သုတၱနိပါတပါဠိ ၄။ အ႒ကဝေဂၢါ


၄။ အ႒ကဝေဂၢါ
၁။ ကာမသုတၱံ
 ၇၇၂။ ကာမံ (သုတၱနိပါတ၊၃၉) ကာမယမာနႆ၊ တႆ ေစ တံ သမိဇၩတိ။
 အဒၶါ ပီတိမေနာ ေဟာတိ၊ လဒၶါ မေစၥာ ယဒိစၧတိ။
 ၇၇၃။ တႆ ေစ ကာမယာနႆ [မူကြဲ-ကာမယမာနႆ (က)] ဆႏၵဇာတႆ ဇႏၲဳေနာ။
 ေတ ကာမာ ပရိဟာယႏၲိ၊ သလႅဝိေဒၶါဝ ႐ုပၸတိ။
 ၇၇၄။ ေယာ ကာေမ ပရိဝေဇၨတိ၊ သပၸေႆဝ ပဒါ သိေရာ။
 ေသာမံ [မူကြဲ-ေသာ ဣမံ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိသတၱိကံ ေလာေက၊ သေတာ သမတိဝတၱတိ။
 ၇၇၅။ ေခတၱံ ဝတၳဳံ ဟိရညံ ဝါ၊ ဂဝႆံ [မူကြဲ-ဂဝါႆံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဒါသေပါရိသံ။
 ထိေယာ ဗႏၶဴ ပုထု ကာေမ၊ ေယာ နေရာ အႏုဂိဇၩတိ။
 ၇၇၆။ အဗလာ နံ ဗလီယႏၲိ၊ မဒၵေႏၲနံ ပရိႆယာ။
 တေတာ နံ ဒုကၡမေႏြတိ၊ နာဝံ ဘိႏၷမိေဝါဒကံ။
 ၇၇၇။ တသၼာ ဇႏၲဳ သဒါ သေတာ၊ ကာမာနိ ပရိဝဇၨေယ။
 ေတ ပဟာယ တေရ ၾသဃံ၊ နာဝံ သိတြာဝ [မူကြဲ-သိၪၥိတြာ (သီ၊)] ပါရဂူတိ။
ကာမသုတၱံ ပဌမံ နိ႒ိတံ။
၂။ ဂုဟ႒ကသုတၱံ
 ၇၇၈။ သေတၱာ ဂုဟာယံ ဗဟုနာဘိဆေႏၷာ၊ တိ႒ံ နေရာ ေမာဟနသၼႎ ပဂါေဠႇာ။
 ဒူေရ ဝိေဝကာ ဟိ တထာဝိေဓါ ေသာ၊ ကာမာ ဟိ ေလာေက န ဟိ သုပၸဟာယာ။
 ၇၇၉။ ဣစၧာနိဒါနာ (သုတၱနိပါတ၊၄ဝဝ) ဘဝသာတဗဒၶါ၊ ေတ ဒုပၸမုၪၥာ န ဟိ အညေမာကၡာ။
 ပစၧာ ပုေရ ဝါပိ အေပကၡမာနာ၊ ဣေမဝ ကာေမ ပုရိေမဝ ဇပၸံ။
 ၇၈ဝ။ ကာေမသု ဂိဒၶါ ပသုတာ ပမူဠႇာ၊ အဝဒါနိယာ ေတ ဝိသေမ နိဝိ႒ာ။
 ဒုကၡဴပနီတာ ပရိေဒဝယႏၲိ၊ ကႎသူ ဘဝိႆာမ ဣေတာ စုတာေသ။
 ၇၈၁။ တသၼာ ဟိ သိေကၡထ ဣေဓဝ ဇႏၲဳ၊ ယံ ကိၪၥိ ဇညာ ဝိသမႏၲိ ေလာေက။
 န တႆ ေဟတူ ဝိသမံ စေရယ်၊ အပၸဥႇိဒံ ဇီဝိတမာဟု ဓီရာ။
 ၇၈၂။ ပႆာမိ ေလာေက ပရိဖႏၵမာနံ၊ ပဇံ ဣမံ တဏွဂတံ ဘေဝသု။
 ဟီနာ နရာ မစၥဳမုေခ လပႏၲိ၊ အဝီတတဏွာေသ ဘဝါဘေဝသု။
 ၇၈၃။ မမာယိေတ ပႆထ ဖႏၵမာေန၊ မေစၧဝ အေပၸါဒေက ခီဏေသာေတ။
 ဧတမၸိ ဒိသြာ အမေမာ စေရယ်၊ ဘေဝသု အာသတၱိမကုဗၺမာေနာ။
 ၇၈၄။ ဥေဘာသု အေႏၲသု ဝိေနယ် ဆႏၵံ၊ ဖႆံ ပရိညာယ အနာႏုဂိေဒၶါ။
 ယဒတၱဂရဟီ တဒကုဗၺမာေနာ၊ န လိပၸတီ [မူကြဲ-န လိမၸတီ (သ်ာ၊ က၊)] ဒိ႒သုေတသု ဓီေရာ။
 ၇၈၅။ သညံ ပရိညာ ဝိတေရယ် ၾသဃံ၊ ပရိဂၢေဟသု မုနိ ေနာပလိေတၱာ။
 အဗၺဴဠႇသေလႅာ စရမပၸမေတၱာ၊ နာသီသတီ [မူကြဲ-နာသႎသတီ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာကမိမံ ပရၪၥာတိ။
ဂုဟ႒ကသုတၱံ ဒုတိယံ နိ႒ိတံ။
၃။ ဒု႒႒ကသုတၱံ
 ၇၈၆။ ဝဒႏၲိ (သုတၱနိပါတ၊၄၁) ေဝ ဒု႒မနာပိ ဧေက၊ အေထာပိ ေဝ သစၥမနာ ဝဒႏၲိ။
 ဝါဒၪၥ ဇာတံ မုနိ ေနာ ဥေပတိ၊ တသၼာ မုနီ နတၳိ ခိေလာ ကုဟိၪၥိ။
 ၇၈၇။ သကဥႇိ ဒိ႒ႎ ကထမစၥေယယ်၊ ဆႏၵာႏုနီေတာ ႐ုစိယာ နိဝိေ႒ာ။
 သယံ သမတၱာနိ ပကုဗၺမာေနာ၊ ယထာ ဟိ ဇာေနယ် တထာ ဝေဒယ်။
 ၇၈၈။ ေယာ အတၱေနာ သီလဝတာနိ ဇႏၲဳ၊ အနာႏုပုေ႒ာဝ ပေရသ [မူကြဲ-ပရႆ (က၊)] ပါဝ [မူကြဲ-ပါဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]
 အနရိယဓမၼံ ကုသလာ တမာဟု၊ ေယာ အာတုမာနံ သယေမဝ ပါဝ။
 ၇၈၉။ သေႏၲာ စ ဘိကၡဳ အဘိနိဗၺဳတေတၱာ၊ ဣတိဟႏၲိ သီေလသု အကတၳမာေနာ။
 တမရိယဓမၼံ ကုသလာ ဝဒႏၲိ၊ ယႆုႆဒါ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက။
 ၇၉ဝ။ ပကပၸိတာ သခၤတာ ယႆ ဓမၼာ၊ ပုရကၡတာ [မူကြဲ-ပုေရကၡတာ (သီ၊)] သႏၲိ အဝီဝဒါတာ။
 ယဒတၱနိ ပႆတိ အာနိသံသံ၊ တံ နိႆိေတာ ကုပၸပဋိစၥ သႏၲႎ။
 ၇၉၁။ ဒိ႒ီနိေဝသာ န ဟိ သြာတိဝတၱာ၊ ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။
 တသၼာ နေရာ ေတသု နိေဝသေနသု၊ နိရႆတီ အာဒိယတီ စ ဓမၼံ။
 ၇၉၂။ ေဓါနႆ (သုတၱနိပါတ၊၄၂) ဟိ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက၊ ပကပၸိတာ ဒိ႒ိ ဘဝါဘေဝသု။
 မာယၪၥ မာနၪၥ ပဟာယ ေဓါေနာ၊ သ ေကန ဂေစၧယ် အႏူပေယာ ေသာ။
 ၇၉၃။ ဥပေယာ ဟိ ဓေမၼသု ဥေပတိ ဝါဒံ၊ အႏူပယံ ေကန ကထံ ဝေဒယ်။
 အတၱာ နိရတၱာ [မူကြဲ-အတၱံ နိရတၱံ (ဗဟူသု)] န ဟိ တႆ အတၳိ၊ အေဓါသိ ေသာ ဒိ႒ိမိေဓဝ သဗၺႏၲိ။
ဒု႒႒ကသုတၱံ တတိယံ နိ႒ိတံ။
၄။ သုဒၶ႒ကသုတၱံ
 ၇၉၄။ ပႆာမိ သုဒၶံ ပရမံ အေရာဂံ၊ ဒိေ႒န သံသုဒၶိ နရႆ ေဟာတိ။
 ဧဝါဘိဇာနံ [မူကြဲ-ဧတာဘိဇာနံ (သီ၊ ပီ၊)] ပရမႏၲိ ဉတြာ၊ သုဒၶါႏုပႆီတိ ပေစၥတိ ဉာဏံ။
 ၇၉၅။ ဒိေ႒န ေစ သုဒၶိ နရႆ ေဟာတိ၊ ဉာေဏန ဝါ ေသာ ပဇဟာတိ ဒုကၡံ။
 အေညန ေသာ သုဇၩတိ ေသာပဓီေကာ၊ ဒိ႒ီ ဟိ နံ ပါဝ တထာ ဝဒါနံ။
 ၇၉၆။ န ျဗာဟၼေဏာ အညေတာ သုဒၶိမာဟ၊ ဒိေ႒ သုေတ သီလဝေတ မုေတ ဝါ။
 ပုေည စ ပါေပ စ အႏူပလိေတၱာ၊ အတၱၪၨေဟာ နယိဓ ပကုဗၺမာေနာ။
 ၇၉၇။ ပုရိမံ ပဟာယ အပရံ သိတာေသ၊ ဧဇာႏုဂါ ေတ န တရႏၲိ သဂႍ။
 ေတ ဥဂၢဟာယႏၲိ နိရႆဇႏၲိ၊ ကပီဝ သာခံ ပမုၪၥံ ဂဟာယံ [မူကြဲ-ပမုခံ ဂဟာယ (သ်ာ)] ပမုၪၥ ဂဟာယ (က)]
 ၇၉၈။ သယံ (သုတၱနိပါတ၊၄၃) သမာဒါယ ဝတာနိ ဇႏၲဳ၊ ဥစၥာဝစံ ဂစၧတိ သညသေတၱာ။
 ဝိဒြါ စ ေဝေဒဟိ သေမစၥ ဓမၼံ၊ န ဥစၥာဝစံ ဂစၧတိ ဘူရိပေညာ။
 ၇၉၉။ သ သဗၺဓေမၼသု ဝိေသနိဘူေတာ၊ ယံ ကိၪၥိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ။
 တေမဝ ဒႆႎ ဝိဝဋံ စရႏၲံ၊ ေကနီဓ ေလာကသၼိ ဝိကပၸေယယ်။
 ၈ဝဝ။ န ကပၸယႏၲိ န ပုေရကၡေရာႏၲိ၊ အစၥႏၲသုဒၶီတိ န ေတ ဝဒႏၲိ။
 အာဒါနဂႏၴံ ဂထိတံ ဝိသဇၨ၊ အာသံ န ကုဗၺႏၲိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက။
 ၈ဝ၁။ သီမာတိေဂါ ျဗာဟၼေဏာ တႆ နတၳိ၊ ဉတြာ ဝ ဒိသြာ ဝ [မူကြဲ-ဉတြာ စ ဒိသြာ စ (က၊ သီ၊ က၊)] သမုဂၢဟီတံ။
 န ရာဂရာဂီ န ဝိရာဂရေတၱာ၊ တႆီဓ နတၳီ ပရမုဂၢဟီတႏၲိ။
သုဒၶ႒ကသုတၱံ စတုတၳံ နိ႒ိတံ။
၅။ ပရမ႒ကသုတၱံ
 ၈ဝ၂။ ပရမႏၲိ ဒိ႒ီသု ပရိဗၺသာေနာ၊ ယဒုတၱရိ ကု႐ုေတ ဇႏၲဳ ေလာေက။
 ဟီနာတိ အေည တေတာ သဗၺမာဟ၊ တသၼာ ဝိဝါဒါနိ အဝီတိဝေတၱာ။
 ၈ဝ၃။ ယဒတၱနီ ပႆတိ အာနိသံသံ၊ ဒိေ႒ သုေတ သီလဝေတ [မူကြဲ-သီလဗၺေတ (သ်ာ၊)] မုေတ ဝါ။
 တေဒဝ ေသာ တတၳ သမုဂၢဟာယ၊ နိဟီနေတာ ပႆတိ သဗၺမညံ။
 ၈ဝ၄။ တံ (သုတၱနိပါတ၊၄၄) ဝါပိ ဂႏၴံ ကုသလာ ဝဒႏၲိ၊ ယံ နိႆိေတာ ပႆတိ ဟီနမညံ။
 တသၼာ ဟိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ၊ သီလဗၺတံ ဘိကၡဳ န နိႆေယယ်။
 ၈ဝ၅။ ဒိ႒ိမၸိ ေလာကသၼႎ န ကပၸေယယ်၊ ဉာေဏန ဝါ သီလဝေတန ဝါပိ။
 သေမာတိ အတၱာနမႏူပေနယ်၊ ဟီေနာ န မေညထ ဝိေသသိ ဝါပိ။
 ၈ဝ၆။ အတၱံ ပဟာယ အႏုပါဒိယာေနာ၊ ဉာေဏပိ ေသာ နိႆယံ ေနာ ကေရာတိ။
 သ ေဝ ဝိယေတၱသု [မူကြဲ-ဝိယုေတၱသု (သီ၊ အ႒)] ဒြိယေတၱသု (က၊)] န ဝဂၢသာရီ၊ ဒိ႒ိမၸိ [မူကြဲ-ဒိ႒ိမပိ (က၊)] ေသာ န ပေစၥတိ ကိၪၥိ။
 ၈ဝ၇။ ယႆူဘယေႏၲ ပဏိဓီဓ နတၳိ၊ ဘဝါဘဝါယ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ။
 နိေဝသနာ တႆ န သႏၲိ ေကစိ၊ ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။
 ၈ဝ၈။ တႆီဓ ဒိေ႒ ဝ သုေတ မုေတ ဝါ၊ ပကပၸိတာ နတၳိ အဏူပိ သညာ။
 တံ ျဗာဟၼဏံ ဒိ႒ိမနာဒိယာနံ၊ ေကနီဓ ေလာကသၼႎ ဝိကပၸေယယ်။
 ၈ဝ၉။ န ကပၸယႏၲိ န ပုေရကၡေရာႏၲိ၊ ဓမၼာပိ ေတသံ န ပဋိစၧိတာေသ။
 န ျဗာဟၼေဏာ သီလဝေတန ေနေယ်ာ၊ ပါရဂၤေတာ န ပေစၥတိ တာဒီတိ။
ပရမ႒ကသုတၱံ ပၪၥမံ နိ႒ိတံ။
၆။ ဇရာသုတၱံ
 ၈၁ဝ။ အပၸံ (သုတၱနိပါတ၊၄၅) ဝတ ဇီဝိတံ ဣဒံ၊ ၾသရံ ဝႆသတာပိ မိယ်တိ [မူကြဲ-မီယတိ (သီ၊ အ႒)]
 ေယာ ေစပိ အတိစၥ ဇီဝတိ၊ အထ ေခါ ေသာ ဇရသာပိ မိယ်တိ။
 ၈၁၁။ ေသာစႏၲိ ဇနာ မမာယိေတ၊ န ဟိ သႏၲိ [မူကြဲ-န ဟိ သႏၲာ (သီ)] န ဟီ သႏၲိ (ကတၳစိ)] နိစၥာ ပရိဂၢဟာ။
 ဝိနာဘာဝသႏၲေမဝိဒံ၊ ဣတိ ဒိသြာ နာဂါရမာဝေသ။
 ၈၁၂။ မရေဏနပိ တံ ပဟီယတိ [မူကြဲ-ပဟိယ်တိ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ယံ ပုရိေသာ မမိဒႏၲိ [မူကြဲ-မမယိဒႏၲိ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] မမာယႏၲိ (က၊)] မညတိ။
 ဧတမၸိ ဝိဒိတြာ [မူကြဲ-ဧတံ ဒိသြာန (နိေဒၵေသ)၊ ဧတမၸိ ဝိဒိတြ (?)] ပ႑ိေတာ၊ န မမတၱာယ နေမထ မာမေကာ။
 ၈၁၃။ သုပိေနန ယထာပိ သဂၤတံ၊ ပဋိဗုေဒၶါ ပုရိေသာ န ပႆတိ။
 ဧဝမၸိ ပိယာယိတံ ဇနံ၊ ေပတံ ကာလကတံ န ပႆတိ။
 ၈၁၄။ ဒိ႒ာပိ သုတာပိ ေတ ဇနာ၊ ေယသံ နာမမိဒံ ပဝုစၥတိ [မူကြဲ-နာမေမဝါ ဝသိႆတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]
 နာမံေယဝါဝသိႆတိ၊ အေကၡယ်ံ ေပတႆ ဇႏၲဳေနာ။
 ၈၁၅။ ေသာကပၸရိေဒဝမစၧရံ [မူကြဲ-ေသာကပရိေဒဝမစၧရံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ေသာကံ ပရိေဒဝမစၧရံ (?)]၊ န ဇဟႏၲိ ဂိဒၶါ မမာယိေတ။
 တသၼာ မုနေယာ ပရိဂၢဟံ၊ ဟိတြာ အစရႎသု ေခမဒႆိေနာ။
 ၈၁၆။ ပတိလီနစရႆ (သုတၱနိပါတ၊၄၆) ဘိကၡဳေနာ၊ ဘဇမာနႆ ဝိဝိတၱမာသနံ။
 သာမဂၢိယမာဟု တႆ တံ၊ ေယာ အတၱာနံ ဘဝေန န ဒႆေယ။
 ၈၁၇။ သဗၺတၳ မုနီ အနိႆိေတာ၊ န ပိယံ ကုဗၺတိ ေနာပိ အပၸိယံ။
 တသၼႎ ပရိေဒဝမစၧရံ၊ ပေဏၰ ဝါရိ ယထာ န လိမၸတိ [မူကြဲ-လိပၸတိ (သီ၊ ပီ)]
 ၈၁၈။ ဥဒဗိႏၵဳ ယထာပိ ေပါကၡေရ၊ ပဒုေမ ဝါရိ ယထာ န လိမၸတိ။
 ဧဝံ မုနိ ေနာပလိမၸတိ၊ ယဒိဒံ ဒိ႒သုတံ မုေတသု ဝါ။
 ၈၁၉။ ေဓါေနာ န ဟိ ေတန မညတိ၊ ယဒိဒံ ဒိ႒သုတံ မုေတသု ဝါ။
 နာေညန ဝိသုဒၶိမိစၧတိ၊ န ဟိ ေသာ ရဇၨတိ ေနာ ဝိရဇၨတီတိ။
ဇရာသုတၱံ ဆ႒ံ နိ႒ိတံ။
၇။ တိႆေမေတၱယ်သုတၱံ
 ၈၂ဝ။ ''ေမထုနမႏုယုတၱႆ၊ (ဣစၥာယသၼာ တိေႆာ ေမေတၱေယ်ာ) ဝိဃာတံ ျဗဴဟိ မာရိသ။
 သုတြာန တဝ သာသနံ၊ ဝိေဝေက သိကၡိႆာမေသ။
 ၈၂၁။ ''ေမထုနမႏုယုတၱႆ၊ (ေမေတၱယ်ာတိ ဘဂဝါ) မုႆေတ ဝါပိ သာသနံ။
 မိစၧာ စ ပဋိပဇၨတိ၊ ဧတံ တသၼႎ အနာရိယံ။
 ၈၂၂။ ''ဧေကာ (သုတၱနိပါတ၊၄၇) ပုေဗၺ စရိတြာန၊ ေမထုနံ ေယာ နိေသဝတိ။
 ယာနံ ဘႏၲံ ဝ တံ ေလာေက၊ ဟီနမာဟု ပုထုဇၨနံ။
