ခုဒၵကနိကာေယ မိလိႏၵပဥႇပါဠိ

နေမာ တႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ။
ခုဒၵကနိကာေယ
မိလိႏၵပဥႇပါဠိ
 ၁။ မိလိေႏၵာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁) နာမ ေသာ ရာဇာ၊ သာဂလာယံ ပု႐ုတၱေမ။
 ဥပဂၪၧိ နာဂေသနံ၊ ဂဂၤါ စ [မူကြဲ-ဂဂၤါဝ (သီ၊ ပီ၊)] ယထာ သာဂရံ။
 အာသဇၨ ရာဇာ စိၾတကထႎ၊ ဥကၠာဓာရံ တေမာႏုဒံ။
 အပုစၧိ နိပုေဏ ပေဥႇ၊ ဌာနာ႒ာနဂေတ ပုထူ။
 ပုစၧာ ဝိသဇၨနာ [မူကြဲ-ဝိႆဇၨနာ (သီ၊ ပီ၊)] ေစဝ၊ ဂမ႓ီရတၳဴပနိႆိတာ။
 ဟဒယဂၤမာ ကဏၰသုခါ၊ အဗ႓ဳတာ ေလာမဟံသနာ။
 အဘိဓမၼဝိနေယာဂါဠႇာ၊ သုတၱဇာလသမတၱိတာ။
 နာဂေသနကထာ စိၾတာ၊ ၾသပေမၼဟိ နေယဟိ စ။
 တတၳ ဉာဏံ ပဏိဓာယ၊ ဟာသယိတြာန မာနသံ။
 သုဏာထ နိပုေဏ ပေဥႇ၊ ကခၤါ႒ာနဝိဒါလေနတိ။
 ၂။ တံ ယထာႏုသူယေတ -- အတၳိ ေယာနကာနံ နာနာပုဋေဘဒနံ သာဂလံ နာမ နဂရံ နဒီပဗၺတေသာဘိတံ ရမဏီယဘူမိပၸေဒသဘာဂံ အာရာမုယ်ာေနာပဝနတဠာကေပါကၡရဏိသမၸႏၷံ နဒီပဗၺတဝနရာမေဏယ်ကံ သုတဝႏၲနိမၼိတံ နိဟတပစၥတၳိကံ [မူကြဲ-နိပၸစၥတၳိကံ (က၊)] ပစၥာမိတၱာႏုပပီဠိတံ ဝိဝိဓဝိစိၾတဒဠႇမ႗ာလေကာ႒ကံ ဝရပဝရေဂါပုရ [မူကြဲ-ပဝရပစုရေဂါပုရ (သီ၊)] ေတာရဏံ ဂမ႓ီရပရိခါပ႑ရပါကာရပရိကၡိတၱေႏၲပုရံ။ သုဝိဘတၱဝီထိစစၥရစတုကၠသိဃၤာဋကံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂) သုပၸသာရိတာေနကဝိဓဝရဘ႑ပရိပူရိတႏၲရာပဏံ ဝိဝိဓဒါနဂၢသတသမုပေသာဘိတံ [မူကြဲ-သတသမုပေသာဘိတံ (သီ၊ ပီ၊)] ဟိမဂိရိသိခရသကၤာသဝရဘဝနသတသဟႆပၸဋိမ႑ိတံ ဂဇဟယရထပတၱိသမာကုလံ အဘိ႐ူပနရနာရိဂဏာႏုစရိတံ အာကိဏၰဇနမႏုႆံ ပုထုခတၱိယျဗာဟၼဏေဝႆသုဒၵံ ဝိဝိဓသမဏျဗာဟၼဏသဘာဇန [မူကြဲ-သဘာဇန (သီ၊ ပီ)] သမၼာဘာဇန (က၊)] သံဃဋိတံ ဗဟုဝိဓဝိဇၨာဝႏၲ [မူကြဲ-ဝိဇၨာဓရ (က၊)] နရစိရ [မူကြဲ-နရဝိရ (သီ၊ ပီ၊)] နိေသဝိတံ ကာသိကေကာဋဳမၺရိကာဒိနာနာဝိဓဝတၳာပဏသမၸႏၷံ သုပၸသာရိတ႐ုစိရဗဟုဝိဓပုပၹဂႏၶာပဏံ ဂႏၶဂႏၶိတံ အာသီသနီယဗဟုရတနပရိပူရိတံ ဒိသာမုခသုပၸသာရိတာပဏံ သိဂၤါရဝါဏိဇဂဏာႏုစရိတံ ကဟာပဏရဇတသုဝဏၰကံသပတၳရပရိပူရံ ပေဇၨာတမာနနိဓိနိေကတံ ပဟူတဓနဓညဝိတၱဴပကရဏံ ပရိပုဏၰေကာသေကာ႒ာဂါရံ ဗဟြႏၷပါနံ ဗဟုဝိဓခဇၨေဘာဇၨေလယ်ေပယ်သာယနီယံ ဥတၱရကု႐ုသကၤာသံ သမၸႏၷသႆံ အာဠကမႏၵာ ဝိယ ေဒဝပုရံ။
 ဧတၳ ဌတြာ ေတသံ ပုဗၺကမၼံ ကေထတဗၺံ၊ ကေထေႏၲန စ ဆဓာ ဝိဘဇိတြာ ကေထတဗၺံ။ ေသယ်ထီဒံ -- ပုဗၺေယာေဂါ မိလိႏၵပဥႇံ လကၡဏပဥႇံ ေမ႑ကပဥႇံ အႏုမာနပဥႇံ ၾသပမၼကထာပဥႇႏၲိ။
 တတၳ မိလိႏၵပေဥႇာ လကၡဏပေဥႇာ၊ ဝိမတိေစၧဒနပေဥႇာတိ ဒုဝိေဓါ။ ေမ႑ကပေဥႇာပိ မဟာဝေဂၢါ၊ ေယာဂိကထာပေဥႇာတိ ဒုဝိေဓါ။
 ပုဗၺေယာေဂါတိ ေတသံ ပုဗၺကမၼံ။
၁။ ဗာဟိရကထာ
ပုဗၺေယာဂါဒိ
 ၃။ အတီေတ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃) ကိရ ကႆပႆ ဘဂဝေတာ သာသေန ဝတၱမာေန ဂဂၤါယ သမီေပ ဧကသၼႎ အာဝါေသ မဟာဘိကၡဳသံေဃာ ပဋိဝသတိ၊ တတၳ ဝတၱသီလသမၸႏၷာ ဘိကၡဴ ပါေတာဝ ဥ႒ာယ ယ႒ိသမၼဇၨနိေယာ [မူကြဲ-ယ႒ိသမၼဳၪၨနိေယာ (သီ၊ ပီ၊)] အာဒါယ ဗုဒၶဂုေဏ အာဝေဇၨႏၲာ အဂၤဏံ သမၼဇၨိတြာ ကစဝရဗ်ဴဟံ ကေရာႏၲိ။ အေထေကာ ဘိကၡဳ ဧကံ သာမေဏရံ ''ဧဟိ သာမေဏရ၊ ဣမံ ကစဝရံ ဆေၮဟီ''တိ အာဟ၊ ေသာ အသုဏေႏၲာ ဝိယ ဂစၧတိ၊ ေသာ ဒုတိယမၸိ။ ပ ။ တတိယမၸိ အာမႏၲိယမာေနာ အသုဏေႏၲာ ဝိယ ဂစၧေတဝ။ တေတာ ေသာ ဘိကၡဳ ''ဒုဗၺေစာ ဝတာယံ သာမေဏေရာ''တိ ကုေဒၶါ သမၼဇၨနိဒေ႑န ပဟာရံ အဒါသိ။ တေတာ ေသာ ေရာဒေႏၲာ ဘေယန ကစဝရံ ဆေၮေႏၲာ ''ဣမိနာ ကစဝရဆၮနပုညကေမၼန ယာဝါဟံ နိဗၺာနံ ပါပုဏာမိ [မူကြဲ-န ပါပုဏာမိ (သ်ာ)] ဧတၳႏၲေရ နိဗၺတၱနိဗၺတၱ႒ာေန မဇၩႏွိကသူရိေယာ [မူကြဲ-သုရိေယာ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိယ မေဟသေကၡာ မဟာေတေဇာ ဘေဝယ်''ႏၲိ ပဌမံ ပတၳနံ ပ႒ေပသိ။ ကစဝရံ ဆေၮတြာ နဟာနတၳာယ ဂဂၤါတိတၳံ ဂေတာ ဂဂၤါယ ဦမိေဝဂံ ဂဂၢရာယမာနံ ဒိသြာ ''ယာဝါဟံ နိဗၺာနံ ပါပုဏာမိ [မူကြဲ-န ပါပုဏာမိ (သ်ာ)] ဧတၳႏၲေရ နိဗၺတၱနိဗၺတၱ႒ာေန အယံ ဦမိေဝေဂါ ဝိယ ဌာႏုပၸတၱိကပဋိဘာေနာ ဘေဝယ်ံ အကၡယပဋိဘာေနာ''တိ ဒုတိယမၸိ ပတၳနံ ပ႒ေပသိ။
 ေသာပိ ဘိကၡဳ သမၼဇၨနိသာလာယ သမၼဇၨနႎ ဌေပတြာ နဟာနတၳာယ ဂဂၤါတိတၳံ ဂစၧေႏၲာ သာမေဏရႆ ပတၳနံ သုတြာ ''ဧသ မယာ ပေယာဇိေတာပိ တာဝ ဧဝံ ပေတၳတိ၊ မယွံ ကႎ န သမိဇၩိႆတီ''တိ စိေႏၲတြာ ''ယာဝါဟံ နိဗၺာနံ ပါပုဏာမိ [မူကြဲ-န ပါပုဏာမိ (သ်ာ)] ဧတၳႏၲေရ နိဗၺတၱနိဗၺတၱ႒ာေန အယံ ဂဂၤါဦမိေဝေဂါ ဝိယ အကၡယပဋိဘာေနာ ဘေဝယ်ံ၊ ဣမိနာ ပုစၧိတပုစၧိတံ သဗၺံ ပဥႇပဋိဘာနံ ဝိဇေဋတုံ နိေဗၺေဌတုံ သမေတၳာ ဘေဝယ်''ႏၲိ ပတၳနံ ပ႒ေပသိ။
 ေတ ဥေဘာပိ ေဒေဝသု စ မႏုေႆသု စ သံသရႏၲာ ဧကံ ဗုဒၶႏၲရံ ေခေပသုံ။ အထ အမွာကံ ဘဂဝတာပိ ယထာ ေမာဂၢလိပုတၱတိႆေတၳေရာ ဒိႆတိ၊ ဧဝေမေတပိ ဒိႆႏၲိ မမ ပရိနိဗၺာနေတာ ပၪၥဝႆသေတ အတိကၠေႏၲ ဧေတ ဥပၸဇၨိႆႏၲိ၊ ယံ မယာ သုခုမံ ကတြာ ေဒသိတံ ဓမၼဝိနယံ၊ တံ ဧေတ ပဥႇပုစၧနၾသပမၼယုတၱိဝေသန နိဇၨဋံ နိဂၢဳမၺံ ကတြာ ဝိဘဇိႆႏၲီတိ နိဒၵိ႒ာ။
 ၄။ ေတသု (မိလိႏၵပဥႇ၊၄) သာမေဏေရာ ဇမၺဳဒီေပ သာဂလနဂေရ မိလိေႏၵာ နာမ ရာဇာ အေဟာသိ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ ပဋိဗေလာ အတီတာနာဂတပစၥဳပၸႏၷာနံ မႏၲေယာဂဝိဓာနကိရိယာနံ [မူကြဲ-သမႏၲေယာဂ ။ (သီ၊ ပီ)] ကရဏကာေလ နိသမၼကာရီ ေဟာတိ၊ ဗဟူနိ စႆ သတၳာနိ ဥဂၢဟိတာနိ ေဟာႏၲိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ သုတိ သမၼဳတိ သခ်ၤာ ေယာဂါ နီတိ ဝိေသသိကာ ဂဏိကာ ဂႏၶဗၺာ တိကိစၧာ ဓႏုေဗၺဒါ [မူကြဲ-စတုေဗၺဒါ (သီ၊ ပီ၊)] ပုရာဏာ ဣတိဟာသာ ေဇာတိသာ မာယာ ေကတု [မူကြဲ-ေဟတု (သီ၊ ပီ၊)] မႏၲနာ ယုဒၶါ ဆႏၵသာ ဗုဒၶဝစေနန [မူကြဲ-ဆႏၵသာမုဒၵဝစေနန (သီ၊ ပီ၊)] ဧကူနဝီသတိ၊ ဝိတ႑ဝါဒီ [မူကြဲ-ဝါဒီ (သီ၊ ပီ၊)] ဒုရာသေဒါ ဒုပၸသေဟာ ပုထုတိတၳကရာနံ အဂၢမကၡာယတိ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ မိလိေႏၵန ရညာ သေမာ ေကာစိ နာေဟာသိ ယဒိဒံ ထာေမန ဇေဝန သူေရန ပညာယ၊ အေၯာ မဟဒၶေနာ မဟာေဘာေဂါ အနႏၲဗလဝါဟေနာ။
 ၅။ အေထကဒိဝသံ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အနႏၲဗလဝါဟနံ စတုရဂႋနႎ ဗလဂၢေသနာဗ်ဴဟံ ဒႆနကမ်တာယ နဂရာ နိကၡမိတြာ ဗဟိနဂေရ ေသနဂၤဒႆနံ ကတြာ [မူကြဲ-ေသနာဂဏနံ ကာေရတြာ (သီ၊ ပီ၊)] သာေရတြာ ေသာ ရာဇာ ဘႆပၸဝါဒေကာ ေလာကာယတဝိတ႑ [မူကြဲ-ပဝတၱ (သီ၊ ပီ၊)] ဇနသလႅာပပႅဝ စိတၱေကာတူဟေလာ ဝိသာရေဒါ ဝိဇမ႓ေကာ သူရိယံ ၾသေလာေကတြာ အမေစၥ အာမေႏၲသိ ''ဗဟု ဘေဏ တာဝ ဒိဝသာဝေသေသာ ကႎ ကရိႆာမ၊ ဣဒါေနဝ နဂရံ ပဝိသိတြာ အတၳိ ေကာစိ ပ႑ိေတာ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ သံဃီ ဂဏီ ဂဏာစရိေယာ အပိ အရဟႏၲံ သမၼာသမၺဳဒၶံ ပဋိဇာနမာေနာ၊ ေယာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ သေကၠာတိ ကခႍ ပဋိဝိေနတုံ၊ တံ ဥပသကၤမိတြာ ပဥႇံ ပုစၧိႆာမ၊ ကခႍ ပဋိဝိနယိႆာမာ''တိ။
 ဧဝံ ဝုေတၱ ပၪၥသတာ ေယာနကာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဆ သတၳာေရာ ပူရေဏာ ကႆေပါ မကၡလိေဂါသာေလာ နိဂေဏၭာ နာဋပုေတၱာ [မူကြဲ-နာထပုေတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] သၪၨေယာ ေဗလ႒ပုေတၱာ အဇိေတာ ေကသကမၺေလာ ပကုေဓါ ကစၥာယေနာ၊ ေတ သံဃိေနာ ဂဏိေနာ ဂဏာစရိယကာ ဉာတာ ယသႆိေနာ တိတၳကရာ သာဓုသမၼတာ ဗဟုဇနႆ၊ ဂစၧ တြံ မဟာရာဇ၊ ေတ ပဥႇံ ပုစၧႆု၊ ကခႍ ပဋိဝိနယႆူ''တိ။
 ၆။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပၪၥဟိ ေယာနကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ဘျဒဝါဟနံ ရထဝရမာ႐ုယွ ေယန ပူရေဏာ ကႆေပါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅) ပူရေဏန ကႆေပန သဒၶႎ သေမၼာဒိ၊ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပူရဏံ ကႆပံ ဧတဒေဝါစ ''ေကာ၊ ဘေႏၲ ကႆပ၊ ေလာကံ ပါေလတီ''တိ? ''ပထဝီ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကံ ပါေလတီ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ ကႆပ၊ ပထဝီ [မူကြဲ-ပဌဝီ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာကံ ပါေလတိ၊ အထ ကသၼာ အဝီစိနိရယံ ဂစၧႏၲာ သတၱာ ပထဝႎ အတိကၠမိတြာ ဂစၧႏၲီ''တိ? ဧဝံ ဝုေတၱ ပူရေဏာ ကႆေပါ ေနဝ သကၡိ ၾသဂိလိတုံ၊ ေနာ သကၡိ ဥဂၢိလိတုံ၊ အေဓါမုေခါ ပတၱကၡေႏၶာ တုဏွီဘူေတာ ပဇၩာယေႏၲာ နိသီဒိ။
 ၇။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ မကၡလႎ ေဂါသာလံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ ေဂါသာလ၊ ကုသလာကုသလာနိ ကမၼာနိ၊ အတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ဝိပါေကာ''တိ? ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလာကုသလာနိ ကမၼာနိ၊ နတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ဝိပါေကာ။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ေလာေက ခတၱိယာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ခတၱိယာဝ ဘဝိႆႏၲိ၊ ေယ ေတ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ကႎ ကုသလာကုသေလဟိ ကေမၼဟီ''တိ? ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ ေဂါသာလ၊ ဣဓ ေလာေက ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာဝ ဘဝိႆႏၲိ၊ နတၳိ ကုသလာကုသေလဟိ ကေမၼဟိ ကရဏီယံ။ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ ေဂါသာလ၊ ေယ ေတ ဣဓ ေလာေက ဟတၳစၧိႏၷာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ဟတၳစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ပါဒစၧိႏၷာ၊ ေတ ပါဒစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ဟတၳပါဒစၧိႏၷာ၊ ေတ ဟတၳပါဒစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ကဏၰစၧိႏၷာ၊ ေတ ကဏၰစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ နာသစၧိႏၷာ၊ ေတ နာသစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ကဏၰနာသစၧိႏၷာ၊ ေတ ကဏၰနာသစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲီ''တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ ေဂါသာေလာ တုဏွီ အေဟာသိ။
 အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ ''တုေစၧာ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ ပလာေပါ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ နတၳိ ေကာစိ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ၊ ေယာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ သေကၠာတိ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ။
 အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆) ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အမေစၥ အာမေႏၲသိ ''ရမဏီယာ ဝတ ေဘာ ေဒါသိနာ ရတၱိ၊ ကံ ႏု ခြဇၨ သမဏံ ဝါ ျဗာဟၼဏံ ဝါ ဥပသကၤေမယ်ာမ ပဥႇံ ပုစၧိတုံ၊ ေကာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ သေကၠာတိ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ? ဧဝံ ဝုေတၱ အမစၥာ တုဏွီဘူတာ ရေညာ မုခံ ၾသေလာကယမာနာ အ႒ံသု။
 ေတန ေခါ ပန သမေယန သာဂလနဂရံ ဒြါဒသ ဝႆာနိ သုညံ အေဟာသိ သမဏျဗာဟၼဏဂဟပတိပ႑ိေတဟိ၊ ယတၳ သမဏျဗာဟၼဏဂဟပတိပ႑ိတာ ပဋိဝသႏၲီတိ သုဏာတိ၊ တတၳ ဂႏ႖ာ ရာဇာ ေတ ပဥႇံ ပုစၧတိ၊ ေတ သေဗၺပိ ပဥႇဝိသဇၨေနန ရာဇာနံ အာရာေဓတုံ အသေကၠာႏၲာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပကၠမႏၲိ။ ေယ အညံ ဒိသံ န ပကၠမႏၲိ၊ ေတ သေဗၺ တုဏွီဘူတာ အစၧႏၲိ။ ဘိကၡဴ ပန ေယဘုေယ်န ဟိမဝႏၲေမဝ ဂစၧႏၲိ။
 ၈။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ ပဋိဝသႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဒိဗၺာယ ေသာတဓာတုယာ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဝစနံ သုတြာ ယုဂႏၶရမတၳေက ဘိကၡဳသံဃံ သႏၷိပါေတတြာ ဘိကၡဴ ပုစၧိ ''အတၳာဝုေသာ ေကာစိ ဘိကၡဳ ပဋိဗေလာ မိလိေႏၵန ရညာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ?
