဥစၧဳံ အဒါသိ၊ တေႆတံ ကမၼႆ အယံ ဝိပါေကာ။
 ၇၄၄။ ''ဣဃၤ တြံ ဂႏ႖ာန ပိ႒ိေတာ ဂေဏွယ်ာသိ [မူကြဲ-ဣဃၤ တြံ ပိ႒ိေတာ ဂဏွ ဥစၧဳံ (သီ)] ဂေဟတြာန တံ ခါဒႆု ယာဝဒတၳံ။
 ေတေနဝ တြံ အတၱမေနာ ဘဝိႆသိ၊ ဟေ႒ာ စုဒေဂၢါ စ ပေမာဒိေတာ စာ''တိ။
 ၇၄၅။ ဂႏ႖ာန ေသာ ပိ႒ိေတာ အဂၢေဟသိ၊ ဂေဟတြာန တံ ခါဒိ ယာဝဒတၳံ။
 ေတေနဝ ေသာ အတၱမေနာ အေဟာသိ၊ ဟေ႒ာ စုဒေဂၢါ စ ပေမာဒိေတာ စာတိ။
ဥစၧဳေပတဝတၳဳ ပၪၥမံ။
၆။ ကုမာရေပတဝတၳဳ
 ၇၄၆။ ''သာဝတၳိ နာမ နဂရံ၊ ဟိမဝႏၲႆ ပႆေတာ။
 တတၳ အာသုံ ေဒြ ကုမာရာ၊ ရာဇပုတၱာတိ ေမ သုတံ။
 ၇၄၇။ ''သမၼတၱာ (ေပတဝတၳဳ၊၂၁) [မူကြဲ-ပမတၱာ (က၊)] ရဇနီေယသု၊ ကာမႆာဒါဘိနႏၵိေနာ။
 ပစၥဳပၸႏၷသုေခ ဂိဒၶါ၊ န ေတ ပႆႎသုနာဂတံ။
 ၇၄၈။ ''ေတ စုတာ စ မႏုႆတၱာ၊ ပရေလာကံ ဣေတာ ဂတာ။
 ေတဓ ေဃာေသႏၲ်ဒိႆႏၲာ၊ ပုေဗၺ ဒုကၠဋမတၱေနာ။
 ၇၄၉။ '''ဗဟူသု ဝတ [မူကြဲ-ဗဟုႆုေတသု (သီ၊ က၊)] သေႏၲသု၊ ေဒယ်ဓေမၼ ဥပ႒ိေတ။
 နာသကၡိမွာ စ အတၱာနံ၊ ပရိတၱံ ကာတုံ သုခါဝဟံ။
 ၇၅ဝ။ '''ကႎ တေတာ ပါပကံ အႆ၊ ယံ ေနာ ရာဇကုလာ စုတာ။
 ဥပပႏၷာ ေပတၱိဝိသယံ၊ ခုပၸိပါသသမပၸိတာ [မူကြဲ-ခုပၸိပါသာသမပၸိတာ (သီ၊ ပီ)]
 ၇၅၁။ ''သာမိေနာ ဣဓ ဟုတြာန၊ ေဟာႏၲိ အသာမိေနာ တဟႎ။
 ဘမႏၲိ [မူကြဲ-စရႏၲိ (သီ၊ ပီ)] မရႏၲိ (သ်ာ၊)] ခုပၸိပါသာယ၊ မႏုႆာ ဥႏၷေတာနတာ။
 ၇၅၂။ ''ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ဣႆရမဒသမ႓ဝံ။
 ပဟာယ ဣႆရမဒံ၊ ဘေဝ သဂၢဂေတာ နေရာ။
 ကာယႆ ေဘဒါ သပၸေညာ၊ သဂၢံ ေသာ ဥပပဇၨတီ''တိ။
ကုမာရေပတဝတၳဳ ဆ႒ံ။
၇။ ရာဇပုတၱေပတဝတၳဳ
 ၇၅၃။ ပုေဗၺ ကတာနံ ကမၼာနံ၊ ဝိပါေကာ မထေယ မနံ။
 ႐ူေပ သေဒၵ ရေသ ဂေႏၶ၊ ေဖာ႒ေဗၺ စ မေနာရေမ။
 ၇၅၄။ နစၥံ ဂီတံ ရတႎ ခိၮံ၊ အႏုဘုတြာ အနပၸကံ။
 ဥယ်ာေန ပရိစရိတြာ၊ ပဝိသေႏၲာ ဂိရိဗၺဇံ။
 ၇၅၅။ ဣသႎ သုေနတၱ [မူကြဲ-သုနိတ (က၊)] မဒၵကၡိ၊ အတၱဒႏၲံ သမာဟိတံ။
 အပၸိစၧံ ဟိရိသမၸႏၷံ၊ ဥေၪၧ ပတၱဂေတ ရတံ။