 ၈၂၃။ ''ယေသာ ကိတၱိ စ ယာ ပုေဗၺ၊ ဟာယေတ ဝါပိ တႆ သာ။
 ဧတမၸိ ဒိသြာ သိေကၡထ၊ ေမထုနံ ဝိပၸဟာတေဝ။
 ၈၂၄။ ''သကၤေပၸဟိ ပေရေတာ ေသာ၊ ကပေဏာ ဝိယ စ်ာယတိ။
 သုတြာ ပေရသံ နိေဂၣါသံ၊ မကၤု ေဟာတိ တထာဝိေဓါ။
 ၈၂၅။ ''အထ သတၳာနိ ကု႐ုေတ၊ ပရဝါေဒဟိ ေစာဒိေတာ။
 ဧသ ခြႆ မဟာေဂေဓါ၊ ေမာသဝဇၨံ ပဂါဟတိ။
 ၈၂၆။ ''ပ႑ိေတာတိ သမညာေတာ၊ ဧကစရိယံ အဓိ႒ိေတာ။
 အထာပိ [မူကြဲ-သ စာပိ (နိေဒၵေသ)] ေမထုေန ယုေတၱာ၊ မေႏၵာဝ ပရိကိႆတိ [မူကြဲ-ပရိကိလိႆတိ (သီ)]
 ၈၂၇။ ''ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ မုနိ ပုဗၺာပေရ ဣဓ။
 ဧကစရိယံ ဒဠႇံ ကယိရာ၊ န နိေသေဝထ ေမထုနံ။
 ၈၂၈။ ''ဝိေဝကေညဝ သိေကၡထ၊ ဧတဒရိယာနမုတၱမံ။
 န ေတန ေသေ႒ာ မေညထ၊ သ ေဝ နိဗၺာနသႏၲိေက။
 ၈၂၉။ ''ရိတၱႆ မုနိေနာ စရေတာ၊ ကာေမသု အနေပကၡိေနာ။
 ၾသဃတိဏၰႆ ပိဟယႏၲိ၊ ကာေမသု ဂဓိတာ [မူကြဲ-ဂထိတာ (သီ၊)] ပဇာ''တိ။
တိႆေမေတၱယ်သုတၱံ သတၱမံ နိ႒ိတံ။
၈။ ပသူရသုတၱံ
 ၈၃ဝ။ ဣေဓဝ သုဒၶိ ဣတိ ဝါဒယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိဒိယႏၲိ (သီ၊ ပီ)] နာေညသု ဓေမၼသု ဝိသုဒၶိမာဟု။
 ယံ နိႆိတာ တတၳ သုဘံ ဝဒါနာ၊ ပေစၥကသေစၥသု ပုထူ နိဝိ႒ာ။
 ၈၃၁။ ေတ (သုတၱနိပါတ၊၄၈) ဝါဒကာမာ ပရိသံ ဝိဂယွ၊ ဗာလံ ဒဟႏၲီ မိထု အညမညံ။
 ဝဒႏၲိ ေတ အညသိတာ ကေထာဇၨံ၊ ပသံသကာမာ ကုသလာ ဝဒါနာ။
 ၈၃၂။ ယုေတၱာ ကထာယံ ပရိသာယ မေဇၩ၊ ပသံသမိစၧံ ဝိနိဃာတိ ေဟာတိ။
 အပါဟတသၼႎ ပန မကၤု ေဟာတိ၊ နိႏၵာယ ေသာ ကုပၸတိ ရႏၶေမသီ။
 ၈၃၃။ ယမႆ ဝါဒံ ပရိဟီနမာဟု၊ အပါဟတံ ပဥႇဝိမံသကာေသ။
 ပရိေဒဝတိ ေသာစတိ ဟီနဝါေဒါ၊ ဥပစၥဂါ မႏၲိ အႏုတၳဳနာတိ။
 ၈၃၄။ ဧေတ ဝိဝါဒါ သမေဏသု ဇာတာ၊ ဧေတသု ဥဂၣါတိ နိဃာတိ ေဟာတိ။
 ဧတမၸိ ဒိသြာ ဝိရေမ ကေထာဇၨံ၊ န ဟညဒတၳတၳိပသံသလာဘာ။
 ၈၃၅။ ပသံသိေတာ ဝါ ပန တတၳ ေဟာတိ၊ အကၡာယ ဝါဒံ ပရိသာယ မေဇၩ။
 ေသာ ဟႆတီ ဥဏၰမတီ [မူကြဲ-ဥႏၷမတီ (?)] စ ေတန၊ ပပၸဳယ် တမတၳံ ယထာ မေနာ အဟု။
 ၈၃၆။ ယာ ဥဏၰတီ [မူကြဲ-ဥႏၷတီ (?)] သာႆ ဝိဃာတဘူမိ၊ မာနာတိမာနံ ဝဒေတ ပေနေသာ။
 ဧတမၸိ ဒိသြာ န ဝိဝါဒေယထ၊ န ဟိ ေတန သုဒၶႎ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။
 ၈၃၇။ သူေရာ ယထာ ရာဇခါဒါယ ပုေ႒ာ၊ အဘိဂဇၨေမတိ ပဋိသူရမိစၧံ။
 ေယေနဝ ေသာ ေတန ပေလဟိ သူရ၊ ပုေဗၺဝ နတၳိ ယဒိဒံ ယုဓာယ။
 ၈၃၈။ ေယ (သုတၱနိပါတ၊၄၉) ဒိ႒ိမုဂၢယွ ဝိဝါဒယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိဝါဒိယႏၲိ (သီ၊ ပီ)] ဣဒေမဝ သစၥႏၲိ စ ဝါဒယႏၲိ။
 ေတ တြံ ဝဒႆူ န ဟိ ေတဓ အတၳိ၊ ဝါဒမွိ ဇာေတ ပဋိေသနိကတၱာ။
 ၈၃၉။ ဝိေသနိကတြာ ပန ေယ စရႏၲိ၊ ဒိ႒ီဟိ ဒိ႒ႎ အဝိ႐ုဇၩမာနာ။
 ေတသု တြံ ကႎ လေဘေထာ ပသူရ၊ ေယသီဓ နတၳီ ပရမုဂၢဟီတံ။
 ၈၄ဝ။ အထ တြံ ပဝိတကၠမာဂမာ၊ မနသာ ဒိ႒ိဂတာနိ စိႏၲယေႏၲာ။
 ေဓါေနန ယုဂံ သမာဂမာ၊ န ဟိ တြံ သကၡသိ သမၸယာတေဝတိ။
ပသူရသုတၱံ အ႒မံ နိ႒ိတံ။
၉။ မာဂ႑ိယသုတၱံ
 ၈၄၁။ ''ဒိသြာန တဏွံ အရတႎ ရဂၪၥ [မူကြဲ-အရတိၪၥ ရာဂံ (သ်ာ၊ က)] နာေဟာသိ ဆေႏၵာ အပိ ေမထုနသၼႎ။
 ကိေမဝိဒံ မုတၱကရီသပုဏၰံ၊ ပါဒါပိ နံ သမၹဳသိတုံ န ဣေစၧ''။
 ၈၄၂။ ''ဧတာဒိသံ ေစ ရတနံ န ဣစၧသိ၊ နာရႎ နရိေႏၵဟိ ဗဟူဟိ ပတၳိတံ။
 ဒိ႒ိဂတံ သီလဝတံ ႏု ဇီဝိတံ [မူကြဲ-သီလဝတာႏုဇီဝိတံ (သီ၊ ပီ၊ က)] ဘဝူပပတၱိၪၥ ဝေဒသိ ကီဒိသံ''။
 ၈၄၃။ ''ဣဒံ ဝဒါမီတိ န တႆ ေဟာတိ၊ (မာဂ႑ိယာတိ [မူကြဲ-မာဂႏၵိယာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဘဂဝါ)
 ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။
 ပႆၪၥ ဒိ႒ီသု အႏုဂၢဟာယ၊
 အဇၩတၱသႏၲႎ ပစိနံ အဒႆံ''။
 ၈၄၄။ ''ဝိနိစၧယာ (သုတၱနိပါတ၊၄၁ဝ) ယာနိ ပကပၸိတာနိ၊ (ဣတိ မာဂ႑ိေယာ [မူကြဲ-မာဂႏၵိေယာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] )
 ေတ ေဝ မုနီ ျဗဴသိ အႏုဂၢဟာယ။
 အဇၩတၱသႏၲီတိ ယေမတမတၳံ၊
 ကထံ ႏု ဓီေရဟိ ပေဝဒိတံ တံ''။
 ၈၄၅။ ''န ဒိ႒ိယာ န သုတိယာ န ဉာေဏန၊ (မာဂ႑ိယာတိ ဘဂဝါ)
 သီလဗၺေတနာပိ န သုဒၶိမာဟ။
 အဒိ႒ိယာ အႆုတိယာ အဉာဏာ၊
 အသီလတာ အဗၺတာ ေနာပိ ေတန။
 ဧေတ စ နိႆဇၨ အႏုဂၢဟာယ၊
 သေႏၲာ အနိႆာယ ဘဝံ န ဇေပၸ''။
 ၈၄၆။ ''ေနာ ေစ ကိရ ဒိ႒ိယာ န သုတိယာ န ဉာေဏန၊ (ဣတိ မာဂ႑ိေယာ)
 သီလဗၺေတနာပိ န သုဒၶိမာဟ။
 အဒိ႒ိယာ အႆုတိယာ အဉာဏာ၊
 အသီလတာ အဗၺတာ ေနာပိ ေတန။
 မညာမဟံ ေမာမုဟေမဝ ဓမၼံ၊
 ဒိ႒ိယာ ဧေက ပေစၥႏၲိ သုဒၶႎ''။
 ၈၄၇။ ''ဒိ႒ၪၥ နိႆာယ အႏုပုစၧမာေနာ၊ (မာဂ႑ိယာတိ ဘဂဝါ)
 သမုဂၢဟီေတသု ပေမာဟမာဂါ [မူကြဲ-သေမာဟမာဂါ (သ်ာ၊ က)]
 ဣေတာ စ နာဒၵကၡိ အဏုမၸိ သညံ၊
 တသၼာ တုဝံ ေမာမုဟေတာ ဒဟာသိ။
 ၈၄၈။ ''သေမာ ဝိေသသီ ဥဒ ဝါ နိဟီေနာ၊ ေယာ မညတီ ေသာ ဝိဝေဒထ ေတန။
 တီသု ဝိဓာသု အဝိကမၸမာေနာ၊ သေမာ ဝိေသသီတိ န တႆ ေဟာတိ။
 ၈၄၉။ ''သစၥႏၲိ ေသာ ျဗာဟၼေဏာ ကႎ ဝေဒယ်၊ မုသာတိ ဝါ ေသာ ဝိဝေဒထ ေကန။
 ယသၼႎ သမံ ဝိသမံ ဝါပိ နတၳိ၊ သ ေကန ဝါဒံ ပဋိသံယုေဇယ်။
 ၈၅ဝ။ ''ၾသကံ (သုတၱနိပါတ၊၄၁) ပဟာယ အနိေကတသာရီ၊ ဂါေမ အကုဗၺံ မုနိ သႏၴဝါနိ [မူကြဲ-သႏၶဝါနိ (က)]
 ကာေမဟိ ရိေတၱာ အပုေရကၡရာေနာ၊ ကထံ န ဝိဂၢယွ ဇေနန ကယိရာ။
 ၈၅၁။ ''ေယဟိ ဝိဝိေတၱာ ဝိစေရယ် ေလာေက၊ န တာနိ ဥဂၢယွ ဝေဒယ် နာေဂါ။
 ဇလမၺဳဇံ [မူကြဲ-ဧလမၺဳဇံ (သီ၊ သ်ာ၊)] က႑ကံ ဝါရိဇံ ယထာ၊ ဇေလန ပေကၤန စႏူပလိတၱံ။
 ဧဝံ မုနီ သႏၲိဝါေဒါ အဂိေဒၶါ၊ ကာေမ စ ေလာေက စ အႏူပလိေတၱာ။
 ၈၅၂။ ''န ေဝဒဂူ ဒိ႒ိယာယေကာ [မူကြဲ-န ေဝဒဂူ ဒိ႒ိယာ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] န မုတိယာ၊ သ မာနေမတိ န ဟိ တမၼေယာ ေသာ။
 န ကမၼဳနာ ေနာပိ သုေတန ေနေယ်ာ၊ အႏူပနီေတာ သ နိေဝသေနသု။
 ၈၅၃။ ''သညာဝိရတၱႆ န သႏၲိ ဂႏၴာ၊ ပညာဝိမုတၱႆ န သႏၲိ ေမာဟာ။
 သညၪၥ ဒိ႒ိၪၥ ေယ အဂၢေဟသုံ၊ ေတ ဃ႗ယႏၲာ [မူကြဲ-ဃ႗မာနာ (သ်ာ၊ က၊)] ဝိစရႏၲိ ေလာေက''တိ။
မာဂ႑ိယသုတၱံ နဝမံ နိ႒ိတံ။
၁ဝ။ ပုရာေဘဒသုတၱံ
 ၈၅၄။ ''ကထံဒႆီ ကထံသီေလာ၊ ဥပသေႏၲာတိ ဝုစၥတိ။
 တံ ေမ ေဂါတမ ပျဗဴဟိ၊ ပုစၧိေတာ ဥတၱမံ နရံ''။
 ၈၅၅။ ''ဝီတတေဏွာ ပုရာ ေဘဒါ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ) ပုဗၺမႏၲမနိႆိေတာ။
 ေဝမေဇၩ ႏုပသေခၤေယ်ာ၊ တႆ နတၳိ ပုရကၡတံ။
 ၈၅၆။ ''အေကၠာဓေနာ (သုတၱနိပါတ၊၄၂) အသႏၲာသီ၊ အဝိကတၳီ အကုကၠဳေစာ။
 မႏၲဘာဏီ [မူကြဲ-မႏၲာဘာဏီ (သ်ာ၊ ပီ၊)] အႏုဒၶေတာ၊ သ ေဝ ဝါစာယေတာ မုနိ။
 ၈၅၇။ ''နိရာသတၱိ အနာဂေတ၊ အတီတံ နာႏုေသာစတိ။
 ဝိေဝကဒႆီ ဖေႆသု၊ ဒိ႒ီသု စ န နီယတိ [မူကြဲ-နိယ်တိ (ဗဟူသု)]။
 ၈၅၈။ ''ပတိလီေနာ အကုဟေကာ၊ အပိဟာလု အမစၧရီ။
 အပၸဂေဗ႓ာ အေဇဂုေစၧာ၊ ေပသုေဏေယ် စ ေနာ ယုေတာ။
 ၈၅၉။ ''သာတိေယသု အနႆာဝီ၊ အတိမာေန စ ေနာ ယုေတာ။
 သေဏွာ စ ပဋိဘာနဝါ [မူကြဲ-ပဋိဘာဏဝါ (သ်ာ၊ ပီ)] န သေဒၶါ န ဝိရဇၨတိ။
 ၈၆ဝ။ ''လာဘကမ်ာ န သိကၡတိ၊ အလာေဘ စ န ကုပၸတိ။
 အဝိ႐ုေဒၶါ စ တဏွာယ၊ ရေသသု နာႏုဂိဇၩတိ။
 ၈၆၁။ ''ဥေပကၡေကာ သဒါ သေတာ၊ န ေလာေက မညေတ သမံ။
 န ဝိေသသီ န နီေစေယ်ာ၊ တႆ ေနာ သႏၲိ ဥႆဒါ။
 ၈၆၂။ ''ယႆ နိႆယနာ [မူကြဲ-နိႆယတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] နတၳိ၊ ဉတြာ ဓမၼံ အနိႆိေတာ။
 ဘဝါယ ဝိဘဝါယ ဝါ၊ တဏွာ ယႆ န ဝိဇၨတိ။
 ၈၆၃။ ''တံ ျဗဴမိ ဥပသေႏၲာတိ၊ ကာေမသု အနေပကၡိနံ။
 ဂႏၴာ တႆ န ဝိဇၨႏၲိ၊ အတရီ ေသာ ဝိသတၱိကံ။
 ၈၆၄။ ''န တႆ ပုတၱာ ပသေဝါ၊ ေခတၱံ ဝတၳဳၪၥ ဝိဇၨတိ။
 အတၱာ ဝါပိ နိရတၱာ ဝါ [မူကြဲ-အတၱံ ဝါပိ နိရတၱံ ဝါ (ဗဟူသု)]၊ န တသၼႎ ဥပလဗ႓တိ။
 ၈၆၅။ ''ေယန နံ ဝဇၨဳံ ပုထုဇၨနာ၊ အေထာ သမဏျဗာဟၼဏာ။
 တံ တႆ အပုရကၡတံ၊ တသၼာ ဝါေဒသု ေနဇတိ။
 ၈၆၆။ ''ဝီတေဂေဓါ အမစၧရီ၊ န ဥေႆသု ဝဒေတ မုနိ။
 န သေမသု န ၾသေမသု၊ ကပၸံ ေနတိ အကပၸိေယာ။
 ၈၆၇။ ''ယႆ ေလာေက သကံ နတၳိ၊ အသတာ စ န ေသာစတိ။
 ဓေမၼသု စ န ဂစၧတိ၊ သ ေဝ သေႏၲာတိ ဝုစၥတီ''တိ။
ပုရာေဘဒသုတၱံ ဒသမံ နိ႒ိတံ။
၁၁။ ကလဟဝိဝါဒသုတၱံ
 ၈၆၈။ ''ကုေတာပဟူတာ (သုတၱနိပါတ၊၄၃) ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိေဒဝေသာကာ သဟမစၧရာ စ။
 မာနာတိမာနာ သဟေပသုဏာ စ၊ ကုေတာပဟူတာ ေတ တဒိဃၤ ျဗဴဟိ''။
 ၈၆၉။ ''ပိယပၸဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊
 ပရိေဒဝေသာကာ သဟမစၧရာ စ။
 မာနာတိမာနာ သဟေပသုဏာ စ၊
 မေစၧရယုတၱာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ။
 ဝိဝါဒဇာေတသု စ ေပသုဏာနိ''။
 ၈၇ဝ။ ''ပိယာ သု [မူကြဲ-ပိယာႏု (သ်ာ)] ပိယႆု (က၊)] ေလာကသၼႎ ကုေတာနိဒါနာ၊ ေယ စာပိ [မူကြဲ-ေယ ဝါပိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာဘာ ဝိစရႏၲိ ေလာေက။
 အာသာ စ နိ႒ာ စ ကုေတာနိဒါနာ၊ ေယ သမၸရာယာယ နရႆ ေဟာႏၲိ''။
 ၈၇၁။ ''ဆႏၵာနိဒါနာနိ ပိယာနိ ေလာေက၊ ေယ စာပိ ေလာဘာ ဝိစရႏၲိ ေလာေက။
 အာသာ စ နိ႒ာ စ ဣေတာနိဒါနာ၊ ေယ သမၸရာယာယ နရႆ ေဟာႏၲိ''။
 ၈၇၂။ ''ဆေႏၵာ ႏု ေလာကသၼႎ ကုေတာနိဒါေနာ၊ ဝိနိစၧယာ စာပိ [မူကြဲ-ဝါပိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကုေတာပဟူတာ။
 ေကာေဓါ ေမာသဝဇၨၪၥ ကထံကထာ စ၊ ေယ ဝါပိ ဓမၼာ သမေဏန ဝုတၱာ''။
 ၈၇၃။ ''သာတံ အသာတႏၲိ ယမာဟု ေလာေက၊ တမူပနိႆာယ ပေဟာတိ ဆေႏၵာ။
 ႐ူေပသု ဒိသြာ ဝိဘဝံ ဘဝၪၥ၊ ဝိနိစၧယံ ကုဗၺတိ [မူကြဲ-ကု႐ုေတ (ဗဟူသု)] ဇႏၲဳ ေလာေက။
 ၈၇၄။ ''ေကာေဓါ (သုတၱနိပါတ၊၄၄) ေမာသဝဇၨၪၥ ကထံကထာ စ၊ ဧေတပိ ဓမၼာ ဒြယေမဝ သေႏၲ။
 ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိေကၡ၊ ဉတြာ ပဝုတၱာ သမေဏန ဓမၼာ''။
 ၈၇၅။ ''သာတံ အသာတၪၥ ကုေတာနိဒါနာ၊ ကိသၼႎ အသေႏၲ န ဘဝႏၲိ ေဟေတ။
 ဝိဘဝံ ဘဝၪၥာပိ ယေမတမတၳံ၊ ဧတံ ေမ ပျဗဴဟိ ယေတာနိဒါနံ''။
 ၈၇၆။ ''ဖႆနိဒါနံ သာတံ အသာတံ၊ ဖေႆ အသေႏၲ န ဘဝႏၲိ ေဟေတ။
 ဝိဘဝံ ဘဝၪၥာပိ ယေမတမတၳံ၊ ဧတံ ေတ ပျဗဴမိ ဣေတာနိဒါနံ''။
 ၈၇၇။ ''ဖေႆာ ႏု ေလာကသၼိ ကုေတာနိဒါေနာ၊ ပရိဂၢဟာ စာပိ ကုေတာပဟူတာ။
 ကိသၼႎ အသေႏၲ န မမတၱမတၳိ၊ ကိသၼႎ ဝိဘူေတ န ဖုသႏၲိ ဖႆာ''။
 ၈၇၈။ ''နာမၪၥ ႐ူပၪၥ ပဋိစၥ ဖေႆာ၊ ဣစၧာနိဒါနာနိ ပရိဂၢဟာနိ။
 ဣစၧာယသႏၲ်ာ န မမတၱမတၳိ၊ ႐ူေပ ဝိဘူေတ န ဖုသႏၲိ ဖႆာ''။
 ၈၇၉။ ''ကထံသေမတႆ ဝိေဘာတိ ႐ူပံ၊ သုခံ ဒုခၪၥာပိ [မူကြဲ-ဒုခံ ဝါပိ (သီ၊ သ်ာ၊)] ကထံ ဝိေဘာတိ။
 ဧတံ ေမ ပျဗဴဟိ ယထာ ဝိေဘာတိ၊ တံ ဇာနိယာမာတိ [မူကြဲ-ဇာနိႆာမာတိ (သီ၊ က၊)] ေမ မေနာ အဟု''။
 ၈၈ဝ။ ''န သညသညီ န ဝိသညသညီ၊ ေနာပိ အသညီ န ဝိဘူတသညီ။
 ဧဝံသေမတႆ ဝိေဘာတိ ႐ူပံ၊ သညာနိဒါနာ ဟိ ပပၪၥသခၤါ''။
 ၈၈၁။ ''ယံ (သုတၱနိပါတ၊၄၅) တံ အပုစၧိမွ အကိတၱယီ ေနာ၊
 အညံ တံ ပုစၧာမ တဒိဃၤ ျဗဴဟိ။
 ဧတၱာဝတဂၢံ ႏု [မူကြဲ-ေနာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဝဒႏၲိ ေဟေက၊
 ယကၡႆ သုဒၶႎ ဣဓ ပ႑ိတာေသ။
 ဥဒါဟု အညမၸိ ဝဒႏၲိ ဧေတၱာ။
 ၈၈၂။ ''ဧတၱာဝတဂၢမၸိ ဝဒႏၲိ ေဟေက၊ ယကၡႆ သုဒၶႎ ဣဓ ပ႑ိတာေသ။
 ေတသံ ပေနေက သမယံ ဝဒႏၲိ၊ အႏုပါဒိေသေသ ကုသလာ ဝဒါနာ။
 ၈၈၃။ ''ဧေတ စ ဉတြာ ဥပနိႆိတာတိ၊ ဉတြာ မုနီ နိႆေယ ေသာ ဝိမံသီ။
 ဉတြာ ဝိမုေတၱာ န ဝိဝါဒေမတိ၊ ဘဝါဘဝါယ န သေမတိ ဓီေရာ''တိ။
ကလဟဝိဝါဒသုတၱံ ဧကာဒသမံ နိ႒ိတံ။
၁၂။ စူဠဗ်ဴဟသုတၱံ [မူကြဲ-စူဠဝိယူဟသုတၱံ (သီ၊ သ်ာ၊ နိေဒၵသ)]
 ၈၈၄။ သကံသကံဒိ႒ိပရိဗၺသာနာ၊ ဝိဂၢယွ နာနာ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။
 ေယာ ဧဝံ ဇာနာတိ သ ေဝဒိ ဓမၼံ၊ ဣဒံ ပဋိေကၠာသမေကဝလီ ေသာ။
 ၈၈၅။ ဧဝမၸိ ဝိဂၢယွ ဝိဝါဒယႏၲိ၊ ဗာေလာ ပေရာ အကၠဳသေလာတိ [မူကြဲ-အကုသေလာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] စာဟု။
 သေစၥာ ႏု ဝါေဒါ ကတေမာ ဣေမသံ၊ သေဗၺဝ ဟီေမ ကုသလာ ဝဒါနာ။
 ၈၈၆။ ပရႆ (သုတၱနိပါတ၊၄၆) ေစ ဓမၼမနာႏုဇာနံ၊ ဗာေလာမေကာ [မူကြဲ-ဗာေလာ မေဂါ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] ေဟာတိ နိဟီနပေညာ။
 သေဗၺဝ ဗာလာ သုနိဟီနပညာ၊ သေဗၺဝိေမ ဒိ႒ိပရိဗၺသာနာ။
 ၈၈၇။ သႏၵိ႒ိယာ ေစဝ န ဝီဝဒါတာ၊ သံသုဒၶပညာ ကုသလာ မုတီမာ။
 န ေတသံ ေကာစိ ပရိဟီနပေညာ [မူကြဲ-ေကာစိပိ နိဟီနပေညာ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ဒိ႒ီ ဟိ ေတသမၸိ တထာ သမတၱာ။
 ၈၈၈။ န ဝါဟေမတံ တထိယႏၲိ [မူကြဲ-တထိဝႏၲိ (သ်ာ၊ က၊)] ျဗဴမိ၊ ယမာဟု ဗာလာ မိထု အညမညံ။
 သကံသကံဒိ႒ိမကံသု သစၥံ၊ တသၼာ ဟိ ဗာေလာတိ ပရံ ဒဟႏၲိ။
 ၈၈၉။ ယမာဟု သစၥံ တထိယႏၲိ ဧေက၊ တမာဟု အေည [မူကြဲ-အေညပိ (သ်ာ)] အေည စ (?)] တုစၧံ မုသာတိ။
 ဧဝမၸိ ဝိဂယွ ဝိဝါဒယႏၲိ၊ ကသၼာ န ဧကံ သမဏာ ဝဒႏၲိ။
 ၈၉ဝ။ ဧကဥႇိ သစၥံ န ဒုတီယမတၳိ၊ ယသၼႎ ပဇာ ေနာ ဝိဝေဒ ပဇာနံ။
 နာနာ ေတ [မူကြဲ-နာနာေတာ (က၊)] သစၥာနိ သယံ ထုနႏၲိ၊ တသၼာ န ဧကံ သမဏာ ဝဒႏၲိ။
 ၈၉၁။ ကသၼာ ႏု သစၥာနိ ဝဒႏၲိ နာနာ၊ ပဝါဒိယာေသ ကုသလာ ဝဒါနာ။
 သစၥာနိ သုတာနိ ဗဟူနိ နာနာ၊ ဥဒါဟု ေတ တကၠမႏုႆရႏၲိ။
 ၈၉၂။ န ေဟဝ သစၥာနိ ဗဟူနိ နာနာ၊ အညၾတ သညာယ နိစၥာနိ ေလာေက။
 တကၠၪၥ ဒိ႒ီသု ပကပၸယိတြာ၊ သစၥံ မုသာတိ ဒြယဓမၼမာဟု။
 ၈၉၃။ ဒိေ႒ (သုတၱနိပါတ၊၄၇) သုေတ သီလဝေတ မုေတ ဝါ၊ ဧေတ စ နိႆာယ ဝိမာနဒႆီ။
 ဝိနိစၧေယ ဌတြာ ပဟႆမာေနာ၊ ဗာေလာ ပေရာ အကၠဳသေလာတိ စာဟ။
 ၈၉၄။ ေယေနဝ ဗာေလာတိ ပရံ ဒဟာတိ၊ ေတနာတုမာနံ ကုသေလာတိ စာဟ။
 သယမတၱနာ ေသာ ကုသေလာ ဝဒါေနာ၊ အညံ ဝိမာေနတိ တေဒဝ ပါဝ။
 ၈၉၅။ အတိသာရဒိ႒ိယာဝ ေသာ သမေတၱာ၊ မာေနန မေတၱာ ပရိပုဏၰမာနီ။
 သယေမဝ သာမံ မနသာဘိသိေတၱာ၊ ဒိ႒ီ ဟိ သာ တႆ တထာ သမတၱာ။
 ၈၉၆။ ပရႆ ေစ ဟိ ဝစသာ နိဟီေနာ၊ တုေမာ သဟာ ေဟာတိ နိဟီနပေညာ။
 အထ ေစ သယံ ေဝဒဂူ ေဟာတိ ဓီေရာ၊ န ေကာစိ ဗာေလာ သမေဏသု အတၳိ။
 ၈၉၇။ အညံ ဣေတာ ယာဘိဝဒႏၲိ ဓမၼံ၊ အပရဒၶါ သုဒၶိမေကဝလီ ေတ [မူကြဲ-သုဒၶိမေကဝလီေနာ (သီ)]
 ဧဝမၸိ တိတၳ်ာ ပုထုေသာ ဝဒႏၲိ၊ သႏၵိ႒ိရာေဂန ဟိ ေတဘိရတၱာ [မူကြဲ-တ်ာဘိရတၱာ (သ်ာ၊ က)]
 ၈၉၈။ ဣေဓဝ သုဒၶိ ဣတိ ဝါဒယႏၲိ၊ နာေညသု ဓေမၼသု ဝိသုဒၶိမာဟု။
 ဧဝမၸိ တိတၳ်ာ ပုထုေသာ နိဝိ႒ာ၊ သကာယေန တတၳ ဒဠႇံ ဝဒါနာ။
 ၈၉၉။ သကာယေန ဝါပိ ဒဠႇံ ဝဒါေနာ၊ ကေမတၳ ဗာေလာတိ ပရံ ဒေဟယ်။
 သယေမဝ ေသာ ေမဓဂမာဝေဟယ် [မူကြဲ-ေမဓကံ အာဝေဟယ် (သီ၊ ပီ)] ပရံ ဝဒံ ဗာလမသုဒၶိဓမၼံ။
 ၉ဝဝ။ ဝိနိစၧေယ (သုတၱနိပါတ၊၄၈) ဌတြာ သယံ ပမာယ၊ ဥဒၶံ သ [မူကြဲ-ဥဒၵံ ေသာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာကသၼႎ ဝိဝါဒေမတိ။
 ဟိတြာန သဗၺာနိ ဝိနိစၧယာနိ၊ န ေမဓဂံ ကုဗၺတိ ဇႏၲဳ ေလာေကတိ။
စူဠဗ်ဴဟသုတၱံ ဒြါဒသမံ နိ႒ိတံ။
၁၃။ မဟာဗ်ဴဟသုတၱံ
 ၉ဝ၁။ ေယ ေကစိေမ ဒိ႒ိပရိဗၺသာနာ၊ ဣဒေမဝ သစၥႏၲိ ဝိဝါဒယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိဝါဒိယႏၲိ (သီ၊ ပီ)]
 သေဗၺဝ ေတ နိႏၵမႏြာနယႏၲိ၊ အေထာ ပသံသမၸိ လဘႏၲိ တတၳ။
 ၉ဝ၂။ အပၸဥႇိ ဧတံ န အလံ သမာယ၊ ဒုေဝ ဝိဝါဒႆ ဖလာနိ ျဗဴမိ။
 ဧတမၸိ ဒိသြာ န ဝိဝါဒေယထ၊ ေခမာဘိပႆံ အဝိဝါဒဘူမႎ။
 ၉ဝ၃။ ယာ ကာစိမာ သမၼဳတိေယာ ပုထုဇၨာ၊ သဗၺာဝ ဧတာ န ဥေပတိ ဝိဒြါ။
 အႏူပေယာ ေသာ ဥပယံ ကိေမယ်၊ ဒိေ႒ သုေတ ခႏၲိမကုဗၺမာေနာ။
 ၉ဝ၄။ သီလုတၱမာ သညေမနာဟု သုဒၶႎ၊ ဝတံ သမာဒါယ ဥပ႒ိတာေသ။
 ဣေဓဝ သိေကၡမ အထႆ သုဒၶႎ၊ ဘဝူပနီတာ ကုသလာ ဝဒါနာ။
 ၉ဝ၅။ သေစ စုေတာ သီလဝတေတာ ေဟာတိ၊ ပေဝဓတီ [မူကြဲ-သ ေဝဓတိ (သီ၊ ပီ၊)] ကမၼ ဝိရာဓယိတြာ။
 ပဇပၸတီ ပတၳယတီ စ သုဒၶႎ၊ သတၳာဝ ဟီေနာ ပဝသံ ဃရမွာ။
 ၉ဝ၆။ သီလဗၺတံ (သုတၱနိပါတ၊၄၉) ဝါပိ ပဟာယ သဗၺံ၊ ကမၼၪၥ သာဝဇၨနဝဇၨေမတံ။
 သုဒၶႎ အသုဒၶိႏၲိ အပတၳယာေနာ၊ ဝိရေတာ စေရ သႏၲိမႏုဂၢဟာယ။
 ၉ဝ၇။ တမူပနိႆာယ ဇိဂုစၧိတံ ဝါ၊ အထဝါပိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ။
 ဥဒၶံသရာ သုဒၶိမႏုတၳဳနႏၲိ၊ အဝီတတဏွာေသ ဘဝါဘေဝသု။
 ၉ဝ၈။ ပတၳယမာနႆ ဟိ ဇပၸိတာနိ၊ ပေဝဓိတံ ဝါပိ ပကပၸိေတသု။
 စုတူပပါေတာ ဣဓ ယႆ နတၳိ၊ သ ေကန ေဝေဓယ် ကုဟႎဝ ဇေပၸ [မူကြဲ-ကုဟိၪၥိ ဇေပၸ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ကုဟႎ ပဇေပၸ (ပီ၊) နိေဒၵေသာ ပႆိတေဗၺာ]။
 ၉ဝ၉။ ယမာဟု ဓမၼံ ပရမႏၲိ ဧေက၊ တေမဝ ဟီနႏၲိ ပနာဟု အေည။
 သေစၥာ ႏု ဝါေဒါ ကတေမာ ဣေမသံ၊ သေဗၺဝ ဟီေမ ကုသလာ ဝဒါနာ။
 ၉၁ဝ။ သကဥႇိ ဓမၼံ ပရိပုဏၰမာဟု၊ အညႆ ဓမၼံ ပန ဟီနမာဟု။
 ဧဝမၸိ ဝိဂၢယွ ဝိဝါဒယႏၲိ၊ သကံ သကံ သမၼဳတိမာဟု သစၥံ။
 ၉၁၁။ ပရႆ ေစ ဝမ႓ယိေတန ဟီေနာ၊ န ေကာစိ ဓေမၼသု ဝိေသသိ အႆ။
 ပုထူ ဟိ အညႆ ဝဒႏၲိ ဓမၼံ၊ နိဟီနေတာ သမွိ ဒဠႇံ ဝဒါနာ။
 ၉၁၂။ သဒၶမၼပူဇာပိ ေနသံ တေထဝ၊ ယထာ ပသံသႏၲိ သကာယနာနိ။
 သေဗၺဝ ဝါဒါ [မူကြဲ-သေဗၺ ပဝါဒါ (သ်ာ၊)] တထိယာ [မူကြဲ-တထိဝါ (သဗၺတၳ)] ဘေဝယ်ဳံ၊ သုဒၶီ ဟိ ေနသံ ပစၥတၱေမဝ။
 ၉၁၃။ န (သုတၱနိပါတ၊၄၂ဝ) ျဗာဟၼဏႆ ပရေနယ်မတၳိ၊ ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။
 တသၼာ ဝိဝါဒါနိ ဥပါတိဝေတၱာ၊ န ဟိ ေသ႒ေတာ ပႆတိ ဓမၼမညံ။
 ၉၁၄။ ဇာနာမိ ပႆာမိ တေထဝ ဧတံ၊ ဒိ႒ိယာ ဧေက ပေစၥႏၲိ သုဒၶႎ။
 အဒၵကၡိ ေစ ကိဥႇိ တုမႆ ေတန၊ အတိသိတြာ အေညန ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 ၉၁၅။ ပႆံ နေရာ ဒကၡတိ [မူကြဲ-ဒကၡိတိ (သီ၊)] နာမ႐ူပံ၊ ဒိသြာန ဝါ ဉႆတိ တာနိေမဝ။
 ကာမံ ဗဟုံ ပႆတု အပၸကံ ဝါ၊ န ဟိ ေတန သုဒၶႎ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။
 ၉၁၆။ နိဝိႆဝါဒီ န ဟိ သုဗၺိနာေယာ၊ ပကပၸိတံ ဒိ႒ိ ပုေရကၡရာေနာ။
 ယံ နိႆိေတာ တတၳ သုဘံ ဝဒါေနာ၊ သုဒၶႎဝေဒါ တတၳ တထဒၵသာ ေသာ။
 ၉၁၇။ န ျဗာဟၼေဏာ ကပၸမုေပတိ သခၤါ [မူကြဲ-သခႍ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] န ဒိ႒ိသာရီ နပိ ဉာဏဗႏၶဳ။
 ဉတြာ စ ေသာ သမၼဳတိေယာ [မူကြဲ-သမၼတိေယာ (သ်ာ၊)] ပုထုဇၨာ၊ ဥေပကၡတီ ဥဂၢဟဏႏၲိ မေည။
 ၉၁၈။ ဝိႆဇၨ ဂႏၴာနိ မုနီဓ ေလာေက၊ ဝိဝါဒဇာေတသု န ဝဂၢသာရီ။
 သေႏၲာ အသေႏၲသု ဥေပကၡေကာ ေသာ၊ အႏုဂၢေဟာ ဥဂၢဟဏႏၲိ မေည။
 ၉၁၉။ ပုဗၺာသေဝ ဟိတြာ နေဝ အကုဗၺံ၊ န ဆႏၵဂူ ေနာပိ နိဝိႆဝါဒီ။
 သ ဝိပၸမုေတၱာ ဒိ႒ိဂေတဟိ ဓီေရာ၊ န လိမၸတိ [မူကြဲ-န လိပၸတိ (သီ၊ ပီ၊)] ေလာေက အနတၱဂရဟီ။
 ၉၂ဝ။ သ (သုတၱနိပါတ၊၄၁) သဗၺဓေမၼသု ဝိေသနိဘူေတာ၊ ယံ ကိၪၥိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ။
 သ ပႏၷဘာေရာ မုနိ ဝိပၸမုေတၱာ၊ န ကပၸိေယာ ႏူပရေတာ န ပတၳိေယာတိ။
မဟာဗ်ဴဟသုတၱံ ေတရသမံ နိ႒ိတံ။
၁၄။ တုဝဋကသုတၱံ
 ၉၂၁။ ''ပုစၧာမိ တံ အာဒိစၥဗႏၶဳ [မူကြဲ-အာဒိစၥဗႏၶဳံ (သီ၊ သ်ာ)] ဝိေဝကံ သႏၲိပဒၪၥ မေဟသိ။
 ကထံ ဒိသြာ နိဗၺာတိ ဘိကၡဳ၊ အႏုပါဒိယာေနာ ေလာကသၼႎ ကိၪၥိ''။
 ၉၂၂။ ''မူလံ ပပၪၥသခၤါယ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)
 မႏၲာ အသၼီတိ သဗၺမုပ႐ုေႏၶ [မူကြဲ-သဗၺမုပ႐ုေဒၶ (သ်ာ၊ ပီ၊ က)]
 ယာ ကာစိ တဏွာ အဇၩတၱံ၊
 တာသံ ဝိနယာ [မူကြဲ-ဝိနယာယ (?)] သဒါ သေတာ သိေကၡ။
 ၉၂၃။ ''ယံ ကိၪၥိ ဓမၼမဘိဇညာ၊ အဇၩတၱံ အထဝါပိ ဗဟိဒၶါ။
 န ေတန ထာမံ [မူကြဲ-မာနံ (သီ၊ က၊)] ကုေဗၺထ၊ န ဟိ သာ နိဗၺဳတိ သတံ ဝုတၱာ။