 ဧဝံ ဝုေတၱ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ တုဏွီ အေဟသုံ။ ဒုတိယမၸိ တတိယမၸိ ပု႒ာ တုဏွီ အေဟသုံ။ အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဘိကၡဳသံဃံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳာဝုေသာ တာဝတႎသဘဝေန ေဝဇယႏၲႆ ပါစီနေတာ ေကတုမတီ နာမ ဝိမာနံ၊ တတၳ မဟာေသေနာ နာမ ေဒဝပုေတၱာ ပဋိဝသတိ၊ ေသာ ပဋိဗေလာ ေတန မိလိေႏၵန ရညာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ။
 အထ ေခါ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ယုဂႏၶရပဗၺေတ အႏၲရဟိတာ တာဝတႎသဘဝေန ပါတုရေဟသုံ။ အဒၵသာ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ေတ ဘိကၡဴ ဒူရေတာဝ အာဂစၧေႏၲ၊ ဒိသြာန ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ၊ ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ ''မဟာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ အႏုပၸေတၱာ၊ အဟံ သံဃႆ အာရာမိေကာ၊ ေကနေတၳာ၊ ကႎ မယာ ကရဏီယ''ႏၲိ?
 အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ သကၠံ ေဒဝါနမိႏၵံ ဧတဒေဝါစ ''အယံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇမၺဳဒီေပ သာဂလနဂေရ မိလိေႏၵာ နာမ ရာဇာ ဝိတ႑ဝါဒီ ဒုရာသေဒါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇) ဒုပၸသေဟာ ပုထုတိတၳကရာနံ အဂၢမကၡာယတိ၊ ေသာ ဘိကၡဳသံဃံ ဥပသကၤမိတြာ ဒိ႒ိဝါေဒန ပဥႇံ ပုစၧိတြာ ဘိကၡဳသံဃံ ဝိေဟေဌတီ''တိ။
 အထ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ ''အယံ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဣေတာ စုေတာ မႏုေႆသု ဥပၸေႏၷာ၊ ဧေသာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေကတုမတိဝိမာေန မဟာေသေနာ နာမ ေဒဝပုေတၱာ ပဋိဝသတိ၊ ေသာ ပဋိဗေလာ ေတန မိလိေႏၵန ရညာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ကခႍ ပဋိဝိေနတုံ၊ တံ ေဒဝပုတၱံ ယာစိႆာမ မႏုႆေလာကူပပတၱိယာ''တိ။
 အထ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ဘိကၡဳသံဃံ ပုရကၡတြာ ေကတုမတိဝိမာနံ ပဝိသိတြာ မဟာေသနံ ေဒဝပုတၱံ အာလိဂႋတြာ ဧတဒေဝါစ ''ယာစတိ တံ၊ မာရိသ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ မႏုႆေလာကူပပတၱိယာ''တိ။ ''န ေမ၊ ဘေႏၲ၊ မႏုႆေလာေကနေတၳာ ကမၼဗဟုေလန၊ တိေဗၺာ မႏုႆေလာေကာ၊ ဣေဓဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝေလာေက ဥပ႐ူပ႐ူပပတၱိေကာ ဟုတြာ ပရိနိဗၺာယိႆာမီ''တိ။ ဒုတိယမၸိ။ ပ ။ တတိယမၸိ ေခါ သေကၠန ေဒဝါနမိေႏၵန ယာစိေတာ မဟာေသေနာ ေဒဝပုေတၱာ ဧဝမာဟ ''န ေမ၊ ဘေႏၲ၊ မႏုႆေလာေကနေတၳာ ကမၼဗဟုေလန၊ တိေဗၺာ မႏုႆေလာေကာ၊ ဣေဓဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝေလာေက ဥပ႐ူပ႐ူပပတၱိေကာ ဟုတြာ ပရိနိဗၺာယိႆာမီ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ မဟာေသနံ ေဒဝပုတၱံ ဧတဒေဝါစ ''ဣဓ မယံ၊ မာရိသ၊ သေဒဝကံ ေလာကံ အႏုဝိေလာကယမာနာ အညၾတ တယာ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဝါဒံ ဘိႏၵိတြာ သာသနံ ပဂၢေဟတုံ သမတၳံ အညံ ကၪၥိ န ပႆာမ၊ ယာစတိ တံ၊ မာရိသ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ၊ သာဓု သပၸဳရိသ မႏုႆေလာေက နိဗၺတၱိတြာ ဒသဗလႆ သာသနံ ပဂၢဏွာဟီ''တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ မဟာေသေနာ ေဒဝပုေတၱာ ''အဟံ ကိရ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဝါဒံ ဘိႏၵိတြာ ဗုဒၶသာသနံ ပဂၢေဟတုံ သမေတၳာ ဘဝိႆာမီ''တိ ဟ႒ပဟေ႒ာ ဥဒဂၢဳဒေဂၢါ ဟုတြာ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ၊ မႏုႆေလာေက ဥပၸဇၨိႆာမီ''တိ ပဋိညံ အဒါသိ။
 ၉။ အထ ေခါ ေတ ဘိကၡဴ ေဒဝေလာေက တံ ကရဏီယံ တီေရတြာ ေဒေဝသု တာဝတႎေသသု အႏၲရဟိတာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ ပါတုရေဟသုံ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဘိကၡဳသံဃံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳာဝုေသာ၊ ဣမသၼႎ ဘိကၡဳသံေဃ ေကာစိ ဘိကၡဳ သႏၷိပါတံ အနာဂေတာ''တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ အညတေရာ ဘိကၡဳ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၊ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ ဣေတာ သတၱေမ ဒိဝေသ ဟိမဝႏၲံ ပဗၺတံ ပဝိသိတြာ နိေရာဓံ သမာပေႏၷာ၊ တႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟထာ''တိ။ အာယသၼာပိ ေရာဟေဏာ တခၤဏေညဝ နိေရာဓာ ဝု႒ာယ ''သံေဃာ မံ ပဋိမာေနတီ''တိ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ အႏၲရဟိေတာ ရကၡိတတေလ ေကာဋိသတာနံ အရဟႏၲာနံ ပုရေတာ ပါတုရေဟာသိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ အာဝုေသာ၊ ေရာဟဏ ဗုဒၶသာသေန ဘိဇၨေႏၲ [မူကြဲ-ပလုဇၨေႏၲ (သီ၊ ပီ၊)] န ပႆသိ သံဃႆ ကရဏီယာနီ''တိ။ ''အမနသိကာေရာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ အေဟာသီ''တိ။
 ''ေတန၊ ဟာဝုေသာ ေရာဟဏ၊ ဒ႑ကမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ကႎ၊ ဘေႏၲ၊ ကေရာမီ''တိ? ''အတၳာဝုေသာ ေရာဟဏ၊ ဟိမဝႏၲပဗၺတပေႆ ဂဇဂၤလံ [မူကြဲ-ကဇဂၤလံ (သီ၊ ပီ၊)] နာမ ျဗာဟၼဏဂါေမာ၊ တတၳ ေသာဏုတၱေရာ နာမ ျဗာဟၼေဏာ ပဋိဝသတိ၊ တႆ ပုေတၱာ ဥပၸဇၨိႆတိ နာဂေသေနာတိ နာမ ဒါရေကာ၊ ေတန ဟိ တြံ၊ အာဝုေသာ ေရာဟဏ၊ ဒသမာသာဓိကာနိ သတၱ ဝႆာနိ တံ ကုလံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ နာဂေသနံ ဒါရကံ နီဟရိတြာ ပဗၺာေဇဟိ၊ ပဗၺဇိေတဝ တသၼႎ ဒ႑ကမၼေတာ မုစၥိႆသီ''တိ။ အာယသၼာပိ ေခါ ေရာဟေဏာ ''သာဓူ''တိ သမၸဋိစၧိ။
 ၁ဝ။ မဟာေသေနာပိ ေခါ ေဒဝပုေတၱာ ေဒဝေလာကာ စဝိတြာ ေသာဏုတၱရျဗာဟၼဏႆ ဘရိယာယ ကုစၧိသၼႎ ပဋိသႏၶႎ အဂၢေဟသိ၊ သဟ ပဋိသႏၶိဂၢဟဏာ တေယာ အစၧရိယာ အဗ႓ဳတာ ဓမၼာ ပါတုရေဟသုံ၊ အာဝုဓဘ႑ာနိ ပဇၨလႎသု၊ အဂၢသႆံ အဘိနိပၹႏၷံ၊ မဟာေမေဃာ အဘိပၸဝႆိ။ အာယသၼာပိ ေခါ ေရာဟေဏာ တႆ ပဋိသႏၶိဂၢဟဏေတာ ပ႒ာယ ဒသမာသာဓိကာနိ သတၱ ဝႆာနိ တံ ကုလံ ပိ႑ာယ ပဝိသေႏၲာ ဧကဒိဝသမၸိ ကဋစၧဳမတၱံ ဘတၱံ ဝါ ဥဠဳကၤမတၱံ ယာဂုံ ဝါ အဘိဝါဒနံ ဝါ အၪၨလိကမၼံ ဝါ သာမီစိကမၼံ ဝါ နာလတၳ၊ အထ ေခါ အေကၠာသေညဝ ပရိဘာသေညဝ ပဋိလဘတိ ''အတိစၧထ ဘေႏၲ''တိ ဝစနမတၱမၸိ ဝတၱာ နာမ နာေဟာသိ၊ ဒသမာသာဓိကာနံ ပန သတၱႏၷံ ဝႆာနံ အစၥေယန ဧကဒိဝသံ ''အတိစၧထ ဘေႏၲ''တိ ဝစနမတၱံ အလတၳ။ တံ ဒိဝသေမဝ ျဗာဟၼေဏာပိ ဗဟိ ကမၼႏၲာ အာဂစၧေႏၲာ ပဋိပေထ ေထရံ ဒိသြာ ''ကႎ၊ ေဘာ ပဗၺဇိတ၊ အမွာကံ ေဂဟံ အဂမိတၳာ''တိ အာဟ။ ''အာမ၊ ျဗာဟၼဏ၊ အဂမမွာ''တိ။ ''အပိ ကိၪၥိ လဘိတၳာ''တိ။ ''အာမ၊ ျဗာဟၼဏ၊ လဘိမွာ''တိ။ ေသာ အနတၱမေနာ ေဂဟံ ဂႏ႖ာ ပုစၧိ ''တႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉) ပဗၺဇိတႆ ကိၪၥိ အဒတၳာ''တိ။ ''န ကိၪၥိ အဒမွာ''တိ။ ျဗာဟၼေဏာ ဒုတိယဒိဝေသ ဃရဒြါေရ ေယဝ နိသီဒိ ''အဇၨ ပဗၺဇိတံ မုသာဝါေဒန နိဂၢေဟႆာမီ''တိ။ ေထေရာ ဒုတိယဒိဝေသ ျဗာဟၼဏႆ ဃရဒြါရံ သမၸေတၱာ။
 ျဗာဟၼေဏာ ေထရံ ဒိသြာဝ ဧဝမာဟ ''တုေမွ ဟိေယ်ာ အမွာကံ ေဂေဟ ကိၪၥိ အလဘိတြာဝ ''လဘိမွာ''တိ အေဝါစုတၳ၊ ဝ႗တိ ႏု ေခါ တုမွာကံ မုသာဝါေဒါ''တိ။ ေထေရာ အာဟ ''မယံ၊ ျဗာဟၼဏ၊ တုမွာကံ ေဂေဟ ( ) [မူကြဲ-(ပဝိသႏၲာ) (က၊)] ဒသမာသာဓိကာနိ သတၱ ဝႆာနိ 'အတိစၧထာ'တိ ဝစနမတၱမၸိ အလဘိတြာ ဟိေယ်ာ 'အတိစၧထာ'တိ ဝစနမတၱံ လဘိမွာ၊ အေထတံ ဝါစာပဋိသႏၶာရံ [မူကြဲ-ပဋိသႏၲာရံ (သီ၊ ပီ၊)] ဥပါဒါယ ဧဝမေဝါစုမွာ''တိ။
 ျဗာဟၼေဏာ စိေႏၲသိ ''ဣေမ ဝါစာပဋိသႏၶာရမတၱမၸိ လဘိတြာ ဇနမေဇၩ 'လဘိမွာ'တိ ပသံသႏၲိ၊ အညံ ကိၪၥိ ခါဒနီယံ ဝါ ေဘာဇနီယံ ဝါ လဘိတြာ ကသၼာ နပၸသံသႏၲီ''တိ ပသီဒိတြာ အတၱေနာ အတၳာယ ပဋိယာဒိတဘတၱေတာ ကဋစၧဳဘိကၡံ၊ တဒုပိယၪၥ ဗ်ၪၨနံ ဒါေပတြာ ''ဣမံ ဘိကၡံ သဗၺကာလံ တုေမွ လဘိႆထာ''တိ အာဟ။
 ေသာ ပုနဒိဝသေတာ ပဘုတိ ဥပသကၤမႏၲႆ ေထရႆ ဥပသမံ ဒိသြာ ဘိေယ်ာေသာ မတၱာယ ပသီဒိတြာ ေထရံ နိစၥကာလံ အတၱေနာ ဃေရ ဘတၱဝိႆဂၢကရဏတၳာယ ယာစိ။ ေထေရာ တုဏွီဘာေဝန အဓိဝါေသတြာ ဒိဝေသ ဒိဝေသ ဘတၱကိစၥံ ကတြာ ဂစၧေႏၲာ ေထာကံ ေထာကံ ဗုဒၶဝစနံ ကေထတြာ ဂစၧတိ။ သာပိ ေခါ ျဗာဟၼဏီ ဒသမာသစၥေယန ပုတၱံ ဝိဇာယိ၊ ''နာဂေသေနာ''တိႆ နာမမကံသု၊ ေသာ အႏုကၠေမန ဝၯေႏၲာ သတၱဝႆိေကာ ဇာေတာ။
 ၁၁။ အထ ေခါ နာဂေသနႆ ဒါရကႆ ပိတာ နာဂေသနံ ဒါရကံ ဧတဒေဝါစ ''ဣမသၼႎ ေခါ၊ တာတ နာဂေသန၊ ျဗာဟၼဏကုေလ သိကၡာနိ သိေကၡယ်ာသီ''တိ။ ''ကတမာနိ၊ တာတ၊ ဣမသၼႎ ျဗာဟၼဏကုေလ သိကၡာနိ နာမာ''တိ? ''တေယာ ေခါ၊ တာတ နာဂေသန၊ ေဝဒါ သိကၡာနိ နာမ၊ အဝေသသာနိ သိပၸါနိ သိပၸံ နာမာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ တာတ၊ သိကၡိႆာမီ''တိ။
 အထ ေခါ ေသာဏုတၱေရာ ျဗာဟၼေဏာ အာစရိယျဗာဟၼဏႆ အာစရိယဘာဂံ သဟႆံ ဒတြာ အေႏၲာပါသာေဒ ဧကသၼႎ ဂေဗ႓ ဧကေတာ မၪၥကံ ပညေပတြာ အာစရိယျဗာဟၼဏံ ဧတဒေဝါစ ''သဇၩာေပဟိ ေခါ၊ တြံ ျဗာဟၼဏ၊ ဣမံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁ဝ) ဒါရကံ မႏၲာနီတိ။ ေတန ဟိ 'တာတ ဒါရက' ဥဂၢဏွာဟိ မႏၲာနီ''တိ။ အာစရိယျဗာဟၼေဏာ သဇၩာယတိ နာဂေသနႆ ဒါရကႆ ဧေကေနဝ ဥေဒၵေသန တေယာ ေဝဒါ ဟဒယဂၤတာ ဝါစုဂၢတာ သူပဓာရိတာ သုဝဝတၳာပိတာ သုမနသိကတာ အေဟသုံ၊ သကိေမဝ စကၡဳံ ဥဒပါဒိ တီသု ေဝေဒသု သနိဃ႑ဳေကဋဳေဘသု [မူကြဲ-သနိဃဏၬဳေကဋဳေဘသု (က၊)] သာကၡရပၸေဘေဒသု ဣတိဟာသပၪၥေမသု ပဒေကာ ေဝယ်ာကရေဏာ ေလာကာယတမဟာပုရိသလကၡေဏသု အနဝေယာ အေဟာသိ။
 အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ ပိတရံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳိ ႏု ေခါ၊ တာတ၊ ဣမသၼႎ ျဗာဟၼဏကုေလ ဣေတာ ဥတၱရိမၸိ သိကၡိတဗၺာနိ၊ ဥဒါဟု ဧတၱကာေနဝါ''တိ။ ''နတၳိ၊ တာတ နာဂေသန၊ ဣမသၼႎ ျဗာဟၼဏကုေလ ဣေတာ ဥတၱရႎ သိကၡိတဗၺာနိ၊ ဧတၱကာေနဝ သိကၡိတဗၺာနီ''တိ။
 အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ အာစရိယႆ အႏုေယာဂံ ဒတြာ ပါသာဒါ ၾသ႐ုယွ ပုဗၺဝါသနာယ ေစာဒိတဟဒေယာ ရေဟာဂေတာ ပဋိသလႅီေနာ အတၱေနာ သိပၸႆ အာဒိမဇၩပရိေယာသာနံ ၾသေလာေကေႏၲာ အာဒိမွိ ဝါ မေဇၩ ဝါ ပရိေယာသာေန ဝါ အပၸမတၱကမၸိ သာရံ အဒိသြာ ''တုစၧာ ဝတ ေဘာ ဣေမ ေဝဒါ၊ ပလာပါ ဝတ ေဘာ ဣေမ ေဝဒါ အသာရာ နိႆာရာ''တိ ဝိပၸဋိသာရီ အနတၱမေနာ အေဟာသိ။