 ၇၅၆။ ဟတၳိကၡႏၶေတာ ၾသ႐ုယွ၊ လဒၶါ ဘေႏၲတိ စာျဗဝိ။
 တႆ ပတၱံ ဂေဟတြာန၊ ဥစၥံ ပဂၢယွ ခတၱိေယာ။
 ၇၅၇။ ထ႑ိေလ ပတၱံ ဘိႏၵိတြာ၊ ဟသမာေနာ အပကၠမိ။
 ''ရေညာ ကိတဝႆာဟံ ပုေတၱာ၊ ကႎ မံ ဘိကၡဳ ကရိႆသိ''။
 ၇၅၈။ တႆ (ေပတဝတၳဳ၊၂၂) ကမၼႆ ဖ႐ုသႆ၊ ဝိပါေကာ ကဋဳေကာ အဟု။
 ယံ ရာဇပုေတၱာ ေဝေဒသိ၊ နိရယမွိ သမပၸိေတာ။
 ၇၅၉။ ဆေဠဝ စတုရာသီတိ၊ ဝႆာနိ နဝုတာနိ စ။
 ဘုသံ ဒုကၡံ နိဂစၧိေတၳာ၊ နိရေယ ကတကိဗၺိေသာ။
 ၇၆ဝ။ ဥတၱာေနာပိ စ ပစၥိတၳ၊ နိကုေဇၨာ ဝါမဒကၡိေဏာ။
 ဥဒၶံပါေဒါ ဌိေတာ ေစဝ၊ စိရံ ဗာေလာ အပစၥထ။
 ၇၆၁။ ဗဟူနိ ဝႆသဟႆာနိ၊ ပူဂါနိ နဟုတာနိ စ။
 ဘုသံ ဒုကၡံ နိဂစၧိေတၳာ၊ နိရေယ ကတကိဗၺိေသာ။
 ၇၆၂။ ဧတာဒိသံ ေခါ ကဋဳကံ၊ အပၸဒု႒ပၸေဒါသိနံ။
 ပစၥႏၲိ ပါပကမၼႏၲာ၊ ဣသိမာသဇၨ သုဗၺတံ။
 ၇၆၃။ ေသာ တတၳ ဗဟုဝႆာနိ၊ ေဝဒယိတြာ ဗဟုံ ဒုခံ။
 ခုပၸိပါသဟေတာ နာမ [မူကြဲ-ခုပၸိပါသာဟေတာ နာမ (သီ၊ ပီ)]၊ ေပေတာ အာသိ တေတာ စုေတာ။
 ၇၆၄။ ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ [မူကြဲ-ဒိသြာ (သီ)] ဣႆရမဒသမ႓ဝံ။
 ပဟာယ ဣႆရမဒံ၊ နိဝါတမႏုဝတၱေယ။
 ၇၆၅။ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ပါသံေသာ၊ ေယာ ဗုေဒၶသု သဂါရေဝါ။
 ကာယႆ ေဘဒါ သပၸေညာ၊ သဂၢံ ေသာ ဥပပဇၨတီတိ။
ရာဇပုတၱေပတဝတၳဳ သတၱမံ။
၈။ ဂူထခါဒကေပတဝတၳဳ
 ၇၆၆။ ''ဂူထကူပေတာ ဥဂၢႏ႖ာ၊ ေကာ ႏု ဒီေနာ ပတိ႒သိ [မူကြဲ-ဒီေနာ ဟိ တိ႒သိ (သီ)]
 နိႆံသယံ ပါပကမၼေႏၲာ၊ ကႎ ႏု သဒၵဟေသ တုဝ''ႏၲိ။
 ၇၆၇။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပေတာမွိ၊ ဒုဂၢေတာ ယမေလာကိေကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂေတာ''။
 ၇၆၈။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိဂစၧသီ''တိ။
 ၇၆၉။ ''အဟု အာဝါသိေကာ မယွံ၊ ဣႆုကီ ကုလမစၧရီ။
 အေဇၩာသိေတာ မယွံ ဃေရ၊ ကဒရိေယာ ပရိဘာသေကာ။