 ၉၂၄။ ''ေသေယ်ာ န ေတန မေညယ်၊ နီေစေယ်ာ အထဝါပိ သရိေကၡာ။
 ဖုေ႒ာ [မူကြဲ-ပုေ႒ာ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] အေနက႐ူေပဟိ၊ နာတုမာနံ ဝိကပၸယံ တိေ႒။
 ၉၂၅။ ''အဇၩတၱေမဝုပသေမ၊ န အညေတာ ဘိကၡဳ သႏၲိေမေသယ်။
 အဇၩတၱံ ဥပသႏၲႆ၊ နတၳိ အတၱာ ကုေတာ နိရတၱာ ဝါ။
 ၉၂၆။ ''မေဇၩ (သုတၱနိပါတ၊၄၂) ယထာ သမုဒၵႆ၊ ဦမိ ေနာ ဇာယတီ ဌိေတာ ေဟာတိ။
 ဧဝံ ဌိေတာ အေနဇႆ၊ ဥႆဒံ ဘိကၡဳ န ကေရယ် ကုဟိၪၥိ''။
 ၉၂၇။ ''အကိတၱယီ ဝိဝဋစကၡဳ၊ သကၡိဓမၼံ ပရိႆယဝိနယံ။
 ပဋိပဒံ ဝေဒဟိ ဘဒၵေႏၲ၊ ပါတိေမာကၡံ အထဝါပိ သမာဓႎ''။
 ၉၂၈။ ''စကၡဴဟိ ေနဝ ေလာလႆ၊ ဂါမကထာယ အာဝရေယ ေသာတံ။
 ရေသ စ နာႏုဂိေဇၩယ်၊ န စ မမာေယထ ကိၪၥိ ေလာကသၼႎ။
 ၉၂၉။ ''ဖေႆန ယဒါ ဖု႒ႆ၊ ပရိေဒဝံ ဘိကၡဳ န ကေရယ် ကုဟိဉႋဉစၥိ။
 ဘဝၪၥ နာဘိဇေပၸယ်၊ ေဘရေဝသု စ န သမၸေဝေဓယ်။
 ၉၃ဝ။ ''အႏၷာနမေထာ ပါနာနံ၊ ခါဒနီယာနံ အေထာပိ ဝတၳာနံ။
 လဒၶါ န သႏၷိဓႎ ကယိရာ၊ န စ ပရိတၱေသ တာနိ အလဘမာေနာ။
 ၉၃၁။ ''စ်ာယီ န ပါဒေလာလႆ၊ ဝိရေမ ကုကၠဳစၥာ နပၸမေဇၨယ်။
 အထာသေနသု သယေနသု၊ အပၸသေဒၵသု ဘိကၡဳ ဝိဟေရယ်။
 ၉၃၂။ ''နိဒၵံ န ဗဟုလီကေရယ်၊ ဇာဂရိယံ ဘေဇယ် အာတာပီ။
 တႏၵႎ မာယံ ဟႆံ ခိၮံ၊ ေမထုနံ ဝိပၸဇေဟ သဝိဘူသံ။
 ၉၃၃။ ''အာထဗၺဏံ (သုတၱနိပါတ၊၄၃) သုပိနံ လကၡဏံ၊ ေနာ ဝိဒေဟ အေထာပိ နကၡတၱံ။
 ဝိ႐ုတၪၥ ဂဗ႓ကရဏံ၊ တိကိစၧံ မာမေကာ န ေသေဝယ်။
 ၉၃၄။ ''နိႏၵာယ နပၸေဝေဓယ်၊ န ဥဏၰေမယ် ပသံသိေတာ ဘိကၡဳ။
 ေလာဘံ သဟ မစၧရိေယန၊ ေကာဓံ ေပသုဏိယၪၥ ပႏုေဒယ်။
 ၉၃၅။ ''ကယဝိကၠေယ န တိေ႒ယ်၊ ဥပဝါဒံ ဘိကၡဳ န ကေရယ် ကုဟိၪၥိ။
 ဂါေမ စ နာဘိသေဇၨယ်၊ လာဘကမ်ာ ဇနံ န လပေယယ်။
 ၉၃၆။ ''န စ ကတၳိတာ သိယာ ဘိကၡဳ၊ န စ ဝါစံ ပယုတၱံ ဘာေသယ်။
 ပါဂဗ႓ိယံ န သိေကၡယ်၊ ကထံ ဝိဂၢါဟိကံ န ကထေယယ်။
 ၉၃၇။ ''ေမာသဝေဇၨ န နီေယထ၊ သမၸဇာေနာ သဌာနိ န ကယိရာ။
 အထ ဇီဝိေတန ပညာယ၊ သီလဗၺေတန နာညမတိမေည။
 ၉၃၈။ ''သုတြာ ႐ုသိေတာ ဗဟုံ ဝါစံ၊ သမဏာနံ ဝါ ပုထုဇနာနံ [မူကြဲ-ပုထုဝစနာနံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]
 ဖ႐ုေသန ေန န ပဋိဝဇၨာ၊ န ဟိ သေႏၲာ ပဋိေသနိကေရာႏၲိ။
 ၉၃၉။ ''ဧတၪၥ ဓမၼမညာယ၊ ဝိစိနံ ဘိကၡဳ သဒါ သေတာ သိေကၡ။
 သႏၲီတိ နိဗၺဳတႎ ဉတြာ၊ သာသေန ေဂါတမႆ န ပမေဇၨယ်။
 ၉၄ဝ။ ''အဘိဘူ (သုတၱနိပါတ၊၄၄) ဟိ ေသာ အနဘိဘူေတာ၊ သကၡိဓမၼမနီတိဟမဒႆီ။
 တသၼာ ဟိ တႆ ဘဂဝေတာ သာသေန၊ အပၸမေတၱာ သဒါ နမႆမႏုသိေကၡ''တိ။
တုဝဋကသုတၱံ စုဒၵသမံ နိ႒ိတံ။
၁၅။ အတၱဒ႑သုတၱံ
 ၉၄၁။ ''အတၱဒ႑ာ ဘယံ ဇာတံ၊ ဇနံ ပႆထ ေမဓဂံ။
 သံေဝဂံ ကိတၱယိႆာမိ၊ ယထာ သံဝိဇိတံ မယာ။
 ၉၄၂။ ''ဖႏၵမာနံ ပဇံ ဒိသြာ၊ မေစၧ အေပၸါဒေက ယထာ။
 အညမေညဟိ ဗ်ာ႐ုေဒၶ၊ ဒိသြာ မံ ဘယမာဝိသိ။
 ၉၄၃။ ''သမႏၲမသာေရာ ေလာေကာ၊ ဒိသာ သဗၺာ သေမရိတာ။
 ဣစၧံ ဘဝနမတၱေနာ၊ နာဒၵသာသႎ အေနာသိတံ။
 ၉၄၄။ ''ၾသသာေနေတြဝ ဗ်ာ႐ုေဒၶ၊ ဒိသြာ ေမ အရတီ အဟု။
 အေထတၳ သလႅမဒၵကၡႎ၊ ဒုဒၵသံ ဟဒယနိႆိတံ။
 ၉၄၅။ ''ေယန သေလႅန ၾသတိေဏၰာ၊ ဒိသာ သဗၺာ ဝိဓာဝတိ။
 တေမဝ သလႅမဗၺဳယွ၊ န ဓာဝတိ န သီဒတိ။
 ၉၄၆။ ''တတၳ သိကၡာႏုဂီယႏၲိ [မူကြဲ-သိကၡာႏုကိရိယႏၲိ (က)] ယာနိ ေလာေက ဂဓိတာနိ။
 န ေတသု ပသုေတာ သိယာ၊ နိဗၺိဇၩ သဗၺေသာ ကာေမ။
 သိေကၡ နိဗၺာနမတၱေနာ။
 ၉၄၇။ ''သေစၥာ သိယာ အပၸဂေဗ႓ာ၊ အမာေယာ ရိတၱေပသုေဏာ။
 အေကၠာဓေနာ ေလာဘပါပံ၊ ေဝဝိစၧံ ဝိတေရ မုနိ။
 ၉၄၈။ ''နိဒၵံ တႏၵႎ သေဟ ထီနံ၊ ပမာေဒန န သံဝေသ။
 အတိမာေန န တိေ႒ယ်၊ နိဗၺာနမနေသာ နေရာ။
 ၉၄၉။ ''ေမာသဝေဇၨ (သုတၱနိပါတ၊၄၅) န နီေယထ၊ ႐ူေပ ေသၷဟံ န ကုဗၺေယ။
 မာနၪၥ ပရိဇာေနယ်၊ သာဟသာ ဝိရေတာ စေရ။
 ၉၅ဝ။ ''ပုရာဏံ နာဘိနေႏၵယ်၊ နေဝ ခႏၲႎ န ကုဗၺေယ။
 ဟိယ်မာေန န ေသာေစယ်၊ အာကာသံ န သိေတာ သိယာ။
 ၉၅၁။ ''ေဂဓံ ျဗဴမိ မေဟာေဃာတိ၊ အာဇဝံ ျဗဴမိ ဇပၸနံ။
 အာရမၼဏံ ပကပၸနံ၊ ကာမပေကၤါ ဒုရစၥေယာ။
 ၉၅၂။ ''သစၥာ အေဝါကၠမၼ [မူကြဲ-အေဝါကၠမံ (နိေဒၵသ)] မုနိ၊ ထေလ တိ႒တိ ျဗာဟၼေဏာ။
 သဗၺံ ေသာ [မူကြဲ-သဗၺေသာ (သ်ာ၊ က၊)] ပဋိနိႆဇၨ၊ သ ေဝ သေႏၲာတိ ဝုစၥတိ။
 ၉၅၃။ ''သ ေဝ ဝိဒြါ သ ေဝဒဂူ၊ ဉတြာ ဓမၼံ အနိႆိေတာ။
 သမၼာ ေသာ ေလာေက ဣရိယာေနာ၊ န ပိေဟတီဓ ကႆစိ။
 ၉၅၄။ ''ေယာဓ ကာေမ အစၥတရိ၊ သဂႍ ေလာေက ဒုရစၥယံ။
 န ေသာ ေသာစတိ နာေဇၩတိ၊ ဆိႏၷေသာေတာ အဗႏၶေနာ။
 ၉၅၅။ ''ယံ ပုေဗၺ တံ ဝိေသာေသဟိ၊ ပစၧာ ေတ မာဟု ကိၪၥနံ။
 မေဇၩ ေစ ေနာ ဂေဟႆသိ၊ ဥပသေႏၲာ စရိႆသိ။
 ၉၅၆။ ''သဗၺေသာ နာမ႐ူပသၼႎ၊ ယႆ နတၳိ မမာယိတံ။
 အသတာ စ န ေသာစတိ၊ သ ေဝ ေလာေက န ဇီယတိ။
 ၉၅၇။ ''ယႆ နတၳိ ဣဒံ ေမတိ၊ ပေရသံ ဝါပိ ကိၪၥနံ။
 မမတၱံ ေသာ အသံဝိႏၵံ၊ နတၳိ ေမတိ န ေသာစတိ။
 ၉၅၈။ ''အနိ႒ဳရီ အနႏုဂိေဒၶါ၊ အေနေဇာ သဗၺဓီ သေမာ။
 တမာနိသံသံ ပျဗဴမိ၊ ပုစၧိေတာ အဝိကမၸိနံ။
 ၉၅၉။ ''အေနဇႆ ဝိဇာနေတာ၊ နတၳိ ကာစိ နိသခၤတိ [မူကြဲ-နိသခႋတိ (သီ၊ ပီ)]
 ဝိရေတာ ေသာ ဝိယာရဗ႓ာ၊ ေခမံ ပႆတိ သဗၺဓိ။
 ၉၆ဝ။ ''န သေမသု န ၾသေမသု၊ န ဥေႆသု ဝဒေတ မုနိ။
 သေႏၲာ ေသာ ဝီတမစၧေရာ၊ နာေဒတိ န နိရႆတီ''တိ။
အတၱဒ႑သုတၱံ ပႏၷရသမံ နိ႒ိတံ။
၁၆။ သာရိပုတၱသုတၱံ
 ၉၆၁။ ''န (သုတၱနိပါတ၊၄၆) ေမ ဒိေ႒ာ ဣေတာ ပုေဗၺ၊ (ဣစၥာယသၼာ သာရိပုေတၱာ)
 န သုေတာ ဥဒ ကႆစိ။
 ဧဝံ ဝဂၢဳဝေဒါ သတၳာ၊
 တုသိတာ ဂဏိမာဂေတာ။
 ၉၆၂။ ''သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ယထာ ဒိႆတိ စကၡဳမာ။
 သဗၺံ တမံ ဝိေနာေဒတြာ၊ ဧေကာဝ ရတိမဇၩဂါ။
 ၉၆၃။ ''တံ ဗုဒၶံ အသိတံ တာဒႎ၊ အကုဟံ ဂဏိမာဂတံ။
 ဗဟူနမိဓ ဗဒၶါနံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။
 ၉၆၄။ ''ဘိကၡဳေနာ ဝိဇိဂုစၧေတာ၊ ဘဇေတာ ရိတၱမာသနံ။
 ႐ုကၡမူလံ သုသာနံ ဝါ၊ ပဗၺတာနံ ဂုဟာသု ဝါ။
 ၉၆၅။ ''ဥစၥာဝေစသု သယေနသု၊ ကီဝေႏၲာ တတၳ ေဘရဝါ။
 ေယဟိ ဘိကၡဳ န ေဝေဓယ်၊ နိေဂၣါေသ သယနာသေန။
 ၉၆၆။ ''ကတီ ပရိႆယာ ေလာေက၊ ဂစၧေတာ အဂတံ ဒိသံ။
 ေယ ဘိကၡဳ အဘိသမ႓ေဝ၊ ပႏၲမွိ သယနာသေန။
 ၉၆၇။ ''က်ာႆ ဗ်ပၸထေယာ အႆု၊ က်ာႆႆု ဣဓ ေဂါစရာ။
 ကာနိ သီလဗၺတာနာႆု၊ ပဟိတတၱႆ ဘိကၡဳေနာ။
 ၉၆၈။ ''ကံ ေသာ သိကၡံ သမာဒါယ၊ ဧေကာဒိ နိပေကာ သေတာ။
 ကမၼာေရာ ရဇတေႆဝ၊ နိဒၶေမ မလမတၱေနာ''။
 ၉၆၉။ ''ဝိဇိဂုစၧမာနႆ ယဒိဒံ ဖာသု၊ (သာရိပုတၱာတိ ဘဂဝါ)
 ရိတၱာသနံ သယနံ ေသဝေတာ ေစ။
 သေမၺာဓိကာမႆ ယထာႏုဓမၼံ၊
 တံ ေတ ပဝကၡာမိ ယထာ ပဇာနံ။
 ၉၇ဝ။ ''ပၪၥႏၷံ ဓီေရာ ဘယာနံ န ဘာေယ၊ ဘိကၡဳ သေတာ သပရိယႏၲစာရီ။
 ဍံသာဓိပါတာနံ သရီသပါနံ၊ မႏုႆဖႆာနံ စတုပၸဒါနံ။
 ၉၇၁။ ''ပရဓမၼိကာနမၸိ (သုတၱနိပါတ၊၄၇) န သႏၲေသယ်၊ ဒိသြာပိ ေတသံ ဗဟုေဘရဝါနိ။
 အထာပရာနိ အဘိသမ႓ေဝယ်၊ ပရိႆယာနိ ကုသလာႏုဧသီ။
 ၉၇၂။ ''အာတကၤဖေႆန ခုဒါယ ဖုေ႒ာ၊ သီတံ အတုဏွံ [မူကြဲ-အစၥဳဏွံ (သီ၊ သ်ာ၊)] အဓိဝါသေယယ်။
 ေသာ ေတဟိ ဖုေ႒ာ ဗဟုဓာ အေနာေကာ၊ ဝီရိယံ ပရကၠမၼဒဠႇံ ကေရယ်။
 ၉၇၃။ ''ေထယ်ံ န ကာေရ [မူကြဲ-န ကေရယ် (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] န မုသာ ဘေဏယ်၊ ေမတၱာယ ဖေႆ တသထာဝရာနိ။
 ယဒါဝိလတၱံ မနေသာ ဝိဇညာ၊ ကဏွႆ ပေကၡာတိ ဝိေနာဒေယယ်။
 ၉၇၄။ ''ေကာဓာတိမာနႆ ဝသံ န ဂေစၧ၊ မူလမၸိ ေတသံ ပလိခည တိေ႒။
 အထပၸိယံ ဝါ ပန အပၸိယံ ဝါ၊ အဒၶါ ဘဝေႏၲာ အဘိသမ႓ေဝယ်။
 ၉၇၅။ ''ပညံ ပုရကၡတြာ ကလ်ာဏပီတိ၊ ဝိကၡမ႓ေယ တာနိ ပရိႆယာနိ။
 အရတႎ သေဟထ သယနမွိ ပေႏၲ၊ စတုေရာ သေဟထ ပရိေဒဝဓေမၼ။
 ၉၇၆။ ''ကႎသူ အသိႆာမိ ကုဝံ ဝါ [မူကြဲ-ကုဓ ဝါ (က)] ကုထ ဝါ (နိေဒၵသ)] အသိႆံ၊ ဒုကၡံ ဝတ ေသတၳ ကြဇၨ ေသႆံ။
 ဧေတ ဝိတေကၠ ပရိေဒဝေနေယ်၊ ဝိနေယထ ေသေခါ အနိေကတစာရီ။
 ၉၇၇။ ''အႏၷၪၥ လဒၶါ ဝသနၪၥ ကာေလ၊ မတၱံ ေသာ ဇညာ ဣဓ ေတာသနတၳံ။
 ေသာ ေတသု ဂုေတၱာ ယတစာရိ ဂါေမ၊ ႐ုသိေတာပိ ဝါစံ ဖ႐ုသံ န ဝဇၨာ။
 ၉၇၈။ ''ၾသကၡိတၱစကၡဳ (သုတၱနိပါတ၊၄၈) န စ ပါဒေလာေလာ၊ စ်ာနာႏုယုေတၱာ ဗဟုဇာဂရùù။
 ဥေပကၡမာရဗ႓ သမာဟိတေတၱာ၊ တကၠာသယံ ကုကၠဳစၥိယူပဆိေႏၵ။
 ၉၇၉။ ''စုဒိေတာ ဝစီဘိ သတိမာဘိနေႏၵ၊ သျဗဟၼစာရီသု ခိလံ ပဘိေႏၵ။
 ဝါစံ ပမုေၪၥ ကုသလံ နာတိေဝလံ၊ ဇနဝါဒဓမၼာယ န ေစတေယယ်။
 ၉၈ဝ။ ''အထာပရံ ပၪၥ ရဇာနိ ေလာေက၊ ေယသံ သတီမာ ဝိနယာယ သိေကၡ။
 ႐ူေပသု သေဒၵသု အေထာ ရေသသု၊ ဂေႏၶသု ဖေႆသု သေဟထ ရာဂံ။
 ၉၈၁။ ''ဧေတသု ဓေမၼသု ဝိေနယ် ဆႏၵံ၊ ဘိကၡဳ သတိမာ သုဝိမုတၱစိေတၱာ။
 ကာေလန ေသာ သမၼာ ဓမၼံ ပရိဝီမံသမာေနာ၊
 ဧေကာဒိဘူေတာ ဝိဟေန တမံ ေသာ''တိ။
သာရိပုတၱသုတၱံ ေသာဠသမံ နိ႒ိတံ။ အ႒ကဝေဂၢါ စတုေတၳာ
 နိ႒ိေတာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ကာမံ ဂုဟၪၥ ဒု႒ာ စ၊ သုဒၶၪၥ ပရမာ ဇရာ။
 ေမေတၱေယ်ာ စ ပသူေရာ စ၊ မာဂ႑ိ ပုရာေဘဒနံ။
 ကလဟံ ေဒြ စ ဗ်ဴဟာနိ [မူကြဲ-ဗ်ဴဟာနိ (သီ)] ပုနေဒဝ တုဝ႗ကံ။
 အတၱဒ႑ဝရံ သုတၱံ၊ ေထရပုေ႒န [မူကြဲ-ေထရပေဥႇန (သီ)] သာရိပုေတၱန (သ်ာ၊)] ေသာဠသ။
 ဣတိ ဧတာနိ သုတၱာနိ၊ သဗၺာန႒ကဝဂၢိကာတိ။
၅။ ပါရာယနဝေဂၢါ
ဝတၳဳဂါထာ
 ၉၈၂။ ေကာသလာနံ (သုတၱနိပါတ၊၄၉) ပုရာ ရမၼာ၊ အဂမာ ဒကၡိဏာပထံ။
 အာကိၪၥညံ ပတၳယာေနာ၊ ျဗာဟၼေဏာ မႏၲပါရဂူ။
 ၉၈၃။ ေသာ အႆကႆ ဝိသေယ၊ အဠကႆ [မူကြဲ-မုဠကႆ (သ်ာ)] မူဠႇကႆ (က)] မဠကႆ (နိေဒၵသ)] သမာသေန။
 ဝသိ ေဂါဓာဝရီကူေလ၊ ဥေၪၧန စ ဖေလန စ။
 ၉၈၄။ တေႆဝ ဥပနိႆာယ၊ ဂါေမာ စ ဝိပုေလာ အဟု။
 တေတာ ဇာေတန အာေယန၊ မဟာယညမကပၸယိ။
 ၉၈၅။ မဟာယညံ ယဇိတြာန၊ ပုန ပါဝိသိ အႆမံ။
 တသၼႎ ပဋိပဝိ႒မွိ၊ အေညာ အာဂၪၧိ ျဗာဟၼေဏာ။
 ၉၈၆။ ဥဂၣ႗ပါေဒါ တသိေတာ [မူကြဲ-တႆိေတာ (က)] ပကၤဒေႏၲာ ရဇႆိေရာ။
 ေသာ စ နံ ဥပသကၤမၼ၊ သတာနိ ပၪၥ ယာစတိ။
