ခုဒၵကနိကာေယ မိလိႏၵပဥႇပါဠိ-ဒု


၅။ သႏၴဝဝေဂၢါ

၁။ သႏၴဝပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၂၀၈ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ --

"'သႏၴဝေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။

အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'ႏၲိ။

"ပုန စ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဟာေရ ကာရေယ ရေမၼ၊ ဝါသေယတၳ ဗဟုႆုေတ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'သႏၴဝေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။ အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'ႏၲိ၊ ေတန ဟိ 'ဝိဟာေရ ကာရေယ ရေမၼ၊ ဝါသေယတၳ ဗဟုႆုေတ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ဝိဟာေရ ကာရေယ ရေမၼ၊ ဝါသေယတၳ ဗဟုႆုေတ'တိ၊ ေတန ဟိ 'သႏၴဝေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။ အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သႏၴဝေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။ အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'ႏၲိ။ ဘဏိတၪၥ 'ဝိဟာေရ ကာရေယ ရေမၼ၊ ဝါသေယတၳ ဗဟုႆုေတ'တိ။ ယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သႏၴဝေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။ အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'ႏၲိ၊ တံ သဘာဝဝစနံ အေသသဝစနံ နိေႆသဝစနံ နိပၸရိယာယဝစနံ သမဏာႏုစၧဝံ သမဏသာ႐ုပၸံ သမဏပၸတိ႐ူပံ သမဏာရဟံ သမဏေဂါစရံ သမဏပၸဋိပဒါ သမဏပၸဋိပတၱိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာရညေကာ မိေဂါ အရေည ပဝေန စရမာေနာ နိရာလေယာ အနိေကေတာ ယထိစၧကံ သယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳနာ 'သႏၴဝေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။ အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'ႏၲိ စိေႏၲတဗၺံ။

"ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဟာေရ ကာရေယ ရေမၼ၊ ဝါသေယတၳ ဗဟုႆုေတ'တိ၊ တံ ေဒြ အတၳဝေသ သမၸႆမာေနန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ။ ကတေမ ေဒြ? ဝိဟာရဒါနံ နာမ သဗၺဗုေဒၶဟိ ဝဏၰိတံ အႏုမတံ ေထာမိတံ -၂၀၉ ပသတၳံ၊ တံ ေတ ဝိဟာရဒါနံ ဒတြာ ဇာတိဇရာမရဏာ ပရိမုစၥိႆႏၲီတိ။ အယံ တာဝ ပဌေမာ အာနိသံေသာ ဝိဟာရဒါေန။

"ပုန စပရံ ဝိဟာေရ ဝိဇၨမာေန ဘိကၡဳနိေယာ ဗ်တၱသေကၤတာ ဘဝိႆႏၲိ၊ သုလဘံ ဒႆနံ ဒႆနကာမာနံ၊ အနိေကေတ ဒုဒၵႆနာ ဘဝိႆႏၲီတိ။ အယံ ဒုတိေယာ အာနိသံေသာ ဝိဟာရဒါေန။ ဣေမ ေဒြ အတၳဝေသ သမၸႆမာေနန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဟာေရ ကာရေယ ရေမၼ၊ ဝါသေယတၳ ဗဟုႆုေတ'တိ၊ န တတၳ ဗုဒၶပုေတၱန အာလေယာ ကရဏီေယာ နိေကေတ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

သႏၴဝပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဥဒရသံယတပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ --

"'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ။

"ပုန စ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟံ ေခါ ပႏုဒါယိ၊ အေပၸကဒါ ဣမိနာ ပေတၱန သမတိတၱိကမၸိ ဘုၪၨာမိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဘုၪၨာမီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'အဟံ ေခါ ပႏုဒါယိ၊ အေပၸကဒါ ဣမိနာ ပေတၱန သမတိတၳိကမၸိ ဘုၪၨာမိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဘုၪၨာမီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'အဟံ ေခါ ပႏုဒါယိ၊ အေပၸကဒါ ဣမိနာ ပေတၱန သမတိတၳိကမၸိ ဘုၪၨာမိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဘုၪၨာမီ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ၊ ဘဏိတၪၥ 'အဟံ ေခါ ပႏုဒါယိ၊ အေပၸကဒါ ဣမိနာ ပေတၱန သမတိတၱိကမၸိ ဘုၪၨာမိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဘုၪၨာမီ'တိ ။ ယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ၊ တံ သဘာဝဝစနံ အေသသဝစနံ နိေႆသဝစနံ နိပၸရိယာယဝစနံ ဘူတဝစနံ တစၧဝစနံ ယာထာဝဝစနံ အဝိပရီတဝစနံ ဣသိဝစနံ မုနိဝစနံ ဘဂဝႏၲဝစနံ အရဟႏၲဝစနံ -၂၁၀ ပေစၥကဗုဒၶဝစနံ ဇိနဝစနံ သဗၺညဳဝစနံ တထာဂတႆ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ ဝစနံ။

"ဥဒေရ အသံယေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဏမၸိ ဟနတိ၊ အဒိႏၷမၸိ အာဒိယတိ၊ ပရဒါရမၸိ ဂစၧတိ၊ မုသာပိ ဘဏတိ၊ မဇၨမၸိ ပိဝတိ၊ မာတရမၸိ ဇီဝိတာ ေဝါေရာေပတိ၊ ပိတရမၸိ ဇီဝိတာ ေဝါေရာေပတိ၊ အရဟႏၲမၸိ ဇီဝိတာ ေဝါေရာေပတိ၊ သံဃမၸိ ဘိႏၵတိ၊ ဒုေ႒န စိေတၱန တထာဂတႆ ေလာဟိတမၸိ ဥပၸါေဒတိ။ နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒေတၱာ ဥဒေရ အသံယေတာ သံဃံ ဘိႏၵိတြာ ကပၸ႒ိယံ ကမၼံ အာယူဟိ [မူကြဲ-အာယူဟတိ (က)] ဧဝ႐ူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ အညာနိပိ ဗဟုဝိဓာနိ ကာရဏာနိ ဒိသြာ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ။

"ဥဒေရ သံယေတာ၊ မဟာရာဇ၊ စတုသစၥာဘိသမယံ အဘိသေမတိ၊ စတၱာရိ သာမညဖလာနိ သစၧိကေရာတိ၊ စတူသု ပဋိသမ႓ိဒါသု အ႒သု သမာပတၱီသု ဆသု အဘိညာသု ဝသီဘာဝံ ပါပုဏာတိ၊ ေကဝလၪၥ သမဏဓမၼံ ပူေရတိ။ နႏု၊ မဟာရာဇ၊ သုကေပါတေကာ ဥဒေရ သံယေတာ ဟုတြာ ယာဝ တာဝတိ ံသဘဝနံ ကေမၸတြာ သကၠံ ေဒဝါနမိႏၵံ ဥပ႒ာနမုပေနသိ၊ ဧဝ႐ူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ အညာနိပိ ဗဟုဝိဓာနိ ကာရဏာနိ ဒိသြာ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဥတၱိေ႒ နပၸမေဇၨယ်၊ ဥဒေရ သံယေတာ သိယာ'တိ။

"ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟံ ေခါ ပႏုဒါယိ အေပၸကဒါ ဣမိနာ ပေတၱန သမတိတၱိကမၸိ ဘုၪၨာမိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဘုၪၨာမီ'တိ၊ တံ ကတကိေစၥန နိ႒ိတကိရိေယန သိဒၶေတၳန ဝုသိတေဝါသာေနန နိရာဝရေဏန သဗၺညဳနာ သယမ႓ဳနာ တထာဂေတန အတၱာနံ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝႏၲႆ ဝိရိတၱႆ အႏုဝါသိတႆ အာတုရႆ သပၸါယကိရိယာ ဣစၧိတဗၺာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကိေလသႆ အဒိ႒သစၥႆ ဥဒေရ သံယေမာ ကရဏီေယာ ေဟာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ သပၸဘာသႆ ဇာတိမႏၲႆ အဘိဇာတိပရိသုဒၶႆ မဇၨနနိဃံသနပရိေသာဓေနန ကရဏီယံ န ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ဗုဒၶဝိသေယ ပါရမိ ံ ဂတႆ ကိရိယာကရေဏသု အာဝရဏံ န ေဟာတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဥဒရသံယတပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဗုဒၶအပၸါဗာဓပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ -၂၁၁ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အဟမသၼိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼေဏာ ယာစေယာေဂါ သဒါ ပယတပါဏိ အႏၲိမေဒဟဓေရာ အႏုတၱေရာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ ဘဂဝတာ 'ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ အပၸါဗာဓာနံ ယဒိဒံ ဗာကုေလာ'တိ။ ဘဂဝေတာ စ သရီေရ ဗဟုကၡတၱဳံ အာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာ ဒိႆတိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ အႏုတၱေရာ၊ ေတန ဟိ 'ဧတဒဂၢံ။ ပ ။ ဗာကုေလာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေထေရာ ဗာကုေလာ အပၸါဗာဓာနံ အေဂၢါ၊ ေတန ဟိ 'အဟမသၼိ။ ပ ။ သလႅကေတၱာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဟမသၼိ။ ပ ။ သလႅကေတၱာ'တိ၊ ဘဏိတၪၥ 'ဧတဒဂၢံ။ ပ ။ ဗာကုေလာ'တိ၊ တၪၥ ပန ဗာဟိရာနံ အာဂမာနံ အဓိဂမာနံ ပရိယတၱီနံ အတၱနိ ဝိဇၨမာနတံ သႏၶာယ ဘာသိတံ။

"သႏၲိ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သာဝကာ ဌာနစကၤမိကာ၊ ေတ ဌာေနန စကၤေမန ဒိဝါရတၱိ ံ ဝီတိနာေမႏၲိ၊ ဘဂဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဌာေနန စကၤေမန နိသဇၨာယ သယေနန ဒိဝါရတၱိ ံ ဝီတိနာေမတိ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဌာနစကၤမိကာ၊ ေတ ေတန အေဂၤန အတိေရကာ။

"သႏၲိ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သာဝကာ ဧကာသနိကာ၊ ေတ ဇီဝိတေဟတုပိ ဒုတိယံ ေဘာဇနံ န ဘုၪၨႏၲိ၊ ဘဂဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒုတိယမၸိ ယာဝ တတိယမၸိ ေဘာဇနံ ဘုၪၨတိ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဧကာသနိကာ၊ ေတ ေတန အေဂၤန အတိေရကာ၊ အေနကဝိဓာနိ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ကာရဏာနိ ေတသံ ေတသံ တံ တံ သႏၶာယ ဘဏိတာနိ။ ဘဂဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အႏုတၱေရာ သီေလန သမာဓိနာ ပညာယ ဝိမုတၱိယာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆေနန ဒသဟိ စ ဗေလဟိ စတူဟိ ေဝသာရေဇၨဟိ အ႒ာရသဟိ ဗုဒၶဓေမၼဟိ ဆဟိ အသာဓာရေဏဟိ ဉာေဏဟိ၊ ေကဝေလ စ ဗုဒၶဝိသေယ တံ သႏၶာယ ဘဏိတံ 'အဟမသၼိ။ ပ ။ သလႅကေတၱာ'တိ။

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုေႆသု ဧေကာ ဇာတိမာ ေဟာတိ၊ ဧေကာ ဓနဝါ၊ ဧေကာ ဝိဇၨဝါ၊ ဧေကာ သိပၸဝါ၊ ဧေကာ သူေရာ၊ ဧေကာ ဝိစကၡေဏာ၊ သေဗၺေပေတ အဘိဘဝိယ ရာဇာ ေယဝ ေတသံ ဥတၱေမာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺသတၱာနံ အေဂၢါ ေဇေ႒ာ ေသေ႒ာ။

"ယံ -၂၁၂ ပန အာယသၼာ ဗာကုေလာ အပၸါဗာေဓါ အေဟာသိ၊ တံ အဘိနီဟာရဝေသန၊ ေသာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အေနာမဒႆိႆ ဘဂဝေတာ ဥဒရဝါတာဗာေဓ ဥပၸေႏၷ ဝိပႆိႆ စ ဘဂဝေတာ အ႒သ႒ိယာ စ ဘိကၡဳသတသဟႆာနံ တိဏပုပၹကေရာေဂ ဥပၸေႏၷ သယံ တာပေသာ သမာေနာ နာနာေဘသေဇၨဟိ တံ ဗ်ာဓိ ံ အပေနတြာ အပၸါဗာဓတံ ပေတၱာ၊ ဘဏိေတာ စ 'ဧတဒဂၢံ။ ပ ။ ဗာကုေလာ'တိ။

"ဘဂဝေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗ်ာဓိမွိ ဥပၸဇၨေႏၲပိ အႏုပၸဇၨေႏၲပိ ဓုတဂၤ ံ အာဒိယေႏၲပိ အနာဒိယေႏၲပိ နတၳိ ဘဂဝတာ သဒိေသာ ေကာစိ သေတၱာ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝရလၪၧေက --

"'ယာဝတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ အပဒါ ဝါ ဒြိပဒါ ဝါ စတုပၸဒါ ဝါ ဗဟုပၸဒါ ဝါ ႐ူပိေနာ ဝါ အ႐ူပိေနာ ဝါ သညိေနာ ဝါ အသညိေနာ ဝါ ေနဝသညီနာသညိေနာ ဝါ၊ တထာဂေတာ ေတသံ အဂၢမကၡာယတိ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ'တိ။ 'သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"'တိ။

ဗုဒၶအပၸါဗာဓပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ မဂၢဳပၸါဒနပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂေတာ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'အဒၵသံ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရာဏံ မဂၢံ ပုရာဏံ အၪၨသံ ပုဗၺေကဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ အႏုယာတ'ႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ၊ ေတန ဟိ 'အဒၵသံ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရာဏံ မဂၢံ ပုရာဏံ အၪၨသံ ပုဗၺေကဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ အႏုယာတ'ႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'အဒၵသံ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရာဏံ မဂၢံ ပုရာဏံ အၪၨသံ ပုဗၺေကဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ အႏုယာတ'ႏၲိ၊ ေတန ဟိ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ -၂၁၃၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ။ ဘဏိတၪၥ 'အဒၵသံ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရာဏံ မဂၢံ ပုရာဏံ အၪၨသံ ပုဗၺေကဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ အႏုယာတ'ႏၲိ၊ တံ ဒြယမၸိ သဘာဝဝစနေမဝ၊ ပုဗၺကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အႏၲရဓာေနန အသတိ အႏုသာသေက မေဂၢါ အႏၲရဓာယိ၊ တံ [မူကြဲ-ေသာ တံ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] တထာဂေတာ မဂၢံ လုဂၢံ ပလုဂၢံ ဂူဠႇံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ အသၪၥရဏံ ပညာစကၡဳနာ သမၸႆမာေနာ [မူကြဲ-သမၼသမာေနာ (သီ၊ ပီ၊)] အဒၵသ ပုဗၺေကဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ အႏုယာတံ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'အဒၵသံ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရာဏံ မဂၢံ ပုရာဏံ အၪၨသံ ပုဗၺေကဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ အႏုယာတ'ႏၲိ။

"ပုဗၺကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အႏၲရဓာေနန အသတိ အႏုသာသေက လုဂၢံ ပလုဂၢံ ဂူဠႇံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ အသၪၥရဏံ မဂၢံ ယံ ဒါနိ တထာဂေတာ သၪၥရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ။

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ အႏၲရဓာေနန မဏိရတနံ ဂိရိသိခႏၲေရ နိလီယတိ၊ အပရႆ စကၠဝတၱိႆ သမၼာပဋိပတၱိယာ ဥပဂစၧတိ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ တႆ ပကတ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပါကတိကံ ေယဝ တံ မဏိရတနံ၊ ေတန ပန နိဗၺတၱိတ"ႏၲိ [မူကြဲ-နိဗၺတၱႏၲိ (သီ၊ ပီ)] "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ပုဗၺေကဟိ တထာဂေတဟိ အႏုစိဏၰံ အ႒ဂႋကံ သိဝံ မဂၢံ အသတိ အႏုသာသေက လုဂၢံ ပလုဂၢံ ဂူဠႇံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ အသၪၥရဏံ ဘဂဝါ ပညာစကၡဳနာ သမၸႆမာေနာ ဥပၸါေဒသိ၊ သၪၥရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သႏၲံ ေယဝ ပုတၱံ ေယာနိယာ ဇနယိတြာ မာတာ 'ဇနိကာ'တိ ဝုစၥတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သႏၲံ ေယဝ မဂၢံ လုဂၢံ ပလုဂၢံ ဂူဠႇံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ အသၪၥရဏံ ပညာစကၡဳနာ သမၸႆမာေနာ ဥပၸါေဒသိ၊ သၪၥရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ ယံ ကိၪၥိ န႒ံ ပႆတိ၊ 'ေတန တံ ဘ႑ံ နိဗၺတၱိတ'ႏၲိ ဇေနာ ေဝါဟရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သႏၲံ ေယဝ မဂၢံ လုဂၢံ ပလုဂၢံ ဂူဠႇံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ အသၪၥရဏံ -၂၁၄ ပညာစကၡဳနာ သမၸႆမာေနာ ဥပၸါေဒသိ၊ သၪၥရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ ဝနံ ေသာေဓတြာ ဘူမိ ံ နီဟရတိ၊ 'တႆ သာ ဘူမီ'တိ ဇေနာ ေဝါဟရတိ၊ န ေစသာ ဘူမိ ေတန ပဝတၱိတာ၊ တံ ဘူမိ ံ ကာရဏံ ကတြာ ဘူမိသာမိေကာ နာမ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သႏၲံ ေယဝ မဂၢံ လုဂၢံ ပလုဂၢံ ဂူဠႇံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ အသၪၥရဏံ ပညာယ သမၸႆမာေနာ ဥပၸါေဒသိ၊ သၪၥရဏံ အကာသိ၊ တံကာရဏာ အာဟ 'တထာဂေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အႏုပၸႏၷႆ မဂၢႆ ဥပၸါေဒတာ"'တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

မဂၢဳပၸါဒနပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဗုဒၶအဝိေဟဌကပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ပုေဗၺ ဝါဟံ မႏုႆဘူေတာ သမာေနာ သတၱာနံ အဝိေဟဌကဇာတိေကာ အေဟာသိ'ႏၲိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ေလာမသကႆေပါ နာမ ဣသိ သမာေနာ အေနကသေတ ပါေဏ ဃာတယိတြာ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ပုေဗၺ ဝါဟံ မႏုႆဘူေတာ သမာေနာ သတၱာနံ အဝိေဟဌကဇာတိေကာ အေဟာသိ'ႏၲိ၊ ေတန ဟိ 'ေလာမသကႆေပန ဣသိနာ အေနကသေတ ပါေဏ ဃာတယိတြာ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇိတ'ႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ 'ေလာမသကႆေပန ဣသိနာ အေနကသေတ ပါေဏ ဃာတယိတြာ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇိတံ'၊ ေတန ဟိ 'ပုေဗၺ ဝါဟံ မႏုႆဘူေတာ သမာေနာ သတၱာနံ အဝိေဟဌကဇာတိေကာ အေဟာသိ'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ပုေဗၺ ဝါဟံ မႏုႆဘူေတာ သမာေနာ သတၱာနံ အဝိေဟဌကဇာတိေကာ အေဟာသိ'ႏၲိ၊ 'ေလာမသကႆေပန ဣသိနာ အေနကသေတ ပါေဏ ဃာတယိတြာ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇိတံ'၊ တၪၥ ပန ရာဂဝေသန ဝိသညိနာ၊ ေနာ သေစတေနနာ"တိ။

"အ႒ိေမ -၂၁၅၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုဂၢလာ ပါဏံ ဟနႏၲိ။ ကတေမ အ႒? ရေတၱာ ရာဂဝေသန ပါဏံ ဟနတိ၊ ဒုေ႒ာ ေဒါသဝေသန ပါဏံ ဟနတိ၊ မူေဠႇာ ေမာဟဝေသန ပါဏံ ဟနတိ၊ မာနီ မာနဝေသန ပါဏံ ဟနတိ၊ လုေဒၶါ ေလာဘဝေသန ပါဏံ ဟနတိ၊ အကိၪၥေနာ ဇီဝိကတၳာယ ပါဏံ ဟနတိ၊ ဗာေလာ ဟႆဝေသန [မူကြဲ-အညာဏဝေသန (က၊ သီ၊)] ပါဏံ ဟနတိ၊ ရာဇာ ဝိနယနဝေသန ပါဏံ ဟနတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ ပုဂၢလာ ပါဏံ ဟနႏၲိ။ ပါကတိကံ ေယဝ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသေတၱန ကတ"ႏၲိ ။ "န၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ေဗာဓိသေတၱန ကတံ၊ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ပကတိဘာေဝန ၾသနေမယ် မဟာယညံ ယဇိတုံ၊ န ယိမံ ဂါထံ ဘေဏယ် --

"'သသမုဒၵပရိယာယံ၊ မဟိ ံ သာဂရကု႑လံ။

န ဣေစၧ သဟ နိႏၵာယ၊ ဧဝံ ေသယွ [မူကြဲ-သယွ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိဇာနဟီ'တိ။

"ဧဝံဝါဒီ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ သဟ ဒႆေနန စႏၵဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အေဟာသိ ခိတၱစိေတၱာ ရေတၱာ ဝိသညိဘူေတာ အာကုလာကုေလာ တုရိတတုရိေတာ ေတန ဝိကၡိတၱဘႏၲလုဠိတစိေတၱန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလ႐ုဟိရသၪၥယံ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥမၼတၱေကာ ခိတၱစိေတၱာ ဇလိတမၸိ ဇာတေဝဒံ အကၠမတိ၊ ကုပိတမၸိ အာသီဝိသံ ဂဏွာတိ၊ မတၱမၸိ ဟတၳိ ံ ဥေပတိ၊ သမုဒၵမၸိ အတီရဒႆိ ံ ပကၡႏၵတိ၊ စႏၵနိကမၸိ ၾသဠိဂလႅမၸိ ၾသမဒၵတိ၊ ကဏၬကာဓာနမၸိ အဘိ႐ုဟတိ၊ ပပါေတပိ ပတတိ၊ အသုစိမၸိ ဘေကၡတိ၊ နေဂၢါပိ ရထိယာ စရတိ၊ အညမၸိ ဗဟုဝိဓံ အကိရိယံ ကေရာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ သဟ ဒႆေနန စႏၵဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အေဟာသိ ခိတၱစိေတၱာ ရေတၱာ ဝိသညိဘူေတာ အာကုလာကုေလာ တုရိတတုရိေတာ၊ ေတန ဝိကၡိတၱဘႏၲလုဠိတစိေတၱန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလ႐ုဟိရသၪၥယံ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇိ။

"ခိတၱစိေတၱန၊ မဟာရာဇ၊ ကတံ ပါပံ ဒိ႒ဓေမၼပိ န မဟာသာဝဇၨံ ေဟာတိ၊ သမၸရာေယ ဝိပါေကနပိ ေနာ တထာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ဥမၼတၱေကာ ဝဇၩမာပေဇၨယ်၊ တႆ တုေမွ ကိ ံ ဒ႑ံ ဓာေရထာ"တိ? "ေကာ၊ ဘေႏၲ၊ ဥမၼတၱကႆ ဒေ႑ာ ဘဝိႆတိ၊ တံ မယံ ေပါထာေပတြာ နီဟရာေပမ၊ ဧေသာဝ တႆ ဒေ႑ာ"တိ။ "ဣတိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥမၼတၱကႆ အပရာေဓ ဒေ႑ာပိ န ဘဝတိ -၂၁၆၊ တသၼာ ဥမၼတၱကႆ ကေတပိ န ေဒါေသာ ဘဝတိ သေတကိေစၧာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာမသကႆေပါ ဣသိ သဟ ဒႆေနန စႏၵဝတိယာ ရာဇကညာယ ဝိသညီ အေဟာသိ ခိတၱစိေတၱာ ရေတၱာ ဝိသညိဘူေတာ ဝိသဋပယာေတာ အာကုလာကုေလာ တုရိတတုရိေတာ၊ ေတန ဝိကၡိတၱဘႏၲလုဠိတစိေတၱန မဟတိမဟာပသုဃာတဂလ႐ုဟိရသၪၥယံ ဝါဇေပယ်ံ မဟာယညံ ယဇိ။ ယဒါ စ ပန ပကတိစိေတၱာ အေဟာသိ ပဋိလဒၶႆတိ၊ တဒါ ပုနေဒဝ ပဗၺဇိတြာ ပၪၥာဘိညာေယာ နိဗၺေတၱတြာ ျဗဟၼေလာကူပေဂါ အေဟာသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဗုဒၶအဝိေဟဌကပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ဆဒၵႏၲေဇာတိပါလာရဗ႓ပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ ဆဒၵေႏၲာ နာဂရာဇာ --

"'ဝဓိႆေမတႏၲိ ပရာမသေႏၲာ၊ ကာသာဝမဒၵကၡိ ဓဇံ ဣသီနံ။

ဒုေကၡန ဖု႒ႆုဒပါဒိ သညာ၊ အရဟဒၶေဇာ သဗ႓ိ အဝဇၩ႐ူေပါ'တိ။

"ပုန စ ဘဏိတံ 'ေဇာတိပါလမာဏေဝါ သမာေနာ ကႆပံ ဘဂဝႏၲံ အရဟႏၲံ သမၼာသမၺဳဒၶံ မု႑ကဝါေဒန သမဏကဝါေဒန အသဗ႓ာဟိ ဖ႐ုသာဟိ ဝါစာဟိ အေကၠာသိ ပရိဘာသီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသေတၱာ တိရစၧာနဂေတာ သမာေနာ ကာသာဝံ အဘိပူဇယိ၊ ေတန ဟိ 'ေဇာတိပါေလန မာဏေဝန ကႆေပါ ဘဂဝါ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ မု႑ကဝါေဒန သမဏကဝါေဒန အသဗ႓ာဟိ ဖ႐ုသာဟိ ဝါစာဟိ အကၠဳေ႒ာ ပရိဘာသိေတာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေဇာတိပါေလန မာဏေဝန ကႆေပါ ဘဂဝါ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ မု႑ကဝါေဒန သမဏကဝါေဒန အသဗ႓ာဟိ ဖ႐ုသာဟိ ဝါစာဟိ အကၠဳေ႒ာ ပရိဘာသိေတာ၊ ေတန ဟိ 'ဆဒၵေႏၲန နာဂရာေဇန ကာသာဝံ ပူဇိတ'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ ယဒိ တိရစၧာနဂေတန ေဗာဓိသေတၱန ကကၡဠခရကဋဳကေဝဒနံ ေဝဒယမာေနန လုဒၵေကန နိဝတၳံ ကာသာဝံ ပူဇိတံ၊ ကိ ံ မႏုႆဘူေတာ သမာေနာ ပရိပကၠဉာေဏာ ပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ ကႆပံ ဘဂဝႏၲံ အရဟႏၲံ သမၼာသမၺဳဒၶံ ဒသဗလံ ေလာကနာယကံ ဥဒိေတာဒိတံ -၂၁၇ ဇလိတဗ်ာေမာဘာသံ ပဝ႐ုတၱမံ ပဝရ႐ုစိရကာသိကကာသာဝမဘိပါ႐ုတံ ဒိသြာ န ပူဇယိ? အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာတိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဆဒၵေႏၲာ နာဂရာဇာ 'ဝဓိႆေမတႏၲိ။ ပ ။ အဝဇၩ႐ူေပါ'တိ။ ေဇာတိပါေလန စ မာဏေဝန ကႆေပါ ဘဂဝါ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ မု႑ကဝါေဒန သမဏကဝါေဒန အသဗ႓ာဟိ ဖ႐ုသာဟိ ဝါစာဟိ အကၠဳေ႒ာ ပရိဘာသိေတာ၊ တၪၥ ပန ဇာတိဝေသန ကုလဝေသန။ ေဇာတိပါေလာ၊ မဟာရာဇ၊ မာဏေဝါ အႆေဒၶ အပၸသေႏၷ ကုေလ ပစၥာဇာေတာ၊ တႆ မာတာပိတေရာ ဘဂိနိဘာတေရာ ဒါသိဒါသေစဋကပရိဝါရကမႏုႆာ ျဗဟၼေဒဝတာ ျဗဟၼဂ႐ုကာ၊ ေတ 'ျဗာဟၼဏာ ဧဝ ဥတၱမာ ပဝရာ'တိ အဝေသေသ ပဗၺဇိေတ ဂရဟႏၲိ ဇိဂုစၧႏၲိ၊ ေတသံ တံ ဝစနံ သုတြာ ေဇာတိပါေလာ မာဏေဝါ ဃဋိကာေရန ကုမ႓ကာေရန သတၳာရံ ဒႆနာယ ပေကၠာသိေတာ ဧဝမာဟ 'ကိ ံ ပန ေတန မု႑ေကန သမဏေကန ဒိေ႒နာ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အမတံ ဝိသမာသဇၨ တိတၱကံ ေဟာတိ၊ ယထာ စ သီေတာဒကံ အဂၢိမာသဇၨ ဥဏွံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဇာတိပါေလာ မာဏေဝါ အႆေဒၶ အပၸသေႏၷ ကုေလ ပစၥာဇာေတာ၊ ေသာ ကုလဝေသန အေႏၶာ ဟုတြာ [မူကြဲ-ေသာ ကုလဇာတိဝေသန အေႏၶာ ဘဝိတြာ (သ်ာ၊)] တထာဂတံ အေကၠာသိ ပရိဘာသိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇလိတပဇၨလိေတာ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ သပၸဘာေသာ ဥဒကမာသဇၨ ဥပဟတပၸဘာေတေဇာ သီတေလာ ကာဠေကာ ဘဝတိ ပရိပကၠနိဂၢဳ႑ိဖလသဒိေသာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဇာတိပါေလာ မာဏေဝါ ပုညဝါ သေဒၶါ ဉာဏဝိပုလသပၸဘာေသာ အႆေဒၶ အပၸသေႏၷ ကုေလ ပစၥာဇာေတာ၊ ေသာ ကုလဝေသန အေႏၶာ ဟုတြာ တထာဂတံ အေကၠာသိ ပရိဘာသိ၊ ဥပဂႏ႖ာ စ ဗုဒၶဂုဏမညာယ ေစဋကဘူေတာ ဝိယ အေဟာသိ၊ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ အဘိညာ စ သမာပတၱိေယာ စ နိဗၺေတၱတြာ ျဗဟၼေလာကူပေဂါ အေဟာသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဆဒၵႏၲေဇာတိပါလာရဗ႓ပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ဃဋိကာရပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ -၂၁၈ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ဃဋိကာရႆ ကုမ႓ကာရႆ အာေဝသနံ သဗၺံ ေတမာသံ အာကာသစၧဒနံ အ႒ာသိ၊ န ေဒေဝါတိဝႆီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ကႆပႆ တထာဂတႆ [မူကြဲ-ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ (မ၊ နိ၊ ၂။၂၈၉)] ကုဋိ ၾသဝႆတီ'တိ။ ကိႆ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂတႆ ဧဝမုႆႏၷကုသလမူလႆ [မူကြဲ-ဧဝ႐ူပႆ ဥႆႏၷကုသလမူလႆ (က၊)] ကုဋိ ၾသဝႆတိ၊ တထာဂတႆ နာမ ေသာ အာႏုဘာေဝါ ဣစၧိတေဗၺာ? ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဃဋိကာရႆ ကုမ႓ကာရႆ အာေဝသနံ အေနာဝႆံ အာကာသစၧဒနံ အေဟာသိ၊ ေတန ဟိ 'တထာဂတႆ ကုဋိ ၾသဝႆတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂတႆ ကုဋိ ၾသဝႆတိ၊ ေတန ဟိ 'ဃဋိကာရႆ ကုမ႓ကာရႆ အာေဝသနံ အေနာဝႆကံ အေဟာသိ အာကာသစၧဒန'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဃဋိကာရႆ ကုမ႓ကာရႆ အာေဝသနံ သဗၺံ ေတမာသံ အာကာသစၧဒနံ အ႒ာသိ၊ န ေဒေဝါတိဝႆီ'တိ။ ဘဏိတၪၥ 'ကႆပႆ တထာဂတႆ ကုဋိ ၾသဝႆတီ'တိ။ ဃဋိကာေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ႓ကာေရာ သီလဝါ ကလ်ာဏဓေမၼာ ဥႆႏၷကုသလမူေလာ အေႏၶ ဇိေဏၰ မာတာပိတေရာ ေပါေသတိ၊ တႆ အသမၼဳခါ အနာပုစၧာေယဝႆ ဃေရ တိဏံ ဟရိတြာ ဘဂဝေတာ ကုဋိ ံ ဆာေဒသုံ၊ ေသာ ေတန တိဏဟရေဏန အကမၸိတံ အသၪၥလိတံ သုသဏိၭတံ ဝိပုလမသမံ ပီတိ ံ ပဋိလဘတိ၊ ဘိေယ်ာ ေသာမနႆၪၥ အတုလံ ဥပၸါေဒသိ 'အေဟာ ဝတ ေမ ဘဂဝါ ေလာကုတၱေမာ သုဝိႆေတၳာ'တိ၊ ေတန တႆ ဒိ႒ဓမၼိေကာ ဝိပါေကာ နိဗၺေတၱာ။ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ တာဝတေကန ဝိကာေရန စလတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သိေန႐ု ဂိရိရာဇာ အေနကသတသဟႆဝါတသမၸဟာေရနပိ န ကမၸတိ န စလတိ၊ မေဟာဒဓိ ဝရပၸဝရသာဂေရာ အေနကသတနဟုတမဟာဂဂၤါသတသဟေႆဟိပိ န ပူရတိ န ဝိကာရမာပဇၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ န တာဝတေကန ဝိကာေရန စလတိ။

"ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ကုဋိ ၾသဝႆတိ၊ တံ မဟေတာ ဇနကာယႆ အႏုကမၸာယ။ ေဒြေမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳဝေသ သမၸႆမာနာ တထာဂတာ -၂၁၉ သယံ နိမၼိတံ ပစၥယံ နပၸဋိေသဝႏၲိ၊ 'အယံ အဂၢဒကၡိေဏေယ်ာ သတၳာ'တိ ဘဂဝေတာ ပစၥယံ ဒတြာ ေဒဝမႏုႆာ သဗၺဒုဂၢတိေတာ ပရိမုစၥိႆႏၲီတိ၊ ဒေႆတြာ ဝုတၱိ ံ ပရိေယသႏၲီတိ 'မာ အေည ဥပဝေဒယ်ဳ'ႏၲိ။ ဣေမ ေဒြ အတၳဝေသ သမၸႆမာနာ တထာဂတာ သယံ နိမၼိတံ ပစၥယံ နပၸဋိေသဝႏၲိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာ ဝါ တံ ကုဋိ ံ အေနာဝႆံ ကေရယ် ျဗဟၼာ ဝါ သယံ ဝါ၊ သာဝဇၨံ ဘေဝယ် တံ ေယဝ ကရဏံ [မူကြဲ-ကာရဏံ (သီ၊ ပီ၊)] သေဒါသံ သနိဂၢဟံ၊ ဣေမ ဝိဘူတံ [မူကြဲ-ဝိဘူသံ (သီ၊ ပီ၊)] ကတြာ ေလာကံ သေမၼာေဟႏၲိ အဓိကတံ ကေရာႏၲီတိ၊ တသၼာ တံ ကရဏံ ဝဇၨနီယံ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ ဝတၳဳံ ယာစႏၲိ၊ တာယ အဝတၳဳယာစနာယ အပရိဘာသိယာ ဘဝႏၲီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဃဋိကာရပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ျဗာဟၼဏရာဇဝါဒပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ တထာဂေတန 'အဟမသၼိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼေဏာ ယာစေယာေဂါ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟမသၼိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼေဏာ ယာစေယာေဂါ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'အဟမသၼိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼေဏာ ယာစေယာေဂါ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ ခတၱိေယာ ဝါ ဟိ ဘေဝယ် ျဗာဟၼေဏာ ဝါ၊ နတၳိ ဧကာယ ဇာတိယာ ေဒြ ဝဏၰာ နာမ၊ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဟမသၼိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼေဏာ ယာစေယာေဂါ'တိ၊ ပုန စ ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာ'တိ၊ တတၳ ကာရဏံ အတၳိ၊ ေယန ကာရေဏန တထာဂေတာ ျဗာဟၼေဏာ စ ရာဇာ စ ေဟာတီ"တိ။

"ကိ ံ ပန တံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန တထာဂေတာ ျဗာဟၼေဏာ စ ရာဇာ စ ေဟာတိ"? "သေဗၺ၊ မဟာရာဇ၊ ပါပကာ -၂၂၀ အကုသလာ ဓမၼာ တထာဂတႆ ဗာဟိတာ ပဟီနာ အပဂတာ ဗ်ပဂတာ ဥစၧိႏၷာ ခီဏာ ခယံ ပတၱာ နိဗၺဳတာ ဥပသႏၲာ၊ တသၼာ တထာဂေတာ 'ျဗာဟၼေဏာ'တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼေဏာ နာမ သံသယမေနကံသံ ဝိမတိပထံ ဝီတိဝေတၱာ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သံသယမေနကံသံ ဝိမတိပထံ ဝီတိဝေတၱာ၊ ေတန ကာရေဏန တထာဂေတာ 'ျဗာဟၼေဏာ'တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼေဏာ နာမ သဗၺဘဝဂတိေယာနိနိႆေဋာ မလရဇဂတဝိပၸမုေတၱာ အသဟာေယာ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺဘဝဂတိေယာနိနိႆေဋာ မလရဇဂတဝိပၸမုေတၱာ အသဟာေယာ၊ ေတန ကာရေဏန တထာဂေတာ 'ျဗာဟၼေဏာ'တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼဏာ နာမ အဂၢေသ႒ဝရပဝရဒိဗၺဝိဟာရဗဟုေလာ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢေသ႒ဝရပဝရဒိဗၺဝိဟာရဗဟုေလာ၊ ေတနာပိ ကပရေဏန တထာဂေတာ "ျဗာဟၼေဏာ"တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼေဏာ နာမ အဇၩယန အဇၩာပန ဒါနပၸဋိဂၢဟဏ ဒမ သံယမနိယမပုဗၺမႏုသိ႒ိ ပေဝဏိ ဝံသ ဓရေဏာ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ အဇၩယန အဇၩာပန ဒါနပၸဋိဂၢဟဏ ဒမ သံယမ နိယမ ပုဗၺဇိနာစိဏၰ အႏုသိ႒ိ ပေဝဏိ ဝံသ ဓရေဏာ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ 'ျဗာဟၼေဏာ'တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼေဏာ နာမ ျဗဟာသုခဝိဟာရဇၩာနစ်ာယီ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟာသုခဝိဟာရဇၩာနစ်ာယီ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ 'ျဗာဟၼေဏာ'တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼေဏာ နာမ သဗၺဘဝါဘဝဂတီသု အဘိဇာတိဝတၱိတမႏုစရိတံ ဇာနာတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺဘဝါဘဝဂတီသု အဘိဇာတိဝတၱိတမႏုစရိတံ ဇာနာတိ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ 'ျဗာဟၼေဏာ'တိ ဝုစၥတိ။

"ျဗာဟၼေဏာတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ေနတံ နာမံ မာတရာ ကတံ၊ န ပိတရာ ကတံ၊ န ဘာတရာ ကတံ၊ န ဘဂိနိယာ ကတံ၊ န မိတၱာမေစၥဟိ ကတံ၊ န ဉာတိသာေလာဟိေတဟိ ကတံ၊ န သမဏျဗာဟၼေဏဟိ ကတံ၊ န ေဒဝတာဟိ ကတံ၊ ဝိေမာကၡႏၲိကေမတံ ဗုဒၶါနံ ဘဂဝႏၲာနံ နာမံ ေဗာဓိယာ ေယဝ မူေလ မာရေသနံ ဝိဓမိတြာ အတီတာနာဂတပစၥဳပၸေႏၷ ပါပေက အကုသေလ -၂၂၁ ဓေမၼ ဗာေဟတြာ သဟ သဗၺညဳတဉာဏႆ ပဋိလာဘာ ပဋိလဒၶပါတုဘူတသမုပၸႏၷမေတၱ သစၧိကာ ပညတၱိ ယဒိဒံ ျဗာဟၼေဏာတိ၊ ေတန ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ျဗာဟၼေဏာ"'တိ။

"ေကန ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ"'တိ? "ရာဇာ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ရဇၨံ ကာေရတိ ေလာကမႏုသာသတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ ဓေမၼန ရဇၨံ ကာေရတိ၊ သေဒဝကံ ေလာကံ သမာရကံ သျဗဟၼကံ သႆမဏျဗာဟၼဏိ ံ ပဇံ သေဒဝမႏုႆံ အႏုသာသတိ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ'တိ။

"ရာဇာ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺဇနမႏုေႆ အဘိဘဝိတြာ နႏၵယေႏၲာ ဉာတိသံဃံ၊ ေသာစယေႏၲာ အမိတၱသံဃံ၊ မဟတိမဟာယသသိရိဟရံ ထိရသာရဒ႑ံ အႏူနသတသလာကာလကၤတံ ဥႆာေပတိ ပ႑ရဝိမလေသတစၧတၱံ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာစယေႏၲာ မာရေသနံ မိစၧာပဋိပႏၷံ၊ နႏၵယေႏၲာ ေဒဝမႏုေႆ သမၼာပဋိပေႏၷ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ မဟတိမဟာယသသိရိဟရံ ခႏၲိထိရသာရဒ႑ံ ဉာဏဝရသတသလာကာလကၤတံ ဥႆာေပတိ အဂၢဝရဝိမုတၱိပ႑ရဝိမလေသတစၧတၱံ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ'တိ။

"ရာဇာ နာမ ဥပဂတသမၸတၱဇနာနံ ဗဟူနမဘိဝႏၵနီေယာ ဘဝတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပဂတသမၸတၱေဒဝမႏုႆာနံ ဗဟူနမဘိဝႏၵနီေယာ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ'တိ။

"ရာဇာ နာမ ယႆ ကႆစိ အာရာဓကႆ ပသီဒိတြာ ဝရိတံ ဝရံ ဒတြာ ကာေမန တပၸယတိ၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ယႆ ကႆစိ ကာေယန ဝါစာယ မနသာ အာရာဓကႆ ပသီဒိတြာ ဝရိတံ ဝရမႏုတၱရံ သဗၺဒုကၡပရိမုတၱိ ံ ဒတြာ အေသသကာမဝေရန စ တပၸယတိ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ'တိ။

"ရာဇာ နာမ အာဏံ ဝီတိကၠမႏၲံ ဝိဂရဟတိ စ်ာေပတိ [မူကြဲ-ဇာေပတိ (သီ၊ ပီ၊)] ဓံေသတိ၊ ဘဂဝေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သာသနဝေရ အာဏံ အတိကၠမေႏၲာ အလဇၨီ မကၤုဘာေဝန ၾသညာေတာ ဟီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ဘဝိတြာ ဝဇၨတိ ဇိနသာသနဝရမွာ၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ'တိ။

"ရာဇာ -၂၂၂ နာမ ပုဗၺကာနံ ဓမၼိကာနံ ရာဇူနံ ပေဝဏိမႏုသိ႒ိယာ ဓမၼာဓမၼမႏုဒီပယိတြာ ဓေမၼန ရဇၨံ ကာရယမာေနာ ပိဟယိေတာ ပိေယာ ပတၳိေတာ ဘဝတိ ဇနမႏုႆာနံ၊ စိရံ ရာဇကုလဝံသံ ဌပယတိ ဓမၼဂုဏဗေလန၊ ဘဂဝါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာနံ သယမ႓ဴနံ ပေဝဏိမႏုသိ႒ိယာ ဓမၼာဓမၼမႏုဒီပယိတြာ ဓေမၼန ေလာကမႏုသာသမာေနာ ပိဟယိေတာ ပိေယာ ပတၳိေတာ ေဒဝမႏုႆာနံ စိရံ သာသနံ ပဝေတၱတိ ဓမၼဂုဏဗေလန၊ ေတနာပိ ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'ရာဇာ'တိ။ ဧဝမေနကဝိဓံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန တထာဂေတာ ျဗာဟၼေဏာပိ ဘေဝယ် ရာဇာပိ ဘေဝယ်၊ သုနိပုေဏာ ဘိကၡဳ ကပၸမၸိ ေနာ နံ သမၸာေဒယ်၊ ကိ ံ အတိဗဟုံ ဘဏိေတန၊ သံခိတၱံ သမၸဋိစၧိတဗၺ"ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ျဗာဟၼဏရာဇဝါဒပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဂါထာဘိဂီတေဘာဇနကထာပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ --

"'ဂါထာဘိဂီတံ ေမ အေဘာဇေနယ်ံ [မူကြဲ-အေဘာဇနီယံ (က၊) သု၊ နိ၊ ၈၁ ပႆိတဗၺံ]၊ သမၸႆတံ ျဗာဟၼဏ ေနသ ဓမၼာ။

ဂါထာဘိဂီတံ ပႏုဒႏၲိ ဗုဒၶါ၊ ဓေမၼ သတီ ျဗာဟၼဏ ဝုတၱိေရသာ'တိ။

"ပုန စ ဘဂဝါ ပရိသာယ ဓမၼံ ေဒေသေႏၲာ ကေထေႏၲာ အႏုပုဗၺိကထံ ပဌမံ တာဝ ဒါနကထံ ကေထတိ၊ ပစၧာ သီလကထံ၊ တႆ ဘဂဝေတာ သဗၺေလာကိႆရႆ ဘာသိတံ သုတြာ ေဒဝမႏုႆာ အဘိသခၤရိတြာ ဒါနံ ေဒႏၲိ၊ တႆ တံ ဥေယ်ာဇိတံ ဒါနံ သာဝကာ ပရိဘုၪၨႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဂါထာဘိဂီတံ ေမ အေဘာဇေနယ်'ႏၲိ၊ ေတန ဟိ 'ဘဂဝါ ဒါနကထံ ပဌမံ ကေထတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ဒါနကထံ ပဌမံ ကေထတိ၊ ေတန ဟိ 'ဂါထာဘိဂီတံ ေမ အေဘာဇေနယ်'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ေယာ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ဒကၡိေဏေယ်ာ ဂိဟီနံ ပိ႑ပါတဒါနႆ ဝိပါကံ ကေထတိ၊ တႆ ေတ ဓမၼကထံ သုတြာ ပသႏၷစိတၱာ အပရာပရံ -၂၂၃ ဒါနံ ေဒႏၲိ၊ ေယ တံ ဒါနံ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ဂါထာဘိဂီတံ ပရိဘုၪၨႏၲိ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ နိပုေဏာ ဂမ႓ီေရာ တပါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဂါထာဘိဂီတံ ေမ အေဘာဇေနယ်ံ၊ သမၸႆတံ ျဗာဟၼဏ ေနသ ဓေမၼာ။ ဂါထာဘိဂီတံ ပႏုဒႏၲိ ဗုဒၶါ၊ ဓေမၼ သတီ ျဗာဟၼဏ ဝုတၱိေရသာ'တိ၊ ကေထတိ စ ဘဂဝါ ပဌမံ ဒါနကထံ၊ တၪၥ ပန ကိရိယံ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ ပဌမံ ဒါနကထာယ၊ တတၳ စိတၱံ အဘိရမာေပတြာ ပစၧာ သီေလ နိေယာေဇႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ တ႐ုဏဒါရကာနံ ပဌမံ တာဝ ကီဠာဘ႑ကာနိ ေဒႏၲိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ ဝကၤကံ ဃဋိကံ စိဂၤုလကံ ပတၱာဠႇကံ ရထကံ ဓႏုကံ၊ ပစၧာ ေတ သေက သေက ကေမၼ နိေယာေဇႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပဌမံ ဒါနကထာယ စိတၱံ အဘိရမာေပတြာ ပစၧာ သီေလ နိေယာေဇတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသေကၠာ နာမ အာတုရာနံ ပဌမံ တာဝ စတူဟပၪၥာဟံ ေတလံ ပါေယတိ ဗလကရဏာယ သိေနဟနာယ၊ ပစၧာ ဝိေရေစတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပဌမံ တာဝ ဒါနကထာယ စိတၱံ အဘိရမာေပတြာ ပစၧာ သီေလ နိေယာေဇတိ။ ဒါယကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါနပတီနံ စိတၱံ မုဒုကံ ေဟာတိ မဒၵဝံ သိနိဒၶံ၊ ေတန ေတ ဒါနေသတုသကၤေမန ဒါနနာဝါယ သံသာရသာဂရပါရမႏုဂစၧႏၲိ၊ တသၼာ ေတသံ ပဌမံ ကမၼဘူမိမႏုသာသတိ၊ န စ ေကနစိ [မူကြဲ-ေတန (သီ၊ ပီ၊)] ဝိညတၱိမာပဇၨတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝိညတၱိ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတိ ပန တာ ဝိညတၱိေယာ"တိ? "ေဒြမာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညတၱိေယာ ကာယဝိညတၱိ ဝစီဝိညတၱိ စာတိ။ တတၳ အတၳိ ကာယဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ အတၳိ အနဝဇၨာ။ အတၳိ ဝစီဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ အတၳိ အနဝဇၨာ။

"ကတမာ ကာယဝိညတၱိ သာဝဇၨာ? ဣေဓကေစၥာ ဘိကၡဳ ကုလာနိ ဥပဂႏ႖ာ အေနာကာေသ ဌိေတာ ဌာနံ ဘၪၨတိ၊ အယံ ကာယဝိညတၱိ သာဝဇၨာ။ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"ပုန -၂၂၄ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ဘိကၡဳ ကုလာနိ ဥပဂႏ႖ာ အေနာကာေသ ဌိေတာ ဂလံ ပဏာေမတြာ ေမာရေပကၡိတံ ေပကၡတိ 'ဧဝံ ဣေမ ပႆႏၲီ'တိ၊ ေတန စ ေတ ပႆႏၲိ။ အယမၸိ ကာယဝိညတၱိ သာဝဇၨာ။ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ဘိကၡဳ ဟႏုကာယ ဝါ ဘမုကာယ ဝါ အဂၤုေ႒န ဝါ ဝိညာေပတိ၊ အယမၸိ ကာယဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"ကတမာ ကာယဝိညတၱိ အနဝဇၨာ? ဣဓ ဘိကၡဳ ကုလာနိ ဥပဂႏ႖ာ သေတာ သမာဟိေတာ သမၸဇာေနာ ဌာေနပိ အ႒ာေနပိ ယထာႏုသိ႒ိ ံ ဂႏ႖ာ ဌာေန တိ႒တိ၊ ဒါတုကာေမသု တိ႒တိ၊ အဒါတုကာေမသု ပကၠမတိ။ အယံ ကာယဝိညတၱိ အနဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ဝဏၰိေတာ ေဟာတိ ထုေတာ ပသေတၳာ သေလႅခိတာစာေရာ၊ ပရိသုဒၶါဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

'န ေဝ ယာစႏၲိ သပၸညာ၊ ဓီေရာ စ ေဝဒိတုမရဟတိ [မူကြဲ-အရိယာ ဂရဟႏၲိ ယာစနံ (သီ၊ ပီ)]

ဥဒၵိႆ အရိယာ တိ႒ႏၲိ၊ ဧသာ အရိယာန ယာစနာ'တိ။

"ကတမာ ဝစီဝိညတၱိ သာဝဇၨာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳ ဝါစာယ ဗဟုဝိဓံ ဝိညာေပတိ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရံ၊ အယံ ဝစီဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ဘိကၡဳ ပေရသံ သာေဝေႏၲာ ဧဝံ ဘဏတိ 'ဣမိနာ ေမ အေတၳာ'တိ၊ တာယ စ ဝါစာယ ပေရသံ သာဝိတာယ တႆ လာေဘာ ဥပၸဇၨတိ၊ အယမၸိ ဝစီဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ -၂၂၅ န ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ဘိကၡဳ ဝစီဝိပၹာေရန ပရိသာယ သာေဝတိ 'ဧဝၪၥ ဧဝၪၥ ဘိကၡဴနံ ဒါတဗၺ'ႏၲိ၊ တၪၥ ေတ ဝစနံ သုတြာ ပရိကိတၱိတံ အဘိဟရႏၲိ၊ အယမၸိ ဝစီဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာပိ သာရိပုေတၱာ အတၳဂၤေတ သူရိေယ ရတၱိဘာေဂ ဂိလာေနာ သမာေနာ ေထေရန မဟာေမာဂၢလႅာေနန ေဘသဇၨံ ပုစၧီယမာေနာ ဝါစံ ဘိႏၵိ၊ တႆ ေတန ဝစီေဘေဒန ေဘသဇၨံ ဥပၸဇၨိ။ အထ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ 'ဝစီေဘေဒန ေမ ဣမံ ေဘသဇၨံ ဥပၸႏၷံ၊ မာ ေမ အာဇီေဝါ ဘိဇၨီ'တိ အာဇီဝေဘဒဘယာ တံ ေဘသဇၨံ ပဇဟိ န ဥပဇီဝိ။ ဧဝမၸိ ဝစီဝိညတၱိ သာဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုၪၨႏၲိ။ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ၾသညာေတာ ေဟာတိ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ၊ ဘိႏၷာဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။

"ကတမာ ဝစီဝိညတၱိ အနဝဇၨာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳ သတိ ပစၥေယ ေဘသဇၨံ ဝိညာေပတိ ဉာတိပဝါရိေတသု ကုေလသု၊ အယံ ဝစီဝိညတၱိ အနဝဇၨာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေသာ စ ပုဂၢေလာ အရိယာနံ သမေယ ဝဏၰိေတာ ေဟာတိ ေထာမိေတာ ပသေတၳာ၊ ပရိသုဒၶါဇီေဝါေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ၊ အႏုမေတာ တထာဂေတဟိ အရဟေႏၲဟိ သမၼာသမၺဳေဒၶဟိ။

"ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ကသိဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ ေဘာဇနံ ပဇဟိ [မူကြဲ-ပဇဟတိ (က)] တံ အာေဝဌနဝိနိေဝဌနကၯနနိဂၢဟပၸဋိကေမၼန နိဗၺတၱိ၊ တသၼာ တထာဂေတာ တံ ပိ႑ပါတံ ပဋိကၡိပိ န ဥပဇီဝီ"တိ။

"သဗၺကာလံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတ ဘုၪၨမာေန ေဒဝတာ ဒိဗၺံ ၾသဇံ ပေတၱ အာကိရႏၲိ၊ ဥဒါဟု 'သူကရမဒၵေဝ စ မဓုပါယာေသ စာ'တိ ဒြီသု ေယဝ ပိ႑ပါေတသု အာကိရိ ံသူ"တိ? "သဗၺကာလံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတ ဘုၪၨမာေန ေဒဝတာ ဒိဗၺံ ၾသဇံ ဂေဟတြာ ဥပတိ႒ိတြာ ဥဒၶဋဳဒၶေဋ အာေလာေပ အာကိရႏၲိ။

"ယထာ -၂၂၆၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ သူေဒါ ရေညာ ဘုၪၨႏၲႆ သူပံ ဂေဟတြာ ဥပတိ႒ိတြာ ကဗေဠ ကဗေဠ သူပံ အာကိရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺကာလံ တထာဂေတ ဘုၪၨမာေန ေဒဝတာ ဒိဗၺံ ၾသဇံ ဂေဟတြာ ဥပတိ႒ိတြာ ဥဒၶဋဳဒၶေဋ အာေလာေပ ဒိဗၺံ ၾသဇံ အာကိရႏၲိ။ ေဝရၪၨာယမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ သုကၡယဝပုလေက [မူကြဲ-သုကၡယဝမူလေက (က၊)] ဘုၪၨမာနႆ ေဒဝတာ ဒိေဗၺန ၾသေဇန ေတမယိတြာ ေတမယိတြာ ဥပသံဟရိ ံသု၊ ေတန တထာဂတႆ ကာေယာ ဥပစိေတာ အေဟာသီ"တိ။ "လာဘာ ဝတ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တာသံ ေဒဝတာနံ၊ ယာ တထာဂတႆ သရီရပၸဋိဇဂၢေန သတတံ သမိတံ ဥႆုကၠမာပႏၷာ။ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဂါထာဘိဂီတေဘာဇနကထာပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဓမၼေဒသနာယ အေပၸါႆုကၠပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'တထာဂေတန စတူဟိ စ အသေခ်ၤေယ်ဟိ ကပၸါနံ သတသဟေႆန စ ဧတၳႏၲေရ သဗၺညဳတဉာဏံ ပရိပါစိတံ မဟေတာ ဇနကာယႆ သမုဒၶရဏာယာ'တိ။ ပုန စ 'သဗၺညဳတံ ပတၱႆ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ၊ ေနာ ဓမၼေဒသနာယာ'တိ။

"ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣႆာေသာ ဝါ ဣႆာသေႏၲဝါသီ ဝါ ဗဟုေက ဒိဝေသ သဂၤါမတၳာယ ဥပါသနံ သိကၡိတြာ သမၸေတၱ မဟာယုေဒၶ ၾသသေကၠယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန စတူဟိ စ အသေခ်ၤေယ်ဟိ ကပၸါနံ သတသဟေႆန စ ဧတၳႏၲေရ သဗၺညဳတဉာဏံ ပရိပါေစတြာ မဟေတာ ဇနကာယႆ သမုဒၶရဏာယ သဗၺညဳတံ ပေတၱန ဓမၼေဒသနာယ ၾသသကၠိတံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မေလႅာ ဝါ မလႅေႏၲဝါသီ ဝါ ဗဟုေက ဒိဝေသ နိဗၺဳဒၶံ သိကၡိတြာ သမၸေတၱ မလႅယုေဒၶ ၾသသေကၠယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန စတူဟိ စ အသေခ်ၤေယ်ဟိ ကပၸါနံ သတသဟေႆန စ ဧတၳႏၲေရ သဗၺညဳတဉာဏံ ပရိပါေစတြာ မဟေတာ ဇနကာယႆ သမုဒၶရဏာယ သဗၺညဳတံ ပေတၱန ဓမၼေဒသနာယ ၾသသကၠိတံ။

"ကိ ံ ႏု -၂၂၇ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန ဘယာ ၾသသကၠိတံ၊ ဥဒါဟု အပါကဋတာယ ၾသသကၠိတံ၊ ဥဒါဟု ဒုဗၺလတာယ ၾသသကၠိတံ၊ ဥဒါဟု အသဗၺညဳတာယ ၾသသကၠိတံ၊ ကိ ံ တတၳ ကာရဏံ၊ ဣဃၤ ေမ တြံ ကာရဏံ ျဗဴဟိ ကခၤါဝိတရဏာယ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန စတူဟိ စ အသေခ်ၤေယ်ဟိ ကပၸါနံ သတသဟေႆန စ ဧတၳႏၲေရ သဗၺညဳတဉာဏံ ပရိပါစိတံ မဟေတာ ဇနကာယႆ သမုဒၶရဏာယ၊ ေတန ဟိ 'သဗၺညဳတံ ပတၱႆ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ၊ ေနာ ဓမၼေဒသနာယာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ သဗၺညဳတံ ပတၱႆ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ ေနာ ဓမၼေဒသနာယ၊ ေတန ဟိ 'တထာဂေတန စတူဟိ စ အသေခ်ၤေယ်တိ ကပၸါနံ သတသဟေႆန စ ဧတၳႏၲေရ သဗၺညဳတဉာဏံ ပရိပါစိတံ မဟေတာ ဇနကာယႆ သမုဒၶရဏာယာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ ဂမ႓ီေရာ ဒုႏၷိေဗၺေဌာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ပရိပါစိတၪၥ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတန စတူဟိ စ အသေခ်ၤေယ်ဟိ ကပၸါနံ သတသဟေႆန စ ဧတၳႏၲေရ သဗၺညဳတဉာဏံ မဟေတာ ဇနကာယႆ သမုဒၶရဏာယ၊ ပတၱသဗၺညဳတႆ စ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ၊ ေနာ ဓမၼေဒသနာယ။ တၪၥ ပန ဓမၼႆ ဂမ႓ီရနိပုဏဒုဒၵသဒုရႏုေဗာဓသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတံ သတၱာနၪၥ အာလယာရာမတံ သကၠာယဒိ႒ိယာ ဒဠႇသုဂၢဟိတတၪၥ ဒိသြာ 'ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ကထံ ႏု ေခါ'တိ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ၊ ေနာ ဓမၼေဒသနာယ၊ သတၱာနံ ပဋိေဝဓစိႏၲနမာနသံ ေယေဝတံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ အေနကဗ်ာဓိပရိပီဠိတံ နရံ ဥပသကၤမိတြာ ဧဝံ စိႏၲယတိ 'ေကန ႏု ေခါ ဥပကၠေမန ကတေမန ဝါ ေဘသေဇၨန ဣမႆ ဗ်ာဓိ ဝူပသေမယ်ာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ သဗၺကိေလသဗ်ာဓိပရိပီဠိတံ ဇနံ ဓမၼႆ စ ဂမ႓ီရနိပုဏဒုဒၵသဒုရႏုေဗာဓသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတံ ဒိသြာ 'ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ကထံ ႏု ေခါ'တိ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ၊ ေနာ ဓမၼေဒသနာယ၊ သတၱာနံ ပဋိေဝဓစိႏၲနမာနသံ ေယေဝတံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ခတၱိယႆ မုဒၶါဝသိတၱႆ ေဒါဝါရိကအနီက႒ပါရိသဇၨေနဂမဘဋဗလ [မူကြဲ-ဗလတၳ (သီ၊ ပီ၊)] အမစၥရာဇညရာဇူပဇီဝိေန ဇေန ဒိသြာ ဧဝံ စိတၱမုပၸေဇၨယ် -၂၂၈ 'ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ကထံ ႏု ေခါ ဣေမ သဂၤဏွိႆာမီ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ဓမၼႆ ဂမ႓ီရနိပုဏဒုဒၵသဒုရႏုေဗာဓသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတံ သတၱာနၪၥ အာလယာရာမတံ သကၠာယဒိ႒ိယာ ဒဠႇသုဂၢဟိတတၪၥ ဒိသြာ 'ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ကထံ ႏု ေခါ'တိ အေပၸါႆုကၠတာယ စိတၱံ နမိ၊ ေနာ ဓမၼေဒသနာယ၊ သတၱာနံ ပဋိေဝဓစိႏၲနမာနသံ ေယေဝတံ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ ဓမၼတာ ဧသာ၊ ယံ ျဗဟၼဳနာ အာယာစိတာ ဓမၼံ ေဒေသႏၲိ။ တတၳ ပန ကိ ံ ကာရဏံ? ေယ ေတန သမေယန မႏုႆာ တာပသပရိဗၺာဇကာ သမဏျဗာဟၼဏာ၊ သေဗၺေတ ျဗဟၼေဒဝတာ ေဟာႏၲိ ျဗဟၼဂ႐ုကာ ျဗဟၼပရာယဏာ၊ တသၼာ တႆ ဗလဝေတာ ယသဝေတာ ဉာတႆ ပညာတႆ ဥတၱရႆ အစၥဳဂၢတႆ ၾသနမေနန သေဒဝေကာ ေလာေကာ ၾသနမိႆတိ ၾသကေပၸႆတိ အဓိမုစၥိႆတီတိ ဣမိနာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတာ ျဗဟၼဳနာ အာယာစိတာ ဓမၼံ ေဒေသႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ရာဇာ ဝါ ရာဇမဟာမေတၱာ ဝါ ယႆ ၾသနမတိ အပစိတိ ံ ကေရာတိ၊ ဗလဝတရႆ တႆ ၾသနမေနန အဝေသသာ ဇနတာ ၾသနမတိ အပစိတိ ံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗေဟၼ ၾသနမိေတ တထာဂတာနံ သေဒဝေကာ ေလာေကာ ၾသနမိႆတိ၊ ပူဇိတပူဇေကာ မဟာရာဇ၊ ေလာေကာ၊ တသၼာ ေသာ ျဗဟၼာ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ အာယာစတိ ဓမၼေဒသနာယ၊ ေတန စ ကာရေဏန တထာဂတာ ျဗဟၼဳနာ အာယာစိတာ ဓမၼံ ေဒေသႏၲီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိေဗၺဌိေတာ ပေဥႇာ၊ အတိဘျဒကံ ေဝယ်ာကရဏံ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဓမၼေဒသနာယ အေပၸါႆုကၠပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ အာစရိယာနာစရိယပေဥႇာ

၁၁။ "ဘေႏၲ၊ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ --

"'န ေမ အာစရိေယာ အတၳိ၊ သဒိေသာ ေမ န ဝိဇၨတိ။

သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေမ ပဋိပုဂၢေလာ'တိ [မူကြဲ-မဟာဝ၊ ၁၁]။

"ပုန စ ဘဏိတံ 'ဣတိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာဠာေရာ ကာလာေမာ အာစရိေယာ ေမ သမာေနာ အေႏၲဝါသိ ံ မံ သမာနံ အတၱနာ သမသမံ ဌေပသိ၊ ဥဠာရာယ -၂၂၉ စ မံ ပူဇာယ ပူေဇသီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'န ေမ အာစရိေယာ အတၳိ၊ သဒိေသာ ေမ န ဝိဇၨတိ။ သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေမ ပဋိပုဂၢေလာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ဣတိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာဠာေရာ ကာလာေမာ အာစရိေယာ ေမ သမာေနာ အေႏၲဝါသိ ံ မံ သမာနံ အတၱနာ သမသမံ ဌေပသီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ဣတိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာဠာေရာ ကာလာေမာ အာစရိေယာ ေမ သမာေနာ အေႏၲဝါသိ ံ မံ သမာနံ အတၱနာ သမသမံ ဌေပသီ'တိ၊ ေတန ဟိ 'န ေမ အာစရိေယာ အတၳိ၊ သဒိေသာ ေမ န ဝိဇၨတိ။ သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေမ ပဋိပုဂၢေလာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတန 'န ေမ အာစရိေယာ အတၳိ၊ သဒိေသာ ေမ န ဝိဇၨတိ။ သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေမ ပဋိပုဂၢေလာ'တိ၊ ဘဏိတၪၥ 'ဣတိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာဠာေရာ ကာလာေမာ အာစရိေယာ ေမ သမာေနာ အေႏၲဝါသိ ံ မံ သမာနံ အတၱနာ သမသမံ ဌေပသိ၊ ဥဠာရာယ စ မံ ပူဇာယ ပူေဇသီ'တိ။

"တၪၥ ပန ဝစနံ ပုေဗၺဝ သေမၺာဓာ အနဘိသမၺဳဒၶႆ ေဗာဓိသတၱေႆဝ သေတာ အာစရိယဘာဝံ သႏၶာယ ဘာသိတံ။

'ပၪၥိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺဝ သေမၺာဓာ အနဘိသမၺဳဒၶႆ ေဗာဓိသတၱႆ သေတာ အာစရိယာ၊ ေယဟိ အႏုသိေ႒ာ ေဗာဓိသေတၱာ တတၳ တတၳ ဒိဝသံ ဝီတိနာေမသိ။ ကတေမ ပၪၥ? ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ အ႒ ျဗာဟၼဏာ ဇာတမေတၱ ေဗာဓိသေတၱ လကၡဏာနိ ပရိဂၢဏွိ ံသု၊ ေသယ်ထီဒံ၊ ရာေမာ ဓေဇာ လကၡေဏာ မႏၲီ ယေညာ သုယာေမာ သုေဘာေဇာ သုဒေတၱာတိ။ ေတ တႆ ေသာတၳိ ံ ပေဝဒယိတြာ ရကၡာကမၼံ အကံသု၊ ေတ စ ပဌမံ အာစရိယာ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱႆ ပိတာ သုေဒၶါဒေနာ ရာဇာ ယံ ေတန သမေယန အဘိဇာတံ ဥဒိစၥဇာတိမႏၲံ ပဒကံ ေဝယ်ာကရဏံ ဆဠဂၤဝႏၲံ သဗၺမိတၱံ နာမ ျဗာဟၼဏံ ဥပေနတြာ ေသာဝေဏၰန ဘိဂၤါေရန [မူကြဲ-ဘိကၤာေရန (သီ၊ ပီ၊)] ဥဒကံ ၾသေဏာေဇတြာ 'ဣမံ ကုမာရံ သိကၡာေပဟီ'တိ အဒါသိ၊ အယံ ဒုတိေယာ အာစရိေယာ။

"ပုန -၂၃၀ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ သာ ေဒဝတာ ေဗာဓိသတၱံ သံေဝေဇသီ၊ ယႆာ ဝစနံ သုတြာ ေဗာဓိသေတၱာ သံဝိေဂၢါ ဥဗၺိေဂၢါ တသၼိ ံ ေယဝ ခေဏ ေနကၡမၼံ နိကၡမိတြာ ပဗၺဇိ၊ အယံ တတိေယာ အာစရိေယာ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာဠာေရာ ကာလာေမာ အာကိၪၥညာယတနႆ ပရိကမၼံ အာစိကၡိ၊ အယံ စတုေတၳာ အာစရိေယာ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒေကာ ရာမပုေတၱာ ေနဝသညာနာသညာယတနႆ ပရိကမၼံ အာစိကၡိ [မူကြဲ-အာစိကၡတိ (က)] အယံ ပၪၥေမာ အာစရိေယာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺဝ သေမၺာဓာ အနဘိသမၺဳဒၶႆ ေဗာဓိသတၱႆ သေတာ ပၪၥ အာစရိယာ။ ေတ စ ပန အာစရိယာ ေလာကိေယ ဓေမၼ။ ဣမသၼိၪၥ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကုတၱေရ ဓေမၼ သဗၺညဳတဉာဏပၸဋိေဝဓာယ နတၳိ တထာဂတႆ အႏုတၱေရာ အႏုသာသေကာ၊ သယမ႓ဴ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အနာစရိယေကာ၊ တသၼာ ကာရဏာ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'န ေမ အာစရိေယာ အတၳိ၊ သဒိေသာ ေမ န ဝိဇၨတိ။ သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေမ ပဋိပုဂၢေလာ'တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အာစရိယာနာစရိယပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

သႏၴဝဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဧကာဒသ ပေဥႇာ။

ေမ႑ကပေဥႇာ နိ႒ိေတာ။

၅။ အႏုမာနပေဥႇာ

၁။ ဗုဒၶဝေဂၢါ

၁။ ဒြိႏၷံ ဗုဒၶါနံ အႏုပၸဇၨမာနပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၂၃၁ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အ႒ာနေမတံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဝကာေသာ၊ ယံ ဧကိႆာ ေလာကဓာတုယာ ေဒြ အရဟေႏၲာ သမၼာသမၺဳေဒၶါ အပုဗၺံ အစရိမံ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ ေနတံ ဌာနံ ဝိဇၨတီ'တိ။ ေဒေသႏၲာ စ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺပိ တထာဂတာ သတၱတိ ံသ ေဗာဓိပကၡိယဓေမၼ ေဒေသႏၲိ၊ ကထယမာနာ စ စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ ကေထႏၲိ၊ သိကၡာေပႏၲာ စ တီသု သိကၡာသု သိကၡာေပႏၲိ၊ အႏုသာသမာနာ စ အပၸမာဒပၸဋိပတၱိယံ အႏုသာသႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺသမၸိ တထာဂတာနံ ဧကာ ေဒသနာ ဧကာ ကထာ ဧကာ သိကၡာ ဧကာ အႏုသိ႒ိ၊ ေကန ကာရေဏန ေဒြ တထာဂတာ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ? ဧေကနပိ တာဝ ဗုဒၶဳပၸါေဒန အယံ ေလာေကာ ၾသဘာသဇာေတာ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဘေဝယ်၊ ဒြိႏၷံ ပဘာယ အယံ ေလာေကာ ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ၾသဘာသဇာေတာ ဘေဝယ်၊ ၾသဝဒမာနာ စ ေဒြ တထာဂတာ သုခံ ၾသဝေဒယ်ဳံ၊ အႏုသာသမာနာ စ သုခံ အႏုသာေသယ်ဳံ၊ တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟိ၊ ယထာဟံ နိႆံသေယာ ဘေဝယ်"ႏၲိ။

"အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဧကဗုဒၶဓာရဏီ၊ ဧကေႆဝ တထာဂတႆ ဂုဏံ ဓာေရတိ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဥပၸေဇၨယ်၊ နာယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဓာေရယ်၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဧကပုရိသသႏၶာရဏီ [မူကြဲ-ဧကပုရိသသႏၲာရဏီ (သီ၊ ပီ၊)] ဘေဝယ်၊ ဧကသၼိ ံ ပုရိေသ အဘိ႐ူေဠႇ သာ နာဝါ သမုပါဒိကာ [မူကြဲ-သမုဒကာ (က၊)] ဘေဝယ်။ အထ ဒုတိေယာ ပုရိေသာ အာဂေစၧယ် တာဒိေသာ အာယုနာ ဝေဏၰန ဝေယန ပမာေဏန ကိသထူေလန သဗၺဂၤပစၥေဂၤန၊ ေသာ တံ နာဝံ အဘိ႐ူေဟယ်၊ အပိ ႏု သာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဒြိႏၷမၸိ ဓာေရယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်၊ ၾသသီေဒယ် ဥဒေက"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု -၂၃၂ ဧကဗုဒၶဓာရဏီ၊ ဧကေႆဝ တထာဂတႆ ဂုဏံ ဓာေရတိ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဥပၸေဇၨယ်၊ နာယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဓာေရယ်၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ယာဝဒတၳံ ေဘာဇနံ ဘုေၪၨယ် ဆာေဒႏၲံ ယာဝ ကဏၭမဘိပူရယိတြာ၊ ေသာ ဓာေတာ ပီဏိေတာ ပရိပုေဏၰာ နိရႏၲေရာ တႏၵိကေတာ အေနာနမိတဒ႑ဇာေတာ ပုနေဒဝ တတၱကံ ေဘာဇနံ ဘုေၪၨယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ သုခိေတာ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သကိ ံ ဘုေတၱာဝ မေရယ်ာ"တိ [မူကြဲ-ဘုေတၱာ ဝေမယ်ာတိ (က)] "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဧကဗုဒၶဓာရဏီ၊ ဧကေႆဝ တထာဂတႆ ဂုဏံ ဓာေရတိ၊ ယဒိ ဒုတိေယာ ဗုေဒၶါ ဥပၸေဇၨယ်၊ နာယံ ဒသသဟႆီ ေလာကဓာတု ဓာေရယ်၊ စေလယ် ကေမၸယ် နေမယ် ၾသနေမယ် ဝိနေမယ် ဝိကိေရယ် ဝိဓေမယ် ဝိဒၶံေသယ်၊ န ဌာနမုပဂေစၧယ်ာ"တိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိဓမၼဘာေရန ပထဝီ စလတီ"တိ? "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သကဋာ ရတနပရိပူရိတာ ဘေဝယ်ဳံ ယာဝ မုခသမာ၊ ဧကသၼာ သကဋေတာ ရတနံ ဂေဟတြာ ဧကသၼိ ံ သကေဋ အာကိေရယ်ဳံ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သကဋံ ဒြိႏၷမၸိ သကဋာနံ ရတနံ ဓာေရယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နာဘိပိ တႆ ဖေလယ်၊ အရာပိ တႆ ဘိေဇၨယ်ဳံ၊ ေနမိပိ တႆ ၾသပေတယ်၊ အေကၡာပိ တႆ ဘိေဇၨယ်ာ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိရတနဘာေရန သကဋံ ဘိဇၨတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိဓမၼဘာေရန ပထဝီ စလတိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ ကာရဏံ ဗုဒၶဗလပရိဒီပနာယ ၾသသာရိတံ။ အညမၸိ တတၳ အဘိ႐ူပံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသံ ပရိသာယ ဝိဝါေဒါ ဥပၸေဇၨယ် 'တုမွာကံ ဗုေဒၶါ၊ အမွာကံ ဗုေဒၶါ'တိ၊ ဥဘေတာ ပကၡဇာတာ ဘေဝယ်ဳံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒြိႏၷံ ဗလဝါမစၥာနံ ပရိသာယ ဝိဝါေဒါ ဥပၸေဇၨယ် 'တုမွာကံ အမေစၥာ၊ အမွာကံ အမေစၥာ'တိ၊ ဥဘေတာ ပကၡဇာတာ ေဟာႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသံ ပရိသာယ ဝိဝါေဒါ ဥပၸေဇၨယ် 'တုမွာကံ -၂၃၃ ဗုေဒၶါ၊ အမွာကံ ဗုေဒၶါ'တိ၊ ဥဘေတာ ပကၡဇာတာ ဘေဝယ်ဳံ ။ ဣဒံ တာဝ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ဥပၸေဇၨယ်ဳံ၊ 'အေဂၢါ ဗုေဒၶါ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘေဝယ်၊ 'ေဇေ႒ာ ဗုေဒၶါ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘေဝယ်၊ 'ေသေ႒ာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'ဝိသိေ႒ာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'ဥတၱေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'ပဝေရာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အသေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အသမသေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အပၸဋိေမာ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အပၸဋိဘာေဂါ ဗုေဒၶါ'တိ၊ 'အပၸဋိပုဂၢေလာ ဗုေဒၶါ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘေဝယ်။ ဣဒမၸိ ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတၳေတာ သမၸဋိစၧ၊ ေယန ကာရေဏန ေဒြ သမၼာသမၺဳဒၶါ ဧကကၡေဏ ႏုပၸဇၨႏၲိ။

"အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶါနံ ဘဂဝႏၲာနံ သဘာဝပကတိ ဧသာယံ၊ ဧေကာ ေယဝ ဗုေဒၶါ ေလာေက ဥပၸဇၨတိ။ ကသၼာ ကာရဏာ? မဟႏၲတာယ သဗၺညဳဗုဒၶဂုဏာနံ။ အညမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ေလာေက မဟႏၲံ၊ တံ ဧကံ ေယဝ ေဟာတိ။ ပထဝီ၊ မဟာရာဇ၊ မဟႏၲီ၊ သာ ဧကာ ေယဝ။ သာဂေရာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ သိေန႐ု ဂိရိရာဇာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ အာကာေသာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ သေကၠာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ မာေရာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ မဟာျဗဟၼာ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ။ တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ မဟေႏၲာ၊ ေသာ ဧေကာ ေယဝ ေလာကသၼိ ံ။ ယတၳ ေတ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ တတၳ အညႆ ၾသကာေသာ န ေဟာတိ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဧေကာ ေယဝ ေလာကသၼိ ံ ဥပၸဇၨတီ"တိ။

"သုကထိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ ၾသပေမၼဟိ ကာရေဏဟိ။ အနိပုေဏာေပတံ သုတြာ အတၱမေနာ ဘေဝယ်၊ ကိ ံ ပန မာဒိေသာ မဟာပေညာ။ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဒြိႏၷံ ဗုဒၶါနံ အႏုပၸဇၨမာနပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ေဂါတမိဝတၳဒါနပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ -၂၃၄ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ မာတုစၧာယ မဟာပဇာပတိယာ ေဂါတမိယာ ဝႆိကသာဋိကာယ ဒီယမာနာယ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပူဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သံဃရတနေတာ န ဘာရိေကာ န ဂ႐ုေကာ န ဒကၡိေဏေယ်ာ၊ ယံ တထာဂေတာ သကာယ မာတုစၧာယ သယံ ပိၪၨိတံ [မူကြဲ-ပိစၧိတံ (သီ၊ ပီ၊)] သယံ လုၪၥိတံ သယံ ေပါထိတံ သယံ ကႏၲိတံ သယံ ဝါယိတံ ဝႆိကသာဋိကံ အတၱေနာ ဒီယမာနံ သံဃႆ ဒါေပသိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သံဃရတနေတာ ဥတၱေရာ ဘေဝယ် အဓိေကာ ဝါ ဝိသိေ႒ာ ဝါ၊ 'မယိ ဒိေႏၷ မဟပၹလံ ဘဝိႆတီ'တိ န တထာဂေတာ မာတုစၧာယ သယံ ပိၪၨိတံ သယံ လုၪၥိတံ သယံ ေပါထိတံ ဝႆိကသာဋိကံ သံေဃ ဒါေပယ်၊ ယသၼာ စ ေခါ ဘေႏၲ နာဂေသန တထာဂေတာ အတၱာနံ န ပတၳယတိ [မူကြဲ-န ပတၳီယတိ (သီ၊ ပီ၊)] န ဥပနိႆယတိ၊ တသၼာ တထာဂေတာ မာတုစၧာယ တံ ဝႆိကသာဋိကံ သံဃႆ ဒါေပသီ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ မာတုစၧာယ မဟာပဇာပတိယာ ေဂါတမိယာ ဝႆိကသာဋိကာယ ဒီယမာနာယ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပူဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။ တံ ပန န အတၱေနာ ပတိမာနနႆ အဝိပါကတာယ န အဒကၡိေဏယ်တာယ၊ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိတတၳာယ အႏုကမၸာယ အနာဂတမဒၶါနံ သံေဃာ မမစၥေယန စိတၱီကေတာ ဘဝိႆတီတိ ဝိဇၨမာေန ေယဝ ဂုေဏ ပရိကိတၱယေႏၲာ ဧဝမာဟ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပူဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပိတာ ဓရမာေနာ ေယဝ အမစၥဘဋဗလေဒါဝါရိကအနီက႒ပါရိသဇၨဇနမေဇၩ ရေညာ သႏၲိေက ပုတၱႆ ဝိဇၨမာနံ ေယဝ ဂုဏံ ပကိေတၱတိ [မူကြဲ-ပရိကိေတၱတိ (က၊)] 'ဣဓ ဌပိေတာ အနာဂတမဒၶါနံ ဇနမေဇၩ ပူဇိေတာ ဘဝိႆတီ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဟိတတၳာယ အႏုကမၸာယ အနာဂတမဒၶါနံ သံေဃာ မမစၥေယန စိတၱီကေတာ ဘဝိႆတီတိ ဝိဇၨမာေန ေယဝ ဂုေဏ ပကိတၱယေႏၲာ ဧဝမာဟ 'သံေဃ ေဂါတမိ ေဒဟိ၊ သံေဃ ေတ ဒိေႏၷ အဟေၪၥဝ ပုဇိေတာ ဘဝိႆာမိ သံေဃာ စာ'တိ။

"န -၂၃၅ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ဝႆိကသာဋိကာႏုပၸဒါနမတၱေကန သံေဃာ တထာဂတေတာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတေရာ ပုတၱာနံ ဥစၧာေဒႏၲိ ပရိမဒၵႏၲိ နဟာေပႏၲိ သမၺာေဟႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ဥစၧာဒနပရိမဒၵနနဟာပနသမၺာဟနမတၱေကန 'ပုေတၱာ မာတာပိတူဟိ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အကာမကရဏီယာ ဘေႏၲ ပုတၱာ မာတာပိတူနံ၊ တသၼာ မာတာပိတေရာ ပုတၱာနံ ဥစၧာဒနပရိမဒၵနနဟာပနသမၺာဟနံ ကေရာႏၲီ"တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န တာဝတေကန ဝႆိကသာဋိကာႏုပၸဒါနမတၱေကန သံေဃာ တထာဂတေတာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါတိ။ အပိ စ တထာဂေတာ အကာမကရဏီယံ ကေရာေႏၲာ မာတုစၧာယ တံ ဝႆိကသာဋိကံ သံဃႆ ဒါေပသိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ ဥပါယနံ အာဟေရယ်၊ တံ ရာဇာ ဥပါယနံ အညတရႆ ဘဋႆ ဝါ ဗလႆ ဝါ ေသနာပတိႆ ဝါ ပုေရာဟိတႆ ဝါ ဒေဒယ်။ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ တာဝတေကန ဥပါယနပဋိလာဘမတၱေကန ရညာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ရာဇဘတၱိေကာ၊ ဘေႏၲ၊ ေသာ ပုရိေသာ ရာဇူပဇီဝီ၊ တ႒ာေန ဌေပေႏၲာ ရာဇာ ဥပါယနံ ေဒတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န တာဝတေကန ဝႆိကသာဋိကာႏုပၸဒါနမတၱေကန သံေဃာ တထာဂတေတာ အဓိေကာ နာမ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာ ဝါ၊ အထ ေခါ တထာဂတဘတၱိေကာ တထာဂတူပဇီဝီ။ တ႒ာေန ဌေပေႏၲာ တထာဂေတာ သံဃႆ ဝႆိကသာဋိကံ ဒါေပသိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'သဘာဝပဋိပူဇနီေယာ သံေဃာ၊ မမ သႏၲေကန သံဃံ ပဋိပူေဇႆာမီ'တိ သံဃႆ ဝႆိကသာဋိကံ ဒါေပသိ၊ န၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အတၱေနာ ေယဝ ပဋိပူဇနံ ဝေဏၰတိ၊ အထ ေခါ ေယ ေလာေက ပဋိပူဇနာရဟာ၊ ေတသမၸိ တထာဂေတာ ပဋိပူဇနံ ဝေဏၰတိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန မဇၩိမနိကာယဝရလၪၧေက ဓမၼဒါယာဒဓမၼပရိယာေယ အပၸိစၧပၸဋိပတၱိ ံ ပကိတၱယမာေနန 'အသု ေယဝ ေမ ပုရိေမာ ဘိကၡဳ ပုဇၨတေရာ စ ပါသံသတေရာ စာ'တိ။ "နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘေဝသု ေကာစိ သေတၱာ တထာဂတေတာ ဒကၡိေဏေယ်ာ ဝါ -၂၃၆ ဥတၱေရာ ဝါ အဓိေကာ ဝါ ဝိသိေ႒ာ ဝါ၊ တထာဂေတာဝ ဥတၱေရာ အဓိေကာ ဝိသိေ႒ာ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ သံယုတၱနိကာယဝေရ မာဏဝဂါမိေကန ေဒဝပုေတၱန ဘဂဝေတာ ပုရေတာ ဌတြာ ေဒဝမႏုႆမေဇၩ --

"'ဝိပုေလာ ရာဇဂဟီယာနံ [မူကြဲ-ရာဇဂဟိကာနံ (က၊) သံ၊ နိ၊ ၁။၁၁၁ ပႆိတဗၺံ]၊ ဂိရိ ေသေ႒ာ ပဝုစၥတိ။

ေသေတာ ဟိမဝတံ ေသေ႒ာ၊ အာဒိေစၥာ အဃဂါမိနံ။

"'သမုေဒၵါ ဥဒဓိနံ ေသေ႒ာ၊ နကၡတၱာနၪၥ စႏၵိမာ။

သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ဗုေဒၶါ အေဂၢါ ပဝုစၥတီ'တိ။

"တာ ေခါ ပေနတာ၊ မဟာရာဇ၊ မာဏဝဂါမိေကန ေဒဝပုေတၱန ဂါထာ သုဂီတာ န ဒုဂၢီတာ၊ သုဘာသိတာ န ဒုဗ႓ာသိတာ၊ အႏုမတာ စ ဘဂဝတာ၊ နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရနပိ သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ ဘဏိတံ --

"'ဧေကာ မေနာပသာေဒါ။ သရဏဂမနမၪၨလိပဏာေမာ ဝါ။

ဥႆဟေတ တာရယိတုံ၊ မာရဗလနိသူဒေန ဗုေဒၶ'တိ။

"ဘဂဝတာ စ ဘဏိတံ ေဒဝါတိေဒေဝန 'ဧကပုဂၢေလာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။ ကတေမာ ဧကပုဂၢေလာ? တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ။ ပ ။ ေဒဝမႏုႆာန"'ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ေဂါတမိဝတၳဒါနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဂိဟိပဗၺဇိတသမၼာပဋိပတၱိပေဥႇာ

(၃) "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ဂိဟိေနာ ဝါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဗၺဇိတႆ ဝါ သမၼာပဋိပတၱိ ံ ဝေဏၰမိ၊ ဂိဟီ ဝါ ဘိကၡေဝ ပဗၺဇိေတာ ဝါ သမၼာပဋိပေႏၷာ သမၼာပဋိပတၱာဓိကရဏေဟတု အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ -၂၃၇ ဓမၼံ ကုသလ"ႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂိဟီ ၾသဒါတဝသေနာ ကာမေဘာဂီ ပုတၱဒါရသမၺာဓသယနံ အဇၩာဝသေႏၲာ ကာသိကစႏၵနံ ပစၥႏုေဘာေႏၲာ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ဓာေရေႏၲာ ဇာတ႐ူပရဇတံ သာဒိယေႏၲာ မဏိကု႑လ [မူကြဲ-မဏိကနက (သီ၊ ပီ၊)] ဝိစိတၱေမာဠိဗေဒၶါ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ၊ ပဗၺဇိေတာပိ ဘ႑ဳကာသာဝဝတၳဝသေနာ ပရပိ႑မဇၩဳပဂေတာ စတူသု သီလကၡေႏၶသု သမၼာပရိပူရကာရီ ဒိယေၯသု သိကၡာပဒသေတသု သမာဒါယ ဝတၱေႏၲာ ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု အနဝေသသံ ဝတၱေႏၲာ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ။ တတၳ၊ ဘေႏၲ၊ ေကာ ဝိေသေသာ ဂိဟိေနာ ဝါ ပဗၺဇိတႆ ဝါ? အဖလံ ေဟာတိ တေပါကမၼံ၊ နိရတၳကာ ပဗၺဇၨာ။ ဝၪၩာ သိကၡာပဒေဂါပနာ၊ ေမာဃံ ဓုတဂုဏသမာဒါနံ၊ ကိ ံ တတၳ ဒုကၡမႏုစိေဏၰန၊ နႏု နာမ သုေခေနဝ သုခံ အဓိဂႏၲဗၺ"ႏၲိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဂိဟိေနာ ဝါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဗၺဇိတႆ ဝါ သမၼာပဋိပတၱိ ံ ဝေဏၰမိ၊ ဂိဟီ ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဗၺဇိေတာ ဝါ သမၼာပဋိပေႏၷာ သမၼာပဋိပတၱာဓိကရဏေဟတု အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလ"ႏၲိ။ ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာဝ ေသေ႒ာ၊ ပဗၺဇိေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ပဗၺဇိေတာမွီ'တိ န သမၼာ ပဋိပေဇၨယ်၊ အထ ေခါ ေသာ အာရကာဝ သာမညာ၊ အာရကာဝ ျဗဟၼညာ၊ ပေဂဝ ဂိဟီ ၾသဒါတဝသေနာ။ ဂိဟီပိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ၊ ပဗၺဇိေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ အာရာဓေကာ ေဟာတိ ဉာယံ ဓမၼံ ကုသလံ။

"အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇိေတာဝ သာမညႆ ဣႆေရာ အဓိပတိ၊ ပဗၺဇၨာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဂုဏာ အေနကဂုဏာ အပၸမာဏဂုဏာ၊ န သကၠာ ပဗၺဇၨာယ ဂုဏံ ပရိမာဏံ ကာတုံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာမဒဒႆ မဏိရတနႆ န သကၠာ ဓေနန အေဂၣါ ပရိမာဏံ ကာတုံ 'ဧတၱကံ မဏိရတနႆ မူလ'ႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ ဗဟုဂုဏာ အေနကဂုဏာ အပၸမာဏဂုဏာ၊ န သကၠာ ပဗၺဇၨာယ ဂုဏံ ပရိမာဏံ ကာတုံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵ ဦမိေယာ န သကၠာ ပရိမာဏံ ကာတုံ 'ဧတၱကာ မဟာသမုေဒၵ ဦမိေယာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ ဗဟုဂုဏာ -၂၃၈ အေနကဂုဏာ အပၸမာဏဂုဏာ၊ န သကၠာ ပဗၺဇၨာယ ဂုဏံ ပရိမာဏံ ကာတုံ။

"ပဗၺဇိတႆ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ သဗၺံ တံ ခိပၸေမဝ သမိဇၩတိ ေနာ စိရရတၱာယ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပဗၺဇိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸိေစၧာ ေဟာတိ သႏၲဳေ႒ာ ပဝိဝိေတၱာ အသံသေ႒ာ အာရဒၶဝီရိေယာ နိရာလေယာ အနိေကေတာ ပရိပုဏၰသီေလာ သေလႅခိတာစာေရာ ဓုတပၸဋိပတၱိကုသေလာ ေဟာတိ၊ တံ ကာရဏာ ပဗၺဇိတႆ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ သဗၺံ တံ ခိပၸေမဝ သမိဇၩတိ ေနာ စိရရတၱာယ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဂၢဏိၭသမသုေဓါတဥဇုဝိမလနာရာေစာ သုသဇၨိေတာ သမၼာ ဝဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇိတႆ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ သဗၺံ တံ ခိပၸေမဝ သမိဇၩတိ ေနာ စိရရတၱာယာ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဂိဟိပဗၺဇိတသမၼာပဋိပတၱိပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ပဋိပဒါေဒါသပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ အကာသိ၊ ေနတာဒိေသာ အညၾတ အာရေမ႓ာ အေဟာသိ နိကၠေမာ ကိေလသယုဒၶံ မစၥဳေသနံ ဝိဓမနံ အာဟာရပရိဂၢေဟာ ဒုကၠရကာရိကာ၊ ဧဝ႐ူေပ ပရကၠေမ ကိၪၥိ အႆာဒံ အလဘိတြာ တေမဝ စိတၱံ ပရိဟာေပတြာ ဧဝမေဝါစ 'န ေခါ ပနာဟံ ဣမာယ ကဋဳကာယ ဒုကၠရကာရိကာယ အဓိဂစၧာမိ ဥတၱရိမႏုႆဓမၼံ အလမရိယဉာဏဒႆနဝိေသသံ၊ သိယာ ႏု ေခါ အေညာ မေဂၢါ ေဗာဓာယာ'တိ၊ တေတာ နိဗၺိႏၵိတြာ အေညန မေဂန သဗၺညဳတံ ပေတၱာ၊ ပုန တာယ ပဋိပဒါယ သာဝေက အႏုသာသတိ သမာဒေပတိ။

"'အာရမ႓ထ နိကၡမထ၊ ယုၪၨထ ဗုဒၶသာသေန။

ဓုနာထ မစၥဳေနာ ေသနံ၊ နဠာဂါရံဝ ကုၪၨေရာ'တိ [မူကြဲ-သံ၊ နိ၊ ၁။၁၈၅]။

"ေကန န ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန တထာဂေတာ ယာယ ပဋိပဒါယ အတၱနာ နိဗၺိေႏၷာ ဝိရတၱ႐ူေပါ၊ တတၳ သာဝေက အႏုသာသတိ သမာဒေပတီ"တိ?

"တဒါပိ -၂၃၉၊ မဟာရာဇ၊ ဧတရဟိပိ သာ ေယဝ ပဋိပဒါ၊ တံ ေယဝ ပဋိပဒံ ပဋိပဇၨိတြာ ေဗာဓိသေတၱာ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ အတိဝီရိယံ ကေရာေႏၲာ နိရဝေသသေတာ အာဟာရံ ဥပ႐ုႏၶိ။ တႆ အာဟာ႐ူပေရာေဓန စိတၱဒုဗၺလ်ံ ဥပၸဇၨိ။ ေသာ ေတန ဒုဗၺေလ်န နာသကၡိ သဗၺညဳတံ ပါပုဏိတုံ၊ ေသာ မတၱမတၱံ ကဗဠီကာရာဟာရံ ေသဝေႏၲာ တာေယဝ ပဋိပဒါယ နစိရေႆဝ သဗၺညဳတံ ပါပုဏိ။ ေသာ ေယဝ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိပဒါ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ သဗၺညဳတဉာဏပၸဋိလာဘာယ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺသံ သတၱာနံ အာဟာေရာ ဥပတၳေမ႓ာ၊ အာဟာ႐ူပနိႆိတာ သေဗၺ သတၱာ သုခံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သာ ေယဝ ပဋိပဒါ သေဗၺသံ တထာဂတာနံ သဗၺညဳတဉာဏပၸဋိလာဘာယ၊ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ အာရမ႓ႆ၊ န နိကၠမႆ၊ န ကိေလသယုဒၶႆ၊ ေယန တထာဂေတာ တသၼိ ံ သမေယ န ပါပုဏိ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အထ ေခါ အာဟာ႐ူပေရာဓေႆေဝေသာ ေဒါေသာ၊ သဒါ ပဋိယတၱာ ေယေဝသာ ပဋိပဒါ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဒၶါနံ အတိေဝေဂန ဂေစၧယ်၊ ေတန ေသာ ပကၡဟေတာ ဝါ ဘေဝယ် ပီဌသပၸီ ဝါ အသၪၥေရာ ပထဝိတေလ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝိယာ ေဒါေသာ အတၳိ၊ ေယန ေသာ ပုရိေသာ ပကၡဟေတာ အေဟာသီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သဒါ ပဋိယတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာပထဝီ၊ ကုေတာ တႆာ ေဒါေသာ? ဝါယာမေႆေဝေသာ ေဒါေသာ၊ ေယန ေသာ ပုရိေသာ ပကၡဟေတာ အေဟာသီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေသာ ေဒါေသာ အာရမ႓ႆ၊ န နိကၠမႆ၊ န ကိေလသယုဒၶႆ၊ ေယန တထာဂေတာ တသၼိ ံ သမေယ န ပါပုဏိ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အထ ေခါ အာဟာ႐ူပေရာဓေႆေဝေသာ ေဒါေသာ သဒါ ပဋိယတၱာ ေယေဝသာ ပဋိပဒါ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကိလိ႒ံ သာဋကံ နိဝါေသယ်၊ န ေသာ တံ ေဓါဝါေပယ်၊ ေနေသာ ေဒါေသာ ဥဒကႆ၊ သဒါ ပဋိယတၱံ ဥဒကံ။ ပုရိသေႆေဝေသာ ေဒါေသာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေသာ ေဒါေသာ အာရမ႓ႆ၊ န နိကၠမႆ၊ န ကိေလသယုဒၶႆ၊ ေယန တထာဂေတာ တသၼိ ံ သမေယ န ပါပုဏိ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အထ ေခါ အာဟာ႐ူပေရာဓေႆေဝေသာ ေဒါေသာ၊ သဒါ ပဋိယတၱာ ေယေဝသာ ပဋိပဒါ၊ တသၼာ တထာဂေတာ တာေယဝ ပဋိပဒါယ သာဝေက အႏုသာသတိ သမာဒေပတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဒါ -၂၄၀ ပဋိယတၱာ အနဝဇၨာ သာ ပဋိပဒါ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ပဋိပဒါေဒါသပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဟီနာယာဝတၱနပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟႏၲံ ဣဒံ တထာဂတသာသနံ သာရံ ဝရံ ေသ႒ံ ပဝရံ အႏုပမံ ပရိသုဒၶံ ဝိမလံ ပ႑ရံ အနဝဇၨံ၊ န ယုတၱံ ဂိဟိ ံ တာဝတကံ ပဗၺေဇတုံ၊ ဂိဟီ ေယဝ [မူကြဲ-ဂိဟိ ံ ေယဝ (သီ၊ ပီ၊)] ဧကသၼိ ံ ဖေလ ဝိေနတြာ ယဒါ အပုနရာဝတၱီ ေဟာတိ တဒါ ေသာ ပဗၺာေဇတေဗၺာ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ဣေမ ဒုဇၨနာ တာဝ တတၳ သာသေန ဝိသုေဒၶ ပဗၺဇိတြာ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတသံ ပစၥာဂမေနန အယံ မဟာဇေနာ ဧဝံ ဝိစိေႏၲတိ 'တုစၧကံ ဝတ ေဘာ ဧတံ သမဏႆ ေဂါတမႆ သာသနံ ဘဝိႆတိ၊ ယံ ဣေမ ပဋိနိဝတၱႏၲီ'တိ၊ ဣဒေမတၳ ကာရဏ"ႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တဠာေကာ ဘေဝယ် သမၸဳဏၰသုစိဝိမလသီတလသလိေလာ၊ အထ ေယာ ေကာစိ ကိလိေ႒ာ မလကဒၵမဂေတာ တံ တဠာကံ ဂႏ႖ာ အနဟာယိတြာ ကိလိေ႒ာဝ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ တတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကတမံ ဇေနာ ဂရေဟယ် ကိလိ႒ံ ဝါ တဠာကံ ဝါ"တိ? "ကိလိ႒ံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇေနာ ဂရေဟယ် 'အယံ တဠာကံ ဂႏ႖ာ အနဟာယိတြာ ကိလိေ႒ာဝ ပဋိနိဝေတၱာ၊ ကိ ံ ဣမံ အနဟာယိတုကာမံ တဠာေကာ သယံ နဟာေပႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ တဠာကႆာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဝိမုတၱိဝရသလိလသမၸဳဏၰံ သဒၶမၼဝရတဠာကံ မာေပသိ 'ေယ ေကစိ ကိေလသမလကိလိ႒ာ သေစတနာ ဗုဓာ၊ ေတ ဣဓ နဟာယိတြာ သဗၺကိေလေသ ပဝါဟယိႆႏၲီ'တိ။ ယဒိ ေကာစိ တံ သဒၶမၼဝရတဠာကံ ဂႏ႖ာ အနဟာယိတြာ သကိေလေသာဝ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱတိ တံ ေယဝ ဇေနာ ဂရဟိႆတိ 'အယံ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ တတၳ ပတိ႒ံ အလဘိတြာ ဟီနာယာဝေတၱာ၊ ကိ ံ ဣမံ အပၸဋိပဇၨႏၲံ ဇိနသာသနံ သယံ ေဗာေဓႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဇိနသာသနႆာ'တိ?

"ယထာ -၂၄၁ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပရမဗ်ာဓိေတာ ေရာဂုပၸတၱိကုသလံ အေမာဃဓုဝသိဒၶကမၼံ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ ဒိသြာ အတိကိစၧာေပတြာ သဗ်ာဓိေကာဝ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ တတၳ ကတမံ ဇေနာ ဂရေဟယ် အာတုရံ ဝါ ဘိသကၠံ ဝါ"တိ? "အာတုရံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇေနာ ဂရေဟယ် 'အယံ ေရာဂုပၸတၱိကုသလံ အေမာဃဓုဝသိဒၶကမၼံ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ ဒိသြာ အတိကိစၧာေပတြာ သဗ်ာဓိေကာဝ ပဋိနိဝေတၱာ၊ ကိ ံ ဣမံ အတိကိစၧာေပႏၲံ ဘိသေကၠာ သယံ တိကိစၧိႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဘိသကၠႆာ"'တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အေႏၲာသာသနသမုေဂၢ ေကဝလံ သကလကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမနသမတၳံ အမေတာသဓံ ပကၡိပိ၊ 'ေယ ေကစိ ကိေလသဗ်ာဓိပီဠိတာ သေစတနာ ဗုဓာ၊ ေတ ဣမံ အမေတာသဓံ ပိဝိတြာ သဗၺကိေလသဗ်ာဓိ ံ ဝူပသေမႆႏၲီ'တိ။ ယဒိ ေကာစိ ယံ အမေတာသဓံ အပိဝိတြာ သကိေလေသာဝ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱတိ၊ တံ ေယဝ ဇေနာ ဂရဟိႆတိ 'အယံ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ တတၳ ပတိ႒ံ အလဘိတြာ ဟီနာယာဝေတၱာ၊ ကိ ံ ဣမံ အပၸဋိပဇၨႏၲံ ဇိနသာသနံ သယံ ေဗာေဓႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဇိနသာသနႆာ'တိ?

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဆာေတာ ပုရိေသာ မဟတိမဟာပုညဘတၱပရိေဝသနံ ဂႏ႖ာ တံ ဘတၱံ အဘုၪၨိတြာ ဆာေတာဝ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ တတၳ ကတမံ ဇေနာ ဂရေဟယ် ဆာတံ ဝါ ပုညဘတၱံ ဝါ"တိ? "ဆာတံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇေနာ ဂရေဟယ် 'အယံ ခုဒါပီဠိေတာ ပုညဘတၱံ ပဋိလဘိတြာ အဘုၪၨိတြာ ဆာေတာဝ ပဋိနိဝေတၱာ၊ ကိ ံ ဣမႆ အဘုၪၨႏၲႆ ေဘာဇနံ သယံ မုခံ ပဝိသိႆတိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ေဘာဇနႆာ"'တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အေႏၲာသာသနသမုေဂၢ ပရမပဝရံ သႏၲံ သိဝံ ပဏီတံ အမတံ ပရမမဓုရံ ကာယဂတာသတိေဘာဇနံ ဌေပသိ 'ေယ ေကစိ ကိေလသဆာတဇၩတၱာ တဏွာပေရတမာနသာ သေစတနာ ဗုဓာ၊ ေတ ဣမံ ေဘာဇနံ ဘုၪၨိတြာ ကာမ႐ူပါ႐ူပဘေဝသု သဗၺံ တဏွမပေနႆႏၲီ'တိ။ ယဒိ ေကာစိ တံ ေဘာဇနံ အဘုၪၨိတြာ တဏွာသိေတာဝ ပဋိနိဝတၱိတြာ ဟီနာယာဝတၱတိ၊ တေညဝ ဇေနာ ဂရဟိႆတိ 'အယံ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ တတၳ ပတိ႒ံ အလဘိတြာ ဟီနာယာဝေတၱာ၊ ကိ ံ ဣမံ အပၸဋိပဇၨႏၲံ ဇိနသာသနံ သယံ ေဗာေဓႆသိ၊ ေကာ ေဒါေသာ ဇိနသာသနႆာ'တိ။

"ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဂိဟိ ံ ေယဝ ဧကသၼိ ံ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ န နာမာယံ ပဗၺဇၨာ ကိေလသပၸဟာနာယ ဝိသုဒၶိယာ ဝါ၊ နတၳိ -၂၄၂ ပဗၺဇၨာယ ကရဏီယံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အေနကသေတန ကေမၼန တဠာကံ ခဏာေပတြာ ပရိသာယ ဧဝမႏုႆာေဝယ် 'မာ ေမ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ေကစိ သံကိလိ႒ာ ဣမံ တဠာကံ ၾသတရထ၊ ပဝါဟိတရေဇာဇလႅာ ပရိသုဒၶါ ဝိမလမ႒ာ ဣမံ တဠာကံ ၾသတရထာ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ပဝါဟိတရေဇာဇလႅာနံ ပရိသုဒၶါနံ ဝိမလမ႒ာနံ ေတန တဠာေကန ကရဏီယံ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယႆတၳာယ ေတ တံ တဠာကံ ဥပဂေစၧယ်ဳံ၊ တံ အညေၾတဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကိ ံ ေတသံ ေတန တဠာေကနာ"တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တထာဂေတာ ဂိဟိ ံ ေယဝ ဧကသၼိ ံ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ တေတၳဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကိ ံ ေတသံ ပဗၺဇၨာယ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဘာဝဣသိဘတၱိေကာ သုတမႏၲပဒဓေရာ အတကၠိေကာ ေရာဂုပၸတၱိကုသေလာ အေမာဃဓုဝသိဒၶကေမၼာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ သဗၺေရာဂူပသမေဘသဇၨံ သႏၷိပါေတတြာ ပရိသာယ ဧဝမႏုႆာေဝယ် 'မာ ေခါ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ေကစိ သဗ်ာဓိကာ မမ သႏၲိေက ဥပဂစၧထ၊ အဗ်ာဓိကာ အေရာဂါ မမ သႏၲိေက ဥပဂစၧထာ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အဗ်ာဓိကာနံ အေရာဂါနံ ပရိပုဏၰာနံ ဥဒဂၢါနံ ေတန ဘိသေကၠန ကရဏီယံ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယႆတၳာယ ေတ တံ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ ဥပဂေစၧယ်ဳံ၊ တံ အညေၾတဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကိ ံ ေတသံ ေတန ဘိသေကၠနာ"တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တထာဂေတာ ဂိဟိ ံ ေယဝ ဧကသၼိ ံ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ တေတၳဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကိ ံ ေတသံ ပဗၺဇၨာယ?

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ အေနကထာလိပါကသတံ ေဘာဇနံ ပဋိယာဒါေပတြာ ပရိသာယ ဧဝမႏုႆာေဝယ် 'မာ ေမ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ေကစိ ဆာတာ ဣမံ ပရိေဝသနံ ဥပဂစၧထ၊ သုဘုတၱာ တိတၱာ သုဟိတာ ဓာတာ ပီဏိတာ ပရိပုဏၰာ ဣမံ ပရိေဝသနံ ဥပဂစၧထာ"တိ။ အပိ ႏု ေခါ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ဘုတၱာဝီနံ တိတၱာနံ သုဟိတာနံ ဓာတာနံ ပီဏိတာနံ ပရိပုဏၰာနံ ေတန ေဘာဇေနန ကရဏီယံ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယႆတၳာယ ေတ တံ ပရိေဝသနံ ဥပဂေစၧယ်ဳံ၊ တံ အညေၾတဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကိ ံ ေတသံ တာယ ပရိေဝသနာယာ"တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တထာဂေတာ ဂိဟိ ံ ေယဝ ဧကသၼိ ံ ဖေလ ဝိနီတံ ပဗၺာေဇယ်၊ တေတၳဝ ေတသံ ကတံ ကရဏီယံ၊ ကိ ံ ေတသံ ပဗၺဇၨာယ?

"အပိ -၂၄၃ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ဇိနသာသနႆ ပၪၥ အတုလိေယ ဂုေဏ ဒေႆႏၲိ။ ကတေမ ပၪၥ? ဘူမိမဟႏၲဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ပရိသုဒၶဝိမလဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ပါေပဟိ အသံဝါသိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ဒုပၸဋိေဝဓဘာဝံ ဒေႆႏၲိ၊ ဗဟုသံဝရရကၡိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။

"ကထံ ဘူမိမဟႏၲဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဓေနာ ဟီနဇေစၥာ နိဗၺိေသေသာ ဗုဒၶိပရိဟီေနာ မဟာရဇၨံ ပဋိလဘိတြာ န စိရေႆဝ ပရိပတတိ ပရိဓံသတိ ပရိဟာယတိ ယသေတာ၊ န သေကၠာတိ ဣႆရိယံ သႏၶာေရတုံ။ ကိ ံ ကာရဏံ ? မဟႏၲတၱာ ဣႆရိယႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ နိဗၺိေသသာ အကတပုညာ ဗုဒၶိပရိဟီနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ တံ ပဗၺဇၨံ ပဝ႐ုတၱမံ သႏၶာေရတုံ အဝိသဟႏၲာ န စိရေႆဝ ဇိနသာသနာ ပရိပတိတြာ ပရိဓံသိတြာ ပရိဟာယိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ န သေကၠာႏၲိ ဇိနသာသနံ သႏၶာေရတုံ။ ကိ ံ ကာရဏံ? မဟႏၲတၱာ ဇိနသာသနဘူမိယာ။ ဧဝံ ဘူမိမဟႏၲဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။

"ကထံ ပရိသုဒၶဝိမလဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါရိ ေပါကၡရပေတၱ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ဝိဓံေသတိ၊ န ဌာနမုပဂစၧတိ ႏူပလိမၸတိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ပရိသုဒၶဝိမလတၱာ ပဒုမႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ သဌာ ကူဋာ ဝကၤာ ကုဋိလာ ဝိသမဒိ႒ိေနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ ပရိသုဒၶဝိမလနိကၠဏၬကပ႑ရဝရပၸဝရသာသနေတာ န စိရေႆဝ ဝိကိရိတြာ ဝိဓမိတြာ ဝိဓံေသတြာ အသဏၭဟိတြာ အႏုပလိမၸိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ပရိသုဒၶဝိမလတၱာ ဇိနသာသနႆ။ ဧဝံ ပရိသုဒၶဝိမလဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။

"ကထံ ပါေပဟိ အသံဝါသိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ န မေတန ကုဏေပန သံဝသတိ၊ ယံ ေဟာတိ မဟာသမုေဒၵ မတံ ကုဏပံ၊ တံ ခိပၸေမဝ တီရံ ဥပေနတိ ထလံ ဝါ ဥႆာေရတိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? မဟာဘူတာနံ ဘဝနတၱာ မဟာသမုဒၵႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ပါပကာ အသံဝုတာ အဟိရိကာ အကိရိယာ ၾသသႏၷဝီရိယာ ကုသီတာ ကိလိ႒ာ ဒုဇၨနာ မႏုႆာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ န စိရေႆဝ ဇိနသာသနေတာ အရဟႏၲဝိမလခီဏာသဝမဟာဘူတဘဝနေတာ နိကၡမိတြာ အသံဝသိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ပါေပဟိ အသံဝါသိယတၱာ ဇိနသာသနႆ။ ဧဝံ ပါေပဟိ အသံဝါသိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။

"ကထံ -၂၄၄ ဒုပၸဋိေဝဓဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ အေဆကာ အသိကၡိတာ အသိပၸိေနာ မတိဝိပၸဟီနာ ဣႆာသာ [မူကြဲ-ဣႆတၳာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဝါလဂၢေဝဓံ အဝိသဟႏၲာ ဝိဂဠႏၲိ ပကၠမႏၲိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? သဏွသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတၱာ ဝါလဂၢႆ ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဒုပၸညာ ဇဠာ ဧဠမူဂါ မူဠႇာ ဒႏၶဂတိကာ ဇနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ တံ ပရမသဏွသုခုမစတုသစၥပၸဋိေဝဓံ ပဋိဝိဇၩိတုံ အဝိသဟႏၲာ ဇိနသာသနာ ဝိဂဠိတြာ ပကၠမိတြာ န စိရေႆဝ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ပရမသဏွသုခုမဒုပၸဋိေဝဓတာယ သစၥာနံ။ ဧဝံ ဒုပၸဋိေဝဓဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။

"ကထံ ဗဟုသံဝရရကၡိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ မဟတိမဟာယုဒၶဘူမိမုပဂေတာ ပရေသနာယ ဒိသာဝိဒိသာဟိ သမႏၲာ ပရိဝါရိေတာ သတၱိဟတၳံ ဇနမုေပႏၲံ ဒိသြာ ဘီေတာ ၾသသကၠတိ ပဋိနိဝတၱတိ ပလာယတိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ဗဟုဝိဓယုဒၶမုခရကၡဏဘယာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ပါပကာ အသံဝုတာ အဟိရိကာ အကိရိယာ အကၡႏၲီ စပလာ စလိတာ ဣတၱရာ ဗာလဇနာ ဇိနသာသေန ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ ဗဟုဝိဓံ သိကၡာပဒံ ပရိရကၡိတုံ အဝိသဟႏၲာ ၾသသကၠိတြာ ပဋိနိဝတၱိတြာ ပလာယိတြာ န စိရေႆဝ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ။ ကိ ံ ကာရဏံ? ဗဟုဝိဓသံဝရရကၡိယဘာဝတၱာ ဇိနသာသနႆ။ ဧဝံ ဗဟုဝိဓသံဝရရကၡိယဘာဝံ ဒေႆႏၲိ။

"ထလဇုတၱေမပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝႆိကာဂုေမၺ ကိမိဝိဒၶါနိ ပုပၹာနိ ေဟာႏၲိ၊ တာနိ အကၤုရာနိ သကၤုဋိတာနိ အႏၲရာ ေယဝ ပရိပတႏၲိ၊ န စ ေတသု ပရိပတိေတသု ဝႆိကာဂုေမၺာ ဟီဠိေတာ နာမ ေဟာတိ။ ယာနိ တတၳ ဌိတာနိ ပုပၹာနိ၊ တာနိ သမၼာ ဂေႏၶန ဒိသာဝိဒိသံ အဘိဗ်ာေပႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ဇိနသာသေန ကိမိဝိဒၶါနိ ဝႆိကာပုပၹာနိ ဝိယ ဝဏၰဂႏၶရဟိတာ နိဗၺဏၰာကာရသီလာ အဘဗၺာ ေဝပုလႅာယ၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ၊ ေတ သေဒဝကံ ေလာကံ သီလဝရဂေႏၶန အဘိဗ်ာေပႏၲိ။

"သာလီနမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ နိရာတကၤာနံ ေလာဟိတကာနံ အႏၲေရ က႐ုမ႓ကံ နာမ သာလိဇာတိ ဥပၸဇၨိတြာ အႏၲရာ ေယဝ ဝိနႆတိ၊ န စ တႆာ ဝိန႒တၱာ ေလာဟိတကသာလီ ဟီဠိတာ နာမ ေဟာႏၲိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ သာလီ၊ ေတ ရာဇူပေဘာဂါ ေဟာႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ -၂၄၅ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ေလာဟိတကသာလီနမႏၲေရ က႐ုမ႓ကာ ဝိယ ဇိနသာသေန န ဝၯိတြာ ေဝပုလႅတံ န ပါပုဏိတြာ [မူကြဲ-ဝၯိတြာ ေဝပုလႅတံ အပါပုဏိတြာ (သီ၊ က၊)] အႏၲရာ ေယဝ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ ေတ အရဟတၱႆ အႏုစၧဝိကာ ေဟာႏၲိ။

"ကာမဒဒႆာပိ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ဧကေဒသံ [မူကြဲ-ဧကေဒေသ (က၊)] ကကၠသံ ဥပၸဇၨတိ၊ န စ တတၳ ကကၠသုပၸႏၷတၱာ မဏိရတနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ယံ တတၳ ပရိသုဒၶံ မဏိရတနႆ၊ တံ ဇနႆ ဟာသကရံ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ကကၠသာ ေတ ဇိနသာသေန ပပဋိကာ၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ၊ ေတ ေဒဝမႏုႆာနံ ဟာသဇနကာ ေဟာႏၲိ။

"ဇာတိသမၸႏၷႆပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ ဧကေဒသံ ပူတိကံ ေဟာတိ အပၸဂႏၶံ။ န ေတန ေလာဟိတစႏၵနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ယံ တတၳ အပူတိကံ သုဂႏၶံ၊ တံ သမႏၲာ ဝိဓူေပတိ အဘိဗ်ာေပတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဟီနာယာဝတၱႏၲိ၊ ေတ ေလာဟိတစႏၵနသာရႏၲေရ ပူတိကေဒသမိဝ ဆၮနီယာ ဇိနသာသေန၊ န စ ေတသံ ဟီနာယာဝတၱေနန ဇိနသာသနံ ဟီဠိတံ နာမ ေဟာတိ။ ေယ တတၳ ဌိတာ ဘိကၡဴ၊ ေတ သေဒဝကံ ေလာကံ သီလဝရစႏၵနဂေႏၶန အႏုလိမၸယႏၲီ"တိ။

"သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတန ေတန အႏုစၧဝိေကန ေတန ေတန သဒိေသန ကာရေဏန နိရဝဇၨမႏုပါပိတံ ဇိနသာသနံ ေသ႒ဘာေဝန ပရိဒီပိတံ၊ ဟီနာယာဝတၱမာနာပိ ေတ ဇိနသာသနႆ ေသ႒ဘာဝံ ေယဝ ပရိဒီေပႏၲီ"တိ။

ဟီနာယာဝတၱနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ အရဟႏၲေဝဒနာေဝဒိယနပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'အရဟာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ ကာယိကံ၊ န ေစတသိက'ႏၲိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟေတာ စိတၱံ ယံ ကာယံ နိႆာယ ပဝတၱတိ၊ တတၳ အရဟာ အနိႆေရာ အႆာမီ အဝသဝတၱီ"တိ -၂၄၆? "အာမ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "န ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယုတၱေမတံ၊ ယံ ေသာ သကစိတၱႆ ပဝတၱမာေန ကာေယ အနိႆေရာ ေဟာတိ အႆာမီ အဝသဝတၱီ၊ သကုေဏာပိ တာဝ၊ ဘေႏၲ၊ ယသၼိ ံ ကုလာဝေက ပဋိဝသတိ၊ တတၳ ေသာ ဣႆေရာ ေဟာတိ သာမီ ဝသဝတၱီ"တိ။

"ဒသယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ကာယာႏုဂတာ ဓမၼာ ဘေဝ ဘေဝ ကာယံ အႏုဓာဝႏၲိ အႏုပရိဝတၱႏၲိ။ ကတေမ ဒသ? သီတံ ဥဏွံ ဇိဃစၧာ ပိပါသာ ဥစၥာေရာ ပႆာေဝါ မိဒၶံ ဇရာ ဗ်ာဓိ မရဏံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ကာယာႏုဂတာ ဓမၼာ ဘေဝ ဘေဝ ကာယံ အႏုဓာဝႏၲိ အႏုပရိဝတၱႏၲိ၊ တတၳ အရဟာ အနိႆေရာ အႆာမီ အဝသဝတၱီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန အရဟေတာ ကာေယ အာဏာ နပၸဝတၱတိ ဣႆရိယံ ဝါ၊ တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ပထဝိနိႆိတာ သတၱာ၊ သေဗၺ ေတ ပထဝိ ံ နိႆာယ စရႏၲိ ဝိဟရႏၲိ ဝုတၱိ ံ ကေပၸႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ပထဝိယာ အာဏာ ပဝတၱတိ ဣႆရိယံ ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ စိတၱံ ကာယံ နိႆာယ ပဝတၱတိ၊ န စ အရဟေတာ ကာေယ အာဏာ ပဝတၱတိ ဣႆရိယံ ဝါ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန ပုထုဇၨေနာ ကာယိကမၸိ ေစတသိကမၸိ ေဝဒနံ ေဝဒယတီ"တိ? "အဘာဝိတတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱႆ ပုထုဇၨေနာ ကာယိကမၸိ ေစတသိကမၸိ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါေဏာ ဆာေတာ ပရိတသိေတာ အဗလဒုဗၺလပရိတၱကတိေဏသု ဝါ လတာယ ဝါ ဥပနိဗေဒၶါ အႆ၊ ယဒါ ေသာ ေဂါေဏာ ပရိကုပိေတာ ေဟာတိ၊ တဒါ သဟ ဥပနိဗႏၶေနန ပကၠမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဘာဝိတစိတၱႆ ေဝဒနာ ဥပၸဇၨိတြာ စိတၱံ ပရိေကာေပတိ၊ စိတၱံ ပရိကုပိတံ ကာယံ အာဘုဇတိ နိဗ႓ဳဇတိ သမၸရိဝတၱကံ ကေရာတိ။ အထ ေခါ ေသာ အဘာဝိတစိေတၱာ တသတိ ရဝတိ ေဘရဝရာဝမဘိရဝတိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ပုထုဇၨေနာ ကာယိကမၸိ ေစတသိကမၸိ ေဝဒနံ ေဝဒယတီ"တိ။

"ကိ ံ ပန တံ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အရဟာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ ကာယိကံ၊ န ေစတသိက"ႏၲိ? "အရဟေတာ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ ဘာဝိတံ ေဟာတိ သုဘာဝိတံ ဒႏၲံ သုဒႏၲံ အႆဝံ ဝစနကရံ၊ ေသာ ဒုကၡာယ ေဝဒနာယ ဖုေ႒ာ သမာေနာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဒဠႇံ ဂဏွာတိ၊ သမာဓိထေမ႓ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶတိ၊ တႆ -၂၄၇ တံ စိတၱံ သမာဓိထေမ႓ ဥပနိဗႏၶနံ န ေဝဓတိ န စလတိ၊ ဌိတံ ေဟာတိ အဝိကၡိတၱံ၊ တႆ ေဝဒနာဝိကာရဝိပၹာေရန ကာေယာ အာဘုဇတိ နိဗ႓ဳဇတိ သမၸရိဝတၱတိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အရဟာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝဒယတိ ကာယိကံ၊ န ေစတသိက"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တံ နာမ ေလာေက အစၧရိယံ ယံ ကာေယ စလမာေန စိတၱံ န စလတိ၊ တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာ႐ုေကၡ ခႏၶသာခါပလာသသမၸေႏၷ အနိလဗလသမာဟေတ သာခါ စလတိ၊ အပိ ႏု တႆ ခေႏၶာပိ စလတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ ဒုကၡာယ ေဝဒနာယ ဖုေ႒ာ သမာေနာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဒဠႇံ ဂဏွာတိ၊ သမာဓိထေမ႓ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶတိ၊ တႆ တံ စိတၱံ သမာဓိထေမ႓ ဥပနိဗႏၶနံ န ေဝဓတိ န စလတိ၊ ဌိတံ ေဟာတိ အဝိကၡိတၱံ၊ တႆ ေဝဒနာဝိကာရဝိပၹာေရန ကာေယာ အာဘုဇတိ နိဗ႓ဳဇတိ သမၸရိဝတၱတိ၊ စိတၱံ ပန တႆ န ေဝဓတိ န စလတိ ခေႏၶာ ဝိယ မဟာ႐ုကၡႆာ"တိ။ "အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န ေမ ဧဝ႐ူေပါ သဗၺကာလိေကာ ဓမၼပဒီေပါ ဒိ႒ပုေဗၺာ"တိ။

အရဟႏၲေဝဒနာေဝဒိယနပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ အဘိသမယႏၲရာယကရပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဓ ေယာ ေကာစိ ဂိဟီ ပါရာဇိကံ အဇၩာပေႏၷာ ဘေဝယ်၊ ေသာ အပေရန သမေယန ပဗၺာေဇယ်၊ အတၱနာပိ ေသာ န ဇာေနယ် 'ဂိဟိပါရာဇိကံ အဇၩာပေႏၷာသၼီ'တိ၊ နပိ တႆ အေညာ ေကာစိ အာစိေကၡယ် 'ဂိဟိပါရာဇိကံ အဇၩာပေႏၷာသီ'တိ။ ေသာ စ တထတၱာယ ပဋိပေဇၨယ်၊ အပိ ႏု တႆ ဓမၼာဘိသမေယာ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေကန၊ ဘေႏၲ၊ ကာရေဏနာ"တိ? "ေယာ တႆ ေဟတု ဓမၼာဘိသမယာယ၊ ေသာ တႆ သမုစၧိေႏၷာ၊ တသၼာ ဓမၼာဘိသမေယာ န ဘဝတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ဇာနႏၲႆ ကုကၠဳစၥံ ေဟာတိ၊ ကုကၠဳေစၥ သတိ အာဝရဏံ ေဟာတိ၊ အာဝေဋ စိေတၱ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ'တိ။ ဣမႆ ပန အဇာနႏၲႆ အကုကၠဳစၥဇာတႆ သႏၲစိတၱႆ ဝိဟရေတာ ေကန ကာရေဏန ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ၊ ဝိသေမန ဝိသေမေနေသာ ပေဥႇာ ဂစၧတိ၊ စိေႏၲတြာ ဝိသေဇၨထာ"တိ။

"႐ုဟတိ -၂၄၈၊ မဟာရာဇ၊ သုကေ႒ သုကလေလ မ႑ေခေတၱ သာရဒံ သုခသယိတံ ဗီဇ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ တေညဝ ဗီဇံ ဃနေသလသိလာတေလ ႐ုေဟယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တေညဝ ဗီဇံ ကလေလ ႐ုဟတိ၊ ကိႆ ဃနေသေလ န ႐ုဟတီ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ တႆ ဗီဇႆ ႐ုဟနာယ ဃနေသေလ ေဟတု၊ အေဟတုနာ ဗီဇံ န ႐ုဟတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယန ေဟတုနာ တႆ ဓမၼာဘိသမေယာ ဘေဝယ်၊ ေသာ တႆ ေဟတု သမုစၧိေႏၷာ၊ အေဟတုနာ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာ ပထဝိယာ ဌာနမုပဂစၧႏၲိ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေတ ေယဝ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာ ဂဂေန ဌာနမုပဂစၧႏၲီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေတ ေယဝ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာ ပထဝိယာ ဌာနမုပဂစၧႏၲိ၊ ေကန ကာရေဏန ဂဂေန န တိ႒ႏၲီ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ေတသံ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠမုဂၢရာနံ ပတိ႒ာနာယ အာကာေသ ေဟတု၊ အေဟတုနာ န တိ႒ႏၲီ"တိ ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ေတန ေဒါေသန အဘိသမယေဟတု သမုစၧိေႏၷာ၊ ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုနာ အဘိသမေယာ န ေဟာတီတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ထေလ အဂၢိ ဇလတိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ေယဝ အဂၢိ ဥဒေက ဇလတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေသာ ေယဝ အဂၢိ ထေလ ဇလတိ၊ ေကန ကာရေဏန ဥဒေက န ဇလတီ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ အဂၢိႆ ဇလနာယ ဥဒေက ေဟတု၊ အေဟတုနာ န ဇလတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ေတန ေဒါေသန အဘိသမယေဟတု သမုစၧိေႏၷာ၊ ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုနာ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုနေပတံ အတၳံ စိေႏၲဟိ၊ န ေမ တတၳ စိတၱသညတၱိ ဘဝတိ၊ အဇာနႏၲႆ အသတိ ကုကၠဳေစၥ အာဝရဏံ ေဟာတီတိ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ။ "အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသံ ဟလာဟလံ အဇာနေႏၲန ခါယိတံ ဇီဝိတံ ဟရတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတိ။

"အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိ အဇာနိတြာ အကၠမႏၲံ ဍဟတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတိ။

"အပိ -၂၄၉ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနႏၲံ အာသီဝိေသာ ဍံသိတြာ ဇီဝိတံ ဟရတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတိ။

"နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ကာလိဂၤရာဇာ သမဏေကာလေညာ သတၱရတနပရိကိေဏၰာ ဟတၳိရတနမဘိ႐ုယွ ကုလဒႆနာယ ဂစၧေႏၲာ အဇာနေႏၲာပိ နာသကၡိ ေဗာဓိမ႑ႆ ဥပရိေတာ ဂႏၲဳံ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အဇာနေႏၲနပိ ကတံ ပါပံ အဘိသမယႏၲရာယကရံ ေဟာတီ"တိ? "ဇိနဘာသိတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ န သကၠာ ပဋိေကၠာသိတုံ၊ ဧေသာေဝတႆ အေတၳာ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အဘိသမယႏၲရာယကရပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ဒုႆီလပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂိဟိဒုႆီလႆ စ သမဏဒုႆီလႆ စ ေကာ ဝိေသေသာ၊ ကိ ံ နာနာကရဏံ၊ ဥေဘာေပေတ သမသမဂတိကာ၊ ဥဘိႏၷမၸိ သမသေမာ ဝိပါေကာ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ကိၪၥိ နာနာကာရဏံ အတၳီ"တိ?

"ဒသ ယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ သမဏဒုႆီလႆ ဂိဟိဒုႆီလေတာ ဝိေသေသန အတိေရကာ၊ ဒသဟိ စ ကာရေဏဟိ ဥတၱရိ ံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။

"ကတေမ ဒသ ဂုဏာ သမဏဒုႆီလႆ ဂိဟိဒုႆီလေတာ ဝိေသေသန အတိေရကာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဒုႆီေလာ ဗုေဒၶ သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ ဓေမၼ သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ သံေဃ သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ သျဗဟၼစာရီသု သဂါရေဝါ ေဟာတိ၊ ဥေဒၵသပရိပုစၧာယ ဝါယမတိ၊ သဝနဗဟုေလာ ေဟာတိ၊ ဘိႏၷသီေလာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုႆီေလာ ပရိသဂေတာ အာကပၸံ ဥပ႒ေပတိ၊ ဂရဟဘယာ ကာယိကံ ဝါစသိကံ ရကၡတိ၊ ပဓာနာဘိမုခၪၥႆ ေဟာတိ စိတၱံ၊ ဘိကၡဳသာမညံ ဥပဂေတာ ေဟာတိ။ ကေရာေႏၲာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဒုႆီေလာ ပါပံ ပဋိစၧႏၷံ အာစရတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ သပတိကာ နိလီယိတြာ ရဟေႆေနဝ ပါပမာစရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာပိ -၂၅၀ သမဏဒုႆီေလာ ပါပံ ပဋိစၧႏၷံ အာစရတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဂုဏာ သမဏဒုႆီလႆ ဂိဟိဒုႆီလေတာ ဝိေသေသန အတိေရကာ။

"ကတေမဟိ ဒသဟိ ကာရေဏဟိ ဥတၱရိ ံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ? အနဝဇၨကဝစဓာရဏတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဣသိသာမညဘ႑ဳလိဂၤဓာရဏေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ သံဃသမယမႏုပၸဝိ႒တာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဗုဒၶဓမၼသံဃသရဏဂတတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ပဓာနာသယနိေကတဝါသိတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဇိနသာသနဓရ [မူကြဲ-ဇိနသာသနဓန (သီ၊ ပီ၊)] ပရိေယသနေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ပဝရဓမၼေဒသနေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဓမၼဒီပဂတိပရာယဏတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ 'အေဂၢါ ဗုေဒၶါ'တိ ဧကႏၲဥဇုဒိ႒ိတာယပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ၊ ဥေပါသထသမာဒါနေတာပိ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ကာရေဏဟိ ဥတၱရိ ံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ ။

"သုဝိပေႏၷာပိ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ သုဗဟလမၸိ ကလလကဒၵမရေဇာဇလႅံ အပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုဝိပေႏၷာပိ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဏွာဒကံ သုကုဓိတမၸိ [မူကြဲ-သုကဌိတမၸိ (သီ၊ ပီ)၊ သုခုဌိတမၸိ (သ်ာ၊)] ဇၨလႏၲံ မဟႏၲံ အဂၢိကၡႏၶံ နိဗၺာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုဝိပေႏၷာပိ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ ဝိရသမၸိ ခုဒါဒုဗၺလ်ံ အပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုဝိပေႏၷာပိ သမဏဒုႆီေလာ ဒါယကာနံ ဒကၡိဏံ ဝိေသာေဓတိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတန ေဒဝါတိေဒေဝန မဇၩိမနိကာယဝရလၪၧေက ဒကၡိဏဝိဘေဂၤ ေဝယ်ာကရေဏ --

"'ေယာ သီလဝါ ဒုႆီေလသု ဒဒါတိ ဒါနံ၊ ဓေမၼန လဒၶံ သုပသႏၷစိေတၱာ။

အဘိသဒၵဟံ ကမၼဖလံ ဥဠာရံ၊ သာ ဒကၡိဏာ ဒါယကေတာ ဝိသုဇၩတီ"'တိ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၃။၃၈၂]။

"အစၧရိယံ -၂၅၁၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တာဝတကံ မယံ ပဥႇံ အပုစၧိမွ၊ တံ တြံ ၾသပေမၼဟိ ကာရေဏဟိ ဝိဘာေဝေႏၲာ အမတမဓုရံ သဝႏူပဂံ အကာသိ။ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ၊ သူေဒါ ဝါ သူဒေႏၲဝါသီ ဝါ တာဝတကံ မံသံ လဘိတြာ နာနာဝိေဓဟိ သမ႓ာေရဟိ သမၸာေဒတြာ ရာဇူပေဘာဂံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တာဝတကံ မယံ ပဥႇံ အပုစၧိမွ၊ တံ တြံ ၾသပေမၼဟိ ကာရေဏဟိ ဝိဘာေဝတြာ အမတမဓုရံ သဝႏူပဂံ အကာသီ"တိ။

ဒုႆီလပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဥဒကသတၱဇီဝပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမံ ဥဒကံ အဂၢိမွိ တပၸမာနံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓံ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဥဒကံ ဇီဝတိ၊ ကိ ံ ကီဠမာနံ သဒၵါယတိ၊ ဥဒါဟု အေညန ပဋိပီဠိတံ သဒၵါယတီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီဝတိ၊ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေဓကေစၥ တိတၳိယာ ဥဒကံ ဇီဝတီတိ သီေတာဒကံ ပဋိကၡိပိတြာ ဥဒကံ တာေပတြာ ေဝကတိကေဝကတိကံ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေတ တုေမွ ဂရဟႏၲိ ပရိဘဝႏၲိ 'ဧကိႁႏၵိယံ သမဏာ သက်ပုတၱိယာ ဇီဝံ ဝိေဟေဌႏၲီ'တိ၊ တံ ေတသံ ဂရဟံ ပရိဘဝံ ဝိေနာေဒဟိ အပေနဟိ နိစၧာေရဟီ"တိ။ "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီဝတိ၊ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ေသာဗ႓သရသရိတဒဟတဠာကကႏၵရပဒရဥဒပါနနိႏၷေပါကၡရဏိဂတံ ဝါတာတပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ပရိယာဒိယတိ ပရိကၡယံ ဂစၧတိ၊ အပိ ႏု တတၳ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီေဝယ်၊ တတၳာပိ ဥဒကံ သဒၵါေယယ်၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဇာနာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ'ႏၲိ။

"အပရမၸိ -၂၅၂၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ'တိ။ ယဒါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ တ႑ဳေလဟိ သမၼိႆိတံ ဘာဇနဂတံ ေဟာတိ ပိဟိတံ ဥဒၶေန အဌပိတံ၊ အပိ ႏု တတၳ ဥဒကံ သဒၵါယတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အစလံ ေဟာတိ သႏၲသႏၲ"ႏၲိ။ "တံ ေယဝ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဘာဇနဂတံ အဂၢိ ံ ဥဇၨာေလတြာ ဥဒၶေန ဌပိတံ ေဟာတိ၊ အပိ ႏု တတၳ ဥဒကံ အစလံ ေဟာတိ သႏၲသႏၲ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတီတိ။ ကိႆ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပါကတိကံ ဥဒကံ န စလတိ သႏၲသႏၲံ ေဟာတိ၊ ကိႆ ပန အဂၢိဂတံ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတီ"တိ? "ပါကတိကံ၊ ဘေႏၲ၊ ဥဒကံ န စလတိ၊ အဂၢိကတံ ပန ဥဒကံ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ"ႏၲိ။ "ဣမိနာပိ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဇာနာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ'တိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတိ။ ေဟာတိ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဃေရ ဃေရ ဥဒကဝါရကဂတံ ပိဟိတ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "အပိ ႏု တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတီ"တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အစလံ တံ ေဟာတိ ပါကတိကံ ဥဒကဝါရကဂတံ ဥဒက"ႏၲိ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ ခုဗ႓တိ လုဠတိ အာဝိလတိ ဦမိဇာတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶမေဓါ ဒိသာဝိဒိသံ ဂစၧတိ၊ ဥတၱရတိ ပတရတိ ေဖဏမာလီ ေဟာတိ၊ ဥႆကၠိတြာ ၾသႆကၠိတြာ [မူကြဲ-ၾသႆကၠိတြာ"တိ ပဒံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ] ေဝလာယ ပဟရတိ သဒၵါယတိ ဗဟုဝိဓ"'ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုတပုဗၺံ ဧတံ မယာ ဒိ႒ပုဗၺၪၥ 'မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ ဟတၳသတမၸိ ေဒြပိ ဟတၳသတာနိ ဂဂေန ဥႆကၠတီ"'တိ။ "ကိႆ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကဝါရကဂတံ ဥဒကံ န စလတိ န သဒၵါယတိ၊ ကိႆ ပန မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ သဒၵါယတီ"တိ? "ဝါတေဝဂႆ မဟႏၲတာယ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ သဒၵါယတိ၊ ဥဒကဝါရကဂတံ ဥဒကံ အဃ႗ိတံ ေကဟိစိ -၂၅၃ န စလတိ န သဒၵါယတီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတေဝဂႆ မဟႏၲတာယ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ စလတိ သဒၵါယတိ ဧဝေမဝ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ"တိ။

"နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေဘရိေပါကၡရံ သုကၡံ သုေကၡန ေဂါစေမၼန ၾသနႏၶႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"။ "အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေဘရိယာ ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ အတၳီ"တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဘရီ သဒၵါယတီ"တိ? "ဣတၳိယာ ဝါ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိသႆ ဝါ တေဇၨန ဝါယာေမနာ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳိယာ ဝါ ပုရိသႆ ဝါ တေဇၨန ဝါယာေမန ေဘရီ သဒၵါယတိ၊ ဧဝေမဝ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဇာနာဟိ 'နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ၊ အဂၢိသႏၲာပေဝဂႆ မဟႏၲတာယ ဥဒကံ သဒၵါယတီ'တိ။

"မယွမၸိ တာဝ၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ပုစၧိတဗၺံ အတၳိ၊ ဧဝေမေသာ ပေဥႇာ သုဝိနိစၧိေတာ ေဟာတိ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺဟိပိ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါယတိ၊ ဥဒါဟု ဧကေစၥဟိ ေယဝ ဘာဇေနဟိ တပၸမာနံ သဒၵါယတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သေဗၺဟိပိ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါယတိ၊ ဧကေစၥဟိ ေယဝ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါယတီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဇဟိေတာသိ သကသမယံ၊ ပစၥာဂေတာသိ မမ ဝိသယံ၊ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺဟိပိ ဘာဇေနဟိ ဥဒကံ တပၸမာနံ သဒၵါေယယ်၊ ယုတၱမိဒံ 'ဥဒကံ ဇီဝတီ'တိ ဝတၱဳံ။ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဒြယံ ေဟာတိ၊ ယံ သဒၵါယတိ၊ တံ ဇီဝတိ၊ ယံ န သဒၵါယတိ၊ တံ န ဇီဝတီတိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဇီေဝယ်၊ မဟႏၲာနံ ဟတၳိနာဂါနံ ဥႆႏၷကာယာနံ ပဘိႏၷာနံ ေသာ႑ာယ ဥႆိၪၥိတြာ မုေခ ပကၡိပိတြာ ကုစၧိ ံ ပေဝသယႏၲာနံ၊ တမၸိ ဥဒကံ ေတသံ ဒႏၲႏၲေရ စိပၸိယမာနံ သဒၵါေယယ်။ ဟတၳသတိကာပိ မဟာနာဝါ ဂ႐ုကာ ဘာရိကာ အေနကသတသဟႆဘာရပရိပူရာ မဟာသမုေဒၵ ဝိစရႏၲိ၊ တာဟိပိ စိပၸိယမာနံ ဥဒကံ သဒၵါေယယ်။ မဟတိမဟႏၲာပိ မစၧာ အေနကသတေယာဇနိကကာယာ တိမီ တိမိဂၤလာ တိမိရပိဂၤလာ အဗ႓ႏၲေရ နိမုဂၢါ မဟာသမုေဒၵ နိဝါသ႒ာနတာယ ပဋိဝသႏၲာ မဟာဥဒကဓာရာ အာစမႏၲိ ဓမႏၲိ စ၊ ေတသမၸိ တံ ဒႏၲႏၲေရပိ ဥဒရႏၲေရပိ စိပၸိယမာနံ ဥဒကံ သဒၵါေယယ်။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝ႐ူေပဟိ ဧဝ႐ူေပဟိ မဟေႏၲဟိ ပဋိပီဠေနဟိ ပဋိပီဠိတံ ဥဒကံ န သဒၵါယတိ တသၼာပိ နတၳိ ဥဒေက ဇီေဝါ ဝါ သေတၱာ ဝါတိ၊ ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာေရဟီ"တိ။

"သာဓု -၂၅၄၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒါသာဂေတာ ပေဥႇာ အႏုစၧဝိကာယ ဝိဘတၱိယာ ဝိဘေတၱာ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟဂၣံ မဏိရတနံ ေဆကံ အာစရိယံ ကုသလံ သိကၡိတံ မဏိကာရံ ပါပုဏိတြာ ကိတၱိ ံ လေဘယ် ေထာမနံ ပသံသံ၊ မုတၱာရတနံ ဝါ မုတၱိကံ ဒုႆရတနံ ဝါ ဒုႆိကံ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ ဝါ ဂႏၶိကံ ပါပုဏိတြာ ကိတၱိ ံ လေဘယ် ေထာမနံ ပသံသံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒါသာဂေတာ [မူကြဲ-ေဒသာဂေတာ (သီ၊ ပီ၊)] ပေဥႇာ အႏုစၧဝိကာယ ဝိဘတၱိယာ ဝိဘေတၱာ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဥဒကသတၱဇီဝပေဥႇာ နဝေမာ။

ဗုဒၶဝေဂၢါ ပဌေမာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ နဝ ပဥႇာ။

၂။ နိပၸပၪၥဝေဂၢါ

၁။ နိပၸပၪၥပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၂၅၅ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'နိပၸပၪၥာရာမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရထ နိပၸပၪၥရတိေနာ'တိ၊ ကတမံ တံ နိပၸပၪၥ"ႏၲိ? "ေသာတာပတၱိဖလံ၊ မဟာရာဇ၊ နိပၸပၪၥံ၊ သကဒါဂါမိဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ အနာဂါမိဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ အရဟတၱဖလံ နိပၸပၪၥ"ႏၲိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေသာတာပတၱိဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ သကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟတၱဖလံ နိပၸပၪၥံ၊ ကိႆ ပန ဣေမ ဘိကၡဴ ဥဒၵိသႏၲိ ပရိပုစၧႏၲိ သုတၱံ ေဂယ်ံ ေဝယ်ာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတၱကံ ဇာတကံ အဗ႓ဳတဓမၼံ ေဝဒလႅံ၊ နဝကေမၼန ပလိဗုဇၩႏၲိ ဒါေနန စ ပူဇာယ စ၊ နႏု ေတ ဇိနပၸဋိကၡိတၱံ ကမၼံ ကေရာတီ"တိ?

"ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဥဒၵိသႏၲိ ပရိပုစၧႏၲိ သုတၱံ ေဂယ်ံ ေဝယ်ာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတၱကံ ဇာတကံ အဗ႓ဳတဓမၼံ ေဝဒလႅံ၊ နဝကေမၼန ပလိဗုဇၩႏၲိ ဒါေနန စ ပူဇာယ စ၊ သေဗၺ ေတ နိပၸပၪၥႆ ပတၱိယာ ကေရာႏၲိ။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန နိပၸပစ ေဟာႏၲိ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣေမဟိ ပေယာေဂဟိ နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေကာ ပုရိေသာ ေခေတၱ ဗီဇံ ေရာေပတြာ အတၱေနာ ယထာဗလဝီရိေယန ဝိနာ ပါကာရဝတိယာ ဓညံ ဥဒၶေရယ်၊ ဧေကာ ပုရိေသာ ေခေတၱ ဗီဇံ ေရာေပတြာ ဝနံ ပဝိသိတြာ က႒ၪၥ သာခၪၥ ဆိႏၵိတြာ ဝတိပါကာရံ ကတြာ ဓညံ ဥဒၶေရယ်။ ယာ တတၳ တႆ ဝတိပါကာရပရိေယသနာ၊ သာ ဓညတၳာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ၊ ဝိနာ ဝတိပါကာရံ ပုရိေသာ ဝိယ ဓညဳဒၶါေရာ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣေမဟိ ပေယာေဂဟိ နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ၊ ဝတိပါကာရံ ကတြာ ပုရိေသာ ဝိယ ဓညဳဒၶါေရာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ မဟတိမဟေႏၲ အမၺ႐ုကၡမတၳေက ဖလပိ႑ိ ဘေဝယ်၊ အထ တတၳ ေယာ ေကာစိ ဣဒၶိမာ အာဂႏ႖ာ တႆ ဖလံ ဟေရယ်၊ ေယာ ပန တတၳ အနိဒၶိမာ၊ ေသာ က႒ၪၥ ဝလႅိၪၥ ဆိႏၵိတြာ နိေႆဏိ ံ ဗႏၶိတြာ တာယ တံ ႐ုကၡံ အဘိ႐ုဟိတြာ ဖလံ ဟေရယ်။ ယာ တတၳ -၂၅၆ တႆ နိေႆဏိပရိေယသနာ၊ သာ ဖလတၳာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန နိပၸပၪၥာ ေဟာႏၲိ၊ ဣဒၶိမာ ဝိယ ႐ုကၡဖလံ ဟရေႏၲာ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣမိနာ ပေယာေဂန သစၥာနိ အဘိသေမႏၲိ၊ နိေႆဏိယာ ဝိယ ပုရိေသာ ႐ုကၡဖလံ ဟရေႏၲာ ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဧေကာ ပုရိေသာ အတၳကရဏိေကာ ဧကေကာ ေယဝ သာမိကံ ဥပဂႏ႖ာ အတၳံ သာေဓတိ။ ဧေကာ ဓနဝါ ဓနဝေသန ပရိသံ ဝေၯတြာ ပရိသာယ အတၳံ သာေဓတိ။ ယာ တတၳ တႆ ပရိသပရိေယသနာ၊ သာ အတၳတၳာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သဘာဝပရိသုဒၶါ ပုေဗၺ ဝါသိတဝါသနာ၊ ေတ ဧကစိတၱကၡေဏန ဆသု အဘိညာသု ဝသိဘာဝံ ပါပုဏႏၲိ၊ ပုရိေသာ ဝိယ ဧကေကာ အတၳသိဒၶိ ံ ကေရာေႏၲာ။ ေယ ပန ေတ ဘိကၡဴ မဟာရဇကၡာ၊ ေတ ဣေမဟိ ပေယာေဂဟိ သာမညတၳမဘိသာေဓႏၲိ၊ ပရိသာယ ဝိယ ပုရိေသာ အတၳသိဒၶိ ံ ကေရာေႏၲာ။

"ဥေဒၵေသာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာေရာ၊ ပရိပုစၧာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမၼမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ ေတသု ေတသု ကရဏီေယသု။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ရာဇူပေသဝီ ကတာဝီ အမစၥဘဋဗလေဒါဝါရိကအနီက႒ပါရိသဇၨဇေနဟိ၊ ေတ တႆ ကရဏီေယ အႏုပၸေတၱ သေဗၺပိ ဥပကာရာ ေဟာႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဒၵေသာပိ ဗဟုကာေရာ၊ ပရိပုစၧာပိ ဗဟုကာရာ၊ နဝကမၼမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ဒါနမၸိ ဗဟုကာရံ၊ ပူဇာပိ ဗဟုကာရာ ေတသု ေတသု ကရဏီေယသု။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺပိ အဘိဇာတိပရိသုဒၶါ ဘေဝယ်ဳံ၊ အႏုသာသေနန [မူကြဲ-အႏုသာသေကန (သီ၊ ပီ၊)] ကရဏီယံ န ဘေဝယ်။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဝေနန ကရဏီယံ ေဟာတိ၊ ေထေရာ၊ မဟာရာဇ၊ သာရိပုေတၱာ အပရိမိတမသေခၤယ်ကပၸံ ဥပါဒါယ ဥပစိတကုသလမူေလာ ပညာယ ေကာဋိ ံ ဂေတာ၊ ေသာပိ ဝိနာ သဝေနန နာသကၡိ အာသဝကၡယံ ပါပုဏိတုံ။ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုကာရံ သဝနံ၊ တထာ ဥေဒၵေသာပိ ပရိပုစၧာပိ။ တသၼာ ဥေဒၵသပရိပုစၧာပိ နိပၸပၪၥာ သခၤတာ"တိ။ "သုနိဇၩာပိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

နိပၸပၪၥပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ခီဏာသဝဘာဝပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ -၂၅၇ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ေယာ ဂိဟီ အရဟတၱံ ပေတၱာ၊ ေဒြ ဝါႆ ဂတိေယာ ဘဝႏၲိ အနညာ၊ တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။ န ေသာ ဒိဝေသာ သကၠာ အတိကၠေမတု'ႏၲိ။ သေစ ေသာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တသၼိ ံ ဒိဝေသ အာစရိယံ ဝါ ဥပဇၩာယံ ဝါ ပတၱစီဝရံ ဝါ န လေဘထ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ အရဟာ သယံ ဝါ ပဗၺေဇယ် ဒိဝသံ ဝါ အတိကၠေမယ်၊ အေညာ ေကာစိ အရဟာ ဣဒၶိမာ အာဂႏ႖ာ တံ ပဗၺာေဇယ် ဝါ ပရိနိဗၺာေယယ် ဝါ"တိ? "န ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ သယံ ပဗၺေဇယ်၊ သယံ ပဗၺဇေႏၲာ ေထယ်ံ အာပဇၨတိ၊ န စ ဒိဝသံ အတိကၠေမယ်၊ အညႆ အရဟႏၲႆ အာဂမနံ ဘေဝယ် ဝါ န ဝါ ဘေဝယ်၊ တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပရိနိဗၺာေယယ်ာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟတၱႆ သႏၲဘာေဝါ ဝိဇဟိေတာ ေဟာတိ၊ ေယန အဓိဂတႆ ဇီဝိတဟာေရာ ဘဝတီ"တိ။

"ဝိသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိဟိလိဂၤ ံ၊ ဝိသေမ လိေဂၤ လိဂၤဒုဗၺလတာယ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ အရဟတၱႆ၊ ဂိဟိလိဂၤေႆေဝေသာ ေဒါေသာ ယဒိဒံ လိဂၤဒုဗၺလတာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ အာယုပါလကံ ဇီဝိတရကၡကံ ဝိသမေကာ႒ႆ မႏၵဒုဗၺလဂဟဏိကႆ အဝိပါေကန ဇီဝိတံ ဟရတိ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ ေဘာဇနႆ၊ ေကာ႒ေႆေဝေသာ ေဒါေသာ ယဒိဒံ အဂၢိဒုဗၺလတာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသေမ လိေဂၤ လိဂၤဒုဗၺလတာယ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒါေသာ အရဟတၱႆ၊ ဂိဟိလိဂၤေႆေဝေသာ ေဒါေသာ ယဒိဒံ လိဂၤဒုဗၺလတာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ တိဏသလာကံ ဥပရိ ဂ႐ုေက ပါသာေဏ ဌပိေတ ဒုဗၺလတာယ ဘိဇၨိတြာ ပတတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ ေတန လိေဂၤန အရဟတၱံ ဓာေရတုံ အသေကၠာေႏၲာ တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဗေလာ ဒုဗၺေလာ နိဟီနဇေစၥာ ပရိတၱပုေညာ မဟတိမဟာရဇၨံ လဘိတြာ ခေဏန ပရိပတတိ ပရိဓံသတိ ၾသသကၠတိ၊ န သေကၠာတိ ဣႆရိယံ ဓာေရတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ဂိဟီ ေတန လိေဂၤန အရဟတၱံ -၂၅၈ ဓာေရတုံ န သေကၠာတိ၊ ေတန ကာရေဏန တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပဗၺဇတိ ဝါ ပရိနိဗၺာယတိ ဝါ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ခီဏာသဝဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ခီဏာသဝသတိသေမၼာသပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ အရဟေတာ သတိသေမၼာေသာ"တိ? "ဝိဂတသတိသေမၼာသာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေႏၲာ၊ နတၳိ အရဟႏၲာနံ သတိသေမၼာေသာ"တိ။ "အာပေဇၨယ် ပန၊ ဘေႏၲ၊ အရဟာ အာပတၱိ"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိသၼိ ံ ဝတၳဳသၼိ"ႏၲိ? "ကုဋိကာေရ၊ မဟာရာဇ၊ သၪၥရိေတၱ၊ ဝိကာေလ ကာလသညာယ၊ ပဝါရိေတ အပၸဝါရိတသညာယ၊ အနတိရိေတၱ အတိရိတၱသညာယာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ေယ အာပတၱိ ံ အာပဇၨႏၲိ၊ ေတ ဒြီဟိ ကာရေဏဟိ အာပဇၨႏၲိ အနာဒရိေယန ဝါ အဇာနေနန ဝါ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ အရဟေတာ အနာဒရိယံ ေဟာတိ၊ ယံ အရဟာ အာပတၱိ ံ အာပဇၨတီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟာ အာပတၱိ ံ အာပဇၨတိ၊ နတၳိ စ အရဟေတာ အနာဒရိယံ၊ ေတန ဟိ အတၳိ အရဟေတာ သတိသေမၼာေသာ"တိ? "နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ သတိသေမၼာေသာ၊ အာပတၱိၪၥ အရဟာ အာပဇၨတီ"တိ။

"ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟိ၊ ကိ ံ တတၳ ကာရဏ"ႏၲိ? "ေဒြေမ၊ မဟာရာဇ၊ ကိေလသာ ေလာကဝဇၨံ ပဏၰတၱိဝဇၨၪၥာတိ။ ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကဝဇၨံ? ဒသ အကုသလကမၼပထာ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ ေလာကဝဇၨံ။ ကတမံ ပဏၰတၱိဝဇၨံ? ယံ ေလာေက အတၳိ သမဏာနံ အနႏုစၧဝိကံ အနႏုေလာမိကံ၊ ဂိဟီနံ အနဝဇၨံ။ တတၳ ဘဂဝါ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညေပတိ 'ယာဝဇီဝံ အနတိကၠမနီယ'ႏၲိ။ ဝိကာလေဘာဇနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကႆ အနဝဇၨံ၊ တံ ဇိနသာသေန ဝဇၨံ။ ဘူတဂါမဝိေကာပနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကႆ အနဝဇၨံ၊ တံ ဇိနသာသေန ဝဇၨံ။ ဥဒေက ဟႆဓမၼံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကႆ အနဝဇၨံ၊ တံ ဇိနသာသေန ဝဇၨံ။ ဣတိ ဧဝ႐ူပါနိ ဧဝ႐ူပါနိ၊ မဟာရာဇ -၂၅၉၊ ဇိနသာသေန ဝဇၨာနိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ ပဏၰတၱိဝဇၨံ။

"ေလာကဝဇၨံ အဘေဗၺာ ခီဏာသေဝါ တံ အဇၩာစရိတုံ၊ ယံ ကိေလသံ ပဏၰတၱိဝဇၨံ၊ တံ အဇာနေႏၲာ အာပေဇၨယ်။ အဝိသေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကစၥႆ အရဟေတာ သဗၺံ ဇာနိတုံ၊ န ဟိ တႆ ဗလံ အတၳိ သဗၺံ ဇာနိတုံ။ အနညာတံ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ ဣတၳိပုရိသာနံ နာမမၸိ ေဂါတၱမၸိ၊ မေဂၢါပိ တႆ မဟိယာ အနညာေတာ၊ ဝိမုတၱိ ံ ေယဝ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကေစၥာ အရဟာ ဇာေနယ်၊ ဆဠဘိေညာ အရဟာ သကဝိသယံ ဇာေနယ်၊ သဗၺညဴ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာဝ သဗၺံ ဇာနာတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ခီဏာသဝသတိသေမၼာသပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ေလာေက နတၳိဘာဝပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒိႆႏၲိ ေလာေက ဗုဒၶါ၊ ဒိႆႏၲိ ပေစၥကဗုဒၶါ၊ ဒိႆႏၲိ တထာဂတႆ သာဝကာ၊ ဒိႆႏၲိ စကၠဝတၱိရာဇာေနာ၊ ဒိႆႏၲိ ပေဒသရာဇာေနာ၊ ဒိႆႏၲိ ေဒဝမႏုႆာ၊ ဒိႆႏၲိ သဓနာ၊ ဒိႆႏၲိ အဓနာ၊ ဒိႆႏၲိ သုဂတာ၊ ဒိႆႏၲိ ဒုဂၢတာ၊ ဒိႆတိ ပုရိသႆ ဣတၳိလိဂၤ ံ ပါတုဘူတံ၊ ဒိႆတိ ဣတၳိယာ ပုရိသလိဂၤ ံ ပါတုဘူတံ၊ ဒိႆတိ သုကတံ ဒုကၠတံ ကမၼံ၊ ဒိႆႏၲိ ကလ်ာဏပါပကာနံ ကမၼာနံ ဝိပါကူပေဘာဂိေနာ သတၱာ၊ အတၳိ ေလာေက သတၱာ အ႑ဇာ ဇလာဗုဇာ သံေသဒဇာ ၾသပပါတိကာ၊ အတၳိ သတၱာ အပဒါ ဒြိပဒါ စတုပၸဒါ ဗဟုပၸဒါ၊ အတၳိ ေလာေက ယကၡာ ရကၡသာ ကုမ႓႑ာ အသုရာ ဒါနဝါ ဂႏၶဗၺာ ေပတာ ပိသာစာ၊ အတၳိ ကိႏၷရာ မေဟာရဂါ နာဂါ သုပဏၰာ သိဒၶါ ဝိဇၨာဓရာ၊ အတၳိ ဟတၳီ အႆာ ဂါေဝါ မဟိ ံသာ [မူကြဲ-မဟိသာ (သီ၊ ပီ၊)] ၾသ႒ာ ဂျဒဘာ အဇာ ဧဠကာ မိဂါ သူကရာ သီဟာ ဗ်ဂၣါ ဒီပီ အစၧာ ေကာကာ တရစၧာ ေသာဏာ သိဂၤါလာ၊ အတၳိ ဗဟုဝိဓာ သကုဏာ၊ အတၳိ သုဝဏၰံ ရဇတံ မုတၱာ မဏိ သေခၤါ သိလာ ပဝါဠံ ေလာဟိတေကၤါ မသာရဂလႅံ ေဝဠဳရိေယာ ဝဇိရံ ဖလိကံ ကာဠေလာဟံ တမၺေလာဟံ ဝ႗ေလာဟံ ကံသေလာဟံ၊ အတၳိ ေခါမံ ေကာေသယ်ံ ကပၸါသိကံ သာဏံ ဘဂၤ ံ ကမၺလံ၊ အတၳိ သာလိ ဝီဟိ ယေဝါ ကဂၤု ကုျဒဴေသာ ဝရေကာ ေဂါဓူေမာ -၂၆၀ မုေဂၢါ၊ မာေသာ တိလံ ကုလတၳံ၊ အတၳိ မူလဂေႏၶာ သာရဂေႏၶာ ေဖဂၢဳဂေႏၶာ တစဂေႏၶာ ပတၱဂေႏၶာ ပုပၹဂေႏၶာ ဖလဂေႏၶာ သဗၺဂေႏၶာ၊ အတၳိ တိဏ လတာ ဂစၧ ႐ုကၡ ၾသသဓိ ဝနပၸတိ နဒီ ပဗၺတ သမုဒၵ မစၧကစၧပါ သဗၺံ ေလာေက အတၳိ။ ယံ၊ ဘေႏၲ၊ ေလာေက နတၳိ၊ တံ ေမ ကေထဟီ"တိ။

"တီဏိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက နတၳိ။ ကတမာနိ တီဏိ? သေစတနာ ဝါ အေစတနာ ဝါ အဇရာမရာ ေလာေက နတၳိ၊ သခၤါရာနံ နိစၥတာ နတၳိ၊ ပရမေတၳန သတၱဴပလဒၶိ နတၳိ၊ ဣမာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တီဏိ ေလာေက နတၳီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ေလာေက နတၳိဘာဝပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ အကမၼဇာဒိပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒိႆႏၲိ ေလာေက ကမၼနိဗၺတၱာ၊ ဒိႆႏၲိ ေဟတုနိဗၺတၱာ၊ ဒိႆႏၲိ ဥတုနိဗၺတၱာ၊ ယံ ေလာေက အကမၼဇံ အေဟတုဇံ အႏုတုဇံ၊ တံ ေမ ကေထဟီ"တိ။ "ေဒြေမ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကသၼိ ံ အကမၼဇာ အေဟတုဇာ အႏုတုဇာ။ ကတေမ ေဒြ? အာကာေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အကမၼေဇာ အေဟတုေဇာ အႏုတုေဇာ၊ နိဗၺာနံ၊ မဟာရာဇ၊ အကမၼဇံ အေဟတုဇံ အႏုတုဇံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ အကမၼဇာ အေဟတုဇာ အႏုတုဇာ"တိ။

"မာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇိနဝစနံ မေကၡဟိ၊ မာ အဇာနိတြာ ပဥႇံ ဗ်ာကေရာဟီ"တိ။ "ကိ ံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဟံ ဝဒါမိ၊ ယံ မံ တြံ ဧဝံ ဝေဒသိ 'မာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇိနဝစနံ မေကၡဟိ၊ မာ အဇာနိတြာ ပဥႇံ ဗ်ာကေရာဟီ"'တိ? "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယုတၱမိဒံ တာဝ ဝတၱဳံ 'အာကာေသာ အကမၼေဇာ အေဟတုေဇာ အႏုတုေဇာ'တိ။ အေနကသေတဟိ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏဟိ ဘဂဝတာ သာဝကာနံ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာေတာ၊ အထ စ ပန တြံ ဧဝံ ဝေဒသိ 'အေဟတုဇံ နိဗၺာန"'ႏၲိ။ "သစၥံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အေနကသေတဟိ ကာရေဏဟိ သာဝကာနံ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာေတာ၊ န စ ပန နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု အကၡာေတာ"တိ။

"ဧတၳ မယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အႏၶကာရေတာ အႏၶကာရတရံ ပဝိသာမ၊ ဝနေတာ ဝနတရံ ပဝိသာမ၊ ဂဟနေတာ ဂဟနတရံ [မူကြဲ-ဂဟနႏၲရေတာ ဂဟနႏၲရံ (က၊)] ပဝိသာမ၊ ယၾတ ဟိ နာမ -၂၆၁ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ တႆ ပန ဓမၼႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု နတၳိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ ေတန ဟိ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယပိ ေဟတု ဣစၧိတေဗၺာ။

"ယထာ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုတၱႆ ပိတာ အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန ပိတုေနာပိ ပိတာ ဣစၧိတေဗၺာ။ ယထာ အေႏၲဝါသိကႆ အာစရိေယာ အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန အာစရိယႆပိ အာစရိေယာ ဣစၧိတေဗၺာ ။ ယထာ အကၤုရႆ ဗီဇံ အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန ဗီဇႆပိ ဗီဇံ ဣစၧိတဗၺံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယပိ ေဟတု ဣစၧိတေဗၺာ။

"ယထာ ႐ုကၡႆ ဝါ လတာယ ဝါ အေဂၢ သတိ ေတန ကာရေဏန မဇၩမၸိ အတၳိ၊ မူလမၸိ အတၳိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ ေတန ကာရေဏန နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယပိ ေဟတု ဣစၧိတေဗၺာ"'တိ။

"အႏုပၸါဒနီယံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ တသၼာ န နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု အကၡာေတာ"တိ။ "ဣဃၤ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ ဒေႆတြာ ကာရေဏန မံ သညာေပဟိ၊ ယထာဟံ ဇာေနယ်ံ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ ေဟတု အတၳိ၊ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု နတၳီ"တိ။

"ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠစၥံ ေသာတံ ၾသဒဟ၊ သာဓုကံ သုေဏာဟိ၊ ဝကၡာမိ တတၳ ကာရဏံ၊ သကၠဳေဏယ်၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန ဣေတာ ဟိမဝႏၲံ ပဗၺတရာဇံ ဥပဂႏၲဳ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "သကၠဳေဏယ် ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန ဟိမဝႏၲံ ပဗၺတရာဇံ ဣဓ အာဟရိတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာတုံ၊ န သကၠာ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု ဒေႆတုံ။

"သကၠဳေဏယ်၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန မဟာသမုဒၵံ နာဝါယ ဥတၱရိတြာ ပါရိမတီရံ ဂႏၲဳ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ? "သကၠဳေဏယ် ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန မဟာသမုဒၵႆ ပါရိမတီရံ ဣဓ အာဟရိတု"ႏၲိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ နိဗၺာနႆ သစၧိကိရိယာယ မေဂၢါ အကၡာတုံ၊ န သကၠာ နိဗၺာနႆ ဥပၸါဒါယ ေဟတု ဒေႆတုံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? အသခၤတတၱာ ဓမၼႆာ"တိ။

"အသခၤတံ -၂၆၂၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာန"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အသခၤတံ နိဗၺာနံ န ေကဟိစိ ကတံ၊ နိဗၺာနံ၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတၱဗၺံ ဥပၸႏၷႏၲိ ဝါ အႏုပၸႏၷႏၲိ ဝါ ဥပၸါဒနီယႏၲိ ဝါ အတီတႏၲိ ဝါ အနာဂတႏၲိ ဝါ ပစၥဳပၸႏၷႏၲိ ဝါ စကၡဳဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ေသာတဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဃာနဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဇိဝွါဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ကာယဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနံ န ဥပၸႏၷံ န အႏုပၸႏၷံ န ဥပၸါဒနီယံ န အတီတံ န အနာဂတံ န ပစၥဳပၸႏၷံ န စကၡဳဝိေညယ်ံ န ေသာတဝိေညယ်ံ န ဃာနဝိေညယ်ံ န ဇိဝွါဝိေညယ်ံ န ကာယဝိေညယ်ံ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ နတၳိဓမၼံ နိဗၺာနံ အပဒိသထ 'နတၳိ နိဗၺာန'ႏၲိ။ "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ မေနာဝိေညယ်ံ နိဗၺာနံ၊ ဝိသုေဒၶန မာနေသန ပဏီေတန ဥဇုေကန အနာဝရေဏန နိရာမိေသန သမၼာပဋိပေႏၷာ အရိယသာဝေကာ နိဗၺာနံ ပႆတီ"တိ။

"ကီဒိသံ ပန တံ၊ ဘေႏၲ၊ နိဗၺာနံ၊ ယံ တံ ၾသပေမၼဟိ အာဒီပနီယံ ကာရေဏဟိ မံ သညာေပဟိ၊ ယထာ အတၳိဓမၼံ ၾသပေမၼဟိ အာဒီပနီယ"ႏၲိ။ "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါေတာ နာမာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဣဃၤ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတံ ဒေႆဟိ ဝဏၰေတာ ဝါ သဏၭာနေတာ ဝါ အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ ဒီဃံ ဝါ ရႆံ ဝါ"တိ။ "န သကၠာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝါေတာ ဥပဒႆယိတုံ၊ န ေသာ ဝါေတာ ဟတၳဂၢဟဏံ ဝါ နိမၼဒၵနံ ဝါ ဥေပတိ၊ အပိ စ အတၳိ ေသာ ဝါေတာ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ န သကၠာ ဝါေတာ ဥပဒႆယိတုံ၊ ေတန ဟိ နတၳိ ဝါေတာ"တိ? "ဇာနာမဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝါေတာ အတၳီတိ ေမ ဟဒေယ အႏုပဝိ႒ံ၊ န စာဟံ သေကၠာမိ ဝါတံ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ နိဗၺာနံ၊ န စ သကၠာ နိဗၺာနံ ဥပဒႆယိတုံ ဝေဏၰန ဝါ သဏၭာေနန ဝါ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သူပဒႆိတံ ၾသပမၼံ၊ သုနိဒၵိ႒ံ ကာရဏံ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမိ 'အတၳိ နိဗၺာန"'ႏၲိ။

အကမၼဇာဒိပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ကမၼဇာဒိပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတေမ ဧတၳ ကမၼဇာ၊ ကတေမ ေဟတုဇာ၊ ကတေမ ဥတုဇာ၊ ကတေမ န ကမၼဇာ၊ န ေဟတုဇာ၊ န ဥတုဇာ"တိ? "ေယ ေကစိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ သေစတနာ၊ သေဗၺ ေတ ကမၼဇာ၊ အဂၢိ စ သဗၺာနိ စ -၂၆၃ ဗီဇဇာတာနိ ေဟတုဇာနိ၊ ပထဝီ စ ပဗၺတာ စ ဥဒကၪၥ ဝါေတာ စ၊ သေဗၺ ေတ ဥတုဇာ၊ အာကာေသာ စ နိဗၺာနၪၥ ဣေမ ေဒြ အကမၼဇာ အေဟတုဇာ အႏုတုဇာ။ နိဗၺာနံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ န ဝတၱဗၺံ ကမၼဇႏၲိ ဝါ ေဟတုဇႏၲိ ဝါ ဥတုဇႏၲိ ဝါ ဥပၸႏၷႏၲိ ဝါ အႏုပၸႏၷႏၲိ ဝါ ဥပၸါဒနီယႏၲိ ဝါ အတီတႏၲိ ဝါ အနာဂတႏၲိ ဝါ ပစၥဳပၸႏၷႏၲိ ဝါ စကၡဳဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ေသာတဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဃာနဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ဇိဝွါဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ ကာယဝိေညယ်ႏၲိ ဝါ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မေနာဝိေညယ်ံ နိဗၺာနံ၊ ယံ ေသာ သမၼာပဋိပေႏၷာ အရိယသာဝေကာ ဝိသုေဒၶန ဉာေဏန ပႆတီ"တိ။ "ရမဏီေယာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ သုဝိနိစၧိေတာ နိႆံသေယာ ဧကႏၲဂေတာ၊ ဝိမတိ ဥပၸစၧိႏၷာ၊ တြံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇၨာ"တိ။

ကမၼဇာဒိပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ယကၡပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေလာေက ယကၡာ နာမာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေလာေက ယကၡာ နာမာ"တိ။ "စဝႏၲိ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ၊ ယကၡာ တမွာ ေယာနိယာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ စဝႏၲိ ေတ ယကၡာ တမွာ ေယာနိယာ"တိ။ "ကိႆ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတသံ မတာနံ ယကၡာနံ သရီရံ န ဒိႆတိ၊ ကုဏပဂေႏၶာပိ န ဝါယတီ"တိ? "ဒိႆတိ၊ မဟာရာဇ၊ မတာနံ ယကၡာနံ သရီရံ၊ ကုဏပဂေႏၶာပိ ေတသံ ဝါယတိ၊ မတာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ယကၡာနံ သရီရံ ကီဋဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ကိမိဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ကိပိလႅိကဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ပဋဂၤဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ အဟိဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ဝိစၧိကဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ သတပဒိဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ ဒိဇဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတိ၊ မိဂဝေဏၰန ဝါ ဒိႆတီ"တိ။ "ေကာ ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေညာ ဣဒံ ပဥႇံ ပုေ႒ာ ဝိသေဇၨယ် အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ"တိ။

ယကၡပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ အနဝေသသသိကၡာပဒပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ အေဟသုံ တိကိစၧကာနံ ပုဗၺကာ အာစရိယာ ေသယ်ထိဒံ၊ နာရေဒါ ဓမၼႏၲရီ [မူကြဲ-ဓႏြႏၲရီ (?)] အဂႋရေသာ ကပိေလာ က႑ရဂၢိ သာေမာ -၂၆၄ အတုေလာ ပုဗၺကစၥာယေနာ၊ သေဗၺေပေတ အာစရိယာ သကိ ံ ေယဝ ေရာဂုပၸတၱိၪၥ နိဒါနၪၥ သဘာဝၪၥ သမု႒ာနၪၥ တိကိစၧၪၥ ကိရိယၪၥ သိဒၶါသိဒၶၪၥ သဗၺံ တံ [မူကြဲ-သႏၲံ (က၊)] နိရဝေသသံ ဇာနိတြာ 'ဣမသၼိ ံ ကာေယ ဧတၱကာ ေရာဂါ ဥပၸဇၨိႆႏၲီ'တိ ဧကပၸဟာေရန ကလာပဂၢါဟံ ကရိတြာ သုတၱံ ဗႏၶိ ံသု၊ အသဗၺညဳေနာ ဧေတ သေဗၺ၊ ကိႆ ပန တထာဂေတာ သဗၺညဴ သမာေနာ အနာဂတံ ကိရိယံ ဗုဒၶဉာေဏန ဇာနိတြာ 'ဧတၱေက နာမ ဝတၳဳသၼိ ံ ဧတၱကံ နာမ သိကၡာပဒံ ပညေပတဗၺံ ဘဝိႆတီ'တိ ပရိစၧိႏၵိတြာ အနဝေသသေတာ သိကၡာပဒံ န ပညေပသိ၊ ဥပၸႏၷဳပၸေႏၷ ဝတၳဳသၼိ ံ အယေသ ပါကေဋ ေဒါေသ ဝိတၳာရိေက ပုထုဂေတ ဥဇၩာယေႏၲသု မႏုေႆသု တသၼိ ံ တသၼိ ံ ကာေလ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညေပသီ"တိ?

"ဉာတေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ 'ဣမသၼိ ံ သမေယ ဣေမသု မႏုေႆသု သာဓိကံ ဒိယၯသိကၡာပဒသတံ ပညေပတဗၺံ ဘဝိႆတီ'တိ၊ အပိ စ တထာဂတႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'သေစ ေခါ အဟံ သာဓိကံ ဒိယၯသိကၡာပဒသတံ ဧကပၸဟာရံ ပညေပႆာမိ၊ မဟာဇေနာ သႏၲာသမာပဇၨိႆတိ 'ဗဟုကံ ဣဓ ရကၡိတဗၺံ၊ ဒုကၠရံ ဝတ ေဘာ သမဏႆ ေဂါတမႆ သာသေန ပဗၺဇိတု'ႏၲိ၊ ပဗၺဇိတုကာမာပိ န ပဗၺဇိႆႏၲိ၊ ဝစနၪၥ ေမ န သဒၵဟိႆႏၲိ၊ အသဒၵဟႏၲာ ေတ မႏုႆာ အပါယဂါမိေနာ ဘဝိႆဪဪ-တိ ဥပၸႏၷဳပၸေႏၷ ဝတၳဳသၼိ ံ ဓမၼေဒသနာယ ဝိညာေပတြာ ပါကေဋ ေဒါေသ သိကၡာပဒံ ပညေပႆာမီ"'တိ။ "အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶါနံ၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶါနံ၊ ယာဝ မဟႏၲံ တထာဂတႆ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ ဧဝေမတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိဒၵိေ႒ာ ဧေသာ အေတၳာ တထာဂေတန၊ 'ဗဟုကံ ဣဓ သိကၡိတဗၺ'ႏၲိ သုတြာ သတၱာနံ သႏၲာေသာ ဥပၸေဇၨယ်၊ ဧေကာပိ ဇိနသာသေန န ပဗၺေဇယ်၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အနဝေသသသိကၡာပဒပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ သူရိယတပနပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အယံ သူရိေယာ သဗၺကာလံ ကဌိနံ တပတိ၊ ဥဒါဟု ကိၪၥိကာလံ မႏၵံ တပတီ"တိ? "သဗၺကာလံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ -၂၆၅၊ န ကိၪၥိကာလံ မႏၵံ တပတီ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သူရိေယာ သဗၺကာလံ ကဌိနံ တပတိ၊ ကိႆ ပန အေပၸကဒါ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ၊ အေပၸကဒါ မႏၵံ တပတီ"တိ? "စတၱာေရာေမ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာဂါ၊ ေယသံ အညတေရန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ကတေမ စတၱာေရာ? အဗ႓ံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ မဟိကာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ေမေဃာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ရာဟု၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ေရာေဂါ၊ ေတန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာေရာ သူရိယႆ ေရာဂါ၊ ေယသံ အညတေရန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ သူရိေယာ မႏၵံ တပတီ"တိ။ "အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သူရိယႆပိ တာဝ ေတေဇာသမၸႏၷႆ ေရာေဂါ ဥပၸဇၨိႆတိ၊ ကိမဂၤ ံ ပန အေညသံ သတၱာနံ၊ နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ဧသာ ဝိဘတၱိ အညႆ အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ"တိ။

သူရိယတပနပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ကဌိနတပနပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိႆ ေဟမေႏၲ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ၊ ေနာ တထာ ဂိေမွ"တိ? "ဂိေမွ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုပဟတံ ေဟာတိ ရေဇာဇလႅံ၊ ဝါတကၡဳဘိတာ ေရဏူ ဂဂနာႏုဂတာ ေဟာႏၲိ၊ အာကာေသပိ အဗ႓ာ သုဗဟလာ ေဟာႏၲိ၊ မဟာဝါေတာ စ အဓိမတၱံ ဝါယတိ၊ ေတ သေဗၺ နာနာကုလာ သမာယုတာ သူရိယရံသိေယာ ပိဒဟႏၲိ၊ ေတန ဂိေမွ သူရိေယာ မႏၵံ တပတိ။

"ေဟမေႏၲ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဟ႒ာ ပထဝီ နိဗၺဳတာ ေဟာတိ၊ ဥပရိ မဟာေမေဃာ ဥပ႒ိေတာ ေဟာတိ၊ ဥပသႏၲံ ေဟာတိ ရေဇာဇလႅံ၊ ေရဏု စ သႏၲသႏၲံ ဂဂေန စရတိ၊ ဝိဂတဝလာဟေကာ စ ေဟာတိ အာကာေသာ၊ ဝါေတာ -၂၆၆ စ မႏၵမႏၵံ ဝါယတိ၊ ဧေတသံ ဥပရတိယာ ဝိသုဒၶါ [မူကြဲ-ဝိသဒါ (သီ၊ ပီ၊)] ေဟာႏၲိ သူရိယရံသိေယာ၊ ဥပဃာတဝိမုတၱႆ သူရိယႆ တာေပါ အတိ ဝိယ တပတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန သူရိေယာ ေဟမေႏၲ ကဌိနံ တပတိ၊ ေနာ တထာ ဂိေမွ"တိ။ "သဗၺီတိမုေတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ သူရိေယာ ကဌိနံ တပတိ၊ ေမဃာဒိသဟဂေတာ ကဌိနံ န တပတီ"တိ။

ကဌိနတပနပေဥႇာ ဒသေမာ။

နိပၸပၪၥဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။

၃။ ေဝႆႏၲရဝေဂၢါ

၁။ ေဝႆႏၲရပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၂၆၇ နာဂေသန၊ သေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱာ ပုတၱဒါရံ ေဒႏၲိ၊ ဥဒါဟု ေဝႆႏၲေရေနဝ ရညာ ပုတၱဒါရံ ဒိႏၷ"ႏၲိ? "သေဗၺပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱာ ပုတၱဒါရံ ေဒႏၲိ၊ န ေဝႆႏၲေရေနဝ ရညာ ပုတၱဒါရံ ဒိႏၷ"ႏၲိ။ "အပိ စ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတသံ အႏုမေတန ေဒႏၲီ"တိ။ "ဘရိယာ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုမတာ၊ ဒါရကာ ပန ဗာလတာယ ဝိလပိ ံသု [မူကြဲ-လာလပိ ံသု (သီ၊ ပီ)] ယဒိ ေတ အတၳေတာ ဇာေနယ်ဳံ၊ ေတပိ အႏုေမာေဒယ်ဳံ၊ န ေတ ဝိလေပယ်ဳ"ႏၲိ။

"ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသေတၱန ကတံ၊ ယံ ေသာ အတၱေနာ ၾသရေသ ပိေယ ပုေတၱ ျဗာဟၼဏႆ ဒါသတၳာယ အဒါသိ။

"ဣဒမၸိ ဒုတိယံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ အတၱေနာ ၾသရေသ ပိေယ ပုေတၱ ဗာလေက တ႐ုဏေက လတာယ ဗႏၶိတြာ ေတန ျဗာဟၼေဏန လတာယ အႏုမဇၨီယေႏၲ ဒိသြာ အဇၩဳေပကၡိ။

"ဣဒမၸိ တတိယံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ သေကန ဗေလန ဗႏၶနာ မုစၥိတြာ အာဂေတ ဒါရေက သာရဇၨမုပဂေတ ပုနေဒဝ လတာယ ဗႏၶိတြာ အဒါသိ။

"ဣဒမၸိ စတုတၳံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ ဒါရေက 'အယံ ေခါ၊ တာတ၊ ယေကၡာ ခါဒိတုံ ေနတိ အေမွ'တိ ဝိလပေႏၲ 'မာ ဘာယိတၳာ'တိ န အႆာေသသိ။

"ဣဒမၸိ ပၪၥမံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ ဇာလိႆ ကုမာရႆ ႐ုဒမာနႆ ပါေဒသု နိပတိတြာ 'အလံ၊ တာတ၊ ကဏွာဇိနံ နိဝေတၱဟိ၊ အဟေမဝ ဂစၧာမိ ယေကၡန သဟ၊ ခါဒတု မံ ယေကၡာ'တိ ယာစမာနႆ ဧဝံ န သမၸဋိစၧိ။

"ဣဒမၸိ ဆ႒ံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ ေသာ ဇာလိႆ ကုမာရႆ 'ပါသာဏသမံ ႏူန ေတ၊ တာတ၊ ဟဒယံ၊ ယံ တြံ အမွာကံ ဒုကၡိတာနံ ေပကၡမာေနာ နိမၼႏုႆေက ျဗဟာရေည ယေကၡန နီယမာေန န နိဝါေရသီ'တိ ဝိလပမာနႆ ကာ႐ုညံ နာကာသိ။

"ဣဒမၸိ -၂၆၈ သတၱမံ ဒုကၠရေတာ ဒုကၠရတရံ၊ ယံ တႆ ႐ုဠ႐ုဠႆ ဘီမဘီမႆ နီေတ ဒါရေက အဒႆနံ ဂမိေတ န ဖလိ ဟဒယံ သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ၊ ပုညကာေမန မႏုေဇန ကိ ံ ပရဒုကၡာပေနန၊ နႏု နာမ သကဒါနံ ဒါတဗၺံ ေဟာတီ"တိ?

"ဒုကၠရႆ၊ မဟာရာဇ၊ ကတတၱာ ေဗာဓိသတၱႆ ကိတၱိသေဒၵါ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ သေဒဝမႏုေႆသု အဗ႓ဳဂၢေတာ၊ ေဒဝါ ေဒဝဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ အသုရာ အသုရဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ ဂ႐ုဠာ ဂ႐ုဠဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ နာဂါ နာဂဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ ယကၡာ ယကၡဘဝေန ပကိေတၱႏၲိ၊ အႏုပုေဗၺန တႆ ကိတၱိသေဒၵါ ပရမၸရာယ အေဇၨတရဟိ ဣဓ အမွာကံ သမယံ အႏုပၸေတၱာ၊ တံ မယံ ဒါနံ ပကိေတၱႏၲာ ဝိေကာေပႏၲာ နိသိႏၷာ သုဒိႏၷံ၊ ဥဒါဟု ဒုဒၵိႏၷႏၲိ။ ေသာ ေခါ ပနာယံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိတၱိသေဒၵါ နိပုဏာနံ ဝိညဴနံ ဝိဒူနံ ဝိဘာဝီနံ ေဗာဓိသတၱာနံ ဒသ ဂုေဏ အႏုဒႆတိ။ ကတေမ ဒသ? အေဂဓတာ နိရာလယတာ စာေဂါ ပဟာနံ အပုနရာဝတၱိတာ သုခုမတာ မဟႏၲတာ ဒုရႏုေဗာဓတာ ဒုလႅဘတာ အသဒိသတာ ဗုဒၶဓမၼႆ၊ ေသာ ေခါ ပနာယံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိတၱိသေဒၵါ နိပုဏာနံ ဝိညဴနံ ဝိဒူနံ ဝိဘာဝီနံ ေဗာဓိသတၱာနံ ဣေမ ဒသ ဂုေဏ အႏုဒႆတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ပရံ ဒုကၡာေပတြာ ဒါနံ ေဒတိ၊ အပိ ႏု တံ ဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ သဂၢသံဝတၱနိက"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ကိ ံ ဝတၱဗၺ"ႏၲိ။ "ဣဃၤ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ ဥပဒေႆဟီ"တိ။ "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ သီလဝါ ေဟာတိ ကလ်ာဏဓေမၼာ၊ ေသာ ဘေဝယ် ပကၡဟေတာ ဝါ ပီဌသပၸီ ဝါ အညတရံ ဝါ ဗ်ာဓိ ံ အာပေႏၷာ၊ တေမနံ ေယာ ေကာစိ ပုညကာေမာ ယာနံ အာေရာေပတြာ ပတၳိတံ ေဒသမႏုပါေပယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ပုရိသႆ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ သုခံ နိဗၺေတၱယ် သဂၢသံဝတၱနိကံ တံ ကမၼ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ကိ ံ ဝတၱဗၺံ? ဟတၳိယာနံ ဝါ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေသာ လေဘယ် အႆယာနံ ဝါ ရထယာနံ ဝါ၊ ထေလ ထလယာနံ ဇေလ ဇလယာနံ ေဒေဝသု ေဒဝယာနံ မႏုေႆသု မႏုႆယာနံ၊ တဒႏုစၧဝိကံ တဒႏုေလာမိကံ ဘေဝ ဘေဝ နိဗၺေတၱယ်၊ တဒႏုစၧဝိကာနိ တဒႏုေလာမိကာနိ စႆ သုခါနိ နိဗၺေတၱယ်ဳံ၊ သုဂတိေတာ သုဂတိ ံ ဂေစၧယ်၊ ေတေနဝ ကမၼာဘိသေႏၵန ဣဒၶိယာနံ အဘိ႐ုယွ ပတၳိတံ နိဗၺာနနဂရံ ပါပုေဏယ်ာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရဒုကၡာပေနန ဒိႏၷဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ -၂၆၉ သဂၢသံဝတၱနိကံ၊ ယံ ေသာ ပုရိေသာ ဗလီဗေဒၵ ဒုကၡာေပတြာ ဧဝ႐ူပံ သုခံ အႏုဘဝတိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ယထာ ပရဒုကၡာပေနန ဒိႏၷဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ သဂၢသံဝတၱနိကံ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ရာဇာ ဇနပဒေတာ ဓမၼိကံ ဗလိ ံ ဥဒၶရာေပတြာ အာဏာပဝတၱေနန ဒါနံ ဒေဒယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ သုခံ အႏုဘေဝယ် သဂၢသံဝတၱနိကံ တံ ဒါန"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ကိ ံ ဝတၱဗၺံ၊ တေတာနိဒါနံ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ရာဇာ ဥတၱရိ ံ အေနကသတသဟႆဂုဏံ လေဘယ်။ ရာဇူနံ အတိရာဇာ ဘေဝယ်၊ ေဒဝါနံ အတိေဒေဝါ ဘေဝယ်၊ ျဗဟၼာနံ အတိျဗဟၼာ ဘေဝယ်၊ သမဏာနံ အတိသမေဏာ ဘေဝယ်၊ ျဗာဟၼဏာနံ အတိျဗာဟၼေဏာ ဘေဝယ်၊ အရဟႏၲာနံ အတိအရဟာ [မူကြဲ-အတိအရဟေႏၲာ (သ်ာ၊ က၊)] ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရဒုကၡာပေနန ဒိႏၷဒါနံ သုခဝိပါကံ ေဟာတိ သဂၢသံဝတၱနိကံ၊ ယံ ေသာ ရာဇာ ဗလိနာ ဇနံ ပီေဠတြာ ဒိႏၷဒါေနန ဧဝ႐ူပံ ဥတၱရိ ံ ယသသုခံ အႏုဘဝတီ"တိ။

"အတိဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ ဒိႏၷံ၊ ယံ ေသာ သကံ ဘရိယံ ပရႆ ဘရိယတၳာယ အဒါသိ၊ သေက ၾသရေသ ပုေတၱ ျဗာဟၼဏႆ ဒါသတၳာယ အဒါသိ၊ အတိဒါနံ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက ဝိဒူဟိ နိႏၵိတံ ဂရဟိတံ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိဘာေရန သကဋႆ အေကၡာ ဘိဇၨတိ၊ အတိဘာေရန နာဝါ ၾသသီဒတိ၊ အတိဘုေတၱန ေဘာဇနံ ဝိသမံ ပရိဏမတိ၊ အတိဝေႆန ဓညံ ဝိနႆတိ၊ အတိဒါေနန ေဘာဂကၡယံ ဥေပတိ၊ အတိတာေပန ပထဝီ ဥပဍယွတိ၊ အတိရာေဂန ဥမၼတၱေကာ ေဟာတိ၊ အတိေဒါေသန ဝေဇၩာ ေဟာတိ၊ အတိေမာေဟန အနယံ အာပဇၨတိ၊ အတိေလာေဘန ေစာရဂၢဟဏမုပဂစၧတိ၊ အတိဘေယန နိ႐ုဇၩတိ၊ အတိပူေရန နဒီ ဥတၱရတိ၊ အတိဝါေတန အသနိ ပတတိ၊ အတိအဂၢိနာ ၾသဒနံ ဥတၱရတိ၊ အတိသၪၥရေဏန န စိရံ ဇီဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိဒါနံ နာမ ေလာေက ဝိဒူဟိ နိႏၵိတံ ဂရဟိတံ၊ အတိဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ ဒိႏၷံ၊ န တတၳ ကိၪၥိ ဖလံ ဣစၧိတဗၺ"ႏၲိ။

"အတိဒါနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဝိဒူဟိ ဝဏၰိတံ ထုတံ ပသတၳံ၊ ေယ ေကစိ ယာဒိသံ ကီဒိသံ ဒါနံ ေဒႏၲိ [မူကြဲ-ေကစိ ယာဒိသံ တာဒိသံ ဒါနံ ေဒႏၲိ (သ်ာ)] အတိဒါနဒါယီ ေလာေက ကိတၱိ ံ ပါပုဏာတိ။ ယထာ -၂၇၀၊ မဟာရာဇ၊ အတိပဝရတာယ ဒိဗၺံ ဝနမူလံ ဂဟိတမၸိ ဟတၳပါေသ ဌိတာနံ ပရဇနာနံ န ဒႆယတိ၊ အဂေဒါ အတိဇစၥတာယ [မူကြဲ-အတိဥသဘတာယ (က၊)] ပီဠာယ သမုဂၣါတေကာ ေရာဂါနံ အႏၲကေရာ၊ အဂၢိ အတိေဇာတိတာယ ဍဟတိ၊ ဥဒကံ အတိသီတတာယ နိဗၺာေပတိ၊ ပဒုမံ ပရိသုဒၶတာယ န ဥပလိမၸတိ ဝါရိကဒၵေမန၊ မဏိ အတိဂုဏတာယ ကာမဒေဒါ၊ ဝဇိရံ အတိတိခိဏတာယ ဝိဇၩတိ မဏိမုတၱာဖလိကံ၊ ပထဝီ အတိမဟႏၲတာယ နေရာရဂမိဂပကၡိဇလေသလပဗၺတဒုေမ ဓာေရတိ၊ သမုေဒၵါ အတိမဟႏၲတာယ အပရိပူရေဏာ၊ သိေန႐ု အတိဘာရတာယ အစေလာ၊ အာကာေသာ အတိဝိတၳာရတာယ အနေႏၲာ၊ သူရိေယာ အတိပၸဘတာယ တိမိရံ ဃာေတတိ၊ သီေဟာ အတိဇာတိတာယ ဝိဂတဘေယာ၊ မေလႅာ အတိဗလဝတာယ ပဋိမလႅံ ခိပၸံ ဥကၡိပတိ၊ ရာဇာ အတိပုညတာယ အဓိပတိ၊ ဘိကၡဳ အတိသီလဝႏၲတာယ နာဂယကၡနရမ႐ူဟိ နမႆနီေယာ၊ ဗုေဒၶါ အတိအဂၢတာယ [မူကြဲ-အတိဝိသိ႒တာယ (သ်ာ၊)] အႏုပေမာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိဒါနံ နာမ ေလာေက ဝိဒူဟိ ဝဏၰိတံ ထုတံ ပသတၳံ၊ ေယ ေကစိ ယာဒိသံ ကီဒိသံ ဒါနံ ေဒႏၲိ၊ အတိဒါနဒါယီ ေလာေက ကိတၱိ ံ ပါပုဏာတိ၊ အတိဒါေနန ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ ဝဏၰိေတာ ထုေတာ ပသေတၳာ မဟိေတာ ကိတၱိေတာ၊ ေတေနဝ အတိဒါေနန ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ အေဇၨတရဟိ ဗုေဒၶါ ဇာေတာ အေဂၢါ သေဒဝေက ေလာေက။

"အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဌပနီယံ ဒါနံ၊ ယံ ဒကၡိေဏေယ် အႏုပၸေတၱ န ဒါတဗၺ"ႏၲိ? "ဒသ ေခါ ပနိမာနိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒါနာနိ၊ ယာနိ ေလာေက အဒါနသမၼတာနိ၊ ေယာ တာနိ ဒါနာနိ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတိ။ ကတမာနိ ဒသ? မဇၨဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက အဒါနသမၼတံ၊ ေယာ တံ ဒါနံ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတိ။ သမဇၨဒါနံ။ ပ ။ ဣတၳိဒါနံ။ ပ ။ ဥသဘဒါနံ။ ပ ။ စိတၱကမၼဒါနံ။ ပ ။ သတၳဒါနံ ။ ပ ။ ဝိသဒါနံ။ ပ ။ သခၤလိကဒါနံ။ ပ ။ ကုကၠဳဋသူကရဒါနံ။ ပ ။ တုလာကူဋမာနကူဋဒါနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက အဒါနသမၼတံ ေဟာတိ၊ ေယာ တံ ဒါနံ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတိ။ ဣမာနိ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒသ ဒါနာနိ ေလာေက အဒါနသမၼတာနိ၊ ေယာ တာနိ ဒါနာနိ ေဒတိ၊ ေသာ အပါယဂါမီ ေဟာတီ"တိ။

"နာဟံ တံ၊ မဟာရာဇ၊ အဒါနသမၼတံ ပုစၧာမိ၊ ဣမံ ခြါဟံ၊ မဟာရာဇ၊ တံ ပုစၧာမိ 'အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဌပနီယံ ဒါနံ၊ ယံ ဒကၡိေဏေယ် အႏုပၸေတၱ န ဒါတဗၺ'ႏၲိ။ "နတၳိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာေက ဌပနီယံ ဒါနံ။ ယံ -၂၇၁ ဒကၡိေဏေယ် အႏုပၸေတၱ န ဒါတဗၺံ၊ စိတၱပၸသာေဒ ဥပၸေႏၷ ေကစိ ဒကၡိေဏယ်ာနံ ေဘာဇနံ ေဒႏၲိ၊ ေကစိ အစၧာဒနံ၊ ေကစိ သယနံ၊ ေကစိ အာဝသထံ၊ ေကစိ အတၳရဏပါဝုရဏံ၊ ေကစိ ဒါသိဒါသံ၊ ေကစိ ေခတၱဝတၳဳံ၊ ေကစိ ဒြိပဒစတုပၸဒံ၊ ေကစိ သတံ သဟႆံ သတသဟႆံ၊ ေကစိ မဟာရဇၨံ၊ ေကစိ ဇီဝိတမၸိ ေဒႏၲီ"တိ။ "ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ ဇီဝိတမၸိ ေဒႏၲိ၊ ကိ ံ ကာရဏာ ေဝႆႏၲရံ ဒါနပတိ ံ အတိဗာဠႇံ ပရိပါေတသိ သုဒိေႏၷ ပုေတၱ စ ဒါေရ စ?

"အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေလာကပကတိ ေလာကာစိဏၰံ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတၱံ ဣဏေ႗ာ ဝါ အာဇီဝိကပကေတာ ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ [မူကြဲ-အာဓာေပတုံ ဝါ (သ်ာ)] အာဓပိတုံ ဝါ (က၊)] ဝိကၠိဏိတုံ ဝါ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတၱံ ဣဏေ႗ာ ဝါ အာဇီဝိကပကေတာ ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ ဝိကၠိဏိတုံ ဝါ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ လဘတိ ပိတာ ပုတၱံ ဣဏေ႗ာ ဝါ အာဇီဝိကပကေတာ ဝါ အာဝပိတုံ ဝါ ဝိကၠိဏိတုံ ဝါ၊ ေဝႆႏၲေရာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ အလဘမာေနာ သဗၺညဳတဉာဏံ ဥပဒၵဳေတာ ဒုကၡိေတာ တႆ ဓမၼဓနႆ ပဋိလာဘာယ ပုတၱဒါရံ အာဝေပသိ စ ဝိကၠိဏိ စ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ အေညသံ ဒိႏၷံ ေယဝ ဒိႏၷံ၊ ကတံ ေယဝ ကတံ။ ကိႆ ပန တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဒါေနန ေဝႆႏၲရံ ဒါနပတိ ံ အတိဗာဠႇံ အပသာေဒသီ"တိ?

"နာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝႆႏၲရႆ ဒါနပတိေနာ ဒါနံ ဂရဟာမိ၊ အပိ စ ပုတၱဒါရံ ယာစေႏၲ နိမိနိတြာ အတၱာနံ ဒါတဗၺ"ႏၲိ။ "ဧတံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အသဗ႓ိကာရဏံ၊ ယံ ပုတၱဒါရံ ယာစေႏၲ အတၱာနံ ဒေဒယ်၊ ယံ ယံ ဟိ ယာစေႏၲ တံ တေဒဝ ဒါတဗၺံ၊ ဧတံ သပၸဳရိသာနံ ကမၼံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ ပါနီယံ အာဟရာေပယ်၊ တႆ ေယာ ေဘာဇနံ ဒေဒယ်၊ အပိ ႏု ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ တႆ ကိစၥကာရီ အႆာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယံ ေသာ အာဟရာေပတိ၊ တေမဝ တႆ ေဒေႏၲာ ကိစၥကာရီ အႆာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ျဗာဟၼေဏ ပုတၱဒါရံ ယာစေႏၲ ပုတၱဒါရံ ေယဝ အဒါသိ။ သေစ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗာဟၼေဏာ ေဝႆႏၲရႆ သရီရံ ယာေစယ်၊ န ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အတၱာနံ ရေကၡယ် န ကေမၸယ် န ရေဇၨယ်၊ တႆ ဒိႏၷံ ပရိစၥတၱံ ေယဝ သရီရံ ဘေဝယ်။ သေစ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ေဝႆႏၲရံ ဒါနပတိ ံ ဥပဂႏ႖ာ ယာေစယ် 'ဒါသတၱံ ေမ -၂၇၂ ဥေပဟီ'တိ၊ ဒိႏၷံ ပရိစၥတၱံ ေယဝႆ သရီရံ ဘေဝယ်၊ န ေသာ ဒတြာ တေပယ် [မူကြဲ-ဌေပယ် (သီ)] ရေညာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ကာေယာ ဗဟုသာဓာရေဏာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပကၠာ မံသေပသိ ဗဟုသာဓာရဏာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ေဝႆႏၲရႆ ကာေယာ ဗဟုသာဓာရေဏာ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဖလိေတာ [မူကြဲ-ဖလိေနာ (?)] ႐ုေကၡာ နာနာဒိဇဂဏသာဓာရေဏာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ေဝႆႏၲရႆ ကာေယာ ဗဟုသာဓာရေဏာ။ ကိ ံ ကာရဏာ? 'ဧဝါဟံ ပဋိပဇၨေႏၲာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ ပါပုဏိႆာမီ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဓေနာ ဓနတၳိေကာ ဓနပရိေယသနံ စရမာေနာ အဇပထံ သကၤုပထံ ေဝတၱပထံ ဂစၧတိ၊ ဇလထလဝါဏိဇၨံ ကေရာတိ၊ ကာေယန ဝါစာယ မနသာ ဓနံ အာရာေဓတိ၊ ဓနပၸဋိလာဘာယ ဝါယမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ဒါနပတိ အဓေနာ ဗုဒၶဓေနန သဗၺညဳတဉာဏရတနပၸဋိလာဘာယ ယာစကာနံ ဓနဓညံ ဒါသိဒါသံ ယာနဝါဟနံ သကလသာပေတယ်ံ သကံ ပုတၱဒါရံ အတၱာနၪၥ စဇိတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ ေယဝ ပရိေယသတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အမေစၥာ မုဒၵကာေမာ မုဒၵါဓိကရဏံ ယံ ကိၪၥိ ေဂေဟ ဓနဓညံ ဟိရညသုဝဏၰံ၊ တံ သဗၺံ ဒတြာပိ မုဒၵပၸဋိလာဘာယ ဝါယမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ဒါနပတိ သဗၺံ တံ ဗာဟိရဗ႓ႏၲရဓနံ ဒတြာ ဇီဝိတမၸိ ပေရသံ ဒတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ ေယဝ ပရိေယသတိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ဒါနပတိေနာ ဧဝံ အေဟာသိ 'ယံ ေသာ ျဗာဟၼေဏာ ယာစတိ၊ တေမဝါဟံ တႆ ေဒေႏၲာ ကိစၥကာရီ နာမ ေဟာမီ'တိ၊ ဧဝံ ေသာ တႆ ပုတၱဒါရမဒါသိ။ န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ဒါနပတိ ေဒႆတာယ ျဗာဟၼဏႆ ပုတၱဒါရမဒါသိ၊ န အဒႆနကာမတာယ ပုတၱဒါရမဒါသိ၊ န အတိဗဟုကာ ေမ ပုတၱဒါရာ၊ 'န သေကၠာမိ ေတ ေပါေသတု'ႏၲိ ပုတၱဒါရမဒါသိ၊ န ဥကၠဏိၭေတာ 'အပၸိယာ ေမ'တိ နီဟရိတုကာမတာယ ပုတၱဒါရမဒါသိ။ အထ ေခါ သဗၺညဳတဉာဏရတနေႆဝ ပိယတၱာ သဗၺညဳတဉာဏႆ ကာရဏာ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ဧဝ႐ူပံ အတုလံ ဝိပုလမႏုတၱရံ ပိယံ မနာပံ ဒယိတံ ပါဏသမံ ပုတၱဒါရဒါနဝရံ ျဗာဟၼဏႆ အဒါသိ။

"ဘာသိတေမၸတံ -၂၇၃၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန စရိယာပိဋေက --

"'န ေမ ေဒႆာ ဥေဘာ ပုတၱာ၊ မဒၵီ ေဒဝီ န ေဒႆိယာ။

သဗၺညဳတံ ပိယံ မယွံ၊ တသၼာ ပိေယ အဒါသဟ'ႏၲိ။

"တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆတေရာ ရာဇာ ပုတၱဒါနံ [မူကြဲ-ပုတၱဒါရံ (က၊)] ဒတြာ ပဏၰသာလံ ပဝိသိတြာ နိပဇၨိ။ တႆ အတိေပေမန ဒုကၡိတႆ ဗလဝေသာေကာ ဥပၸဇၨိ၊ ဟဒယဝတၳဳ ဥဏွမေဟာသိ။ နာသိကာယ အပၸေဟာႏၲိယာ မုေခန ဥေဏွ အႆာသပႆာေသ ဝိႆေဇၨသိ၊ အႆူနိ ပရိဝတၱိတြာ ေလာဟိတဗိႏၵဴနိ ဟုတြာ ေနေတၱဟိ နိကၡမိ ံသု။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုေကၡန ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ျဗာဟၼဏႆ ပုတၱဒါရမဒါသိ 'မာ ေမ ဒါနပေထာ ပရိဟာယီ'တိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ေဒြ အတၳဝေသ ပဋိစၥ ျဗာဟၼဏႆ ေဒြ ဒါရေက အဒါသိ။ ကတေမ ေဒြ? ဒါနပေထာ စ ေမ အပရိဟီေနာ ဘဝိႆတိ၊ ဒုကၡိေတ စ ေမ ပုတၱေက ဝနမူလဖေလဟိ ဣေတာနိဒါနံ အယ်ေကာ ေမာေစႆတီတိ။ ဇာနာတိ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ 'န ေမ ဒါရကာ သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ၊ ဣေမ စ ဒါရေက အယ်ေကာ နိကၠိဏိႆတိ၊ ဧဝံ အမွာကမၸိ ဂမနံ ဘဝိႆတီ'တိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ အတၳဝေသ ပဋိစၥ ျဗာဟၼဏႆ ေဒြ ဒါရေက အဒါသိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ဇာနာတိ 'အယံ ေခါ ျဗာဟၼေဏာ ဇိေဏၰာ ဝုေၯာ မဟလႅေကာ ဒုဗၺေလာ ဘေဂၢါ ဒ႑ပရာယေဏာ ခီဏာယုေကာ ပရိတၱပုေညာ၊ ေနေသာ သမေတၳာ ဣေမ ဒါရေက ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတု'ႏၲိ။ သကၠဳေဏယ် ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပါကတိေကန ဗေလန ဣေမ စႏၵိမသူရိေယ ဧဝံမဟိဒၶိေက ဧဝံမဟာႏုဘာေဝ ဂေဟတြာ ေပဠာယ ဝါ သမုေဂၢ ဝါ ပကၡိပိတြာ နိပၸေဘ ကတြာ ထာလကပရိေဘာေဂန [မူကြဲ-ပဒီပပရိေဘာေဂန (သ်ာ၊)] ပရိဘုၪၨိတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမသၼိ ံ ေလာေက စႏၵိမသူရိယပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုႏၲိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ မဏိရတနံ သုဘံ ဇာတိမႏၲံ အ႒ံသံ သုပရိကမၼကတံ စတုဟတၳာယာမံ သကဋနာဘိပရိဏာဟံ န သကၠာ ေကနစိ ပိေလာတိကာယ -၂၇၄ ေဝေဌတြာ ေပဠာယ ပကၡိပိတြာ သတၳကနိသာနပရိေဘာေဂန ပရိဘုၪၨိတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက စကၠဝတၱိရေညာ မဏိရတနပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တိဓာ ပဘိေႏၷာ သဗၺေသေတာ သတၱပၸတိ႒ိေတာ အ႒ရတႏုေဗၺေဓါ နဝရတနာယာမပရိဏာေဟာ ပါသာဒိေကာ ဒႆနီေယာ ဥေပါသေထာ နာဂရာဇာ န သကၠာ ေကနစိ သုေပၸန ဝါ သရာေဝန ဝါ ပိဒဟိတုံ၊ ေဂါဝစၧေကာ ဝိယ ဝစၧကသာလာယ ပကၡိပိတြာ ပရိဟရိတုံ ဝါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဥေပါသထနာဂရာဇပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ ဒီဃပုထုလဝိတၳိေဏၰာ ဂမ႓ီေရာ အပၸေမေယ်ာ ဒု႐ုတၱေရာ အပရိေယာဂါေဠႇာ အနာဝေဋာ န သကၠာ ေကနစိ သဗၺတၳ ပိဒဟိတြာ ဧကတိေတၳန ပရိေဘာဂံ ကာတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက မဟာသမုဒၵပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝေႏၲာ ပဗၺတရာဇာ ပၪၥေယာဇနသတံ အစၥဳဂၢေတာ နေဘ တိသဟႆေယာဇနာယာမဝိတၳာေရာ စတုရာသီတိကူဋသဟႆပၸဋိမ႑ိေတာ ပၪၥႏၷံ မဟာနဒီသတာနံ ပဘေဝါ မဟာဘူတဂဏာလေယာ နာနာဝိဓဂႏၶဓေရာ ဒိေဗၺာသဓသတသမလကၤေတာ နေဘ ဝလာဟေကာ ဝိယ အစၥဳဂၢေတာ ဒိႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဟိမဝႏၲပဗၺတရာဇပၸဋိဘာဂႆ ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရတၱႏၶကာရတိမိသာယံ ဥပရိပဗၺတေဂၢ ဇလမာေနာ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ သုဝိဒူေရပိ ပညာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ပဗၺတေဂၢ ဇလမာေနာ -၂၇၅ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ဝိယ သုဝိဒူေရပိ ပါကေဋာ ပညာယတိ၊ တႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ေဝႆႏၲရႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ နာဂပုပၹသမေယ ဥဇုဝါေတ ဝါယေႏၲ ဒသ ဒြါဒသ ေယာဇနာနိ ပုပၹဂေႏၶာ ဝါယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ရေညာ အပိ ေယာဇနသဟေႆဟိပိ ယာဝ အကနိ႒ဘဝနံ ဧတၳႏၲေရ သုရာသုရဂ႐ုဠဂႏၶဗၺယကၡရကၡသမေဟာရဂကိႏၷရဣႏၵဘဝေနသု ကိတၱိသေဒၵါ အဗ႓ဳဂၢေတာ၊ သီလဝရဂေႏၶာ စႆ သမၸဝါယတိ၊ ေတန တႆ ဒါရကာ န သကၠာ ေကနစိ ဒါသေဘာေဂန ဘုၪၨိတုံ။ အႏုသိေ႒ာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာလီ ကုမာေရာ ပိတရာ ေဝႆႏၲေရန ရညာ 'အယ်ေကာ ေတ၊ တာတ၊ တုေမွ ျဗာဟၼဏႆ ဓနံ ဒတြာ နိကၠိဏေႏၲာ တံ နိကၡသဟႆံ ဒတြာ နိကၠိဏာတု၊ ကဏွာဇိနံ နိကၠိဏေႏၲာ ဒါသသတံ ဒါသိသတံ ဟတၳိသတံ အႆသတံ ေဓႏုသတံ ဥသဘသတံ နိကၡသတႏၲိ သဗၺသတံ ဒတြာ နိကၠိဏာတု၊ ယဒိ ေတ၊ တာတ၊ အယ်ေကာ တုေမွ ျဗာဟၼဏႆ ဟတၳေတာ အာဏာယ ဗလသာ မုဓာ ဂဏွာတိ၊ မာ တုေမွ အယ်ကႆ ဝစနံ ကရိတၳ၊ ျဗာဟၼဏေႆဝ အႏုယာယိေနာ ေဟာထာ'တိ၊ ဧဝမႏုသာသိတြာ ပုေတၱ ေပေသသိ၊ တေတာ ဇာလီကုမာေရာ ဂႏ႖ာ အယ်ေကန ပုေ႒ာ ကေထသိ --

"'သဟႆဂၣံ ဟိ မံ တာတ၊ ျဗာဟၼဏႆ ပိတာ အဒါ။

အေထာ ကဏွာဇိနံ ကညံ၊ ဟတၳီနၪၥ သေတန စာ"'တိ။

"သုနိေဗၺဌိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ၊ သုဘိႏၷံ ဒိ႒ိဇာလံ၊ သုမဒၵိေတာ ပရဝါေဒါ၊ သကသမေယာ သုဒီပိေတာ၊ ဗ်ၪၨနံ သုပရိေသာဓိတံ၊ သုဝိဘေတၱာ အေတၳာ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ေဝႆႏၲရပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဒုကၠရကာရိကပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ ကေရာႏၲိ၊ ဥဒါဟု ေဂါတေမေနဝ ေဗာဓိသေတၱန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ"တိ? "နတၳိ၊ မဟာရာဇ -၂၇၆၊ သေဗၺသံ ေဗာဓိသတၱာနံ ဒုကၠရကာရိကာ၊ ေဂါတေမေနဝ ေဗာဓိသေတၱန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ ဧဝံ အယုတၱံ၊ ယံ ေဗာဓိသတၱာနံ ေဗာဓိသေတၱဟိ ေဝမတၱတာ ေဟာတီ"တိ။ "စတူဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဌာေနဟိ ေဗာဓိသတၱာနံ ေဗာဓိသေတၱဟိ ေဝမတၱတာ ေဟာတိ။ ကတေမဟိ စတူဟိ? ကုလေဝမတၱတာ ပဓာနေဝမတၱတာ [မူကြဲ-အဒၶါနေဝမတၱတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] အာယုေဝမတၱတာ ပမာဏေဝမတၱတာတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ဌာေနဟိ ေဗာဓိသတၱာနံ ေဗာဓိသေတၱဟိ ေဝမတၱတာ ေဟာတိ။ သေဗၺသမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶါနံ ႐ူေပ သီေလ သမာဓိမွိ ပညာယ ဝိမုတၱိယာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆေန စတုေဝသာရေဇၨ ဒသတထာဂတဗေလ ဆအသာဓာရဏဉာေဏ စုဒၵသဗုဒၶဉာေဏ အ႒ာရသဗုဒၶဓေမၼ ေကဝေလ စ ဗုဒၶဂုေဏ [မူကြဲ-ဗုဒၶဓေမၼ (သီ၊ ပီ၊)] နတၳိ ေဝမတၱတာ၊ သေဗၺပိ ဗုဒၶါ ဗုဒၶဓေမၼဟိ သမသမာ"တိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺပိ ဗုဒၶါ ဗုဒၶဓေမၼဟိ သမသမာ၊ ေကန ကာရေဏန ေဂါတေမေနဝ ေဗာဓိသေတၱန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ"တိ? "အပရိပေကၠ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာေဏ အပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ ေဂါတေမာ ေဗာဓိသေတၱာ ေနကၡမၼမဘိနိကၡေႏၲာ အပရိပကၠံ ဉာဏံ ပရိပါစယမာေနန ဒုကၠရကာရိကာ ကတာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန ေဗာဓိသေတၱာ အပရိပေကၠ ဉာေဏ အပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ မဟာဘိနိကၡမနံ နိကၡေႏၲာ၊ နႏု နာမ ဉာဏံ ပရိပါေစတြာ ပရိပေကၠ ဉာေဏ နိကၡမိတဗၺ"ႏၲိ?

"ေဗာဓိသေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိပရီတံ ဣတၳာဂါရံ ဒိသြာ ဝိပၸဋိသာရီ အေဟာသိ၊ တႆ ဝိပၸဋိသာရိႆ အရတိ ဥပၸဇၨိ၊ အရတိစိတၱံ ဥပၸႏၷံ ဒိသြာ အညတေရာ မာရကာယိေကာ ေဒဝပုေတၱာ 'အယံ ေခါ ကာေလာ အရတိစိတၱႆ ဝိေနာဒနာယာ'တိ ေဝဟာေသ ဌတြာ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ --

"မာရိသ၊ မာ ေခါ တြံ ဥကၠဏိၭေတာ အေဟာသိ၊ ဣေတာ ေတ သတၱေမ ဒိဝေသ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ ပါတုဘဝိႆတိ သဟႆာရံ သေနမိကံ သနာဘိကံ သဗၺာကာရပရိပူရံ၊ ပထဝိဂတာနိ စ ေတ ရတနာနိ အာကာသ႒ာနိ စ သယေမဝ ဥပဂစၧိႆႏၲိ၊ ဒြိသဟႆပရိတၱဒီပပရိဝါေရသု စတူသု မဟာဒီေပသု ဧကမုေခန အာဏာ ပဝတၱိႆတိ၊ ပေရာသဟႆၪၥ ေတ ပုတၱာ ဘဝိႆႏၲိ သူရာ ဝီရဂၤ႐ူပါ ပရေသနပၸမဒၵနာ -၂၇၇၊ ေတဟိ ပုေတၱဟိ ပရိကိေဏၰာ သတၱရတနသမႏၷာဂေတာ စတုဒၵီပမႏုသာသိႆသီ'တိ။

"ယထာ နာမ ဒိဝသသႏၲတၱံ အေယာသူလံ သဗၺတၳ ဥပဍဟႏၲံ ကဏၰေသာတံ ပဝိေသယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱႆ တံ ဝစနံ ကဏၰေသာတံ ပဝိသိတၳ၊ ဣတိ ေသာ ပကတိယာဝ ဥကၠဏိၭေတာ တႆာ ေဒဝတာယ ဝစေနန ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဥဗၺိဇၨိ သံဝိဇၨိ သံေဝဂမာပဇၨိ။

"ယထာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ဇလမာေနာ အေညန ကေ႒န ဥပဍဟိေတာ ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဇေလယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ပကတိယာဝ ဥကၠဏိၭေတာ တႆာ ေဒဝတာယ ဝစေနန ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဥဗၺိဇၨိ သံဝိဇၨိ သံေဝဂမာပဇၨိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ပကတိတိႏၲာ နိဗၺတၱဟရိတသဒၵလာ အာသိေတၱာဒကာ စိကၡလႅဇာတာ ပုနေဒဝ မဟာေမေဃ အဘိဝုေ႒ ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ စိကၡလႅတရာ အႆ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ပကတိယာဝ ဥကၠဏိၭေတာ တႆာ ေဒဝတာယ ဝစေနန ဘိေယ်ာေသာမတၱာယ ဥဗၺိဇၨိ သံဝိဇၨိ သံေဝဂမာပဇၨီ"တိ။

"အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသတၱႆ ယဒိ သတၱေမ ဒိဝေသ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ နိဗၺေတၱယ်၊ ပဋိနိဝေတၱယ် ေဗာဓိသေတၱာ ဒိေဗၺ စကၠရတေန နိဗၺေတၱ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱေမ ဒိဝေသ ေဗာဓိသတၱႆ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ နိဗၺေတၱယ်၊ အပိ စ ပေလာဘနတၳာယ တာယ ေဒဝတာယ မုသာ ဘဏိတံ၊ ယဒိပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱေမ ဒိဝေသ ဒိဗၺံ စကၠရတနံ နိဗၺေတၱယ်၊ ေဗာဓိသေတၱာ န နိဝေတၱယ်။ ကိ ံ ကာရဏံ? 'အနိစၥ'ႏၲိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဒဠႇံ အဂၢေဟသိ၊ 'ဒုကၡံ အနတၱာ'တိ ဒဠႇံ အဂၢေဟသိ၊ ဥပါဒါနကၡယံ ပေတၱာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အေနာတတၱဒဟေတာ ဥဒကံ ဂဂၤ ံ နဒိ ံ ပဝိသတိ၊ ဂဂၤါယ နဒိယာ မဟာသမုဒၵံ ပဝိသတိ၊ မဟာသမုဒၵေတာ ပါတာလမုခံ ပဝိသတိ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ တံ ဥဒကံ ပါတာလမုခဂတံ ပဋိနိဝတၱိတြာ မဟာသမုဒၵံ ပဝိေသယ်၊ မဟာသမုဒၵေတာ ဂဂၤ ံ နဒိ ံ ပဝိေသယ်၊ ဂဂၤါယ နဒိယာ ပုန အေနာတတၱံ ပဝိေသယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱန ကပၸါနံ သတသဟႆံ စတုေရာ စ အသေခ်ၤေယ် ကုသလံ ပရိပါစိတံ ဣမႆ ဘဝႆ ကာရဏာ၊ ေသာယံ အႏၲိမဘေဝါ အႏုပၸေတၱာ -၂၇၈ ပရိပကၠံ ေဗာဓိဉာဏံ ဆဟိ ဝေႆဟိ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ သဗၺညဴ ေလာေက အဂၢပုဂၢေလာ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ စကၠရတနကာရဏာ [မူကြဲ-စကၠရတနႆ ကာရဏာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ပဋိနိဝေတၱယ်ာ"တိ [မူကြဲ-ပရိနိဝေတၱယ်ာတိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)]? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ပရိဝေတၱယ် သကာနနာ သပဗၺတာ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ။ အာေရာေဟယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂၤါယ ဥဒကံ ပဋိေသာတံ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ၊ ဝိသုေႆယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ အပရိမိတဇလဓေရာ ေဂါပေဒ ဥဒကံ ဝိယ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ၊ ဖေလယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ သိေန႐ုပဗၺတရာဇာ သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ၊ ပေတယ်ဳမၸိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵိမသူရိယာ သတာရကာ ေလၮဳ ဝိယ ဆမာယံ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ၊ သံဝေတၱယ်ပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ ကိလၪၨမိဝ၊ နေတြဝ ေဗာဓိသေတၱာ ပဋိနိဝေတၱယ် အပတြာ သမၼာသေမၺာဓိ ံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပဒါလိတတၱာ သဗၺဗႏၶနာန"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတိ ေလာေက ဗႏၶနာနီ"တိ? "ဒသ ေခါ ပနိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနာနိ၊ ေယဟိ ဗႏၶေနဟိ ဗဒၶါ သတၱာ န နိကၡမႏၲိ၊ နိကၡမိတြာပိ ပဋိနိဝတၱႏၲိ။ ကတမာနိ ဒသ? မာတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ပိတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဘရိယာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ပုတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဉာတီ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ မိတၱံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဓနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ လာဘသကၠာေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဣႆရိယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ပၪၥ ကာမဂုဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဗႏၶနံ၊ ဣမာနိ ေခါ မဟာရာဇ ဒသ ေလာေက ဗႏၶနာနိ၊ ေယဟိ ဗႏၶေနဟိ ဗဒၶါ သတၱာ န နိကၡမႏၲိ၊ နိကၡမိတြာပိ ပဋိနိဝတၱႏၲိ၊ တာနိ ဒသ ဗႏၶနာနိ ေဗာဓိသတၱႆ ဆိႏၷာနိ ပဒါလိတာနိ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ န ပဋိနိဝတၱတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ ေဗာဓိသေတၱာ ဥပၸေႏၷ အရတိစိေတၱ ေဒဝတာယ ဝစေနန အပရိပေကၠ ဉာေဏ အပရိပကၠာယ ေဗာဓိယာ ေနကၡမၼမဘိနိကၡေႏၲာ၊ ကိ ံ -၂၇၉ တႆ ဒုကၠရကာရိကာယ ကတာယ၊ နႏု နာမ သဗၺဘေကၡန ဘဝိတဗၺံ ဉာဏပရိပါကံ အာဂမယမာေနနာ"တိ?

"ဒသ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢလာ ေလာကသၼိ ံ ၾသညာတာ အဝညာတာ ဟီဠိတာ ခီဠိတာ ဂရဟိတာ ပရိဘူတာ အစိတၱီကတာ။ ကတေမ ဒသ? ဣတၳီ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဓဝါ ေလာကသၼိ ံ ၾသညာတာ အဝညာတာ ဟီဠိတာ ခီဠိတာ ဂရဟိတာ ပရိဘူတာ အစိတၱီကတာ။ ဒုဗၺေလာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ အမိတၱဉာတိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ မဟဂၣေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ အဂ႐ုကုလဝါသိေကာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ပါပမိေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ဓနဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ အာစာရဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ကမၼဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ။ ပ ။ ပေယာဂဟီေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ ေလာကသၼိ ံ ၾသညာေတာ အဝညာေတာ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ပရိဘူေတာ အစိတၱီကေတာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ပုဂၢလာ ေလာကသၼိ ံ ၾသညာတာ အဝညာတာ ဟီဠိတာ ခီဠိတာ ဂရဟိတာ ပရိဘူတာ အစိတၱီကတာ။ ဣမာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဌာနာနိ အႏုႆရမာနႆ ေဗာဓိသတၱႆ ဧဝံ သညာ ဥပၸဇၨိ 'မာဟံ ကမၼဟီေနာ အႆံ ပေယာဂဟီေနာ ဂရဟိေတာ ေဒဝမႏုႆာနံ၊ ယံႏူနာဟံ ကမၼႆာမီ အႆံ ကမၼဂ႐ု ကမၼာဓိပေတေယ်ာ ကမၼသီေလာ ကမၼေဓါရေယွာ ကမၼနိေကတဝါ အပၸမေတၱာ ဝိဟေရယ်'ႏၲိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဉာဏံ ပရိပါေစေႏၲာ ဒုကၠရကာရိကံ အကာသီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ ကေရာေႏၲာ ဧဝမာဟ 'န ေခါ ပနာဟံ ဣမာယ ကဋဳကာယ ဒုကၠရကာရိကာယ အဓိဂစၧာမိ ဥတၱရိမႏုႆဓမၼံ အလမရိယဉာဏဒႆနဝိေသသံ၊ သိယာ ႏု ေခါ အေညာ မေဂၢါ ေဗာဓာယာ'တိ။ အပိ ႏု တသၼိ ံ သမေယ ေဗာဓိသတၱႆ မဂၢံ အာရဗ႓ သတိသေမၼာေသာ အေဟာသီ"တိ?

"ပၪၥဝီသတိ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱဒုဗၺလီကရဏာ ဓမၼာ၊ ေယဟိ ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ ကတေမ ပၪၥဝီသတိ? ေကာေဓါ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱဒုဗၺလီကရေဏာ ဓေမၼာ၊ ေယန ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ၊ ဥပနာေဟာ။ ပ ။ မေကၡာ။ ပ ။ ပဠာေသာ။ ပ ။ ဣႆာ။ ပ ။ မစၧရိယံ။ ပ ။ မာယာ။ ပ ။ သာေဌယ်ံ။ ပ ။ ထေမ႓ာ။ ပ ။ သာရေမ႓ာ။ ပ ။ မာေနာ။ ပ ။ အတိမာေနာ -၂၈၀ ။ ပ ။ မေဒါ။ ပ ။ ပမာေဒါ။ ပ ။ ထိနမိဒၶံ။ ပ ။ တႏၵိ [မူကြဲ-နႏၵီ (ပီ၊ က၊)] ။ ပ ။ အာလသ်ံ။ ပ ။ ပါပမိတၱတာ။ ပ ။ ႐ူပါ။ ပ ။ သဒၵါ။ ပ ။ ဂႏၶာ။ ပ ။ ရသာ။ ပ ။ ေဖာ႒ဗၺာ။ ပ ။ ခုဒါပိပါသာ။ ပ ။ အရတိ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱဒုဗၺလီကရေဏာ ဓေမၼာ၊ ေယန ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥဝီသတိ စိတၱဒုဗၺလီကရဏာ ဓမၼာ၊ ေယဟိ ဒုဗၺလီကတံ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။

ေဗာဓိသတၱႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒါပိပါသာ [မူကြဲ-ခုဒါပိပါသာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ကာယံ ပရိယာဒိယိ ံသု၊ ကာေယ ပရိယာဒိေႏၷ စိတၱံ န သမၼာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ သတသဟႆံ၊ မဟာရာဇ၊ ကပၸါနံ [မူကြဲ-ကေပၸ (က၊)] စတုေရာ စ အသေခ်ၤေယ် ကေပၸ ေဗာဓိသေတၱာ စတုႏၷံ ေယဝ အရိယသစၥာနံ အဘိသမယံ အေႏြသိ တာသု တာသု ဇာတီသု၊ ကိ ံ ပနႆ ပစၧိေမ ဘေဝ အဘိသမယဇာတိယံ မဂၢံ အာရဗ႓ သတိသေမၼာေသာ ေဟႆတိ? အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱႆ သညာမတၱံ ဥပၸဇၨိ 'သိယာ ႏု ေခါ အေညာ မေဂၢါ ေဗာဓာယာ'တိ။ ပုေဗၺ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဧကမာသိေကာ သမာေနာ ပိတု သကၠႆ ကမၼေႏၲ သီတာယ ဇမၺဳစၧာယာယ သိရိသယေန ပလႅကၤ ံ အာဘုဇိတြာ နိသိေႏၷာ ဝိဝိေစၥဝ ကာေမဟိ ဝိစိစၥ အကုသေလဟိ ဓေမၼဟိ သဝိတကၠံ သဝိစာရံ ဝိေဝကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ စ်ာနံ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟာသိ။ ပ ။ စတုတၳံ စ်ာနံ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟာသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမိ၊ ဉာဏံ ပရိပါေစေႏၲာ ေဗာဓိသေတၱာ ဒုကၠရကာရိကံ အကာသီ"တိ။

ဒုကၠရကာရိကပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ကုသလာကုသလဗလဝတရပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ ကုသလံ ဝါ အကုသလံ ဝါ"တိ? "ကုသလံ၊ မဟာရာဇ၊ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ အကုသလ'ႏၲိ။ "နာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တံ ဝစနံ သမၸဋိစၧာမိ 'ကုသလံ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ အကုသလ'ႏၲိ၊ ဒိႆႏၲိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဓ ပါဏာတိပါတိေနာ အဒိႏၷာဒါယိေနာ ကာေမသုမိစၧာစာရိေနာ မုသာဝါဒိေနာ ဂါမဃာတိကာ ပႏၴဒူသကာ ေနကတိကာ ဝၪၥနိကာ၊ သေဗၺ ေတ တာဝတေကန ပါေပန လဘႏၲိ ဟတၳေစၧဒံ ပါဒေစၧဒံ ဟတၳပါဒေစၧဒံ ကဏၰေစၧဒံ နာသေစၧဒံ ကဏၰနာသေစၧဒံ -၂၈၁ ဗိလဂၤထာလိကံ သခၤမု႑ိကံ ရာဟုမုခံ ေဇာတိမာလိကံ ဟတၳပေဇၨာတိကံ ဧရကဝတၱိကံ စီရကဝါသိကံ ဧေဏယ်ကံ ဗဠိသမံသိကံ ကဟာပဏိကံ ခါရာပတစၧိကံ ပလိဃပရိဝတၱိကံ ပလာလပီဌကံ တေတၱနပိ ေတေလန ၾသသိၪၥနံ သုနေခဟိပိ ခါဒါပနံ ဇီဝသူလာေရာပနံ အသိနာပိ သီသေစၧဒံ၊ ေကစိ ရတၱိ ံ ပါပံ ကတြာ ရတၱိ ံ ေယဝ ဝိပါကံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ရတၱိ ံ ကတြာ ဒိဝါ ေယဝ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ဒိဝါ ကတြာ ဒိဝါ ေယဝ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ဒိဝါ ကတြာ ရတၱိ ံ ေယဝ အႏုဘဝႏၲိ၊ ေကစိ ေဒြ တေယာ ဒိဝေသ ဝီတိဝေတၱ အႏုဘဝႏၲိ၊ သေဗၺပိ ေတ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ဝိပါကံ အႏုဘဝႏၲိ။ အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာစိ ဧကႆ ဝါ ဒြိႏၷံ ဝါ တိဏၰံ ဝါ စတုႏၷံ ဝါ ပၪၥႏၷံ ဝါ ဒသႏၷံ ဝါ သတႆ ဝါ သဟႆႆ ဝါ သတသဟႆႆ ဝါ သပရိဝါရံ ဒါနံ ဒတြာ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂံ ဝါ ယသံ ဝါ သုခံ ဝါ အႏုဘဝိတာ သီေလန ဝါ ဥေပါသထကေမၼန ဝါ"တိ?

"အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာေရာ ပုရိသာ ဒါနံ ဒတြာ သီလံ သမာဒိယိတြာ ဥေပါသထကမၼံ ကတြာ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ေတေနဝ သရီရေဒေဟန တိဒသပုေရ သမႏုပၸတၱာ"တိ [မူကြဲ-ယသမႏုပတၱာတိ (သီ၊ ပီ)] "ေကာ စ ေကာ စ ဘေႏၲ"တိ? "မႏၶာတာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ၊ နိမိ ရာဇာ၊ သာဓီေနာ ရာဇာ၊ ဂုတၱိေလာ စ ဂႏၶေဗၺာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေနေကဟိ တံ ဘဝသဟေႆဟိ အႏၲရိတံ၊ ဒြိႏၷေမၸတံ အမွာကံ [မူကြဲ-ဒီပိတံ၊ အမွာကေမၸတံ (က၊)] ပေရာကၡံ၊ ယဒိ သမေတၳာသိ ဝတၱမာနေက ဘေဝ ဘဂဝေတာ ဓရမာနကာေလ ကေထဟီ"တိ? "ဝတၱမာနေကပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘေဝ ပုဏၰေကာ ဒါေသာ ေထရႆ သာရိပုတၱႆ ေဘာဇနံ ဒတြာ တဒေဟဝ ေသ႒ိ႒ာနံ အဇၩဳပဂေတာ၊ ေသာ ဧတရဟိ ပုဏၰေကာ ေသ႒ီတိ ပညာယိ၊ ေဂါပါလမာတာ ေဒဝီ အတၱေနာ ေကေသ ဝိကၠိဏိတြာ လေဒၶဟိ အ႒ဟိ ကဟာပေဏဟိ ေထရႆ မဟာကစၥာယနႆ အတၱ႒မကႆ ပိ႑ပါတံ ဒတြာ တဒေဟဝ ရေညာ စႏၵပေဇၨာတႆ [မူကြဲ-ဥေဒနႆ (သီ၊ ပီ၊)] အဂၢမေဟသိ႒ာနံ ပတၱာ။ သုပၸိယာ ဥပါသိကာ အညတရႆ ဂိလာနဘိကၡဳေနာ အတၱေနာ ဦ႐ုမံေသန ပဋိစၧာဒနီယံ ဒတြာ ဒုတိယဒိဝေသ ေယဝ ႐ူဠႇဝဏာ သၪၧဝီ [မူကြဲ-သစၧဝီ (သီ၊ ပီ၊)] အေရာဂါ ဇာတာ။ မလႅိကာ ေဒဝီ ဘဂဝေတာ အာဘိေဒါသိကံ ကုမၼာသပိ႑ံ ဒတြာ တဒေဟဝ ရေညာ ေကာသလႆ အဂၢမေဟသီ ဇာတာ။ သုမေနာ မာလာကာေရာ အ႒ဟိ သုမနပုပၹမု႒ီဟိ ဘဂဝႏၲံ ပူေဇတြာ တံ ဒိဝသံ ေယဝ မဟာသမၸတၱိ ံ ပေတၱာ။ ဧကသာဋေကာ -၂၈၂ ျဗာဟၼေဏာ ဥတၱရသာဋေကန ဘဂဝႏၲံ ပူေဇတြာ တံ ဒိဝသံ ေယဝ သဗၺ႒ကံ လဘိ၊ သေဗၺေပေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂၪၥ ယသၪၥ အႏုဘဝိ ံသူ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝိစိနိတြာ ပရိေယသိတြာ ဆ ဇေန ေယဝ အဒၵသာသီ"တိ။ "အာမ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အကုသလံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလံ။ အဟဥႇိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧကဒိဝသံ ေယဝ ဒသပိ ပုရိေသ ပႆာမိ ပါပႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန သူေလသု အာေရာေပေႏၲ၊ ဝီသမၸိ တိ ံသမၸိ စတၱာလီသမၸိ ပညာသမၸိ ပုရိသသတမၸိ ပုရိသသဟႆမၸိ ပႆာမိ ပါပႆ ကမၼႆ ဝိပါေကန သူေလသု အာေရာေပေႏၲ။ နႏၵကုလႆ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဒၵသာေလာ နာမ ေသနာပတိပုေတၱာ အေဟာသိ။ ေတန စ ရညာ စႏၵဂုေတၱန သဂၤါေမာ သမုပဗ်ဴေဠႇာ အေဟာသိ။ တသၼိ ံ ေခါ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဂၤါေမ ဥဘေတာ ဗလကာေယ အသီတိကဗႏၶ႐ူပါနိ အေဟသုံ၊ ဧကသၼိ ံ ကိရ သီသကဗေႏၶ ပရိပါေတ [မူကြဲ-ပရိပုေဏၰ (သဗၺတၳ)] ဧကံ ကဗႏၶ႐ူပံ ဥ႒ဟတိ၊ သေဗၺေပေတ ပါပေႆဝ ကမၼႆ ဝိပါေကန အနယဗ်သနံ အာပႏၷာ။ ဣမိနာပိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန ဘဏာမိ အကုသလံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလ"ႏၲိ။

"သုယ်တိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမသၼိ ံ ဗုဒၶသာသေန ေကာသေလန ရညာ အသဒိသဒါနံ ဒိႏၷ"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သုယ်တီ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာသလရာဇာ တံ အသဒိသံ ဒါနံ ဒတြာ တေတာနိဒါနံ ကၪၥိ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂံ ဝါ ယသံ ဝါ သုခံ ဝါ ပဋိလဘီ"တိ [မူကြဲ-ပဋိလဘတီတိ (က၊)]? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာသလရာဇာ ဧဝ႐ူပံ အႏုတၱရံ ဒါနံ ဒတြာပိ န လဘိ [မူကြဲ-န လဘတိ (က၊)] တေတာနိဒါနံ ကၪၥိ ဒိ႒ဓမၼိကံ ေဘာဂံ ဝါ ယသံ ဝါ သုခံ ဝါ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အကုသလံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလ"ႏၲိ။

"ပရိတၱတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ ခိပၸံ ပရိဏမတိ၊ ဝိပုလတၱာ ကုသလံ ဒီေဃန ကာေလန ပရိဏမတိ၊ ဥပမာယပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ ဥပပရိကၡိတဗၺံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အပရေႏၲ ဇနပေဒ ကုမုဒဘ႑ိကာ နာမ ဓညဇာတိ မာသလူနာ [မူကြဲ-မာသပူရာ (က၊)] အေႏၲာေဂဟဂတာ ေဟာတိ၊ သာလေယာ ဆပၸၪၥမာေသဟိ ပရိဏမႏၲိ -၂၈၃၊ ကိ ံ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ အႏၲရံ ေကာ ဝိေသေသာ ကုမုဒဘ႑ိကာယ စ သာလီနၪၥာ"တိ? "ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ကုမုဒဘ႑ိကာယ၊ ဝိပုလတၱာ စ သာလီနံ။ သာလေယာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဇာရဟာ ရာဇေဘာဇနံ၊ ကုမုဒဘ႑ိကာ ဒါသကမၼကရာနံ ေဘာဇန"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱတၱာ အကုသလံ ခိပၸံ ပရိဏမတိ၊ ဝိပုလတၱာ ကုသလံ ဒီေဃန ကာေလန ပရိဏမတီ"တိ။

"ယံ တတၳ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ခိပၸံ ပရိဏမတိ၊ တံ နာမ ေလာေက အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ တသၼာ အကုသလံ ဗလဝတရံ၊ ေနာ တထာ ကုသလံ။ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ေကာစိ ေယာေဓါ မဟတိမဟာယုဒၶံ ပဝိသိတြာ ပဋိသတၱဳံ ဥပကစၧေက ဂေဟတြာ အာကၯိတြာ ခိပၸတရံ သာမိေနာ ဥပေနယ်၊ ေသာ ေယာေဓါ ေလာေက သမေတၳာ သူေရာ နာမ။ ေယာ စ ဘိသေကၠာ ခိပၸံ သလႅံ ဥဒၶရတိ ေရာဂမပေနတိ၊ ေသာ ဘိသေကၠာ ေဆေကာ နာမ။ ေယာ ဂဏေကာ သီဃသီဃံ ဂေဏတြာ ခိပၸံ ဒႆယတိ၊ ေသာ ဂဏေကာ ေဆေကာ နာမ။ ေယာ မေလႅာ ခိပၸံ ပဋိမလႅံ ဥကၡိပိတြာ ဥတၱာနကံ ပါေတတိ၊ ေသာ မေလႅာ သမေတၳာ သူေရာ နာမ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ခိပၸံ ပရိဏမတိ ကုသလံ ဝါ အကုသလံ ဝါ၊ တံ ေလာေက အဓိမတၱံ ဗလဝတရ"ႏၲိ။

"ဥဘယမၸိ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼံ သမၸရာယေဝဒနီယေမဝ၊ အပိ စ ေခါ အကုသလံ သာဝဇၨတာယ ခေဏန ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ ေဟာတိ၊ ပုဗၺေကဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိေယဟိ ဌပိေတာ ဧေသာ နိယေမာ 'ေယာ ပါဏံ ဟနတိ၊ ေသာ ဒ႑ာရေဟာ။ ပ ။ ေယာ အဒိႏၷံ အာဒိယတိ။ ပ ။ ေယာ ပရဒါရံ ဂစၧတိ။ ပ ။ ေယာ မုသာ ဘဏတိ။ ပ ။ ေယာ ဂါမံ ဃာေတတိ။ ပ ။ ေယာ ပႏၴံ ဒူေသတိ။ ပ ။ ေယာ နိကတိ ံ ကေရာတိ။ ပ ။ ေယာ ဝၪၥနံ ကေရာတိ၊ ေသာ ဒ႑ာရေဟာ ဝဓိတေဗၺာ ေဆတၱေဗၺာ ေဘတၱေဗၺာ ဟႏၲေဗၺာ'တိ။ တံ ေတ ဥပါဒါယ ဝိစိနိတြာ ဝိစိနိတြာ ဒေ႑ႏၲိ ဝေဓႏၲိ ဆိႏၵႏၲိ ဘိႏၵႏၲိ ဟနႏၲိ စ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေကဟိစိ ဌပိေတာ နိယေမာ 'ေယာ ဒါနံ ဝါ ေဒတိ၊ သီလံ ဝါ ရကၡတိ၊ ဥေပါသထကမၼံ ဝါ ကေရာတိ၊ တႆ ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ဒါတဗၺ'ႏၲိ၊ အပိ ႏု တံ ဝိစိနိတြာ ဝိစိနိတြာ ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ေဒႏၲိ၊ ေစာရႆ ကတကမၼႆ ဝဓဗႏၶနံ ဝိယာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယကာနံ ဝိစိနိတြာ ဝိစိနိတြာ ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ဒေဒယ်ဳံ၊ ကုသလမၸိ ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ ဘေဝယ်၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယေက န ဝိစိနႏၲိ 'ဓနံ ဝါ ယသံ ဝါ ဒႆာမာ'တိ၊ တသၼာ ကုသလံ န ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ။ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန အကုသလံ ဒိ႒ဓမၼေဝဒနီယံ၊ သမၸရာေယဝ -၂၈၄ ေသာ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ ေဝဒနံ ေဝဒယတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမေႏၲန ဝိနာ ေနေသာ ပေဥႇာ သုနိေဗၺဌိေယာ၊ ေလာကိကံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေလာကုတၱေရန ဝိညာပိတ"ႏၲိ။

ကုသလာကုသလဗလဝတရပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ပုဗၺေပတာဒိသပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေမ ဒါယကာ ဒါနံ ဒတြာ ပုဗၺေပတာနံ အာဒိသႏၲိ [မူကြဲ-ဥဒၵိသႏၲိ (က၊ သီ၊)] 'ဣဒံ ေတသံ ပါပုဏာတူ'တိ၊ အပိ ႏု ေတ ကိၪၥိ တေတာနိဒါနံ ဝိပါကံ ပဋိလဘႏၲီ"တိ? "ေကစိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိလဘႏၲိ၊ ေကစိ နပၸဋိလဘႏၲီ"တိ။ "ေက၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိလဘႏၲိ၊ ေက နပၸဋိလဘႏၲီ"တိ? "နိရယူပပႏၷာ၊ မဟာရာဇ၊ နပၸဋိလဘႏၲိ၊ သဂၢဂတာ နပၸဋိလဘႏၲိ၊ တိရစၧာနေယာနိဂတာ နပၸဋိလဘႏၲိ၊ စတုႏၷံ ေပတာနံ တေယာ ေပတာ နပၸဋိလဘႏၲိ ဝႏၲာသိကာ ခုပၸိပါသိေနာ နိဇၩာမတဏွိကာ၊ လဘႏၲိ ေပတာ ပရဒတၱဴပဇီဝိေနာ၊ ေတပိ သရမာနာ ေယဝ လဘႏၲီ"တိ။

"ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒါယကာနံ ဒါနံ ဝိေသာသိတံ [မူကြဲ-ဝိေသာတံ (သီ၊ ပီ၊)] ေဟာတိ အဖလံ၊ ေယသံ ဥဒၵိႆ ကတံ ယဒိ ေတ နပၸဋိလဘႏၲီ"တိ? "န ဟိ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါနံ အဖလံ ေဟာတိ အဝိပါကံ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ။ "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ မႏုႆာ မစၧမံသသုရာဘတၱခဇၨကာနိ ပဋိယာေဒတြာ ဉာတိကုလံ ဂစၧႏၲိ၊ ယဒိ ေတ ဉာတကာ တံ ဥပါယနံ န သမၸဋိေစၧယ်ဳံ၊ အပိ ႏု တံ ဥပါယနံ ဝိေသာသိတံ ဂေစၧယ် ဝိနေႆယ် ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သာမိကာနံ ေယဝ တံ ေဟာတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲိ။ ယထာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဂဗ႓ံ ပဝိေ႒ာ အသတိ ပုရေတာ နိကၡမနမုေခ ေကန နိကၡေမယ်ာ"တိ။ "ပဝိေ႒ေနဝ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲီ"တိ။ "ေဟာတု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမိ၊ ဒါယကာ ေယဝ တႆ ဖလံ အႏုဘဝႏၲိ၊ န မယံ တံ ကာရဏံ ဝိေလာေမမာတိ။

"ဘေႏၲ -၂၈၅ နာဂေသန၊ ယဒိ ဣေမသံ ဒါယကာနံ ဒိႏၷဒါနံ ပုဗၺေပတာနံ ပါပုဏာတိ၊ ေတ စ တႆ ဝိပါကံ အႏုဘဝႏၲိ။ ေတန ဟိ ေယာ ပါဏာတိပါတီ လုေဒၵါ ေလာဟိတပါဏီ ပဒု႒မနသကၤေပၸါ မႏုေႆ ဃာေတတြာ ဒါ႐ုဏံ ကမၼံ ကတြာ ပုဗၺေပတာနံ အာဒိေသယ် 'ဣမႆ ေမ ကမၼႆ ဝိပါေကာ ပုဗၺေပတာနံ ပါပုဏာတူ'တိ၊ အပိ ႏု တႆ ဝိပါေကာ ပုဗၺေပတာနံ ပါပုဏာတီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာ တတၳ ေဟတု ကိ ံ ကာရဏံ၊ ေယန ကုသလံ ပါပုဏာတိ အကုသလံ န ပါပုဏာတီ"တိ? "ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပေဥႇာ ပုစၧိတေဗၺာ၊ မာ စ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဝိသဇၨေကာ အတၳီ'တိ အပုစၧိတဗၺံ ပုစၧိ၊ 'ကိႆ အာကာေသာ နိရာလေမၺာ၊ ကိႆ ဂဂၤါ ဥဒၶမၼဳခါ န သႏၵတိ၊ ကိႆ ဣေမ မႏုႆာ စ ဒိဇာ စ ဒြိပဒါ မိဂါ စတုပၸဒါ'တိ တမၸိ မံ တြံ ပုစၧိႆသီ"တိ။ "နာဟံ တံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝိေဟသာေပေကၡာ ပုစၧာမိ၊ အပိ စ နိဗၺာဟနတၳာယ [မူကြဲ-နိဗၺာနတၳာယ (က၊)] သေႏၵဟႆ ပုစၧာမိ၊ ဗဟူ မႏုႆာ ေလာေက ဝါမဂါမိေနာ [မူကြဲ-ပါပဂါဟိေနာ (သ်ာ၊)] ဝိစကၡဳကာ၊ 'ကိႏၲိ ေတ ၾသတာရံ န လေဘယ်ဳ'ႏၲိ ဧဝါဟံ တံ ပုစၧာမီ"တိ။ "န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ သဟ အကေတန အနႏုမေတန သဟ ပါပံ ကမၼံ သံဝိဘဇိတုံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ ဥဒကနိဗၺာဟေနန ဥဒကံ သုဝိဒူရမၸိ ဟရႏၲိ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဃနမဟာေသလပဗၺေတာ [မူကြဲ-ပဗၺတေတာ (က၊)] နိဗၺာဟေနန ယထိစၧိတံ ဟရိတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ေတေလန ပဒီေပါ ဇာေလတုံ၊ အပိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဥဒေကန ပဒီေပါ ဇာေလတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကႆကာ တဠာကေတာ ဥဒကံ နီဟရိတြာ ဓညံ ပရိပါေစႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ မဟာသမုဒၵေတာ ဥဒကံ နီဟရိတြာ ဓညံ ပရိပါေစတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတု"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန သကၠာ ကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ၊ န သကၠာ အကုသလံ သံဝိဘဇိတုံ။ ကာရေဏန မံ သညာေပဟိ၊ နာဟံ အေႏၶာ အနာေလာေကာ -၂၈၆ သုတြာ ေဝဒိႆာမီ"တိ။ "အကုသလံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထာကံ၊ ကုသလံ ဗဟုကံ၊ ေထာကတၱာ အကုသလံ ကတၱာရံ ေယဝ ပရိယာဒိယတိ၊ ဗဟုကတၱာ ကုသလံ သေဒဝကံ ေလာကံ အေဇၩာတၳရတီ"တိ။ "ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ ဧကံ ဥဒကဗိႏၵဳ ပထဝိယံ နိပေတယ်၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကဗိႏၵဳ ဒသပိ ဒြါဒသပိ ေယာဇနာနိ အေဇၩာတၳေရယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယတၳ တံ ဥဒကဗိႏၵဳ နိပတိတံ၊ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတီ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ"တိ? "ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ဥဒကဗိႏၵဳႆာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ အကုသလံ ပရိတၱတၱာ ကတၱာရံ ေယဝ ပရိယာဒိယတိ၊ န သကၠာ သံဝိဘဇိတုံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာေမေဃာ အဘိဝေႆယ် တပၸယေႏၲာ ဓရဏိတလံ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာေမေဃာ သမႏၲေတာ ၾသတၳေရယ်ာ"တိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ပူရယိတြာ ေသာ မဟာေမေဃာ ေသာဗ႓သရ သရိတသာခါကႏၵရပဒရဒဟတဠာက [မူကြဲ-မာတိကာတဠာက (က၊)] ဥဒပါနေပါကၡရဏိေယာ ဒသပိ ဒြါဒသပိ ေယာဇနာနိ အေဇၩာတၳေရယ်ာ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ"တိ? "မဟႏၲတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ေမဃႆာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလံ ဗဟုကံ၊ ဗဟုကတၱာ သကၠာ ေဒဝမႏုေႆဟိပိ သံဝိဘဇိတု"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန အကုသလံ ေထာကံ ကုသလံ ဗဟုတရ"ႏၲိ? "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဒါနံ ေဒတိ၊ သီလံ သမာဒိယတိ၊ ဥေပါသထကမၼံ ကေရာတိ၊ ေသာ ဟေ႒ာ ပဟေ႒ာ ဟသိေတာ ပမုဒိေတာ ပသႏၷမာနေသာ ေဝဒဇာေတာ ေဟာတိ၊ တႆ အပရာပရံ ပီတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ပီတိမနႆ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ကုသလံ ပဝၯတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒပါေန ဗဟုသလိလသမၸဳေဏၰ ဧေကန ေဒေသန ဥဒကံ ပဝိေသယ်၊ ဧေကန နိကၡေမယ်၊ နိကၡမေႏၲပိ အပရာပရံ ဥပၸဇၨတိ၊ န သကၠာ ေဟာတိ ခယံ ပါေပတုံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလံ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ပဝၯတိ။ ဝႆသေတပိ ေစ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကတံ ကုသလံ အာဝေဇၨယ်၊ အာဝဇၨိေတ အာဝဇၨိေတ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ကုသလံ ပဝၯတိ။ တႆ တံ ကုသလံ သကၠာ ေဟာတိ ယထိစၧေကဟိ သဒၶိ ံ သံဝိဘဇိတုံ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ကုသလံ ဗဟုတရံ။

"အကုသလံ -၂၈၇ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာ ပစၧာ ဝိပၸဋိသာရီ ေဟာတိ၊ ဝိပၸဋိသာရိေနာ စိတၱံ ပဋိလီယတိ ပဋိကုဋတိ ပဋိဝတၱတိ န သမၸသာရီယတိ ေသာစတိ တပၸတိ ဟာယတိ ခီယတိ န ပရိဝၯတိ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သုကၡာယ နဒိယာ မဟာပုဠိနာယ ဥႏၷတာဝနတာယ ကုဋိလသကၤုဋိလာယ ဥပရိေတာ ပရိတၱံ ဥဒကံ အာဂစၧႏၲံ ဟာယတိ ခီယတိ န ပရိဝၯတိ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ ကေရာႏၲႆ စိတၱံ ပဋိလီယတိ ပဋိကုဋတိ ပဋိဝတၱတိ န သမၸသာရီယတိ ေသာစတိ တပၸတိ ဟာယတိ ခီယတိ န ပရိဝၯတိ တေတၳဝ ပရိယာဒိယတိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကုသလံ ေထာက"ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ပုဗၺေပတာဒိသပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ သုပိနပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမသၼိ ံ ေလာေက နရနာရိေယာ သုပိနံ ပႆႏၲိ ကလ်ာဏမၸိ ပါပကမၸိ၊ ဒိ႒ပုဗၺမၸိ အဒိ႒ပုဗၺမၸိ၊ ကတပုဗၺမၸိ အကတပုဗၺမၸိ၊ ေခမမၸိ သဘယမၸိ၊ ဒူေရပိ သႏၲိေကပိ၊ ဗဟုဝိဓာနိပိ အေနကဝဏၰသဟႆာနိ ဒိႆႏၲိ၊ ကိေၪၥတံ သုပိနံ နာမ၊ ေကာ ေစတံ ပႆတီ"တိ? "နိမိတၱေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ နာမ၊ ယံ စိတၱႆ အာပါတ [မူကြဲ-အာပါထ (သီ၊ ပီ၊)] မုပဂစၧတိ။ ဆယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပႆႏၲိ၊ ဝါတိေကာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ပိတၱိေကာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ေသမွိေကာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ေဒဝတူပသံဟာရေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ သမုဒါစိဏၰေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ပုဗၺနိမိတၱေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ တၾတ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ပုဗၺနိမိတၱေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ တံ ေယဝ သစၥံ၊ အဝေသသံ မိစၧာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ပုဗၺနိမိတၱေတာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ကိ ံ တႆ စိတၱံ သယံ ဂႏ႖ာ တံ နိမိတၱံ ဝိစိနာတိ၊ တံ ဝါ နိမိတၱံ စိတၱႆ အာပါတမုပဂစၧတိ၊ အေညာ ဝါ အာဂႏ႖ာ တႆ အာေရာေစတီ"တိ? "န၊ မဟာရာဇ၊ တႆ စိတၱံ သယံ ဂႏ႖ာ တံ နိမိတၱံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အေညာ ေကာစိ အာဂႏ႖ာ တႆ အာေရာေစတိ၊ အထ ေခါ တံ ေယဝ နိမိတၱံ စိတၱႆ အာပါတမုပဂစၧတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ န သယံ ကုဟိၪၥိ ဂႏ႖ာ ဆာယံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အေညာ ေကာစိ -၂၈၈ ဆာယံ အာေနတြာ အာဒါသံ အာေရာေပတိ [မူကြဲ-အာေရာေစတိ (က)] အထ ေခါ ယေတာ ကုေတာစိ ဆာယာ အာဂႏ႖ာ အာဒါသႆ အာပါတမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န တႆ စိတၱံ သယံ ဂႏ႖ာ တံ နိမိတၱံ ဝိစိနာတိ၊ နာပိ အေညာ ေကာစိ အာဂႏ႖ာ အာေရာေစတိ၊ အထ ေခါ ယေတာ ကုေတာစိ နိမိတၱံ အာဂႏ႖ာ စိတၱႆ အာပါတမုပဂစၧတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ တံ စိတၱံ သုပိနံ ပႆတိ၊ အပိ ႏု တံ စိတၱံ ဇာနာတိ 'ဧဝံ နာမ ဝိပါေကာ ဘဝိႆတိ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ'တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တံ စိတၱံ ဇာနာတိ 'ဧဝံဝိပါေကာ ဘဝိႆတိ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ'တိ၊ နိမိေတၱ ပန ဥပၸေႏၷ အေညသံ ကေထတိ၊ တေတာ ေတ အတၳံ ကေထႏၲီ"တိ။

"ဣဃၤ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ ေမ ဒေႆဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သရီေရ တိလကာ ပီဠကာ ဒဒၵဴနိ ဥ႒ဟႏၲိ လာဘာယ ဝါ အလာဘာယ ဝါ၊ ယသာယ ဝါ အယသာယ ဝါ၊ နိႏၵာယ ဝါ ပသံသာယ ဝါ၊ သုခါယ ဝါ ဒုကၡာယ ဝါ၊ အပိ ႏု တာ၊ မဟာရာဇ၊ ပီဠကာ ဇာနိတြာ ဥပၸဇၨႏၲိ 'ဣမံ နာမ မယံ အတၳံ နိပၹာေဒႆာမာ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယာဒိေသ တာ ၾသကာေသ ပီဠကာ သမ႓ဝႏၲိ၊ တတၳ တာ ပီဠကာ ဒိသြာ ေနမိတၱကာ ဗ်ာကေရာႏၲိ 'ဧဝံ နာမ ဝိပါေကာ ဘဝိႆတီ"'တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ တံ စိတၱံ သုပိနံ ပႆတိ၊ န တံ စိတၱံ ဇာနာတိ 'ဧဝံ နာမ ဝိပါေကာ ဘဝိႆတိ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ'တိ၊ နိမိေတၱ ပန ဥပၸေႏၷ အေညသံ ကေထတိ၊ တေတာ ေတ အတၳံ ကေထႏၲီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ သုပိနံ ပႆတိ၊ ေသာ နိဒၵါယေႏၲာ၊ ဥဒါဟု ဇာဂရေႏၲာ [မူကြဲ-ဇဂၢေႏၲာ (သီ၊ ပီ၊)] ပႆတီ"တိ? "ေယာ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပႆတိ၊ န ေသာ နိဒၵါယေႏၲာ ပႆတိ၊ နာပိ ဇာဂရေႏၲာ ပႆတိ။ အပိ စ ၾသကၠေႏၲ မိေဒၶ အသမၸေတၱ ဘဝေဂၤ ဧတၳႏၲေရ သုပိနံ ပႆတိ။ မိဒၶသမာ႐ူဠႇႆ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ ဘဝဂၤဂတံ ေဟာတိ၊ ဘဝဂၤဂတံ စိတၱံ နပၸဝတၱတိ၊ အပၸဝတၱံ စိတၱံ သုခဒုကၡံ နပၸဇာနာတိ၊ အပၸဋိဝိဇာနႏၲႆ သုပိေနာ န ေဟာတိ၊ ပဝတၱမာေန စိေတၱ သုပိနံ ပႆတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တိမိေရ အႏၶကာေရ အပၸဘာေသ သုပရိသုေဒၶပိ အာဒါေသ ဆာယာ န ဒိႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မိဒၶသမာ႐ူေဠႇ စိေတၱ ဘဝဂၤဂေတ တိ႒မာေနပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ အပၸဝေတၱ စိေတၱ သုပိနံ န ပႆတိ -၂၈၉။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ၊ ဧဝံ သရီရံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ အႏၶကာေရာ၊ ဧဝံ မိဒၶံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ အာေလာေကာ၊ ဧဝံ စိတၱံ ဒ႒ဗၺံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိေကာတၳဋႆ သူရိယႆ ပဘာ န ဒိႆတိ သႏၲာ ေယဝ သူရိယရသၼိ အပၸဝတၱာ ေဟာတိ၊ အပၸဝတၱာယ သူရိယရသၼိယာ အာေလာေကာ န ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မိဒၶသမာ႐ူဠႇႆ စိတၱံ ဘဝဂၤဂတံ ေဟာတိ၊ ဘဝဂၤဂတံ စိတၱံ နပၸဝတၱတိ၊ အပၸဝေတၱ စိေတၱ သုပိနံ န ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ၊ ဧဝံ သရီရံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ မဟိေကာတၳရဏံ၊ ဧဝံ မိဒၶံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ သူရိယရသၼိ၊ ဧဝံ စိတၱံ ဒ႒ဗၺံ။

"ဒြိႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ သေႏၲပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ မိဒၶသမာ႐ူဠႇႆ ဘဝဂၤဂတႆ သေႏၲပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ နိေရာဓသမာပႏၷႆ သေႏၲပိ သရီေရ စိတၱံ အပၸဝတၱံ ေဟာတိ၊ ဇာဂရႏၲႆ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ ေလာလံ ေဟာတိ ဝိဝဋံ ပါကဋံ အနိဗဒၶံ၊ ဧဝ႐ူပႆ စိေတၱ နိမိတၱံ အာပါတံ န ဥေပတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ ဝိဝဋံ ပါကဋံ အကိရိယံ အရဟႆံ ရဟႆကာမာ ပရိဝေဇၨႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရႏၲႆ ဒိေဗၺာ အေတၳာ အာပါတံ န ဥေပတိ၊ တသၼာ ဇာဂရေႏၲာ သုပိနံ န ပႆတိ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳံ ဘိႏၷာဇီဝံ အနာစာရံ ပါပမိတၱံ ဒုႆီလံ ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ ကုသလာ ေဗာဓိပကၡိယာ ဓမၼာ အာပါတံ န ဥေပႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂရႏၲႆ ဒိေဗၺာ အေတၳာ အာပါတံ န ဥေပတိ၊ တသၼာ ဇာဂရေႏၲာ သုပိနံ န ပႆတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ မိဒၶႆ အာဒိမဇၩပရိေယာသာန"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ မိဒၶႆ အာဒိမဇၩပရိေယာသာန"ႏၲိ။ "ကတမံ အာဒိ၊ ကတမံ မဇၩံ၊ ကတမံ ပရိေယာသာန"ႏၲိ? "ေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာယႆ ၾသနာေဟာ ပရိေယာနာေဟာ ဒုဗၺလ်ံ မႏၵတာ အကမၼညတာ ကာယႆ၊ အယံ မိဒၶႆ အာဒိ၊ ေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကပိနိဒၵါပေရေတာ ေဝါကိဏၰကံ ဇဂၢတိ [မူကြဲ-ေဝါကိဏၰတံ ဂစၧတိ (နိသ်)]၊ ဣဒံ မိဒၶႆ မဇၩံ၊ ဘဝဂၤဂတိ ပရိေယာသနံ။ မဇၩဴပဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ကပိနိဒၵါပေရေတာ သုပိနံ ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ယတစာရီ သမာဟိတစိေတၱာ ဌိတဓေမၼာ အစလဗုဒၶိ ပဟီနေကာတူဟလသဒၵံ ဝနမေဇၩာဂါဟိတြာ သုခုမံ အတၳံ စိႏၲယတိ၊ န စ ေသာ တတၳ မိဒၶံ ၾသကၠမတိ၊ ေသာ တတၳ သမာဟိေတာ ဧကဂၢစိေတၱာ သုခုမံ အတၳံ ပဋိဝိဇၩတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာဂေရာ န မိဒၶသမာပေႏၷာ -၂၉၀၊ မဇၩဴပဂေတာ ကပိနိဒၵါပေရေတာ သုပိနံ ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာတူဟလသေဒၵါ၊ ဧဝံ ဇာဂရံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ ဝိဝိတၱံ ဝနံ၊ ဧဝံ ကပိနိဒၵါပေရေတာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ ေသာ ေကာတူဟလသဒၵံ ၾသဟာယ မိဒၶံ ဝိဝေဇၨတြာ မဇၩတၱဘူေတာ သုခုမံ အတၳံ ပဋိဝိဇၩတိ၊ ဧဝံ ဇာဂေရာ န မိဒၶသမာပေႏၷာ ကပိနိဒၵါပေရေတာ သုပိနံ ပႆတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

သုပိနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ အကာလမရဏပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ သတၱာ မရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ကာေလ ေယဝ မရႏၲိ၊ ဥဒါဟု အကာေလပိ မရႏၲီ"တိ? "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာေလပိ မရဏံ၊ အတၳိ အကာေလပိ မရဏ"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေက ကာေလ မရႏၲိ၊ ေက အကာေလ မရႏၲီ"တိ? "ဒိ႒ပုဗၺာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တယာ အမၺ႐ုကၡာ ဝါ ဇမၺဳ႐ုကၡာ ဝါ၊ အညသၼာ ဝါ ပန ဖလ႐ုကၡာ ဖလာနိ ပတႏၲာနိ အာမာနိ စ ပကၠာနိ စာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ယာနိ တာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဖလာနိ ႐ုကၡေတာ ပတႏၲိ၊ သဗၺာနိ တာနိ ကာေလ ေယဝ ပတႏၲိ၊ ဥဒါဟု အကာေလပီ"တိ? "ယာနိ တာနိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဖလာနိ ပရိပကၠာနိ ဝိလီနာနိ ပတႏၲိ၊ သဗၺာနိ တာနိ ကာေလ ပတႏၲိ။ ယာနိ ပန တာနိ အဝေသသာနိ ဖလာနိ ေတသု ကာနိစိ ကိမိဝိဒၶါနိ ပတႏၲိ၊ ကာနိစိ လဂုဠဟတာနိ [မူကြဲ-သကုဏပဟတာ (သ်ာ)] လကုဋဟတာနိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ပတႏၲိ၊ ကာနိစိ ဝါတပၸဟတာနိ ပတႏၲိ၊ ကာနိစိ အေႏၲာပူတိကာနိ ဟုတြာ ပတႏၲိ၊ သဗၺာနိ တာနိ အကာေလ ပတႏၲီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဇရာေဝဂဟတာ မရႏၲိ၊ ေတ ေယဝ ကာေလ မရႏၲိ၊ အဝေသသာ ေကစိ ကမၼပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေကစိ ဂတိပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေကစိ ကိရိယပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ ကမၼပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေယပိ ေတ ဂတိပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေယပိ ေတ ကိရိယပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ ေယပိ ေတ ဇရာေဝဂပၸဋိဗာဠႇာ မရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ကာေလ ေယဝ မရႏၲိ၊ ေယာပိ မာတုကုစၧိဂေတာ မရတိ၊ ေသာ တႆ ကာေလာ၊ ကာေလ ေယဝ ေသာ မရတိ။ ေယာပိ ဝိဇာတဃေရ မရတိ၊ ေသာ တႆ ကာေလာ၊ ေသာပိ ကာေလ ေယဝ မရတိ။ ေယာပိ မာသိေကာ -၂၉၁ မရတိ။ ပ ။ ေယာပိ ဝႆသတိေကာ မရတိ၊ ေသာ တႆ ကာေလာ၊ ကာေလ ေယဝ ေသာ မရတိ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အကာေလ မရဏံ နာမ န ေဟာတိ၊ ေယ ေကစိ မရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ကာေလ ေယဝ မရႏၲီ"တိ။

"သတၱိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရႏၲိ။ ကတေမ သတၱ? ဇိဃစၧိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ အလဘမာေနာ ဥပဟတဗ႓ႏၲေရာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ ပိပါသိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပါနီယံ အလဘမာေနာ ပရိသုကၡဟဒေယာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ အဟိနာ ဒေ႒ာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသေဝဂါဘိဟေတာ တိကိစၧကံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ ဝိသမာသိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဍယွေႏၲသု အဂၤပစၥေဂၤသု အဂဒံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ အဂၢိဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ စ်ာယမာေနာ နိဗၺာပနံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ ဥဒကဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပတိ႒ံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ သတၱိဟေတာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဗာဓိေကာ ဘိသကၠံ အလဘမာေနာ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရတိ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱ ဝိဇၨမာေနပိ ဥတၱရိ ံ အာယုသၼိ ံ အကာေလ မရႏၲိ။ တၾတာပါဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံေသန ဝဒါမိ။

"အ႒ဝိေဓန၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာနံ ကာလကႋရိယာ ေဟာတိ၊ ဝါတသမု႒ာေနန ပိတၱသမု႒ာေနန ေသမွသမု႒ာေနန သႏၷိပါတိေကန ဥတုဝိပရိဏာေမန ဝိသမပရိဟာေရန ၾသပကၠမိေကန ကမၼဝိပါေကန၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာနံ ကာလကႋရိယာ ေဟာတိ။ တၾတ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိဒံ ကမၼဝိပါေကန ကာလကႋရိယာ၊ သာ ေယဝ တတၳ သာမယိကာ [မူကြဲ-သာမာယိကာ (က၊)] ကာလကႋရိယာ၊ အဝေသသာ အသာမယိကာ ကာလကႋရိယာတိ။ ဘဝတိ စ --

"'ဇိဃစၧာယ ပိပါသာယ၊ အဟိဒ႒ာ [မူကြဲ-အဟိဒေ႒ာ (သီ)] အဟိနာ ဒေ႒ာ (ပီ၊)] ဝိေသန စ။

အဂၢိဥဒကသတၱီဟိ၊ အကာေလ တတၳ မီယတိ။

ဝါတပိေတၱန ေသေမွန၊ သႏၷိပါေတႏုတူဟိ စ။

ဝိသေမာပကၠမကေမၼဟိ၊ အကာေလ တတၳ မီယတီ'တိ။

"ေကစိ -၂၉၂၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ ပုေဗၺ ကေတန ေတန ေတန အကုသလကမၼဝိပါေကန မရႏၲိ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ဇိဃစၧာယ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဇိဃစၧာယ ပရိပီဠိေတာ ဆာေတာ ပရိကိလေႏၲာ သုကၡမိလာတဟဒေယာ ဗုဘုကၡိေတာ [မူကြဲ-သုကၡိေတာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ဝိသုကၡိေတာ စ်ာယေႏၲာ အဗ႓ႏၲရံ ပရိဍယွေႏၲာ ဇိဃစၧာယ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။

"ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ပိပါသာယ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ေပေတာ ဟုတြာ နိဇၩာမတဏွိေကာ သမာေနာ လူေခါ ကိေသာ ပရိသုကၡိတဟဒေယာ ပိပါသာယ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။

"ေယာ ပုေဗၺ ပေရ အဟိနာ ဍံသာေပတြာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ အဇဂရမုေခေနဝ အဇဂရမုခံ ကဏွသပၸမုေခေနဝ ကဏွသပၸမုခံ ပရိဝတၱိတြာ ေတဟိ ခါယိတခါယိေတာ အဟီဟိ ဒေ႒ာ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။

"ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ဝိသံ ဒတြာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဍယွေႏၲဟိ အဂၤပစၥေဂၤဟိ ဘိဇၨမာေနန သရီေရန ကုဏပဂႏၶံ ဝါယေႏၲာ ဝိေသေနဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။

"ေယာ ပုေဗၺ ပေရ အဂၢိနာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ အဂၤါရပဗၺေတေနဝ အဂၤါရပဗၺတံ ယမဝိသေယေနဝ ယမဝိသယံ ပရိဝတၱိတြာ ဒၯဝိဒၯဂေတၱာ အဂၢိနာ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မလလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။

"ေယာ ပုေဗၺ ပေရ ဥဒေကန မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဟတဝိလုတၱဘဂၢဒုဗၺလဂေတၱာ ခုဗ႓ိတစိေတၱာ [မူကြဲ-ခုဘိတစိေတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] ဥဒေကေနဝ [မူကြဲ-ဥဒေက ေယဝ (ဗဟူသု)] မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ။

"ေယာ ပုေဗၺ ပေရ သတၱိယာ မာေရတိ၊ ေသာ ဗဟူနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဆိႏၷဘိႏၷေကာ႗ိတဝိေကာ႗ိေတာ သတၱိမုခသမာဟေတာ သတၱိယာ ေယဝ မရတိ ဒဟေရာပိ မဇၩိေမာပိ မဟလႅေကာပိ၊ ဣဒမၸိ တႆ သာမယိကမရဏံ"။