 ၁၂။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ ေရာဟေဏာ ဝတၱနိေယ ေသနာသေန နိသိေႏၷာ နာဂေသနႆ ဒါရကႆ ေစတသာ ေစေတာပရိဝိတကၠမညာယ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ဝတၱနိေယ ေသနာသေန အႏၲရဟိေတာ ဂဇဂၤလျဗာဟၼဏဂါမႆ ပုရေတာ ပါတုရေဟာသိ။ အဒၵသာ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ အတၱေနာ ဒြါရေကာ႒ေက ဌိေတာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဒူရေတာဝ အာဂစၧႏၲံ၊ ဒိသြာန အတၱမေနာ ဥဒေဂၢါ ပမုဒိေတာ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ ''အေပၸဝ နာမာယံ ပဗၺဇိေတာ ကၪၥိ သာရံ ဇာေနယ်ာ''တိ ေယနာယသၼာ ေရာဟေဏာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ ''ေကာ ႏု ေခါ၊ တြံ မာရိသ၊ ဧဒိေသာ ဘ႑ဳကာသာဝဝသေနာ''တိ။ ''ပဗၺဇိေတာ [မူကြဲ-ပါပကာနံ မလာနံ ပဗၺာေဇတုံ ပဗၺဇိေတာ (သီ၊ ပီ၊)] နာမာဟံ ဒါရကာ''တိ။ ''ေကန၊ တြံ မာရိသ၊ ပဗၺဇိေတာ နာမာသီ''တိ? ''ပါပကာနိ မလာနိ ပဗၺာေဇတိ၊ တသၼာဟံ၊ ဒါရက၊ ပဗၺဇိေတာ နာမာ''တိ။ ''ကႎကာရဏာ၊ မာရိသ၊ ေကသာ ေတ န ယထာ အေညသ''ႏၲိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၁? ''ေသာဠသိေမ၊ ဒါရက၊ ပလိေဗာေဓ ဒိသြာ ေကသမႆုံ ၾသဟာေရတြာ ပဗၺဇိေတာ။ ''ကတေမ ေသာဠသ''? ''အလကၤာရပလိေဗာေဓါ မ႑နပလိေဗာေဓါ ေတလမကၡနပလိေဗာေဓါ ေဓါဝနပလိေဗာေဓါ မာလာပလိေဗာေဓါ ဂႏၶပလိေဗာေဓါ ဝါသနပလိေဗာေဓါ ဟရီဋကပလိေဗာေဓါ အာမလကပလိေဗာေဓါ ရဂၤပလိေဗာေဓါ ဗႏၶနပလိေဗာေဓါ ေကာစၧပလိေဗာေဓါ ကပၸကပလိေဗာေဓါ ဝိဇဋနပလိေဗာေဓါ ဦကာပလိေဗာေဓါ၊ ေကေသသု ဝိလူေနသု ေသာစႏၲိ ကိလမႏၲိ ပရိေဒဝႏၲိ ဥရတၱာဠႎ ကႏၵႏၲိ သေမၼာဟံ အာပဇၨႏၲိ၊ ဣေမသု ေခါ၊ ဒါရက၊ ေသာဠသသု ပလိေဗာေဓသု ပလိဂုဏိၭတာ မႏုႆာ သဗၺာနိ အတိသုခုမာနိ သိပၸါနိ နာေသႏၲီ''တိ။ ''ကႎကာရဏာ၊ မာရိသ၊ ဝတၳာနိပိ ေတ န ယထာ အေညသ''ႏၲိ? ''ကာမနိႆိတာနိ ေခါ၊ ဒါရက၊ ဝတၳာနိ၊ ကာမနိႆိတာနိ ဂိဟိဗ်ၪၨနဘ႑ာနိ [မူကြဲ-ကမနီယာနိ ဂိဟိဗ်ၪၨနာနိ (သီ၊ ပီ)] ယာနိ ကာနိစိ ေခါ ဘယာနိ ဝတၳေတာ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ တာနိ ကာသာဝဝသနႆ န ေဟာႏၲိ၊ တသၼာ ဝတၳာနိပိ ေမ န ယထာ အေညသ''ႏၲိ။ ''ဇာနာသိ ေခါ၊ တြံ မာရိသ၊ သိပၸါနိ နာမာ''တိ? ''အာမ၊ ဒါရက၊ ဇာနာမဟံ သိပၸါနိ၊ ယံ ေလာေက ဥတၱမံ မႏၲံ၊ တမၸိ ဇာနာမီ''တိ။ ''မယွမၸိ တံ၊ မာရိသ၊ ဒါတုံ သကၠာ''တိ? ''အာမ၊ ဒါရက၊ သကၠာ''တိ။ ''ေတန ဟိ ေမ ေဒဟီ''တိ။ ''အကာေလာ ေခါ၊ ဒါရက၊ အႏၲရဃရံ ပိ႑ာယ ပဝိ႒မွာ''တိ။
 အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ အာယသၼေတာ ေရာဟဏႆ ဟတၳေတာ ပတၱံ ဂေဟတြာ ဃရံ ပေဝေသတြာ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸတြာ သမၸဝါေရတြာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဘုတၱာဝႎ ၾသနီတပတၱပါဏႎ ဧတဒေဝါစ ''ေဒဟိ ေမ ဒါနိ၊ မာရိသ၊ မႏၲ''ႏၲိ။ ''ယဒါ ေခါ တြံ၊ ဒါရက၊ နိပၸလိေဗာေဓါ ဟုတြာ မာတာပိတေရာ အႏုဇာနာေပတြာ မယာ ဂဟိတံ ပဗၺဇိတေဝသံ ဂဏွိႆသိ၊ တဒါ ဒႆာမီ''တိ အာဟ။
 အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ မာတာပိတေရာ ဥပသကၤမိတြာ အာဟ ''အမၼတာတာ၊ အယံ ပဗၺဇိေတာ 'ယံ ေလာေက ဥတၱမံ မႏၲံ၊ တံ ဇာနာမီ'တိ ဝဒတိ၊ န စ အတၱေနာ သႏၲိေက အပဗၺဇိတႆ ေဒတိ၊ အဟံ ဧတႆ သႏၲိေက ပဗၺဇိတြာ တံ ဥတၱမံ မႏၲံ ဥဂၢဏွိႆာမီ''တိ။ အထႆ မာတာပိတေရာ ''ပဗၺဇိတြာပိ ေနာ ပုေတၱာ မႏၲံ ဂဏွတု၊ ဂေဟတြာ ပုန အာဂစၧိႆတီ''တိ မညမာနာ ''ဂဏွ ပုတၱာ''တိ အႏုဇာနႎသု။
 ၁၃။ အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၂) ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ နာဂေသနံ ဒါရကံ အာဒါယ ေယန ဝတၱနိယံ ေသနာသနံ၊ ေယန ဝိဇမ႓ဝတၳဳ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဝိဇမ႓ဝတၳဳသၼႎ ေသနာသေန ဧကရတၱံ ဝသိတြာ ေယန ရကၡိတတလံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ေကာဋိသတာနံ အရဟႏၲာနံ မေဇၩ နာဂေသနံ ဒါရကံ ပဗၺာေဇသိ။ ပဗၺဇိေတာ စ ပနာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ ''ဂဟိေတာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တဝ ေဝေသာ၊ ေဒထ ေမ ဒါနိ မႏၲ''ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ ''ကိမွိ ႏု ေခါဟံ နာဂေသနံ ဝိေနယ်ံ ပဌမံ ဝိနေယ ဝါ သုတၱေႏၲ ဝါ အဘိဓေမၼ ဝါ''တိ စိေႏၲတြာ ''ပ႑ိေတာ ေခါ အယံ နာဂေသေနာ၊ သေကၠာတိ သုေခေနဝ အဘိဓမၼံ ပရိယာပုဏိတု''ႏၲိ ပဌမံ အဘိဓေမၼ ဝိေနသိ။
 အာယသၼာ စ နာဂေသေနာ ''ကုသလာ ဓမၼာ၊ အကုသလာ ဓမၼာ၊ အဗ်ာကတာ ဓမၼာ''တိ တိကဒုကပဋိမ႑ိတံ ဓမၼသဂၤဏီပကရဏံ၊ ခႏၶဝိဘဂၤါဒိ အ႒ာရသ ဝိဘဂၤပဋိမ႑ိတံ ဝိဘဂၤပၸကရဏံ၊ ''သဂၤေဟာ အသဂၤေဟာ''တိ အာဒိနာ စုဒၵသဝိေဓန ဝိဘတၱံ ဓာတုကထာပကရဏံ၊ ''ခႏၶပညတၱိ အာယတနပညတၱီ''တိ အာဒိနာ ဆဗၺိေဓန ဝိဘတၱံ ပုဂၢလပညတၱိပၸကရဏံ၊ သကဝါေဒ ပၪၥသုတၱသတာနိ ပရဝါေဒ ပၪၥသုတၱသတာနီတိ သုတၱသဟႆံ သေမာဓာေနတြာ ဝိဘတၱံ ကထာဝတၳဳပၸကရဏံ၊ ''မူလယမကံ ခႏၶယမက''ႏၲိ အာဒိနာ ဒသဝိေဓန ဝိဘတၱံ ယမကပၸကရဏံ၊ ''ေဟတုပစၥေယာ အာရမၼဏပစၥေယာ''တိ အာဒိနာ စတုဝီသတိဝိေဓန ဝိဘတၱံ ပ႒ာနပၸကရဏႏၲိ သဗၺံ တံ အဘိဓမၼပိဋကံ ဧေကေနဝ သဇၩာေယန ပဂုဏံ ကတြာ ''တိ႒ထ ဘေႏၲ၊ န ပုန ၾသသာေရထ၊ ဧတၱေကေနဝါဟံ သဇၩာယိႆာမီ''တိ အာဟ။
 ၁၄။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ေယန ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ေကာဋိသေတ အရဟေႏၲ ဧတဒေဝါစ ''အဟံ ေခါ ဘေႏၲ 'ကုသလာ ဓမၼာ၊ အကုသလာ ဓမၼာ၊ အဗ်ာကတာ ဓမၼာ'တိ ဣေမသု တီသု ပေဒသု ပကၡိပိတြာ သဗၺံ တံ အဘိဓမၼပိဋကံ ဝိတၳာေရန ၾသသာေရႆာမီ''တိ။ ''သာဓု၊ နာဂေသန၊ ၾသသာေရဟီ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ သတၱ မာသာနိ သတၱ ပကရဏာနိ ဝိတၳာေရန ၾသသာေရသိ၊ ပထဝီ ဥႏၷဒိ၊ ေဒဝတာ သာဓုကာရမဒံသု၊ ျဗဟၼာေနာ အေပၹါေဋသုံ၊ ဒိဗၺာနိ စႏၵနစုဏၰာနိ ဒိဗၺာနိ စ မႏၵာရဝပုပၹာနိ အဘိပၸဝႆႎသု။
 ၁၅။ အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၃) ေခါ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ပရိပုဏၰဝီသတိဝႆံ ရကၡိတတေလ ဥပသမၸာေဒသုံ။ ဥပသမၸေႏၷာ စ ပနာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ဥပဇၩာေယန သဒၶႎ ဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသေႏၲာ ဧဝ႐ူပံ ပရိဝိတကၠံ ဥပၸါေဒသိ ''တုေစၧာ ဝတ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဗာေလာ ဝတ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဌေပတြာ အဝေသသံ ဗုဒၶဝစနံ ပဌမံ မံ အဘိဓေမၼ ဝိေနသီ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ေစတသာ ေစေတာပရိဝိတကၠမညာယ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''အနႏုစၧဝိကံ ေခါ နာဂေသန ပရိဝိတကၠံ ဝိတေကၠသိ၊ န ေခါ ပေနတံ နာဂေသန တဝါႏုစၧဝိက''ႏၲိ။
 အထ ေခါ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ဧတဒေဟာသိ ''အစၧရိယံ ဝတ ေဘာ၊ အဗ႓ဳတံ ဝတ ေဘာ၊ ယၾတ ဟိ နာမ ေမ ဥပဇၩာေယာ ေစတသာ ေစေတာပရိဝိတကၠံ ဇာနိႆတိ၊ ပ႑ိေတာ ဝတ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ယံႏူနာဟံ ဥပဇၩာယံ ခမာေပယ်''ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ ''ခမထ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ န ပုန ဧဝ႐ူပံ ဝိတေကၠႆာမီ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''န ေခါ တ်ာဟံ နာဂေသန ဧတၱာဝတာ ခမာမိ၊ အတၳိ ေခါ နာဂေသန သာဂလံ နာမ နဂရံ၊ တတၳ မိလိေႏၵာ နာမ ရာဇာ ရဇၨံ ကာေရတိ၊ ေသာ ဒိ႒ိဝါေဒန ပဥႇံ ပုစၧိတြာ ဘိကၡဳသံဃံ ဝိေဟေဌတိ၊ သေစ တြံ တတၳ ဂႏ႖ာ တံ ရာဇာနံ ဒေမတြာ ဗုဒၶသာသေန ပသာေဒႆသိ၊ ဧဝါဟံ တံ ခမိႆာမီ''တိ။
 ''တိ႒တု၊ ဘေႏၲ၊ ဧေကာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ၊ သေစ၊ ဘေႏၲ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ သေဗၺ ရာဇာေနာ အာဂႏ႖ာ မံ ပဥႇံ ပုေစၧယ်ဳံ၊ သဗၺံ တံ ဝိသေဇၨတြာ သမၸဒါေလႆာမိ၊ 'ခမထ ေမ ဘေႏၲ'တိ ဝတြာ၊ 'န ခမာမီ'တိ ဝုေတၱ 'ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဣမံ ေတမာသံ ကႆ သႏၲိေက ဝသိႆာမီ'တိ အာဟ''။ အယံ ေခါ၊ နာဂေသန၊ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဝတၱနိေယ ေသနာသေန ဝိဟရတိ၊ ဂစၧ တြံ၊ နာဂေသန၊ ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမ၊ ဥပသကၤမိတြာ မမ ဝစေနန အာယသၼေတာ အႆဂုတၱႆ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵ၊ ဧဝၪၥ နံ ဝေဒဟိ 'ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵတိ၊ အပၸါဗာဓံ အပၸါတကႍ လဟု႒ာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစၧတိ၊ ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဣမံ ေတမာသံ တုမွာကံ သႏၲိေက ဝသိတုံ မံ ပဟိဏီ'တိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၄၊ 'ေကာနာေမာ ေတ ဥပဇၩာေယာ'တိ စ ဝုေတၱ 'ေရာဟဏေတၳေရာ နာမ ဘေႏၲ''တိ ဝေဒယ်ာသိ၊ 'အဟံ ေကာနာေမာ'တိ ဝုေတၱ ဧဝံ ဝေဒယ်ာသိ 'မမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ နာမံ ဇာနာတီ'''တိ။ ''ဧဝံ ဘေႏၲ''တိ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ အႏုပုေဗၺန စာရိကံ စရမာေနာ ေယန ဝတၱနိယံ ေသနာသနံ၊ ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ၊ ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ ''ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵတိ၊ ဧဝၪၥ ဝေဒတိ အပၸါဗာဓံ အပၸါတကႍ လဟု႒ာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစၧတိ၊ ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဣမံ ေတမာသံ တုမွာကံ သႏၲိေက ဝသိတုံ မံ ပဟိဏီ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''တြံ ကိႏၷာေမာသီ''တိ။ ''အဟံ၊ ဘေႏၲ၊ နာဂေသေနာ နာမာ''တိ။ ''ေကာနာေမာ ေတ ဥပဇၩာေယာ''တိ? ''ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ေရာဟေဏာ နာမာ''တိ။ ''အဟံ ေကာနာေမာ''တိ။ ''ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ နာမံ ဇာနာတီ''တိ။
 ''သာဓု၊ နာဂေသန၊ ပတၱစီဝရံ ပဋိသာေမဟီ''တိ။ ''သာဓု ဘေႏၲ''တိ ပတၱစီဝရံ ပဋိသာေမတြာ ပုနဒိဝေသ ပရိေဝဏံ သမၼဇၨိတြာ မုေခါဒကံ ဒႏၲေပါဏံ ဥပ႒ေပသိ။ ေထေရာ သမၼဇၨိတ႒ာနံ ပဋိသမၼဇၨိ၊ တံ ဥဒကံ ဆေၮတြာ အညံ ဥဒကံ အာဟရိ၊ တၪၥ ဒႏၲက႒ံ အပေနတြာ အညံ ဒႏၲက႒ံ ဂဏွိ၊ န အာလာပသလႅာပံ အကာသိ၊ ဧဝံ သတၱ ဒိဝသာနိ ကတြာ သတၱေမ ဒိဝေသ ပုန ပုစၧိတြာ ပုန ေတန တေထဝ ဝုေတၱ ဝႆဝါသံ အႏုဇာနိ။