 ၇၇ဝ။ ''တႆာဟံ (ေပတဝတၳဳ၊၂၃) ဝစနံ သုတြာ၊ ဘိကၡေဝါ ပရိဘာသိသံ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂေတာ''တိ။
 ၇၇၁။ ''အမိေတၱာ မိတၱဝေဏၰန၊ ေယာ ေတ အာသိ ကုလူပေကာ။
 ကာယႆ ေဘဒါ ဒုပၸေညာ၊ ကႎ ႏု ေပစၥ ဂတႎ ဂေတာ''တိ။
 ၇၇၂။ ''တေႆဝါဟံ ပါပကမၼႆ၊ သီေသ တိ႒ာမိ မတၳေက။
 ေသာ စ ပရဝိသယံ ပေတၱာ၊ မေမဝ ပရိစာရေကာ။
 ၇၇၃။ ''ယံ ဘဒေႏၲ ဟဒႏၲေည၊ ဧတံ ေမ ေဟာတိ ေဘာဇနံ။
 အဟၪၥ ေခါ ယံ ဟဒါမိ၊ ဧတံ ေသာ ဥပဇီဝတီ''တိ။
ဂူထခါဒကေပတဝတၳဳ အ႒မံ။
၉။ ဂူထခါဒကေပတိဝတၳဳ
 ၇၇၄။ ''ဂူထကူပေတာ ဥဂၢႏ႖ာ၊ ကာ ႏု ဒီနာ ပတိ႒သိ။
 နိႆံသယံ ပါပကမၼႏၲာ၊ ကႎ ႏု သဒၵဟေသ တုဝ''ႏၲိ။
 ၇၇၅။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပတီမွိ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၇၇၆။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိဂစၧသီ''တိ။
 ၇၇၇။ ''အဟု အာဝါသိေကာ မယွံ၊ ဣႆုကီ ကုလမစၧရီ။
 အေဇၩာသိေတာ မယွံ ဃေရ၊ ကဒရိေယာ ပရိဘာသေကာ။
 ၇၇၈။ ''တႆာဟံ ဝစနံ သုတြာ၊ ဘိကၡေဝါ ပရိဘာသိသံ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၇၇၉။ ''အမိေတၱာ မိတၱဝေဏၰန၊ ေယာ ေတ အာသိ ကုလူပေကာ။
 ကာယႆ ေဘဒါ ဒုပၸေညာ၊ ကႎ ႏု ေပစၥ ဂတႎ ဂေတာ''တိ။
 ၇၈ဝ။ ''တေႆဝါဟံ ပါပကမၼႆ၊ သီေသ တိ႒ာမိ မတၳေက။
 ေသာ စ ပရဝိသယံ ပေတၱာ၊ မေမဝ ပရိစာရေကာ။
 ၇၈၁။ ''ယံ ဘဒေႏၲ ဟဒႏၲေည၊ ဧတံ ေမ ေဟာတိ ေဘာဇနံ။
 အဟၪၥ ေခါ ယံ ဟဒါမိ၊ ဧတံ ေသာ ဥပဇီဝတီ''တိ။
ဂူထခါဒကေပတိဝတၳဳ နဝမံ။
၁ဝ။ ဂဏေပတဝတၳဳ
 ၇၈၂။ ''နဂၢါ (ေပတဝတၳဳ၊၂၄) ဒုဗၺဏၰ႐ူပါတၳ၊ ကိသာ ဓမနိသႏၳတာ။
 ဥပၹာသုလိကာ [မူကြဲ-ဥပၸါသုဠိကာ (က၊)] ကိသိကာ၊ ေက ႏု တုေမွတၳ မာရိသာ''တိ။
 ၇၈၃။ ''မယံ ဘဒေႏၲ ေပတာမွာ၊ ဒုဂၢတာ ယမေလာကိကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၇၈၄။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂတာ''တိ။