"ဘေႏၲ -၂၉၃ နာဂေသန၊ အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ ယံ ဝေဒတိ၊ ဣဃၤ ေမ တြံ တတၳ ကာရဏံ အတိဒိသာတိ"။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ အာဒိႏၷတိဏက႒သာခါပလာေသာ ပရိယာဒိႏၷဘေကၡာ ဥပါဒါနသခၤယာ နိဗၺာယတိ၊ ေသာ အဂၢိ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ နိဗၺဳေတာ နာမာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဗဟူနိ ဒိဝသသဟႆာနိ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ အာဒိႏၷတိဏက႒သာခါပလာေသာ အႆ၊ တံ အပရိယာဒိေႏၷ ေယဝ တိဏက႒သာခါပလာေသ မဟတိမဟာေမေဃာ အဘိပၸဝႆိတြာ နိဗၺာေပယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ သမေယ နိဗၺဳေတာ နာမ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ အဂၢိကၡေႏၶာ ပုရိမေကန အဂၢိကၡေႏၶန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ"တိ? "အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ေမေဃန ပဋိပီဠိေတာ ေသာ အဂၢိကၡေႏၶာ အသမေယ နိဗၺဳေတာ"တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ ပိတၱသမု႒ာေနန ဝါ ေသမွသမု႒ာေနန ဝါ သႏၷိပါတိေကန ဝါ ဥတုပရိဏာမေဇန ဝါ ဝိသမပရိဟာရေဇန ဝါ ၾသပကၠမိေကန ဝါ ဇိဃစၧာယ ဝါ ပိပါသာယ ဝါ သပၸဒေ႒န ဝါ ဝိသမာသိေတန ဝါ အဂၢိနာ ဝါ ဥဒေကန ဝါ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂေန မဟတိမဟာဝလာဟေကာ ဥ႒ဟိတြာ နိႏၷၪၥ ထလၪၥ ပရိပူရယေႏၲာ အဘိဝႆတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'ေမေဃာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ဝႆတီ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စိရံ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂေန မဟတိမဟာဝလာဟေကာ ဥ႒ဟိတြာ အႏၲရာေယဝ မဟတာ ဝါေတန အဗ႓တၳံ ဂေစၧယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာဝလာဟေကာ သမေယ ဝိဂေတာ နာမ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ ဝလာဟေကာ ပုရိေမန ဝလာဟေကန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ"တိ? "အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ဝါေတန ပဋိပီဠိေတာ ေသာ ဝလာဟေကာ အသမယပၸေတၱာ ေယဝ ဝိဂေတာ"တိ -၂၉၄။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဗလဝါ အာသီဝိေသာ ကုပိေတာ ကိၪၥိေဒဝ ပုရိသံ ဍံေသယ်၊ တႆ တံ ဝိသံ အနီတိကံ အႏုပဒၵဝံ မရဏံ ပါေပယ်၊ တံ ဝိသံ ဝုစၥတိ 'အနီတိကမႏုပဒၵဝံ ေကာဋိဂတ'ႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စိရံ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ဇီဝိတေကာဋိဂေတာ သာမယိကံ မရဏမုပဂေတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဗလဝတာ အာသီဝိေသန ဒ႒ႆ အႏၲရာေယဝ အာဟိတု႑ိေကာ အဂဒံ ဒတြာ အဝိသံ ကေရယ်၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိသံ သမေယ ဝိဂတံ နာမ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိမံ ဝိသံ ပုရိမေကန ဝိေသန သမသမဂတိကံ နာေဟာသီ"တိ? "အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ အဂေဒန ပဋိပီဠိတံ ဝိသံ အေကာဋိဂတံ ေယဝ ဝိဂတ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သရံ ပါေတယ်၊ သေစ ေသာ သေရာ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂစၧတိ၊ ေသာ သေရာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စိရံ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သရံ ပါေတယ်၊ တႆ တံ သရံ တသၼိ ံ ေယဝ ခေဏ ေကာစိ ဂေဏွယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သေရာ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ သေရာ ပုရိမေကန သေရန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ"တိ? "အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ဂဟေဏန တႆ သရႆ -၂၉၅ ဂမနံ ဥပစၧိႏၷ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ေလာဟမယံ ဘာဇနံ အာေကာေဋယ်၊ တႆ အာေကာဋေနန သေဒၵါ နိဗၺတၱိတြာ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂစၧတိ၊ ေသာ သေဒၵါ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဗဟူနိ ဒိဝသသဟႆာနိ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ မရဏမုပါဂေတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ေလာဟမယံ ဘာဇနံ အာေကာေဋယ်၊ တႆ အာေကာဋေနန သေဒၵါ နိဗၺေတၱယ်၊ နိဗၺေတၱ သေဒၵ အဒူရဂေတ ေကာစိ အာမေသယ်၊ သဟ အာမသေနန သေဒၵါ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သေဒၵါ ယထာဂတိဂမနပထမတၳကံ ဂေတာ နာမ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိေမာ သေဒၵါ ပုရိမေကန သေဒၵန သမသမဂတိေကာ နာေဟာသီ"တိ? "အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ အာမသေနန ေသာ သေဒၵါ ဥပရေတာ"တိ ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ မဟာရာဇ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေခေတၱ သုဝိ႐ူဠႇံ ဓညဗီဇံ သမၼာ ပဝတၱမာေနန ဝေႆန ၾသတတဝိတတအာကိဏၰဗဟုဖလံ ဟုတြာ [မူကြဲ-ဥ႒ိတအာကိဏၰဗဟုဖလံ ဘဝိတြာ (သ်ာ၊)] သႆု႒ာနသမယံ ပါပုဏာတိ၊ တံ ဓညံ ဝုစၥတိ 'အနီတိကမႏုပဒၵဝံ သမယသမၸတၱံ နာမ ေဟာတီ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဗဟူနိ ဒိဝသသဟႆာနိ ဇီဝိတြာ ဇရာဇိေဏၰာ အာယုကၡယာ အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ မရတိ၊ ေသာ ဝုစၥတိ 'အနီတိေကာ အႏုပဒၵေဝါ သမေယ မရဏမုပဂေတာ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေခေတၱ သုဝိ႐ူဠႇံ ဓညဗီဇံ ဥဒေကန ဝိကလံ မေရယ်၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓညံ အသမယသမၸတၱံ နာမ ေဟာတီ"တိ? "န -၂၉၆ ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပစၧိမံ ဓညံ ပုရိမေကန ဓေညန သမသမဂတိကံ နာေဟာသီ"တိ? "အာဂႏၲဳေကန၊ ဘေႏၲ၊ ဥေဏွန ပဋိပီဠိတံ တံ ဓညံ မတ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'သမၸႏၷတ႐ုဏသႆံ ကိမေယာ ဥ႒ဟိတြာ သမူလံ နာေသႏၲီ"'တိ? "သုတပုဗၺေၪၥဝ တံ၊ ဘေႏၲ၊ အေမွဟိ ဒိ႒ပုဗၺၪၥာ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သႆံ ကာေလ န႒ံ၊ ဥဒါဟု အကာေလ န႒"ႏၲိ? "အကာေလ၊ ဘေႏၲ၊ ယဒိ ေခါ တံ၊ ဘေႏၲ၊ သႆံ ကိမေယာ န ခါေဒယ်ဳံ၊ သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုေဏယ်ာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အာဂႏၲဳေကန ဥပဃာေတန သႆံ ဝိနႆတိ၊ နိ႐ုပဃာတံ သႆံ သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုဏာတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ။ ပ ။ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ မရတိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီတိ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'သမၸေႏၷ သေႆ ဖလဘာရနမိေတ မၪၥရိတပေတၱ ကရကဝႆံ နာမ ဝႆဇာတိ နိပတိတြာ ဝိနာေသတိ အဖလံ ကေရာတီ'တိ? "သုတပုဗၺေၪၥဝ တံ၊ ဘေႏၲ၊ အေမွဟိ ဒိ႒ပုဗၺၪၥာ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သႆံ ကာေလ န႒ံ၊ ဥဒါဟု အကာေလ န႒"ႏၲိ? "အကာေလ၊ ဘေႏၲ၊ ယဒိ ေခါ တံ၊ ဘေႏၲ၊ သႆံ ကရကဝႆံ န ဝေႆယ် သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုေဏယ်ာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အာဂႏၲဳေကန ဥပဃာေတန သႆံ ဝိနႆတိ၊ နိ႐ုပဃာတံ သႆံ သႆုဒၶရဏသမယံ ပါပုဏာတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ အကာေလ မရတိ၊ ေသာ အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ ဝါတသမု႒ာေနန ဝါ ပိတၱသမု႒ာေနန ဝါ ေသမွသမု႒ာေနန ဝါ သႏၷိပါတိေကန ဝါ ဥတုပရိဏာမေဇန ဝါ ဝိသမပရိဟာရေဇန ဝါ ၾသပကၠမိေကန ဝါ ဇိဃစၧာယ ဝါ ပိပါသာယ ဝါ သပၸဒေ႒န ဝါ ဝိသမာသိေတန ဝါ အဂၢိနာ ဝါ ဥဒေကန ဝါ သတၱိေဝဂပၸဋိပီဠိေတာ ဝါ အကာေလ မရတိ။ ယဒိ ပန အာဂႏၲဳေကန ေရာေဂန ပဋိပီဠိေတာ န ဘေဝယ်၊ သမေယဝ မရဏံ ပါပုေဏယ်။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန အကာေလ မရဏံ အတၳီ"တိ။

"အစၧရိယံ -၂၉၇၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုဒႆိတံ ကာရဏံ၊ သုဒႆိတံ ၾသပမၼံ အကာေလ မရဏႆ ပရိဒီပနာယ၊ 'အတၳိ အကာေလ မရဏ'ႏၲိ ဥတၱာနီကတံ ပါကဋံ ကတံ ဝိဘူတံ ကတံ၊ အစိတၱဝိကၡိတၱေကာပိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မႏုေဇာ ဧကေမေကနပိ တာဝ ၾသပေမၼန နိ႒ံ ဂေစၧယ် 'အတၳိ အကာေလ မရဏ'ႏၲိ၊ ကိ ံ ပန မႏုေဇာ သေစတေနာ? ပဌေမာပေမၼေနဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ သညေတၱာ 'အတၳိ အကာေလ မရဏ'ႏၲိ၊ အပိ စ အပရာပရံ နိဗၺာဟနံ ေသာတုကာေမာ န သမၸဋိစၧိ"ႏၲိ။

အကာလမရဏပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ေစတိယပါဋိဟာရိယပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺသံ ပရိနိဗၺဳတာနံ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ဧကစၥာနံ ေယဝ ေဟာတီ"တိ? "ဧကစၥာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဟာတိ၊ ဧကစၥာနံ န ေဟာတီ"တိ။ "ကတေမသံ၊ ဘေႏၲ၊ ေဟာတိ၊ ကတေမသံ န ေဟာတီ"တိ? "တိဏၰႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ အညတရႆ အဓိ႒ာနာ ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။ ကတေမသံ တိဏၰႏၷံ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟာ ေဒဝမႏုႆာနံ အႏုကမၸာယ တိ႒ေႏၲာဝ အဓိ႒ာတိ 'ဧဝံနာမ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတူ'တိ၊ တႆ အဓိ႒ာနဝေသန ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ၊ ဧဝံ အရဟေတာ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝတာ မႏုႆာနံ အႏုကမၸာယ ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ဒေႆႏၲိ 'ဣမိနာ ပါဋိဟီေရန သဒၶေမၼာ နိစၥသမၸဂၢဟိေတာ ဘဝိႆတိ၊ မႏုႆာ စ ပသႏၷာ ကုသေလန အဘိဝၯိႆႏၲီ'တိ၊ ဧဝံ ေဒဝတာနံ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ ဝါ ပုရိေသာ ဝါ သေဒၶါ ပသေႏၷာ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ ဗုဒၶိသမၸေႏၷာ ေယာနိေသာ စိႏၲယိတြာ ဂႏၶံ ဝါ မာလံ ဝါ ဒုႆံ ဝါ အညတရံ ဝါ ကိၪၥိ အဓိ႒ဟိတြာ ေစတိေယ ဥကၡိပတိ 'ဧဝံနာမ ေဟာတူ'တိ၊ တႆပိ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ၊ ဧဝံ မႏုႆာနံ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။

"ဣေမသံ -၂၉၈ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တိဏၰႏၷံ အညတရႆ အဓိ႒ာနဝေသန ပရိနိဗၺဳတႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ ေဟာတိ။

"ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အဓိ႒ာနံ န ေဟာတိ၊ ခီဏာသဝႆပိ ဆဠဘိညႆ ေစေတာဝသိပၸတၱႆ ေစတိေယ ပါဋိဟီရံ န ေဟာတိ၊ အသတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋိဟီေရ စရိတံ ဒိသြာ သုပရိသုဒၶံ ၾသကေပၸတဗၺံ နိ႒ံ ဂႏၲဗၺံ သဒၵဟိတဗၺံ 'သုပရိနိဗၺဳေတာ အယံ ဗုဒၶပုေတၱာ"'တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ေစတိယပါဋိဟာရိယပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ဓမၼာဘိသမယပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ သမၼာ ပဋိပဇၨႏၲိ၊ ေတသံ သေဗၺသံ ေယဝ ဓမၼာဘိသမေယာ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ကႆစိ န ေဟာတီ"တိ? "ကႆစိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဟာတိ၊ ကႆစိ န ေဟာတီ"တိ။ "ကႆ ဘေႏၲ ေဟာတိ၊ ကႆ န ေဟာတီ"တိ? "တိရစၧာနဂတႆ၊ မဟာရာဇ၊ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ၊ ေပတၱိဝိသယူပပႏၷႆ။ ပ ။ မိစၧာဒိ႒ိကႆ။ ပ ။ ကုဟကႆ။ ပ ။ မာတုဃာတကႆ။ ပ ။ ပိတုဃာတကႆ။ ပ ။ အရဟႏၲဃာတကႆ။ ပ ။ သံဃေဘဒကႆ။ ပ ။ ေလာဟိတုပၸါဒကႆ။ ပ ။ ေထယ်သံဝါသကႆ။ ပ ။ တိတၳိယပကၠႏၲႆ။ ပ ။ ဘိကၡဳနိဒူသကႆ။ ပ ။ ေတရသႏၷံ ဂ႐ုကာပတၱီနံ အညတရံ အာပဇၨိတြာ အဝု႒ိတႆ။ ပ ။ ပ႑ကႆ။ ပ ။ ဥဘေတာဗ်ၪၨနကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။ ပ ။ ေယာပိ မႏုႆဒဟရေကာ ဦနကသတၱဝႆိေကာ၊ တႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။ ဣေမသံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာဠသႏၷံ ပုဂၢလာနံ သုပၸဋိပႏၷာနမၸိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယ ေတ ပႏၷရသ ပုဂၢလာ ဝိ႐ုဒၶါ ေယဝ၊ ေတသံ ဓမၼာဘိသမေယာ ေဟာတု ဝါ မာ ဝါ ေဟာတု၊ အထ ေကန ကာရေဏန မႏုႆဒဟရကႆ ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ? ဧတၳ တာဝ ပေဥႇာ ဘဝတိ 'နႏု နာမ ဒဟရကႆ န ရာေဂါ ေဟာတိ၊ န ေဒါေသာ ေဟာတိ၊ န ေမာေဟာ ေဟာတိ၊ န မာေနာ ေဟာတိ၊ န မိစၧာဒိ႒ိ ေဟာတိ၊ န အရတိ ေဟာတိ၊ န ကာမဝိတေကၠာ ေဟာတိ၊ အမိႆိေတာ ကိေလေသဟိ၊ ေသာ နာမ ဒဟရေကာ ယုေတၱာ စ ပေတၱာ စ အရဟတိ စ စတၱာရိ သစၥာနိ ဧကပဋိေဝေဓန ပဋိဝိဇၩိတု"'ႏၲိ။

"တေညေဝတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယနာဟံ ကာရေဏန ဘဏာမိ -၂၉၉ 'ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ'တိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိေကာ ရဇနီေယ ရေဇၨယ်၊ ဒုႆနီေယ ဒုေႆယ်၊ ေမာဟနီေယ မုေယွယ်၊ မဒနီေယ မေဇၨယ်၊ ဒိ႒ိ ံ ဝိဇာေနယ်၊ ရတိၪၥ အရတိၪၥ ဝိဇာေနယ်၊ ကုသလာကုသလံ ဝိတေကၠယ်၊ ဘေဝယ် တႆ ဓမၼာဘိသမေယာ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု ဂ႐ုကာ ဘာရိကာ ဝိပုလာ မဟတီ။ ဦနကသတၱဝႆိေကာ၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိတၱေကန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ ဂ႐ုကံ ဘာရိကံ ဝိပုလံ မဟတိ ံ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ ပဋိဝိဇၩိတုံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သိေန႐ုပဗၺတရာဇာ ဂ႐ုေကာ ဘာရိေကာ ဝိပုေလာ မဟေႏၲာ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အတၱေနာ ပါကတိေကန ထာမဗလဝီရိေယန သကၠဳေဏယ် သိေန႐ုပဗၺတရာဇာနံ ဥဒၶရိတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ"တိ? "ဒုဗၺလတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိသႆ၊ မဟႏၲတၱာ သိေန႐ုပဗၺတရာဇႆာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု ဂ႐ုကာ ဘာရိကာ ဝိပုလာ မဟတီ။ ဦနကသတၱဝႆိေကာ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိေတၱန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ ဂ႐ုကံ ဘာရိကံ ဝိပုလံ မဟတိ ံ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ ပဋိဝိဇၩိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ မဟာပထဝီ ဒီဃာ အာယတာ ပုထုလာ ဝိတၳတာ ဝိသာလာ ဝိတၳိဏၰာ ဝိပုလာ မဟႏၲာ၊ အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝိ ံ သကၠာ ပရိတၱေကန ဥဒကဗိႏၵဳေကန ေတေမတြာ ဥဒကစိကၡလႅံ ကာတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ"တိ? "ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ဥဒကဗိႏၵဳႆ၊ မဟႏၲတၱာ မဟာပထဝိယာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု ဒီဃာ အာယတာ ပုထုလာ ဝိတၳတာ ဝိသာလာ ဝိတၳိဏၰာ ဝိပုလာ မဟႏၲာ။ ဦနကသတၱဝႆိေကာ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိတၱေကန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ မဟတိ ံ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ -၃၀၀ ပဋိဝိဇၩိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အဗလဒုဗၺလပရိတၱအပၸေထာကမႏၵဂၢိ ဘေဝယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန မေႏၵန အဂၢိနာ သကၠာ သေဒဝေက ေလာေက အႏၶကာရံ ဝိဓမိတြာ အာေလာကံ ဒေႆတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ"တိ? "မႏၵတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ အဂၢိႆ၊ ေလာကႆ မဟႏၲတၱာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ မဟတာ စ အဝိဇၨႏၶကာေရန ပိဟိတံ။ တသၼာ ဒုကၠရံ ဉာဏာေလာကံ ဒႆယိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အာတုေရာ ကိေသာ အဏုပရိမိတကာေယာ သာလကကိမိ ဟတၳိနာဂံ တိဓာ ပဘိႏၷံ နဝါယတံ တိဝိတၳတံ ဒသပရိဏာဟံ အ႒ရတနိကံ သက႒ာနမုပဂတံ ဒိသြာ ဂိလိတုံ ပရိကေၯယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သာလကကိမိ သကၠဳေဏယ် တံ ဟတၳိနာဂံ ဂိလိတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ"တိ? "ပရိတၱတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ သာလကကိမိႆ၊ မဟႏၲတၱာ ဟတၳိနာဂႆာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦနကသတၱဝႆိကႆ စိတၱံ အဗလံ ဒုဗၺလံ ပရိတၱံ အပၸံ ေထာကံ မႏၵံ အဝိဘူတံ၊ မဟတီ အသခၤတာ နိဗၺာနဓာတု။ ေသာ ေတန ဒုဗၺေလန စိေတၱန ပရိတၱေကန မေႏၵန အဝိဘူေတန န သေကၠာတိ မဟတိ ံ အသခၤတံ နိဗၺာနဓာတုံ ပဋိဝိဇၩိတုံ၊ ေတန ကာရေဏန ဦနကသတၱဝႆိကႆ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဓမၼာဘိသမယပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဧကႏၲသုခနိဗၺာနပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ ဥဒါဟု ဒုေကၡန မိႆ"ႏၲိ? "ဧကႏၲသုခံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ ဒုေကၡန အမိႆ"ႏၲိ။

"န မယံ တံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝစနံ သဒၵဟာမ 'ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာန'ႏၲိ၊ ဧဝေမတၳ မယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေစၥမ 'နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆ'ႏၲိ၊ ကာရဏေၪၥတၳ ဥပလဘာမ 'နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆ'ႏၲိ။ ကတမံ ဧတၳ ကာရဏံ -၃၀၁? ေယ ေတ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနံ ပရိေယသႏၲိ၊ ေတသံ ဒိႆတိ ကာယႆ စ စိတၱႆ စ အာတာေပါ ပရိတာေပါ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနာဟာရပရိဂၢေဟာ မိဒၶႆ စ ဥပေရာေဓါ အာယတနာနၪၥ ပဋိပီဠနံ ဓနဓညပိယဉာတိမိတၱပၸဇဟနံ။ ေယ ေကစိ ေလာေက သုခိတာ သုခသမပၸိတာ၊ ေတ သေဗၺပိ ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ အာယတေန ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ႐ူေပန စကၡဳံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကဂီတဝါဒိတဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန သေဒၵန ေသာတံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကပုပၹဖလပတၱတစမူလသာရဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ဂေႏၶန ဃာနံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကခဇၨေဘာဇၨေလယ်ေပယ်သာယနီယဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ရေသန ဇိဝွံ ရေမႏၲိ ျဗဳေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကသဏွသုခုမမုဒုမဒၵဝဗဟုဝိဓသုဘနိမိေတၱန ဖေႆန ကာယံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ၊ မနာပိကမနာပိကကလ်ာဏပါပကသုဘာသုဘဗဟုဝိဓဝိတကၠမနသိကာေရန မနံ ရေမႏၲိ ျဗဴေဟႏၲိ။ တုေမွ တံ စကၡဳေသာတဃာနဇိဝွါကာယမေနာျဗဴဟနံ ဟနထ ဥပဟနထ၊ ဆိႏၵထ ဥပစၧိႏၵထ၊ ႐ုႏၶထ ဥပ႐ုႏၶထ။ ေတန ကာေယာပိ ပရိတပတိ၊ စိတၱမၸိ ပရိတပတိ၊ ကာေယ ပရိတေတၱ ကာယိကဒုကၡေဝဒနံ ေဝဒိယတိ၊ စိေတၱ ပရိတေတၱ ေစတသိကဒုကၡေဝဒနံ ေဝဒယတိ။ နႏု မာဂ႑ိေယာပိ [မူကြဲ-မာဂႏၵိေယာပိ (သီ၊ ပီ၊)] ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝႏၲံ ဂရဟမာေနာ ဧဝမာဟ 'ဘူနဟု [မူကြဲ-ဘူတဟေစၥာ (ပီ)] ဘူနဟေစၥာ (က၊)] သမေဏာ ေဂါတေမာ'တိ။ ဣဒေမတၳ ကာရဏံ၊ ေယနာဟံ ကာရေဏန ျဗဴမိ 'နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆ"'ႏၲိ။

"န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဒုေကၡန မိႆံ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ။ ယံ ပန တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဴသိ 'နိဗၺာနံ ဒုကၡ'ႏၲိ၊ ေနတံ ဒုကၡံ နိဗၺာနံ နာမ၊ နိဗၺာနႆ ပန သစၧိကိရိယာယ ပုဗၺဘာေဂါ ဧေသာ၊ နိဗၺာနပရိေယသနံ ဧတံ၊ ဧကႏၲသုခံ ေယဝ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ။ ဧတၳ ကာရဏံ ဝဒါမိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇူနံ ရဇၨသုခံ နာမာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ ရာဇူနံ ရဇၨသုခ"ႏၲိ။ "အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ရဇၨသုခံ ဒုေကၡန မိႆ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာေနာ ပစၥေႏၲ ကုပိေတ ေတသံ ပစၥႏၲနိႆိတာနံ ပဋိေသဓာယ အမေစၥဟိ ပရိဏာယေကဟိ ဘေဋဟိ ဗလေတၳဟိ ပရိဝုတာ ပဝါသံ ဂႏ႖ာ ဍံသမကသဝါတာတပပဋိပီဠိတာ သမဝိသေမ ပရိဓာဝႏၲိ၊ မဟာယုဒၶၪၥ ကေရာႏၲိ၊ ဇီဝိတသံသယၪၥ ပါပုဏႏၲီ"တိ? "ေနတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရဇၨသုခံ နာမ၊ ရဇၨသုခႆ ပရိေယသနာယ ပုဗၺဘာေဂါ ဧေသာ၊ ဒုေကၡန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဇာေနာ -၃၀၂ ရဇၨံ ပရိေယသိတြာ ရဇၨသုခံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ဧဝံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရဇၨသုခံ ဒုေကၡန အမိႆံ၊ အညံ တံ ရဇၨသုခံ၊ အညံ ဒုကၡ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ။ ေယ ပန တံ နိဗၺာနံ ပရိေယသႏၲိ၊ ေတ ကာယၪၥ စိတၱၪၥ အာတာေပတြာ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနာဟာရံ ပရိဂၢေဟတြာ မိဒၶံ ဥပ႐ုႏၶိတြာ အာယတနာနိ ပဋိပီေဠတြာ ကာယၪၥ ဇီဝိတၪၥ ပရိစၥဇိတြာ ဒုေကၡန နိဗၺာနံ ပရိေယသိတြာ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ အႏုဘဝႏၲိ၊ နိဟတပစၥာမိတၱာ ဝိယ ရာဇာေနာ ရဇၨသုခံ။ ဧဝံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ၊ အညံ နိဗၺာနံ၊ အညံ ဒုကၡႏၲိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ၊ အညံ ဒုကၡံ၊ အညံ နိဗၺာနႏၲိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အာစရိယာနံ သိပၸဝႏၲာနံ သိပၸသုခံ နာမာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ အာစရိယာနံ သိပၸဝႏၲာနံ သိပၸသုခ"ႏၲိ။ "အပိ ႏု ေခါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ သိပၸသုခံ ဒုေကၡန မိႆ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ အာစရိယာ [မူကြဲ-ဣဒံ ပဒံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ] အာစရိယာနံ အဘိဝါဒနပစၥဳ႒ာေနန ဥဒကာဟရဏဃရသမၼဇၨနဒႏၲက႒မုေခါဒကာႏုပၸဒါေနန ဥစၧိ႒ပဋိဂၢဟဏဥစၧာဒနနဟာပနပါဒပရိကေမၼန သကစိတၱံ နိကၡိပိတြာ ပရစိတၱာႏုဝတၱေနန ဒုကၡေသယ်ာယ ဝိသမေဘာဇေနန ကာယံ အာတာေပႏၲီ"တိ? "ေနတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သိပၸသုခံ နာမ၊ သိပၸပရိေယသနာယ ပုဗၺဘာေဂါ ဧေသာ၊ ဒုေကၡန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာစရိယာ သိပၸံ ပရိေယသိတြာ သိပၸသုခံ အႏုဘဝႏၲိ၊ ဧဝံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သိပၸသုခံ ဒုေကၡန အမိႆံ၊ အညံ တံ သိပၸသုခံ၊ အညံ ဒုကၡ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ။ ေယ ပန တံ နိဗၺာနံ ပရိေယသႏၲိ၊ ေတ ကာယၪၥ စိတၱၪၥ အာတာေပတြာ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနာဟာရံ ပရိဂၢေဟတြာ မိဒၶံ ဥပ႐ုႏၶိတြာ အာယတနာနိ ပဋိပီေဠတြာ ကာယၪၥ ဇီဝိတၪၥ ပရိစၥဇိတြာ ဒုေကၡန နိဗၺာနံ ပရိေယသိတြာ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ အႏုဘဝႏၲိ၊ အာစရိယာ ဝိယ သိပၸသုခံ။ ဧဝံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န ဒုေကၡန မိႆံ၊ အညံ ဒုကၡံ၊ အညံ နိဗၺာန"ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဧကႏၲသုခနိဗၺာနပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ နိဗၺာန႐ူပသဏၭာနပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ -၃၀၃ နာဂေသန၊ 'နိဗၺာနံ နိဗၺာန'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ သကၠာ ပန တႆ နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ? "အပၸဋိဘာဂံ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ၊ န သကၠာ နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ။ "ဧတမၸာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န သမၸဋိစၧာမိ၊ ယံ အတၳိဓမၼႆ နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ အပညာပနံ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ။ "ေဟာတု၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တံ သညာေပႆာမိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ နာမာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အေတၳေသာ မဟာသမုေဒၵါ"တိ။ "သေစ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ဧဝံ ပုေစၧယ် 'ကိတၱကံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ၊ ကတိ ပန ေတ သတၱာ၊ ေယ မဟာသမုေဒၵ ပဋိဝသႏၲီ'တိ၊ ဧဝံ ပုေ႒ာ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိႏၲိ တႆ ဗ်ာကေရယ်ာသီ"တိ? "သေစ မံ၊ ဘေႏၲ၊ ေကာစိ ဧဝံ ပုေစၧယ် 'ကိတၱကံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ၊ ကတိ ပန ေတ သတၱာ၊ ေယ မဟာသမုေဒၵ ပဋိဝသႏၲီ'တိ၊ တမဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဧဝံ ဝေဒယ်ံ 'အပုစၧိတဗၺံ မံ တြံ အေမ႓ာ ပုရိသ ပုစၧသိ၊ ေနသာ ပုစၧာ ေကနစိ ပုစၧိတဗၺာ၊ ဌပနီေယာ ဧေသာ ပေဥႇာ။ အဝိဘေတၱာ ေလာကကၡာယိေကဟိ မဟာသမုေဒၵါ၊ န သကၠာ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ ပရိမိနိတုံ သတၱာ ဝါ ေယ တတၳ ဝါသမုပဂတာတိ ဧဝါဟံ ဘေႏၲ တႆ ပဋိဝစနံ ဒေဒယ်"'ႏၲိ။

"ကိႆ ပန၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓေမၼ မဟာသမုေဒၵ ဧဝံ ပဋိဝစနံ ဒေဒယ်ာသိ၊ နႏု ဝိဂေဏတြာ [မူကြဲ-မိနိတြာ (က၊)] တႆ အာစိကၡိတဗၺံ 'ဧတၱကံ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ၊ ဧတၱကာ စ သတၱာ မဟာသမုေဒၵ ပဋိဝသႏၲီ"တိ? "န သကၠာ၊ ဘေႏၲ၊ အဝိသေယာ ဧေသာ ပေဥႇာ"တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓေမၼ ေယဝ မဟာသမုေဒၵ န သကၠာ ဥဒကံ ပရိဂေဏတုံ [မူကြဲ-ပရိမိနိတုံ (က၊)] သတၱာ ဝါ ေယ တတၳ ဝါသမုပဂတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓမၼေႆဝ နိဗၺာနႆ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ၊ ဝိဂေဏယ်၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၶိမာ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ မဟာသမုေဒၵ ဥဒကံ တၾတာသေယ -၃၀၄ စ သေတၱ၊ န ေတြဝ ေသာ ဣဒၶိမာ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ သကၠဳေဏယ် နိဗၺာနႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ အတၳိဓမၼေႆဝ နိဗၺာနႆ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုႏၲိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒေဝသု အ႐ူပကာယိကာ နာမ ေဒဝါ"တိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ 'အတၳိ ေဒေဝသု အ႐ူပကာယိကာ နာမ ေဒဝါ"'တိ။ "သကၠာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အ႐ူပကာယိကာနံ ေဒဝါနံ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ အ႐ူပကာယိကာ ေဒဝါ"တိ? "အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ အ႐ူပကာယိကာ ေဒဝါ၊ န စ သကၠာ ေတသံ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိသတၱာနံ ေယဝ အ႐ူပကာယိကာနံ ေဒဝါနံ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိဓမၼေႆဝ နိဗၺာနႆ န သကၠာ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဟာတု ဧကႏၲသုခံ နိဗၺာနံ၊ န စ သကၠာ တႆ ႐ူပံ ဝါ သဏၭာနံ ဝါ ဝယံ ဝါ ပမာဏံ ဝါ ၾသပေမၼန ဝါ ကာရေဏန ဝါ ေဟတုနာ ဝါ နေယန ဝါ ဥပဒႆယိတုံ။ အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ နိဗၺာနႆ ဂုဏံ အေညဟိ အႏုပဝိ႒ံ ကိၪၥိ ၾသပမၼနိဒႆနမတၱ"ႏၲိ? "သ႐ူပေတာ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ၊ ဂုဏေတာ ပန သကၠာ ကိၪၥိ ၾသပမၼနိဒႆနမတၱံ ဥပဒႆယိတု"ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယထာဟံ လဘာမိ နိဗၺာနႆ ဂုဏေတာပိ ဧကေဒသပရိဒီပနမတၱံ၊ တထာ သီဃံ ျဗဴဟိ၊ နိဗၺာေပဟိ ေမ ဟဒယပရိဠာဟံ ဝိနယ သီတလမဓုရဝစနမာလုေတနာ"တိ။

"ပဒုမႆ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ၊ ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ၊ အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ၊ ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ၊ အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ၊ မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ -၃၀၅၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ၊ သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ၊ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဒုမႆ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမာ ပဒုမႆ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ အႏုပလိတၱံ ဥဒေကန၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သဗၺကိေလေသဟိ အႏုပလိတၱံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ ဧေကာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ သီတလံ ပရိဠာဟနိဗၺာပနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သီတလံ သဗၺကိေလသပရိဠာဟနိဗၺာပနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ကိလႏၲတသိတပိပါသိတဃမၼာဘိတတၱာနံ ဇနပသုပဇာနံ ပိပါသာဝိနယနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ကာမတဏွာဘဝတဏွာဝိဘဝတဏွာပိပါသာဝိနယနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ ေဒြ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ ဝိသပီဠိတာနံ သတၱာနံ ပဋိသရဏံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ကိေလသဝိသပီဠိတာနံ သတၱာနံ ပဋိသရဏံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ ေရာဂါနံ အႏၲကေရာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သဗၺဒုကၡာနံ အႏၲကရံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ အမတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အမတံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ သုေညာ သဗၺကုဏေပဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ -၃၀၆၊ နိဗၺာနံ သုညံ သဗၺကိေလသကုဏေပဟိ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မဟေႏၲာ အေနာရပါေရာ၊ န ပရိပူရတိ သဗၺသဝႏၲီဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ မဟႏၲံ အေနာရပါရံ၊ န ပူရတိ သဗၺသေတၱဟိ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မဟႏၲာနံ ဘူတာနံ အာဝါေသာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ မဟႏၲာနံ အရဟႏၲာနံ ဝိမလခီဏာသဝဗလပၸတၱဝသီဘူတမဟာဘူတာနံ အာဝါေသာ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ အပရိမိတဝိဝိဓဝိပုလဝီစိပုပၹသံကုသုမိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အပရိမိတဝိဝိဓဝိပုလပရိသုဒၶဝိဇၨာဝိမုတၱိပုပၹသံကုသုမိတံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတုေတၳာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတၱာေရာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ အာယုဓာရဏံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ ဇရာမရဏနာသနေတာ အာယုဓာရဏံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဗလဝၯနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ ဣဒၶိဗလဝၯနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဝဏၰဇနနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ ဂုဏဝဏၰဇနနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဒရထဝူပသမနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ သဗၺကိေလသဒရထဝူပသမနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ စတုေတၳာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဇိဃစၧာဒုဗၺလ်ပဋိဝိေနာဒနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ သဗၺသတၱာနံ သဗၺဒုကၡဇိဃစၧာဒုဗၺလ်ပဋိဝိေနာဒနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပၪၥေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ -၃၀၇ နာဂေသန၊ 'အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ န ဇာယတိ၊ န ဇီယတိ၊ န မီယတိ၊ န စဝတိ၊ န ဥပၸဇၨတိ၊ ဒုပၸသေဟာ၊ အေစာရာဟရေဏာ၊ အနိႆိေတာ၊ ဝိဟဂဂမေနာ၊ နိရာဝရေဏာ၊ အနေႏၲာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ န ဇာယတိ၊ န ဇီယတိ၊ န မီယတိ၊ န စဝတိ၊ န ဥပၸဇၨတိ၊ ဒုပၸသဟံ၊ အေစာရာဟရဏံ၊ အနိႆိတံ၊ အရိယဂမနံ၊ နိရာဝရဏံ၊ အနႏၲံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ဒသ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ကာမဒဒံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ကာမဒဒံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဟာသကရံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဟာသကရံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဥေဇၨာတတၱကရံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဥေဇၨာတတၱကရံ [မူကြဲ-ဥေဇၨာတတၳကရံ (သီ၊ ပီ)] ဥေဇၨာတိတတၳကရံ (သ်ာ)] အယံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ ဒုလႅဘံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဒုလႅဘံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ အသမသုဂႏၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အသမသုဂႏၶံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနံ သဇၨနပသတၳံ [မူကြဲ-သဗၺဇနပသတၳံ (သ်ာ)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အရိယသဇၨနပသတၳံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဟိတစႏၵနႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ -၃၀၈ နာဂေသန၊ 'သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမေ႑ာ ဝဏၰသမၸေႏၷာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဂုဏဝဏၰသမၸႏၷံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမေ႑ာ ဂႏၶသမၸေႏၷာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သီလဂႏၶသမၸႏၷံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမေ႑ာ ရသသမၸေႏၷာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ရသသမၸႏၷံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸိမ႑ႆ တေယာ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတေမ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ အစၥဳဂၢတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အစၥဳဂတံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ပဌေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ အစလံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အစလံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ဒုတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ ဒုရဓိေရာဟံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ ဒုရဓိေရာဟံ သဗၺကိေလသာနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ တတိေယာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ သဗၺဗီဇာနံ အဝိ႐ူဟနံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ သဗၺကိေလသာနံ အဝိ႐ူဟနံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ စတုေတၳာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ။ ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနံ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱံ။ အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥေမာ ဂုေဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိေ႒ာ ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရႆ ပၪၥ ဂုဏာ နိဗၺာနံ အႏုပဝိ႒ာ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

နိဗၺာန႐ူပသဏၭာနပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ နိဗၺာနသစၧိကရဏပေဥႇာ

၁၁။ "ဘေႏၲ -၃၀၉ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'နိဗၺာနံ န အတီတံ၊ န အနာဂတံ၊ န ပစၥဳပၸႏၷံ၊ န ဥပၸႏၷံ န အႏုပၸႏၷံ န ဥပၸါဒနီယ'ႏၲိ။ ဣဓ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ေကာစိ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ၊ ေသာ ဥပၸႏၷံ သစၧိကေရာတိ၊ ဥဒါဟု ဥပၸါေဒတြာ သစၧိကေရာတီ"တိ? "ေယာ ေကာစိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ၊ ေသာ န ဥပၸႏၷံ သစၧိကေရာတိ၊ န ဥပၸါေဒတြာ သစၧိကေရာတိ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အေတၳသာ နိဗၺာနဓာတု၊ ယံ ေသာ သမၼာပဋိပေႏၷာ သစၧိကေရာတီ"တိ။

"မာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမံ ပဥႇံ ပဋိစၧႏၷံ ကတြာ ဒီေပဟိ၊ ဝိဝဋံ ပါကဋံ ကတြာ ဒီေပဟိ ဆႏၵဇာေတာ ဥႆာဟဇာေတာ၊ ယံ ေတ သိကၡိတံ၊ တံ သဗၺံ ဧေတၳဝါကိရာဟိ၊ ဧတၳာယံ ဇေနာ သမၼဴေဠႇာ ဝိမတိဇာေတာ သံသယပကၡေႏၵာ၊ ဘိေႏၵတံ အေႏၲာေဒါသသလႅ"ႏၲိ။ "အေတၳသာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနဓာတု သႏၲာ သုခါ ပဏီတာ၊ တံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဇိနာႏုသိ႒ိယာ သခၤါေရ သမၼသေႏၲာ ပညာယ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အေႏၲဝါသိေကာ အာစရိယာႏုသိ႒ိယာ ဝိဇၨံ ပညာယ သစၧိကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဇိနာႏုသိ႒ိယာ ပညာယ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။

"ကထံ ပန တံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺႏၲိ? အနီတိေတာ နိ႐ုပဒၵဝေတာ အဘယေတာ ေခမေတာ သႏၲေတာ သုခေတာ သာတေတာ ပဏီတေတာ သုစိေတာ သီတလေတာ ဒ႒ဗၺံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဗဟုက႒ပုေၪၨန ဇလိတက႒ိေတန အဂၢိနာ ဒယွမာေနာ ဝါယာေမန တေတာ မုၪၥိတြာ နိရဂၢိေကာကာသံ ပဝိသိတြာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတတိဝိဓဂၢိသႏၲာပံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိ၊ ဧဝံ တိဝိဓဂၢိ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ အဂၢိဂေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ နိရဂၢိေကာကာေသာ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဟိကုကၠဳရမႏုႆကုဏပသရီရဝဠၪၨေကာ႒ာသရာသိဂေတာ ကုဏပဇဋာဇဋိတႏၲရမႏုပဝိေ႒ာ ဝါယာေမန တေတာ မုၪၥိတြာ နိကၠဳဏေပါကာသံ ပဝိသိတြာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ -၃၁၀ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတကိေလသကုဏပံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုဏပံ၊ ဧဝံ ပၪၥ ကာမဂုဏာ ဒ႒ဗၺာ၊ ယထာ ကုဏပဂေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ နိကၠဳဏေပါကာေသာ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဘီေတာ တသိေတာ ကမၸိေတာ ဝိပရီတဝိဗ႓ႏၲစိေတၱာ ဝါယာေမန တေတာ မုၪၥိတြာ ဒဠႇံ ထိရံ အစလံ အဘယ႒ာနံ ပဝိသိတြာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတဘယသႏၲာသံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘယံ၊ ဧဝံ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏံ ပဋိစၥ အပရာပရံ ပဝတၱဘယံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ ဘီေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ အဘယ႒ာနံ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကိလိ႒မလိနကလလကဒၵမေဒေသ ပတိေတာ ဝါယာေမန တံ ကလလကဒၵမံ အပဝါေဟတြာ ပရိသုဒၶဝိမလေဒသမုပဂႏ႖ာ တတၳ ပရမသုခံ လေဘယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗ်ပဂတကိေလသမလကဒၵမံ ပရမသုခံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကလလံ၊ ဧဝံ လာဘသကၠာရသိေလာေကာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ ကလလဂေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ ပရိသုဒၶဝိမလေဒေသာ၊ ဧဝံ နိဗၺာနံ ဒ႒ဗၺံ။

"တၪၥ ပန နိဗၺာနံ သမၼာပဋိပေႏၷာ ကိႏၲိ သစၧိကေရာတိ? ေယာ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ၊ ေသာ သခၤါရာနံ ပဝတၱံ သမၼသတိ။ ပဝတၱံ သမၼသမာေနာ တတၳ ဇာတိ ံ ပႆတိ ဇရံ ပႆတိ ဗ်ာဓိ ံ ပႆတိ မရဏံ ပႆတိ၊ န တတၳ ကိၪၥိ သုခံ သာတံ ပႆတိ အာဒိေတာပိ မဇၩေတာပိ ပရိေယာသာနေတာပိ။ ေသာ တတၳ ကိၪၥိ န ဂယွဴပဂံ ပႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒိဝသသႏၲေတၱ အေယာဂုေဠ ဇလိေတ တေတၱ ကဌိေတ အာဒိေတာပိ မဇၩေတာပိ ပရိေယာသာနေတာပိ န ကိၪၥိ ဂယွဴပဂံ ပေဒသံ ပႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သခၤါရာနံ ပဝတၱံ သမၼသတိ၊ ေသာ ပဝတၱံ သမၼသမာေနာ တတၳ ဇာတိ ံ ပႆတိ ဇရံ ပႆတိ ဗ်ာဓိ ံ ပႆတိ မရဏံ ပႆတိ၊ န တတၳ ကိၪၥိ သုခံ သာတံ ပႆတိ အာဒိေတာပိ မဇၩေတာပိ ပရိေယာသာနေတာပိ။ ေသာ တတၳ [မူကြဲ-ဣဒံ ပဒဒြယံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ] န ကိၪၥိ ဂယွဴပဂံ ပႆတိ၊ တႆ ဂယွဴပဂံ -၃၁၁ အပႆႏၲႆ စိေတၱ အရတိ သဏၭာတိ၊ ကာယသၼိ ံ ဍာေဟာ ၾသကၠမတိ၊ ေသာ အတာေဏာ အသရေဏာ အသရဏီဘူေတာ ဘေဝသု နိဗၺိႏၵတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဇလိတဇာလံ မဟႏၲံ အဂၢိကၡႏၶံ ပဝိေသယ်၊ ေသာ တတၳ အတာေဏာ အသရေဏာ အသရဏီဘူေတာ အဂၢိမွိ နိဗၺိေႏၵယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ဂယွဴပဂံ အပႆႏၲႆ စိေတၱ အရတိ သဏၭာတိ၊ ကာယသၼိ ံ ဍာေဟာ ၾသကၠမတိ၊ ေသာ အတာေဏာ အသရေဏာ အသရဏီဘူေတာ ဘေဝသု နိဗၺိႏၵတိ။

"တႆ ပဝေတၱ ဘယဒႆာဝိႆ ဧဝံ စိတၱံ ဥပၸဇၨတိ 'သႏၲတၱံ ေခါ ပေနတံ ပဝတၱံ သမၸဇၨလိတံ ဗဟုဒုကၡံ ဗဟူပါယာသံ၊ ယဒိ ေကာစိ လေဘထ အပၸဝတၱံ ဧတံ သႏၲံ ဧတံ ပဏီတံ၊ ယဒိဒံ သဗၺသခၤါရသမေထာ သဗၺဴပဓိပဋိနိႆေဂၢါ တဏွကၡေယာ ဝိရာေဂါ နိေရာေဓါ နိဗၺာန'ႏၲိ။ ဣတိ ေဟတံ [မူကြဲ-ဟိတံ (သီ)] ဟိ ဣဒံ (ပီ၊)] တႆ အပၸဝေတၱ စိတၱံ ပကၡႏၵတိ ပသီဒတိ ပဟံသယတိ တုသယတိ [မူကြဲ-ပဟံသီယတိ ကုဟီယတိ (သီ၊ ပီ၊)]'ပဋိလဒၶံ ေခါ ေမ နိႆရဏ'ႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဝိပၸနေ႒ာ ဝိေဒသပကၡေႏၵာ နိဗၺာဟနမဂၢံ ဒိသြာ တတၳ ပကၡႏၵတိ ပသီဒတိ ပဟံသယတိ တုသယတိ [မူကြဲ-ပဟံသီယတိ ကုဟီယတိ (သီ၊ ပီ၊)] 'ပဋိလေဒၶါ ေမ နိဗၺာဟနမေဂၢါ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝေတၱ ဘယဒႆာဝိႆ အပၸဝေတၱ စိတၱံ ပကၡႏၵတိ ပသီဒတိ ပဟံသယတိ တုသယတိ [မူကြဲ-ပဟံသီယတိ ကုဟီယတိ (သီ၊ ပီ၊)] 'ပဋိလဒၶံ ေခါ ေမ နိႆရဏ'ႏၲိ။

"ေသာ အပၸဝတၱတၳာယ မဂၢံ အာယူဟတိ ဂေဝသတိ ဘာေဝတိ ဗဟုလီကေရာတိ၊ တႆ တဒတၳံ သတိ သႏၲိ႒တိ၊ တဒတၳံ ဝီရိယံ သႏၲိ႒တိ၊ တဒတၳံ ပီတိ သႏၲိ႒တိ၊ တႆ တံ စိတၱံ အပရာပရံ မနသိကေရာေတာ ပဝတၱံ သမတိကၠမိတြာ အပၸဝတၱံ ၾသကၠမတိ၊ အပၸဝတၱမႏုပၸေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ 'နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ'တိ ဝုစၥတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

နိဗၺာနသစၧိကရဏပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

၁၂။ နိဗၺာနသႏၷိဟိတပေဥႇာ

၁၂။ "ဘေႏၲ -၃၁၂ နာဂေသန၊ အတၳိ ေသာ ပေဒေသာ ပုရတၳိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒကၡိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစၧိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဥတၱရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥဒၶံ ဝါ အေဓါ ဝါ တိရိယံ ဝါ၊ ယတၳ နိဗၺာနံ သႏၷိဟိတ"ႏၲိ? "နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ပေဒေသာ ပုရတၳိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒကၡိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစၧိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဥတၱရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥဒၶံ ဝါ အေဓါ ဝါ တိရိယံ ဝါ၊ ယတၳ နိဗၺာနံ သႏၷိဟိတ"ႏၲိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ နိဗၺာနႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ ေတန ဟိ နတၳိ နိဗၺာနံ? ေယသၪၥ တံ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ၊ ေတသမၸိ သစၧိကိရိယာ မိစၧာ၊ ကာရဏံ တတၳ ဝကၡာမိ၊ ယထာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟိယာ ဓညဳ႒ာနံ ေခတၱံ အတၳိ၊ ဂႏၶဳ႒ာနံ ပုပၹံ အတၳိ၊ ပုပၹဳ႒ာနံ ဂုေမၺာ အတၳိ၊ ဖလု႒ာနံ ႐ုေကၡာ အတၳိ၊ ရတႏု႒ာနံ အာကေရာ အတၳိ၊ တတၳ ေယာ ေကာစိ ယံ ယံ ဣစၧတိ၊ ေသာ တတၳ ဂႏ႖ာ တံ တံ ဟရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ နိဗၺာနံ အတၳိ၊ တႆ နိဗၺာနႆ ဥ႒ာေနာကာေသာပိ ဣစၧိတေဗၺာ၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနႆ ဥ႒ာေနာကာေသာ နတၳိ၊ တသၼာ နတၳိ နိဗၺာနႏၲိ ျဗဴမိ၊ ေယသၪၥ နိဗၺာနံ သစၧိကတံ၊ ေတသမၸိ သစၧိကိရိယာ မိစၧာ"တိ။

"နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺာနႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ အတၳိ ေစတံ နိဗၺာနံ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ အဂၢိ နာမ၊ နတၳိ တႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ ေဒြ က႒ာနိ သံဃေ႗ေႏၲာ အဂၢိ ံ အဓိဂစၧတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ နိဗၺာနံ၊ နတၳိ တႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ သတၱ ရတနာနိ နာမ။ ေသယ်ထိဒံ၊ စကၠရတနံ ဟတၳိရတနံ အႆရတနံ မဏိရတနံ ဣတၳိရတနံ ဂဟပတိရတနံ ပရိဏာယကရတနံ။ န စ ေတသံ ရတနာနံ သႏၷိဟိေတာကာေသာ အတၳိ၊ ခတၱိယႆ ပန သမၼာပဋိပႏၷႆ ပဋိပတၱိဗေလန တာနိ ရတနာနိ ဥပဂစၧႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ နိဗၺာနံ၊ နတၳိ တႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဗၺာနႆ သႏၷိဟိေတာကာေသာ မာ ေဟာတု၊ အတၳိ ပန တံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ -၃၁၃၊ အတၳိ တံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ"တိ။

"ကတမံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတီ"တိ? "သီလံ၊ မဟာရာဇ၊ ဌာနံ၊ သီေလ ပတိ႒ိေတာ ေယာနိေသာ မနသိကေရာေႏၲာ သကၠယဝေနပိ စီနဝိလာေတပိ အလသေႏၵပိ နိဂုေမၺပိ [မူကြဲ-နိကုေမၺပိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကာသိေကာသေလပိ ကသၼီေရပိ ဂႏၶာေရပိ နဂမုဒၶနိပိ ျဗဟၼေလာေကပိ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ စကၡဳမာ ပုရိေသာ သကယဝေနပိ စီနဝိလာေတပိ အလသေႏၵပိ နိဂုေမၺပိ ကာသိေကာသေလပိ ကသၼီေရပိ ဂႏၶာေရပိ နဂမုဒၶနိပိ ျဗဟၼေလာေကပိ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိေတာ အာကာသံ ပႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီေလ ပတိ႒ိေတာ ေယာနိေသာ မနသိကေရာေႏၲာ သကယဝေနပိ။ ပ ။ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိေတာ သမၼာပဋိပေႏၷာ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သကယဝေနပိ။ ပ ။ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိတႆ ပုဗၺဒိသာ အတၳိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီေလ ပတိ႒ိတႆ ေယာနိေသာ မနသိကေရာႏၲႆ သကၠယဝေနပိ။ ပ ။ ယတၳ ကတၳစိပိ ဌိတႆ သမၼာပဋိပႏၷႆ အတၳိ နိဗၺာနသစၧိကိရိယာ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒသိတံ တယာ နိဗၺာနံ၊ ေဒသိတာ နိဗၺာနသစၧိကိရိယာ၊ ပရိကၡတာ သီလဂုဏာ၊ ဒႆိတာ သမၼာပဋိပတၱိ၊ ဥႆာပိေတာ ဓမၼဒၶေဇာ၊ သဏၭပိတာ ဓမၼေနတၱိ၊ အဝေၪၩာ သုပၸယုတၱာနံ သမၼာပေယာေဂါ၊ ဧဝေမတံ ဂဏိဝရပဝရ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

နိဗၺာနသႏၷိဟိတပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။

ေဝႆႏၲရဝေဂၢါ တတိေယာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒြါဒသ ပဥႇာ။

၄။ အႏုမာနဝေဂၢါ

၁။ အႏုမာနပေဥႇာ

၁။ အထ -၃၁၄ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဉာတုကာေမာ ေသာတုကာေမာ ဓာေရတုကာေမာ ဉာဏာေလာကံ ဒ႒ဳကာေမာ အညာဏံ ဘိႏၵိတုကာေမာ ဉာဏာေလာကံ ဥပၸါေဒတုကာေမာ အဝိဇၨႏၶကာရံ နာေသတုကာေမာ အဓိမတၱံ ဓိတိၪၥ ဥႆာဟၪၥ သတိၪၥ သမၸဇညၪၥ ဥပ႒ေပတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံ ပန ဗုေဒၶါ တယာ ဒိေ႒ာ"တိ။ "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန ေတ အာစရိေယဟိ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န ကိရ တယာ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ၊ နာပိ ကိရ ေတ အာစရိေယဟိ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ဗုေဒၶါ၊ န ေဟတၳ ဗုေဒၶါ ပညာယတီ"တိ။

"အတၳိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ၊ ေယ ေတ တဝ ခတၱိယဝံသႆ ပုဗၺဂၤမာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ။ ေကာ သံသေယာ၊ အတၳိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ၊ ေယ မမ ခတၱိယဝံသႆ ပုဗၺဂၤမာ"တိ။ "ဒိ႒ပုဗၺာ တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေယ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုသာသႏၲိ ပုေရာဟိတာ ေသနာပတိေနာ အကၡဒႆာ မဟာမတၱာ၊ ေတဟိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ ဒိ႒ပုဗၺာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ယဒိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ န ဒိ႒ာ၊ နာပိ ကိရ ေတ အႏုသာသေကဟိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ ဒိ႒ာ၊ ေတန ဟိ နတၳိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ၊ န ေဟတၳ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ ပညာယႏၲီ"တိ။

"ဒိႆႏၲိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုဗၺကာနံ ခတၱိယာနံ အႏုဘူတာနိ ပရိေဘာဂဘ႑ာနိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ ေသတစၧတၱံ ဥဏွီသံ ပါဒုကာ ဝါလဗီဇနီ ခဂၢရတနံ မဟာရဟာနိ စ သယနာနိ။ ေယဟိ မယံ ဇာေနယ်ာမ သဒၵေဟယ်ာမ 'အတၳိ ပုဗၺကာ ခတၱိယာ'တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မယေမၸတံ ဘဂဝႏၲံ ဇာေနယ်ာမ သဒၵေဟယ်ာမ။ အတၳိ တံ ကာရဏံ၊ ေယန မယံ ကာရေဏန ဇာေနယ်ာမ သဒၵေဟယ်ာမ 'အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ'တိ။ ကတမံ တံ ကာရဏံ? အတၳိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပႆတာ အရဟတာ သမၼာသမၺဳေဒၶန အႏုဘူတာနိ ပရိေဘာဂဘ႑ာနိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ -၃၁၅ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ပၪၥ ဗလာနိ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ ေယဟိ သေဒဝေကာ ေလာေကာ ဇာနာတိ သဒၵဟတိ 'အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ'တိ။ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဣမိနာ ေဟတုနာ ဣမိနာ နေယန ဣမိနာ အႏုမာေနန ဉာတေဗၺာ 'အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ'တိ။

"'ဗဟူ ဇေန တာရယိတြာ၊ နိဗၺဳေတာ ဥပဓိကၡေယ။

အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ အတၳိ ေသာ ဒြိပဒုတၱေမာ"'တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဝၯကီ နဂရံ မာေပတုကာေမာ ပဌမံ တာဝ သမံ အႏုႏၷတမေနာနတံ အသကၡရပါသာဏံ နိ႐ုပဒၵဝမနဝဇၨံ ရမဏီယံ ဘူမိဘာဂံ အႏုဝိေလာေကတြာ ယံ တတၳ ဝိသမံ၊ တံ သမံ ကာရာေပတြာ ခါဏုကဏၬကံ ဝိေသာဓာေပတြာ တတၳ နဂရံ မာေပယ် ေသာဘနံ ဝိဘတၱံ ဘာဂေသာ မိတံ ဥကၠိဏၰပရိခါပါကာရံ ဒဠႇေဂါပုရ႗ာလေကာ႗ကံ ပုထုစစၥရစတုကၠသႏၶိသိဃၤာဋကံ သုစိသမတလရာဇမဂၢံ သုဝိဘတၱအႏၲရာပဏံ အာရာမုယ်ာနတဠာကေပါကၡရဏိဥဒပါနသမၸႏၷံ ဗဟုဝိဓေဒဝ႒ာနပၸဋိမ႑ိတံ သဗၺေဒါသဝိရဟိတံ၊ ေသာ တသၼိ ံ နဂေရ သဗၺထာ ေဝပုလႅတၱံ ပေတၱ အညံ ေဒသံ ဥပဂေစၧယ်၊ အထ တံ နဂရံ အပေရန သမေယန ဣဒၶံ ဘေဝယ် ဖီတံ သုဘိကၡံ ေခမံ သမိဒၶံ သိဝံ အနီတိကံ နိ႐ုပဒၵဝံ နာနာဇနသမာကုလံ၊ ပုထူ ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ ဟတၳာေရာဟာ အႆာေရာဟာ ရထိကာ ပတၱိကာ ဓႏုဂၢဟာ ထ႐ုဂၢဟာ ေစလကာ စလကာ ပိ႑ဒါယကာ ဥဂၢါ ရာဇပုတၱာ ပကၡႏၵိေနာ မဟာနာဂါ သူရာ ဝမၼိေနာ ေယာဓိေနာ ဒါသိကပုတၱာ ဘဋိပုတၱာ [မူကြဲ-ဒါသပုတၱာ ဘ႗ိပုတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] မလႅကာ ဂဏကာ အာဠာရိကာ သူဒါ ကပၸကာ နဟာပကာ စုႏၵာ မာလာကာရာ သုဝဏၰကာရာ သဇၩဳကာရာ သီသကာရာ တိပုကာရာ ေလာဟကာရာ ဝ႗ကာရာ အေယာကာရာ မဏိကာရာ ေပသကာရာ ကုမ႓ကာရာ ေဝဏုကာရာ ေလာဏကာရာ စမၼကာရာ ရထကာရာ ဒႏၲကာရာ ရဇၨဳကာရာ ေကာစၧကာရာ သုတၱကာရာ ဝိလီဝကာရာ ဓႏုကာရာ ဇိယကာရာ ဥသုကာရာ စိတၱကာရာ ရဂၤကာရာ ရဇကာ တႏၲဝါယာ တုႏၷဝါယာ ေဟရညိကာ ဒုႆိကာ ဂႏၶိကာ တိဏဟာရကာ က႒ဟာရကာ ဘတကာ ပဏၰိကာ ဖလိကာ [မူကြဲ-ဖလႅိကာ (သီ၊ ပီ၊)] မူလိကာ ၾသဒနိကာ ပူဝိကာ မစၧိကာ မံသိကာ မဇၨိကာ နဋကာ နစၥကာ လဃၤကာ ဣႏၵဇာလိကာ ေဝတာလိကာ မလႅာ -၃၁၆ ဆဝဍာဟကာ ပုပၹဆၮကာ ေဝနာ ေနသာဒါ ဂဏိကာ လာသိကာ ကုမ႓ဒါသိေယာ သကၠယဝနစီနဝိလာတာ ဥေဇၨနကာ ဘာ႐ုကစၧကာ ကာသိေကာသလာ ပရႏၲကာ မာဂဓကာ သာေကတကာ ေသာေရယ်ကာ [မူကြဲ-ေသာရ႒ကာ (သီ၊ ပီ၊)] ပါေဝယ်ကာ ေကာဋဳမၺရမာထုရကာ အလသႏၵကသၼီရဂႏၶာရာ တံ နဂရံ ဝါသာယ ဥပဂတာ နာနာဝိသယိေနာ ဇနာ နဝံ သုဝိဘတၱံ အေဒါသမနဝဇၨံ ရမဏီယံ တံ နဂရံ ပႆိတြာ အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ 'ေဆေကာ ဝတ ေဘာ ေသာ နဂရဝၯကီ၊ ေယာ ဣမႆ နဂရႆ မာေပတာ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဘဂဝါ အသေမာ အသမသေမာ အပၸဋိသေမာ အသဒိေသာ အတုေလာ အသေခ်ၤေယာ အပၸေမေယ်ာ အပရိေမေယ်ာ အမိတဂုေဏာ ဂုဏပါရမိပၸေတၱာ အနႏၲဓိတိ အနႏၲေတေဇာ အနႏၲဝီရိေယာ အနႏၲဗေလာ ဗုဒၶဗလပါရမိ ံ ဂေတာ သေသနမာရံ ပရာေဇတြာ ဒိ႒ိဇာလံ ပဒါေလတြာ အဝိဇၨံ ေခေပတြာ ဝိဇၨံ ဥပၸါေဒတြာ ဓမၼဳကၠံ ဓာရယိတြာ သဗၺညဳတံ ပါပုဏိတြာ ဝိဇိတသဂၤါေမာ ဓမၼနဂရံ မာေပသိ။

"ဘဂဝေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼနဂရံ သီလပါကာရံ ဟိရိပရိခံ ဉာဏဒြါရေကာ႒ကံ ဝီရိယအ႗ာလကံ သဒၶါဧသိကံ သတိေဒါဝါရိကံ ပညာပါသာဒံ သုတၱႏၲစစၥရံ အဘိဓမၼသိဃၤာဋကံ ဝိနယဝိနိစၧယံ သတိပ႒ာနဝီထိကံ၊ တႆ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သတိပ႒ာနဝီထိယံ ဧဝ႐ူပါ အာပဏာ ပသာရိတာ ေဟာႏၲိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ပုပၹာပဏံ ဂႏၶာပဏံ ဖလာပဏံ အဂဒါပဏံ ၾသသဓာပဏံ အမတာပဏံ ရတနာပဏံ သဗၺာပဏ"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ပုပၹာပဏ"ႏၲိ? "အတၳိ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပႆတာ အရဟတာ သမၼာသမၺဳေဒၶန အာရမၼဏဝိဘတၱိေယာ အကၡာတာ။ ေသယ်ထီဒံ၊ အနိစၥသညာ ဒုကၡသညာ အနတၱသညာ အသုဘသညာ အာဒီနဝသညာ ပဟာနသညာ ဝိရာဂသညာ နိေရာဓသညာ သဗၺေလာေက အနဘိရတိသညာ သဗၺသခၤါေရသု အနိစၥသညာ အာနာပါနႆတိ ဥဒၶဳမာတကသညာ ဝိနီလကသညာ ဝိပုဗၺကသညာ ဝိစၧိဒၵကသညာ ဝိကၡာယိတကသညာ ဝိကၡိတၱကသညာ ဟတဝိကၡိတၱကသညာ ေလာဟိတကသညာ ပုဠဝကသညာ အ႒ိကသညာ ေမတၱာသညာ က႐ုဏာသညာ မုဒိတာသညာ ဥေပကၡာသညာ မရဏာႏုႆတိ ကာယဂတာသတိ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုေဒၶန ဘဂဝတာ အာရမၼဏဝိဘတၱိေယာ အကၡာတာ။ တတၳ ေယာ ေကာစိ ဇရာမရဏာ မုစၥိတုကာေမာ၊ ေသာ ေတသု အညတရံ -၃၁၇ အာရမၼဏံ ဂဏွာတိ၊ ေတန အာရမၼေဏန ရာဂါ ဝိမုစၥတိ၊ ေဒါသာ ဝိမုစၥတိ၊ ေမာဟာ ဝိမုစၥတိ၊ မာနေတာ ဝိမုစၥတိ၊ ဒိ႒ိေတာ ဝိမုစၥတိ၊ သံသာရံ တရတိ၊ တဏွာေသာတံ နိဝါေရတိ၊ တိဝိဓံ မလံ ဝိေသာေဓတိ၊ သဗၺကိေလေသ ဥပဟႏ႖ာ အမလံ ဝိရဇံ သုဒၶံ ပ႑ရံ အဇာတိ ံ အဇရံ အမရံ သုခံ သီတိဘူတံ အဘယံ နဂ႐ုတၱမံ နိဗၺာနနဂရံ ပဝိသိတြာ အရဟေတၱ စိတၱံ ဝိေမာေစတိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ ပုပၹာပဏ'ႏၲိ။

"'ကမၼမူလံ ဂေဟတြာန၊ အာပဏံ ဥပဂစၧထ။

အာရမၼဏံ ကိဏိတြာန၊ တေတာ မုစၥထ မုတၱိယာ"'တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဂႏၶာပဏ"ႏၲိ? "အတၳိ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေတန ဘဂဝတာ သီလဝိဘတၱိေယာ အကၡာတာ၊ ေယန သီလဂေႏၶန အႏုလိတၱာ ဘဂဝေတာ ပုတၱာ သေဒဝကံ ေလာကံ သီလဂေႏၶန ဓူေပႏၲိ သမၸဓူေပႏၲိ၊ ဒိသမၸိ အႏုဒိသမၸိ အႏုဝါတမၸိ ပဋိဝါတမၸိ ဝါယႏၲိ အတိဝါယႏၲိ၊ ဖရိတြာ တိ႒ႏၲိ။ ကတမာ တာ သီလဝိဘတၱိေယာ? သရဏသီလံ ပၪၥဂၤသီလံ အ႒ဂၤသီလံ ဒသဂၤသီလံ ပၪၥဳေဒၵသပရိယာပႏၷံ ပါတိေမာကၡသံဝရသီလံ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ဂႏၶာပဏ'ႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'န ပုပၹဂေႏၶာ ပဋိဝါတေမတိ၊ န စႏၵနံ တဂၢရမလႅိကာ ဝါ။

သတၪၥ ဂေႏၶာ ပဋိဝါတေမတိ၊ သဗၺာ ဒိသာ သပၸဳရိေသာ ပဝါယတိ [မူကြဲ-ပဝါတိ (သီ၊ ပီ၊) ဓ၊ ပ၊ ၅၄ ပႆိတဗၺံ]။

"'စႏၵနံ တဂရံ ဝါပိ၊ ဥပၸလံ အထ ဝႆိကီ။

ဧေတသံ ဂႏၶဇာတာနံ၊ သီလဂေႏၶာ အႏုတၱေရာ။

"'အပၸမေတၱာ အယံ ဂေႏၶာ၊ ယြာယံ တဂရစႏၵနံ။

ေယာ စ သီလဝတံ ဂေႏၶာ၊ ဝါတိ ေဒေဝသု ဥတၱေမာ"'တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ဖလာပဏ"ႏၲိ? "ဖလာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ေသာတာပတၱိဖလံ သကဒါဂါမိဖလံ အနာဂါမိဖလံ အရဟတၱဖလံ သုညတဖလသမာပတၱိ အနိမိတၱဖလသမာပတၱိ အပၸဏိဟိတဖလသမာပတၱိ ။ တတၳ ေယာ ေကာစိ ယံ -၃၁၈ ဖလံ ဣစၧတိ၊ ေသာ ကမၼမူလံ ဒတြာ ပတၳိတံ ဖလံ ကိဏာတိ။ ယဒိ ေသာတာပတၱိဖလံ၊ ယဒိ သကဒါဂါမိဖလံ၊ ယဒိ အနာဂါမိဖလံ၊ ယဒိ အရဟတၱဖလံ၊ ယဒိ သုညတဖလသမာပတၱိ ံ၊ ယဒိ အနိမိတၱဖလသမာပတၱိ ံ၊ ယဒိ အပၸဏိဟိတဖလသမာပတၱိ ံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆစိ ပုရိသႆ ဓုဝဖေလာ အေမၺာ ဘေဝယ်၊ ေသာ န တာဝ တေတာ ဖလာနိ ပါေတတိ၊ ယာဝ ကယိကာ န အာဂစၧႏၲိ၊ အႏုပၸေတၱ ပန ကယိေက မူလံ ဂေဟတြာ ဧဝံ အာစိကၡတိ 'အေမ႓ာ ပုရိသ ဧေသာ ေခါ ဓုဝဖေလာ အေမၺာ၊ တေတာ ယံ ဣစၧသိ၊ ဧတၱကံ ဖလံ ဂဏွာဟိ သလာဋဳကံ ဝါ ေဒါဝိလံ ဝါ ေကသိကံ ဝါ အာမံ ဝါ ပကၠံ ဝါ'တိ၊ ေသာ ေတန အတၱနာ ဒိႏၷမူေလန ယဒိ သလာဋဳကံ ဣစၧတိ၊ သလာဋဳကံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ေဒါဝိလံ ဣစၧတိ၊ ေဒါဝိလံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ေကသိကံ ဣစၧတိ၊ ေကသိကံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ အာမကံ ဣစၧတိ၊ အာမကံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ပကၠံ ဣစၧတိ၊ ပကၠံ ဂဏွာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ယံ ဖလံ ဣစၧတိ၊ ေသာ ကမၼမူလံ ဒတြာ ပတၳိတံ ဖလံ ဂဏွာတိ၊ ယဒိ ေသာတာပတၱိဖလံ။ ပ ။ ယဒိ အပၸဏိဟိတဖလသမာပတၱိ ံ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ဖလာပဏ'ႏၲိ။

"'ကမၼမူလံ ဇနာ ဒတြာ၊ ဂဏွႏၲိ အမတမၹလံ။

ေတန ေတ သုခိတာ ေဟာႏၲိ၊ ေယ ကီတာ အမတပၹလ"'ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အဂဒါပဏ"ႏၲိ? "အဂဒါနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ၊ ေယဟိ အဂေဒဟိ ေသာ ဘဂဝါ သေဒဝကံ ေလာကံ ကိေလသဝိသေတာ ပရိေမာေစတိ။ ကတမာနိ ပန တာနိ အဂဒါနိ? ယာနိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ အကၡာတာနိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ဒုကၡံ အရိယသစၥံ ဒုကၡသမုဒယံ အရိယသစၥံ ဒုကၡနိေရာဓံ အရိယသစၥံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစၥံ၊ တတၳ ေယ ေကစိ အညာေပကၡာ စတုသစၥံ ဓမၼံ သုဏႏၲိ၊ ေတ ဇာတိယာ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ဇရာယ ပရိမုစၥႏၲိ၊ မရဏာ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ အဂဒါပဏ'ႏၲိ။

"'ေယ ေကစိ အဂဒါ ေလာေက [မူကြဲ-ေလာေက အဂဒါ (ပီ)] ဝိသာနံ ပဋိဗာဟကာ။

ဓမၼာဂဒသမံ နတၳိ၊ ဧတံ ပိဝထ ဘိကၡေဝါ"'တိ။

"ဘေႏၲ -၃၁၉ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ၾသသဓာပဏ"ႏၲိ? "ၾသသဓာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ၊ ေယဟိ ၾသသေဓဟိ ေသာ ဘဂဝါ ေဒဝမႏုေႆ တိကိစၧတိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ပၪၥ ဗလာနိ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ ဧေတဟိ ၾသသေဓဟိ ဘဂဝါ မိစၧာဒိ႒ိ ံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာသကၤပၸံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာဝါစံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာကမၼႏၲံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာအာဇီဝံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာဝါယာမံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာသတိ ံ ဝိေရေစတိ၊ မိစၧာသမာဓိ ံ ဝိေရေစတိ၊ ေလာဘဝမနံ ကာေရတိ၊ ေဒါသဝမနံ ကာေရတိ၊ ေမာဟဝမနံ ကာေရတိ၊ မာနဝမနံ ကာေရတိ၊ ဒိ႒ိဝမနံ ကာေရတိ၊ ဝိစိကိစၧာဝမနံ ကာေရတိ၊ ဥဒၶစၥဝမနံ ကာေရတိ၊ ထိနမိဒၶဝမနံ ကာေရတိ၊ အဟိရိကာေနာတၱပၸဝမနံ ကာေရတိ၊ သဗၺကိေလသဝမနံ ကာေရတိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ၾသသဓာပဏ'ႏၲိ။