 ၁၆။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ဧကာ မဟာဥပါသိကာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ တႎသမတၱာနိ ဝႆာနိ ဥပ႒ာသိ။ အထ ေခါ သာ မဟာဥပါသိကာ ေတမာသစၥေယန ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳိ ႏု ေခါ၊ တာတ၊ တုမွာကံ သႏၲိေက အေညာ ဘိကၡဴ''တိ။ ''အတၳိ၊ မဟာဥပါသိေက၊ အမွာကံ သႏၲိေက နာဂေသေနာ နာမ ဘိကၡဴ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ တာတ အႆဂုတၱ၊ အဓိဝါေသဟိ နာဂေသေနန သဒၶႎ သြာတနာယ ဘတၱ''ႏၲိ။ အဓိဝါေသသိ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ တုဏွီဘာေဝန။
 အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၅) ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ အာယသၼတာ နာဂေသေနန သဒၶႎ ပစၧာသမေဏန ေယန မဟာဥပါသိကာယ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ။ အထ ေခါ သာ မဟာဥပါသိကာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အာယသၼႏၲၪၥ နာဂေသနံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸသိ သမၸဝါေရသိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဘုတၱာဝႎ ၾသနီတပတၱပါဏႎ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''တြံ၊ နာဂေသန၊ မဟာဥပါသိကာယ အႏုေမာဒနံ ကေရာဟီ''တိ ဣဒံ ဝတြာ ဥ႒ာယာသနာ ပကၠာမိ။
 အထ ေခါ သာ မဟာဥပါသိကာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''မဟလႅိကာ ေခါဟံ၊ တာတ နာဂေသန၊ ဂမ႓ီရာယ ဓမၼကထာယ မယွံ အႏုေမာဒနံ ကေရာဟီ''တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ မဟာဥပါသိကာယ ဂမ႓ီရာယ ဓမၼကထာယ ေလာကုတၱရာယ သုညတပၸဋိသံယုတၱာယ အႏုေမာဒနံ အကာသိ။ အထ ေခါ တႆာ မဟာဥပါသိကာယ တသၼႎေယဝ အာသေန ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမၼစကၡဳံ ဥဒပါဒိ ''ယံ ကိၪၥိ သမုဒယဓမၼံ၊ သဗၺံ တံ နိေရာဓဓမၼ''ႏၲိ။ အာယသၼာပိ ေခါ နာဂေသေနာ တႆာ မဟာဥပါသိကာယ အႏုေမာဒနံ ကတြာ အတၱနာ ေဒသိတံ ဓမၼံ ပစၥေဝကၡေႏၲာ ဝိပႆနံ ပ႒ေပတြာ တသၼႎေယဝ အာသေန နိသိေႏၷာ ေသာတာပတၱိဖေလ ပတိ႒ာသိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ မ႑လမာေဠ နိသိေႏၷာ ဒြိႏၷမၸိ ဓမၼစကၡဳပဋိလာဘံ ဉတြာ သာဓုကာရံ ပဝေတၱသိ ''သာဓု သာဓု နာဂေသန၊ ဧေကန က႑ပၸဟာေရန ေဒြ မဟာကာယာ ပဒါလိတာ''တိ၊ အေနကာနိ စ ေဒဝတာသဟႆာနိ သာဓုကာရံ ပဝေတၱသုံ။
 ၁၇။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ဥ႒ာယာသနာ ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိႏၷံ ေခါ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဧတဒေဝါစ ''ဂစၧ၊ တြံ နာဂေသန၊ ပါဋလိပုတၱံ၊ ပါဋလိပုတၱနဂေရ အေသာကာရာေမ အာယသၼာ ဓမၼရကၡိေတာ ပဋိဝသတိ၊ တႆ သႏၲိေက ဗုဒၶဝစနံ ပရိယာပုဏာဟီ''တိ။ ''ကီဝ ဒူေရာ၊ ဘေႏၲ၊ ဣေတာ ပါဋလိပုတၱနဂရ''ႏၲိ? ''ေယာဇနသတာနိ ေခါ နာဂေသနာ''တိ။ ''ဒူေရာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ မေဂၢါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၆။ အႏၲရာမေဂၢ ဘိကၡာ ဒုလႅဘာ၊ ကထာဟံ ဂမိႆာမီ''တိ? ''ဂစၧ၊ တြံ နာဂေသန၊ အႏၲရာမေဂၢ ပိ႑ပါတံ လဘိႆသိ သာလီနံ ၾသဒနံ ဝိဂတကာဠကံ အေနကသူပံ အေနကဗ်ၪၨန''ႏၲိ။ ''ဧဝံ ဘေႏၲ''တိ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ေယန ပါဋလိပုတၱံ ေတန စာရိကံ ပကၠာမိ။
 ၁၈။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ ပၪၥဟိ သကဋသေတဟိ ပါဋလိပုတၱဂါမိမဂၢံ ပဋိပေႏၷာ ေဟာတိ။ အဒၵသာ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဒူရေတာဝ အာဂစၧႏၲံ၊ ဒိသြာန ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ''ကုဟႎ ဂစၧသိ တာတာ''တိ အာဟ။ ''ပါဋလိပုတၱံ ဂဟပတီ''တိ။ ''သာဓု တာတ၊ မယမၸိ ပါဋလိပုတၱံ ဂစၧာမ။ အေမွဟိ သဒၶႎ သုခံ ဂစၧထာ''တိ။
 အထ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ဣရိယာပေထ ပသီဒိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸတြာ သမၸဝါေရတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဘုတၱာဝႎ ၾသနီတပတၱပါဏႎ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂေဟတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ကိႏၷာေမာသိ တြံ တာတာ''တိ။ ''အဟံ၊ ဂဟပတိ၊ နာဂေသေနာ နာမာ''တိ။ ''ဇာနာသိ ေခါ၊ တြံ တာတ၊ ဗုဒၶဝစနံ နာမာ''တိ? ''ဇာနာမိ ေခါဟံ၊ ဂဟပတိ၊ အဘိဓမၼပဒါနီ''တိ။ ''လာဘာ ေနာ တာတ၊ သုလဒၶံ ေနာ တာတ၊ အဟမၸိ ေခါ၊ တာတ၊ အာဘိဓမၼိေကာ၊ တြမၸိ အာဘိဓမၼိေကာ၊ ဘဏ၊ တာတ၊ အဘိဓမၼပဒါနီ''တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ပါဋလိပုတၱကႆ ေသ႒ိႆ အဘိဓမၼံ ေဒေသသိ၊ ေဒေသေႏၲ ေယဝ ပါဋလိပုတၱကႆ ေသ႒ိႆ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမၼစကၡဳံ ဥဒပါဒိ ''ယံ ကိၪၥိ သမုဒယဓမၼံ၊ သဗၺံ တံ နိေရာဓဓမၼ''ႏၲိ။
 အထ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ ပၪၥမတၱာနိ သကဋသတာနိ ပုရေတာ ဥေယ်ာေဇတြာ သယံ ပစၧေတာ ဂစၧေႏၲာ ပါဋလိပုတၱႆ အဝိဒူေရ ေဒြဓာပေထ ဌတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''အယံ ေခါ၊ တာတ နာဂေသန၊ အေသာကာရာမႆ မေဂၢါ၊ ဣဒံ ေခါ၊ တာတ၊ အမွာကံ ကမၺလရတနံ ေသာဠသဟတၳံ အာယာေမန၊ အ႒ဟတၳံ ဝိတၳာေရန၊ ပဋိဂၢဏွာဟိ ေခါ၊ တာတ၊ ဣဒံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၇) ကမၺလရတနံ အႏုကမၸံ ဥပါဒါယာ''တိ။ ပဋိဂၢေဟသိ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ တံ ကမၺလရတနံ အႏုကမၸံ ဥပါဒါယ။ အထ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အတၱမေနာ ဥဒေဂၢါ ပမုဒိေတာ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပကၠာမိ။
 ၁၉။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ေယန အေသာကာရာေမာ ေယနာယသၼာ ဓမၼရကၡိေတာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ ဓမၼရကၡိတံ အဘိဝါေဒတြာ အတၱေနာ အာဂတကာရဏံ ကေထတြာ အာယသၼေတာ ဓမၼရကၡိတႆ သႏၲိေက ေတပိဋကံ ဗုဒၶဝစနံ ဧေကေနဝ ဥေဒၵေသန တီဟိ မာေသဟိ ဗ်ၪၨနေသာ ပရိယာပုဏိတြာ ပုန တီဟိ မာေသဟိ အတၳေသာ မနသာကာသိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ ဓမၼရကၡိေတာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ေသယ်ထာပိ၊ နာဂေသန၊ ေဂါပါလေကာ ဂါေဝါ ရကၡတိ၊ အေည ေဂါရသံ ပရိဘုၪၨႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ တြံ နာဂေသန၊ ေတပိဋကံ ဗုဒၶဝစနံ ဓာေရေႏၲာပိ န ဘာဂီ သာမညႆာ''တိ။ ''ေဟာတု၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ဧတၱေကနာ''တိ။ ေတေနဝ ဒိဝသဘာေဂန ေတန ရတၱိဘာေဂန သဟ ပဋိသမ႓ိဒါဟိ အရဟတၱံ ပါပုဏိ၊ သဟ သစၥပၸဋိေဝေဓန အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သေဗၺ ေဒဝါ သာဓုကာရမဒံသု၊ ပထဝီ ဥႏၷဒိ၊ ျဗဟၼာေနာ အေပၹါေဋသုံ၊ ဒိဗၺာနိ စႏၵနစုဏၰာနိ ဒိဗၺာနိ စ မႏၵာရဝပုပၹာနိ အဘိပၸဝႆႎသု။
 ၂ဝ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ သႏၷိပတိတြာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟသုံ ''အာဂစၧတု နာဂေသေနာ၊ ဒႆနကာမာ မယံ နာဂေသန''ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ဒူတႆ ဝစနံ သုတြာ အေသာကာရာေမ အႏၲရဟိေတာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ ေကာဋိသတာနံ အရဟႏၲာနံ ပုရေတာ ပါတုရေဟာသိ။
 အထ ေခါ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစုံ ''ဧေသာ ေခါ၊ နာဂေသန၊ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဘိကၡဳသံဃံ ဝိေဟေဌတိ ဝါဒပၸဋိဝါေဒန ပဥႇပုစၧာယ။ သာဓု၊ နာဂေသန၊ ဂစၧ တြံ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဒေမဟီ''တိ။ ''တိ႒တု၊ ဘေႏၲ၊ ဧေကာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ၊ သေစ၊ ဘေႏၲ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ ရာဇာေနာ အာဂႏ႖ာ မံ ပဥႇံ ပုေစၧယ်ဳံ၊ သဗၺံ တံ ဝိသေဇၨတြာ သမၸဒါေလႆာမိ၊ ဂစၧထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၈) ေဝါ၊ ဘေႏၲ၊ အစၧမ႓ိတာ သာဂလနဂရ''ႏၲိ။ အထ ေခါ ေထရာ ဘိကၡဴ သာဂလနဂရံ ကာသာဝပၸေဇၨာတံ ဣသိဝါတပဋိဝါတံ အကံသု။
 ၂၁။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ အာယုပါေလာ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အမေစၥ ဧတဒေဝါစ ''ရမဏီယာ ဝတ ေဘာ ေဒါသိနာ ရတၱိ၊ ကႏၷဳ ခြဇၨ သမဏံ ဝါ ျဗာဟၼဏံ ဝါ ဥပသကၤေမယ်ာမ သာကစၧာယ ပဥႇပုစၧနာယ၊ ေကာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ ပၪၥသတာ ေယာနကာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အာယုပါေလာ နာမ ေထေရာ ေတပိဋေကာ ဗဟုႆုေတာ အာဂတာဂေမာ၊ ေသာ ဧတရဟိ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ၊ ဂစၧ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ ပဥႇံ ပုစၧႆူ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေဏ၊ ဘဒႏၲႆ အာေရာေစထာ''တိ။