 ၉၈၇။ တေမနံ ဗာဝရီ ဒိသြာ၊ အာသေနန နိမႏၲယိ။
 သုခၪၥ ကုသလံ ပုစၧိ၊ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။
 ၉၈၈။ ''ယံ ေခါ မမ ေဒယ်ဓမၼံ၊ သဗၺံ ဝိသဇၨိတံ မယာ။
 အႏုဇာနာဟိ ေမ ျဗေဟၼ၊ နတၳိ ပၪၥသတာနိ ေမ''။
 ၉၈၉။ ''သေစ ေမ ယာစမာနႆ၊ ဘဝံ နာႏုပဒႆတိ။
 သတၱေမ ဒိဝေသ တုယွံ၊ မုဒၶါ ဖလတု သတၱဓာ''။
 ၉၉ဝ။ အဘိသခၤရိတြာ ကုဟေကာ၊ ေဘရဝံ ေသာ အကိတၱယိ။
 တႆ တံ ဝစနံ သုတြာ၊ ဗာဝရီ ဒုကၡိေတာ အဟု။
 ၉၉၁။ ဥႆုႆတိ အနာဟာေရာ၊ ေသာကသလႅသမပၸိေတာ။
 အေထာပိ ဧဝံ စိတၱႆ၊ စ်ာေန န ရမတီ မေနာ။
 ၉၉၂။ ဥၾတသၱံ ဒုကၡိတံ ဒိသြာ၊ ေဒဝတာ အတၳကာမိနီ။
 ဗာဝရႎ ဥပသကၤမၼ၊ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။
 ၉၉၃။ ''န (သုတၱနိပါတ၊၄၃ဝ) ေသာ မုဒၶံ ပဇာနာတိ၊ ကုဟေကာ ေသာ ဓနတၳိေကာ။
 မုဒၶနိ မုဒၶပါေတ ဝါ၊ ဉာဏံ တႆ န ဝိဇၨတိ''။
 ၉၉၄။ ''ေဘာတီ စရဟိ ဇာနာသိ၊ တံ ေမ အကၡာဟိ ပုစၧိတာ။
 မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ တံ သုေဏာမ ဝေစာ တဝ''။
 ၉၉၅။ ''အဟေမၸတံ န ဇာနာမိ၊ ဉာဏေမတၳ န ဝိဇၨတိ။
 မုဒၶနိ မုဒၶါဓိပါေတ စ၊ ဇိနာနံ ေဟတၳ [မူကြဲ-မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါေတာ စ၊ ဇိနာနံ ေဟတ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဒႆနံ''။
 ၉၉၆။ ''အထ ေကာ စရဟိ ဇာနာတိ၊ အသၼႎ ပထဝိမ႑ေလ [မူကြဲ-ပုထဝိမ႑ေလ (သီ၊ ပီ)]
 မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ တံ ေမ အကၡာဟိ ေဒဝေတ''။
 ၉၉၇။ ''ပုရာ ကပိလဝတၳဳမွာ၊ နိကၡေႏၲာ ေလာကနာယေကာ။
 အပေစၥာ ၾသကၠာကရာဇႆ၊ သက်ပုေတၱာ ပဘကၤေရာ။
 ၉၉၈။ ''ေသာ ဟိ ျဗာဟၼဏ သမၺဳေဒၶါ၊ သဗၺဓမၼာန ပါရဂူ။
 သဗၺာဘိညာဗလပၸေတၱာ၊ သဗၺဓေမၼသု စကၡဳမာ။
 သဗၺကမၼကၡယံ ပေတၱာ၊ ဝိမုေတၱာ ဥပဓိကၡေယ။
 ၉၉၉။ ''ဗုေဒၶါ ေသာ ဘဂဝါ ေလာေက၊ ဓမၼံ ေဒေသတိ စကၡဳမာ။
 တံ တြံ ဂႏ႖ာန ပုစၧႆု၊ ေသာ ေတ တံ ဗ်ာကရိႆတိ''။
 ၁ဝဝဝ။ သမၺဳေဒၶါတိ ဝေစာ သုတြာ၊ ဥဒေဂၢါ ဗာဝရီ အဟု။
 ေသာကႆ တႏုေကာ အာသိ၊ ပီတိၪၥ ဝိပုလံ လဘိ။
 ၁ဝဝ၁။ ေသာ ဗာဝရီ အတၱမေနာ ဥဒေဂၢါ၊ တံ ေဒဝတံ ပုစၧတိ ေဝဒဇာေတာ။
 ''ကတမမွိ ဂါေမ နိဂမမွိ ဝါ ပန၊ ကတမမွိ ဝါ ဇနပေဒ ေလာကနာေထာ။
 ယတၳ ဂႏ႖ာန ပေႆမု [မူကြဲ-ဂႏ႖ာ နမေႆမု (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] သမၺဳဒၶံ ဒြိပဒုတၱမံ'' [မူကြဲ-ဒြိပဒုတၱမံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]။
 ၁ဝဝ၂။ ''သာဝတၳိယံ ေကာသလမႏၵိေရ ဇိေနာ၊ ပဟူတပေညာ ဝရဘူရိေမဓေသာ။
 ေသာ သက်ပုေတၱာ ဝိဓုေရာ အနာသေဝါ၊ မုဒၶါဓိပါတႆ ဝိဒူ နရာသေဘာ''။
 ၁ဝဝ၃။ တေတာ (သုတၱနိပါတ၊၄၁) အာမႏၲယီ သိေႆ၊ ျဗာဟၼေဏ မႏၲပါရေဂ။
 ''ဧထ မာဏဝါ အကၡိႆံ၊ သုဏာထ ဝစနံ မမ။
 ၁ဝဝ၄။ ''ယေႆေသာ ဒုလႅေဘာ ေလာေက၊ ပါတုဘာေဝါ အဘိဏွေသာ။
 သြာဇၨ ေလာကမွိ ဥပၸေႏၷာ၊ သမၺဳေဒၶါ ဣတိ ဝိႆုေတာ။
 ခိပၸံ ဂႏ႖ာန သာဝတၳႎ၊ ပႆေဝွါ ဒြိပဒုတၱမံ''။
 ၁ဝဝ၅။ ''ကထံ စရဟိ ဇာေနမု၊ ဒိသြာ ဗုေဒၶါတိ ျဗာဟၼဏ။
 အဇာနတံ ေနာ ပျဗဴဟိ၊ ယထာ ဇာေနမု တံ မယံ''။
 ၁ဝဝ၆။ ''အာဂတာနိ ဟိ မေႏၲသု၊ မဟာပုရိသလကၡဏာ။
 ဒြတၱႎသာနိ စ [မူကြဲ-ဒြိတၱႎသာ စ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဒြိတၱႎသ တာနိ (?)] ဗ်ာကၡာတာ၊ သမတၱာ အႏုပုဗၺေသာ။
 ၁ဝဝ၇။ ''ယေႆေတ ေဟာႏၲိ ဂေတၱသု၊ မဟာပုရိသလကၡဏာ။
 ေဒြေယဝ တႆ ဂတိေယာ၊ တတိယာ ဟိ န ဝိဇၨတိ။
 ၁ဝဝ၈။ ''သေစ အဂါရံ အာဝသတိ [မူကြဲ-အဇၩာဝသတိ (က)] ဝိေဇယ် ပထဝႎ ဣမံ။
 အဒေ႑န အသေတၳန၊ ဓေမၼနမႏုသာသတိ။
 ၁ဝဝ၉။ ''သေစ စ ေသာ ပဗၺဇတိ၊ အဂါရာ အနဂါရိယံ။
 ဝိဝ႗စၧေဒါ [မူကြဲ-ဝိဝတၱဆေဒၵါ (သီ၊)] သမၺဳေဒၶါ၊ အရဟာ ဘဝတိ အႏုတၱေရာ။
 ၁ဝ၁ဝ။ ''ဇာတႎ ေဂါတၱၪၥ လကၡဏံ၊ မေႏၲ သိေႆ ပုနာပေရ။
 မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ မနသာေယဝ ပုစၧထ။
 ၁ဝ၁၁။ ''အနာဝရဏဒႆာဝီ၊ ယဒိ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။
 မနသာ ပုစၧိေတ ပေဥႇ၊ ဝါစာယ ဝိႆေဇႆတိ''။
 ၁ဝ၁၂။ ဗာဝရိႆ ဝေစာ သုတြာ၊ သိႆာ ေသာဠသ ျဗာဟၼဏာ။
 အဇိေတာ တိႆေမေတၱေယ်ာ၊ ပုဏၰေကာ အထ ေမတၱဂူ။
 ၁ဝ၁၃။ ေဓါတေကာ ဥပသီေဝါ စ၊ နေႏၵာ စ အထ ေဟမေကာ။
 ေတာေဒယ်ကပၸါ ဒုဘေယာ၊ ဇတုကဏၰီ စ ပ႑ိေတာ။
 ၁ဝ၁၄။ ဘျဒာဝုေဓါ (သုတၱနိပါတ၊၄၂) ဥဒေယာ စ၊ ေပါသာေလာ စာပိ ျဗာဟၼေဏာ။
 ေမာဃရာဇာ စ ေမဓာဝီ၊ ပိဂႋေယာ စ မဟာဣသိ။
 ၁ဝ၁၅။ ပေစၥကဂဏိေနာ သေဗၺ၊ သဗၺေလာကႆ ဝိႆုတာ။
 စ်ာယီ စ်ာနရတာ ဓီရာ၊ ပုဗၺဝါသနဝါသိတာ။
 ၁ဝ၁၆။ ဗာဝရႎ အဘိဝါေဒတြာ၊ ကတြာ စ နံ ပဒကၡိဏံ။
 ဇဋာဇိနဓရာ သေဗၺ၊ ပကၠာမုံ ဥတၱရာမုခါ။
 ၁ဝ၁၇။ အဠကႆ ပတိ႒ာနံ၊ ပုရိမာဟိႆတႎ [မူကြဲ-ပုရိမံ မာဟိႆတႎ (သီ၊ ပီ)] ပုရံ မာဟိႆတႎ (သ်ာ၊)] တဒါ။
 ဥေဇၨနိၪၥာပိ ေဂါနဒၶံ၊ ေဝဒိသံ ဝနသဝွယံ။
 ၁ဝ၁၈။ ေကာသမၺိၪၥာပိ သာေကတံ၊ သာဝတၳိၪၥ ပု႐ုတၱမံ။
 ေသတဗ်ံ ကပိလဝတၳဳံ၊ ကုသိနာရၪၥ မႏၵိရံ။
 ၁ဝ၁၉။ ပါဝၪၥ ေဘာဂနဂရံ၊ ေဝသာလႎ မာဂဓံ ပုရံ။
 ပါသာဏကံ ေစတိယၪၥ၊ ရမဏီယံ မေနာရမံ။
 ၁ဝ၂ဝ။ တသိေတာဝုဒကံ သီတံ၊ မဟာလာဘံဝ ဝါဏိေဇာ။
 ဆာယံ ဓမၼာဘိတေတၱာဝ၊ တုရိတာ ပဗၺတမာ႐ုဟုံ။
 ၁ဝ၂၁။ ဘဂဝါ တမွိ သမေယ၊ ဘိကၡဳသံဃပုရကၡေတာ။
 ဘိကၡဴနံ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ သီေဟာဝ နဒတီ ဝေန။
 ၁ဝ၂၂။ အဇိေတာ အဒၵသ ဗုဒၶံ၊ သတရံသႎ [မူကြဲ-ဝီတရံသႎဝ (သ်ာ)] သတရံသီဝ (က)] ပီတရံသီဝ (နိေဒၵသ)] ဝ ဘာဏုမံ။
 စႏၵံ ယထာ ပႏၷရေသ၊ ပါရိပူရႎ ဥပါဂတံ။
 ၁ဝ၂၃။ အထႆ ဂေတၱ ဒိသြာန၊ ပရိပူရၪၥ ဗ်ၪၨနံ။
 ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ဟေ႒ာ၊ မေနာပေဥႇ အပုစၧထ။
 ၁ဝ၂၄။ ''အာဒိႆ ဇမၼနံ [မူကြဲ-ဇပၸနံ (က၊)] ျဗဴဟိ၊ ေဂါတၱံ ျဗဴဟိ သလကၡဏံ [မူကြဲ-ျဗဴဟိႆ လကၡဏံ (နိေဒၵသ)]။
 မေႏၲသု ပါရမႎ ျဗဴဟိ၊ ကတိ ဝါေစတိ ျဗာဟၼေဏာ''။
 ၁ဝ၂၅။ ''ဝီသံ ဝႆသတံ အာယု၊ ေသာ စ ေဂါေတၱန ဗာဝရီ။
 တီဏိႆ လကၡဏာ ဂေတၱ၊ တိဏၰံ ေဝဒါန ပါရဂူ။
 ၁ဝ၂၆။ ''လကၡေဏ (သုတၱနိပါတ၊၄၃) ဣတိဟာေသ စ၊ သနိဃ႑ဳသေကဋဳေဘ။
 ပၪၥသတာနိ ဝါေစတိ၊ သဓေမၼ ပါရမႎ ဂေတာ''။
 ၁ဝ၂၇။ ''လကၡဏာနံ ပဝိစယံ၊ ဗာဝရိႆ န႐ုတၱမ။
 ကခၤစၧိဒ [မူကြဲ-တဏွစၧိဒ (ဗဟူသု)] ပကာေသဟိ၊ မာ ေနာ ကခၤါယိတံ အဟု''။
 ၁ဝ၂၈။ ''မုခံ ဇိဝွါယ ဆာေဒတိ၊ ဥဏၰႆ ဘမုကႏၲေရ။
 ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိ မာဏဝ''။
 ၁ဝ၂၉။ ပုစၧဥႇိ ကိၪၥိ အသုဏေႏၲာ၊ သုတြာ ပေဥႇ ဝိယာကေတ။
 ဝိစိေႏၲတိ ဇေနာ သေဗၺာ၊ ေဝဒဇာေတာ ကတၪၨလီ။
 ၁ဝ၃ဝ။ ''ေကာ ႏု ေဒေဝါ ဝါ ျဗဟၼာ ဝါ၊ ဣေႏၵာ ဝါပိ သုဇမၸတိ။
 မနသာ ပုစၧိေတ ပေဥႇ၊ ကေမတံ ပဋိဘာသတိ။
 ၁ဝ၃၁။ ''မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ ဗာဝရီ ပရိပုစၧတိ။
 တံ ဗ်ာကေရာဟိ ဘဂဝါ၊ ကခႍ ဝိနယ ေနာ ဣေသ''။
 ၁ဝ၃၂။ ''အဝိဇၨာ မုဒၶါတိ ဇာနာဟိ၊ ဝိဇၨာ မုဒၶါဓိပါတိနီ။
 သဒၶါသတိသမာဓီဟိ၊ ဆႏၵဝီရိေယန သံယုတာ''။
 ၁ဝ၃၃။ တေတာ ေဝေဒန မဟတာ၊ သႏၴမ႓ိတြာန မာဏေဝါ။
 ဧကံသံ အဇိနံ ကတြာ၊ ပါေဒသု သိရသာ ပတိ။
 ၁ဝ၃၄။ ''ဗာဝရီ ျဗာဟၼေဏာ ေဘာေတာ၊ သဟ သိေႆဟိ မာရိသ။
 ဥဒဂၢစိေတၱာ သုမေနာ၊ ပါေဒ ဝႏၵတိ စကၡဳမ''။
 ၁ဝ၃၅။ ''သုခိေတာ ဗာဝရီ ေဟာတု၊ သဟ သိေႆဟိ ျဗာဟၼေဏာ။
 တြၪၥာပိ သုခိေတာ ေဟာဟိ၊ စိရံ ဇီဝါဟိ မာဏဝ။
 ၁ဝ၃၆။ ''ဗာဝရိႆ စ တုယွံ ဝါ၊ သေဗၺသံ သဗၺသံသယံ။
 ကတာဝကာသာ ပုစၧေဝွါ၊ ယံ ကိၪၥိ မနသိစၧထ''။
 ၁ဝ၃၇။ သမၺဳေဒၶန ကေတာကာေသာ၊ နိသီဒိတြာန ပၪၨလီ။
 အဇိေတာ ပဌမံ ပဥႇံ၊ တတၳ ပုစၧိ တထာဂတံ။
ဝတၳဳဂါထာ နိ႒ိတာ။
၁။ အဇိတမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၃၈။ ''ေကနႆု (သုတၱနိပါတ၊၄၄) နိဝုေတာ ေလာေကာ၊ (ဣစၥာယသၼာ အဇိေတာ)
 ေကနႆု နပၸကာသတိ။
 ကိႆာဘိေလပနံ ျဗဴသိ၊ ကႎသု တႆ မဟဗ႓ယံ''။
 ၁ဝ၃၉။ ''အဝိဇၨာယ နိဝုေတာ ေလာေကာ၊ (အဇိတာတိ ဘဂဝါ)
 ေဝဝိစၧာ ပမာဒါ နပၸကာသတိ။
 ဇပၸါဘိေလပနံ ျဗဴမိ၊ ဒုကၡမႆ မဟဗ႓ယံ''။
 ၁ဝ၄ဝ။ ''သဝႏၲိ သဗၺဓိ ေသာတာ၊ (ဣစၥာယသၼာ အဇိေတာ)
 ေသာတာနံ ကႎ နိဝါရဏံ။
 ေသာတာနံ သံဝရံ ျဗဴဟိ၊ ေကန ေသာတာ ပိဓိယ်ေရ'' [မူကြဲ-ပိထိယ်ေရ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ပိထီယေရ (သီ၊ အ႒)] ပိဓီယေရ (?)]။
 ၁ဝ၄၁။ ''ယာနိ ေသာတာနိ ေလာကသၼႎ၊ (အဇိတာတိ ဘဂဝါ)
 သတိ ေတသံ နိဝါရဏံ။
 ေသာတာနံ သံဝရံ ျဗဴမိ၊ ပညာေယေတ ပိဓိယ်ေရ''။
 ၁ဝ၄၂။ ''ပညာ ေစဝ သတိ ယၪၥ [မူကြဲ-သတီ ေစဝ (သီ)] သတီ စ (သ်ာ)] သတီ စာပိ (ပီ၊ နိေဒၵသ)၊ သတိ စာပိ (နိေဒၵသ)]၊ (ဣစၥာယသၼာ အဇိေတာ)
 နာမ႐ူပၪၥ မာရိသ။
 ဧတံ ေမ ပုေ႒ာ ပျဗဴဟိ၊ ကေတၳတံ ဥပ႐ုဇၩတိ''။
 ၁ဝ၄၃။ ''ယေမတံ ပဥႇံ အပုစၧိ၊ အဇိတ တံ ဝဒါမိ ေတ။
 ယတၳ နာမၪၥ ႐ူပၪၥ၊ အေသသံ ဥပ႐ုဇၩတိ။
 ဝိညာဏႆ နိေရာေဓန၊ ဧေတၳတံ ဥပ႐ုဇၩတိ''။
 ၁ဝ၄၄။ ''ေယ စ သခၤါတဓမၼာေသ၊ ေယ စ ေသခါ ပုထူ ဣဓ။
 ေတသံ ေမ နိပေကာ ဣရိယံ၊ ပုေ႒ာ ပျဗဴဟိ မာရိသ''။
 ၁ဝ၄၅။ ''ကာေမသု နာဘိဂိေဇၩယ်၊ မနသာနာဝိေလာ သိယာ။
 ကုသေလာ သဗၺဓမၼာနံ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ''တိ။
အဇိတမာဏဝပုစၧာ ပဌမာ နိ႒ိတာ။
၂။ တိႆေမေတၱယ်မာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၄၆။ ''ေကာဓ (သုတၱနိပါတ၊၄၅) သႏၲဳသိေတာ ေလာေက၊ (ဣစၥာယသၼာ တိႆေမေတၱေယ်ာ)
 ကႆ ေနာ သႏၲိ ဣၪၨိတာ။
 ေကာ ဥဘႏၲမဘိညာယ၊ မေဇၩ မႏၲာ န လိပၸတိ [မူကြဲ-လိမၸတိ (က)]
 ကံ ျဗဴသိ မဟာပုရိေသာတိ၊ ေကာ ဣဓ သိဗၺိနိမစၥဂါ''။