 ၇၈၅။ ''အနာဝေဋသု တိေတၳသု၊ ဝိစိနိမွဒၶမာသကံ။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကမွ အတၱေနာ။
 ၇၈၆။ ''နဒႎ ဥေပမ တသိတာ၊ ရိတၱကာ ပရိဝတၱတိ။
 ဆာယံ ဥေပမ ဥေဏွသု၊ အာတေပါ ပရိဝတၱတိ။
 ၇၈၇။ ''အဂၢိဝေဏၰာ စ ေနာ ဝါေတာ၊ ဍဟေႏၲာ ဥပဝါယတိ။
 ဧတၪၥ ဘေႏၲ အရဟာမ၊ အညၪၥ ပါပကံ တေတာ။
 ၇၈၈။ ''အပိ ေယာဇနာနိ [မူကြဲ-အဓိေယာဇနာနိ (သီ၊ က၊)] ဂစၧာမ၊ ဆာတာ အာဟာရေဂဓိေနာ။
 အလဒၶါဝ နိဝတၱာမ၊ အေဟာ ေနာ အပၸပုညတာ။
 ၇၈၉။ ''ဆာတာ ပမုစၧိတာ ဘႏၲာ၊ ဘူမိယံ ပဋိသုမ႓ိတာ။
 ဥတၱာနာ ပဋိကိရာမ၊ အဝကုဇၨာ ပတာမေသ။
 ၇၉ဝ။ ''ေတ စ တေတၳဝ ပတိတာ [မူကြဲ-တတၳ ပပဟိတာ (က)] ဘူမိယံ ပဋိသုမ႓ိတာ။
 ဥရံ သီသၪၥ ဃေ႗မ၊ အေဟာ ေနာ အပၸပုညတာ။
 ၇၉၁။ ''ဧတၪၥ ဘေႏၲ အရဟာမ၊ အညၪၥ ပါပကံ တေတာ။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကမွ အတၱေနာ။
 ၇၉၂။ ''ေတ ဟိ ႏူန ဣေတာ ဂႏ႖ာ၊ ေယာနႎ လဒၶါန မာႏုသႎ။
 ဝဒညဴ သီလသမၸႏၷာ၊ ကာဟာမ ကုသလံ ဗဟု''ႏၲိ။
ဂဏေပတဝတၳဳ ဒသမံ။
၁၁။ ပါဋလိပုတၱေပတဝတၳဳ
 ၇၉၃။ ''ဒိ႒ာ (ေပတဝတၳဳ၊၂၅) တယာ နိရယာ တိရစၧာနေယာနိ၊
 ေပတာ အသုရာ အထဝါပိ မာႏုသာ ေဒဝါ။ သယမဒၵသ ကမၼဝိပါကမတၱေနာ၊
 ေနႆာမိ တံ ပါဋလိပုတၱမကၡတံ။ တတၳ ဂႏ႖ာ ကုသလံ ကေရာဟိ ကမၼံ''။
 ၇၉၄။ ''အတၳကာေမာသိ ေမ ယကၡ၊ ဟိတကာေမာသိ ေဒဝေတ။
 ကေရာမိ တုယွံ ဝစနံ၊ တြံသိ အာစရိေယာ မမ။
 ၇၉၅။ ''ဒိ႒ာ မယာ နိရယာ တိရစၧာနေယာနိ၊ ေပတာ အသုရာ အထဝါပိ မာႏုသာ ေဒဝါ။
 သယမဒၵသံ ကမၼဝိပါကမတၱေနာ၊ ကာဟာမိ ပုညာနိ အနပၸကာနီ''တိ။
ပါဋလိပုတၱေပတဝတၳဳ ဧကာဒသမံ။
၁၂။ အမၺဝနေပတဝတၳဳ
 ၇၉၆။ ''အယၪၥ ေတ ေပါကၡရဏီ သုရမၼာ၊ သမာ သုတိတၳာ စ မေဟာဒကာ စ။
 သုပုပၹိတာ ဘမရဂဏာႏုကိဏၰာ၊ ကထံ တယာ လဒၶါ အယံ မႏုညာ။
 ၇၉၇။ ''ဣဒၪၥ ေတ အမၺဝနံ သုရမၼံ၊ သေဗၺာတုကံ ဓာရယေတ [မူကြဲ-ဓာရယတိ (သ်ာ၊ က၊)] ဖလာနိ။