 အထ ေခါ ေနမိတၱိေကာ အာယသၼေတာ အာယုပါလႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟသိ ''ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ ဒႆနကာေမာ''တိ။ အာယသၼာပိ ေခါ အာယုပါေလာ ဧဝမာဟ ''ေတန ဟိ အာဂစၧတူ''တိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပၪၥမေတၱဟိ ေယာနကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ရထဝရမာ႐ုယွ ေယန သေခ်ၤယ်ပရိေဝဏံ ေယနာယသၼာ အာယုပါေလာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼတာ အာယုပါေလန သဒၶႎ သေမၼာဒိ၊ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ ဧတဒေဝါစ ''ကိမတၳိယာ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ တုမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ ေကာ စ တုမွာကံ ပရမေတၳာ''တိ။ ေထေရာ အာဟ ''ဓမၼစရိယသမစရိယတၳာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ၊ သာမညဖလံ ေခါ ပန အမွာကံ ပရမေတၳာ''တိ။ ''အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ေကာစိ ဂိဟီပိ ဓမၼစာရီ သမစာရီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ဂိဟီပိ ဓမၼစာရီ သမစာရီ၊ ဘဂဝတိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတေန မိဂဒါေယ ဓမၼစကၠံ ပဝေတၱေႏၲ အ႒ာရသႏၷံ ျဗဟၼေကာဋီနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ၊ ေဒဝတာနံ ပန ဓမၼာဘိသမေယာ ဂဏနပထံ ဝီတိဝေတၱာ၊ သေဗၺေတ ဂိဟိဘူတာ၊ န ပဗၺဇိတာ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေခါ မဟာသမယသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ မဟာမဂၤလသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ သမစိတၱပရိယာယသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ ရာဟုေလာဝါဒသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ ပရာဘဝသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန ဂဏနပထံ ဝီတိဝတၱာနံ ေဒဝတာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ၊ သေဗၺေတ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၉) ဂိဟိဘူတာ၊ န ပဗၺဇိတာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ နိရတၳိကာ တုမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ ပုေဗၺ ကတႆ ပါပကမၼႆ နိႆေႏၵန သမဏာ သက်ပုတၱိယာ ပဗၺဇႏၲိ ဓုတဂၤါနိ စ ပရိဟရႏၲိ။ ေယ ေခါ ေတ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ ဘိကၡဴ ဧကာသနိကာ၊ ႏူန ေတ ပုေဗၺ ပေရသံ ေဘာဂဟာရကာ ေစာရာ၊ ေတ ပေရသံ ေဘာေဂ အစၧိႏၵိတြာ တႆ ကမၼႆ နိႆေႏၵန ဧတရဟိ ဧကာသနိကာ ဘဝႏၲိ၊ န လဘႏၲိ ကာေလန ကာလံ ပရိဘုၪၨိတုံ၊ နတၳိ ေတသံ သီလံ၊ နတၳိ တေပါ၊ နတၳိ ျဗဟၼစရိယံ။ ေယ ေခါ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ ဘိကၡဴ အေဗ႓ာကာသိကာ၊ ႏူန ေတ ပုေဗၺ ဂါမဃာတကာ ေစာရာ၊ ေတ ပေရသံ ေဂဟာနိ ဝိနာေသတြာ တႆ ကမၼႆ နိႆေႏၵန ဧတရဟိ အေဗ႓ာကာသိကာ ဘဝႏၲိ၊ န လဘႏၲိ ေသနာသနာနိ ပရိဘုၪၨိတုံ၊ နတၳိ ေတသံ သီလံ၊ နတၳိ တေပါ၊ နတၳိ ျဗဟၼစရိယံ။ ေယ ေခါ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ ဘိကၡဴ ေနသဇၨိကာ၊ ႏူန ေတ ပုေဗၺ ပႏၴဒူသကာ ေစာရာ၊ ေတ ပေရသံ ပထိေက ဇေန ဂေဟတြာ ဗႏၶိတြာ နိသီဒါေပတြာ တႆ ကမၼႆ နိႆေႏၵန ဧတရဟိ ေနသဇၨိကာ ဘဝႏၲိ၊ န လဘႏၲိ ေသယ်ံ ကေပၸတုံ၊ နတၳိ ေတသံ သီလံ၊ နတၳိ တေပါ၊ နတၳိ ျဗဟၼစရိယ''ႏၲိ အာဟ။
 ဧဝံ ဝုေတၱ အာယသၼာ အာယုပါေလာ တုဏွီ အေဟာသိ၊ န ကိၪၥိ ပဋိဘာသိ။ အထ ေခါ ပၪၥသတာ ေယာနကာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ ''ပ႑ိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ၊ အပိ စ ေခါ အဝိသာရေဒါ န ကိၪၥိ ပဋိဘာသတီ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ တုဏွီဘူတံ ဒိသြာ အေပၹါေဋတြာ ဥကၠဳ႒ႎ ကတြာ ေယာနေက ဧတဒေဝါစ ''တုေစၧာ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ ပလာေပါ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ နတၳိ ေကာစိ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ၊ ေယာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ။
 ၂၂။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ သဗၺံ တံ ပရိသံ အႏုဝိေလာေကႏၲႆ အဘီေတ အမကၤုဘူေတ ေယာနေက ဒိသြာ ဧတဒေဟာသိ ''နိႆံသယံ အတၳိ မေည အေညာ ေကာစိ ပ႑ိေတာ ဘိကၡဳ၊ ေယာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ၊ ေယနိေမ ေယာနကာ န မကၤုဘူတာ''တိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယာနေက ဧတဒေဝါစ ''အတၳိ၊ ဘေဏ၊ အေညာ ေကာစိ ပ႑ိေတာ ဘိကၡဳ၊ ေယာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ။
 ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ နာဂေသေနာ သမဏဂဏပရိဝုေတာ သံဃီ ဂဏီ ဂဏာစရိေယာ ဉာေတာ ယသႆီ သာဓုသမၼေတာ ဗဟုဇနႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂ဝ) ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ နိပုေဏာ ဝိညဴ ဝိဘာဝီ ဝိနီေတာ ဝိသာရေဒါ ဗဟုႆုေတာ ေတပိဋေကာ ေဝဒဂူ ပဘိႏၷဗုဒၶိမာ အာဂတာဂေမာ ပဘိႏၷပဋိသမ႓ိေဒါ နဝဂၤသတၳဳသာသေန ပရိယတၱိဓေရာ ပါရမိပၸေတၱာ ဇိနဝစေန ဓမၼတၳေဒသနာပဋိေဝဓကုသေလာ အကၡယဝိစိၾတပဋိဘာေနာ စိၾတကထီ ကလ်ာဏဝါကၠရေဏာ ဒုရာသေဒါ ဒုပၸသေဟာ ဒု႐ုတၱေရာ ဒုရာဝရေဏာ ဒုႏၷိဝါရေယာ၊ သာဂေရာ ဝိယ အေကၡာေဘာ၊ ဂိရိရာဇာ ဝိယ နိစၥေလာ၊ ရဏၪၨေဟာ တေမာႏုေဒါ ပဘကၤေရာ မဟာကထီ ပရဂဏိဂဏမထေနာ ပရတိတၳိယမဒၵေနာ ဘိကၡဴနံ ဘိကၡဳနီနံ ဥပါသကာနံ ဥပါသိကာနံ ရာဇူနံ ရာဇမဟာမတၱာနံ သကၠေတာ ဂ႐ုကေတာ မာနိေတာ ပူဇိေတာ အပစိေတာ လာဘီ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရာနံ လာဘဂၢယသဂၢပၸေတၱာ ဝုဒၶါနံ ဝိညဴနံ ေသာတာဝဓာေနန သမႏၷာဂတာနံ သႏၵေႆေႏၲာ နဝဂႍ ဇိနသာသနရတနံ၊ ဥပဒိသေႏၲာ ဓမၼမဂၢံ၊ ဓာေရေႏၲာ ဓမၼပၸေဇၨာတံ၊ ဥႆာေပေႏၲာ ဓမၼယူပံ၊ ယဇေႏၲာ ဓမၼယာဂံ၊ ပဂၢဏွေႏၲာ ဓမၼဒၶဇံ၊ ဥႆာေပေႏၲာ ဓမၼေကတုံ၊ ဓေမေႏၲာ [မူကြဲ-ဥပၸဠာေသေႏၲာ (သီ၊ ပီ၊)] ဓမၼသခႍ၊ အာဟနေႏၲာ ဓမၼေဘရႎ၊ နဒေႏၲာ သီဟနာဒံ၊ ဂဇၨေႏၲာ ဣႏၵဂဇၨိတံ၊ မဓုရဂိရဂဇၨိေတန ဉာဏဝရဝိဇၨဳဇာလပရိေဝဌိေတန က႐ုဏာဇလဘရိေတန မဟတာ ဓမၼာမတေမေဃန သကလေလာကမဘိတပၸယေႏၲာ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု စာရိကံ စရမာေနာ အႏုပုေဗၺန သာဂလနဂရံ အႏုပၸေတၱာ ေဟာတိ။ တၾတ သုဒံ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အသီတိယာ ဘိကၡဳသဟေႆဟိ သဒၶႎ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ။ ေတနာဟု ေပါရာဏာ --
 ''ဗဟုႆုေတာ စိၾတကထီ၊ နိပုေဏာ စ ဝိသာရေဒါ။
 သာမယိေကာ စ ကုသေလာ၊ ပဋိဘာေန စ ေကာဝိေဒါ။
 ''ေတ စ ေတပိဋကာ ဘိကၡဴ၊ ပၪၥေနကာယိကာပိ စ။
 စတုေနကာယိကာ ေစဝ၊ နာဂေသနံ ပုရကၡ႐ုံ။
 ''ဂမ႓ီရပေညာ ေမဓာဝီ၊ မဂၢါမဂၢႆ ေကာဝိေဒါ။
 ဥတၱမတၳံ အႏုပၸေတၱာ၊ နာဂေသေနာ ဝိသာရေဒါ။
 ''ေတဟိ ဘိကၡဴဟိ ပရိဝုေတာ၊ နိပုေဏဟိ သစၥဝါဒိဘိ။
 စရေႏၲာ ဂါမနိဂမံ၊ သာဂလံ ဥပသကၤမိ။
 ''သေခ်ၤယ်ပရိေဝဏသၼႎ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၁၊ နာဂေသေနာ တဒါ ဝသိ။
 ကေထတိ ေသာ မႏုေႆဟိ၊ ပဗၺေတ ေကသရီ ယထာ''တိ။
 ၂၃။ အထ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစ ''အာဂေမဟိ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ နာဂေသေနာ နာမ ေထေရာ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ ဝိနီေတာ ဝိသာရေဒါ ဗဟုႆုေတာ စိၾတကထီ ကလ်ာဏပဋိဘာေနာ အတၳဓမၼနိ႐ုတၱိပဋိဘာနပဋိသမ႓ိဒါသု ပါရမိပၸေတၱာ၊ ေသာ ဧတရဟိ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ၊ ဂစၧ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ပဥႇံ ပုစၧႆု၊ ဥႆဟတိ ေသာ တယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ ကခႍ ပဋိဝိေနတု''ႏၲိ။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ သဟသာ ''နာဂေသေနာ''တိ သဒၵံ သုတြာဝ အဟုေဒဝ ဘယံ၊ အဟုေဒဝ ဆမ႓ိတတၱံ၊ အဟုေဒဝ ေလာမဟံေသာ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ ''ဥႆဟတိ ေဘာ နာဂေသေနာ ဘိကၡဳ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတု''ႏၲိ? ''ဥႆဟတိ၊ မဟာရာဇ၊ အပိ ဣႏၵယမဝ႐ုဏကုေဝရပဇာပတိ သုယာမ သႏၲဳသိတေလာကပါေလဟိပိ ပိတုပိတာမေဟန မဟာျဗဟၼဳနာပိ သဒၶႎ သလႅပိတုံ၊ ကိမဂႍ ပန မႏုႆဘူေတနာ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ ''ေတန ဟိ၊ တြံ ေဒဝမႏၲိယ၊ ဘဒႏၲႆ သႏၲိေက ဒူတံ ေပေသဟီ''တိ။ ''ဧဝံ ေဒဝါ''တိ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟသိ ''ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ ဒႆနကာေမာ''တိ။ အာယသၼာပိ ေခါ နာဂေသေနာ ဧဝမာဟ ''ေတန ဟိ အာဂစၧတူ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပၪၥမေတၱဟိ ေယာနကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ရထဝရမာ႐ုယွ မဟတာ ဗလကာေယန သဒၶႎ ေယန သေခ်ၤယ်ပရိေဝဏံ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ နာဂေသေနာ အသီတိယာ ဘိကၡဳသဟေႆဟိ သဒၶႎ မ႑လမာေဠ နိသိေႏၷာ ေဟာတိ။ အဒၵသာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ပရိသံ ဒူရေတာဝ၊ ဒိသြာန ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ ''ကေႆသာ၊ ေဒဝမႏၲိယ၊ မဟတီ ပရိသာ''တိ? ''အာယသၼေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နာဂေသနႆ ပရိသာ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ပရိသံ ဒူရေတာဝ ဒိသြာ အဟုေဒဝ ဘယံ၊ အဟုေဒဝ ဆမ႓ိတတၱံ၊ အဟုေဒဝ ေလာမဟံေသာ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ခဂၢပရိဝါရိေတာ ဝိယ ဂေဇာ၊ ဂ႐ုဠပရိဝါရိေတာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၂) ဝိယ နာေဂါ၊ အဇဂရပရိဝါရိေတာ ဝိယ ေကာတၳဳေကာ [မူကြဲ-ေကာတၳဳေကာ (သီ၊ ပီ)] မဟႎသပရိဝုေတာ ဝိယ အေစၧာ၊ နာဂါႏုဗေဒၶါ ဝိယ မ႑ဴေကာ၊ သဒၵဴလာႏုဗေဒၶါ ဝိယ မိေဂါ၊ အဟိတု႑ိကသမာဂေတာ [မူကြဲ-အဘိဂုဏိၭကသမာဂေတာ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိယ ပႏၷေဂါ၊ မဇၨာရသမာဂေတာ ဝိယ ဥႏၵဴေရာ၊ ဘူတေဝဇၨသမာဂေတာ ဝိယ ပိသာေစာ၊ ရာဟုမခဂေတာ ဝိယ စေႏၵာ၊ ပႏၷေဂါ ဝိယ ေပဠႏၲရဂေတာ၊ သကုေဏာ ဝိယ ပၪၨရႏၲရဂေတာ၊ မေစၧာ ဝိယ ဇာလႏၲရဂေတာ၊ ဝါဠဝနမႏုပၸဝိေ႒ာ ဝိယ ပုရိေသာ၊ ေဝႆဝဏာပရာဓိေကာ ဝိယ ယေကၡာ၊ ပရိကၡီဏာယုေကာ ဝိယ ေဒဝပုေတၱာ ဘီေတာ ဥဗၺိေဂၢါ ဥၾတေသၱာ သံဝိေဂၢါ ေလာမဟ႒ဇာေတာ ဝိမေနာ ဒုမၼေနာ ဘႏၲစိေတၱာ ဝိပရိဏတမာနေသာ ''မာ မံ အယံ ပရိဇေနာ ပရိဘဝီ''တိ သတႎ [မူကြဲ-ဓီတႎ (သီ၊ ပီ၊)] ဥပ႒ေပတြာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ -- ''မာ ေခါ၊ တြံ ေဒဝမႏၲိယ၊ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ မယွံ အာစိေကၡယ်ာသိ၊ အနကၡာတေညဝါဟံ နာဂေသနံ ဇာနိႆာမီ''တိ။ ''သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ တြေညဝ ဇာနာဟီ''တိ။
 ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ ဘိကၡဳပရိသာယ ပုရေတာ စတၱာလီသာယ ဘိကၡဳသဟႆာနံ နဝကတေရာ ေဟာတိ ပစၧေတာ စတၱာလီသာယ ဘိကၡဳသဟႆာနံ ဝုၯတေရာ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ သဗၺံ တံ ဘိကၡဳသံဃံ ပုရေတာ စ ပစၧေတာ စ မဇၩေတာ စ အႏုဝိေလာေကေႏၲာ အဒၵသာ ေခါ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဒူရေတာဝ ဘိကၡဳသံဃႆ မေဇၩ နိသိႏၷံ ေကသရသီဟံ ဝိယ ဝိဂတဘယေဘရဝံ ဝိဂတေလာမဟံသံ ဝိဂတဘယသာရဇၨံ၊ ဒိသြာန အာကာေရေနဝ အညာသိ ''ဧေသာ ေခါ ဧတၳ နာဂေသေနာ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ ''ဧေသာ ေခါ၊ ေဒဝမႏၲိယ၊ အာယသၼာ နာဂေသေနာ''တိ။ ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေသာ ေခါ နာဂေသေနာ၊ သု႒ဳ ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ နာဂေသနံ အညာသီ''တိ။ တေတာ ရာဇာ တုေ႒ာ အေဟာသိ ''အနကၡာေတာဝ မယာ နာဂေသေနာ အညာေတာ''တိ။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဒိသြာဝ အဟုေဒဝ ဘယံ၊ အဟုေဒဝ ဆမ႓ိတတၱံ၊ အဟုေဒဝ ေလာမဟံေသာ။
 ေတနာဟု --
 ''စရေဏန (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၃) စ သမၸႏၷံ၊ သုဒႏၲံ ဥတၱေမ ဒေမ။
 ဒိသြာ ရာဇာ နာဂေသနံ၊ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။
 ''ကထိတာ [မူကြဲ-ကထိကာ (သီ၊ ပီ၊)] မယာ ဗဟူ ဒိ႒ာ၊ သာကစၧာ ၾသသဋာ ဗဟူ။
 န တာဒိသံ ဘယံ အာသိ၊ အဇၨ တာေသာ ယထာ မမ။
 ''နိႆံသယံ ပရာဇေယာ၊ မမ အဇၨ ဘဝိႆတိ။
 ဇေယာ စ နာဂေသနႆ၊ ယထာ စိတၱံ န သဏိၭတ''ႏၲိ။
ဗာဟိရကထာ နိ႒ိတာ။
၂-၃။ မိလိႏၵပေဥႇာ
၁။ မဟာဝေဂၢါ
၁။ ပညတၱိပေဥႇာ
 ၁။ အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၄) ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼတာ နာဂေသေနန သဒၶႎ သေမၼာဒိ၊ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ အာယသၼာပိ ေခါ နာဂေသေနာ ပဋိသေမၼာဒနီေယေနဝ [မူကြဲ-ပဋိသေမၼာဒိ၊ ေတေနဝ (သီ၊)] မိလိႏၵႆ ရေညာ စိတၱံ အာရာေဓသိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ကထံ ဘဒေႏၲာ ဉာယတိ၊ ကိႏၷာေမာသိ ဘေႏၲ''တိ? ''နာဂေသေနာ''တိ ေခါ အဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာယာမိ၊ ''နာဂေသေနာ''တိ ေခါ မံ၊ မဟာရာဇ၊ သျဗဟၼစာရီ သမုဒါစရႏၲိ၊ အပိ စ မာတာပိတေရာ နာမံ ကေရာႏၲိ ''နာဂေသေနာ''တိ ဝါ ''သူရေသေနာ''တိ ဝါ ''ဝီရေသေနာ''တိ ဝါ ''သီဟေသေနာ''တိ ဝါ၊ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သခၤါ သမညာ ပညတၱိ ေဝါဟာေရာ နာမမတၱံ ယဒိဒံ နာဂေသေနာတိ၊ န ေဟတၳ ပုဂၢေလာ ဥပလဗ႓တီတိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဧဝမာဟ ''သုဏႏၲဳ ေမ ေဘာေႏၲာ ပၪၥသတာ ေယာနကာ အသီတိသဟႆာ စ ဘိကၡဴ၊ အယံ နာဂေသေနာ ဧဝမာဟ 'န ေဟတၳ ပုဂၢေလာ ဥပလဗ႓တီ'တိ၊ ကလႅံ ႏု ေခါ တဒဘိနႏၵိတု''ႏၲိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''သေစ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုဂၢေလာ ႏူပလဗ႓တိ၊ ေကာ စရဟိ တုမွာကံ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရံ ေဒတိ၊ ေကာ တံ ပရိဘုၪၨတိ၊ ေကာ သီလံ ရကၡတိ၊ ေကာ ဘာဝနမႏုယုၪၨတိ၊ ေကာ မဂၢဖလနိဗၺာနာနိ သစၧိကေရာတိ၊ ေကာ ပါဏံ ဟနတိ၊ ေကာ အဒိႏၷံ အာဒိယတိ၊ ေကာ ကာေမသုမိစၧာစာရံ စရတိ၊ ေကာ မုသာ ဘဏတိ၊ ေကာ မဇၨံ ပိဝတိ၊ ေကာ ပၪၥာနႏၲရိယကမၼံ ကေရာတိ၊ တသၼာ နတၳိ ကုသလံ၊ နတၳိ အကုသလံ၊ နတၳိ ကုသလာကုသလာနံ ကမၼာနံ ကတၱာ ဝါ ကာေရတာ ဝါ၊ နတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ဝိပါေကာ၊ သေစ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ တုေမွ မာေရတိ၊ နတၳိ တႆာပိ ပါဏာတိပါေတာ၊ တုမွာကမၸိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ အာစရိေယာ၊ နတၳိ ဥပဇၩာေယာ၊ နတၳိ ဥပသမၸဒါ။ 'နာဂေသေနာတိ မံ၊ မဟာရာဇ၊ သျဗဟၼစာရီ သမုဒါစရႏၲီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ 'ကတေမာ ဧတၳ နာဂေသေနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၅? ကိႏၷဳ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေကသာ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေလာမာ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''နခါ။ ပ ။ ဒႏၲာ။ ပ ။ တေစာ။ ပ ။ မံသံ။ ပ ။ ႏွာ႐ု။ ပ ။ အ႒ိ။ ပ ။ အ႒ိမိၪၨံ။ ပ ။ ဝကၠံ။ ပ ။ ဟဒယံ။ ပ ။ ယကနံ။ ပ ။ ကိေလာမကံ။ ပ ။ ပိဟကံ။ ပ ။ ပပၹာသံ။ ပ ။ အႏၲံ။ ပ ။ အႏၲဂုဏံ။ ပ ။ ဥဒရိယံ။ ပ ။ ကရီသံ။ ပ ။ ပိတၱံ။ ပ ။ ေသမွံ။ ပ ။ ပုေဗၺာ။ ပ ။ ေလာဟိတံ။ ပ ။ ေသေဒါ။ ပ ။ ေမေဒါ။ ပ ။ အႆု။ ပ ။ ဝသာ။ ပ ။ ေခေဠာ။ ပ ။ သိဃၤာဏိကာ။ ပ ။ လသိကာ။ ပ ။ မုတၱံ။ ပ ။ မတၳေက မတၳလုဂႍ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိမဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ႐ူပံ နာဂေသေနာ''တိ? ''နဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေဝဒနာ နာဂေသေနာ''တိ?''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''သညာ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''သခၤါရာ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ဝိညာဏံ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ႐ူပေဝဒနာသညာသခၤါရဝိညာဏံ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ အညၾတ ႐ူပေဝဒနာသညာသခၤါရဝိညာဏံ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''တမဟံ ဘေႏၲ၊ ပုစၧေႏၲာ ပုစၧေႏၲာ န ပႆာမိ နာဂေသနံ။ နာဂေသနသေဒၵါ ေယဝ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ နာဂေသေနာ''တိ? ''န ဟိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေကာ ပေနတၳ နာဂေသေနာ၊ အလိကံ တြံ၊ ဘေႏၲ၊ ဘာသသိ မုသာဝါဒံ၊ နတၳိ နာဂေသေနာ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစ ''တြံ ေခါသိ၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိယသုခုမာေလာ အစၥႏၲသုခုမာေလာ၊ တႆ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ မဇၩႏွိကသမယံ တတၱာယ ဘူမိယာ ဥဏွာယ ဝါလိကာယ ခရာယ သကၡရကထလိကာယ [မူကြဲ-ခရာ သကၡရကဌလဝါလိကာ (သီ၊ ပီ၊)] မဒၵိတြာ ပါေဒနာဂစၧႏၲႆ ပါဒါ ႐ုဇၨႏၲိ၊ ကာေယာ ကိလမတိ၊ စိတၱံ ဥပဟညတိ၊ ဒုကၡသဟဂတံ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ကႎ ႏု ေခါ တြံ ပါေဒနာဂေတာသိ၊ ဥဒါဟု ဝါဟေနနာ''တိ? ''နာဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ပါေဒနာဂစၧာမိ၊ ရေထနာဟံ အာဂေတာသၼီ''တိ။ ''သေစ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ရေထနာဂေတာသိ၊ ရထံ ေမ အာေရာေစဟိ၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဤသာ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''အေကၡာ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''စကၠာနိ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ရထပၪၨရံ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ရထဒ႑ေကာ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယုဂံ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ရသၼိေယာ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ပေတာဒလ႒ိ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဤသာအကၡစကၠရထပၪၨရရထဒ႑ယုဂရသၼိပေတာဒါ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၆၊ အညၾတ ဤသာအကၡစကၠရထပၪၨရရထဒ႑ယုဂရသၼိပေတာဒါ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''တမဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ပုစၧေႏၲာ ပုစၧေႏၲာ န ပႆာမိ ရထံ။ ရထသေဒၵါေယဝ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရေထာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကာ ပေနတၳ ရေထာ၊ အလိကံ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဘာသသိ မုသာဝါဒံ၊ နတၳိ ရေထာ၊ တြံသိ၊ မဟာရာဇ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ အဂၢရာဇာ၊ ကႆ ပန တြံ ဘာယိတြာ မုသာဝါဒံ ဘာသသိ၊ သုဏႏၲဳ ေမ ေဘာေႏၲာ ပၪၥသတာ ေယာနကာ အသီတိသဟႆာ စ ဘိကၡဴ၊ အယံ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဧဝမာဟ 'ရေထနာဟံ အာဂေတာသၼီ'တိ၊ သေစ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ရေထနာဂေတာ'သိ၊ ရထံ ေမ အာေရာေစဟီ'တိ ဝုေတၱာ သမာေနာ ရထံ န သမၸာေဒတိ၊ ကလႅံ ႏု ေခါ တဒဘိနႏၵိတု''ႏၲိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ ပၪၥသတာ ေယာနကာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သာဓုကာရံ ဒတြာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစုံ ''ဣဒါနိ ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာေႏၲာ ဘာသႆူ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''နာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မုသာ ဘဏာမိ၊ ဤသၪၥ ပဋိစၥ အကၡၪၥ ပဋိစၥ စကၠာနိ စ ပဋိစၥ ရထပၪၨရၪၥ ပဋိစၥ ရထဒ႑ကၪၥ ပဋိစၥ 'ရေထာ'တိ သခၤါ သမညာ ပညတၱိ ေဝါဟာေရာ နာမမတၱံ ပဝတၱတီ''တိ။
 ''သာဓု ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ရထံ ဇာနာသိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မယွမၸိ ေကေသ စ ပဋိစၥ ေလာေမ စ ပဋိစၥ။ ပ ။ မတၳေက မတၳလုဂၤၪၥ ပဋိစၥ ႐ူပၪၥ ပဋိစၥ ေဝဒနၪၥ ပဋိစၥ သညၪၥ ပဋိစၥ သခၤါေရ စ ပဋိစၥ ဝိညာဏၪၥ ပဋိစၥ 'နာဂေသေနာ'တိ သခၤါ သမညာ ပညတၱိ ေဝါဟာေရာ နာမမတၱံ ပဝတၱတိ၊ ပရမတၳေတာ ပေနတၳ ပုဂၢေလာ ႏူပလဗ႓တိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဇိရာယ ဘိကၡဳနိယာ ဘဂဝေတာ သမၼဳခါ --
 '''ယထာ ဟိ အဂၤသမ႓ာရာ၊ ေဟာတိ သေဒၵါ ရေထာ ဣတိ။
 ဧဝံ ခေႏၶသု သေႏၲသု၊ ေဟာတိ ''သေတၱာ''တိ သမၼဳတီ'''တိ [မူကြဲ-ပႆ သံ၊ နိ၊ ၁။၁၇၁]။
 ''အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိစိၾတာနိ ပဥႇပဋိဘာနာနိ ဝိသဇၨိတာနိ၊ ယဒိ ဗုေဒၶါ တိေ႒ယ် သာဓုကာရံ ဒေဒယ်၊ သာဓု သာဓု နာဂေသန၊ အတိစိၾတာနိ ပဥႇပဋိဘာနာနိ ဝိသဇၨိတာနီ''တိ။
ပညတၱိပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ဝႆဂဏနပေဥႇာ
 ၂။ ''ကတိဝေႆာသိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၇) တြံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ? ''သတၱဝေႆာဟံ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေက ေတ၊ ဘေႏၲ၊ သတၱ၊ တြံ ဝါ သတၱ၊ ဂဏနာ ဝါ သတၱာ''တိ?