"'ေယ ေကစိ ၾသသဓာ ေလာေက၊ ဝိဇၨႏၲိ ဝိဝိဓာ ဗဟူ။

ဓေမၼာသဓသမံ နတၳိ၊ ဧတံ ပိဝထ ဘိကၡေဝါ။

"'ဓေမၼာသဓံ ပိဝိတြာန၊ အဇရာမရဏာ သိယုံ။

ဘာဝယိတြာ စ ပႆိတြာ၊ နိဗၺဳတာ ဥပဓိကၡေယ"'တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ အမတာပဏ"ႏၲိ? "အမတံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတံ၊ ေယန အမေတန ေသာ ဘဂဝါ သေဒဝကံ ေလာကံ အဘိသိၪၥိ၊ ေယန အမေတန အဘိသိတၱာ ေဒဝမႏုႆာ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၥိ ံသု။ ကတမံ တံ အမတံ? ယဒိဒံ ကာယဂတာသတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'အမတံ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပရိဘုၪၨႏၲိ၊ ေယ ကာယဂတာသတိ ံ ပရိဘုၪၨႏၲီ'တိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ အမတာပဏ'ႏၲိ။

"'ဗ်ာဓိတံ ဇနတံ ဒိသြာ၊ အမတာပဏံ ပသာရယိ။

ကေမၼန တံ ကိဏိတြာန၊ အမတံ အာေဒထ ဘိကၡေဝါ"'တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ ရတနာပဏ"ႏၲိ? "ရတနာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အကၡာတာနိ၊ ေယဟိ ရတေနဟိ ဝိဘူသိတာ ဘဂဝေတာ ပုတၱာ သေဒဝကံ ေလာကံ ဝိေရာစႏၲိ ၾသဘာေသႏၲိ ပဘာေသႏၲိ ဇလႏၲိ ပဇၨလႏၲိ ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယံ အာေလာကံ ဒေႆႏၲိ။ ကတမာနိ တာနိ -၃၂၀ ရတနာနိ? သီလရတနံ သမာဓိရတနံ ပညာရတနံ ဝိမုတၱိရတနံ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနရတနံ ပဋိသမ႓ိဒါရတနံ ေဗာဇၩဂၤရတနံ။

"ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သီလရတနံ? ပါတိေမာကၡသံဝရသီလံ ဣႁႏၵိယသံဝရသီလံ အာဇီဝပါရိသုဒၶိသီလံ ပစၥယသႏၷိႆိတသီလံ စူဠသီလံ မဇၩိမသီလံ မဟာသီလံ မဂၢသီလံ ဖလသီလံ။ သီလရတေနန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဘူသိတႆ ပုဂၢလႆ သေဒဝေကာ ေလာေကာ သမာရေကာ သျဗဟၼေကာ သႆမဏျဗာဟၼဏီ ပဇာ ပိဟယတိ ပေတၳတိ၊ သီလရတနပိဠေႏၶာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳ ဒိသမၸိ အႏုဒိသမၸိ ဥဒၶမၸိ အေဓါပိ တိရိယမၸိ ဝိေရာစတိ အတိဝိေရာစတိ [မူကြဲ-အတိေရာစတိ (သီ၊ ပီ)] ေဟ႒ေတာ အဝီစိ ံ ဥပရိေတာ ဘဝဂၢံ ဥပါဒါယ ဧတၳႏၲေရ သဗၺရတနာနိ အတိကၠမိတြာ [မူကြဲ-အတိသယိတြာ (သီ၊ ပီ၊)] အဘိဘဝိတြာ အေဇၩာတၳရိတြာ တိ႒တိ၊ ဧဝ႐ူပါနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီလရတနာနိ ဘဂဝေတာ ရတနာပေဏ ပသာရိတာနိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ သီလရတန'ႏၲိ။

"'ဧဝ႐ူပါနိ သီလာနိ၊ သႏၲိ ဗုဒၶႆ အာပေဏ။

ကေမၼန တံ ကိဏိတြာန၊ ရတနံ ေဝါ ပိဠႏၶထာ'တိ။

"ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သမာဓိရတနံ? သဝိတကၠသဝိစာေရာ သမာဓိ၊ အဝိတကၠဝိစာရမေတၱာ သမာဓိ၊ အဝိတကၠအဝိစာေရာ သမာဓိ၊ သုညေတာ သမာဓိ၊ အနိမိေတၱာ သမာဓိ၊ အပၸဏိဟိေတာ သမာဓိ။ သမာဓိရတနံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိဠႏၶႆ ဘိကၡဳေနာ ေယ ေတ ကာမဝိတကၠဗ်ာပါဒဝိတကၠဝိဟိ ံသာဝိတကၠမာႏုဒၶစၥဒိ႒ိဝိစိကိစၧာကိေလသဝတၳဴနိ ဝိဝိဓာနိ စ ကုဝိတကၠာနိ၊ ေတ သေဗၺ သမာဓိ ံ အာသဇၨ ဝိကိရႏၲိ ဝိဓမႏၲိ ဝိဒၶံသႏၲိ န သဏၭႏၲိ [မူကြဲ-န သဏၭဟႏၲိ (သီ၊)] န ဥပလိမၸႏၲိ [မူကြဲ-န ဥပလိပၸႏၲိ (သီ၊ ပီ)] ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါရိ ေပါကၡရပေတၱ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ဝိဒၶံသတိ န သဏၭာတိ န ဥပလိမၸတိ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ပရိသုဒၶတၱာ ပဒုမႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိရတနံ ပိဠႏၶႆ ဘိကၡဳေနာ ေယ ေတ ကာမဝိတကၠဗ်ာပါဒဝိတကၠဝိဟိ ံသာဝိတကၠမာႏုဒၶစၥ ဒိ႒ိဝိစိကိစၧာကိေလသဝတၳဴနိ ဝိဝိဓာနိ စ ကုဝိတကၠာနိ၊ ေတ သေဗၺ သမာဓိ ံ အာသဇၨ ဝိကိရႏၲိ ဝိဓမႏၲိ ဝိဒၶံသႏၲိ န သဏၭႏၲိ န ဥပလိမၸႏၲိ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ပရိသုဒၶတၱာ သမာဓိႆ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ သမာဓိရတန'ႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိရတနာနိ ဘဂဝေတာ ရတနာပေဏ ပသာရိတာနိ။

"'သမာဓိရတနမာလႆ -၃၂၁၊ ကုဝိတကၠာ န ဇာယေရ။

န စ ဝိကၡိပေတ စိတၱံ၊ ဧတံ တုေမွ ပိဠႏၶထာ'တိ။

"ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပညာရတနံ? ယာယ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာယ အရိယသာဝေကာ 'ဣဒံ ကုသလ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'ဣဒံ အကုသလ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'ဣဒံ သာဝဇၨံ၊ ဣဒံ အနဝဇၨံ၊ ဣဒံ ေသဝိတဗၺံ၊ ဣဒံ န ေသဝိတဗၺံ၊ ဣဒံ ဟီနံ၊ ဣဒံ ပဏီတံ၊ ဣဒံ ကဏွံ၊ ဣဒံ သုကၠံ၊ ဣဒံ ကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'ဣဒံ ဒုကၡ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ မဟာရာဇ 'ဘဂဝေတာ ပညာရတန'ႏၲိ။

"'ပညာရတနမာလႆ၊ န စိရံ ဝတၱေတ ဘေဝါ။

ခိပၸံ ဖေႆတိ [မူကြဲ-ဖုေႆတိ (သ်ာ)] ပႆတိ (က၊)] အမတံ၊ န စ ေသာ ေရာစေတ ဘေဝ'တိ။

"ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိရတနံ"? "ဝိမုတၱိရတနံ [မူကြဲ-ဝိမုတၱိရတနႏၲိ (သီ၊ ပီ၊)] ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ဝုစၥတိ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဳ 'ဝိမုတၱိရတနံ ပိဠေႏၶာ'တိ ဝုစၥတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ မုတၱာကလာပမဏိကလာပပဝါဠကလာပါဘရဏပၸဋိမ႑ိေတာ [မူကြဲ-ပဝါဠာဘရဏပဋိပ႑ိေတာ (သီ၊ ပီ၊)] အဂလုတဂရတာလီသကေလာဟိတစႏၵနာႏုလိတၱဂေတၱာ နာဂပုႏၷာဂသာလသလဠစမၸကယူထိကာတိမုတၱကပါဋလုပၸလဝႆိကမလႅိကာဝိစိေတၱာ ေသသဇေန အတိကၠမိတြာ ဝိေရာစတိ အတိဝိေရာစတိ ၾသဘာသတိ ပဘာသတိ သမၸဘာသတိ ဇလတိ ပဇၨလတိ အဘိဘဝတိ အေဇၩာတၳရတိ မာလာဂႏၶရတနာဘရေဏဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ ပေတၱာ ခီဏာသေဝါ ဝိမုတၱိရတနပိဠေႏၶာ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဝိမုတၱာနံ ဘိကၡဴနံ အတိကၠမိတြာ သမတိကၠမိတြာ ဝိေရာစတိ အတိဝိေရာစတိ ၾသဘာသတိ ပဘာသတိ သမၸဘာသတိ ဇလတိ ပဇၨလတိ အဘိဘဝတိ အေဇၩာတၳရတိ ဝိမုတၱိယာ။ တံ ကိႆ ေဟတု? အဂၢံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ ပိဠႏၶနံ သဗၺပိဠႏၶနာနံ၊ ယဒိဒံ ဝိမုတၱိပိဠႏၶနံ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိရတန'ႏၲိ။

"'မဏိမာလာဓရံ ေဂဟ၊ ဇေနာ [မူကြဲ-ေဂဟံ၊ ဇေနာ (က၊)] သာမိ ံ ဥဒိကၡတိ။

ဝိမုတၱိရတနမာလႏၲဳ၊ ဥဒိကၡႏၲိ သေဒဝကာ'တိ။

"ကတမံ -၃၂၂ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနရတနံ? ပစၥေဝကၡဏဉာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနရတနႏၲိ ဝုစၥတိ၊ ေယန ဉာေဏန အရိယသာဝေကာ မဂၢဖလနိဗၺာနာနိ ပဟီနကိေလသာဝသိ႒ကိေလေသ စ ပစၥေဝကၡတိ။

"'ေယ ဉာေဏန ဗုဇၩႏၲိ၊ အရိယာ ကတကိစၥတံ။

တံ ဉာဏရတနံ လဒၶဳံ၊ ဝါယေမထ ဇိေနာရသာ'တိ။

"ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပဋိသမ႓ိဒါရတနံ? စတေႆာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသမ႓ိဒါေယာ အတၳပဋိသမ႓ိဒါ ဓမၼပဋိသမ႓ိဒါ နိ႐ုတၱိပဋိသမ႓ိဒါ ပဋိဘာနပဋိသမ႓ိဒါတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ပဋိသမ႓ိဒါရတေနဟိ သမလကၤေတာ ဘိကၡဳ ယံ ယံ ပရိသံ ဥပသကၤမတိ၊ ယဒိ ခတၱိယပရိသံ၊ ယဒိ ျဗာဟၼဏပရိသံ၊ ယဒိ ဂဟပတိပရိသံ၊ ယဒိ သမဏပရိသံ၊ ဝိသာရေဒါ ဥပသကၤမတိ အမကၤုဘူေတာ အဘီ႐ု အစၧမ႓ီ အႏုၾတာသီ ဝိဂတေလာမဟံေသာ ပရိသံ ဥပသကၤမတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာေဓါ သဂၤါမသူေရာ သႏၷဒၶပၪၥာဝုေဓါ အစၧမ႓ိေတာ [မူကြဲ-အသမ႓ီေတာ (သီ၊ ပီ၊)] သဂၤါမံ ၾသတရတိ၊ 'သေစ အမိတၱာ ဒူေရ ဘဝိႆႏၲိ ဥသုနာ ပါတယိႆာမိ၊ တေတာ ၾသရေတာ ဘဝိႆႏၲိ သတၱိယာ ပဟရိႆာမိ၊ တေတာ ၾသရေတာ ဘဝိႆႏၲိ ကဏေယန ပဟရိႆာမိ၊ ဥပဂတံ သႏၲံ မ႑လေဂၢန ဒြိဓာ ဆိႏၵိႆာမိ၊ ကာယူပဂတံ ဆုရိကာယ ဝိနိဝိဇၩိႆာမီ'တိ [မူကြဲ-ဝိဇၩိႆာမီတိ (သီ)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတုပဋိသမ႓ိဒါရတနမ႑ိေတာ ဘိကၡဳ အစၧမ႓ိေတာ ပရိသံ ဥပသကၤမတိ။ ေယာ ေကာစိ မံ အတၳပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ အေတၳန အတၳံ ကထယိႆာမိ၊ ကာရေဏန ကာရဏံ ကထယိႆာမိ၊ ေဟတုနာ ေဟတုံ ကထယိႆာမိ၊ နေယန နယံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတိ ံ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏန။

"ေယာ ေကာစိ မံ ဓမၼပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ ဓေမၼန ဓမၼံ ကထယိႆာမိ၊ အမေတန အမတံ ကထယိႆာမိ၊ အသခၤေတန အသခၤတံ ကထယိႆာမိ၊ နိဗၺာေနန နိဗၺာနံ ကထယိႆာမိ၊ သုညေတန သုညတံ ကထယိႆာမိ၊ အနိမိေတၱန အနိမိတၱံ ကထယိႆာမိ၊ အပၸဏိဟိေတန အပၸဏိဟိတံ ကထယိႆာမိ၊ အေနေဇန အေနဇံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတိ ံ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇာေဝယ်ာကရေဏန။

"ေယာ -၃၂၃ ေကာစိ မံ နိ႐ုတၱိပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ နိ႐ုတၱိယာ နိ႐ုတၱိ ံ ကထယိႆာမိ၊ ပေဒန ပဒံ ကထယိႆာမိ၊ အႏုပေဒန အႏုပဒံ ကထယိႆာမိ၊ အကၡေရန အကၡရံ ကထယိႆာမိ၊ သႏၶိယာ သႏၶိ ံ ကထယိႆာမိ၊ ဗ်ၪၨေနန ဗ်ၪၨနံ ကထယိႆာမိ၊ အႏုဗ်ၪၨေနန အႏုဗ်ၪၨနံ ကထယိႆာမိ၊ ဝေဏၰန ဝဏၰံ ကထယိႆာမိ၊ သေရန သရံ ကထယိႆာမိ၊ ပညတၱိယာ ပညတၱိ ံ ကထယိႆာမိ၊ ေဝါဟာေရန ေဝါဟာရံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတိ ံ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏန။

"ေယာ ေကာစိ မံ ပဋိဘာနပဋိသမ႓ိေဒ ပဥႇံ ပုစၧိႆတိ၊ တႆ ပဋိဘာေနန ပဋိဘာနံ ကထယိႆာမိ၊ ၾသပေမၼန ၾသပမၼံ ကထယိႆာမိ၊ လကၡေဏန လကၡဏံ ကထယိႆာမိ၊ ရေသန ရသံ ကထယိႆာမိ၊ နိႆံသယံ ကရိႆာမိ၊ ဝိမတိ ံ ဝိေဝေစႆာမိ၊ ေတာသယိႆာမိ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏနာတိ၊ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ပဋိသမ႓ိဒါရတန'ႏၲိ။

"'ပဋိသမ႓ိဒါ ကိဏိတြာန၊ ဉာေဏန ဖႆေယယ် ေယာ။

အစၧမ႓ိေတာ အႏုဗၺိေဂၢါ၊ အတိေရာစတိ သေဒဝေက'တိ။

"ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ေဗာဇၩဂၤရတနံ? သတၱိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဇၩဂၤါ၊ သတိသေမၺာဇၩေဂၤါ ဓမၼဝိစယသေမၺာဇၩေဂၤါ ဝီရိယသေမၺာဇၩေဂၤါ ပီတိသေမၺာဇၩေဂၤါ ပႆဒၶိသေမၺာဇၩေဂၤါ သမာဓိသေမၺာဇၩေဂၤါ ဥေပကၡာသေမၺာဇၩေဂၤါ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱဟိ ေဗာဇၩဂၤရတေနဟိ ပဋိမ႑ိေတာ ဘိကၡဳ သဗၺံ တမံ အဘိဘုယ် သေဒဝကံ ေလာကံ ၾသဘာေသတိ ပဘာေသတိ အာေလာကံ ဇေနတိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ ေဗာဇၩဂၤရတန'ႏၲိ။

"'ေဗာဇၩဂၤရတနမာလႆ၊ ဥ႒ဟႏၲိ [မူကြဲ-ဥပ႒ဟႏၲိ (က)] ဥဒိကၡႏၲိ (သ်ာ၊)] သေဒဝကာ။

ကေမၼန တံ ကိဏိတြာန၊ ရတနံ ေဝါ ပိဠႏၶထာ"'တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတမံ ဗုဒၶႆ ဘဂဝေတာ သဗၺာပဏ"ႏၲိ? "သဗၺာပဏံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ နဝဂၤ ံ ဗုဒၶဝစနံ သာရီရိကာနိ ပါရိေဘာဂိကာနိ ေစတိယာနိ သံဃရတနၪၥ။ သဗၺာပေဏ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဇာတိသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ေဘာဂသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ အာယုသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ အာေရာဂ်သမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ဝဏၰသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ပညာသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ မာႏုသိကသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ ဒိဗၺသမၸတၱိ ပသာရိတာ၊ နိဗၺာနသမၸတၱိ -၃၂၄ ပသာရိတာ။ တတၳ ေယ တံ တံ သမၸတၱိ ံ ဣစၧႏၲိ၊ ေတ ကမၼမူလံ ဒတြာ ပတၳိတပတၳိတံ သမၸတၱိ ံ ကိဏႏၲိ၊ ေကစိ သီလသမာဒါေနန ကိဏႏၲိ၊ ေကစိ ဥေပါသထကေမၼန ကိဏႏၲိ၊ အပၸမတၱေကနပိ ကမၼမူေလန ဥပါဒါယုပါဒါယ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာပဏိကႆ အာပေဏ တိလမုဂၢမာေသ ပရိတၱေကနပိ တ႑ဳလမုဂၢမာေသန အပၸေကနပိ မူေလန ဥပါဒါယုပါဒါယ ဂဏွႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သဗၺာပေဏ အပၸမတၱေကနပိ ကမၼမူေလန ဥပါဒါယုပါဒါယ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ။ ဣဒံ ဝုစၥတိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘဂဝေတာ သဗၺာပဏ'ႏၲိ။

"'အာယု အေရာဂတာ ဝဏၰံ၊ သဂၢံ ဥစၥာကုလီနတာ။

အသခၤတၪၥ အမတံ၊ အတၳိ သဗၺာပေဏ ဇိေန။

"'အေပၸန ဗဟုေကနာပိ၊ ကမၼမူေလန ဂယွတိ။

ကိဏိတြာ သဒၶါမူေလန၊ သမိဒၶါ ေဟာထ ဘိကၡေဝါ'တိ။

"ဘဂဝေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼနဂေရ ဧဝ႐ူပါ ဇနာ ပဋိဝသႏၲိ၊ သုတၱႏၲိကာ ေဝနယိကာ အာဘိဓမၼိကာ ဓမၼကထိကာ ဇာတကဘာဏကာ ဒီဃဘာဏကာ မဇၩိမဘာဏကာ သံယုတၱဘာဏကာ အဂၤုတၱရဘာဏကာ ခုဒၵကဘာဏကာ သီလသမၸႏၷာ သမာဓိသမၸႏၷာ ပညာသမၸႏၷာ ေဗာဇၩဂၤဘာဝနာရတာ ဝိပႆကာ သဒတၳမႏုယုတၱာ အာရညိကာ ႐ုကၡမူလိကာ အေဗ႓ာကာသိကာ ပလာလပုၪၨိကာ ေသာသာနိကာ ေနသဇၨိကာ ပဋိပႏၷကာ ဖလ႒ာ ေသကၡာ ဖလသမဂႋေနာ ေသာတာပႏၷာ သကဒါဂါမိေနာ အနာဂါမိေနာ အရဟေႏၲာ ေတဝိဇၨာ ဆဠဘိညာ ဣဒၶိမေႏၲာ ပညာယ ပါရမိ ံဂတာ သတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါဒဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤမဂၢဝရစ်ာနဝိေမာကၡ႐ူ ပါ႐ူပသႏၲသုခသမာပတၱိကုသလာ၊ ေတဟိ အရဟေႏၲဟိ အာကုလံ သမာကုလံ အာကိဏၰံ သမာကိဏၰံ နဠဝနသရဝနမိဝ ဓမၼနဂရံ အေဟာသိ။ ဘဝတီဟ --

"'ဝီတရာဂါ ဝီတေဒါသာ၊ ဝီတေမာဟာ အနာသဝါ။

ဝီတတဏွာ အနာဒါနာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'အာရညိကာ ဓုတဓရာ၊ စ်ာယိေနာ လူခစီဝရာ။

ဝိေဝကာဘိရတာ ဓီရာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'ေနသဇၨိကာ သႏၴတိကာ၊ အေထာပိ ဌာနစကၤမာ။

ပံသုကူလဓရာ သေဗၺ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'တိစီဝရဓရာ -၃၂၅ သႏၲာ၊ စမၼခ႑စတုတၳကာ။

ရတာ ဧကာသေန ဝိညဴ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'အပၸိစၧာ နိပကာ ဓီရာ၊ အပၸါဟာရာ အေလာလုပါ။

လာဘာလာေဘန သႏၲဳ႒ာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'စ်ာယီ စ်ာနရတာ ဓီရာ၊ သႏၲစိတၱာ သမာဟိတာ။

အာကိၪၥညံ ပတၳယာနာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'ပဋိပႏၷာ ဖလ႒ာ စ၊ ေသကၡာ ဖလသမဂႋေနာ။

အာသီသကာ [မူကြဲ-အာသိ ံသကာ (သီ၊ ပီ၊)] ဥတၱမတၳံ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'ေသာတာပႏၷာ စ ဝိမလာ၊ သကဒါဂါမိေနာ စ ေယ။

အနာဂါမီ စ အရဟေႏၲာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'သတိပ႒ာနကုသလာ၊ ေဗာဇၩဂၤဘာဝနာရတာ။

ဝိပႆကာ ဓမၼဓရာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'ဣဒၶိပါေဒသု ကုသလာ၊ သမာဓိဘာဝနာရတာ။

သမၼပၸဓာနာႏုယုတၱာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'အဘိညာပါရမိပၸတၱာ၊ ေပတၱိေက ေဂါစေရ ရတာ။

အႏၲလိကၡမွိ စရဏာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'ၾသကၡိတၱစကၡဴ မိတဘာဏီ၊ ဂုတၱဒြါရာ သုသံဝုတာ။

သုဒႏၲာ ဥတၱေမ ဒေမၼ [မူကြဲ-ဓေမၼ (သီ၊ ပီ)] ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ။

"'ေတဝိဇၨာ ဆဠဘိညာ စ၊ ဣဒၶိယာ ပါရမိ ံ ဂတာ။

ပညာယ ပါရမိပၸတၱာ၊ ဓမၼနဂေရ ဝသႏၲိ ေတ'တိ။

"ေယ ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ အပရိမိတဉာဏဝရဓရာ အသဂၤါ အတုလဂုဏာ [မူကြဲ-အတုလိယဂုဏာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] အတုလယသာ အတုလဗလာ အတုလေတဇာ ဓမၼစကၠာႏုပၸဝတၱကာ ပညာပါရမိ ံ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼေသနာပတိေနာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဣဒၶိမေႏၲာ အဓိဂတပၸဋိသမ႓ိဒါပတၱေဝသာရဇၨာ ဂဂနစရာ ဒုရာသဒါ ဒုပၸသဟာ အနာလမၺစရာ သသာဂရမဟိဓရပထဝိကမၸေကာ စႏၵသူရိယပရိမဇၨကာ ဝိကုဗၺနာဓိ႒ာနာဘိနီဟာရကုသလာ ဣဒၶိယာ -၃၂၆ ပါရမိ ံ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ပုေရာဟိတာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဓုတဂၤမႏုဂတာ အပၸိစၧာ သႏၲဳ႒ာ ဝိညတၱိမေနသနဇိဂုစၧကာ ပိ႑ာယ သပဒါနစာရိေနာ ဘမရာဝ ဂႏၶမႏုဃာယိတြာ ပဝိသႏၲိ ဝိဝိတၱကာနနံ၊ ကာေယ စ ဇီဝိေတ စ နိရေပကၡာ အရဟတၱမႏုပၸတၱာ ဓုတဂၤဂုေဏ အဂၢနိကၡိတၱာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'အကၡဒႆာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ပရိသုဒၶါ ဝိမလာ နိကၠိေလသာ စုတူပပါတကုသလာ ဒိဗၺစကၡဳမွိ ပါရမိ ံ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'နဂရေဇာတကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဗဟုႆုတာ အာဂတာဂမာ ဓမၼဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ သိထိလဓနိတဒီဃရႆဂ႐ုကလဟုကကၡရပရိေစၧဒကုသလာ နဝဂၤသာသနဓရာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼရကၡာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဝိနယညဴ ဝိနယေကာဝိဒါ ဌာနာ႒ာနကုသလာ [မူကြဲ-နိဒါနပဌနကုသလာ (သီ၊ ပီ)] နိဒါနဝတၳဳကုသလာ (သ်ာ၊)] အာပတၱာနာပတၱိဂ႐ုကလဟုကသေတကိစၧအေတကိစၧဝု႒ာနေဒသနာနိဂၢဟ- ပဋိကမၼၾသသာရဏနိႆာရဏပဋိသာရဏကုသလာ ဝိနေယ ပါရမိ ံ ဂတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ '႐ူပရကၡာ'တိ [မူကြဲ-႐ူပဒကၡာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဝိမုတၱိဝရကုသုမမာလဗဒၶါ ဝရပဝရမဟဂၣေသ႒ဘာဝမႏုပၸတၱာ ဗဟုဇနကႏၲမဘိပတၳိတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ပုပၹာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ စတုသစၥာဘိသမယပၸဋိဝိဒၶါ ဒိ႒သစၥာ ဝိညာတသာသနာ စတူသု သာမညဖေလသု တိဏၰဝိစိကိစၧာ ပဋိလဒၶဖလသုခါ အေညသမၸိ ပဋိပႏၷာနံ ေတ ဖေလ သံဝိဘဇႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဖလာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ -၃၂၇ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ သီလသံဝရဂႏၶမႏုလိတၱာ [မူကြဲ-သီလဝရသုဂႏၶမႏုလိတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] အေနကဝိဓဗဟုဂုဏဓရာ ကိေလသမလဒုဂၢႏၶဝိဓမကာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဂႏၶာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဓမၼကာမာ ပိယသမုဒါဟာရာ အဘိဓေမၼ အဘိဝိနေယ ဥဠာရပါေမာဇၨာ အရညဂတာပိ ႐ုကၡမူလဂတာပိ သုညာဂါရဂတာပိ ဓမၼဝရရသံ ပိဝႏၲိ၊ ကာေယန ဝါစာယ မနသာ ဓမၼဝရရသေမာဂါဠႇာ အဓိမတၱပဋိဘာနာ ဓေမၼသု ဓေမၼသနပၸဋိပႏၷာ ဣေတာ ဝါ တေတာ ဝါ ယတၳ ယတၳ အပၸိစၧကထာ သႏၲဳ႒ိကထာ ပဝိေဝကကထာ အသံသဂၢကထာ ဝီရိယာရမ႓ကထာ သီလကထာ သမာဓိကထာ ပညာကထာ ဝိမုတၱိကထာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနကထာ၊ တတၳ တတၳ ဂႏ႖ာ တံ တံ ကထာရသံ ပိဝႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ေသာ႑ာ ပိပါသာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ပုဗၺရတၱာပရရတၱံ ဇာဂရိယာႏုေယာဂမႏုယုတၱာ နိသဇၨ႒ာနစကၤေမဟိ ရတၱိႏၵိဝံ ဝီတိနာေမႏၲိ၊ ဘာဝနာႏုေယာဂမႏုယုတၱာ ကိေလသပဋိဗာဟနာယ သဒတၳပၸသုတာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'နဂရဂုတၱိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ နဝဂၤ ံ ဗုဒၶဝစနံ အတၳေတာ စ ဗ်ၪၨနေတာ စ နယေတာ စ ကာရဏေတာ စ ေဟတုေတာ စ ဥဒါဟရဏေတာ စ ဝါေစႏၲိ အႏုဝါေစႏၲိ ဘာသႏၲိ အႏုဘာသႏၲိ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼာပဏိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဓမၼရတနေဘာေဂန အာဂမပရိယတၱိသုတေဘာေဂန ေဘာဂိေနာ ဓနိေနာ နိဒၵိ႒သရဗ်ၪၨနလကၡဏပၸဋိေဝဓာ ဝိညဴ ဖရဏာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဓမၼေသ႒ိေနာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ေယ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဥဠာရေဒသနာပဋိေဝဓာ ပရိစိဏၰာရမၼဏဝိဘတၱိနိေဒၵသာ သိကၡာဂုဏပါရမိပၸတၱာ၊ ဧဝ႐ူပါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂေရ 'ဝိႆုတဓမၼိကာ'တိ ဝုစၥႏၲိ။

"ဧဝံ သုဝိဘတၱံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဓမၼနဂရံ ဧဝံ သုမာပိတံ ဧဝံ သုဝိဟိတံ ဧဝံ သုပရိပူရိတံ ဧဝံ သုဝဝတၳာပိတံ ဧဝံ သုရကၡိတံ ဧဝံ သုေဂါပိတံ ဧဝံ -၃၂၈ ဒုပၸသယွံ ပစၥတၳိေကဟိ ပစၥာမိေတၱဟိ၊ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဣမိနာ ေဟတုနာ ဣမိနာ နေယန ဣမိနာ အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ အတၳိ ေသာ ဘဂဝါတိ။

"'ယထာပိ နဂရံ ဒိသြာ၊ သုဝိဘတၱံ မေနာရမံ။

အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဝၯကိႆ မဟတၱနံ။

"'တေထဝ ေလာကနာထႆ၊ ဒိသြာ ဓမၼပုရံ ဝရံ။

အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ အတၳိ ေသာ ဘဂဝါ ဣတိ။

"'အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဦမိ ံ ဒိသြာန သာဂေရ။

ယထာယံ ဒိႆေတ ဦမိ၊ မဟေႏၲာ ေသာ ဘဝိႆတိ။

"'တထာ ဗုဒၶံ ေသာကႏုဒံ၊ သဗၺတၳမပရာဇိတံ။

တဏွကၡယမႏုပၸတၱံ၊ ဘဝသံသာရေမာစနံ။

"'အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဦမိ ံ ဒိသြာ သေဒဝေက။

ယထာ ဓမၼဴမိဝိပၹာေရာ၊ အေဂၢါ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။

"'အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဒိသြာ အစၥဳဂၢတံ ဂိရိ ံ။

ယထာ အစၥဳဂၢေတာ ဧေသာ၊ ဟိမဝါ ေသာ ဘဝိႆတိ။

"'တထာ ဒိသြာ ဓမၼဂိရိ ံ၊ သီတီဘူတံ နိ႐ူပဓိ ံ။

အစၥဳဂၢတံ ဘဂဝေတာ၊ အစလံ သုပၸတိ႒ိတံ။

"'အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဒိသြာန ဓမၼပဗၺတံ။

တထာ ဟိ ေသာ မဟာဝီေရာ၊ အေဂၢါ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။

"'ယထာပိ ဂဇရာဇႆ၊ ပဒံ ဒိသြာန မာႏုသာ။

အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ မဟာ ဧေသာ ဂေဇာ ဣတိ။

"'တေထဝ ဗုဒၶနာဂႆ၊ ပဒံ ဒိသြာ ဝိဘာဝိေနာ။

အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဥဠာေရာ ေသာ ဘဝိႆတိ။

"'အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဘီေတ ဒိသြာန ကုမၼိေဂ။

မိဂရာဇႆ သေဒၵန၊ ဘီတာေမ ကုမၼိဂါ ဣတိ။

"'တေထဝ တိတၳိေယ ဒိသြာ၊ ဝိတၳေတ ဘီတမာနေသ။

အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဓမၼရာေဇန ဂဇၨိတံ။

"'နိဗၺဳတံ -၃၂၉ ပထဝိ ံ ဒိသြာ၊ ဟရိတပတၱံ မေဟာဒိကံ။

အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ မဟာေမေဃန နိဗၺဳတံ။

"'တေထဝိမံ ဇနံ ဒိသြာ၊ အာေမာဒိတပေမာဒိတံ။

အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဓမၼေမေဃန တပၸိတံ။

"'လဂၢံ ဒိသြာ ဘုသံ ပကၤ ံ၊ ကလလဒၵဂတံ မဟိ ံ။

အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဝါရိကၡေႏၶာ မဟာ ဂေတာ။

"'တေထဝိမံ ဇနံ ဒိသြာ၊ ရဇပကၤသေမာဟိတံ။

ဝဟိတံ ဓမၼနဒိယာ၊ ဝိသ႒ံ ဓမၼသာဂေရ။

"'ဓမၼာမတဂတံ ဒိသြာ၊ သေဒဝကမိမံ မဟိ ံ။

အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ ဓမၼကၡေႏၶာ မဟာ ဂေတာ။

"'အႏုမာေနန ဇာနႏၲိ၊ ဃာယိတြာ ဂႏၶမုတၱမံ။

ယထာယံ ဝါယေတ ဂေႏၶာ၊ ေဟႆႏၲိ ပုပၹိတာ ဒုမာ။

"'တေထဝါယံ သီလဂေႏၶာ၊ ပဝါယတိ သေဒဝေက။

အႏုမာေနန ဉာတဗၺံ၊ အတၳိ ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ'တိ။

"ဧဝ႐ူေပန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏသေတန ကာရဏသဟေႆန ေဟတုသေတန ေဟတုသဟေႆန နယသေတန နယသဟေႆန ၾသပမၼသေတန ၾသပမၼသဟေႆန သကၠာ ဗုဒၶဗလံ ဥပဒႆယိတုံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒေကၡာ မာလာကာေရာ နာနာပုပၹရာသိမွာ အာစရိယာႏုသိ႒ိယာ ပစၥတၱပုရိသကာေရန ဝိစိတၱံ မာလာဂုဏရာသိ ံ ကေရယ်၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဘဂဝါ ဝိစိတၱပုပၹရာသိ ဝိယ အနႏၲဂုေဏာ အပၸေမယ်ဂုေဏာ၊ အဟေမတရဟိ ဇိနသာသေန မာလာကာေရာ ဝိယ ပုပၹဂႏၴေကာ ပုဗၺကာနံ အာစရိယာနံ မေဂၢနပိ မယွံ ဗုဒၶိဗေလနပိ အသေခ်ၤေယ်နပိ ကာရေဏန အႏုမာေနန ဗုဒၶဗလံ ဒီပယိႆာမိ၊ တြံ ပေနတၳ ဆႏၵံ ဇေနဟိ သဝနာယာ"တိ။

"ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေညသံ ဧဝ႐ူေပန ကာရေဏန အႏုမာေနန ဗုဒၶဗလံ ဥပဒႆယိတုံ၊ နိဗၺဳေတာသၼိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုမွာကံ ပရမဝိစိေတၱန ပဥႇေဝယ်ာကရေဏနာ"တိ။

အႏုမာနပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဓုတဂၤပေဥႇာ

"ပႆတာရညေက -၃၃၀ ဘိကၡဴ၊ အေဇၩာဂါေဠႇ ဓုေတ ဂုေဏ။

ပုန ပႆတိ ဂိဟီ ရာဇာ၊ အနာဂါမိဖေလ ဌိေတ။

"ဥေဘာပိ ေတ ဝိေလာေကတြာ၊ ဥပၸဇၨိ သံသေယာ မဟာ။

ဗုေဇၩယ် ေစ ဂိဟီ ဓေမၼ၊ ဓုတဂၤ ံ နိပၹလံ သိယာ။

"ပရဝါဒိဝါဒမထနံ၊ နိပုဏံ ပိဋကတၱေယ။

ဟႏၵ ပုေစၧ ကထိေသ႒ံ၊ ေသာ ေမ ကခၤ ံ ဝိေနႆတီ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ ဂိဟီ အဂါရိေကာ ကာမေဘာဂီ ပုတၱဒါရသမၺာဓသယနံ အဇၩာဝသေႏၲာ ကာသိကစႏၵနံ ပစၥႏုေဘာေႏၲာ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ဓာရယေႏၲာ ဇာတ႐ူပရဇတံ သာဒိယေႏၲာ မဏိမုတၱာကၪၥနဝိစိတၱေမာဠိဗေဒၶါ ေယန သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကတ"ႏၲိ?

"န၊ မဟာရာဇ၊ ဧကေညဝ သတံ န ေဒြ သတာနိ န တီဏိ စတၱာရိ ပၪၥ သတာနိ န သဟႆံ န သတသဟႆံ န ေကာဋိသတံ န ေကာဋိသဟႆံ န ေကာဋိသတသဟႆံ၊ တိ႒တု မဟာရာဇ ဒသႏၷံ ဝီသတိယာ သတႆ သဟႆႆ အဘိသမေယာ၊ ကတေမန ေတ ပရိယာေယန အႏုေယာဂံ ဒမၼီ"တိ။

"တြေမေဝတံ ျဗဴဟီ"တိ။ "ေတနဟိ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ကထယိႆာမိ သေတန ဝါ သဟေႆန ဝါ သတသဟေႆန ဝါ ေကာဋိယာ ဝါ ေကာဋိသေတန ဝါ ေကာဋိသဟေႆန ဝါ ေကာဋိသတသဟေႆန ဝါ၊ ယာ ကာစိ နဝေဂၤ ဗုဒၶဝစေန သေလႅခိတာစာရပၸဋိပတၱိဓုတဝရဂၤဂုဏနိႆိတာ [မူကြဲ-ဓုတဝရဂၤဂုဏနိႆိတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ထာ၊ တာ သဗၺာ ဣဓ သေမာသရိႆႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိႏၷဳႏၷတသမဝိသမထလာထလေဒသဘာေဂ အဘိဝု႒ံ ဥဒကံ၊ သဗၺံ တံ တေတာ ဝိနိဂဠိတြာ မေဟာဒဓိ ံ သာဂရံ သေမာသရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸာဒေက သတိ ယာ ကာစိ နဝေဂၤ ဗုဒၶဝစေန သေလႅခိတာစာရပၸဋိပတၱိဓုတဂၤဂုဏဓရနိႆိတာ ကထာ၊ တာ သဗၺာ ဣဓ သေမာသရိႆႏၲိ။

"မယွေမၸတၳ -၃၃၁၊ မဟာရာဇ၊ ပရိဗ်တၱတာယ ဗုဒၶိယာ ကာရဏပရိဒီပနံ သေမာသရိႆတိ၊ ေတေနေသာ အေတၳာ သုဝိဘေတၱာ ဝိစိေတၱာ ပရိပုေဏၰာ ပရိသုေဒၶါ သမာနီေတာ ဘဝိႆတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသေလာ ေလခါစရိေယာ အႏုသိေ႒ာ ေလခံ ၾသသာေရေႏၲာ အတၱေနာ ဗ်တၱတာယ ဗုဒၶိယာ ကာရဏပရိဒီပေနန ေလခံ ပရိပူေရတိ၊ ဧဝံ သာ ေလခါ သမတၱာ ပရိပုဏၰာ အႏူနိကာ ဘဝိႆတိ။ ဧဝေမဝ မယွေမၸတၳ ပရိဗ်တၱတာယ ဗုဒၶိယာ ကာရဏပရိဒီပနံ သေမာသရိႆတိ၊ ေတေနေသာ အေတၳာ သုဝိဘေတၱာ ဝိစိေတၱာ ပရိပုေဏၰာ ပရိသုေဒၶါ သမာနီေတာ ဘဝိႆတိ။

"နဂေရ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝတၳိယာ ပၪၥေကာဋိမတၱာ အရိယသာဝကာ ဘဂဝေတာ ဥပါသကဥပါသိကာေယာ သတၱပဏၰာသသဟႆာနိ တီဏိ စ သတသဟႆာနိ အနာဂါမိဖေလ ပတိ႒ိတာ၊ ေတ သေဗၺပိ ဂိဟီ ေယဝ၊ န ပဗၺဇိတာ။ ပုန တေတၳဝ က႑မၺမူေလ ယမကပါဋိဟာရိေယ ဝီသတိ ပါဏေကာဋိေယာ အဘိသမိ ံသု၊ ပုန စူဠရာဟုေလာဝါေဒ [မူကြဲ-မဟာရာဟုေလာဝါေဒ (သီ၊ ပီ)] မဟာမဂၤလသုတၱေႏၲ၊ သမစိတၱပရိယာေယ၊ ပရာဘဝသုတၱေႏၲ၊ ပုရာေဘဒသုတၱေႏၲ၊ ကလဟဝိဝါဒသုတၱေႏၲ၊ စူဠဗ်ဴဟသုတၱေႏၲ၊ မဟာဗ်ဴဟသုတၱေႏၲ၊ တုဝဋကသုတၱေႏၲ၊ သာရိပုတၱသုတၱေႏၲ ဂဏနပထမတီတာနံ ေဒဝတာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ။

"နဂေရ ရာဇဂေဟ ပညာသသဟႆာနိ တီဏိ စ သတသဟႆာနိ အရိယသာဝကာ ဘဂဝေတာ ဥပါသကဥပါသိကာေယာ၊ ပုန တေတၳဝ ဓနပါလဟတၳိနာဂဒမေန နဝုတိ ပါဏေကာဋိေယာ၊ ပါရာယနသမာဂေမ ပါသာဏကေစတိေယ စုဒၵသ ပါဏေကာဋိေယာ၊ ပုန ဣႏၵသာလဂုဟာယံ အသီတိ ေဒဝတာေကာဋိေယာ၊ ပုန ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတေန မိဂဒါေယ ပဌေမ ဓမၼေဒသေန အ႒ာရသ ျဗဟၼေကာဋိေယာ အပရိမာဏာ စ ေဒဝတာေယာ၊ ပုန တာဝတိ ံသဘဝေန ပ႑ဳကမၺလသိလာယံ အဘိဓမၼေဒသနာယ အသီတိ ေဒဝတာေကာဋိေယာ၊ ေဒေဝါေရာဟေဏ သကၤႆနဂရဒြါေရ ေလာကဝိဝရဏပါဋိဟာရိေယ ပသႏၷာနံ နရမ႐ူနံ တိ ံသ ေကာဋိေယာ အဘိသမိ ံသု။

ပုန သေကၠသု ကပိလဝတၳဳသၼိ ံ နိေျဂာဓာရာေမ ဗုဒၶဝံသေဒသနာယ မဟာသမယသုတၱႏၲေဒသနာယ စ ဂဏနပထမတီတာနံ ေဒဝတာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ -၃၃၂။ ပုန သုမနမာလာကာရသမာဂေမ၊ ဂရဟဒိႏၷသမာဂေမ၊ အာနႏၵေသ႒ိသမာဂေမ၊ ဇမၺဳကာဇီဝကသမာဂေမ၊ မ႑ဳကေဒဝပုတၱသမာဂေမ၊ မ႒ကု႑လိေဒဝပုတၱသမာဂေမ၊ သုလသာနဂရေသာဘိနိသမာဂေမ၊ သိရိမာနဂရေသာဘိနိသမာဂေမ၊ ေပသကာရဓီတုသမာဂေမ၊ စူဠသုဘဒၵါသမာဂေမ၊ သာေကတျဗာဟၼဏႆ အာဠာဟနဒႆနသမာဂေမ၊ သူနာပရႏၲကသမာဂေမ၊ သကၠပဥႇသမာဂေမ၊ တိေရာကု႗သမာဂေမ [မူကြဲ-တိေရာကုၮသမာဂေမ (သီ၊ ပီ)] ရတနသုတၱသမာဂေမ ပေစၥကံ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟႆာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ၊ ယာဝတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ေလာေက အ႒ာသိ၊ တာဝ တီသု မ႑ေလသု ေသာဠသသု မဟာဇနပေဒသု ယတၳ ယတၳ ဘဂဝါ ဝိဟာသိ၊ တတၳ တတၳ ေယဘုေယ်န ေဒြ တေယာ စတၱာေရာ ပၪၥ သတံ သဟႆံ သတသဟႆံ ေဒဝါ စ မႏုႆာ စ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကရိ ံသု။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝါ ဂိဟီ ေယဝ၊ န ေတ ပဗၺဇိတာ၊ ဧတာနိ ေစဝ၊ မဟာရာဇ၊ အညာနိ စ အေနကာနိ ေဒဝတာေကာဋိသတသဟႆာနိ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကရိ ံသူ"တိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ အထ ဣမာနိ ဓုတဂၤါနိ ကိမတၳံ သာေဓႏၲိ၊ ေတန ကာရေဏန ဓုတဂၤါနိ အကိစၥကရာနိ ေဟာႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝိနာ မေႏၲာသေဓဟိ ဗ်ာဓေယာ ဝူပသမႏၲိ၊ ကိ ံ ဝမနဝိေရစနာဒိနာ သရီရဒုဗၺလကရေဏန? ယဒိ မု႒ီဟိ ပဋိသတၱဳနိဂၢေဟာ ဘဝတိ၊ ကိ ံ အသိသတၱိသရဓႏုေကာဒ႑လဂုဠမုဂၢေရဟိ? ယဒိ ဂဏိၭကုဋိလသုသိရကဏၬလတာသာခါ အာလမၺိတြာ ႐ုကၡမဘိ႐ူဟနံ ဘဝတိ၊ ကိ ံ ဒီဃဒဠႇနိေႆဏိပရိေယသေနန? ယဒိ ထ႑ိလေသယ်ာယ ဓာတုသမတာ ဘဝတိ၊ ကိ ံ သုခသမၹႆမဟတိမဟာသိရိသယနပရိေယသေနန? ယဒိ ဧကေကာ သာသကၤသပၸဋိဘယဝိသမကႏၲာရတရဏသမေတၳာ ဘဝတိ၊ ကိ ံ သႏၷဒၶသဇၨမဟတိမဟာသတၳပရိေယသေနန? ယဒိ နဒိသရံ ဗာဟုနာ တရိတုံ သမေတၳာ ဘဝတိ၊ ကိ ံ ဓုဝေသတုနာဝါပရိေယသေနန? ယဒိ သကသႏၲေကန ဃာသစၧာဒနံ ကာတုံ ပေဟာတိ၊ ကိ ံ ပ႐ူပေသဝနပိယသမုလႅာပပစၧာပုေရဓာဝေနန? ယဒိ အခါတတဠာေက ဥဒကံ လဘတိ၊ ကိ ံ ဥဒပါနတဠာကေပါကၡရဏိခဏေနန? ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယဒိ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ ကိ ံ ဓုတဂုဏဝရသမာဒိယေနနာ"တိ?

"အ႒ဝီသတိ -၃၃၃ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂၤဂုဏာ ယထာဘုစၥဂုဏာ၊ ေယဟိ ဂုေဏဟိ ဓုတဂၤါနိ သဗၺဗုဒၶါနံ ပိဟယိတာနိ ပတၳိတာနိ။ ကတေမ အ႒ဝီသတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂၤ ံ သုဒၶါဇီဝံ သုခဖလံ အနဝဇၨံ န ပရဒုကၡာပနံ အဘယံ အသမၸီဠနံ ဧကႏၲဝၯိကံ အပရိဟာနိယံ အမာယံ အာရကၡာ ပတၳိတဒဒံ သဗၺသတၱဒမနံ သံဝရဟိတံ ပတိ႐ူပံ အနိႆိတံ ဝိပၸမုတၱံ ရာဂကၡယံ ေဒါသကၡယံ ေမာဟကၡယံ မာနပၸဟာနံ ကုဝိတကၠေစၧဒနံ ကခၤါဝိတရဏံ ေကာသဇၨဝိဒၶံသနံ အရတိပၸဟာနံ ခမနံ အတုလံ အပၸမာဏံ သဗၺဒုကၡကၡယဂမနံ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အ႒ဝီသတိ ဓုတဂၤဂုဏာ ယထာဘုစၥဂုဏာ ေယဟိ ဂုေဏဟိ ဓုတဂၤါနိ သဗၺဗုဒၶါနံ ပိဟယိတာနိ ပတၳိတာနိ။

"ေယ ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏ သမၼာ ဥပေသဝႏၲိ၊ ေတ အ႒ာရသဟိ ဂုေဏဟိ သမုေပတာ ဘဝႏၲိ။ ကတေမဟိ အ႒ာရသဟိ? အာစာေရာ ေတသံ သုဝိသုေဒၶါ ေဟာတိ၊ ပဋိပဒါ သုပူရိတာ ေဟာတိ၊ ကာယိကံ ဝါစသိကံ သုရကၡိတံ ေဟာတိ၊ မေနာသမာစာေရာ သုဝိသုေဒၶါ ေဟာတိ၊ ဝီရိယံ သုပဂၢဟိတံ ေဟာတိ၊ ဘယံ ဝူပသမၼတိ၊ အတၱာႏုဒိ႒ိဗ်ပဂတာ ေဟာတိ၊ အာဃာေတာ ဥပရေတာ ေဟာတိ၊ ေမတၱာ ဥပ႒ိတာ ေဟာတိ၊ အာဟာေရာ ပရိညာေတာ ေဟာတိ၊ သဗၺသတၱာနံ ဂ႐ုကေတာ ေဟာတိ၊ ေဘာဇေန မတၱညဴ ေဟာတိ၊ ဇာဂရိယမႏုယုေတၱာ ေဟာတိ၊ အနိေကေတာ ေဟာတိ၊ ယတၳ ဖာသု တတၳ ဝိဟာရီ ေဟာတိ၊ ပါပေဇဂုစၧီ ေဟာတိ၊ ဝိေဝကာရာေမာ ေဟာတိ၊ သတတံ အပၸမေတၱာ ေဟာတိ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏ သမၼာ ဥပေသဝႏၲိ၊ ေတ ဣေမဟိ အ႒ာရသဟိ ဂုေဏဟိ သမုေပတာ ဘဝႏၲိ။

"ဒသ ဣေမ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢလာ ဓုတဂုဏာရဟာ။ ကတေမ ဒသ? သေဒၶါ ေဟာတိ ဟိရိမာ ဓိတိမာ အကုေဟာ အတၳဝသီ အေလာေလာ သိကၡာကာေမာ ဒဠႇသမာဒါေနာ အႏုဇၩာနဗဟုေလာ ေမတၱာဝိဟာရီ၊ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ပုဂၢလာ ဓုတဂုဏာရဟာ။

"ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ပုရိမာသု ဇာတီသု ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု ကတူပါသနာ ကတဘူမိကမၼာ၊ ေတ တတၳ စာရၪၥ ပဋိပတၱိၪၥ ေသာဓယိတြာ အေဇၨတရဟိ ဂိဟီ ေယဝ သႏၲာ သႏၲံ ပရမတၱံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ။

"ယထာ -၃၃၄၊ မဟာရာဇ၊ ကုသေလာ ဣႆာေသာ အေႏၲဝါသိေက ပဌမံ တာဝ ဥပါသနသာလာယံ စာပေဘဒစာပါေရာပနဂၢဟဏမု႒ိပၸဋိပီဠနအဂၤုလိဝိနာမနပါဒဌပနသရဂၢဟဏသႏၷဟနအာကၯန သဒၶါရဏလကၡနိယမနခိပေန တိဏပုရိသကဆကဏ [မူကြဲ-ခဏက (သီ၊ ပီ၊)] တိဏပလာလမတၱိကာပုၪၨဖလကလကၡေဝေဓ အႏုသိကၡာေပတြာ ရေညာ သႏၲိေက ဥပါသနံ အာရာဓယိတြာ အာဇညရထဂဇတုရဂၤဓနဓညဟိရညသုဝဏၰဒါသိဒါသဘရိယဂါမဝရံ လဘတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ ေတ သေဗၺ ပုရိမာသု ဇာတီသု ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု ကတူပါသနာ ကတဘူမိကမၼာ၊ ေတ တေတၳဝ စာရၪၥ ပဋိပတၱိၪၥ ေသာဓယိတြာ အေဇၨတရဟိ ဂိဟီ ေယဝ သႏၲာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ။ န၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏသု ပုဗၺာေသဝနံ ဝိနာ ဧကိႆာ ေယဝ ဇာတိယာ အရဟတၱံ သစၧိကိရိယာ ေဟာတိ၊ ဥတၱေမန ပန ဝီရိေယန ဥတၱမာယ ပဋိပတၱိယာ တထာ႐ူေပန အာစရိေယန ကလ်ာဏမိေတၱန အရဟတၱံ သစၧိကိရိယာ ေဟာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ အာစရိယံ ဓေနန ဝါ ဝတၱပၸဋိပတၱိယာ ဝါ အာရာေဓတြာ သတၱဂၢဟဏေဆဒနေလခနေဝဓနသလႅဳဒၶရဏဝဏေဓါဝနေသာသနေဘသဇၨာႏုလိမၸနဝမန ဝိေရစနာႏုဝါသနကိရိယမႏုသိကၡိတြာ ဝိဇၨာသု ကတသိေကၡာ ကတူပါသေနာ ကတဟေတၳာ အာတုေရ ဥပသကၤမတိ တိကိစၧာယ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ဂိဟီ အဂါရိကာ ကာမေဘာဂိေနာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ ေတ သေဗၺ ပုရိမာသု ဇာတီသု ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု ကတူပါသနာ ကတဘူမိကမၼာ၊ ေတ တေတၳဝ စာရၪၥ ပဋိပတၱိၪၥ ေသာဓယိတြာ အေဇၨတရဟိ ဂိဟီ ေယဝ သႏၲာ သႏၲံ ပရမတၳံ နိဗၺာနံ သစၧိကေရာႏၲိ၊ န၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏဟိ အဝိသုဒၶါနံ ဓမၼာဘိသမေယာ ေဟာတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ အေသစေနန ဗီဇာနံ အဝိ႐ူဟနံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏဟိ အဝိသုဒၶါနံ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အကတကုသလာနံ အကတကလ်ာဏာနံ သုဂတိဂမနံ န ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုေဏဟိ အဝိသုဒၶါနံ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ။

"ပထဝိသမံ -၃၃၅၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ပတိ႒ာနေ႒န။ အာေပါသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသမလေဓါဝနေ႒န။ ေတေဇာသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသဝနဇၩာပနေ႒န ။ ဝါေယာသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသမလရေဇာပဝါဟနေ႒န။ အဂဒသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမနေ႒န။ အမတသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသဝိသနာသနေ႒န။ ေခတၱသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺသာမညဂုဏသႆဝိ႐ူဟနေ႒န။ မေနာဟရသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ပတၳိတိစၧိတသဗၺသမၸတၱိဝရဒဒေ႒န။ နာဝါသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သံသာရမဟဏၰဝပါရဂမနေ႒န။ ဘီ႐ုတၱာဏသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ဇရာမရဏဘီတာနံ အႆာသကရဏေ႒န။ မာတုသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသဒုကၡပၸဋိပီဠိတာနံ အႏုဂၢါဟကေ႒န။ ပိတုသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကုသလဝၯိကာမာနံ သဗၺသာမညဂုဏဇနကေ႒န။ မိတၱသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺသာမညဂုဏပရိေယသနအဝိသံဝါဒကေ႒န။ ပဒုမသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺကိေလသမေလဟိ အႏုပလိတၱေ႒န။ စတုဇၨာတိယဝရဂႏၶသမံ -၃၃၆၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသဒုဂၢႏၶပဋိဝိေနာဒနေ႒န။ ဂိရိရာဇဝရသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ အ႒ေလာကဓမၼဝါေတဟိ အကမၸိယေ႒န။ အာကာသသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺတၳ ဂဟဏာပဂတဥ႐ုဝိသဋဝိတၳတမဟႏၲေ႒န။ နဒီသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသမလပဝါဟနေ႒န။ သုေဒသကသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ဇာတိကႏၲာရကိေလသဝနဂဟနနိတၳရဏေ႒န။ မဟာသတၳဝါဟသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သဗၺဘယသုညေခမအဘယဝရပဝရနိဗၺာနနဂရသမၸာပနေ႒န ။ သုမဇၨိတဝိမလာဒါသသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ သခၤါရာနံ သဘာဝဒႆနေ႒န။ ဖလကသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသလဂုဠသရသတၱိပဋိဗာဟနေ႒န။ ဆတၱသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ကိေလသဝႆတိဝိဓဂၢိသႏၲာပါတပပဋိဗာဟနေ႒န။ စႏၵသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ပိဟယိတပတၳိတေ႒န။ သူရိယသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ေမာဟတမတိမိရနာသနေ႒န။ သာဂရသမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ အေနကဝိဓသာမညဂုဏဝရရတႏု႒ာနေ႒န၊ အပရိမိတအသေခ်ၤယ်အပၸေမယ်ေ႒န စ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ ဝိသုဒၶိကာမာနံ ဗဟူပကာရံ သဗၺဒရထပရိဠာဟႏုဒံ အရတိႏုဒံ ဘယႏုဒံ ဘဝႏုဒံ ခီလႏုဒံ မလႏုဒံ ေသာကႏုဒံ ဒုကၡႏုဒံ ရာဂႏုဒံ ေဒါသႏုဒံ ေမာဟႏုဒံ မာနႏုဒံ ဒိ႒ိႏုဒံ သဗၺာကုသလဓမၼႏုဒံ ယသာဝဟံ ဟိတာဝဟံ သုခါဝဟံ ဖာသုကရံ ပီတိကရံ ေယာဂေကၡမကရံ အနဝဇၨံ ဣ႒သုခဝိပါကံ ဂုဏရာသိဂုဏပုၪၨံ အပရိမိတအသေခ်ၤယ် အပၸေမယ်ဂုဏံ ဝရံ ပဝရံ အဂၢံ။

"ယထာ -၃၃၇၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ ဥပတၳမ႓ဝေသန ေဘာဇနံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ဟိတဝေသန ေဘသဇၨံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ဥပကာရဝေသန မိတၱံ ဥပေသဝႏၲိ၊ တာရဏဝေသန နာဝံ ဥပေသဝႏၲိ၊ သုဂႏၶဝေသန မာလာဂႏၶံ ဥပေသဝႏၲိ၊ အဘယဝေသန ဘီ႐ုတၱာဏံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ပတိ႒ာဝေသန [မူကြဲ-ပတိ႒ာနဝေသန (က၊)] ပထဝိ ံ ဥပေသဝႏၲိ၊ သိပၸဝေသန အာစရိယံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ယသဝေသန ရာဇာနံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ကာမဒဒဝေသန မဏိရတနံ ဥပေသဝႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသာမညဂုဏဒဒဝေသန အရိယာ ဓုတဂုဏံ ဥပေသဝႏၲိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ဗီဇဝိ႐ူဟနာယ၊ အဂၢိ စ်ာပနာယ၊ အာဟာေရာ ဗလာဟရဏာယ၊ လတာ ဗႏၶနာယ၊ သတၳံ ေဆဒနာယ၊ ပါနီယံ ပိပါသာဝိနယနာယ၊ နိဓိ အႆာသကရဏာယ၊ နာဝါ တီရသမၸာပနာယ၊ ေဘသဇၨံ ဗ်ာဓိဝူပသမနာယ၊ ယာနံ သုခဂမနာယ၊ ဘီ႐ုတၱာဏံ ဘယဝိေနာဒနာယ၊ ရာဇာ အာရကၡတၳာယ၊ ဖလကံ ဒ႑ေလၮဳလဂုဠသရသတၱိပဋိဗာဟနာယ၊ အာစရိေယာ အႏုသာသနာယ၊ မာတာ ေပါသနာယ၊ အာဒါေသာ ၾသေလာကနာယ၊ အလကၤာေရာ ေသာဘနာယ၊ ဝတၳံ ပဋိစၧာဒနာယ၊ နိေႆဏီ အာေရာဟနာယ၊ တုလာ ဝိသမဝိေကၡပနာယ [မူကြဲ-နိေကၡပနာယ (သီ၊ ပီ)] မႏၲံ ပရိဇပၸနာယ၊ အာဝုဓံ တဇၨနီယပဋိဗာဟနာယ၊ ပဒီေပါ အႏၶကာရဝိဓမနာယ၊ ဝါေတာ ပရိဠာဟနိဗၺာပနာယ၊ သိပၸံ ဝုတၱိနိပၹာဒနာယ၊ အဂဒံ ဇီဝိတရကၡဏာယ၊ အာကေရာ ရတႏုပၸါဒနာယ၊ ရတနံ အလကၤရာယ၊ အာဏာ အနတိကၠမနာယ၊ ဣႆရိယံ ဝသဝတၱနာယ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏံ သာမညဗီဇဝိ႐ူဟနာယ၊ ကိေလသမလစ်ာပနာယ၊ ဣဒၶိဗလာဟရဏာယ၊ သတိသံဝရနိဗႏၶနာယ၊ ဝိမတိဝိစိကိစၧာသမုေစၧဒနာယ၊ တဏွာပိပါသာဝိနယနာယ၊ အဘိသမယအႆာသကရဏာယ၊ စတုေရာဃနိတၳရဏာယ၊ ကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမာယ၊ နိဗၺာနသုခပၸဋိလာဘာယ၊ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသဘယဝိေနာဒနာယ၊ သာမညဂုဏပရိရကၡဏာယ၊ အရတိကုဝိတကၠပဋိဗာဟနာယ၊ သကလသာမညတၳာႏုသာသနာယ၊ သဗၺသာမညဂုဏေပါသနာယ၊ သမထဝိပႆနာမဂၢဖလနိဗၺာနဒႆနာယ၊ သကလေလာကထုတေထာမိတမဟတိမဟာေသာဘနကရဏာယ၊ သဗၺာပါယပိဒဟနာယ၊ သာမညတၳေသလသိခရမုဒၶနိ အဘိ႐ူဟနာယ၊ ဝကၤကုဋိလဝိသမစိတၱဝိေကၡပနာယ [မူကြဲ-စိတၱနိေကၡပနာယ (သီ၊ ပီ)] ေသဝိတဗၺာေသဝိတဗၺဓေမၼ သာဓုသဇၩာယကရဏာယ၊ သဗၺကိေလသပဋိသတၱဳတဇၨနာယ -၃၃၈၊ အဝိဇၨႏၶကာရဝိဓမနာယ၊ တိဝိဓဂၢိသႏၲာပပရိဠာဟနိဗၺာပနာယ၊ သဏွသုခုမသႏၲသမာပတၱိနိပၹာဒနာယ၊ သကလသာမညဂုဏပရိရကၡဏာယ၊ ေဗာဇၩဂၤဝရရတႏုပၸါဒနာယ၊ ေယာဂိဇနာလကၤရဏာယ၊ အနဝဇၨနိပုဏသုခုမသႏၲိသုခမနတိကၠမနာယ၊ သကလသာမညအရိယဓမၼဝသဝတၱနာယ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမသံ ဂုဏာနံ အဓိဂမာယ ယဒိဒံ ဧကေမကံ ဓုတဂုဏံ၊ ဧဝံ၊ မဟာရာဇ၊ အတုလိယံ ဓုတဂုဏံ အပၸေမယ်ံ အသမံ အပၸဋိသမံ အပၸဋိဘာဂံ အပၸဋိေသ႒ံ ဥတၱရံ ေသ႒ံ ဝိသိ႒ံ အဓိကံ အာယတံ ပုထုလံ ဝိသဋံ ဝိတၳတံ ဂ႐ုကံ ဘာရိယံ မဟႏၲံ။

"ေယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ ပါပိေစၧာ ဣစၧာပကေတာ ကုဟေကာ လုေဒၶါ ၾသဒရိေကာ လာဘကာေမာ ယသကာေမာ ကိတၱိကာေမာ အယုေတၱာ အပၸေတၱာ အနႏုစၧဝိေကာ အနရေဟာ အပၸတိ႐ူေပါ ဓုတဂၤ ံ [မူကြဲ-တဓုဂုဏံ (က၊) ဧဝမုပရိပိ] သမာဒိယတိ၊ ေသာ ဒိဂုဏံ ဒ႑မာပဇၨတိ၊ သဗၺဂုဏဃာတမာပဇၨတိ၊ ဒိ႒ဓမၼိကံ ဟီဠနံ ခီဠနံ ဂရဟနံ ဥပၸ႑နံ ခိပနံ အသေမ႓ာဂံ နိႆာရဏံ နိစၧဳဘနံ ပဝါဟနံ ပဗၺာဇနံ ပဋိလဘတိ၊ သမၸရာေယပိ သတေယာဇနိေက အဝီစိမဟာနိရေယ ဥဏွကဌိတတတၱသႏၲတၱအစၥိဇာလာမာလေက အေနကဝႆေကာဋိသတသဟႆာနိ ဥဒၶမေဓါ တိရိယံ ေဖဏုေဒၵဟကံ သမၸရိဝတၱကံ ပစၥတိ၊ တေတာ မုစၥိတြာ [မူကြဲ-မုစၥိတြာ (သီ၊ ပီ၊)] ကိသဖ႐ုသကာဠဂၤပစၥေဂၤါ သူႏုဒၶဳမာတသုသိ႐ုတၱမေဂၤါ [မူကြဲ-သူႏုဒၶဳမာတသူစိမုခပမာဏသုသိ႐ုတၱမေဂၤါ (သီ၊ ပီ၊)] ဆာေတာ ပိပါသိေတာ ဝိသမဘီမ႐ူပဝေဏၰာ ဘဂၢကဏၰေသာေတာ ဥမၼီလိတနိမီလိတေနတၱနယေနာ အ႐ုဂတၱပကၠဂေတၱာ ပုဠဝါကိဏၰသဗၺကာေယာ ဝါတမုေခ ဇလမာေနာ ဝိယ အဂၢိကၡေႏၶာ အေႏၲာ ဇလမာေနာ ပဇၨလမာေနာ အတာေဏာ အသရေဏာ အာ႐ုဏၰ႐ုဏၰကာ႐ုညရဝံ ပရိေဒဝမာေနာ နိဇၩာမတဏွိေကာ သမဏမဟာေပေတာ ဟုတြာ အာဟိ႑မာေနာ မဟိယာ အ႗ႆရံ ကေရာတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ အယုေတၱာ အပၸေတၱာ အနႏုစၧဝိေကာ အနရေဟာ အပၸတိ႐ူေပါ ဟီေနာ ကုဇာတိေကာ ခတၱိယာဘိေသေကန အဘိသိၪၥတိ၊ ေသာ လဘတိ ဟတၳေစၧဒံ ပါဒေစၧဒံ ဟတၳပါဒေစၧဒံ ကဏၰေစၧဒံ နာသေစၧဒံ ကဏၰနာသေစၧဒံ ဗိလဂၤထာလိကံ သခၤမု႑ိကံ ရာဟုမုခံ ေဇာတိမာလိကံ ဟတၳပေဇၨာတိကံ ဧရကဝတၱိကံ စီရကဝါသိကံ ဧေဏယ်ကံ ဗဠိသမံသိကံ ကဟာပဏကံ ခါရာပတစၧိကံ ပလိဃပရိဝတၱိကံ ပလာလပီဌကံ တေတၱန ေတေလန -၃၃၉ ၾသသိၪၥနံ သုနေခဟိ ခါဒါပနံ ဇီဝသူလာေရာပနံ အသိနာ သီသေစၧဒံ အေနကဝိဟိတမၸိ ကမၼကာရဏံ အႏုဘဝတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? အယုေတၱာ အပၸေတၱာ အနႏုစၧဝိေကာ အနရေဟာ အပၸတိ႐ူေပါ ဟီေနာ ကုဇာတိေကာ မဟေႏၲ ဣႆရိေယ ဌာေန အတၱာနံ ဌေပသိ၊ ေဝလံ ဃာေတသိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ပုဂၢေလာ ပါပိေစၧာ။ ပ ။ မဟိယာ အ႗ႆရံ ကေရာတိ။

"ေယာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢေလာ ယုေတၱာ ပေတၱာ အႏုစၧဝိေကာ အရေဟာ ပတိ႐ူေပါ အပၸိေစၧာ သႏၲဳေ႒ာ ပဝိဝိေတၱာ အသံသေ႒ာ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာ အသေဌာ အမာေယာ အေနာဒရိေကာ အလာဘကာေမာ အယသကာေမာ အကိတၱိကာေမာ သေဒၶါ သဒၶါပဗၺဇိေတာ ဇရာမရဏာ မုစၥိတုကာေမာ 'သာသနံ ပဂၢဏွိႆာမီ'တိ ဓုတဂၤ ံ သမာဒိယတိ၊ ေသာ ဒိဂုဏံ ပူဇံ အရဟတိ ေဒဝါနၪၥ ပိေယာ ေဟာတိ မနာေပါ ပိဟယိေတာ ပတၳိေတာ၊ ဇာတိသုမနမလႅိကာဒီနံ ဝိယ ပုပၹံ နဟာတာႏုလိတၱႆ၊ ဇိဃစၧိတႆ ဝိယ ပဏီတေဘာဇနံ၊ ပိပါသိတႆ ဝိယ သီတလဝိမလသုရဘိပါနီယံ၊ ဝိသဂတႆ ဝိယ ၾသသဓဝရံ၊ သီဃဂမနကာမႆ ဝိယ အာဇညရထဝ႐ုတၱမံ၊ အတၳကာမႆ ဝိယ မေနာဟရမဏိရတနံ၊ အဘိသိၪၥိတုကာမႆ ဝိယ ပ႑ရဝိမလေသတစၧတၱံ၊ ဓမၼကာမႆ ဝိယ အရဟတၱဖလာဓိဂမမႏုတၱရံ။ တႆ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧႏၲိ၊ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ပၪၥ ဗလာနိ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧတိ၊ သမထဝိပႆနာ အဓိဂစၧတိ၊ အဓိဂမပၸဋိပတၱိ ပရိဏမတိ၊ စတၱာရိ သာမညဖလာနိ စတေႆာ ပဋိသမ႓ိဒါ တိေႆာ ဝိဇၨာ ဆဠဘိညာ ေကဝေလာ စ သမဏဓေမၼာ သေဗၺ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ၊ ဝိမုတၱိပ႑ရဝိမလေသတစၧေတၱန အဘိသိၪၥတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ခတၱိယႆ အဘိဇာတကုလကုလီနႆ ခတၱိယာဘိေသေကန အဘိသိတၱႆ ပရိစရႏၲိ သရ႒ေနဂမဇာနပဒဘဋဗလာ [မူကြဲ-ဗလတၳာ (သီ၊ ပီ၊)] အ႒တၱိ ံသာ စ ရာဇပရိသာ နဋနစၥကာ မုခမဂၤလိကာ ေသာတၳိဝါစကာ သမဏျဗာဟၼဏသဗၺပါသ႑ဂဏာ အဘိဂစၧႏၲိ၊ ယံ ကိၪၥိ ပထဝိယာ ပ႗နရတနာကရနဂရသုကၤ႒ာနေဝရဇၨကေဆဇၨေဘဇၨဇနမႏုသာသနံ သဗၺတၳ သာမိေကာ ဘဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ပုဂၢေလာ ယုေတၱာ ပေတၱာ။ ပ ။ ဝိမုတၱိပ႑ရဝိမလေသတစၧေတၱန အဘိသိၪၥတိ။

"ေတရသိမာနိ -၃၄၀၊ မဟာရာဇ၊ ဓုတဂၤါနိ၊ ေယဟိ သုဒၶိကေတာ နိဗၺာနမဟာသမုဒၵံ ပဝိသိတြာ ဗဟုဝိဓံ ဓမၼကီဠမဘိကီဠတိ၊ ႐ူပါ႐ူပအ႒သမာပတၱိေယာ ဝဠေၪၨတိ၊ ဣဒၶိဝိဓံ ဒိဗၺေသာတဓာတုံ ပရစိတၱဝိဇာနနံ ပုေဗၺနိဝါသာႏုႆတိ ံ ဒိဗၺစကၡဳံ သဗၺာသဝကၡယၪၥ ပါပုဏာတိ။ ကတေမ ေတရသ? ပံသုကူလိကဂၤ ံ ေတစီဝရိကဂၤ ံ ပိ႑ပါတိကဂၤ ံ သပဒါနစာရိကဂၤ ံ ဧကာသနိကဂၤ ံ ပတၱပိ႑ိကဂၤ ံ ခလုပစၧာဘတၱိကဂၤ ံ အာရညိကဂၤ ံ ႐ုကၡမူလိကဂၤ ံ အေဗ႓ာကာသိကဂၤ ံ ေသာသာနိကဂၤ ံ ယထာသႏၴတိကဂၤ ံ ေနသဇၨိကဂၤ ံ၊ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ ေကဝလံ သာမညံ ပဋိလဘတိ၊ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဓေနာ နာဝိေကာ ပ႗ေန သု႒ဳ ကတသုေကၤါ မဟာသမုဒၵံ ပဝိသိတြာ ဝဂၤ ံ တေကၠာလံ စီနံ ေသာဝီရံ သုရ႒ံ အလသႏၵံ ေကာလပ႗နံ သုဝဏၰဘူမိ ံ ဂစၧတိ အညမၸိ ယံ ကိၪၥိ နာဝါသၪၥရဏံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ ေကဝလံ သာမညံ ပဋိလဘတိ၊ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ပဌမံ ေခတၱေဒါသံ တိဏက႒ပါသာဏံ အပေနတြာ ကသိတြာ ဝပိတြာ သမၼာ ဥဒကံ ပေဝေသတြာ ရကၡိတြာ ေဂါေပတြာ လဝနမဒၵေနန ဗဟုဓညေကာ ေဟာတိ၊ တႆာေဓယ်ာ ဘဝႏၲိ ေယ ေကစိ အဓနာ ကပဏာ ဒလိဒၵါ ဒုဂၢတဇနာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ။ ပ ။ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိေယာ မုဒၶါဝသိေတၱာ အဘိဇာတကုလီေနာ ေဆဇၨေဘဇၨဇနမႏုသာသေန ဣႆေရာ ေဟာတိ ဝသဝတၱီ သာမိေကာ ဣစၧာကရေဏာ၊ ေကဝလာ စ မဟာပထဝီ တႆာေဓယ်ာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ ဇိနသာသနဝေရ ဣႆေရာ ေဟာတိ ဝသဝတၱီ သာမိေကာ ဣစၧာကရေဏာ၊ ေကဝလာ စ သမဏဂုဏာ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ။

"နႏု -၃၄၁၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ ဥပေသေနာ ဝဂၤႏၲပုေတၱာ သေလႅခဓုတဂုေဏ ပရိပူရကာရိတာယ အနာဒိယိတြာ သာဝတၳိယာ သံဃႆ ကတိကံ သပရိေသာ နရဒမၼသာရထိ ံ ပဋိသလႅာနဂတံ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵိတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဘဂဝါ စ တံ သုဝိနီတံ ပရိသံ ၾသေလာေကတြာ ဟ႒တုေ႒ာ ပမုဒိေတာ ဥဒေဂၢါ ပရိသာယ သဒၶိ ံ သလႅာပံ သလႅပိတြာ အသမ႓ိေႏၷန ျဗဟၼႆေရန ဧတဒေဝါစ 'ပါသာဒိကာ ေခါ ပန တ်ာယံ ဥပေသန ပရိသာ၊ ကတံ တြံ ဥပေသန ပရိသံ ဝိေနသီ'တိ။ ေသာပိ သဗၺညဳနာ ဒသဗေလန ေဒဝါတိေဒေဝန ပုေ႒ာ ယထာဘူတသဘာဝဂုဏဝေသန ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ --

"ေယာ ေကာစိ မံ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပဗၺဇၨံ ဝါ နိႆယံ ဝါ ယာစတိ၊ တမဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ "အဟံ ေခါ အာဝုေသာ အာရညိေကာ ပိ႑ပါတိေကာ ပံသုကူလိေကာ ေတစီဝရိေကာ။ သေစ တြမၸိ အာရညိေကာ ဘဝိႆသိ ပိ႑ပါတိေကာ ပံသုကူလိေကာ ေတစီဝရိေကာ၊ ဧဝါဟံ တံ ပဗၺာေဇႆာမိ နိႆယံ ဒႆာမီ"တိ၊ သေစ ေသာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိႆုဏိတြာ နႏၵတိ ၾသရမတိ၊ ဧဝါဟံ တံ ပဗၺာေဇမိ နိႆယံ ေဒမိ၊ သေစ န နႏၵတိ န ၾသရမတိ၊ န တံ ပဗၺာေဇမိ၊ န နိႆယံ ေဒမိ၊ ဧဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ပရိသံ ဝိေနမီ"တိ။ ဧဝံ ေခါ [မူကြဲ-ဧဝမၸိ (က)] မဟာရာဇ၊ ဓုတဂုဏဝရသမာဒိေဏၰာ ဇိနသာသနဝေရ ဣႆေရာ ေဟာတိ။ ဝသဝတၱီ သာမိေကာ ဣစၧာကရေဏာ၊ တႆာေဓယ်ာ ေဟာႏၲိ ေကဝလာ သႏၲာ သုခါ သမာပတၱိေယာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ အဘိဝုဒၶပရိသုဒၶဥဒိစၥဇာတိပၸဘဝံ သိနိဒၶံ မုဒု ေလာဘနီယံ သုဂႏၶံ ပိယံ ပတၳိတံ ပသတၳံ ဇလကဒၵမမႏုပလိတၱံ အဏုပတၱေကသရကဏၰိကာဘိမ႑ိတံ ဘမရဂဏေသဝိတံ သီတလသလိလသံဝဒၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ပုေဗၺ အာေသဝိေတဟိ နိေသဝိေတဟိ စိေဏၰဟိ ပရိစိေဏၰဟိ စရိေတဟိ ဥပစရိေတဟိ ပရိပူရိေတဟိ အရိယသာဝေကာ တိ ံသဂုဏဝေရဟိ သမုေပေတာ ေဟာတိ။

"ကတေမဟိ တိ ံသဂုဏဝေရဟိ? သိနိဒၶမုဒုမဒၵဝေမတၱစိေတၱာ ေဟာတိ၊ ဃာတိတဟတဝိဟတကိေလေသာ ေဟာတိ၊ ဟတနိဟတမာနဒေဗၺာ ေဟာတိ၊ အစလဒဠႇနိဝိ႒နိေဗၺမတိကသေဒၶါ ေဟာတိ၊ ပရိပုဏၰပီဏိတပဟ႒ေလာဘနီယသႏၲသုခသမာပတၱိလာဘီ ေဟာတိ၊ သီလဝရပဝရအသမသုစိဂႏၶပရိဘာဝိေတာ ေဟာတိ၊ ေဒဝမႏုႆာနံ ပိေယာ ေဟာတိ မနာေပါ၊ ခီဏာသဝအရိယဝရပုဂၢလပတၳိေတာ၊ ေဒဝမႏုႆာနံ ဝႏၵိတပူဇိေတာ၊ ဗုဓဝိဗုဓပ႑ိတဇနာနံ ထုတထဝိတေထာမိတပသေတၳာ -၃၄၂၊ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ ေလာေကန အႏုပလိေတၱာ၊ အပၸေထာကဝေဇၨပိ [မူကြဲ-အပၸသာဝေဇၨပိ (က၊)] ဘယဒႆာဝီ၊ ဝိပုလဝရသမၸတၱိကာမာနံ မဂၢဖလဝရတၳသာဓေနာ၊ အာယာစိတဝိပုလပဏီတပစၥယဘာဂီ၊ အနိေကတသယေနာ၊ စ်ာနေဇၩာသိတတပၸဝရဝိဟာရီ၊ ဝိဇဋိတကိေလသဇာလဝတၳဳ၊ ဘိႏၷဘဂၢသကၤုဋိတသၪၧိႏၷဂတိနီဝရေဏာ၊ အကုပၸဓေမၼာ၊ အဘိနီတဝါေသာ၊ အနဝဇၨေဘာဂီ၊ ဂတိဝိမုေတၱာ၊ ဥတၱိဏၰသဗၺဝိစိကိေစၧာ၊ ဝိမုတၱိေဇၩာသိတေတၳာ [မူကြဲ-ဝိမုတၱိဇၩာသိတေတၱာ (သီ၊ ပီ)] ဒိ႒ဓေမၼာ၊ အစလဒဠႇဘီ႐ုတၱာဏမုပဂေတာ၊ သမုစၧိႏၷာႏုသေယာ၊ သဗၺာသဝကၡယံ ပေတၱာ၊ သႏၲသုခသမာပတၱိဝိဟာရဗဟုေလာ၊ သဗၺသမဏဂုဏသမုေပေတာ၊ ဣေမဟိ တိ ံသဂုဏဝေရဟိ သမုေပေတာ ေဟာတိ။

"နႏု၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ ဒသသဟႆိေလာကဓာတုယာ အဂၢပုရိေသာ ဌေပတြာ ဒသဗလံ ေလာကာစရိယံ၊ ေသာပိ အပရိမိတမသေခ်ၤယ်ကေပၸ သမာစိတကုသလမူေလာ [မူကြဲ-သမာစိဏၰကုသလမူေလာ (က၊)] ျဗာဟၼဏကုလကုလီေနာ မနာပိကံ ကာမရတိ ံ အေနကသတသခၤ ံ ဓနဝရၪၥ ၾသဟာယ ဇိနသာသေန ပဗၺဇိတြာ ဣေမဟိ ေတရသဟိ ဓုတဂုေဏဟိ ကာယဝစီစိတၱံ ဒမယိတြာ အေဇၨတရဟိ အနႏၲဂုဏသမႏၷာဂေတာ ေဂါတမႆ ဘဂဝေတာ သာသနဝေရ ဓမၼစကၠမႏုပၸဝတၱေကာ ဇာေတာ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဧကဂၤုတၱရနိကာယဝရလၪၧေက --

"နာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အညံ ဧကပုဂၢလမၸိ သမႏုပႆာမိ၊ ေယာ ဧဝံ တထာဂေတန အႏုတၱရံ ဓမၼစကၠံ ပဝတၱိတံ သမၼေဒဝ အႏုပၸဝေတၱတိ၊ ယထယိဒံ ဘိကၡေဝ၊ သာရိပုေတၱာ၊ သာရိပုေတၱာ။ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတန အႏုတၱရံ ဓမၼစကၠံ ပဝတၱိတံ သမၼေဒဝ အႏုပၸဝေတၱတီ"'တိ။

"သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ကိၪၥိ နဝဂၤ ံ ဗုဒၶဝစနံ၊ ယာ စ ေလာကုတၱရာ ကိရိယာ၊ ယာ စ ေလာေက အဓိဂမဝိပုလဝရသမၸတၱိေယာ၊ သဗၺံ တံ ေတရသသု ဓုတဂုေဏသု သေမာဓာေနာပဂတ" [မူကြဲ-သေမာဓာေနတဗၺံ (က၊)] ႏၲိ။

ဓုတဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

အႏုမာနဝေဂၢါ စတုေတၳာ။

၆။ ၾသပမၼကထာပေဥႇာ

မာတိကာ

ဘေႏၲ -၃၄၃ နာဂေသန၊ ကတိဟေဂၤဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ အရဟတၱံ သစၧိကေရာတီတိ?

ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ သစၧိကာတုကာေမန ဘိကၡဳနာ --

ဂျဒဘႆ [မူကြဲ-ေဃာရႆရႆ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ကုကၠဳဋႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကလႏၵကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဒီပိနိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဒီပိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကုမၼႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဝံသႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

စာပႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဝါယသႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မကၠဋႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဂျဒဘဝေဂၢါ ပဌေမာ။

လာဗုလတာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ပဒုမႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဗီဇႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သာလကလ်ာဏိကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

နာဝါယ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

နာဝါလဂၢနကႆ [မူကြဲ-နာဝါလဂနကႆ (သီ၊ ပီ၊)] ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကူပႆ -၃၄၄ [မူကြဲ-ကူပကႆ (က၊)] ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

နိယာမကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကမၼကာရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

သမုဒၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သမုဒၵဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။

ပထဝိယာ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

အာပႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေတဇႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဝါယုႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ပဗၺတႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

အာကာသႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

စႏၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သူရိယႆ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သကၠႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

စကၠဝတၱိႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ပထဝီဝေဂၢါ တတိေယာ။

ဥပစိကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဗိဠာရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဥႏၵဴရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဝိစၧိကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

နကုလႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဇရသိဂၤါလႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မိဂႆ -၃၄၅ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေဂါ႐ူပႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဝရာဟႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဟတၳိႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဥပစိကာဝေဂၢါ စတုေတၳာ။

သီဟႆ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

စကၠဝါကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေပဏာဟိကာယ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဃရကေပါတႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဥလူကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သတပတၱႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဝဂၢဳလိႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဇလူကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

သပၸႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

အဇဂရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

သီဟဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။

ပႏၴမကၠဋကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ထနသိတဒါရကႆ [မူကြဲ-ထနပီတဒါရကႆ (သ်ာ၊)] ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

စိတၱကဓရကုမၼႆ [မူကြဲ-စိတၱကထလကုမၼႆ (က၊)] ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ပဝနႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

႐ုကၡႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေမဃႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မဏိရတနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မာဂဝိကႆ -၃၄၆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဗာဠိသိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

တစၧကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မကၠဋဝေဂၢါ ဆေ႒ာ။

ကုမ႓ႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ကာဠာယသႆ [မူကြဲ-ကာဠဟံသႆ (က၊)] ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဆတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေခတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

အဂဒႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေဘာဇနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဣႆာသႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကုမ႓ဝေဂၢါ သတၱေမာ။

ရေညာ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေဒါဝါရိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

နိသဒါယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ပဒီပႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မယူရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

တုရဂၤႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေသာ႑ိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဣႏၵခီလႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

တုလာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ခဂၢႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မစၧႆ -၃၄၇ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဣဏဂၢါဟကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဗ်ာဓိတႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

မတႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

နဒိယာ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဥသဘႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

မဂၢႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သုကၤသာယိကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ေစာရႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

သကုဏဂၣိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

သုနခႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

တိကိစၧကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဂဗ႓ိနိယာ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

စမရိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ကိကိယာ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကေပါတိကာယ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဧကနယနႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ကႆကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဇမၺဳကသိဂၤါလိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

စဂၤဝါရကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ဒဗၺိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဣဏသာဓကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

အႏုဝိစိနကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

သာရထိႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

ေဘာဇကႆ -၃၄၈ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။

တုႏၷဝါယႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

နာဝိကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

ဘမရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီတိ။

မာတိကာ နိ႒ိတာ။

၁။ ဂျဒဘဝေဂၢါ

၁။ ဂျဒဘဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဂျဒဘႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂျဒေဘာ နာမ သကၤာရကူေဋပိ စတုေကၠပိ သိဃၤာဋေကပိ ဂါမဒြါေရပိ ထုသရာသိမွိပိ ယတၳ ကတၳစိ သယတိ၊ န သယနဗဟုေလာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန တိဏသႏၴာေရပိ ပဏၰသႏၴာေရပိ က႒မၪၥေကပိ ဆမာယပိ ယတၳ ကတၳစိ စမၼခ႑ံ ပတၳရိတြာ ယတၳ ကတၳစိ သယိတဗၺံ၊ န သယနဗဟုေလန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂျဒဘႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'ကလိဂၤ႐ူပဓာနာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧတရဟိ မမ သာဝကာ ဝိဟရႏၲိ အပၸမတၱာ အာတာပိေနာ ပဓာနသၼိ'ႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာပိ --

"'ပလႅေကၤန နိသိႏၷႆ၊ ဇဏၰဳေကနာဘိဝႆတိ။

အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ၊ ပဟိတတၱႆ ဘိကၡဳေနာ"'တိ။

ဂျဒဘဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ကုကၠဳဋဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကုကၠဳဋႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ -၃၄၉ ကာေလန သမေယန ပဋိသလႅီယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာေလန သမေယေနဝ ေစတိယဂၤဏံ သမၼဇၨိတြာ ပါနီယံ ပရိေဘာဇနီယံ ဥပ႒ေပတြာ သရီရံ ပဋိဇဂၢိတြာ နဟာယိတြာ ေစတိယံ ဝႏၵိတြာ ဝုၯာနံ ဘိကၡဴနံ ဒႆနာယ ဂႏ႖ာ ကာေလန သမေယန သုညာဂါရံ ပဝိသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ ကာေလန သမေယေနဝ ဝု႒ာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာေလန သမေယေနဝ ဝု႒ဟိတြာ ေစတိယဂၤဏံ သမၼဇၨိတြာ ပါနီယံ ပရိေဘာဇနီယံ ဥပ႒ေပတြာ သရီရံ ပဋိဇဂၢိတြာ ေစတိယံ ဝႏၵိတြာ ပုနေဒဝ သုညာဂါရံ ပဝိသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ ပထဝိ ံ ခဏိတြာ ခဏိတြာ အေဇၩာဟာရံ အေဇၩာဟရတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပစၥေဝကၡိတြာ ပစၥေဝကၡိတြာ အေဇၩာဟာရံ အေဇၩာဟရိတဗၺံ 'ေနဝ ဒဝါယ န မဒါယ န မ႑နာယ န ဝိဘူသနာယ၊ ယာဝေဒဝ ဣမႆ ကာယႆ ဌိတိယာ ယာပနာယ ဝိဟိ ံသူပရတိယာ ျဗဟၼစရိယာႏုဂၢဟာယ၊ ဣတိ ပုရာဏၪၥ ေဝဒနံ ပဋိဟခၤါမိ နဝၪၥ ေဝဒနံ န ဥပၸါေဒႆာမိ၊ ယာၾတာ စ ေမ ဘဝိႆတိ အနဝဇၨတာ စ ဖာသုဝိဟာေရာ စာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'ကႏၲာေရ ပုတၱမံသံဝ၊ အကၡႆဗ႓ၪၨနံ ယထာ။

ဧဝံ အာဟရိ အာဟာရံ၊ ယာပနတၳမမုစၧိေတာ'တိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ သစကၡဳေကာပိ ရတၱိ ံ အေႏၶာ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အနေႏၶေနဝ အေႏၶန ဝိယ ဘဝိတဗၺံ၊ အရေညပိ ေဂါစရဂါေမ ပိ႑ာယ စရေႏၲနပိ ရဇနီေယသု ႐ူပသဒၵဂႏၶရသေဖာ႒ဗၺဓေမၼသု အေႏၶန ဗဓိေရန မူေဂန ဝိယ ဘဝိတဗၺံ၊ န နိမိတၱံ ဂေဟတဗၺံ၊ နာႏုဗ်ၪၨနံ ဂေဟတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန မဟာကစၥာယေနန --

'စကၡဳမာႆ ယထာ အေႏၶာ၊ ေသာတဝါ ဗဓိေရာ ယထာ။

ပညဝါႆ [မူကြဲ-ဇိဝွါဝႆ (သီ၊ ပီ၊)] ယထာ မူေဂါ၊ ဗလဝါ ဒုဗၺေလာရိဝ။

အတၱအေတၳ [မူကြဲ-အထ အေတၳ (သီ၊ ပီ၊)] သမုပၸေႏၷ၊ သေယထ မတသာယိက'ႏၲိ။

"ပုန -၃၅၀ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ ေလၮဳဒ႑လဂုဠမုဂၢေရဟိ ပရိပါတိယေႏၲာပိ သကံ ေဂဟံ န ဝိဇဟတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စီဝရကမၼံ ကေရာေႏၲနပိ နဝကမၼံ ကေရာေႏၲနပိ ဝတၱပၸဋိဝတၱံ ကေရာေႏၲနပိ ဥဒၵိသေႏၲနပိ ဥဒၵိသာေပေႏၲနပိ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ န ဝိဇဟိတေဗၺာ၊ သကံ ေခါ ပေနတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ ေဂဟံ၊ ယဒိဒံ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'ေကာ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ေဂါစေရာ သေကာ ေပတၱိေကာ ဝိသေယာ? ယဒိဒံ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ'တိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာပိ --

"'ယထာ သုဒေႏၲာ မာတေဂၤါ၊ သကံ ေသာ႑ံ န မဒၵတိ။

ဘကၡာဘကၡံ ဝိဇာနာတိ၊ အတၱေနာ ဝုတၱိကပၸနံ။

"'တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱန၊ အပၸမေတၱန ဝါ ပန။

ဇိနဝစနံ န မဒၵိတဗၺံ၊ မနသိကာရဝ႐ုတၱမ"'ႏၲိ။

ကုကၠဳဋဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ကလႏၵကဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကလႏၵကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကလႏၵေကာ ပဋိသတၱဳမွိ ၾသပတေႏၲ နဂၤု႒ံ ပေပၹါေဋတြာ မဟႏၲံ ကတြာ ေတေနဝ နဂၤု႒လဂုေဠန ပဋိသတၱဳံ ပဋိဗာဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလသသတၱဳမွိ ၾသပတေႏၲ သတိပ႒ာနလဂုဠံ ပေပၹါေဋတြာ မဟႏၲံ ကတြာ ေတေနဝ သတိပ႒ာနလဂုေဠန သဗၺကိေလသာ ပဋိဗာဟိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကလႏၵကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန စူဠပႏၴေကန --

'ယဒါ ကိေလသာ ၾသပတႏၲိ၊ သာမညဂုဏဓံသနာ။

သတိပ႒ာနလဂုေဠန၊ ဟႏၲဗၺာ ေတ ပုနပၸဳန"'ႏၲိ။

ကလႏၵကဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဒီပိနိယဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ -၃၅၁ နာဂေသန၊ 'ဒီပိနိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိနီ သကိ ံ ေယဝ ဂဗ႓ံ ဂဏွာတိ၊ န ပုနပၸဳနံ ပုရိသံ ဥေပတိ? ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာယတိ ံ ပဋိသႏၶိ ံ ဥပၸတၱိ ံ ဂဗ႓ေသယ်ံ စုတိ ံ ေဘဒံ ခယံ ဝိနာသံ သံသာရဘယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိသမံ သမၸီဠိတံ ဒိသြာ 'ပုနဗ႓ေဝ နပၸဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ကရဏီေယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိနိယာ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ ဓနိယေဂါပါလကသုေတၱ --

"'ဥသေဘာရိဝ ေဆတြ ဗႏၶနာနိ၊ နာေဂါ ပူတိလတံဝ ဒါလယိတြာ။

နာဟံ ပုႏုေပႆံ ဂဗ႓ေသယ်ံ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝါ"'တိ။

ဒီပိနိယဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဒီပိကဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဒီပိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိေကာ အရေည တိဏဂဟနံ ဝါ ဝနဂဟနံ ဝါ ပဗၺတဂဟနံ ဝါ နိႆာယ နိလီယိတြာ မိေဂ ဂဏွာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိေဝကံ ေသဝိတဗၺံ အရညံ ႐ုကၡမူလံ ပဗၺတံ ကႏၵရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတၳံ အေဗ႓ာကာသံ ပလာလပုၪၨံ အပၸသဒၵံ အပၸနိေဂၣါသံ ဝိဇနဝါတံ မႏုႆရာဟေသယ်ကံ ပဋိသလႅာနသာ႐ုပၸံ၊ ဝိေဝကံ ေသဝမာေနာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ နစိရေႆဝ ဆဠဘိညာသု စ ဝသိဘာဝံ ပါပုဏာတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရဟိ ဓမၼသဂၤါဟေကဟိ --

"'ယထာပိ -၃၅၂ ဒီပိေကာ နာမ၊ နိလီယိတြာ ဂဏွေတ [မူကြဲ-ဂဏွတီ (သီ၊ ပီ၊)] မိေဂ။

တေထဝါယံ ဗုဒၶပုေတၱာ၊ ယုတၱေယာေဂါ ဝိပႆေကာ။

အရညံ ပဝိသိတြာန၊ ဂဏွာတိ ဖလမုတၱမ'ႏၲိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိေကာ ယံ ကိၪၥိ ပသုံ ဝဓိတြာ ဝါေမန ပေႆန ပတိတံ န ဘေကၡတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဝဠဳဒါေနန ဝါ ပတၱဒါေနန ဝါ ပုပၹဒါေနန ဝါ ဖလဒါေနန ဝါ သိနာနဒါေနန ဝါ မတၱိကာဒါေနန ဝါ စုဏၰဒါေနန ဝါ ဒႏၲက႒ဒါေနန ဝါ မုေခါဒကဒါေနန ဝါ စာတုကမ်တာယ ဝါ မုဂၢသုပ်တာယ [မူကြဲ-မုဂၢသုပၸတာယ (သီ၊ ပီ၊)] ဝါ ပါရိဘဋ [မူကြဲ-ပါရိဘ႗တာယ (သီ၊ ပီ၊)] ယတာယ ဝါ ဇဃၤေပသနီေယန ဝါ ေဝဇၨကေမၼန ဝါ ဒူတကေမၼန ဝါ ပဟိဏဂမေနန ဝါ ပိ႑ပဋိပိေ႑န ဝါ ဒါနာႏုပၸဒါေနန ဝါ ဝတၳဳဝိဇၨာယ ဝါ နကၡတၱဝိဇၨာယ ဝါ အဂၤဝိဇၨာယ [မူကြဲ-နဂဝိဇၨာယ (က၊)] ဝါ အညတရညတေရန ဝါ ဗုဒၶပၸဋိကုေ႒န မိစၧာဇီေဝန နိပၹာဒိတံ ေဘာဇနံ န ဘုၪၨိတဗၺံ [မူကြဲ-ပရိဘုၪၨိတဗၺံ (သီ၊ ပီ၊)] ဝါေမန ပေႆန ပတိတံ ပသုံ ဝိယ ဒီပိေကာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ဝစီဝိညတၱိဝိပၹာရာ၊ ဥပၸႏၷံ မဓုပါယသံ။

သေစ ဘုေတၱာ ဘေဝယ်ာဟံ၊ သာဇီေဝါ ဂရဟိေတာ မမ။

"'ယဒိပိ ေမ အႏၲဂုဏံ၊ နိကၡမိတြာ ဗဟီ စေရ။

ေနဝ ဘိေႏၵယ်မာဇီဝံ၊ စဇမာေနာပိ ဇီဝိတ"'ႏၲိ။

ဒီပိကဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ကုမၼဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကုမၼႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ဥဒကစေရာ ဥဒေကေယဝ ဝါသံ ကေပၸတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺပါဏဘူတပုဂၢလာနံ ဟိတာႏုကမၸိနာ ေမတၱာသဟဂေတန ေစတသာ ဝိပုေလန မဟဂၢေတန အပၸမာေဏန အေဝေရန အဗ်ာပေဇၨန သဗၺာဝႏၲံ ေလာကံ ဖရိတြာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၅၃ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ဥဒေက ဥပၸိလဝေႏၲာ သီသံ ဥကၡိပိတြာ ယဒိ ေကာစိ ပႆတိ၊ တေတၳဝ နိမုဇၨတိ ဂါဠႇေမာဂါဟတိ 'မာ မံ ေတ ပုန ပေႆယ်ဳ'ႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလေသသု ၾသပတေႏၲသု အာရမၼဏသေရ နိမုဇၨိတဗၺံ ဂါဠႇေမာဂါဟိတဗၺံ 'မာ မံ ကိေလသာ ပုန ပေႆယ်ဳ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ဥဒကေတာ နိကၡမိတြာ ကာယံ ၾသတာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိသဇၨ႒ာနသယနစကၤမေတာ မာနသံ နီဟရိတြာ သမၼပၸဓာေန မာနသံ ၾသတာေပတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ပထဝိ ံ ခဏိတြာ ဝိဝိေတၱ ဝါသံ ကေပၸတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လာဘသကၠာရသိေလာကံ ပဇဟိတြာ သုညံ ဝိဝိတၱံ ကာနနံ ဝနပတၳံ ပဗၺတံ ကႏၵရံ ဂိရိဂုဟံ အပၸသဒၵံ အပၸနိေဂၣါသံ ပဝိဝိတၱေမာဂါဟိတြာ ဝိဝိေတၱ ေယဝ ဝါသံ ဥပဂႏၲဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --

"'ဝိဝိတၱံ အပၸနိေဂၣါသံ၊ ဝါဠမိဂနိေသဝိတံ။

ေသေဝ ေသနာသနံ ဘိကၡဳ၊ ပဋိသလႅာနကာရဏာ'တိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ စာရိကံ စရမာေနာ ယဒိ ကၪၥိ ပႆတိ ဝါ၊ သဒၵံ သုဏာတိ ဝါ၊ ေသာ႑ိပၪၥမာနိ အဂၤါနိ သေက ကပါေလ နိဒဟိတြာ အေပၸါႆုေကၠာ တုဏွီဘူေတာ တိ႒တိ ကာယမႏုရကၡေႏၲာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺတၳ ႐ူပသဒၵဂႏၶရသေဖာ႒ဗၺဓေမၼသု အာပတေႏၲသု ဆသု ဒြါေရသု သံဝရကဝါဋံ အႏုဂၣါေဋတြာ မာနသံ သေမာဒဟိတြာ သံဝရံ ကတြာ သေတန သမၸဇာေနန ဝိဟာတဗၺံ သမဏဓမၼံ အႏုရကၡမာေနန။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ ကုမၼဴပမသုတၱေႏၲ --

"'ကုေမၼာဝ -၃၅၄ အဂၤါနိ သေက ကပါေလ၊ သေမာဒဟံ ဘိကၡဳ မေနာဝိတေကၠ။

အနိႆိေတာ အညမေဟဌယာေနာ၊ ပရိနိဗၺဳေတာႏူပဝေဒယ် ကၪၥီ"'တိ။

ကုမၼဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ဝံသဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝံသႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံေသာ ယတၳ ဝါေတာ၊ တတၳ အႏုေလာေမတိ၊ နာညတၳမႏုဓာဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယံ ဗုေဒၶန ဘဂဝတာ ဘာသိတံ နဝဂၤ ံ သတၳဳ သာသနံ၊ တံ အႏုေလာမယိတြာ ကပၸိေယ အနဝေဇၨ ဌတြာ သမဏဓမၼံ ေယဝ ပရိေယသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ေထေရန ရာဟုေလန --

"'နဝဂၤ ံ ဗုဒၶဝစနံ၊ အႏုေလာေမတြာန သဗၺဒါ။

ကပၸိေယ အနဝဇၨသၼိ ံ၊ ဌတြာပါယံ သမုတၱရိ"'ႏၲိ။

ဝံသဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ စာပဂၤပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စာပႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စာေပါ သုတစၧိေတာ နမိေတာ [မူကြဲ-မိေတာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ယာဝဂၢမူလံ သမကေမဝ အႏုနမတိ နပၸဋိတၳမ႓တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေထရနဝမဇၩိမသမေကသု အႏုနမိတဗၺံ နပၸဋိဖရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စာပႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဝိဓုရ (ပုဏၰက) ဇာတေက --

"'စာေပါဝူႏုဒေရာ -၃၅၅ ဓီေရာ၊ ဝံေသာ ဝါပိ ပကမၸေယ [မူကြဲ-စာေပါ ဝါ ႏုန ေမ ဓီေရာ၊ ဝံေသာဝ အႏုေလာမယံ (သီ၊ ပီ၊ က)]

ပဋိေလာမံ န ဝေတၱယ်၊ သ ရာဇဝသတိ ံ ဝေသ"'တိ။

စာပဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဝါယသဂၤပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝါယသႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယေသာ အာသကႋတပရိသကႋေတာ ယတၱပၸယေတၱာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာသကႋတပရိသကႋေတန ယတၱပယေတၱန ဥပ႒ိတာယ သတိယာ သံဝုေတဟိ ဣႁႏၵိေယဟိ စရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယေသာ ယံ ကိၪၥိ ေဘာဇနံ ဒိသြာ ဉာတီဟိ သံဝိဘဇိတြာ ဘုၪၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယ ေတ လာဘာ ဓမၼိကာ ဓမၼလဒၶါ အႏၲမေသာ ပတၱပရိယာပႏၷမတၱမၸိ၊ တထာ႐ူေပဟိ လာေဘဟိ ပဋိဝိဘတၱေဘာဂိနာ ဘဝိတဗၺံ သီလဝေႏၲဟိ သျဗဟၼစာရီဟိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'သေစ ေမ ဥပနာေမႏၲိ၊ ယထာလဒၶံ တပႆိေနာ။

သေဗၺ သံဝိဘဇိတြာန၊ တေတာ ဘုၪၨာမိ ေဘာဇန"'ႏၲိ။

ဝါယသဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ မကၠဋဂၤပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မကၠဋႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠေဋာ ဝါသမုပဂစၧေႏၲာ တထာ႐ူေပ ၾသကာေသ မဟတိမဟာ႐ုေကၡ ပဝိဝိေတၱ သဗၺ႒ကသာေခ [မူကြဲ-သဗၺတၳကသာေခ (သ်ာ)] သဗၺ႒သာေခ (က၊)] ဘီ႐ုတၱာေဏ ဝါသမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ -၃၅၆၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လဇၨိ ံ ေပသလံ သီလဝႏၲံ ကလ်ာဏဓမၼံ ဗဟုႆုတံ ဓမၼဓရံ ဝိနယဓရံ ပိယံ ဂ႐ုဘာဝနီယံ ဝတၱာရံ ဝစနကၡမံ ၾသဝါဒကံ ဝိညာပကံ သႏၵႆကံ သမာဒပကံ သမုေတၱဇကံ သမၸဟံသကံ ဧဝ႐ူပံ ကလ်ာဏမိတၱံ အာစရိယံ နိႆာယ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠဋႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠေဋာ ႐ုေကၡ ေယဝ စရတိ တိ႒တိ နိသီဒတိ၊ ယဒိ နိဒၵံ ၾသကၠမတိ၊ တေတၳဝ ရတၱိ ံ ဝါသမႏုဘဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဝနာဘိမုေခန ဘဝိတဗၺံ၊ ပဝေန ေယဝ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနံ နိဒၵံ ၾသကၠမိတဗၺံ၊ တေတၳဝ သတိပ႒ာနမႏုဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠဋႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'စကၤမေႏၲာပိ တိ႒ေႏၲာ၊ နိသဇၨာသယေနန ဝါ။

ပဝေန ေသာဘေတ ဘိကၡဳ၊ ပဝနႏၲံဝ ဝဏၰိတ"'ႏၲိ။

မကၠဋဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။

ဂျဒဘဝေဂၢါ ပဌေမာ။

တႆုဒၵါနံ --

ဂျဒေဘာ ေစဝ [မူကြဲ-ေဃာရႆေရာ စ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကုကၠဳေဋာ၊ ကလေႏၵာ ဒီပိနိ ဒီပိေကာ။

ကုေမၼာ ဝံေသာ စ စာေပါ စ၊ ဝါယေသာ အထ မကၠေဋာတိ။

၂။ သမုဒၵဝေဂၢါ

၁။ လာဗုလတဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၃၅၇ နာဂေသန၊ 'လာဗုလတာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ လာဗုလတာ တိေဏ ဝါ ကေ႒ ဝါ လတာယ ဝါ ေသာ႑ိကာဟိ အာလမၺိတြာ တႆူပရိ ဝၯတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အရဟေတၱ အဘိဝၯိတုကာေမန မနသာ အာရမၼဏံ အာလမၺိတြာ အရဟေတၱ အဘိဝၯိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ လာဗုလတာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ယထာ လာဗုလတာ နာမ၊ တိေဏ ကေ႒ လတာယ ဝါ။

အာလမၺိတြာ ေသာ႑ိကာဟိ၊ တေတာ ဝၯတိ ဥပၸရိ။

"'တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱန၊ အရဟတၱဖလကာမိနာ။

အာရမၼဏံ အာလမၺိတြာ၊ ဝၯိတဗၺံ အေသကၡဖေလ"'တိ။

လာဗုလတဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ပဒုမဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဒုမႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ ဥဒေက ဇာတံ ဥဒေက သံဝဒၶံ အႏုပလိတၱံ ဥဒေကန၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုေလ ဂေဏ လာေဘ ယေသ သကၠာေရ သမၼာနနာယ ပရိေဘာဂပစၥေယသု စ သဗၺတၳ အႏုပလိေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ ဥဒကာ အစၥဳဂၢမၼ ဌာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺေလာကံ အဘိဘဝိတြာ အစၥဳဂၢမၼ ေလာကုတၱရဓေမၼ ဌာတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၅၈ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ အပၸမတၱေကနပိ အနိေလန ဧရိတံ စလတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸမတၱေကသုပိ ကိေလေသသု သံယေမာ ကရဏီေယာ၊ ဘယဒႆာဝိနာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆာဝီ သမာဒါယ သိကၡတိ သိကၡာပေဒသူ'တိ။

ပဒုမဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဗီဇဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဗီဇႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇံ အပၸကမၸိ သမာနံ ဘဒၵေက ေခေတၱ ဝုတၱံ ေဒေဝ သမၼာ ဓာရံ ပေဝစၧေႏၲ သုဗဟူနိ ဖလာနိ အႏုဒႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယထာ ပဋိပါဒိတံ သီလံ ေကဝလံ သာမညဖလမႏုဒႆတိ။ ဧဝံ သမၼာ ပဋိပဇၨိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇံ သုပရိေသာဓိေတ ေခေတၱ ေရာပိတံ ခိပၸေမဝ သံဝိ႐ူဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မာနသံ သုပရိဂၢဟိတံ သုညာဂါေရ ပရိေသာဓိတံ သတိပ႒ာနေခတၱဝေရ ခိတၱံ ခိပၸေမဝ ဝိ႐ူဟတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန အႏု႐ုေဒၶန --

"'ယထာပိ ေခေတၱ [မူကြဲ-ယထာ ေခေတၱ (သီ၊)] ပရိသုေဒၶ၊ ဗီဇၪၥႆ ပတိ႒ိတံ။

ဝိပုလံ တႆ ဖလံ ေဟာတိ၊ အပိ ေတာေသတိ ကႆကံ။

"'တေထဝ ေယာဂိေနာ စိတၱံ၊ သုညာဂါေရ ဝိေသာဓိတံ။

သတိပ႒ာနေခတၱမွိ၊ ခိပၸေမဝ ဝိ႐ူဟတီ"'တိ။

ဗီဇဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ သာလကလ်ာဏိကဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ -၃၅၉ နာဂေသန၊ 'သာလကလ်ာဏိကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သာလကလ်ာဏိကာ နာမ အေႏၲာပထဝိယံ ေယဝ အဘိဝၯတိ ဟတၳသတမၸိ ဘိေယ်ာပိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စတၱာရိ သာမညဖလာနိ စတေႆာ ပဋိသမ႓ိဒါ ဆဠဘိညာေယာ ေကဝလၪၥ သမဏဓမၼံ သုညာဂါေရ ေယဝ ပရိပူရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သာလကလ်ာဏိကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ရာဟုေလန --

"'သာလကလ်ာဏိကာ နာမ၊ ပါဒေပါ ဓရဏီ႐ုေဟာ။

အေႏၲာပထဝိယံ ေယဝ၊ သတဟေတၳာပိ ဝၯတိ။

"'ယထာ ကာလမွိ သမၸေတၱ၊ ပရိပါေကန ေသာ ဒုေမာ။

ဥဂၢၪၧိတြာန ဧကာဟံ၊ သတဟေတၳာပိ ဝၯတိ။

"'ဧဝေမဝါဟံ မဟာဝီရ၊ သာလကလ်ာဏိကာ ဝိယ။

အဗ႓ႏၲေရ သုညာဂါေရ၊ ဓမၼေတာ အဘိဝၯယိ"'ႏၲိ။

သာလကလ်ာဏိကဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ နာဝဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နာဝါယ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဗဟုဝိဓဒါ႐ုသံဃာဋသမဝါေယန ဗဟုမၸိ ဇနံ တာရယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစာရသီလဂုဏဝတၱပၸဋိဝတၱဗဟုဝိဓဓမၼသံဃာဋသမဝါေယန သေဒဝေကာ ေလာေကာ တာရယိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါယ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဗဟုဝိဓဦမိတၳနိတေဝဂဝိသဋမာဝ႗ေဝဂံ သဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဗဟုဝိဓကိေလသဦမိေဝဂံ လာဘသကၠာရယသသိေလာကပူဇနဝႏၵနာ ပရကုေလသု နိႏၵာပသံသာသုခဒုကၡသမၼာနနဝိမာနနဗဟုဝိဓေဒါသဦမိေဝဂၪၥ သဟိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါယ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၆၀ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ အပရိမိတမနႏၲမပါရမေကၡာဘိတဂမ႓ီေရ မဟတိမဟာေဃာေသ တိမိတိမိဂၤလမကရမစၧဂဏာကုေလ မဟတိမဟာသမုေဒၵ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန တိပရိဝ႗ ဒြါဒသာကာရ စတုသစၥာဘိသမယပၸဋိေဝေဓ မာနသံ သၪၥာရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါယ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ သစၥသံယုေတၱ --

"'ဝိတေကၠႏၲာ စ ေခါ တုေမွ၊ ဘိကၡေဝ၊ "ဣဒံ ဒုကၡ"ႏၲိ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ "အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ"တိ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ "အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ"တိ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ "အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ"တိ ဝိတေကၠယ်ာထာ"'တိ။

နာဝဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ နာဝါလဂၢနကဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နာဝါလဂၢနကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကံ ဗဟုဦမိဇာလာကုလဝိေကၡာဘိတသလိလတေလ မဟတိမဟာသမုေဒၵ နာဝံ လေဂၢတိ ဌေပတိ၊ န ေဒတိ ဒိသာဝိဒိသံ ဟရိတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟူမိဇာေလ မဟတိမဟာဝိတကၠသမၸဟာေရ စိတၱံ လေဂၢတဗၺံ၊ န ဒါတဗၺံ ဒိသာဝိဒိသံ ဟရိတုံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကံ န ပႅဝတိ [မူကြဲ-န ပိလဝတိ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိသီဒတိ၊ ဟတၳသေတပိ ဥဒေက နာဝံ လေဂၢတိ ဌာနမုပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လာဘယသသကၠာရမာနနဝႏၵနပူဇနအပစိတီသု လာဘဂၢယသေဂၢပိ န ပႅဝိတဗၺံ၊ သရီရယာပနမတၱေက ေယဝ စိတၱံ ဌေပတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ယထာ -၃၆၁ သမုေဒၵ လဂၢနကံ၊ န ပႅဝတိ ဝိသီဒတိ။

တေထဝ လာဘသကၠာေရ၊ မာ ပႅဝထ ဝိသီဒထာ"'တိ။

နာဝါလဂၢနကဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ကူပဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကူပႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကူေပါ ရဇၨဳၪၥ ဝရတၱၪၥ လကၤာရၪၥ ဓာေရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သတိသမၸဇညသမႏၷာဂေတန ဘဝိတဗၺံ၊ အဘိကၠေႏၲ ပဋိကၠေႏၲ အာေလာကိေတ ဝိေလာကိေတ သမိၪၨိေတ ပသာရိေတ သံဃာဋိပတၱစီဝရဓာရေဏ အသိေတ ပီေတ ခါယိေတ သာယိေတ ဥစၥာရပႆာဝကေမၼ ဂေတ ဌိေတ နိသိေႏၷ သုေတၱ ဇာဂရိေတ ဘာသိေတ တုဏွီဘာေဝ သမၸဇာနကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကူပႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'သေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဝိဟေရယ် သမၸဇာေနာ၊ အယံ ေဝါ အမွာကံ အႏုသာသနီ"'တိ။

ကူပဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ နိယာမကဂၤပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နိယာမကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမေကာ ရတၱိႏၵိဝံ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱာ ယတၱပၸယေတၱာ နာဝံ သာေရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စိတၱံ နိယာမယမာေနန ရတၱိႏၵိဝံ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱန ယတၱပၸယေတၱန ေယာနိေသာ မနသိကာေရန စိတၱံ နိယာေမတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဓမၼပေဒ --

"'အပၸမာဒရတာ ေဟာထ၊ သစိတၱမႏုရကၡထ။

ဒုဂၢါ ဥဒၶရထတၱာနံ၊ ပေကၤ သေႏၷာဝ [မူကြဲ-သေတၱာဝ (သီ၊ ပီ၊)] ကုၪၨေရာ'တိ။

"ပုန -၃၆၂ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ ယံ ကိၪၥိ မဟာသမုေဒၵ ကလ်ာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ သဗၺံ တံ ဝိဒိတံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုသလာကုသလံ သာဝဇၨာနဝဇၨံ ဟီနပၸဏီတံ ကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂံ ဝိဇာနိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမေကာ ယေႏၲ မုဒၵိကံ ေဒတိ 'မာ ေကာစိ ယႏၲံ အာမသိတၳာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စိေတၱ သံဝရမုဒၵိကာ ဒါတဗၺာ 'မာ ကိၪၥိ ပါပကံ အကုသလဝိတကၠံ ဝိတေကၠသီ'တိ၊ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ 'မာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပါပေက အကုသေလ ဝိတေကၠ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ ေသယ်ထီဒံ၊ ကာမဝိတကၠံ ဗ်ာပါဒဝိတကၠံ ဝိဟိ ံသာဝိတကၠ"'ႏၲိ။

နိယာမကဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ကမၼကာရဂၤပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကမၼကာရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼကာေရာ ဧဝံ စိႏၲယတိ 'ဘတေကာ အဟံ ဣမာယ နာဝါယ ကမၼံ ကေရာမိ၊ ဣမာယာဟံ နာဝါယ ဝါဟသာ ဘတၱေဝတနံ လဘာမိ၊ န ေမ ပမာေဒါ ကရဏီေယာ၊ အပၸမာေဒန ေမ အယံ နာဝါ ဝါေဟတဗၺာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧဝံ စိႏၲယိတဗၺံ 'ဣမံ ေခါ အဟံ စာတုမဟာဘူတိကံ ကာယံ သမၼသေႏၲာ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱာ ဥပ႒ိတႆတိ သေတာ သမၸဇာေနာ သမာဟိေတာ ဧကဂၢစိေတၱာ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၥိႆာမီတိ အပၸမာေဒါ ေမ ကရဏီေယာ'တိ၊ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼကာရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ကာယံ ဣမံ သမၼသထ၊ ပရိဇာနာထ ပုနပၸဳနံ။

ကာေယ သဘာဝံ ဒိသြာန၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ'တိ။

ကမၼကာရဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ သမုဒၵဂၤပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ -၃၆၃ နာဂေသန၊ 'သမုဒၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မေတန ကုဏေပန သဒၶိ ံ န သံဝသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟမာနဒိ႒ိမကၡပဠာသဣႆာမစၧရိယမာယာသာေဌယ်ကုဋိလဝိသမဒုစၥရိတကိေလသမေလဟိ သဒၶိ ံ န သံဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒၵႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မုတၱာမဏိေဝဠဳရိယသခၤသိလာပဝါဠဖလိကမဏိဝိဝိဓရတနနိစယံ ဓာေရေႏၲာ ပိဒဟတိ၊ န ဗဟိ ဝိကိရတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မဂၢဖလစ်ာနဝိေမာကၡသမာဓိသမာပတၱိဝိပႆနာဘိညာဝိဝိဓဂုဏရတနာနိ အဓိဂႏ႖ာ ပိဒဟိတဗၺာနိ၊ န ဗဟိ နီဟရိတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒၵႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မဟေႏၲဟိ မဟာဘူေတဟိ သဒၶိ ံ သံဝသတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸိစၧံ သႏၲဳ႒ံ ဓုတဝါဒံ သေလႅခဝုတၱိ ံ အာစာရသမၸႏၷံ လဇၨိ ံ ေပသလံ ဂ႐ုံ ဘာဝနီယံ ဝတၱာရံ ဝစနကၡမံ ေစာဒကံ ပါပဂရဟိ ံ ၾသဝါဒကံ အႏုသာသကံ ဝိညာပကံ သႏၵႆကံ သမာဒပကံ သမုေတၱဇကံ သမၸဟံသကံ ကလ်ာဏမိတၱံ သျဗဟၼစာရိ ံ နိႆာယ ဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ နဝသလိလသမၸဳဏၰာဟိ ဂဂၤါယမုနာအစိရဝတီသရဘူမဟီအာဒီဟိ နဒီသတသဟေႆဟိ အႏၲလိေကၡ သလိလဓာရာဟိ စ ပူရိေတာပိ သကံ ေဝလံ နာတိဝတၱတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လာဘသကၠာရသိေလာကဝႏၵနမာနနပူဇနကာရဏာ ဇီဝိတေဟတုပိ သၪၥိစၥ သိကၡာပဒဝီတိကၠေမာ န ကရဏီေယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

'ေသယ်ထာပိ၊ မဟာရာဇ [မူကြဲ-ပဟာရာဓ (သီ၊ ပီ)] မဟာသမုေဒၵါ ဌိတဓေမၼာ ေဝလံ နာတိကၠမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ မဟာ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညတၱံ၊ တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတေဟတုပိ နာတိကၠမႏၲီ'တိ။

"ပုန -၃၆၄ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ သဗၺသဝႏၲီဟိ ဂဂၤါယမုနာအစိရဝတီသရဘူမဟီဟိ အႏၲလိေကၡ ဥဒကဓာရာဟိပိ န ပရိပူရတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥေဒၵသပရိပုစၧာသဝနဓာရဏဝိနိစၧယအဘိဓမၼဝိနယဂါဠႇသုတၱႏၲဝိဂၢဟပဒနိေကၡပပဒသႏၶိ ပဒဝိဘတၱိနဝဂၤဇိနသာသနဝရံ သုဏေႏၲနာပိ န တပၸိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတေသာမဇာတေက --

"'အဂၢိ ယထာ တိဏက႒ံ ဒဟေႏၲာ၊ န တပၸတိ သာဂေရာ ဝါ နဒီဟိ။

ဧဝမၸိ ေစ [မူကြဲ-ဧဝမၸိ ေဝ (သ်ာ)] ဧဝံ ဟိ ေမ (က၊) ဇာ၊ ၁ အသီတိနိပါေတ] ပ႑ိတာ ရာဇေသ႒၊ သုတြာ န တပၸႏၲိ သုဘာသိေတနာ"'တိ။

သမုဒၵဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။သမုဒၵဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။

တႆုဒၵါနံ --

လာဗုလတာ စ ပဒုမံ၊ ဗီဇံ သာလကလ်ာဏိကာ။

နာဝါ စ နာဝါလဂၢနံ၊ ကူေပါ နိယာမေကာ တထာ။

ကမၼကာေရာ သမုေဒၵါ စ၊ ဝေဂၢါ ေတန ပဝုစၥတီတိ။

၃။ ပထဝီဝေဂၢါ

၁။ ပထဝီအဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၃၆၅ နာဂေသန၊ 'ပထဝိယာ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ ဣ႒ာနိ႒ာနိ ကပၸဴရာဂ႐ုတဂရစႏၵနကုကၤုမာဒီနိ အာကိရေႏၲပိ ပိတၱေသမွပုဗၺ႐ုဟိရေသဒေမဒေခဠသိဃၤာဏိကလသိက- မုတၱကရီသာဒီနိ အာကိရေႏၲပိ တာဒိသာ ေယဝ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣ႒ာနိေ႒ လာဘာလာေဘ ယသာယေသ နိႏၵာပသံသာယ သုခဒုေကၡ သဗၺတၳ တာဒိနာ ေယဝ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ မ႑နဝိဘူသနာပဂတာ သကဂႏၶပရိဘာဝိတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိဘူသနာပဂေတန သကသီလဂႏၶပရိဘာဝိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ နိရႏၲရာ အခ႑စၧိဒၵါ အသုသိရာ ဗဟလာ ဃနာ ဝိတၳိဏၰာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိရႏၲရမခ႑စၧိဒၵမသုသိရဗဟလဃနဝိတၳိဏၰသီေလန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ ဂါမနိဂမနဂရဇနပဒ႐ုကၡပဗၺတနဒီတဠာကေပါကၡရဏီမိဂပကၡိမႏုဇနရနာရိဂဏံ ဓာေရႏၲီပိ အကိလာသု ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ၾသဝဒေႏၲနပိ အႏုသာသေႏၲနပိ ဝိညာေပေႏၲနပိ သႏၵေႆေႏၲနပိ သမာဒေပေႏၲနပိ သမုေတၱေဇေႏၲနပိ သမၸဟံေသေႏၲနပိ ဓမၼေဒသနာသု အကိလာသုနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱန ပထဝိသေမန ေစတသာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသိကာယ စူဠသုဘဒၵါယ သကသမေဏ ပရိကိတၱယမာနာယ --

"'ဧကေၪၥ -၃၆၆ ဗာဟံ ဝါသိယာ၊ တေစၧ ကုပိတမာနသာ [မူကြဲ-ကုပိတမာနေသာ (က)]

ဧကေၪၥဗာဟံ ဂေႏၶန၊ အာလိေမၸယ် ပေမာဒိတာ [မူကြဲ-ပေမာဒိေတာ (က)]

"'အမုသၼိ ံ ပဋိေဃာ နတၳိ၊ ရာေဂါ အသၼိ ံ န ဝိဇၨတိ။

ပထဝီသမစိတၱာ ေတ၊ တာဒိသာ သမဏာ မမာ"'တိ။

ပထဝီအဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ အာပဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အာပႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ သုသဏိၭတမကမၸိတမလုဠိတသဘာဝပရိသုေဒၶါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုဟနလပနေနမိတၱကနိေပၸသိကတံ အပေနတြာ သုသဏိၭတမကမၸိတမလုဠိတသဘာဝပရိသုဒၶါစာေရန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ သီတလသဘာဝသဏိၭေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသေတၱသု ခႏၲိေမတၱာႏုဒၵယသမၸေႏၷန ဟိေတသိနာ အႏုကမၸေကန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ အသုစိ ံ သုစိ ံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဂါေမ ဝါ အရေည ဝါ ဥပဇၩာေယ ဥပဇၩာယမေတၱသု အာစရိေယ အာစရိယမေတၱသု သဗၺတၳ အနဓိကရေဏန ဘဝိတဗၺံ အနဝေသသကာရိနာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ ဗဟုဇနပတၳိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸိစၧသႏၲဳ႒ပဝိဝိတၱပဋိသလႅာေနန သတတံ သဗၺေလာကမဘိပတၳိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၆၇ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ န ကႆစိ အဟိတမုပဒဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပရဘ႑နကလဟဝိဂၢဟဝိဝါဒရိတၱဇၩာနအရတိဇနနံ ကာယဝစီစိေတၱဟိ ပါပကံ န ကရဏီယံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ၊ ေဒဝါတိေဒေဝန ကဏွဇာတေက --

"'ဝရေၪၥ ေမ အေဒါ သကၠ၊ သဗၺဘူတာနမိႆရ။

န မေနာ ဝါ သရီရံ ဝါ၊ မံ-ကေတ သကၠ ကႆစိ။

ကဒါစိ ဥပဟေညထ၊ ဧတံ သကၠ ဝရံ ဝေရ"'တိ။

အာပဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ေတဇဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေတဇႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ တိဏက႒သာခါပလာသံ ဍဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယ ေတ အဗ႓ႏၲရာ ဝါ ဗာဟိရာ ဝါ ကိေလသာ ဣ႒ာနိ႒ာရမၼဏာႏုဘဝနာ၊ သေဗၺ ေတ ဉာဏဂၢိနာ ဍဟိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ နိဒၵေယာ အကာ႐ုဏိေကာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺကိေလေသသု ကာ႐ုညာႏုဒၵယာ န ကာတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ သီတံ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝီရိယသႏၲာပေတဇံ အဘိဇေနတြာ ကိေလသာ ပဋိဟႏၲဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱာ ဥဏွမဘိဇေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱန ေတေဇာသေမန ေစတသာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၆၈ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ အႏၶကာရံ ဝိဓမိတြာ [မူကြဲ-ဝိဓမတိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] အာေလာကံ ဒႆယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဝိဇၨႏၶကာရံ ဝိဓမိတြာ ဉာဏာေလာကံ ဒႆယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သကံ ပုတၱံ ရာဟုလံ ၾသဝဒေႏၲန --

'ေတေဇာသမံ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၂။၁၁၉]၊ ရာဟုလ၊ ဘာဝနံ ဘာေဝဟိ၊ ေတေဇာသမံ ဟိ ေတ၊ ရာဟုလ၊ ဘာဝနံ ဘာဝယေတာ ဥပၸႏၷာ? မနာပါမနာပါ ဖႆာ စိတၱံ န ပရိယာဒါယ ဌႆႏၲီ"'တိ။

ေတဇဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဝါယုဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝါယုႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု သုပုပၹိတဝနသ႑ႏၲရံ အဘိဝါယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိမုတၱိဝရကုသုမပုပၹိတာရမၼဏဝနႏၲေရ ရမိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု ဓရဏီ႐ုဟပါဒပဂေဏ မထယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝနႏၲရဂေတန သခၤါေရ ဝိစိနေႏၲန ကိေလသာ မထယိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု အာကာေသ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေလာကုတၱရဓေမၼသု မာနသံ သၪၥာရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု ဂႏၶံ အႏုဘဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အတၱေနာ သီလဝရသုရဘိဂေႏၶာ [မူကြဲ-သီလသုရဘိဂေႏၵာ (သီ၊ ပီ၊)] အႏုဘဝိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု နိရာလေယာ အနိေကတဝါသီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိရာလယမနိေကတမသႏၴေဝန သဗၺတၳ -၃၆၉ ဝိမုေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --

"'သႏၴဝါေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။

အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန"'ႏၲိ။

ဝါယုဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ပဗၺတဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဗၺတႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ အစေလာ အကမၸိေတာ [မူကြဲ-အကမၸိေယာ (သီ၊ ပီ၊)] အသမၸေဝဓီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သမၼာနေန ဝိမာနေန သကၠာေရ အသကၠာေရ ဂ႐ုကာေရ အဂ႐ုကာေရ ယေသ အယေသ နိႏၵာယ ပသံသာယ သုေခ ဒုေကၡ ဣ႒ာနိေ႒သု သဗၺတၳ ႐ူပသဒၵဂႏၶရသေဖာ႒ဗၺဓေမၼသု ရဇနီေယသု န ရဇၨိတဗၺံ၊ ဒုႆနီေယသု န ဒုႆိတဗၺံ၊ မုယွနီေယသု န မုယွိတဗၺံ၊ န ကမၸိတဗၺံ န စလိတဗၺံ၊ ပဗၺေတန ဝိယ အစေလန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'ေသေလာ ယထာ ဧကဃေနာ [မူကြဲ-ဧကဂၣေနာ (က၊) ဓ၊ ပ၊ ၈၁ ဓမၼပေဒ]၊ ဝါေတန န သမီရတိ။

ဧဝံ နိႏၵာပသံသာသု၊ န သမိၪၨႏၲိ ပ႑ိတာ'တိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ ထေဒၶါ န ေကနစိ သံသေ႒ာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ထေဒၶန အသံသေ႒န ဘဝိတဗၺံ၊ န ေကနစိ သံသေဂၢါ ကရဏီေယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'အသံသ႒ံ ဂဟေ႒ဟိ၊ အနာဂါေရဟိ စူဘယံ။

အေနာကသာရိမပၸိစၧံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏ'ႏၲိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတ ဗီဇံ န ဝိ႐ူဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သကမာနေသ ကိေလသာ န ဝိ႐ူဟာေပတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သုဘူတိနာ --

"'ရာဂူပသံဟိတံ -၃၇၀ စိတၱံ၊ ယဒါ ဥပၸဇၨေတ မမ။

သယံဝ ပစၥေဝကၡာမိ [မူကြဲ-ပစၥေဝကၡိတြာ (သဗၺတၳ)]၊ ဧကေဂၢါ [မူကြဲ-ဧကေကာ (သဗၺတၳ)] တံ ဒေမမဟံ။

"'ရဇၨေသ [မူကြဲ-ရဇၨသိ (သီ)] ရၪၨသိ (ပီ၊)] ရဇနီေယ စ၊ ဒုႆနီေယ စ ဒုႆေသ။

မုယွေသ [မူကြဲ-မုယွသိ (သီ၊)] ေမာဟနီေယ စ၊ နိကၡမႆု ဝနာ တုဝံ။

"'ဝိသုဒၶါနံ အယံ ဝါေသာ၊ နိမၼလာနံ တပႆိနံ။

မာ ေခါ ဝိသုဒၶံ ဒူေသသိ၊ နိကၡမႆု ဝနာ တုဝ'ႏၲိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ အစၥဳဂၢေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဉာဏစၥဳဂၢေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'ပမာဒံ အပၸမာေဒန၊ ယဒါ ႏုဒတိ ပ႑ိေတာ။

ပညာပါသာဒမာ႐ုယွ၊ အေသာေကာ ေသာကိနိ ံ ပဇံ။

ပဗၺတေ႒ာဝ ဘူမေ႒ [မူကြဲ-ဘုမၼေ႒ (သီ၊ ပီ)] ဓီေရာ ဗာေလ အေဝကၡတီ'တိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ အႏုႏၷေတာ အေနာနေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥႏၷတာဝနတိ န ကရဏီယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသိကာယ စူဠသုဘဒၵါယ သကသမေဏ ပရိကိတၱယမာနာယ --

"'လာေဘန ဥႏၷေတာ ေလာေကာ၊ အလာေဘန စ ၾသနေတာ။

လာဘာလာေဘန ဧကတၳာ [မူကြဲ-ဧက႒ာ (သီ၊ ပီ)] တာဒိသာ သမဏာ မမာ"'တိ။

ပဗၺတဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ အာကာသဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အာကာသႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ သဗၺေသာ အဂေယွာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန -၃၇၁ သဗၺေသာ ကိေလေသဟိ အဂေယွန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ ဣသိတာပသဘူတဒိဇဂဏာႏုသၪၥရိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန 'အနိစၥံ ဒုကၡံ အနတၱာ'တိ သခၤါေရသု မာနသံ သၪၥာရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ သႏၲာသနီေယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺဘဝပဋိသႏၶီသု မာနသံ ဥေဗၺဇယိတဗၺံ၊ အႆာေဒါ န ကာတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ အနေႏၲာ အပၸမာေဏာ အပရိေမေယ်ာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အနႏၲသီေလန အပရိမိတဉာေဏန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ အလေဂၢါ အသေတၱာ အပၸတိ႒ိေတာ အပလိဗုေဒၶါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုေလ ဂေဏ လာေဘ အာဝါေသ ပလိေဗာေဓ ပစၥေယ သဗၺကိေလေသသု စ သဗၺတၳ အလေဂၢန ဘဝိတဗၺံ၊ အနာသေတၱန အပၸတိ႒ိေတန အပလိဗုေဒၶန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သကံ ပုတၱံ ရာဟုလံ ၾသဝဒေႏၲန -- 'ေသယ်ထာပိ၊ ရာဟုလ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၂။၁၁၉]၊ အာကာေသာ န ကတၳစိ ပတိ႒ိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ တြံ၊ ရာဟုလ၊ အာကာသသမံ ဘာဝနံ ဘာေဝဟိ၊ အာကာသသမံ ဟိ ေတ၊ ရာဟုလ၊ ဘာဝနံ ဘာဝယေတာ ဥပၸႏၷာ မနာပါမနာပါ ဖႆာ စိတၱံ ပရိယာဒါယ ဌႆႏၲီ"'တိ။

အာကာသဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ စႏၵဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စႏၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ သုကၠပေကၡ -၃၇၂ ဥဒယေႏၲာ ဥတၱ႐ုတၱရိ ံ ဝၯတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစာရသီလဂုဏဝတၱပၸဋိပတၱိယာ အာဂမာဓိဂေမ ပဋိသလႅာေန သတိပ႒ာေန ဣႁႏၵိေယသု ဂုတၱဒြါရတာယ ေဘာဇေန မတၱညဳတာယ ဇာဂရိယာႏုေယာေဂ ဥတၱ႐ုတၱရိ ံ ဝၯိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ ဥဠာရာဓိပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥဠာေရန ဆႏၵာဓိပတိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ နိသာယ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဝိဝိေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ ဝိမာနေကတု၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလေကတုနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ အာယာစိတပတၳိေတာ ဥေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာယာစိတပတၳိေတန ကုလာနိ ဥပသကၤမိတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ 'စႏၵဴပမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုလာနိ ဥပသကၤမထ၊ အပကေႆဝ ကာယံ အပကႆ စိတၱံ နိစၥနဝကာ ကုေလသု အပၸဂဗ႓ာ"'တိ [မူကြဲ-အပၸဂဗၺာတိ (က၊) သံ၊ နိ၊ ၂။၁၄၆]။

စႏၵဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ သူရိယဂၤပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သူရိယႆ [မူကြဲ-သုရိယႆ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ သဗၺံ ဥဒကံ ပရိေသာေသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺကိေလသာ အနဝေသသံ ပရိေသာေသတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၇၃ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ တမႏၶကာရံ ဝိဓမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺံ ရာဂတမံ ေဒါသတမံ ေမာဟတမံ မာနတမံ ဒိ႒ိတမံ ကိေလသတမံ သဗၺံ ဒုစၥရိတတမံ ဝိဓမယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ အဘိကၡဏံ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဘိကၡဏံ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ကာတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ရံသိမာလီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာရမၼဏမာလိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ မဟာဇနကာယံ သႏၲာေပေႏၲာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစာရသီလဂုဏဝတၱပၸဋိပတၱိယာ စ်ာနဝိေမာကၡသမာဓိသမာပတၱိဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤသတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါေဒဟိ သေဒဝေကာ ေလာေကာ သႏၲာပယိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ရာဟုဘယာ ဘီေတာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဒုစၥရိတဒုဂၢတိဝိသမကႏၲာရဝိပါကဝိနိပါတကိေလသဇာလဇဋိေတ ဒိ႒ိသံဃာဋပဋိမုေကၠ ကုပထပကၡေႏၵ ကုမၼဂၢပဋိပေႏၷ [မူကြဲ-ကုမဂၢပဋိပေႏၷ (သ်ာ၊ က၊)] သေတၱ ဒိသြာ မဟတာ သံေဝဂဘေယန မာနသံ သံေဝေဇတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ဆ႒ံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ကလ်ာဏပါပေက ဒေႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤသတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါဒေလာကိယေလာကုတၱရဓမၼာ ဒေႆတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ သတၱမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဝဂႌေသန --

"'ယထာပိ သူရိေယာ ဥဒယေႏၲာ၊ ႐ူပံ ဒေႆတိ ပါဏိနံ။

သုစိၪၥ အသုစိၪၥာပိ၊ ကလ်ာဏၪၥာပိ ပါပကံ။

"'တထာ -၃၇၄ ဘိကၡဳ ဓမၼဓေရာ၊ အဝိဇၨာပိဟိတံ ဇနံ။

ပထံ ဒေႆတိ ဝိဝိဓံ၊ အာဒိေစၥာဝုဒယံ ယထာ"'တိ။

သူရိယဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ သကၠဂၤပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သကၠႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာ ဧကႏၲသုခသမပၸိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧကႏၲပဝိေဝကသုခါဘိရေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာ ေဒေဝ ဒိသြာ ပဂၢဏွာတိ၊ ဟာသမဘိဇေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုသေလသု ဓေမၼသု အလီနမတႏၵိတံ သႏၲံ မာနသံ ပဂၢေဟတဗၺံ၊ ဟာသမဘိဇေနတဗၺံ၊ ဥ႒ဟိတဗၺံ ဃဋိတဗၺံ ဝါယမိတဗၺံ ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ အနဘိရတိ ႏုပၸဇၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သုညာဂါေရ အနဘိရတိ န ဥပၸါေဒတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သုဘူတိနာ --

"'သာသေန ေတ မဟာဝီရ၊ ယေတာ ပဗၺဇိေတာ အဟံ။

နာဘိဇာနာမိ ဥပၸႏၷံ၊ မာနသံ ကာမသံဟိတ"'ႏၲိ။

သကၠဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ စကၠဝတၱိဂၤပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စကၠဝတၱိႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ -၃၇၅၊ စကၠဝတၱီ စတူဟိ သဂၤဟဝတၳဴဟိ ဇနံ သဂၤဏွာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စတႆႏၷံ ပရိသာနံ မာနသံ သဂၤေဟတဗၺံ အႏုဂၢေဟတဗၺံ သမၸဟံေသတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ ဝိဇိေတ ေစာရာ န ဥ႒ဟႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာမရာဂဗ်ာပါဒဝိဟိ ံသာဝိတကၠာ န ဥပၸါေဒတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'ဝိတကၠဴပသေမ စ ေယာ ရေတာ၊ အသုဘံ ဘာဝယေတ [မူကြဲ-ဘာဝယတီ (သ်ာ၊) ဓ၊ ပ၊ ၃၅၀ ဓမၼပေဒ] သဒါ သေတာ။

ဧသ ေခါ ဗ်ႏၲိကာဟိတိ၊ ဧသ ေဆစၧတိ မာရဗႏၶန'ႏၲိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱီ ဒိဝေသ ဒိဝေသ သမုဒၵပရိယႏၲံ မဟာပထဝိ ံ အႏုယာယတိ ကလ်ာဏပါပကာနိ ဝိစိနမာေနာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာယကမၼံ ဝစီကမၼံ မေနာကမၼံ ဒိဝေသ ဒိဝေသ ပစၥေဝကၡိတဗၺံ 'ကိ ံ ႏု ေခါ ေမ ဣေမဟိ တီဟိ ဌာေနဟိ အႏုပဝဇၨႆ ဒိဝေသာ ဝီတိဝတၱတီ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန အဂၤုတၱရနိကာယဝေရ --

'ကထမ႓ဴတႆ ေမ ရတၱိႏၵိဝါ ဝီတိဝတၱႏၲီတိ [မူကြဲ-ဝီတိပတႏၲီတိ (သီ၊ ပီ၊)] ပဗၺဇိေတန အဘိဏွံ ပစၥေဝကၡိတဗၺ'ႏၲိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ အဗ႓ႏၲရဗာဟိရာရကၡာ သုသံဝိဟိတာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဗ႓ႏၲရာနံ ဗာဟိရာနံ ကိေလသာနံ အာရကၡာယ သတိေဒါဝါရိေကာ ဌေပတေဗၺာ။ ဣဒံ -၃၇၆၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

'သတိေဒါဝါရိေကာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရိယသာဝေကာ အကုသလံ ပဇဟတိ ကုသလံ ဘာေဝတိ၊ သာဝဇၨံ ပဇဟတိ၊ အနဝဇၨံ ဘာေဝတိ၊ သုဒၶမတၱာနံ ပရိဟရတီ"'တိ။

စကၠဝတၱိဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။

ပထဝီဝေဂၢါ တတိေယာ။

တႆုဒၵါနံ --

ပထဝီ အာေပါ စ ေတေဇာ စ၊ ဝါေယာ စ ပဗၺေတန စ။

အာကာေသာ စႏၵသူရိေယာ စ၊ သေကၠာ စ စကၠဝတၱိနာတိ။

၄။ ဥပစိကာဝေဂၢါ

၁။ ဥပစိကဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၃၇၇ နာဂေသန၊ 'ဥပစိကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပစိကာ ဥပရိ ဆဒနံ ကတြာ အတၱာနံ ပိဒဟိတြာ ေဂါစရာယ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလသံဝရဆဒနံ ကတြာ မာနသံ ပိဒဟိတြာ ပိ႑ာယ စရိတဗၺံ၊ သီလသံဝရဆဒေနန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ သဗၺဘယသမတိကၠေႏၲာ ေဟာတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပစိကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ၊ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --

"'သီလသံဝရဆဒနံ၊ ေယာဂီ ကတြာန မာနသံ။

အႏုပလိေတၱာ ေလာေကန၊ ဘယာ စ ပရိမုစၥတီ"'တိ။

ဥပစိကဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဗိဠာရဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဗိဠာရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာေရာ ဂုဟာဂေတာပိ သုသိရဂေတာပိ ဟမၼိယႏၲရဂေတာပိ ဥႏၵဴရံ ေယဝ ပရိေယသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဂါမဂေတနာပိ အရညဂေတနာပိ ႐ုကၡမူလဂေတနာပိ သုညာဂါရဂေတနာပိ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱန ကာယဂတာသတိေဘာဇနံ ေယဝ ပရိေယသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာရႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာေရာ အာသေႏၷ ေယဝ ေဂါစရံ ပရိေယသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣေမသု ေယဝ ပၪၥသု ဥပါဒါနကၡေႏၶသု ဥဒယဗၺယာႏုပႆိနာ ဝိဟရိတဗၺံ 'ဣတိ ႐ူပံ ဣတိ ႐ူပႆ သမုဒေယာ ဣတိ ႐ူပႆ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ ေဝဒနာ ဣတိ ေဝဒနာယ သမုဒေယာ ဣတိ ေဝဒနာယ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ သညာ ဣတိ သညာယ သမုဒေယာ -၃၇၈ ဣတိ သညာယ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ သခၤါရာ ဣတိ သခၤါရာနံ သမုဒေယာ ဣတိ သခၤါရာနံ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ ဝိညာဏံ ဣတိ ဝိညာဏႆ သမုဒေယာ ဣတိ ဝိညာဏႆ အတၳဂၤေမာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာရႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'န ဣေတာ ဒူေရ ဘဝိတဗၺံ၊ ဘဝဂၢံ ကိ ံ ကရိႆတိ။

ပစၥဳပၸႏၷမွိ ေဝါဟာေရ၊ သေက ကာယမွိ ဝိႏၵထာ"'တိ။

ဗိဠာရဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဥႏၵဴရဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဥႏၵဴရႆ [မူကြဲ-ဥႏၵဳရႆ (သ်ာ၊ က၊)] ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥႏၵဴေရာ ဣေတာစိေတာ စ ဝိစရေႏၲာ အာဟာ႐ူပါသီသေကာ ေယဝ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣေတာစိေတာ စ ဝိစရေႏၲန ေယာနိေသာ မနသိကာ႐ူပါသီသေကေနဝ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥႏၵဴရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --

"'ဓမၼာသီသံ [မူကြဲ-ဓမၼသီသံ (သီ၊ ပီ၊)] ကရိတြာန၊ ဝိဟရေႏၲာ ဝိပႆေကာ။

အေနာလီေနာ ဝိဟရတိ၊ ဥပသေႏၲာ သဒါ သေတာ"'တိ။

ဥႏၵဴရဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဝိစၧိကဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝိစၧိကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစၧိေကာ နဂၤုလာဝုေဓါ နဂၤုလံ ဥႆာေပတြာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဉာဏာဝုေဓန ဘဝိတဗၺံ၊ ဉာဏံ ဥႆာေပတြာ ဝိဟရိတဗၺံ -၃၇၉။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစၧိကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --

"'ဉာဏခဂၢံ ဂေဟတြာန၊ ဝိဟရေႏၲာ ဝိပႆေကာ။

ပရိမုစၥတိ သဗၺဘယာ၊ ဒုပၸသေဟာ စ ေသာ ဘေဝ"'တိ။

ဝိစၧိကဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ နကုလဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နကုလႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နကုေလာ ဥရဂမုပဂစၧေႏၲာ ေဘသေဇၨန ကာယံ ပရိဘာေဝတြာ ဥရဂမုပဂစၧတိ ဂေဟတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေကာဓာဃာတဗဟုလံ ကလဟဝိဂၢဟဝိဝါဒဝိေရာဓာဘိဘူတံ ေလာကမုပဂစၧေႏၲန ေမတၱာေဘသေဇၨန မာနသံ အႏုလိမၸိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နကုလႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'တသၼာ သကံ ပေရသမၸိ၊ ကာတဗၺာ ေမတၱဘာဝနာ။

ေမတၱစိေတၱန ဖရိတဗၺံ၊ ဧတံ ဗုဒၶါန သာသန"'ႏၲိ။

နကုလဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ဇရသိဂၤါလဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဇရသိဂၤါလႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါေလာ ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ အဇိဂုစၧမာေနာ ယာဝဒတၳံ အာဟရယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ အဇိဂုစၧမာေနန သရီရယာပနမတၱေမဝ ပရိဘုၪၨိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါလႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန မဟာကႆေပန --

"'ေသနာသနမွာ ၾသ႐ုယွ၊ ဂါမံ ပိ႑ာယ ပါဝိသိ ံ။

ဘုၪၨႏၲံ ပုရိသံ ကု႒ိ ံ၊ သကၠစၥ နံ ဥပ႒ဟိ ံ။

"'ေသာ -၃၈၀ ေမ ပေကၠန ဟေတၳန၊ အာေလာပံ ဥပနာမယိ။

အာေလာပံ ပကၡိပႏၲႆ၊ အဂၤုလိေပတၳ ဆိဇၨထ။

"'ကု႗မူလၪၥ နိႆာယ၊ အာေလာပံ တံ အဘုၪၨိသံ။

ဘုၪၨမာေန ဝါ ဘုေတၱ ဝါ၊ ေဇဂုစၧံ ေမ န ဝိဇၨတီ'တိ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါေလာ ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ န ဝိစိနာတိ လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ န ဝိစိနိတဗၺံ 'လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ သမၸႏၷံ ဝါ အသမၸႏၷံ ဝါ'တိ၊ ယထာလေဒၶန သႏၲဳႆိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါလႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --

"'လူေခနပိ စ သႏၲဳေႆ၊ နာညံ ပေတၳ ရသံ ဗဟုံ။

ရေသသု အႏုဂိဒၶႆ၊ စ်ာေန န ရမေတ [မူကြဲ-ရမတီ (သီ၊ ပီ၊)] မေနာ။

ဣတရီတေရန သႏၲဳေ႒ာ [မူကြဲ-သႏၲဳေ႒ (သီ၊ ပီ)] သာမညံ ပရိပူရတီ"'တိ။

ဇရသိဂၤါလဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ မိဂဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မိဂႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မိေဂါ ဒိဝါ အရေည စရတိ၊ ရတၱိ ံ အေဗ႓ာကာေသ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဒိဝါ အရေည ဝိဟရိတဗၺံ၊ ရတၱိ ံ အေဗ႓ာကာေသ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မိဂႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ေလာမဟံသနပရိယာေယ --

'ေသာ ေခါ အဟံ၊ သာရိပုတၱ၊ ယာ တာ ရတၱိေယာ သီတာ ေဟမႏၲိကာ အႏၲရ႒ကာ ဟိမပါတသမယာ [မူကြဲ-အႏၲရ႒ေက ဟိမပါတသမေယ (သီ၊ ပီ၊ က)] တထာ႐ူပါသု ရတၱီသု ရတၱိ ံ အေဗ႓ာကာေသ ဝိဟရာမိ၊ ဒိဝါ ဝနသေ႑။ ဂိမွာနံ ပစၧိေမ မာေသ ဒိဝါ အေဗ႓ာကာေသ ဝိဟရာမိ၊ ရတၱိ ံ ဝနသေ႑'တိ။

"ပုန -၃၈၁ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မိေဂါ သတၱိမွိ ဝါ သေရ ဝါ ၾသပတေႏၲ ဝေၪၥတိ [မူကြဲ-ဝေဇၨတိ (က၊)] ပလာယတိ၊ န ကာယမုပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလေသသု ၾသပတေႏၲသု ဝၪၥယိတဗၺံ [မူကြဲ-ဝဇၨယိတဗၺံ (က၊)] ပလာယိတဗၺံ၊ န စိတၱမုပေနတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မိဂႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မိေဂါ မႏုေႆ ဒိသြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပလာယတိ 'မာ မံ ေတ အဒၵသံသူ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဘ႑နကလဟဝိဂၢဟဝိဝါဒသီေလ ဒုႆီေလ ကုသီေတ သဂၤဏိကာရာေမ ဒိသြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပလာယိတဗၺံ 'မာ မံ ေတ အဒၵသံသု၊ အဟၪၥ ေတ မာ အဒၵသ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မိဂႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'မာ ေမ ကဒါစိ ပါပိေစၧာ၊ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာ။

အပၸႆုေတာ အနာစာေရာ၊ သမၼေတာ [မူကြဲ-သေမေတာ (သီ၊ ပီ၊)] အဟု ကတၳစီ"'တိ။

မိဂဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ေဂါ႐ူပဂၤပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေဂါ႐ူပႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ သကံ ေဂဟံ န ဝိဇဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သေကာ ကာေယာ န ဝိဇဟိတေဗၺာ 'အနိစၥဳစၧာဒနပရိမဒၵနေဘဒနဝိကိရဏဝိဒၶံသနဓေမၼာ အယံ ကာေယာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ အာဒိႏၷဓုေရာ သုခဒုေကၡန ဓုရံ ဝဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာဒိႏၷျဗဟၼစရိေယန သုခဒုေကၡန ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ အာပါဏေကာဋိကံ ျဗဟၼစရိယံ စရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ ဆေႏၵန ဃာယမာေနာ ပါနီယံ ပိဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစရိယုပဇၩာယာနံ အႏုသိ႒ိ -၃၈၂ ဆေႏၵန ေပေမန ပသာေဒန ဃာယမာေနန ပဋိဂၢေဟတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ ေယန ေကနစိ ဝါဟိယမာေနာ ဝဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေထရနဝမဇၩိမဘိကၡဴနမၸိ ဂိဟိဥပါသကႆာပိ ၾသဝါဒါႏုသာသနီ သိရသာ သမၸဋိစၧိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'တဒဟု ပဗၺဇိေတာ သေႏၲာ၊ ဇာတိယာ သတၱဝႆိေကာ။

ေသာပိ မံ အႏုသာေသယ်၊ သမၸဋိစၧာမိ မတၳေက [မူကြဲ-မုဒၶနာ (သီ)]

"'တိဗၺံ ဆႏၵၪၥ ေပမၪၥ၊ တသၼိ ံ ဒိသြာ ဥပ႒ေပ။

ဌေပယ်ာစရိယ႒ာေန၊ သကၠစၥ နံ ပုနပၸဳန"'ႏၲိ။

ေဂါ႐ူပဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဝရာဟဂၤပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝရာဟႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာေဟာ သႏၲတၱကဌိေတ [မူကြဲ-သႏၲတၱကဌိေန (သီ၊ ပီ၊)] ဂိမွသမေယ သမၸေတၱ ဥဒကံ ဥပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဒါေသန စိေတၱ အာလုဠိတခလိတဝိဗ႓ႏၲသႏၲေတၱ သီတလာမတပဏီတေမတၱာဘာဝနံ ဥပဂႏၲဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာဟႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာေဟာ စိကၡလႅမုဒကမုပဂႏ႖ာ နာသိကာယ ပထဝိ ံ ခဏိတြာ ေဒါဏိ ံ ကတြာ ေဒါဏိကာယ သယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မာနေသ ကာယံ နိကၡိပိတြာ အာရမၼဏႏၲရဂေတန သယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာဟႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ပိေ႑ာလဘာရဒြါေဇန --

"'ကာေယ [မူကြဲ-ကာေယန (က၊)] သဘာဝံ ဒိသြာန၊ ဝိစိနိတြာ ဝိပႆေကာ။

ဧကာကိေယာ အဒုတိေယာ၊ ေသတိ အာရမၼဏႏၲေရ"'တိ။

ဝရာဟဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဟတၳိဂၤပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ -၃၈၃ နာဂေသန၊ 'ဟတၳိႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ နာမ စရေႏၲာ ေယဝ ပထဝိ ံ ဒါေလတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာယံ သမၼသမာေနေနဝ သေဗၺ ကိေလသာ ဒါေလတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ သဗၺကာေယေနဝ အပေလာေကတိ၊ ဥဇုကံ ေယဝ ေပကၡတိ၊ န ဒိသာဝိဒိသာ ဝိေလာေကတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺကာေယန အပေလာကိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ န ဒိသာဝိဒိသာ ဝိေလာေကတဗၺာ၊ န ဥဒၶံ ဥေလႅာေကတဗၺံ၊ န အေဓါ ၾသေလာေကတဗၺံ၊ ယုဂမတၱေပကၡိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ အနိဗဒၶသယေနာ ေဂါစရာယမႏုဂႏ႖ာ န တေမဝ ေဒသံ ဝါသတၳမုပဂစၧတိ၊ န ဓုဝပၸတိ႒ာလေယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အနိဗဒၶသယေနန ဘဝိတဗၺံ၊ နိရာလေယန ပိ႑ာယ ဂႏၲဗၺံ၊ ယဒိ ပႆတိ ဝိပႆေကာ မႏုညံ ပတိ႐ူပံ ႐ုစိရေဒေသ ဘဝံ မ႑ပံ ဝါ ႐ုကၡမူလံ ဝါ ဂုဟံ ဝါ ပဗ႓ာရံ ဝါ၊ တေတၳဝ ဝါသမုပဂႏၲဗၺံ၊ ဓုဝပၸတိ႒ာလေယာ န ကာတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ ဥဒကံ ၾသဂါဟိတြာ သုစိဝိမလသီတလသလိလပရိပုဏၰံ ကုမုဒုပၸလပဒုမပု႑ရီကသၪၧႏၷံ မဟတိမဟႏၲံ ပဒုမသရံ ၾသဂါဟိတြာ ကီဠတိ ဂဇဝရကီဠံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သုစိဝိမလဝိပၸသႏၷမနာဝိလဓမၼဝရဝါရိပုဏၰံ ဝိမုတၱိကုသုမသၪၧႏၷံ မဟာသတိပ႒ာနေပါကၡရဏိ ံ ၾသဂါဟိတြာ ဉာေဏန သခၤါရာ ၾသဓုနိတဗၺာ ဝိဓုနိတဗၺာ၊ ေယာဂါဝစရကီဠာ ကီဠိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ သေတာ ပါဒံ ဥဒၶရတိ၊ သေတာ ပါဒံ နိကၡိပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သေတန သမၸဇာေနန ပါဒံ ဥဒၶရိတဗၺံ၊ သေတန သမၸဇာေနန ပါဒံ နိကၡိပိတဗၺံ၊ အဘိကၠမပဋိကၠေမ သမိၪၨနပသာရေဏ သဗၺတၳ သေတန သမၸဇာေနန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ -၃၈၄ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ --

"'ကာေယန သံဝေရာ သာဓု၊ သာဓု ဝါစာယ သံဝေရာ။

မနသာ သံဝေရာ သာဓု၊ သာဓု သဗၺတၳ သံဝေရာ။

သဗၺတၳ သံဝုေတာ လဇၨီ၊ ရကၡိေတာတိ ပဝုစၥတီ"'တိ။

ဟတၳိဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။ဥပစိကာဝေဂၢါ စတုေတၳာ။

တႆုဒၵါနံ --

ဥပစိကာ ဗိဠာေရာ စ၊ ဥႏၵဴေရာ ဝိစၧိေကန စ။

နကုေလာ သိဂၤါေလာ မိေဂါ၊

ေဂါ႐ူေပါ ဝရာေဟာ ဟတၳိနာ ဒသာတိ။

၅။ သီဟဝေဂၢါ

၁။ သီဟဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၃၈၅ နာဂေသန၊ 'သီဟႆ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ နာမ ေသတဝိမလပရိသုဒၶပ႑ေရာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေသတဝိမလပရိသုဒၶပ႑ရစိေတၱန ဗ်ပဂတကုကၠဳေစၥန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ စတုစရေဏာ ဝိကၠႏၲစာရီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စတုရိဒၶိပါဒစရေဏန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ အဘိ႐ူပ႐ုစိရေကသရီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဘိ႐ူပ႐ုစိရသီလေကသရိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ ဇီဝိတပရိယာဒါေနပိ န ကႆစိ ၾသနမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရပရိယာဒါေနပိ န ကႆစိ ၾသနမိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ သပဒါနဘေကၡာ ယသၼိ ံ ၾသကာေသ နိပတတိ၊ တေတၳဝ ယာဝဒတၳံ ဘကၡယတိ၊ န ဝရမံသံ ဝိစိနာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သပဒါနဘေကၡန ဘဝိတဗၺံ၊ န ကုလာနိ ဝိစိနိတဗၺာနိ၊ န ပုဗၺေဂဟံ ဟိတြာ ကုလာနိ ဥပသကၤမိတဗၺာနိ၊ န ေဘာဇနံ ဝိစိနိတဗၺံ၊ ယသၼိ ံ ၾသကာေသ ကဗဠံ အာဒီယတိ၊ တသၼိ ံ ေယဝ ၾသကာေသ ဘုၪၨိတဗၺံ သရီရယာပနတၳံ [မူကြဲ-သရီရယာပနမတၱံ (သီ၊ ပီ)] န ဝရေဘာဇနံ ဝိစိနိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ အသႏၷိဓိဘေကၡာ၊ သကိ ံ ေဂါစရံ ဘကၡယိတြာ န ပုန တံ ဥပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အသႏၷိဓိကာရပရိေဘာဂိနာ -၃၈၆ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ဆ႒ံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ ေဘာဇနံ အလဒၶါ န ပရိတႆတိ၊ လဒၶါပိ ေဘာဇနံ အဂဓိေတာ [မူကြဲ-အဂထိေတာ (သီ၊)] အမုစၧိေတာ အနေဇၩာသေႏၷာ ပရိဘုၪၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဘာဇနံ အလဒၶါ န ပရိတႆိတဗၺံ၊ လဒၶါပိ ေဘာဇနံ အဂဓိေတန အမုစၧိေတန အနေဇၩာသေႏၷန အာဒီနဝဒႆာဝိနာ နိႆရဏပေညန ပရိဘုၪၨိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ သတၱမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ ေထရံ မဟာကႆပံ ပရိကိတၱယမာေနန --

'သႏၲဳေ႒ာယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကႆေပါ ဣတရီတေရန ပိ႑ပါေတန၊ ဣတရီတရပိ႑ပါတသႏၲဳ႒ိယာ စ ဝဏၰဝါဒီ၊ န စ ပိ႑ပါတေဟတု အေနသနံ အပၸတိ႐ူပံ အာပဇၨတိ၊ အလဒၶါ စ ပိ႑ပါတံ န ပရိတႆတိ၊ လဒၶါ စ ပိ႑ပါတံ အဂဓိေတာ အမုစၧိေတာ အနေဇၩာသေႏၷာ အာဒီနဝဒႆာဝီ နိႆရဏပေညာ ပရိဘုၪၨတီ"'တိ။

သီဟဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ စကၠဝါကဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စကၠဝါကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီတိ"? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါေကာ ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဒုတိယိကံ န ဝိဇဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ န ဝိဇဟိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါေကာ ေသဝါလပဏကဘေကၡာ၊ ေတန စ သႏၲဳ႒ိ ံ အာပဇၨတိ၊ တာယ စ သႏၲဳ႒ိယာ ဗေလန စ ဝေဏၰန စ န ပရိဟာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယထာလာဘသေႏၲာေသာ ကရဏီေယာ၊ ယထာလာဘသႏၲဳေ႒ာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ န ပရိဟာယတိ သီေလန၊ န ပရိဟာယတိ သမာဓိနာ၊ န -၃၈၇ ပရိဟာယတိ ပညာယ၊ န ပရိဟာယတိ ဝိမုတၱိယာ၊ န ပရိဟာယတိ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆေနန၊ န ပရိဟာယတိ သေဗၺဟိ ကုသေလဟိ ဓေမၼဟိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါေကာ ပါေဏ န ဝိေဟဌယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိဟိတဒေ႑န နိဟိတသေတၳန လဇၨိနာ ဒယာပေႏၷန သဗၺပါဏဘူတဟိတာႏုကမၸိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါကႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန စကၠဝါကဇာတေက --

"'ေယာ န ဟႏၲိ န ဃာေတတိ၊ န ဇိနာတိ န ဇာပေယ။

ေမတၱံေသာ [မူကြဲ-အဟိ ံသာ (သီ၊ ပီ၊)] သဗၺဘူေတသု၊ ေဝရံ တႆ န ေကနစီ"'တိ။

စကၠဝါကဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ေပဏာဟိကဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေပဏာဟိကာယ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာ သကပတိမွိ ဥသူယာယ ဆာပေက န ေပါသယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သကမေန [မူကြဲ-သကမေနာ (က၊)] ကိေလေသ ဥပၸေႏၷ ဥသူယာယိတဗၺံ၊ သတိပ႒ာေနန သမၼာသံဝရသုသိေရ ပကၡိပိတြာ မေနာဒြါေရ ကာယဂတာသတိ ဘာေဝတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာယ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာ ပဝေန ဒိဝသံ ေဂါစရံ စရိတြာ သာယံ ပကၡိဂဏံ ဥေပတိ အတၱေနာ ဂုတၱိယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧကေကန ပဝိေဝကံ ေသဝိတဗၺံ သံေယာဇနပရိမုတၱိယာ၊ တၾတ ရတိ ံ အလဘမာေနန ဥပဝါဒဘယပရိရကၡဏာယ သံဃံ ၾသသရိတြာ သံဃရကၡိေတန ဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာယ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟၼဳနာ သဟမၸတိနာ ဘဂဝေတာ သႏၲိေက --

"'ေသေဝထ -၃၈၈ ပႏၲာနိ ေသနာသနာနိ၊ စေရယ် သံေယာဇနဝိပၸေမာကၡာ။

သေစ ရတိ ံ နာဓိဂေစၧယ် တတၳ၊ သံေဃ ဝေသ ရကၡိတေတၱာ သတီမာ"'တိ။

ေပဏာဟိကဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဃရကေပါတဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဃရကေပါတႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဃရကေပါေတာ ပရေဂေဟ ဝသမာေနာ န ေတသံ ကိၪၥိ ဘ႑ႆ နိမိတၱံ ဂဏွာတိ၊ မဇၩေတၱာ ဝသတိ သညာဗဟုေလာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပရကုလံ ဥပဂေတန တသၼိ ံ ကုေလ ဣတၳီနံ ဝါ ပုရိသာနံ ဝါ မေၪၥ ဝါ ပီေဌ ဝါ ဝေတၳ ဝါ အလကၤာေရ ဝါ ဥပေဘာေဂ ဝါ ပရိေဘာေဂ ဝါ ေဘာဇနဝိကတီသု ဝါ န နိမိတၱံ ဂေဟတဗၺံ၊ မဇၩေတၱန ဘဝိတဗၺံ၊ သမဏသညာ ပစၥဳပ႒ေပတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဃရကေပါတႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန စူဠနာရဒဇာတေက --

"'ပဝိသိတြာ ပရကုလံ၊ ပါနတၳံ ေဘာဇနာယ ဝါ [မူကြဲ-ပါေနသု ေဘာဇေနသု ဝါ (သီ၊ ပီ)]

မိတံ ခါေဒ မိတံ ဘုေၪၨ၊ န စ ႐ူေပ မနံ ကေရ"'တိ။

ဃရကေပါတဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဥလူကဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဥလူကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူေကာ ကာေကဟိ ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ၊ ရတၱိ ံ ကာကသံဃံ ဂႏ႖ာ ဗဟူပိ ကာေက ဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အညာေဏန ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ ကာတေဗၺာ၊ ဧေကန ရေဟာ နိသီဒိတြာ အညာဏံ သမၸမဒၵိတဗၺံ၊ မူလေတာ ဆိႏၵိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူကႆ ပဌမံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၈၉ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူေကာ သုပၸဋိသလႅီေနာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဋိသလႅာနာရာေမန ဘဝိတဗၺံ ပဋိသလႅာနရေတန။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ --

"'ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ပဋိသလႅာနာရာေမာ ပဋိသလႅာနရေတာ "ဣဒံ ဒုကၡ"ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ "အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ"တိ ယထာ ဘူထံ ပဇာနာတိ၊ "အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ"တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ "အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ"တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ"'တိ။

ဥလူကဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ သတပတၱဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သတပတၱႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သတပေတၱာ ရဝိတြာ ပေရသံ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ အာစိကၡတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပေရသံ ဓမၼံ ေဒသယမာေနန ဝိနိပါတံ ဘယေတာ ဒႆယိတဗၺံ၊ နိဗၺာနံ ေခမေတာ ဒႆယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သတပတၱႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ပိေ႑ာလဘာရဒြါေဇန --

"'နိရေယ ဘယသႏၲာသံ၊ နိဗၺာေန ဝိပုလံ သုခံ။

ဥဘယာေနတာနတၳာနိ ဒေႆတဗၺာနိ ေယာဂိနာ"'တိ။

သတပတၱဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ဝဂၢဳလိဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝဂၢဳလိႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိ ေဂဟံ ပဝိသိတြာ ဝိစရိတြာ နိကၡမတိ၊ န တတၳ ပလိဗုဒၶတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ သပဒါနံ ဝိစရိတြာ -၃၉၀ ပဋိလဒၶလာေဘန ခိပၸေမဝ နိကၡမိတဗၺံ၊ န တတၳ ပလိဗုေဒၶန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိ ပရေဂေဟ ဝသမာေနာ န ေတသံ ပရိဟာနိ ံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုလာနိ ဥပသကၤမိတြာ အတိယာစနာယ ဝါ ဝိညတၱိဗဟုလတာယ ဝါ ကာယေဒါသဗဟုလတာယ ဝါ အတိဘာဏိတာယ ဝါ သမာနသုခဒုကၡတာယ ဝါ န ေတသံ ေကာစိ ဝိပၸဋိသာေရာ ကရဏီေယာ၊ နပိ ေတသံ မူလကမၼံ ပရိဟာေပတဗၺံ၊ သဗၺထာ ဝၯိ ေယဝ ဣစၧိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဒီဃနိကာယဝေရ လကၡဏသုတၱေႏၲ --

"'သုဒၶါယ သီေလန သုေတန ဗုဒၶိယာ၊ စာေဂန ဓေမၼန ဗဟူဟိ သာဓုဟိ။

ဓေနန ဓေညန စ ေခတၱဝတၳဳနာ၊ ပုေတၱဟိ ဒါေရဟိ စတုပၸေဒဟိ စ။

"'ဉာတီဟိ မိေတၱဟိ စ ဗႏၶေဝဟိ၊ ဗေလန ဝေဏၰန သုေခန စူဘယံ။

ကထံ န ဟာေယယ်ဳံ ပေရတိ ဣစၧတိ၊ အတၳသမိဒၶိၪၥ ပနာဘိကခၤတီ"'တိ။

ဝဂၢဳလိဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ဇလူကဂၤပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဇလူကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇလူကာ ယတၳ အလႅီယတိ၊ တေတၳဝ ဒဠႇံ အလႅီယိတြာ ႐ုဟိရံ ပိဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယသၼိ ံ အာရမၼေဏ စိတၱံ အလႅီယတိ၊ တံ အာရမၼဏံ ဝဏၰေတာ စ သဏၭာနေတာ စ ဒိသေတာ စ ၾသကာသေတာ စ ပရိေစၧဒေတာ စ လိဂၤေတာ စ နိမိတၱေတာ စ ဒဠႇံ ပတိ႒ာေပတြာ ေတေနဝါရမၼေဏန ဝိမုတၱိရသမေသစနကံ ပါတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇလူကာယ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန အႏု႐ုေဒၶန --

"'ပရိသုေဒၶန -၃၉၁ စိေတၱန၊ အာရမၼေဏ ပတိ႒ာယ။

ေတန စိေတၱန ပါတဗၺံ၊ ဝိမုတၱိရသမေသစန"'ႏၲိ။

ဇလူကဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ သပၸဂၤပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သပၸႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သေပၸါ ဥေရန ဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပညာယ စရိတဗၺံ၊ ပညာယ စရမာနႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ စိတၱံ ဉာေယ စရတိ၊ ဝိလကၡဏံ ဝိဝေဇၨတိ၊ သလကၡဏံ ဘာေဝတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သေပၸါ စရမာေနာ ၾသသဓံ ပရိဝေဇၨေႏၲာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဒုစၥရိတံ ပရိဝေဇၨေႏၲန စရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သေပၸါ မႏုေႆ ဒိသြာ တပၸတိ [မူကြဲ-မႏုႆံ ဒိသြာ ကမၸတိ (က၊)] ေသာစတိ စိႏၲယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ မဟာရာဇ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုဝိတေကၠ၊ ဝိတေကၠတြာ အရတိ ံ ဥပၸါဒယိတြာ တပၸိတဗၺံ ေသာစိတဗၺံ စိႏၲယိတဗၺံ 'ပမာေဒန ေမ ဒိဝေသာ ဝီတိနာမိေတာ၊ န ေသာ ပုန သကၠာ လဒၶဳ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘလႅာဋိယဇာတေက ဒြိႏၷံ ကိႏၷရာနံ --

"'မေယကရတၱံ [မူကြဲ-ယေမကရတၱိ ံ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိပၸဝသိမွ လုဒၵ၊ အကာမကာ အညမညံ သရႏၲာ။

တေမကရတၱံ [မူကြဲ-တေမကရတၱိ ံ (သီ၊ ပီ၊)] အႏုတပၸမာနာ၊ ေသာစာမ 'သာ ရတၱိ ပုန နေဟႆတီ"'တိ။

သပၸဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ အဇဂရဂၤပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ -၃၉၂ နာဂေသန၊ 'အဇဂရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဇဂေရာ မဟတိမဟာကာေယာ ဗဟူပိ ဒိဝေသ ဦႏူဒေရာ ဒီနတေရာ ကုစၧိပူရံ အာဟာရံ န လဘတိ၊ အပရိပုေဏၰာ ေယဝ ယာဝေဒဝ သရီရယာပနမတၱေကန ယာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ ေယာဂါဝစရႆ ဘိကၡာစရိယပၸသုတႆ ပရပိ႑မုပဂတႆ ပရဒိႏၷပၸါဋိကခႋႆ သယံဂါဟပၸဋိဝိရတႆ ဒုလႅဘံ ဥဒရပရိပူရံ အာဟာရံ၊ အပိ စ အတၳဝသိေကန ကုလပုေတၱန စတၱာေရာ ပၪၥ အာေလာေပ အဘုၪၨိတြာ အဝေသသံ ဥဒေကန ပရိပူေရတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဇဂရႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'အလႅံ သုကၡံ ဝါ ဘုၪၨေႏၲာ၊ န ဗာဠႇံ သုဟိေတာ သိယာ။

ဦႏူဒေရာ မိတာဟာေရာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ။

"'စတၱာေရာ ပၪၥ အာေလာေပ၊ အဘုတြာ ဥဒကံ ပိေဝ။

အလံ ဖာသု ဝိဟာရာယ၊ ပဟိတတၱႆ ဘိကၡဳေနာ"'တိ။

အဇဂရဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။

သီဟဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။

တႆုဒၵါနံ --

ေကသရီ စကၠဝါေကာ စ၊ ေပဏာဟိ ဃရကေပါတေကာ။

ဥလူေကာ သတပေတၱာ စ၊ ဝဂၢဳလိ စ ဇလူပိကာ။

သေပၸါ အဇဂေရာ ေစဝ၊ ဝေဂၢါ ေတန ပဝုစၥတီတိ။

၆။ မကၠဋကဝေဂၢါ

၁။ ပႏၴမကၠဋကဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၃၉၃ နာဂေသန၊ 'ပႏၴမကၠဋကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပႏၴမကၠဋေကာ ပေႏၴ မကၠဋဇာလဝိတာနံ ကတြာ ယဒိ တတၳ ဇာလေက လဂၢတိ ကိမိ ဝါ မကၡိကာ ဝါ ပဋေဂၤါ ဝါ၊ တံ ဂေဟတြာ ဘကၡယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဆသု ဒြါေရသု သတိပ႒ာနဇာလဝိတာနံ ကတြာ ယဒိ တတၳ ကိေလသမကၡိကာ ဗဇၩႏၲိ၊ တေတၳဝ ဃာေတတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပႏၴမကၠဋကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန အႏု႐ုေဒၶန --

"'စိတၱံ နိယေမ ဆသု ဒြါေရသု၊ သတိပ႒ာနဝ႐ုတၱေမ။

ကိေလသာ တတၳ လဂၢါ ေစ၊ ဟႏၲဗၺာ ေတ ဝိပႆိနာ"'တိ။

ပႏၴမကၠဋကဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ထနႆိတဒါရကဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ထနႆိတဒါရကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ထနႆိတဒါရေကာ သဒေတၳ လဂၢတိ၊ ခီရတၳိေကာ ေရာဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဒေတၳ လဂၢိတဗၺံ၊ သဗၺတၳ ဓမၼဉာေဏန ဘဝိတဗၺံ၊ ဥေဒၵေသ ပရိပုစၧာယ သမၼပၸေယာေဂ ပဝိေဝေက ဂ႐ုသံဝါေသ ကလ်ာဏမိတၱေသဝေန။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ထနႆိတဒါရကႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဒီဃနိကာယဝေရ ပရိနိဗၺာနသုတၱေႏၲ --

"'ဣဃၤ ံ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ သာရေတၳ [မူကြဲ-သဒေတၳ (သီ၊ ပီ၊)] ဃဋထ၊ သာရေတၳ အႏုယုၪၨထ။

သာရေတၳ အပၸမတၱာ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱာ ဝိဟရထာ"'တိ။

ထနႆိတဒါရကဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ စိတၱကဓရကုမၼဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ -၃၉၄ နာဂေသန၊ 'စိတၱကဓရကုမၼႆ [မူကြဲ-စိတၱကထလကုမၼႆ (သီ၊ ပီ၊)] ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱကဓရကုေမၼာ ဥဒကဘယာ ဥဒကံ ပရိဝေဇၨတြာ ဝိစရတိ၊ တာယ စ ပန ဥဒကံ ပရိဝဇၨနာယ အာယုနာ န ပရိဟာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပမာေဒ ဘယဒႆာဝိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ အပၸမာေဒ ဂုဏဝိေသသဒႆာဝိနာ။ တာယ စ ပန ဘယဒႆာဝိတာယ န ပရိဟာယတိ သာမညာ၊ နိဗၺာနႆ သႏၲိေက ဥေပတိ [မူကြဲ-ဌေပတိ (က)] ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱကဓရကုမၼႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဓမၼပေဒ --

"'အပၸမာဒရေတာ ဘိကၡဳ၊ ပမာေဒ ဘယဒႆိ ဝါ။

အဘေဗၺာ ပရိဟာနာယ၊ နိဗၺာနေႆဝ သႏၲိေက"'တိ။

စိတၱကဓရကုမၼဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၄။ ပဝနဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဝနႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ နာမ အသုစိဇနံ ပဋိစၧာေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပေရသံ အပရဒၶံ ခလိတံ ပဋိစၧာေဒတဗၺံ န ဝိဝရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ သုညံ ပစုရဇေနဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟမာနဒိ႒ိဇာေလဟိ သေဗၺဟိ စ ကိေလေသဟိ သုေညန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ ဝိဝိတၱံ ဇနသမၺာဓရဟိတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပါပေကဟိ အကုသေလဟိ ဓေမၼဟိ အနရိေယဟိ ပဝိဝိေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၉၅ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ သႏၲံ ပရိသုဒၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သေႏၲန ပရိသုေဒၶန ဘဝိတဗၺံ၊ နိဗၺဳေတန ပဟီနမာေနန ပဟီနမေကၡန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ အရိယဇနသံေသဝိတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အရိယဇနသံေသဝိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ --

"'ပဝိဝိေတၱဟိ အရိေယဟိ၊ ပဟိတေတၱဟိ စ်ာယိဘိ။

နိစၥံ အာရဒၶဝီရိေယဟိ၊ ပ႑ိေတဟိ သဟာဝေသ"'တိ။

ပဝနဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ႐ုကၡဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ '႐ုကၡႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ နာမ ပုပၹဖလဓေရာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိမုတၱိပုပၹသာမညဖလဓာရိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ ဥပဂတာနမႏုပၸဝိ႒ာနံ ဇနာနံ ဆာယံ ေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥပဂတာနမႏုပၸဝိ႒ာနံ ပုဂၢလာနံ အာမိသပၸဋိသႏၶာေရန ဝါ ဓမၼပၸဋိသႏၴာေရန ဝါ ပဋိသႏၴရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ ဆာယာေဝမတၱံ န ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသေတၱသု ေဝမတၱတာ န ကာတဗၺာ၊ ေစာရဝဓကပစၥတၳိေကသုပိ အတၱနိပိ သမသမာ ေမတၱာဘာဝနာ ကာတဗၺာ၊ 'ကိႏၲိ ဣေမ သတၱာ အေဝရာ အဗ်ာပဇၨာ [မူကြဲ-အဗ်ာပဇၩာ (သီ၊)] အနီဃာ သုခီ အတၱာနံ ပရိဟေရယ်ဳ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ဝဓေက -၃၉၆ ေဒဝဒတၱမွိ၊ ေစာေရ အဂၤုလိမာလေက။

ဓနပါေလ ရာဟုေလ စ၊ သဗၺတၳ သမေကာ မုနီ"'တိ။

႐ုကၡဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေမဃဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေမဃႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ဥပၸႏၷံ ရေဇာဇလႅံ ဝူပသေမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥပၸႏၷံ ကိေလသရေဇာဇလႅံ ဝူပသေမတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ပထဝိယာ ဥဏွံ နိဗၺာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေမတၱာဘာဝနာယ သေဒဝေကာ ေလာေကာ နိဗၺာေပတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ သဗၺဗီဇာနိ ဝိ႐ုဟာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသတၱာနံ သဒၶံ ဥပၸါေဒတြာ တံ သဒၶါဗီဇံ တီသု သမၸတၱီသု ေရာေပတဗၺံ၊ ဒိဗၺမာႏုသိကာသု သုခသမၸတၱီသု ယာဝပရမတၳနိဗၺာနသုခသမၸတၱိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ဥတုေတာ သမု႒ဟိတြာ ဓရဏိတလ႐ုေဟ တိဏ႐ုကၡလတာဂုမၺၾသသဓိဝနပၸတေယာ ပရိရကၡတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယာနိေသာ မနသိကာရံ နိဗၺေတၱတြာ ေတန ေယာနိေသာ မနသိကာေရန သမဏဓေမၼာ ပရိရကၡိတေဗၺာ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာရမူလကာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ဝႆမာေနာ နဒိတဠာကေပါကၡရဏိေယာ ကႏၵရပဒရသရေသာဗ႓ဥဒပါနာနိ စ ပရိပူေရတိ ဥဒကဓာရာဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာဂမပရိယတၱိယာ ဓမၼေမဃမဘိဝႆယိတြာ အဓိဂမကာမာနံ မာနသံ ပရိပူရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ -၃၉၇ ပၪၥမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ေဗာဓေနယ်ံ ဇနံ ဒိသြာ၊ သတသဟေႆပိ ေယာဇေန။

ခေဏန ဥပဂႏ႖ာန၊ ေဗာေဓတိ တံ မဟာမုနီ"'တိ။

ေမဃဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ မဏိရတနဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မဏိရတနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဧကႏၲပရိသုဒၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧကႏၲပရိသုဒၶါဇီေဝန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ န ေကနစိ သဒၶိ ံ မိႆီယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပါေပဟိ ပါပသဟာေယဟိ သဒၶိ ံ န မိႆိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဇာတိရတေနဟိ ေယာဇီယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥတၱမဝရဇာတိမေႏၲဟိ သဒၶိ ံ သံဝသိတဗၺံ၊ ပဋိပႏၷကဖလ႒ေသကၡဖလသမဂႌဟိ ေသာတာပႏၷသကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟႏၲေတဝိဇၨဆဠဘိညသမဏမဏိရတေနဟိ သဒၶိ ံ သံဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --

"'သုဒၶါ သုေဒၶဟိ သံဝါသံ၊ ကပၸယေဝွါ ပတိႆတာ။

တေတာ သမဂၢါ နိပကာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ"'တိ။

မဏိရတနပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ မာဂဝိကဂၤပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မာဂဝိကႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ -၃၉၈ အပၸမိေဒၶါ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸမိေဒၶန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ မိေဂသု ေယဝ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာရမၼေဏသု ေယဝ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ ကာလံ ကမၼႆ ဇာနာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဋိသလႅာနႆ ကာေလာ ဇာနိတေဗၺာ 'အယံ ကာေလာ ပဋိသလႅာနႆ၊ အယံ ကာေလာ နိကၡမနာယာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ မိဂံ ဒိသြာ ဟာသမဘိဇေနတိ 'ဣမံ လစၧာမီ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာရမၼေဏ အဘိရမိတဗၺံ၊ ဟာသမဘိဇေနတဗၺံ 'ဥတၱရိ ံ ဝိေသသမဓိဂစၧိႆာမီ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ေထေရန ေမာဃရာေဇန --

"'အာရမၼေဏ လဘိတြာန၊ ပဟိတေတၱန ဘိကၡဳနာ။

ဘိေယ်ာ ဟာေသာ ဇေနတေဗၺာ၊ အဓိဂစၧိႆာမိ ဥတၱရိ"'ႏၲိ။

မာဂဝိကဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဗာဠိသိကဂၤပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဗာဠိသိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိေကာ ဗဠိေသန မေစၧ ဥဒၶရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဉာေဏန ဥတၱရိ ံ သာမညဖလာနိ ဥဒၶရိတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၃၉၉ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိေကာ ပရိတၱကံ ဝဓိတြာ ဝိပုလံ လာဘမဓိဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပရိတၱေလာကာမိသမတၱံ ပရိစၥဇိတဗၺံ။ ေလာကာမိသမတၱံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိစၥဇိတြာ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ ဝိပုလံ သာမညဖလံ အဓိဂစၧတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိကႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ရာဟုေလန --

"'သုညတၪၥာနိမိတၱၪၥ၊ ဝိေမာကၡၪၥာပၸဏိဟိတံ။

စတုေရာ ဖေလ ဆဠဘိညာ၊ စဇိတြာ ေလာကာမိသံ လေဘ"'တိ။

ဗာဠိသိကဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ တစၧကဂၤပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'တစၧကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧေကာ ကာဠသုတၱံ အႏုေလာေမတြာ ႐ုကၡံ တစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဇိနသာသနမႏုေလာမယိတြာ သီလပထဝိယံ ပတိ႒ဟိတြာ သဒၶါဟေတၳန ပညာဝါသိ ံ ဂေဟတြာ ကိေလသာ တေစၧတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧကႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧေကာ ေဖဂၢဳံ အပဟရိတြာ သာရမာဒိယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သႆတံ ဥေစၧဒံ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ တဒုတၱမံ အညဒုတၱမံ အကတမဘဗၺံ အပုရိသကာရံ အျဗဟၼစရိယဝါသံ သတၱဝိနာသံ နဝသတၱပါတုဘာဝံ သခၤါရသႆတဘာဝံ ေယာ ကေရာတိ၊ ေသာ ပဋိသံေဝေဒတိ၊ အေညာ ကေရာတိ၊ အေညာ ပဋိသံေဝေဒတိ၊ ကမၼဖလဒႆနာ စ ကိရိယဖလဒိ႒ိ စ ဣတိ ဧဝ႐ူပါနိ ေစဝ အညာနိ စ ဝိဝါဒပထာနိ အပေနတြာ သခၤါရာနံ သဘာဝံ ပရမသုညတံ နိရီဟနိဇၨီဝတံ [မူကြဲ-နိသတၱနိဇီဝတံ (က၊)] အစၥႏၲံ သုညတံ အာဒိယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧကႆ ဒုတိယံ -၄၀၀ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --

"'ကာရ႑ဝံ နိဒၶမထ၊ ကသမၺဳံ အပကႆထ။

တေတာ ပလာေပ ဝါေဟထ၊ အႆမေဏ သမဏမာနိေန။

"'နိဒၶမိတြာန ပါပိေစၧ၊ ပါပအာစာရေဂါစေရ။

သုဒၶါ သုေဒၶဟိ သံဝါသံ၊ ကပၸယေဝွါ ပတိႆတာ။

တေတာ သမဂၢါ နိပကာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ"'တိ။

တစၧကဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။

မကၠဋကဝေဂၢါ ဆေ႒ာ။

တႆုဒၵါနံ --

မကၠေဋာ ဒါရေကာ ကုေမၼာ၊ ဝနံ ႐ုေကၡာ စ ပၪၥေမာ။

ေမေဃာ မဏိ မာဂဝိေကာ၊ ဗာဠိသီ တစၧေကန စာတိ။

၇။ ကုမ႓ဝေဂၢါ

၁။ ကုမ႓ဂၤပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၄၀၁ နာဂေသန၊ 'ကုမ႓ႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺ"ႏၲိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမ႓ာ သမၸဳေဏၰာ န သဏတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာဂေမ အဓိဂေမ ပရိယတၱိယံ သာမေည ပါရမိ ံ ပတြာ န သဏိတဗၺံ၊ န ေတန မာေနာ ကရဏီေယာ၊ န ဒေဗၺာ [မူကြဲ-ဒေပၸါ (သီ၊)] ဒေႆတေဗၺာ၊ နိဟတမာေနန နိဟတဒေဗၺန ဘဝိတဗၺံ၊ ဥဇုေကန အမုခေရန အဝိကတၳိနာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ႓ႆ ဧကံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --

"'ယဒူနကံ တံ သဏတိ၊ ယံ ပူရံ သႏၲေမဝ တံ။

အၯကုမ႓ဴပေမာ [မူကြဲ-ရိတၱကုမ႓ဴပေမာ (သီ၊)] ဗာေလာ၊ ရဟေဒါ ပူေရာဝ ပ႑ိေတာ"'တိ။

ကုမ႓ဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ကာဠာယသဂၤပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကာဠာယသႆ [မူကြဲ-ကာဠဟံသႆ (က၊)] ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယေသာ သုပီေတာ [မူကြဲ-သုထိေတာ (က၊)] ဝမတိ [မူကြဲ-ဝဟတိ (သ်ာ၊ က)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ ေယာဂါဝစရႆ မာနသံ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန [မူကြဲ-ေယာနိေသာ မနသိကာေရ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] အပီတံ ဝမတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယေသာ သကိ ံ ပီတံ ဥဒကံ န ဝမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယာ သကိ ံ ဥပၸေႏၷာ ပသာေဒါ၊ န ပုန ေသာ ဝမိတေဗၺာ 'ဥဠာေရာ ေသာ ဘဂဝါ သမၼာသမၺဳေဒၶါ၊ သြာကၡာေတာ ဓေမၼာ၊ သုပၸဋိပေႏၷာ သံေဃာ'တိ။ '႐ူပံ အနိစၥံ၊ ေဝဒနာ အနိစၥာ၊ သညာ အနိစၥာ၊ သခၤါရာ အနိစၥာ၊ ဝိညာဏံ အနိစၥႏၲိ ယံ သကိ ံ ဥပၸႏၷံ ဉာဏံ၊ န ပုန တံ ဝမိတဗၺံ။ ဣဒံ -၄၀၂၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'ဒႆနမွိ ပရိေသာဓိေတာ [မူကြဲ-ပရိေသာဓိေက (သီ၊ က၊)] နေရာ၊ အရိယဓေမၼ နိယေတာ ဝိေသသဂူ။

နပၸေဝဓတိ အေနကဘာဂေသာ၊ သဗၺေသာ စ မုခဘာဝေမဝ ေသာ"'တိ။

ကာဠာယသဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဆတၱဂၤပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဆတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱံ ဥပရိ မုဒၶနိ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလသာနံ ဥပရိ မုဒၶနိ စေရန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱံ မုဒၶႏုပတၳမ႓ံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယာနိေသာ မနသိကာ႐ုပတၳေမ႓န ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱံ ဝါတာတပေမဃဝု႒ိေယာ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နာနာဝိဓဒိ႒ိပုထုသမဏျဗာဟၼဏာနံ [မူကြဲ-မဟာဝါတ (က၊)] မတဝါတတိဝိဓဂၢိသႏၲာပကိေလသဝု႒ိေယာ ပဋိဟႏၲဗၺာ ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ယထာပိ ဆတၱံ ဝိပုလံ၊ အစၧိဒၵံ ထိရသံဟိတံ။

ဝါတာတပံ နိဝါေရတိ၊ မဟတီ ေမဃဝု႒ိေယာ။

"'တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱာပိ၊ သီလဆတၱဓေရာ သုစိ။

ကိေလသဝု႒ိ ံ ဝါေရတိ၊ သႏၲာပတိဝိဓဂၢေယာ"'တိ။

ဆတၱဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ေခတၱဂၤပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ -၄၀၃ နာဂေသန၊ 'ေခတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱံ မာတိကာသမၸႏၷံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သုစရိတဝတၱပၸဋိဝတၱမာတိကာသမၸေႏၷန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱံ မရိယာဒါသမၸႏၷံ ေဟာတိ၊ တာယ စ မရိယာဒါယ ဥဒကံ ရကၡိတြာ ဓညံ ပရိပါေစတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလဟိရိမရိယာဒါသမၸေႏၷန ဘဝိတဗၺံ၊ တာယ စ သီလဟိရိမရိယာဒါယ သာမညံ ရကၡိတြာ စတၱာရိ သာမညဖလာနိ ဂေဟတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱံ ဥ႒ာနသမၸႏၷံ ေဟာတိ၊ ကႆကႆ ဟာသဇနကံ အပၸမၸိ ဗီဇံ ဝုတၱံ ဗဟု ေဟာတိ၊ ဗဟု ဝုတၱံ ဗဟုတရံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥ႒ာနသမၸေႏၷန ဝိပုလဖလဒါယိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ ဒါယကာနံ ဟာသဇနေကန ဘဝိတဗၺံ၊ ယထာ အပၸံ ဒိႏၷံ ဗဟု ေဟာတိ၊ ဗဟု ဒိႏၷံ ဗဟုတရံ ေဟာတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပါလိနာ ဝိနယဓေရန --

"'ေခတၱဴပေမန ဘဝိတဗၺံ၊ ဥ႒ာနဝိပုလဒါယိနာ။

ဧသ ေခတၱဝေရာ နာမ၊ ေယာ ဒဒါတိ ဝိပုလံ ဖလ"'ႏၲိ။

ေခတၱဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ အဂဒဂၤပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အဂဒႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒ ကိမီ န သဏၭဟႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မာနေသ ကိေလသာ န သဏၭေပတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန -၄၀၄ စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ ဒ႒ဖု႒ဒိ႒အသိတပီတခါယိတသာယိတံ သဗၺံ ဝိသံ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟမာနဒိ႒ိဝိသံ သဗၺံ ပဋိဟနိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --

"'သခၤါရာနံ သဘာဝတၳံ၊ ဒ႒ဳကာေမန ေယာဂိနာ။

အဂေဒေနဝ ေဟာတဗၺံ၊ ကိေလသဝိသနာသေန"'တိ။

အဂဒဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေဘာဇနဂၤပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေဘာဇနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဥပတၳေမ႓ာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသတၱာနံ မဂၢဳပတၳေမ႓န ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဗလံ ဝေၯတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပုညဝၯိယာ ဝၯိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ အဘိပတၳိတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺေလာကာဘိပတၳိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန မဟာေမာဂၢလႅာေနန --

"'သံယေမန နိယေမန၊ သီေလန ပဋိပတၱိယာ။

ပတၳိေတန ဘဝိတဗၺံ၊ သဗၺေလာကႆ ေယာဂိနာ"'တိ။

ေဘာဇနဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ဣႆာသဂၤပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ -၄၀၅ နာဂေသန၊ 'ဣႆာသႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သေရ ပါတယေႏၲာ ဥေဘာ ပါေဒ ပထဝိယံ ဒဠႇံ ပတိ႒ာေပတိ၊ ဇဏၰဳအေဝကလႅံ ကေရာတိ၊ သရကလာပံ ကဋိသႏၶိမွိ ဌေပတိ၊ ကာယံ ဥပတၳဒၶံ ကေရာတိ၊ ေဒြ ဟေတၳ သႏၶိ႒ာနံ အာေရာေပတိ၊ မု႒ိ ံ ပီဠယတိ၊ အဂၤုလိေယာ နိရႏၲရံ ကေရာတိ၊ ဂီဝံ ပဂၢဏွာတိ၊ စကၡဴနိ မုခၪၥ ပိဒဟတိ၊ နိမိတၱံ ဥဇုံ ကေရာတိ၊ ဟာသမုပၸါေဒတိ 'ဝိဇၩိႆာမီ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလပထဝိယံ ဝီရိယပါေဒ ပတိ႒ာေပတဗၺံ၊ ခႏၲိေသာရစၥံ အေဝကလႅံ ကာတဗၺံ၊ သံဝေရ စိတၱံ ဌေပတဗၺံ၊ သံယမနိယေမ အတၱာ ဥပေနတေဗၺာ၊ ဣစၧာ မုစၧာ ပီဠယိတဗၺာ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရ စိတၱံ နိရႏၲရံ ကာတဗၺံ၊ ဝီရိယံ ပဂၢေဟတဗၺံ၊ ဆ ဒြါရာ ပိဒဟိတဗၺာ၊ သတိ ဥပ႒ေပတဗၺာ၊ ဟာသမုပၸါေဒတဗၺံ 'သဗၺကိေလေသ ဉာဏနာရာေစန ဝိဇၩိႆာမီ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ ပဌမံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ အာဠကံ ပရိဟရတိ ဝကၤဇိမွကုဋိလနာရာစႆ ဥဇုကရဏာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣမသၼိ ံ ကာေယ သတိပ႒ာနအာဠကံ ပရိဟရိတဗၺံ ဝကၤဇိမွကုဋိလစိတၱႆ ဥဇုကရဏာယ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ ဒုတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ လေကၡ ဥပါေသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣမသၼိ ံ ကာေယ ဥပါသိတဗၺံ။ ကထံ မဟာရာဇ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣမသၼိ ံ ကာေယ ဥပါသိတဗၺံ? အနိစၥေတာ ဥပါသိတဗၺံ၊ ဒုကၡေတာ ဥပါသိတဗၺံ၊ အနတၱေတာ ဥပါသိတဗၺံ၊ ေရာဂေတာ။ ပ ။ ဂ႑ေတာ။ ပ ။ သလႅေတာ။ ပ ။ အဃေတာ။ ပ ။ အာဗာဓေတာ။ ပ ။ ပရေတာ။ ပ ။ ပေလာကေတာ။ ပ ။ ဤတိေတာ။ ပ ။ ဥပဒၵဝေတာ။ ပ ။ ဘယေတာ။ ပ ။ ဥပသဂၢေတာ။ ပ ။ စလေတာ။ ပ ။ ပဘဂၤုေတာ။ ပ ။ အဒၶဳဝေတာ။ ပ ။ အတာဏေတာ။ ပ ။ အေလဏေတာ။ ပ ။ အသရဏေတာ။ ပ ။ ရိတၱေတာ။ ပ ။ တုစၧေတာ။ ပ ။ သုညေတာ။ ပ ။ အာဒီနဝေတာ။ ပ ။ ဝိပရိဏာမဓမၼေတာ။ ပ ။ အသာရေတာ ။ ပ ။ အဃမူလေတာ။ ပ ။ ဝဓကေတာ။ ပ ။ ဝိဘဝေတာ။ ပ ။ သာသဝေတာ။ ပ ။ သခၤတေတာ။ ပ ။ မာရာမိသေတာ။ ပ ။ ဇာတိဓမၼေတာ။ ပ ။ ဇရာဓမၼေတာ။ ပ ။ ဗ်ာဓိဓမၼေတာ။ ပ ။ မရဏဓမၼေတာ။ ပ ။ ေသာကဓမၼေတာ။ ပ ။ ပရိေဒဝဓမၼေတာ။ ပ ။ ဥပါယာသဓမၼေတာ။ ပ ။ သံကိေလသဓမၼေတာ။ ပ ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန -၄၀၆ ဣမသၼိ ံ ကာေယ ဥပါသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ တတိယံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သာယံ ပါတံ အာရမၼေဏ ဥပါသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ စတုတၳံ အဂၤ ံ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ယထာ ဣႆာသေကာ နာမ၊ သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ။

ဥပါသနံ အရိၪၥေႏၲာ [မူကြဲ-န ရိစၧေႏၲာ (သီ၊ က)] လဘေတ ဘတၱေဝတနံ။

"'တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱာပိ၊ ကေရာတိ ကာယုပါသနံ။

ကာယုပါသနံ အရိၪၥေႏၲာ၊ အရဟတၱမဓိဂစၧတီ"'တိ။

ဣႆာသဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။

ကုမ႓ဝေဂၢါ သတၱေမာ [မူကြဲ-ဣေတာ ပရံ ရာဇဂၤပဥႇာဒိကာ အ႒တိ ံသ ပဥႇာ ဝိန႒ာ၊ ေယဟိ တာ ဒိ႒ာ၊

ေတဟိ ေနာ အာေရာေစတဗၺာ ပုန မုဒၵါပနကာေလ ပကၡိပနတၳာယာတိ (န၊ ဗု၊ သ)]။

တႆုဒၵါနံ --

ကုေမ႓ာ စ ကာဠာယေသာ စ၊ ဆတၱံ ေခတၱၪၥ အဂေဒါ။

ေဘာဇေနန စ ဣႆာေသာ၊ ဝုတၱံ ဒါနိ ဝိဒူဟီတိ။

ၾသပမၼကထာပေဥႇာ နိ႒ိေတာ။

နိဂမနံ

ဣတိ -၄၀၇ ဆသု ကေ႑သု ဗာဝီသတိဝဂၢပတိမ႑ိေတသု ဒြါသ႒ိအဓိကာ ေဒြသတာ ဣမသၼိ ံ ေပါတၳေက အာဂတာ မိလိႏၵပဥႇာ သမတၱာ၊ အနာဂတာ စ ပန ဒြါစတၱာလီသာ ေဟာႏၲိ၊ အာဂတာ စ အနာဂတာ စ သဗၺာ သေမာဓာေနတြာ စတူဟိ အဓိကာ တိသတပဥႇာ ေဟာႏၲိ၊ သဗၺာဝ မိလိႏၵပဥႇာတိ သခၤ ံ ဂစၧႏၲိ။

ရေညာ စ ေထရႆ စ ပုစၧာဝိသဇၨနာဝသာေန စတုရာသီတိသတသဟႆေယာဇနဗဟလာ ဥဒကပရိယႏၲံ ကတြာ အယံ မဟာပထဝီ ဆဓာ ကမၸိတၳ၊ ဝိဇၨဳလႅတာ နိစၧရိ ံသု၊ ေဒဝတာ ဒိဗၺပုပၹဝႆံ ပဝႆိ ံသု၊ မဟာျဗဟၼာ သာဓုကာရမဒါသိ၊ မဟာသမုဒၵကုစၧိယံ ေမဃတၳနိတနိေဂၣါေသာ ဝိယ မဟာေဃာေသာ အေဟာသိ၊ ဣတိ ေသာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ စ ၾသေရာဓဂဏာ စ သိရသာ အၪၨလိ ံ ပဏာေမတြာ ဝႏၵိ ံသု။

မိလိေႏၵာ ရာဇာ အတိဝိယ ပမုဒိတဟဒေယာ သုမထိတမာနဟဒေယာ ဗုဒၶသာသေန သာရမတိေနာ ရတနတၱေယ သုနိကၠေခၤါ နိဂၢဳေမၺာ နိတၳေဒၶါ ဟုတြာ ေထရႆ ဂုေဏသု ပဗၺဇၨာသု ပဋိပဒါဣရိယာပေထသု စ အတိဝိယ ပသေႏၷာ ဝိႆေတၳာ နိရာလေယာ နိဟတမာနတၳေမ႓ာ ဥဒၶဋဒါေဌာ ဝိယ ဘုဇဂိေႏၵာ ဧဝမာဟ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶဝိသေယာ ပေဥႇာ တယာ ဝိသဇၨိေတာ၊ ဣမသၼိ ံ ဗုဒၶသာသေန ဌေပတြာ ဓမၼေသနာပတိ ံ သာရိပုတၱေတၳရံ အေညာ တယာ သဒိေသာ ပဥႇဝိသဇၨေန နတၳိ၊ ခမထ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မမ အစၥယံ၊ ဥပါသကံ မံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဓာေရထ အဇၨတေဂၢ ပါဏုေပတံ သရဏံ ဂတ"ႏၲိ။

တဒါ ရာဇာ သဟ ဗလကာေယဟိ နာဂေသနေတၳရံ ပယိ႐ုပါသိတြာ မိလိႏၵံ နာမ ဝိဟာရံ ကာေရတြာ ေထရႆ နိယ်ာေတတြာ စတူဟိ ပစၥေယဟိ နာဂေသနံ ေကာဋိသေတဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ ပရိစရိ၊ ပုနပိ ေထရႆ ပညာယ ပသီဒိတြာ ပုတၱႆ ရဇၨံ နိယ်ာေတတြာ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇိတြာ ဝိပႆနံ ဝေၯတြာ အရဟတၱံ ပါပုဏိ၊ ေတန ဝုတၱံ --

"ပညာ ပသတၳာ ေလာကသၼိ ံ၊ ကတာ သဒၶမၼ႒ိတိယာ။

ပညာယ ဝိမတိ ံ ဟႏ႖ာ၊ သႏၲိ ံ ပေပၸါႏၲိ ပ႑ိတာ။

ယသၼိ ံ -၄၀၈ ခေႏၶ ဌိတာ ပညာ၊ သတိ တတၳ အႏူနကာ။

ပူဇာ ဝိေသသႆာဓာေရာ၊ အေဂၢါ ေသေ႒ာ [မူကြဲ-ေသာ ဝ (ပီ၊)] အႏုတၱေရာ။

တသၼာ ဟိ ပ႑ိေတာ ေပါေသာ၊ သမၸႆံ ဟိတမတၱေနာ [မူကြဲ-အတၳမတၱေနာ (ပီ)]

ပညဝႏၲံဘိပူေဇယ်၊ ေစတိယံ ဝိယ သာဒေရာ"တိ [မူကြဲ-ပူဇိယႏၲိ (ပီ၊) ဣေတာ ပရံ တိေႆာ ဂါထာေယာ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ]။

လကၤာယံ ေဒါဏိနဂေရ၊ ဝသတာ ေဒါဏိနာမိနာ။

မဟာေထေရန ေလခိတြာ၊ သု႒ပိတံ ယထာသုတံ။

မိလိႏၵရာဇပေဥႇာ စ၊ နာဂေသနဝိသဇၨနံ။

မိလိေႏၵာ ဟိ မဟာပေညာ၊ နာဂေသေနာ သုပ႑ိေတာ။

ဣမိနာ ပုညကေမၼန၊ ဣေတာ ဂစၧာမိ တုႆိတံ။

ေမေတၱယ်ံနာဂေတ ပေႆ၊ သုေဏယ်ံ ဓမၼမုတၱမႏၲိ။

မိလိႏၵပေဥႇာ နိ႒ိေတာ။






<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]