 သုပုပၹိတံ ဘမရဂဏာႏုကိဏၰံ၊ ကထံ တယာ လဒၶမိဒံ ဝိမာနံ''။
 ၇၉၈။ ''အမၺပကၠံ ဒကံ [မူကြဲ-အမၺပေကၠာဒကံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] အမၺပကၠဴဒကံ (က၊)] ယာဂု၊ သီတစၧာယာ မေနာရမာ။
 ဓီတာယ ဒိႏၷဒါေနန၊ ေတန ေမ ဣဓ လဗ႓တိ''။
 ၇၉၉။ ''သႏၵိ႒ိကံ (ေပတဝတၳဳ၊၂၆) ကမၼံ ဧဝံ [မူကြဲ-သႏၵိ႒ိကံ ဧဝ (သ်ာ၊)] ပႆထ၊ ဒါနႆ ဒမႆ သံယမႆ ဝိပါကံ။
 ဒါသီ အဟံ အယ်ကုေလသု ဟုတြာ၊ သုဏိသာ ေဟာမိ အဂါရႆ ဣႆရာ''တိ။
အမၺဝနေပတဝတၳဳ ဒြါဒသမံ။
၁၃။ အကၡ႐ုကၡေပတဝတၳဳ
 ၈ဝဝ။ ''ယံ ဒဒါတိ န တံ ေဟာတိ၊ ေဒေထဝ ဒါနံ ဒတြာ ဥဘယံ တရတိ။
 ဥဘယံ ေတန ဒါေနန [မူကြဲ-ေတန (က၊)] ဂစၧတိ၊ ဇာဂရထ မာပမဇၨထာ''တိ။
အကၡ႐ုကၡေပတဝတၳဳ ေတရသမံ။
၁၄။ ေဘာဂသံဟရေပတဝတၳဳ
 ၈ဝ၁။ ''မယံ ေဘာေဂ သံဟရိမွ၊ သေမန ဝိသေမန စ။
 ေတ အေည ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ မယံ ဒုကၡႆ ဘာဂိနီ''တိ။
ေဘာဂသံဟရေပတဝတၳဳ စုဒၵသမံ။
၁၅။ ေသ႒ိပုတၱေပတဝတၳဳ
 ၈ဝ၂။ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၄။၅ဇာတေကပိ] ''သ႒ိဝႆသဟႆာနိ၊ ပရိပုဏၰာနိ သဗၺေသာ။
 နိရေယ ပစၥမာနာနံ၊ ကဒါ အေႏၲာ ဘဝိႆတိ''။
 ၈ဝ၃။ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၄။၅ဇာတေကပိ] ''နတၳိ အေႏၲာ ကုေတာ အေႏၲာ၊ န အေႏၲာ ပဋိဒိႆတိ။
 တထာ ဟိ ပကတံ ပါပံ၊ တုယွံ မယွၪၥ မာရိသာ [မူကြဲ-မမ တုယွၪၥ မာရိသ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]
 ၈ဝ၄။ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၄။၅ ဇာတေကပိ] ''ဒုဇၨီဝိတမဇီဝမွ၊ ေယ သေႏၲ န ဒဒမွေသ။
 သေႏၲသု ေဒယ်ဓေမၼသု၊ ဒီပံ နာကမွ အတၱေနာ။
 ၈ဝ၅။ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၄။၅ဇာတေကပိ] ''ေသာဟံ ႏူန ဣေတာ ဂႏ႖ာ၊ ေယာနႎ လဒၶါန မာႏုသႎ။
 ဝဒညဴ သီလသမၸေႏၷာ၊ ကာဟာမိ ကုသလံ ဗဟု''ႏၲိ။
ေသ႒ိပုတၱေပတဝတၳဳ ပႏၷရသမံ။