 ေတန ေခါ ပန သမေယန မိလိႏၵႆ ရေညာ သဗၺာဘရဏပဋိမ႑ိတႆ အလကၤတပဋိယတၱႆ ပထဝိယံ ဆာယာ ဒိႆတိ၊ ဥဒကမဏိေက စ ဆာယာ ဒိႆတိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစ ''အယံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဆာယာ ပထဝိယံ ဥဒကမဏိေက စ ဒိႆတိ၊ ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တြံ ဝါ ရာဇာ၊ ဆာယာ ဝါ ရာဇာ''တိ? ''အဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဇာ၊ နာယံ ဆာယာ ရာဇာ၊ မံ ပန နိႆာယ ဆာယာ ပဝတၱတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝႆာနံ ဂဏနာ သတၱ၊ န ပနာဟံ သတၱ၊ မံ ပန နိႆာယ သတၱ ပဝတၱတိ၊ ဆာယူပမံ မဟာရာဇာ''တိ။ ''အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိစိၾတာနိ ပဥႇပဋိဘာနာနိ ဝိသဇၨိတာနီ''တိ။
ဝႆဂဏနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဝီမံသနပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သလႅပိႆသိ မယာ သဒၶိ''ႏၲိ? ''သေစ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိတဝါဒံ [မူကြဲ-ပ႑ိတဝါဒါ (သီ၊ ပီ၊)] သလႅပိႆသိ သလႅပိႆာမိ၊ သေစ ပန ရာဇဝါဒံ သလႅပိႆသိ န သလႅပိႆာမီ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပ႑ိတာ သလႅပႏၲီ''တိ? ''ပ႑ိတာနံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သလႅာေပ အာေဝဌနမၸိ ကယိရတိ၊ နိေဗၺဌနမၸိ ကယိရတိ၊ နိဂၢေဟာပိ ကယိရတိ၊ ပဋိကမၼမၸိ ကယိရတိ၊ ဝိႆာေသာပိ [မူကြဲ-ဝိေသေသာပိ (သီ၊ ပီ၊)] ကယိရတိ၊ ပဋိဝိႆာေသာပိ ကယိရတိ၊ န စ ေတန ပ႑ိတာ ကုပၸႏၲိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိတာ သလႅပႏၲီ''တိ။ ''ကထံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ရာဇာေနာ သလႅပႏၲီ''တိ? ''ရာဇာေနာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သလႅာေပ ဧကံ ဝတၳဳံ ပဋိဇာနႏၲိ၊ ေယာ တံ ဝတၳဳံ ဝိေလာေမတိ၊ တႆ ဒ႑ံ အာဏာေပႏၲိ 'ဣမႆ ဒ႑ံ ပေဏထာ'တိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာေနာ သလႅပႏၲီ''တိ။ ''ပ႑ိတဝါဒါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ သလႅပိႆာမိ၊ ေနာ ရာဇဝါဒံ၊ ဝိႆေ႒ာ ဘဒေႏၲာ သလႅပတု ယထာ ဘိကၡဳနာ ဝါ သာမေဏေရန ဝါ ဥပါသေကန ဝါ အာရာမိေကန (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၈) ဝါ သဒၶႎ သလႅပတိ၊ ဧဝံ ဝိႆေ႒ာ ဘဒေႏၲာ သလႅပတု မာ ဘာယတူ''တိ။ ''သု႒ဳ မဟာရာဇာ''တိ ေထေရာ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။
 ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုစၧိႆာမီ''တိ။ ''ပုစၧ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ပုစၧိေတာသိ ေမ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဝိသဇၨိတံ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တယာ ဝိသဇၨိတ''ႏၲိ? ''ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တယာ ပုစၧိတ''ႏၲိ။
ဝီမံသနပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ အနႏၲကာယပေဥႇာ
 ၄။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ ''ပ႑ိေတာ ေခါ အယံ ဘိကၡဳ ပဋိဗေလာ မယာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ၊ ဗဟုကာနိ စ ေမ ဌာနာနိ ပုစၧိတဗၺာနိ ဘဝိႆႏၲိ၊ ယာဝ အပုစၧိတာနိ ေယဝ တာနိ ဌာနာနိ ဘဝိႆႏၲိ၊ အထ သူရိေယာ အတၳံ ဂမိႆတိ၊ ယံႏူနာဟံ ေသြ အေႏၲပုေရ သလႅေပယ်''ႏၲိ။ အထ ေခါ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ ''ေတန ဟိ၊ တြံ ေဒဝမႏၲိယ၊ ဘဒႏၲႆ အာေရာေစယ်ာသိ 'ေသြ အေႏၲပုေရ ရညာ သဒၶႎ သလႅာေပါ ဘဝိႆတီ'''တိ။ ဣဒံ ဝတြာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဥ႒ာယာသနာ ေထရံ နာဂေသနံ အာပုစၧိတြာ ရထံ အဘိ႐ူဟိတြာ ''နာဂေသေနာ နာဂေသေနာ''တိ သဇၩာယံ ကေရာေႏၲာ ပကၠာမိ။
 အထ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ ဧဝမာဟ 'ေသြ အေႏၲပုေရ ရညာ သဒၶႎ သလႅာေပါ ဘဝိႆတီ'''တိ။ ''သု႒ဴ''တိ ေထေရာ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။ အထ ေခါ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ေဒဝမႏၲိေယာ စ အနႏၲကာေယာ စ မကၤုေရာ စ သဗၺဒိေႏၷာ စ ေယန မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေတႏုပသကၤမႎသု၊ ဥပသကၤမိတြာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ ''အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဘဒေႏၲာ နာဂေသေနာ''တိ? ''အာမ အာဂစၧတူ''တိ။ ''ကိတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ အာဂစၧတူ''တိ? ''ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ အာဂစၧတူ''တိ။
 အထ ေခါ သဗၺဒိေႏၷာ အာဟ ''အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ''ႏၲိ၊ ဒုတိယမၸိ ေခါ ရာဇာ အာဟ ''ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ အာဂစၧတူ''တိ။ ဒုတိယမၸိ ေခါ သဗၺဒိေႏၷာ အာဟ ''အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ''ႏၲိ။ တတိယမၸိ ေခါ ရာဇာ အာဟ ''ယတၱေက (မိလိႏၵပဥႇ၊၂၉) ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ အာဂစၧတူ''တိ။ တတိယမၸိ ေခါ သဗၺဒိေႏၷာ အာဟ ''အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ''ႏၲိ။ ''သေဗၺာ ပနာယံ သကၠာေရာ ပဋိယာဒိေတာ၊ အဟံ ဘဏာမိ 'ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ အာဂစၧတူ'တိ။ အယံ၊ ဘေဏ သဗၺဒိေႏၷာ၊ အညထာ ဘဏတိ၊ ကႎ ႏု မယံ နပၸဋိဗလာ ဘိကၡဴနံ ေဘာဇနံ ဒါတု''ႏၲိ? ဧဝံ ဝုေတၱ သဗၺဒိေႏၷာ မကၤု အေဟာသိ။
 အထ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ စ အနႏၲကာေယာ စ မကၤုေရာ စ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမႎသု၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစုံ ''ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ ဧဝမာဟ 'ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ အာဂစၧတူ'''တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ အသီတိယာ ဘိကၡဳသဟေႆဟိ သဒၶႎ သာဂလံ ပါဝိသိ။
 အထ ေခါ အနႏၲကာေယာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ နိႆာယ ဂစၧေႏၲာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'နာဂေသေနာ'တိ၊ ကတေမာ ဧတၳ၊ နာဂေသေနာ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''ေကာ ပေနတၳ 'နာဂေသေနာ'တိ မညသီ''တိ? ''ေယာ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ အဗ႓ႏၲေရ ဝါေတာ ဇီေဝါ ပဝိသတိ စ နိကၡမတိ စ၊ ေသာ 'နာဂေသေနာ'တိ မညာမီ''တိ။ ''ယဒိ ပေနေသာ ဝါေတာ နိကၡမိတြာ နပၸဝိေသယ်၊ ပဝိသိတြာ န နိကၡေမယ်၊ ဇီေဝယ် ႏု ေခါ ေသာ ပုရိေသာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေယ ပနိေမ သခၤဓမကာ သခႍ ဓေမႏၲိ၊ ေတသံ ဝါေတာ ပုန ပဝိသတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေယ ပနိေမ ဝံသဓမကာ ဝံသံ ဓေမႏၲိ၊ ေတသံ ဝါေတာ ပုန ပဝိသတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေယ ပနိေမ သိဂၤဓမကာ သိဂႍ ဓေမႏၲိ၊ ေတသံ ဝါေတာ ပုန ပဝိသတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''အထ ကိႆ ပန ေတန န မရႏၲီ''တိ။ ''နာဟံ ပဋိဗေလာ တယာ ဝါဒိနာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ၊ သာဓု၊ ဘေႏၲ၊ အတၳံ ဇေပၸဟီ''တိ။ ''ေနေသာ ဇီေဝါ၊ အႆာသပႆာသာ နာေမေတ ကာယသခၤါရာ''တိ ေထေရာ အဘိဓမၼကထံ ကေထသိ။ အထ အနႏၲကာေယာ ဥပါသကတၱံ ပဋိေဝေဒသီတိ။
အနႏၲကာယပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ပဗၺဇၨပေဥႇာ
 ၅။ အထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃ဝ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ေယန မိလိႏၵႆ ရေညာ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ သပရိသံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸတြာ သမၸဝါေရတြာ ဧကေမကံ ဘိကၡဳံ ဧကေမေကန ဒုႆယုေဂန အစၧာေဒတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ တိစီဝေရန အစၧာေဒတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ဘေႏၲ နာဂေသန ဒသဟိ၊ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ ဣဓ နိသီဒထ၊ အဝေသသာ ဂစၧႏၲဴ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဘုတၱာဝႎ ၾသနီတပတၱပါဏႎ ဝိဒိတြာ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂေဟတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိမွိ ေဟာတိ ကထာသလႅာေပါ''တိ? ''အေတၳန မယံ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိကာ၊ အေတၳ ေဟာတု ကထာသလႅာေပါ''တိ။
 ရာဇာ အာဟ ''ကိမတၳိယာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ ေကာ စ တုမွာကံ ပရမေတၳာ''တိ။ ေထေရာ အာဟ ''ကိႏၲိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အညၪၥ ဒုကၡံ န ဥပၸေဇၨယ်ာတိ။ ဧတဒတၳာ၊ မဟာရာဇ၊ အမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ အႏုပါဒါ ပရိနိဗၺာနံ ေခါ ပန အမွာကံ ပရမေတၳာ''တိ။
 ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇႏၲီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ ရာဇာဘိနီတာ [မူကြဲ-ရာဇဘီတိတာ (သီ၊)] ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ ေစာရာဘိနီတာ [မူကြဲ-ေစာရဘီတိတာ (သီ၊)] ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ ဣဏ႗ာ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ အာဇီဝိကတၳာယ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေယ ပန သမၼာ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇႏၲီ''တိ။
 ''တြံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇိေတာသီ''တိ? ''အဟံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒဟရေကာ သေႏၲာ ပဗၺဇိေတာ၊ န ဇာနာမိ ဣမႆ နာမတၳာယ ပဗၺဇာမီတိ၊ အပိ စ ေခါ ေမ ဧဝံ အေဟာသိ 'ပ႑ိတာ ဣေမ သမဏာ သက်ပုတၱိယာ၊ ေတ မံ သိကၡာေပႆႏၲီ'တိ၊ သြာဟံ ေတဟိ သိကၡာပိေတာ ဇာနာမိ စ ပႆာမိ စ 'ဣမႆ နာမတၳာယ ပဗၺဇၨာ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပဗၺဇၨပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ပဋိသႏၶိပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ မေတာ န ပဋိသႏၵဟတီ''တိ။ ေထေရာ အာဟ ''ေကာစိ ပဋိသႏၵဟတိ၊ ေကာစိ န ပဋိသႏၵဟတီ''တိ။ ''ေကာ ပဋိသႏၵဟတိ၊ ေကာ န ပဋိသႏၵဟတီ''တိ? ''သကိေလေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတိ၊ နိကၠိေလေသာ န ပဋိသႏၵဟတီ''တိ။ ''တြံ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပဋိသႏၵဟိႆသီ''တိ? ''သေစ၊ မဟာရာဇ၊ သဥပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ ပဋိသႏၵဟိႆာမိ၊ သေစ အႏုပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပဋိသႏၶိပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ေယာနိေသာမနသိကာရပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ နႏု ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန န ပဋိသႏၵဟတီ''တိ? ''ေယာနိေသာ စ မဟာရာဇ၊ မနသိကာေရန ပညာယ စ အေညဟိ စ ကုသေလဟိ ဓေမၼဟီ''တိ။ ''နႏု၊ ဘေႏၲ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ေယဝ ပညာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အေညာ မနသိကာေရာ၊ အညာ ပညာ၊ ဣေမသံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေဇဠကေဂါဏမဟႎသၾသ႒ဂျဒဘာနမၸိ မနသိကာေရာ အတၳိ၊ ပညာ ပန ေတသံ နတၳီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေယာနိေသာမနသိကာရပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ မနသိကာရလကၡဏပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ အာဟ ''ကႎလကၡေဏာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မနသိကာေရာ၊ ကႎလကၡဏာ ပညာ''တိ? ''ဦဟနလကၡေဏာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မနသိကာေရာ၊ ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ''တိ။
 ''ကထံ ဦဟနလကၡေဏာ မနသိကာေရာ၊ ကထံ ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ၊ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ဇာနာသိ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ယဝလာဝေက''တိ။ ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမီ''တိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂။ ''ကထံ၊ မဟာရာဇ၊ ယဝလာဝကာ ယဝံ လုနႏၲီ''တိ? ''ဝါေမန၊ ဘေႏၲ၊ ဟေတၳန ယဝကလာပံ ဂေဟတြာ ဒကၡိေဏန ဟေတၳန ဒါတၱံ ဂေဟတြာ ဒါေတၱန ဆိႏၵႏၲီ''တိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယဝလာဝေကာ ဝါေမန ဟေတၳန ယဝကလာပံ ဂေဟတြာ ဒကၡိေဏန ဟေတၳန ဒါတၱံ ဂေဟတြာ ယဝံ ဆိႏၵတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ မနသိကာေရန မာနသံ ဂေဟတြာ ပညာယ ကိေလေသ ဆိႏၵတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦဟနလကၡေဏာ မနသိကာေရာ၊ ဧဝံ ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
မနသိကာရလကၡဏပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ သီလလကၡဏပေဥႇာ