 ၁ဝ၄၇။ ''ကာေမသု ျဗဟၼစရိယဝါ၊ (ေမေတၱယ်ာတိ ဘဂဝါ)
 ဝီတတေဏွာ သဒါ သေတာ။
 သခၤါယ နိဗၺဳေတာ ဘိကၡဳ၊ တႆ ေနာ သႏၲိ ဣၪၨိတာ။
 ၁ဝ၄၈။ ''ေသာ ဥဘႏၲမဘိညာယ၊ မေဇၩ မႏၲာ န လိပၸတိ။
 တံ ျဗဴမိ မဟာပုရိေသာတိ၊ ေသာ ဣဓ သိဗၺိနိမစၥဂါ''တိ။
တိႆေမေတၱယ်မာဏဝပုစၧာ ဒုတိယာ နိ႒ိတာ။
၃။ ပုဏၰကမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၄၉။ ''အေနဇံ မူလဒႆာဝႎ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပုဏၰေကာ)
 အတၳိ [မူကြဲ-အတၳီ (သ်ာ၊)] ပေဥႇန အာဂမံ။
 ကႎ နိႆိတာ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဒဝတာနံ။
 ယညမကပၸယႎသု ပုထူဓ ေလာေက၊ ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ''။
 ၁ဝ၅ဝ။ ''ေယ ေကစိေမ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ (ပုဏၰကာတိ ဘဂဝါ)
 ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဒဝတာနံ။
 ယညမကပၸယႎသု ပုထူဓ ေလာေက၊ အာသီသမာနာ ပုဏၰက ဣတၳတၱံ [မူကြဲ-ဣတၳဘာဝံ (သီ၊ သ်ာ)]
 ဇရံ သိတာ ယညမကပၸယႎသု''။
 ၁ဝ၅၁။ ''ေယ (သုတၱနိပါတ၊၄၆) ေကစိေမ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပုဏၰေကာ)
 ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဒဝတာနံ။
 ယညမကပၸယႎသု ပုထူဓ ေလာေက၊ ကစၥိႆု ေတ ဘဂဝါ ယညပေထ အပၸမတၱာ။
 အတာ႐ုံ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ၊ ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ''။
 ၁ဝ၅၂။ ''အာသီသႏၲိ ေထာမယႏၲိ၊ အဘိဇပၸႏၲိ ဇုဟႏၲိ။ (ပုဏၰကာတိ ဘဂဝါ)
 ကာမာဘိဇပၸႏၲိ ပဋိစၥ လာဘံ၊ ေတ ယာဇေယာဂါ ဘဝရာဂရတၱာ။
 နာတရႎသု ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမိ''။
 ၁ဝ၅၃။ ''ေတ ေစ နာတရႎသု ယာဇေယာဂါ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပုဏၰေကာ)
 ယေညဟိ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ။
 အထ ေကာ စရဟိ ေဒဝမႏုႆေလာေက၊ အတာရိ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ။
 ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ''။
 ၁ဝ၅၄။ ''သခၤါယ ေလာကသၼိ ပေရာပရာနိ [မူကြဲ-ပေရာဝရာနိ (သီ၊ သ်ာ)] (ပုဏၰကာတိ ဘဂဝါ)
 ယႆိၪၨိတံ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက။
 သေႏၲာ ဝိဓူေမာ အနီေဃာ နိရာေသာ၊ အတာရိ ေသာ ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမီ''တိ။
ပုဏၰကမာဏဝပုစၧာ တတိယာ နိ႒ိတာ။
၄။ ေမတၱဂူမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၅၅။ ''ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေမတၱဂူ)
 မညာမိ တံ ေဝဒဂုံ ဘာဝိတတၱံ။
 ကုေတာ ႏု ဒုကၡာ သမုဒါဂတာ ဣေမ၊ ေယ ေကစိ ေလာကသၼိမေနက႐ူပါ''။
 ၁ဝ၅၆။ ''ဒုကၡႆ (သုတၱနိပါတ၊၄၇) ေဝ မံ ပဘဝံ အပုစၧသိ၊ (ေမတၱဂူတိ ဘဂဝါ)
 တံ ေတ ပဝကၡာမိ ယထာ ပဇာနံ။
 ဥပဓိနိဒါနာ ပဘဝႏၲိ ဒုကၡာ၊ ေယ ေကစိ ေလာကသၼိမေနက႐ူပါ။
 ၁ဝ၅၇။ ''ေယာ ေဝ အဝိဒြါ ဥပဓႎ ကေရာတိ၊ ပုနပၸဳနံ ဒုကၡမုေပတိ မေႏၵာ။
 တသၼာ ပဇာနံ ဥပဓႎ န ကယိရာ၊ ဒုကၡႆ ဇာတိပၸဘဝါႏုပႆီ''။
 ၁ဝ၅၈။ ''ယံ တံ အပုစၧိမွ အကိတၱယီ ေနာ၊ အညံ တံ ပုစၧာမ [မူကြဲ-ပုစၧာမိ (သီ၊ ပီ၊)] တဒိဃၤ ျဗဴဟိ။
 ကထံ ႏု ဓီရာ ဝိတရႏၲိ ၾသဃံ၊ ဇာတႎ ဇရံ ေသာကပရိဒၵဝၪၥ။
 တံ ေမ မုနိ သာဓု ဝိယာကေရာဟိ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ''။
 ၁ဝ၅၉။ ''ကိတၱယိႆာမိ ေတ ဓမၼံ၊ (ေမတၱဂူတိ ဘဂဝါ)
 ဒိေ႒ ဓေမၼ အနီတိဟံ။
 ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ''။
 ၁ဝ၆ဝ။ ''တၪၥာဟံ အဘိနႏၵာမိ၊ မေဟသိ ဓမၼမုတၱမံ။
 ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ''။
 ၁ဝ၆၁။ ''ယံ ကိၪၥိ သမၸဇာနာသိ၊ (ေမတၱဂူတိ ဘဂဝါ)
 ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယၪၥာပိ မေဇၩ။
 ဧေတသု နႏၵိၪၥ နိေဝသနၪၥ၊ ပႏုဇၨ ဝိညာဏံ ဘေဝ န တိေ႒။
 ၁ဝ၆၂။ ''ဧဝံဝိဟာရီ သေတာ အပၸမေတၱာ၊ ဘိကၡဳ စရံ ဟိတြာ မမာယိတာနိ။
 ဇာတႎ ဇရံ ေသာကပရိဒၵဝၪၥ၊ ဣေဓဝ ဝိဒြါ ပဇေဟယ် ဒုကၡံ''။
 ၁ဝ၆၃။ ''ဧတာဘိနႏၵာမိ (သုတၱနိပါတ၊၄၈) ဝေစာ မေဟသိေနာ၊ သုကိတၱိတံ ေဂါတမႏူပဓီကံ။
 အဒၶါ ဟိ ဘဂဝါ ပဟာသိ ဒုကၡံ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ။
 ၁ဝ၆၄။ ''ေတ စာပိ ႏူနပၸဇေဟယ်ဳ ဒုကၡံ၊ ေယ တြံ မုနိ အ႒ိတံ ၾသဝေဒယ်။
 တံ တံ နမႆာမိ သေမစၥ နာဂ၊ အေပၸဝ မံ ဘဂဝါ အ႒ိတံ ၾသဝေဒယ်''။
 ၁ဝ၆၅။ ''ယံ ျဗာဟၼဏံ ေဝဒဂုမာဘိဇညာ၊ အကိၪၥနံ ကာမဘေဝ အသတၱံ။
 အဒၶါ ဟိ ေသာ ၾသဃမိမံ အတာရိ၊ တိေဏၰာ စ ပါရံ အခိေလာ အကေခၤါ။
 ၁ဝ၆၆။ ''ဝိဒြါ စ ေယာ [မူကြဲ-ေသာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေဝဒဂူ နေရာ ဣဓ၊ ဘဝါဘေဝ သဂၤမိမံ ဝိသဇၨ။
 ေသာ ဝီတတေဏွာ အနီေဃာ နိရာေသာ၊ အတာရိ ေသာ ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမီ''တိ။
ေမတၱဂူမာဏဝပုစၧာ စတုတၳီ နိ႒ိတာ။
၅။ ေဓါတကမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၆၇။ ''ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေဓါတေကာ)
 ဝါစာဘိကခၤါမိ မေဟသိ တုယွံ။
 တဝ သုတြာန နိေဂၣါသံ၊ သိေကၡ နိဗၺာနမတၱေနာ''။
 ၁ဝ၆၈။ ''ေတနဟာတပၸံ ကေရာဟိ၊ (ေဓါတကာတိ ဘဂဝါ) ဣေဓဝ နိပေကာ သေတာ။
 ဣေတာ သုတြာန နိေဂၣါသံ၊ သိေကၡ နိဗၺာနမတၱေနာ''။
 ၁ဝ၆၉။ ''ပႆာမဟံ (သုတၱနိပါတ၊၄၉) ေဒဝမႏုႆေလာေက၊ အကိၪၥနံ ျဗာဟၼဏမိရိယမာနံ။
 တံ တံ နမႆာမိ သမႏၲစကၡဳ၊ ပမုၪၥ မံ သကၠ ကထံကထာဟိ''။
 ၁ဝ၇ဝ။ ''နာဟံ သဟိႆာမိ [မူကြဲ-သမိႆာမိ (သ်ာ)] ဂမိႆာမိ (သီ)] သမီဟာမိ (ပီ၊)] ပေမာစနာယ၊ ကထံကထႎ ေဓါတက ကၪၥိ ေလာေက။
 ဓမၼၪၥ ေသ႒ံ အဘိဇာနမာေနာ [မူကြဲ-အာဇာနမာေနာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဧဝံ တုဝံ ၾသဃမိမံ တေရသိ''။
 ၁ဝ၇၁။ ''အႏုသာသ ျဗေဟၼ က႐ုဏာယမာေနာ၊ ဝိေဝကဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ။
 ယထာဟံ အာကာေသာဝ အဗ်ာပဇၨမာေနာ၊ ဣေဓဝ သေႏၲာ အသိေတာ စေရယ်ံ''။
 ၁ဝ၇၂။ ''ကိတၱယိႆာမိ ေတ သႏၲႎ၊ (ေဓါတကာတိ ဘဂဝါ) ဒိေ႒ ဓေမၼ အနီတိဟံ။
 ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ''။
 ၁ဝ၇၃။ ''တၪၥာဟံ အဘိနႏၵာမိ၊ မေဟသိ သႏၲိမုတၱမံ။
 ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ''။
 ၁ဝ၇၄။ ''ယံ ကိၪၥိ သမၸဇာနာသိ၊ (ေဓါတကာတိ ဘဂဝါ)
 ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယၪၥာပိ မေဇၩ။
 ဧတံ ဝိဒိတြာ သေဂၤါတိ ေလာေက၊ ဘဝါဘဝါယ မာကာသိ တဏွ''ႏၲိ။
ေဓါတကမာဏဝပုစၧာ ပၪၥမီ နိ႒ိတာ။
၆။ ဥပသီဝမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၇၅။ ''ဧေကာ အဟံ သကၠ မဟႏၲေမာဃံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဥပသီေဝါ)
 အနိႆိေတာ ေနာ ဝိသဟာမိ တာရိတုံ။
 အာရမၼဏံ ျဗဴဟိ သမႏၲစကၡဳ၊ ယံ နိႆိေတာ ၾသဃမိမံ တေရယ်ံ''။
 ၁ဝ၇၆။ ''အာကိၪၥညံ (သုတၱနိပါတ၊၄၄ဝ) ေပကၡမာေနာ သတိမာ၊ (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)
 နတၳီတိ နိႆာယ တရႆု ၾသဃံ။
 ကာေမ ပဟာယ ဝိရေတာ ကထာဟိ၊ တဏွကၡယံ နတၱမဟာဘိပႆ'' [မူကြဲ-ရတၱမဟာဘိပႆ (သ်ာ)] ရတၱမဟံ ဝိပႆ (က)]
 ၁ဝ၇၇။ ''သေဗၺသု ကာေမသု ေယာ ဝီတရာေဂါ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဥပသီေဝါ)
 အာကိၪၥညံ နိႆိေတာ ဟိတြာ မညံ။
 သညာဝိေမာေကၡ ပရေမ ဝိမုေတၱာ [မူကြဲ-ဓိမုေတၱာ (က)] တိေ႒ ႏု ေသာ တတၳ အနာႏုယာယီ'' [မူကြဲ-အနာႏုဝါယီ (သ်ာ၊ က)]
 ၁ဝ၇၈။ ''သေဗၺသု ကာေမသု ေယာ ဝီတရာေဂါ၊ (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)
 အာကိၪၥညံ နိႆိေတာ ဟိတြာ မညံ။
 သညာဝိေမာေကၡ ပရေမ ဝိမုေတၱာ၊ တိေ႒ယ် ေသာ တတၳ အနာႏုယာယီ''။
 ၁ဝ၇၉။ ''တိေ႒ ေစ ေသာ တတၳ အနာႏုယာယီ၊ ပူဂမၸိ ဝႆာနံ သမႏၲစကၡဳ။
 တေတၳဝ ေသာ သီတိသိယာ ဝိမုေတၱာ၊ စေဝထ ဝိညာဏံ တထာဝိဓႆ''။
 ၁ဝ၈ဝ။ ''အစၥီ ယထာ ဝါတေဝေဂန ခိတၱာ [မူကြဲ-ခိတၱံ (သ်ာ)] ခိေတၱာ (ပီ)] (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)
 အတၳံ ပေလတိ န ဥေပတိ သခႍ။
 ဧဝံ မုနီ နာမကာယာ ဝိမုေတၱာ၊ အတၳံ ပေလတိ န ဥေပတိ သခႍ''။
 ၁ဝ၈၁။ ''အတၳဂၤေတာ ေသာ ဥဒ ဝါ ေသာ နတၳိ၊ ဥဒါဟု ေဝ သႆတိယာ အေရာေဂါ။
 တံ ေမ မုနီ သာဓု ဝိယာကေရာဟိ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ''။
 ၁ဝ၈၂။ ''အတၳဂၤတႆ (သုတၱနိပါတ၊၄၁) န ပမာဏမတၳိ၊ (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)
 ေယန နံ ဝဇၨဳံ တံ တႆ နတၳိ။
 သေဗၺသု ဓေမၼသု သေမာဟေတသု၊ သမူဟတာ ဝါဒပထာပိ သေဗၺ''တိ။
ဥပသီဝမာဏဝပုစၧာ ဆ႒ီ နိ႒ိတာ။
၇။ နႏၵမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၈၃။ ''သႏၲိ ေလာေက မုနေယာ၊ (ဣစၥာယသၼာ နေႏၵာ)
 ဇနာ ဝဒႏၲိ တယိဒံ ကထံသု။
 ဉာဏူပပႏၷံ ေနာ မုနႎ [မူကြဲ-မုနိ ေနာ (သ်ာ၊ က၊)] ဝဒႏၲိ၊ ဥဒါဟု ေဝ ဇီဝိေတႏူပပႏၷံ''။
 ၁ဝ၈၄။ ''န ဒိ႒ိယာ န သုတိယာ န ဉာေဏန၊ (န သီလဗၺေတန) [မူကြဲ-( ) နတၳိ သီ၊-ပီ ေပါတၳေကသု]
 မုနီဓ နႏၵ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။
 ဝိေသနိကတြာ အနီဃာ နိရာသာ၊ စရႏၲိ ေယ ေတ မုနေယာတိ ျဗဴမိ''။