၁၆။ သ႒ိကူဋေပတဝတၳဳ
 ၈ဝ၆။ ''ကႎ (ေပတဝတၳဳ၊၂၇) ႏု ဥမၼတၱ႐ူေပါဝ၊ မိေဂါ ဘေႏၲာဝ ဓာဝသိ။
 နိႆံသယံ ပါပကမၼေႏၲာ [မူကြဲ-ပါပကမၼံ (သ်ာ၊ ပီ)] ကႎ ႏု သဒၵါယေသ တုဝ''ႏၲိ။
 ၈ဝ၇။ ''အဟံ ဘဒေႏၲ ေပေတာမွိ၊ ဒုဂၢေတာ ယမေလာကိေကာ။
 ပါပကမၼံ ကရိတြာန၊ ေပတေလာကံ ဣေတာ ဂေတာ။
 ၈ဝ၈။ ''သ႒ိ ကူဋသဟႆာနိ၊ ပရိပုဏၰာနိ သဗၺေသာ။
 သီေသ မယွံ နိပတႏၲိ၊ ေတ ဘိႏၵႏၲိ စ မတၳက''ႏၲိ။
 ၈ဝ၉။ ''ကႎ ႏု ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုကၠဋံ ကတံ။
 ကိႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိဂစၧသိ။
 ၈၁ဝ။ ''သ႒ိ ကူဋသဟႆာနိ၊ ပရိပုဏၰာနိ သဗၺေသာ။
 သီေသ တုယွံ နိပတႏၲိ၊ ေတ ဘိႏၵႏၲိ စ မတၳက''ႏၲိ။
 ၈၁၁။ ''အထဒၵသာသႎ သမၺဳဒၶံ၊ သုေနတၱံ ဘာဝိတိႁႏၵိယံ။
 နိသိႏၷံ ႐ုကၡမူလသၼႎ၊ စ်ာယႏၲံ အကုေတာဘယံ။
 ၈၁၂။ ''သာလိတၱကပၸဟာေရန၊ ဘိႏၵိႆံ တႆ မတၳကံ။
 တႆ ကမၼဝိပါေကန၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိဂစၧိသံ။
 ၈၁၃။ ''သ႒ိ ကူဋသဟႆာနိ၊ ပရိပုဏၰာနိ သဗၺေသာ။
 သီေသ မယွံ နိပတႏၲိ၊ ေတ ဘိႏၵႏၲိ စ [မူကြဲ-နိပတႏၲိ၊ ေဝါ ဘိႏၵေႏၲဝ (သီ၊ ဓမၼပဒ႒ကထာ)] မတၳက''ႏၲိ။
 ၈၁၄။ ''ဓေမၼန ေတ ကာပုရိသ၊ သ႒ိကူဋသဟႆာနိ၊ ပရိပုဏၰာနိ သဗၺေသာ။
 သီေသ တုယွံ နိပတႏၲိ၊ ေတ ဘိႏၵႏၲိ စ မတၳက''ႏၲိ။
သ႒ိကူဋေပတဝတၳဳ ေသာဠသမံ။
မဟာဝေဂၢါ စတုေတၳာ နိ႒ိေတာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 အမၺသကၠေရာ (ေပတဝတၳဳ၊၂၈) ေသရီသေကာ၊ ပိဂၤေလာ ေရဝတိ ဥစၧဳ။
 ေဒြ ကုမာရာ ဒုေဝ ဂူထာ၊ ဂဏပါဋလိအမၺဝနံ။
 အကၡ႐ုကၡေဘာဂသံဟရာ၊ ေသ႒ိပုတၱသ႒ိကူဋာ။
 ဣတိ ေသာဠသဝတၳဴနိ၊ ဝေဂၢါ ေတန ပဝုစၥတိ။
 အထ ဝဂၢဳဒၵါနံ --
 ဥရေဂါ ဥပရိဝေဂၢါ၊ စူဠမဟာတိ စတုဓာ။
 ဝတၳဴနိ ဧကပညာသံ၊ စတုဓာ ဘာဏဝါရေတာ။
ေပတဝတၳဳပါဠိ နိ႒ိတာ။





<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]