 ၁ဝ၈၅။ ''ေယ ေကစိေမ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (ဣစၥာယသၼာ နေႏၵာ)
 ဒိ႒ႆုေတနာပိ [မူကြဲ-ဒိေ႒န သုေတနာပိ (သီ)] ဒိေ႒ သုေတနာပိ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 သီလဗၺေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ၊ အေနက႐ူေပန ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 ကစၥိႆု ေတ ဘဂဝါ တတၳ ယတာ စရႏၲာ၊ အတာ႐ု ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ။
 ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ''။
 ၁ဝ၈၆။ ''ေယ (သုတၱနိပါတ၊၄၂) ေကစိေမ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (နႏၵာတိ ဘဂဝါ)
 ဒိ႒ႆုေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 သီလဗၺေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ၊ အေနက႐ူေပန ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 ကိၪၥာပိ ေတ တတၳ ယတာ စရႏၲိ၊ နာရႎသု ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမိ''။
 ၁ဝ၈၇။ ''ေယ ေကစိေမ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (ဣစၥာယသၼာ နေႏၵာ)
 ဒိ႒ႆုေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 သီလဗၺေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ၊ အေနက႐ူေပန ဝဒႏၲိ သုဒၶႎ။
 ေတ ေစ မုနိ [မူကြဲ-သေစ မုနိ (သီ၊)] ျဗဴသိ အေနာဃတိေဏၰ၊ အထ ေကာ စရဟိ ေဒဝမႏုႆေလာေက။
 အတာရိ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ၊ ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ''။
 ၁ဝ၈၈။ ''နာဟံ သေဗၺ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (နႏၵာတိ ဘဂဝါ)
 ဇာတိဇရာယ နိဝုတာတိ ျဗဴမိ။
 ေယ သီဓ ဒိ႒ံဝ သုတံ မုတံ ဝါ၊ သီလဗၺတံ ဝါပိ ပဟာယ သဗၺံ။
 အေနက႐ူပမၸိ ပဟာယ သဗၺံ၊ တဏွံ ပရိညာယ အနာသဝါေသ။
 ေတ ေဝ နရာ ၾသဃတိဏၰာတိ ျဗဴမိ''။
 ၁ဝ၈၉။ ''ဧတာဘိနႏၵာမိ ဝေစာ မေဟသိေနာ၊ သုကိတၱိတံ ေဂါတမႏူပဓီကံ။
 ေယ သီဓ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ၊ သီလဗၺတံ ဝါပိ ပဟာယ သဗၺံ။
 အေနက႐ူပမၸိ ပဟာယ သဗၺံ၊ တဏွံ ပရိညာယ အနာသဝါေသ။
 အဟမၸိ ေတ ၾသဃတိဏၰာတိ ျဗဴမီ''တိ။
နႏၵမာဏဝပုစၧာ သတၱမာ နိ႒ိတာ။
၈။ ေဟမကမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၉ဝ။ ''ေယ (သုတၱနိပါတ၊၄၃) ေမ ပုေဗၺ ဝိယာကံသု၊ (ဣစၥာယသၼာ ေဟမေကာ)
 ဟုရံ ေဂါတမသာသနာ။
 ဣစၥာသိ ဣတိ ဘဝိႆတိ၊ သဗၺံ တံ ဣတိဟီတိဟံ။
 သဗၺံ တံ တကၠဝၯနံ၊ နာဟံ တတၳ အဘိရမႎ။
 ၁ဝ၉၁။ ''တြၪၥ ေမ ဓမၼမကၡာဟိ၊ တဏွာနိဂၣါတနံ မုနိ။
 ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ''။
 ၁ဝ၉၂။ ''ဣဓ ဒိ႒သုတမုတဝိညာေတသု၊ ပိယ႐ူေပသု ေဟမက။
 ဆႏၵရာဂဝိေနာဒနံ၊ နိဗၺာနပဒမစၥဳတံ။
 ၁ဝ၉၃။ ''ဧတဒညာယ ေယ သတာ၊ ဒိ႒ဓမၼာဘိနိဗၺဳတာ။
 ဥပသႏၲာ စ ေတ သဒါ၊ တိဏၰာ ေလာေက ဝိသတၱိက''ႏၲိ။
ေဟမကမာဏဝပုစၧာ အ႒မာ နိ႒ိတာ။
၉။ ေတာေဒယ်မာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၉၄။ ''ယသၼႎ ကာမာ န ဝသႏၲိ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေတာေဒေယ်ာ)
 တဏွာ ယႆ န ဝိဇၨတိ။
 ကထံကထာ စ ေယာ တိေဏၰာ၊ ဝိေမာေကၡာ တႆ ကီဒိေသာ''။
 ၁ဝ၉၅။ ''ယသၼႎ ကာမာ န ဝသႏၲိ၊ (ေတာေဒယ်ာတိ ဘဂဝါ)
 တဏွာ ယႆ န ဝိဇၨတိ။
 ကထံကထာ စ ေယာ တိေဏၰာ၊ ဝိေမာေကၡာ တႆ နာပေရာ''။
 ၁ဝ၉၆။ ''နိရာသေသာ ေသာ ဥဒ အာသသာေနာ၊ ပညာဏဝါ ေသာ ဥဒ ပညကပၸီ။
 မုနႎ အဟံ သကၠ ယထာ ဝိဇညံ၊ တံ ေမ ဝိယာစိကၡ သမႏၲစကၡဳ''။
 ၁ဝ၉၇။ ''နိရာသေသာ (သုတၱနိပါတ၊၄၄) ေသာ န စ အာသသာေနာ၊ ပညာဏဝါ ေသာ န စ ပညကပၸီ။
 ဧဝမၸိ ေတာေဒယ် မုနႎ ဝိဇာန၊ အကိၪၥနံ ကာမဘေဝ အသတၱ''ႏၲိ။
ေတာေဒယ်မာဏဝပုစၧာ နဝမာ နိ႒ိတာ။
၁ဝ။ ကပၸမာဏဝပုစၧာ
 ၁ဝ၉၈။ ''မေဇၩ သရသၼႎ တိ႒တံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ကေပၸါ)
 ၾသေဃ ဇာေတ မဟဗ႓ေယ။
 ဇရာမစၥဳပေရတာနံ၊ ဒီပံ ပျဗဴဟိ မာရိသ။
 တြၪၥ ေမ ဒီပမကၡာဟိ၊ ယထာယိဒံ နာပရံ သိယာ''။
 ၁ဝ၉၉။ ''မေဇၩ သရသၼႎ တိ႒တံ၊ (ကပၸါတိ ဘဂဝါ)
 ၾသေဃ ဇာေတ မဟဗ႓ေယ။
 ဇရာမစၥဳပေရတာနံ၊ ဒီပံ ပျဗဴမိ ကပၸ ေတ။
 ၁၁ဝဝ။ ''အကိၪၥနံ အနာဒါနံ၊ ဧတံ ဒီပံ အနာပရံ။
 နိဗၺာနံ ဣတိ [မူကြဲ-နိဗၺာနမီတိ (သီ၊)] နံ ျဗဴမိ၊ ဇရာမစၥဳပရိကၡယံ။
 ၁၁ဝ၁။ ''ဧတဒညာယ ေယ သတာ၊ ဒိ႒ဓမၼာဘိနိဗၺဳတာ။
 န ေတ မာရဝသာႏုဂါ၊ န ေတ မာရႆ ပဒၶဂူ''တိ [မူကြဲ-ပ႒ဂူတိ (သ်ာ၊ က)]
ကပၸမာဏဝပုစၧာ ဒသမာ နိ႒ိတာ။
၁၁။ ဇတုကဏၰိမာဏဝပုစၧာ
 ၁၁ဝ၂။ ''သုတြာနဟံ ဝီရမကာမကာမႎ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဇတုကဏၰိ)
 ၾသဃာတိဂံ ပု႒ဳမကာမမာဂမံ။
 သႏၲိပဒံ ျဗဴဟိ သဟဇေနတၱ၊ ယထာတစၧံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ။
 ၁၁ဝ၃။ ''ဘဂဝါ (သုတၱနိပါတ၊၄၅) ဟိ ကာေမ အဘိဘုယ် ဣရိယတိ၊ အာဒိေစၥာဝ ပထဝႎ ေတဇီ ေတဇသာ။
 ပရိတၱပညႆ ေမ ဘူရိပည၊ အာစိကၡ ဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ။
 ဇာတိဇရာယ ဣဓ ဝိပၸဟာနံ''။
 ၁၁ဝ၄။ ''ကာေမသု ဝိနယ ေဂဓံ၊ (ဇတုကဏၰီတိ ဘဂဝါ) ေနကၡမၼံ ဒ႒ဳ ေခမေတာ။
 ဥဂၢဟီတံ နိရတၱံ ဝါ၊ မာ ေတ ဝိဇၨိတၳ ကိၪၥနံ။
 ၁၁ဝ၅။ ''ယံ ပုေဗၺ တံ ဝိေသာေသဟိ၊ ပစၧာ ေတ မာဟု ကိၪၥနံ။
 မေဇၩ ေစ ေနာ ဂေဟႆသိ၊ ဥပသေႏၲာ စရိႆသိ။
 ၁၁ဝ၆။ ''သဗၺေသာ နာမ႐ူပသၼႎ၊ ဝီတေဂဓႆ ျဗာဟၼဏ။
 အာသဝါႆ န ဝိဇၨႏၲိ၊ ေယဟိ မစၥဳဝသံ ဝေဇ''တိ။
ဇတုကဏၰိမာဏဝပုစၧာ ဧကာဒသမာ နိ႒ိတာ။
၁၂။ ဘျဒာဝုဓမာဏဝပုစၧာ
 ၁၁ဝ၇။ ''ၾသကၪၨဟံ တဏွစၧိဒံ အေနဇံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဘျဒာဝုေဓါ)
 နႏၵိၪၨဟံ ၾသဃတိဏၰံ ဝိမုတၱံ။
 ကပၸၪၨဟံ အဘိယာေစ သုေမဓံ၊ သုတြာန နာဂႆ အပနမိႆႏၲိ ဣေတာ။
 ၁၁ဝ၈။ ''နာနာဇနာ ဇနပေဒဟိ သဂၤတာ၊ တဝ ဝီရ ဝါက်ံ အဘိကခၤမာနာ။
 ေတသံ တုဝံ သာဓု ဝိယာကေရာဟိ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ''။
 ၁၁ဝ၉။ ''အာဒါနတဏွံ ဝိနေယထ သဗၺံ၊ (ဘျဒာဝုဓာတိ ဘဂဝါ)
 ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယၪၥာပိ မေဇၩ။
 ယံ ယဥႇိ ေလာကသၼိမုပါဒိယႏၲိ၊ ေတေနဝ မာေရာ အေႏြတိ ဇႏၲဳံ။
 ၁၁၁ဝ။ ''တသၼာ (သုတၱနိပါတ၊၄၆) ပဇာနံ န ဥပါဒိေယထ၊ ဘိကၡဳ သေတာ ကိၪၥနံ သဗၺေလာေက။
 အာဒါနသေတၱ ဣတိ ေပကၡမာေနာ၊ ပဇံ ဣမံ မစၥဳေဓေယ် ဝိသတၱ''ႏၲိ။
ဘျဒာဝုဓမာဏဝပုစၧာ ဒြါဒသမာ နိ႒ိတာ။
၁၃။ ဥဒယမာဏဝပုစၧာ
 ၁၁၁၁။ ''စ်ာယႎ ဝိရဇမာသီနံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဥဒေယာ) ကတကိစၥံ အနာသဝံ။
 ပါရဂုံ သဗၺဓမၼာနံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။
 အညာဝိေမာကၡံ ပျဗဴဟိ၊ အဝိဇၨာယ ပေဘဒနံ''။
 ၁၁၁၂။ ''ပဟာနံ ကာမစၧႏၵာနံ၊ (ဥဒယာတိ ဘဂဝါ) ေဒါမနႆာန စူဘယံ။
 ထိနႆ စ ပႏူဒနံ၊ ကုကၠဳစၥာနံ နိဝါရဏံ။
 ၁၁၁၃။ ''ဥေပကၡာသတိသံသုဒၶံ၊ ဓမၼတကၠပုေရဇဝံ။
 အညာဝိေမာကၡံ ပျဗဴမိ၊ အဝိဇၨာယ ပေဘဒနံ''။
 ၁၁၁၄။ ''ကႎသု သံေယာဇေနာ ေလာေကာ၊ ကႎသု တႆ ဝိစာရဏံ။
 ကိႆႆ ဝိပၸဟာေနန၊ နိဗၺာနံ ဣတိ ဝုစၥတိ''။
 ၁၁၁၅။ ''နႏၵိသံေယာဇေနာ ေလာေကာ၊ ဝိတကၠႆ ဝိစာရဏံ။
 တဏွာယ ဝိပၸဟာေနန၊ နိဗၺာနံ ဣတိ ဝုစၥတိ''။
 ၁၁၁၆။ ''ကထံ သတႆ စရေတာ၊ ဝိညာဏံ ဥပ႐ုဇၩတိ။
 ဘဂဝႏၲံ ပု႒ဳမာဂမၼ၊ တံ သုေဏာမ ဝေစာ တဝ''။
 ၁၁၁၇။ ''အဇၩတၱၪၥ ဗဟိဒၶါ စ၊ ေဝဒနံ နာဘိနႏၵေတာ။
 ဧဝံ သတႆ စရေတာ၊ ဝိညာဏံ ဥပ႐ုဇၩတီ''တိ။
ဥဒယမာဏဝပုစၧာ ေတရသမာ နိ႒ိတာ။
၁၄။ ေပါသာလမာဏဝပုစၧာ
 ၁၁၁၈။ ''ေယာ (သုတၱနိပါတ၊၄၇) အတီတံ အာဒိသတိ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေပါသာေလာ) အေနေဇာ ဆိႏၷသံသေယာ။
 ပါရဂုံ သဗၺဓမၼာနံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။
 ၁၁၁၉။ ''ဝိဘူတ႐ူပသညိႆ၊ သဗၺကာယပၸဟာယိေနာ။
 အဇၩတၱၪၥ ဗဟိဒၶါ စ၊ နတၳိ ကိၪၥီတိ ပႆေတာ။
 ဉာဏံ သကၠာႏုပုစၧာမိ၊ ကထံ ေနေယ်ာ တထာဝိေဓါ''။
 ၁၁၂ဝ။ ''ဝိညာဏ႒ိတိေယာ သဗၺာ၊ (ေပါသာလာတိ ဘဂဝါ) အဘိဇာနံ တထာဂေတာ။
 တိ႒ႏၲေမနံ ဇာနာတိ၊ ဝိမုတၱံ တပၸရာယဏံ။
 ၁၁၂၁။ ''အာကိၪၥညသမ႓ဝံ ဉတြာ၊ နႏၵီ သံေယာဇနံ ဣတိ။
 ဧဝေမတံ အဘိညာယ၊ တေတာ တတၳ ဝိပႆတိ။
 ဧတံ [မူကြဲ-ဧဝံ (သ်ာ၊ က၊)] ဉာဏံ တထံ တႆ၊ ျဗာဟၼဏႆ ဝုသီမေတာ''တိ။
ေပါသာလမာဏဝပုစၧာ စုဒၵသမာ နိ႒ိတာ။
၁၅။ ေမာဃရာဇမာဏဝပုစၧာ
 ၁၁၂၂။ ''ဒြါဟံ သကၠံ အပုစၧိႆံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေမာဃရာဇာ)
 န ေမ ဗ်ာကာသိ စကၡဳမာ။
 ယာဝတတိယၪၥ ေဒဝီသိ၊ ဗ်ာကေရာတီတိ ေမ သုတံ။
 ၁၁၂၃။ ''အယံ ေလာေကာ ပေရာ ေလာေကာ၊ ျဗဟၼေလာေကာ သေဒဝေကာ။
 ဒိ႒ႎ ေတ နာဘိဇာနာတိ၊ ေဂါတမႆ ယသႆိေနာ။
 ၁၁၂၄။ ''ဧဝံ အဘိကၠႏၲဒႆာဝႎ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။
 ကထံ ေလာကံ အေဝကၡႏၲံ၊ မစၥဳရာဇာ န ပႆတိ''။
 ၁၁၂၅။ ''သုညေတာ (သုတၱနိပါတ၊၄၈) ေလာကံ အေဝကၡႆု၊ ေမာဃရာဇ သဒါ သေတာ။
 အတၱာႏုဒိ႒ႎ ဦဟစၥ၊ ဧဝံ မစၥဳတေရာ သိယာ။
 ဧဝံ ေလာကံ အေဝကၡႏၲံ၊ မစၥဳရာဇာ န ပႆတီ''တိ။
ေမာဃရာဇမာဏဝပုစၧာ ပႏၷရသမာ နိ႒ိတာ။
၁၆။ ပိဂႋယမာဏဝပုစၧာ
 ၁၁၂၆။ ''ဇိေဏၰာဟမသၼိ အဗေလာ ဝီတဝေဏၰာ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပိဂႋေယာ)
 ေနတၱာ န သုဒၶါ သဝနံ န ဖာသု။
 မာဟံ နႆံ ေမာမုေဟာ အႏၲရာဝ
 အာစိကၡ ဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ။
 ဇာတိဇရာယ ဣဓ ဝိပၸဟာနံ''။
 ၁၁၂၇။ ''ဒိသြာန ႐ူေပသု ဝိဟညမာေန၊ (ပိဂႋယာတိ ဘဂဝါ)
 ႐ုပၸႏၲိ ႐ူေပသု ဇနာ ပမတၱာ။
 တသၼာ တုဝံ ပိဂႋယ အပၸမေတၱာ၊
 ဇဟႆု ႐ူပံ အပုနဗ႓ဝါယ''။
 ၁၁၂၈။ ''ဒိသာ စတေႆာ ဝိဒိသာ စတေႆာ၊ ဥဒၶံ အေဓါ ဒသ ဒိသာ ဣမာေယာ။
 န တုယွံ အဒိ႒ံ အသုတံ အမုတံ [မူကြဲ-အသုတံ အမုတံ ဝါ (သီ)] အသုတာမုတံ ဝါ (သ်ာ)] အသုတံ'မုတံ ဝါ (ပီ)] အေထာ အဝိညာတံ ကိၪၥနမတၳိ [မူကြဲ-ကိၪၥိ မတၳိ (သ်ာ)] ကိၪၥိ နတၳိ (ပီ)] ကိၪၥိနမတၳိ (က၊)] ေလာေက။
 အာစိကၡ ဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ၊ ဇာတိဇရာယ ဣဓ ဝိပၸဟာနံ''။
 ၁၁၂၉။ ''တဏွာဓိပေႏၷ မႏုေဇ ေပကၡမာေနာ၊ (ပိဂႋယာတိ ဘဂဝါ)
 သႏၲာပဇာေတ ဇရသာ ပေရေတ။
 တသၼာ တုဝံ ပိဂႋယ အပၸမေတၱာ၊ ဇဟႆု တဏွံ အပုနဗ႓ဝါယာ''တိ။
ပိဂႋယမာဏဝပုစၧာ ေသာဠသမာ နိ႒ိတာ။
ပါရာယနတၳဳတိဂါထာ
 ဣဒမေဝါစ (သုတၱနိပါတ၊၄၉) ဘဂဝါ မဂေဓသု ဝိဟရေႏၲာ ပါသာဏေက ေစတိေယ၊ ပရိစာရကေသာဠသာနံ [မူကြဲ-ပရိစာရကေသာဠသႏၷံ (သ်ာ၊ က၊)] ျဗာဟၼဏာနံ အဇၩိေ႒ာ ပုေ႒ာ ပုေ႒ာ ပဥႇံ [မူကြဲ-ပေဥႇ (သီ၊ ပီ၊)] ဗ်ာကာသိ။ ဧကေမကႆ ေစပိ ပဥႇႆ အတၳမညာယ ဓမၼမညာယ ဓမၼာႏုဓမၼံ ပဋိပေဇၨယ်၊ ဂေစၧေယ်ဝ ဇရာမရဏႆ ပါရံ။ ပါရဂၤမနီယာ ဣေမ ဓမၼာတိ၊ တသၼာ ဣမႆ ဓမၼပရိယာယႆ ပါရာယနေႏၲဝ [မူကြဲ-ပါရာယဏံေတြဝ (သီ၊ အ႒၊)] အဓိဝစနံ။
 ၁၁၃ဝ။ အဇိေတာ တိႆေမေတၱေယ်ာ၊ ပုဏၰေကာ အထ ေမတၱဂူ။
 ေဓါတေကာ ဥပသီေဝါ စ၊ နေႏၵာ စ အထ ေဟမေကာ။
 ၁၁၃၁။ ေတာေဒယ်-ကပၸါ ဒုဘေယာ၊ ဇတုကဏၰီ စ ပ႑ိေတာ။
 ဘျဒာဝုေဓါ ဥဒေယာ စ၊ ေပါသာေလာ စာပိ ျဗာဟၼေဏာ။
 ေမာဃရာဇာ စ ေမဓာဝီ၊ ပိဂႋေယာ စ မဟာဣသိ။
 ၁၁၃၂။ ဧေတ ဗုဒၶံ ဥပါဂစၧဳံ၊ သမၸႏၷစရဏံ ဣသႎ။
 ပုစၧႏၲာ နိပုေဏ ပေဥႇ၊ ဗုဒၶေသ႒ံ ဥပါဂမုံ။
 ၁၁၃၃။ ေတသံ ဗုေဒၶါ ပဗ်ာကာသိ၊ ပေဥႇ ပုေ႒ာ ယထာတထံ။
 ပဥႇာနံ ေဝယ်ာကရေဏန၊ ေတာေသသိ ျဗာဟၼေဏ မုနိ။
 ၁၁၃၄။ ေတ ေတာသိတာ စကၡဳမတာ၊ ဗုေဒၶနာဒိစၥဗႏၶဳနာ။
 ျဗဟၼစရိယမစရႎသု၊ ဝရပညႆ သႏၲိေက။
 ၁၁၃၅။ ဧကေမကႆ ပဥႇႆ၊ ယထာ ဗုေဒၶန ေဒသိတံ။
 တထာ ေယာ ပဋိပေဇၨယ်၊ ဂေစၧ ပါရံ အပါရေတာ။
 ၁၁၃၆။ အပါရာ ပါရံ ဂေစၧယ်၊ ဘာေဝေႏၲာ မဂၢမုတၱမံ။
 မေဂၢါ ေသာ ပါရံ ဂမနာယ၊ တသၼာ ပါရာယနံ ဣတိ။
ပါရာယနာႏုဂီတိဂါထာ
 ၁၁၃၇။ ''ပါရာယနမႏုဂါယိႆံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပိဂႋေယာ)
 ယထာဒၵကၡိ တထာကၡာသိ၊ ဝိမေလာ ဘူရိေမဓေသာ။
 နိကၠာေမာ နိဗၺေနာ [မူကြဲ-နိဗၺဳေတာ (သ်ာ၊)] နာေဂါ၊ ကိႆ ေဟတု မုသာ ဘေဏ။
 ၁၁၃၈။ ''ပဟီနမလေမာဟႆ (သုတၱနိပါတ၊၄၅ဝ၊ မာနမကၡပၸဟာယိေနာ။
 ဟႏၵာဟံ ကိတၱယိႆာမိ၊ ဂိရံ ဝဏၰဴပသဥႇိတံ။
 ၁၁၃၉။ ''တေမာႏုေဒါ ဗုေဒၶါ သမႏၲစကၡဳ၊ ေလာကႏၲဂူ သဗၺဘဝါတိဝေတၱာ။
 အနာသေဝါ သဗၺဒုကၡပဟီေနာ၊ သစၥဝွေယာ ျဗေဟၼ ဥပါသိေတာ ေမ။
 ၁၁၄ဝ။ ''ဒိေဇာ ယထာ ကုဗၺနကံ ပဟာယ၊ ဗဟုပၹလံ ကာနနမာဝေသယ်။
 ဧဝံ ပဟံ အပၸဒေႆ ပဟာယ၊ မေဟာဒဓႎ ဟံေသာရိဝ အဇၩပေတၱာ။
 ၁၁၄၁။ ''ေယေမ ပုေဗၺ ဝိယာကံသု၊ ဟုရံ ေဂါတမသာသနာ။
 ဣစၥာသိ ဣတိ ဘဝိႆတိ။
 သဗၺံ တံ ဣတိဟိတိဟံ၊ သဗၺံ တံ တကၠဝၯနံ။
 ၁၁၄၂။ ''ဧေကာ တမႏုဒါသိေနာ၊ ဇုတိမာ ေသာ ပဘကၤေရာ။
 ေဂါတေမာ ဘူရိပညာေဏာ၊ ေဂါတေမာ ဘူရိေမဓေသာ။
 ၁၁၄၃။ ''ေယာ ေမ ဓမၼမေဒေသသိ၊ သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။
 တဏွကၡယမနီတိကံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ''။
 ၁၁၄၄။ ''ကႎႏု တမွာ ဝိပၸဝသသိ၊ မုဟုတၱမပိ ပိဂႋယ။
 ေဂါတမာ ဘူရိပညာဏာ၊ ေဂါတမာ ဘူရိေမဓသာ။
 ၁၁၄၅။ ''ေယာ ေတ ဓမၼမေဒေသသိ၊ သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။
 တဏွကၡယမနီတိကံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ''။
 ၁၁၄၆။ ''နာဟံ တမွာ ဝိပၸဝသာမိ၊ မုဟုတၱမပိ ျဗာဟၼဏ။
 ေဂါတမာ ဘူရိပညာဏာ၊ ေဂါတမာ ဘူရိေမဓသာ။
 ၁၁၄၇။ ''ေယာ ေမ ဓမၼမေဒေသသိ၊ သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။
 တဏွကၡယမနီတိကံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ။
 ၁၁၄၈။ ''ပႆာမိ (သုတၱနိပါတ၊၄၁) နံ မနသာ စကၡဳနာဝ၊ ရတၱိႏၵိဝံ ျဗာဟၼဏ အပၸမေတၱာ။
 နမႆမာေနာ ဝိဝေသမိ ရတၱႎ၊ ေတေနဝ မညာမိ အဝိပၸဝါသံ။
 ၁၁၄၉။ ''သဒၶါ စ ပီတိ စ မေနာ သတိ စ၊ နာေပႏၲိ ေမ ေဂါတမသာသနမွာ။
 ယံ ယံ ဒိသံ ဝဇတိ ဘူရိပေညာ၊ သ ေတန ေတေနဝ နေတာဟမသၼိ။
 ၁၁၅ဝ။ ''ဇိဏၰႆ ေမ ဒုဗၺလထာမကႆ၊ ေတေနဝ ကာေယာ န ပေလတိ တတၳ။
 သံကပၸယႏၲာယ [မူကြဲ-သံကပၸယတၱာယ (သီ၊)] ဝဇာမိ နိစၥံ၊ မေနာ ဟိ ေမ ျဗာဟၼဏ ေတန ယုေတၱာ။
 ၁၁၅၁။ ''ပေကၤ သယာေနာ ပရိဖႏၵမာေနာ၊ ဒီပါ ဒီပံ ဥပပႅဝႎ [မူကြဲ-ဥပလႅဝႎ (သ်ာ၊ နိေဒၵသ)]။
 အထဒၵသာသႎ သမၺဳဒၶံ၊ ၾသဃတိဏၰမနာသဝံ''။
 ၁၁၅၂။ ''ယထာ အဟူ ဝကၠလိ မုတၱသေဒၶါ၊ ဘျဒာဝုေဓါ အာဠဝိ ေဂါတေမာ စ။
 ဧဝေမဝ တြမၸိ ပမုၪၥႆု သဒၶံ၊
 ဂမိႆသိ တြံ ပိဂႋယ မစၥဳေဓယ်ႆ ပါရံ'' [မူကြဲ-မစၥဳေဓယ်ပါရံ (သီ)]
 ၁၁၅၃။ ''ဧသ ဘိေယ်ာ ပသီဒါမိ၊ သုတြာန မုနိေနာ ဝေစာ။
 ဝိဝ႗စၧေဒါ သမၺဳေဒၶါ၊ အခိေလာ ပဋိဘာနဝါ။
 ၁၁၅၄။ ''အဓိေဒေဝ အဘိညာယ၊ သဗၺံ ေဝဒိ ဝေရာဝရံ [မူကြဲ-ပေရာ ဝရံ (သီ၊ သ်ာ)] ပေရာ ပရံ (နိေဒၵသ)]။
 ပဥႇာနႏၲကေရာ သတၳာ၊ ကခႌနံ ပဋိဇာနတံ။
 ၁၁၅၅။ ''အသံဟီရံ အသကၤုပၸံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ။
 အဒၶါ ဂမိႆာမိ န ေမတၳ ကခၤါ၊ ဧဝံ မံ ဓာေရဟိ အဓိမုတၱစိတၱ''ႏၲိ။
ပါရာယနဝေဂၢါ ပၪၥေမာ နိ႒ိေတာ။
 သုတၱဳဒၵါနံ --
 ၁။ ဥရေဂါ (သုတၱနိပါတ၊၄၂) [မူကြဲ-ဣမာ ဥဒၵါနဂါထာေယာ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု န သႏၲိ] ဓနိေယာပိ စ၊ ခဂၢဝိသာေဏာ ကသိ စ။
 စုေႏၵာ ဘေဝါ ပုနေဒဝ၊ ဝသေလာ စ ကရဏီယၪၥ။
 ေဟမဝေတာ အထ ယေကၡာ၊ ဝိဇယသုတၱံ မုနိသုတၱဝရႏၲိ။
 ၂။ ပဌမက႒ဝေရာ ဝရဝေဂၢါ၊ ဒြါဒသသုတၱဓေရာ သုဝိဘေတၱာ။
 ေဒသိေတာ စကၡဳမတာ ဝိမေလန၊ သုယ်တိ ဝဂၢဝေရာ ဥရေဂါတိ။
 ၃။ ရတနာမဂေႏၶာ ဟိရိမဂၤလနာေမာ၊ သုစိေလာမကပိေလာ စ ျဗာဟၼဏဓေမၼာ။
 နာဝါ [မူကြဲ-နာထ (က၊)] ကႎသီလဥ႒ဟေနာ စ၊ ရာဟုေလာ စ ပုနပိ ဝဂႌေသာ။
 ၄။ သမၼာပရိဗၺာဇနီေယာပိ ေစတၳ၊ ဓမၼိကသုတၱဝေရာ သုဝိဘေတၱာ။
 စုဒၵသသုတၱဓေရာ ဒုတိယမွိ၊ စူဠကဝဂၢဝေရာတိ တမာဟု။
 ၅။ ပဗၺဇၨပဓာနသုဘာသိတနာေမာ၊ ပူရဠာေသာ ပုနေဒဝ မာေဃာ စ။
 သဘိယံ ေကဏိယေမဝ သလႅနာေမာ၊ ဝါေသ႒ဝေရာ ကာလိေကာပိ စ။
 ၆။ နာလကသုတၱဝေရာ သုဝိဘေတၱာ၊ တံ အႏုပႆီ တထာ ပုနေဒဝ။
 ဒြါဒသသုတၱဓေရာ တတိယမွိ၊ သုယ်တိ ဝဂၢဝေရာ မဟာနာေမာ။
 ၇။ ကာမဂုဟ႒ကဒု႒ကနာမာ၊ သုဒၶဝေရာ ပရမ႒ကနာေမာ။
 ဇရာ ေမတၱိယဝေရာ သုဝိဘေတၱာ၊ ပသူရမာဂ႑ိယာ ပုရာေဘေဒါ။
 ၈။ ကလဟဝိဝါေဒါ (သုတၱနိပါတ၊၄၃) ဥေဘာ ဝိယုဟာ စ၊ တုဝဋကအတၱဒ႑သာရိပုတၱာ။
 ေသာဠသသုတၱဓေရာ စတုတၳမွိ၊ အ႒ကဝဂၢဝေရာတိ တမာဟု။
 ၉။ မဂေဓ ဇနပေဒ ရမဏီေယ၊ ေဒသဝေရ ကတပုညနိေဝေသ။
 ပါသာဏကေစတိယဝေရ သုဝိဘေတၱ၊ ဝသိ ဘဂဝါ ဂဏေသေ႒ာ။
 ၁ဝ။ ဥဘယဝါသမာဂတိယမွိ [မူကြဲ-ဥဘယံ ဝါ ပုဏၰသမာဂတံ ယမွိ (သ်ာ)] ဒြါဒသေယာဇနိယာ ပရိသာယ။
 ေသာဠသျဗာဟၼဏာနံ ကိရ ပုေ႒ာ၊ ပုစၧာယ ေသာဠသပဥႇကမၼိယာ။
 နိပၸကာသယိ ဓမၼမဒါသိ။
 ၁၁။ အတၳပကာသကဗ်ၪၨနပုဏၰံ၊ ဓမၼမေဒေသသိ ပရေခမဇနိယံ [မူကြဲ-ဝရံ ခမနီယံ (က)]
 ေလာကဟိတာယ ဇိေနာ ဒြိပဒေဂၢါ၊ သုတၱဝရံ ဗဟုဓမၼဝိစိၾတံ။
 သဗၺကိေလသပေမာစနေဟတုံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၂။ ဗ်ၪၨနမတၳပဒံ သမယုတၱံ [မူကြဲ-ဗ်ၪၨနမတၳပဒသမယုတၱံ (သ်ာ)] အကၡရသညိတၾသပမဂါဠႇံ။
 ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၃။ ရာဂမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ၊ ေဒါသမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ။
 ေမာဟမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ၊ ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ။
 ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၄။ ေကႅသမေလ (သုတၱနိပါတ၊၄၄) အမလံ ဝိမလဂၢံ၊ ဒုစၥရိတမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ။
 ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၅။ အာသဝဗႏၶနေယာဂါကိေလသံ၊ နီဝရဏာနိ စ တီဏိ မလာနိ။
 တႆ ကိေလသပေမာစနေဟတုံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၆။ နိမၼလသဗၺကိေလသပႏူဒံ၊ ရာဂဝိရာဂမေနဇမေသာကံ။
 သႏၲပဏီတသုဒုဒၵသဓမၼံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၇။ ရာဂၪၥ ေဒါသကမဘၪၨိတသႏၲံ [မူကြဲ-ေဒါသၪၥ ဘၪၨိတသႏၲံ (သ်ာ)] ေယာနိစတုဂၢတိပၪၥဝိညာဏံ။
 တဏွာရတစၧဒနတာဏလတာပေမာကၡံ [မူကြဲ-တဏွာတလရတေစၧဒနတာဏပေမာကၡံ (သ်ာ)] ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၈။ ဂမ႓ီရဒုဒၵသသဏွနိပုဏံ၊ ပ႑ိတေဝဒနိယံ နိပုဏတၳံ။
 ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၁၉။ နဝဂၤကုသုမမာလဂီေဝယ်ံ၊ ဣႁႏၵိယစ်ာနဝိေမာကၡဝိဘတၱံ။
 အ႒ဂၤမဂၢဓရံ ဝရယာနံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၂ဝ။ ေသာမုပမံ (သုတၱနိပါတ၊၄၅) ဝိမလံ ပရိသုဒၶံ၊ အဏၰဝမူပမရတနသုစိတၱံ။
 ပုပၹသမံ ရဝိမူပမေတဇံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။
 ၂၁။ ေခမသိဝံ သုခသီတလသႏၲံ၊ မစၥဳတတာဏပရံ ပရမတၳံ။
 တႆ သုနိဗၺဳတဒႆနေဟတုံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါတိ။
သုတၱနိပါတပါဠိ နိ႒ိတာ။





<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]