 ၉။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'အေညဟိ စ ကုသေလဟိ ဓေမၼဟီ'တိ၊ ကတေမ ေတ ကုသလာ ဓမၼာ''တိ? ''သီလံ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶါ ဝီရိယံ သတိ သမာဓိ၊ ဣေမ ေတ ကုသလာ ဓမၼာ''တိ။ ''ကႎလကၡဏံ၊ ဘေႏၲ၊ သီလ''ႏၲိ? ''ပတိ႒ာနလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ သီလံ သေဗၺသံ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ၊ ဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤမဂၢဂၤသတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါဒစ်ာနဝိေမာကၡသ- မာဓိသမာပတၱီနံ သီလံ ပတိ႒ံ၊ သီေလ ပတိ႒ိေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယႏၲိ၊ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲီ''တိ။ ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဗီဇဂါမဘူတဂါမာ ဝုၯႎ ဝိ႐ူဠႇႎ ေဝပုလႅံ အာပဇၨႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ပထဝႎ နိႆာယ ပထဝိယံ ပတိ႒ာယ ဝုၯႎ ဝိ႐ူဠႇႎ ေဝပုလႅံ အာပဇၨႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယ''ႏၲိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဗလကရဏီယာ ကမၼႏၲာ ကယိရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ပထဝႎ နိႆာယ ပထဝိယံ ပတိ႒ာယ ကယိရႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယ''ႏၲိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဝၯကီ နဂရံ မာေပတုကာေမာ ပဌမံ နဂရ႒ာနံ ေသာဓာေပတြာ ခါဏုကဏၬကံ အပကၯာေပတြာ ဘူမႎ သမံ ကာရာေပတြာ တေတာ အပရဘာေဂ ဝီထိစတုကၠသိဃၤာဋကာဒိပရိေစၧေဒန ဝိဘဇိတြာ နဂရံ မာေပတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယ''ႏၲိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ လဃၤေကာ သိပၸံ ဒေႆတုကာေမာ ပထဝႎ ခဏာေပတြာ သကၡရကထလံ အပကၯာေပတြာ ဘူမႎ သမံ ကာရာေပတြာ မုဒုကာယ ဘူမိယာ သိပၸံ ဒေႆတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ --
 '''သီေလ ပတိ႒ာယ နေရာ သပေညာ၊ စိတၱံ ပညၪၥ ဘာဝယံ။
 အာတာပီ နိပေကာ ဘိကၡဳ၊ ေသာ ဣမံ ဝိဇဋေယ ဇဋ'ႏၲိ [မူကြဲ-ပႆ သံ၊ နိ၊ ၁။၂၃]။
 '''အယံ ပတိ႒ာ ဓရဏီဝ ပါဏိနံ၊ ဣဒၪၥ မူလံ ကုသလာဘိဝုၯိယာ။
 မုခၪၥိဒံ သဗၺဇိနာႏုသာသေန၊ ေယာ သီလကၡေႏၶာ ဝရပါတိေမာကၡိေယာ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သီလလကၡဏပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ သမၸသာဒနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏာ သဒၶါ''တိ? ''သမၸသာဒနလကၡဏာ စ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶါ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ စာ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ သမၸသာဒနလကၡဏာ သဒၶါ''တိ? ''သဒၶါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ နီဝရေဏ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) ဝိကၡေမ႓တိ၊ ဝိနီဝရဏံ စိတၱံ ေဟာတိ အစၧံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸသာဒနလကၡဏာ သဒၶါ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ စကၠဝတၱီ စတုရဂႋနိယာ ေသနာယ သဒၶႎ အဒၶါနမဂၢပၸဋိပေႏၷာ ပရိတၱံ ဥဒကံ တေရယ်၊ တံ ဥဒကံ ဟတၳီဟိ စ အေႆဟိ စ ရေထဟိ စ ပတၱီဟိ စ ခုဘိတံ ဘေဝယ် အာဝိလံ လုဠိတံ ကလလီဘူတံ။ ဥတၱိေဏၰာ စ ရာဇာ စကၠဝတၱီ မႏုေႆ အာဏာေပယ် 'ပါနီယံ၊ ဘေဏ၊ အာဟရထ၊ ပိဝိႆာမီ'တိ၊ ရေညာ စ ဥဒကပၸသာဒေကာ မဏိ ဘေဝယ်။ 'ဧဝံ ေဒဝါ'တိ ေခါ ေတ မႏုႆာ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ပဋိႆုတြာ တံ ဥဒကပၸသာဒကံ မဏႎ ဥဒေက ပကၡိေပယ်ဳံ၊ တသၼႎ ဥဒေက ပကၡိတၱမေတၱ သခၤေသဝါလပဏကံ ဝိဂေစၧယ်၊ ကဒၵေမာ စ သႏၷိသီေဒယ်၊ အစၧံ ဘေဝယ် ဥဒကံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ။ တေတာ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ပါနီယံ ဥပနာေမယ်ဳံ 'ပိဝတု၊ ေဒဝ၊ ပါနီယ'ႏၲိ။
 ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ၊ ဧဝံ စိတၱံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ ေတ မႏုႆာ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ သခၤေသဝါလပဏကံ ကဒၵေမာ စ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ဥဒကပၸသာဒေကာ မဏိ၊ ဧဝံ သဒၶါ ဒ႒ဗၺာ၊ ယထာ ဥဒကပၸသာဒေက မဏိမွိ ဥဒေက ပကၡိတၱမေတၱ သခၤေသဝါလပဏကံ ဝိဂေစၧယ်၊ ကဒၵေမာ စ သႏၷိသီေဒယ်၊ အစၧံ ဘေဝယ် ဥဒကံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶါ ဥပၸဇၨမာနာ နီဝရေဏ ဝိကၡေမ႓တိ၊ ဝိနီဝရဏံ စိတၱံ ေဟာတိ အစၧံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸသာဒနလကၡဏာ သဒၶါ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သမၸသာဒနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ ဒသေမာ။
၁၁။ သမၸကၡႏၵနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ
 ၁၁။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ သဒၶါ''တိ၊? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ အေညသံ စိတၱံ ဝိမုတၱံ ပႆိတြာ ေသာတာပတၱိဖေလ ဝါ သကဒါဂါမိဖေလ ဝါ အနာဂါမိဖေလ ဝါ အရဟေတၱ ဝါ သမၸကၡႏၵတိ ေယာဂံ ကေရာတိ အပၸတၱႆ ပတၱိယာ အနဓိဂတႆ အဓိဂမာယ အသစၧိကတႆ သစၧိကိရိယာယ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ သဒၶါ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရိပဗၺေတ မဟာေမေဃာ အဘိပၸဝေႆယ်၊ တံ ဥဒကံ ယထာနိႏၷံ ပဝတၱမာနံ ပဗၺတကႏၵရပဒရသာခါ ပရိပူေရတြာ နဒႎ ပရိပူေရယ်၊ သာ ဥဘေတာ ကူလာနိ သံဝိႆႏၵႏၲီ ဂေစၧယ်၊ အထ မဟာဇနကာေယာ အာဂႏ႖ာ တႆာ နဒိယာ ဥတၱာနတံ ဝါ ဂမ႓ီရတံ ဝါ အဇာနေႏၲာ ဘီေတာ ဝိတၳေတာ တီေရ တိေ႒ယ်၊ အထညတေရာ ပုရိေသာ အာဂႏ႖ာ အတၱေနာ ထာမၪၥ ဗလၪၥ သမၸႆေႏၲာ ဂါဠႇံ ကစၧံ ဗႏၶိတြာ ပကၡႏၵိတြာ တေရယ်၊ တံ တိဏၰံ ပႆိတြာ မဟာဇနကာေယာပိ တေရယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ အေညသံ စိတၱံ ဝိမုတၱံ ပႆိတြာ ေသာတာပတၱိဖေလ ဝါ သကဒါဂါမိဖေလ ဝါ အနာဂါမိဖေလ ဝါ အရဟေတၱ ဝါ သမၸကၡႏၵတိ ေယာဂံ ကေရာတိ အပၸတၱႆ ပတၱိယာ အနဓိဂတႆ အဓိဂမာယ အသစၧိကတႆ သစၧိကိရိယာယ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ သဒၶါတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ သံယုတၱနိကာယဝေရ --
 '''သဒၶါယ တရတီ ၾသဃံ၊ အပၸမာေဒန အဏၰဝံ။
 ဝီရိေယန ဒုကၡမေစၥတိ၊ ပညာယ ပရိသုဇၩတီ'''တိ [မူကြဲ-ပႆ သံ၊ နိ၊ ၁။၂၄၆]။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သမၸကၡႏၵနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။
၁၂။ ဝီရိယလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏံ ဝီရိယ''ႏၲိ? ''ဥပတၳမ႓နလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယူပတၳမ႓ိတာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ေဂေဟ ပတေႏၲ အေညန ဒါ႐ုနာ ဥပတၳေမ႓ယ်၊ ဥပတၳမ႓ိတံ သႏၲံ ဧဝံ တံ ေဂဟံ န ပေတယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပတၳမ႓နလကၡဏံ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယူပတၳမ႓ိတာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱကံ ေသနံ မဟတီ ေသနာ ဘေၪၨယ်၊ တေတာ ရာဇာ အညမညံ အႏုႆာေရယ် အႏုေပေသယ် အတၱေနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) ပရိတၱကာယ ေသနာယ ဗလံ အႏုပဒံ ဒေဒယ်၊ တာယ သဒၶႎ ပရိတၱကာ ေသနာ မဟတႎ ေသနံ ဘေၪၨယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပတၳမ႓နလကၡဏံ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယူပတၳမ႓ိတာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'ဝီရိယဝါ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရိယသာဝေကာ အကုသလံ ပဇဟတိ၊ ကုသလံ ဘာေဝတိ။ သာဝဇၨံ ပဇဟတိ၊ အနဝဇၨံ ဘာေဝတိ။ သုဒၶမတၱာနံ ပရိဟရတီ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဝီရိယလကၡဏပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။
၁၃။ သတိလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏာ သတီ''တိ? ''အပိလာပနလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ စာ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ အပိလာပနလကၡဏာ သတီ''တိ? ''သတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ ကုသလာကုသလသာဝဇၨာနဝဇၨဟီနပၸဏီတကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂဓေမၼ အပိလာေပတိ 'ဣေမ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ၊ ဣမာနိ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ၊ ဣမာနိ ပၪၥ ဗလာနိ၊ ဣေမ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ၊ အယံ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ အယံ သမေထာ၊ အယံ ဝိပႆနာ၊ အယံ ဝိဇၨာ၊ အယံ ဝိမုတၱီ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ ေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ ေသဝတိ၊ အေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ န ေသဝတိ။ ဘဇိတေဗၺ ဓေမၼ ဘဇတိ အဘဇိတၱေဗၺ ဓေမၼ န ဘဇတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပိလာပနလကၡဏာ သတီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ဘ႑ာဂါရိေကာ ရာဇာနံ စကၠဝတၱႎ သာယံ ပါတံ ယသံ သရာေပတိ 'ဧတၱကာ၊ ေဒဝ၊ ေတ ဟတၳီ၊ ဧတၱကာ အႆာ၊ ဧတၱကာ ရထာ၊ ဧတၱကာ ပတၱီ၊ ဧတၱကံ ဟိရညံ၊ ဧတၱကံ သုဝဏၰံ၊ ဧတၱကံ သာပေတယ်ံ၊ တံ ေဒေဝါ သရတူ'တိ ရေညာ သာပေတယ်ံ အပိလာေပတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨမာနာ ကုသလာကုသလသာဝဇၨာနဝဇၨဟီနပၸဏီတကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂဓေမၼ အပိလာေပတိ 'ဣေမ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ၊ ဣမာနိ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ၊ ဣမာနိ ပၪၥ ဗလာနိ၊ ဣေမ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ၊ အယံ အရိေယာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ အယံ သမေထာ၊ အယံ ဝိပႆနာ၊ အယံ ဝိဇၨာ၊ အယံ ဝိမုတၱီ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ ေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ ေသဝတိ၊ အေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ န ေသဝတိ။ ဘဇိတေဗၺ ဓေမၼ ဘဇတိ၊ အဘဇိတေဗၺ ဓေမၼ န ဘဇတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပိလာပနလကၡဏာ သတီ''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ သတီ''တိ? ''သတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ ဟိတာဟိတာနံ ဓမၼာနံ ဂတိေယာ သမေႏြတိ 'ဣေမ ဓမၼာ ဟိတာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အဟိတာ။ ဣေမ ဓမၼာ ဥပကာရာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အႏုပကာရာ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ အဟိေတ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဟိေတ ဓေမၼ ဥပဂၢဏွာတိ။ အႏုပကာေရ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဥပကာေရ ဓေမၼ ဥပဂၢဏွာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ သတီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ပရိဏာယကရတနံ ရေညာ ဟိတာဟိေတ ဇာနာတိ 'ဣေမ ရေညာ ဟိတာ၊ ဣေမ အဟိတာ။ ဣေမ ဥပကာရာ၊ ဣေမ အႏုပကာရာ'တိ။ တေတာ အဟိေတ အပႏုေဒတိ၊ ဟိေတ ဥပဂၢဏွာတိ။ အႏုပကာေရ အပႏုေဒတိ၊ ဥပကာေရ ဥပဂၢဏွာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨမာနာ ဟိတာဟိတာနံ ဓမၼာနံ ဂတိေယာ သမေႏြတိ 'ဣေမ ဓမၼာ ဟိတာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အဟိတာ။ ဣေမ ဓမၼာ ဥပကာရာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အႏုပကာရာ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ အဟိေတ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဟိေတ ဓေမၼ ဥပဂၢဏွာ'တိ။ အႏုပကာေရ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဥပကာေရ ဒေမၼ ဥပဂၢဏွာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ သတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'သတိၪၥ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သဗၺတၳိကံ ဝဒါမီ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သတိလကၡဏပေဥႇာ ေတရသေမာ။
၁၄။ သမာဓိပေဥႇာ
 ၁၄။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡေဏာ သမာဓီ''တိ? ''ပမုခလကၡေဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိ၊ ေယ ေကစိ ကုသလာ ဓမၼာ၊ သေဗၺ ေတ သမာဓိပမုခါ ေဟာႏၲိ သမာဓိနိႏၷာ သမာဓိေပါဏာ သမာဓိပဗ႓ာရာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကူဋာဂါရႆ ယာ ယာစိ ေဂါပါနသိေယာ၊ သဗၺာ တာ ကူဋဂၤမာ ေဟာႏၲိ ကူဋနိႏၷာ ကူဋသေမာသရဏာ၊ ကူဋံ တာသံ အဂၢမကၡာယတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကုသလာ ဓမၼာ၊ သေဗၺ ေတ သမာဓိပမုခါ ေဟာႏၲိ သမာဓိနိႏၷာ သမာဓိေပါဏာ သမာဓိပဗ႓ာရာတိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ရာဇာ စတုရဂႋနိယာ ေသနာယ သဒၶႎ သဂၤါမံ ၾသတေရယ်၊ သဗၺာဝ ေသနာ ဟတၳီ စ အႆာ စ ရထာ စ ပတၱီ စ တပၸမုခါ [မူကြဲ-တမၸမုခါ (သ်ာ၊ က၊)] ဘေဝယ်ဳံ တႏၷိႏၷာ တေပၸါဏာ တပၸဗ႓ာရာ တံ ေယဝ အႏုပရိယာေယယ်ဳံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကုသလာ ဓမၼာ၊ သေဗၺ ေတ သမာဓိပမုခါ ေဟာႏၲိ သမာဓိနိႏၷာ သမာဓိေပါဏာ သမာဓိပဗ႓ာရာ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပမုခလကၡေဏာ သမာဓိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- ''သမာဓႎ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘာေဝထ၊ သမာဟိေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သမာဓိပေဥႇာ စုဒၵသေမာ။
၁၅။ ပညာလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏာ ပညာ''တိ? ''ပုေဗၺဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မယာ ဝုတၱံ 'ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ'တိ၊ အပိ စ ၾသဘာသနလကၡဏာ ပညာ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ၾသဘာသနလကၡဏာ ပညာ''တိ? ''ပညာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ အဝိဇၨႏၶကာရံ ဝိဓေမတိ၊ ဝိေဇၨာဘာသံ ဇေနတိ၊ ဉာဏာေလာကံ ဝိဒံေသတိ၊ အရိယသစၥာနိ ပါကဋာနိ ကေရာတိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ သမၼပၸညာယ ပႆတီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အႏၶကာေရ ေဂေဟ ပဒီပံ ပေဝေသယ်၊ ပဝိေ႒ာ ပဒီေပါ အႏၶကာရံ ဝိဓေမတိ၊ ၾသဘာသံ ဇေနတိ၊ အာေလာကံ ဝိဒံေသတိ၊ ႐ူပါနိ ပါကဋာနိ ကေရာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) ဥပၸဇၨမာနာ အဝိဇၨႏၶကာရံ ဝိဓေမတိ၊ ဝိေဇၨာဘာသံ ဇေနတိ၊ ဉာဏာေလာကံ ဝိဒံေသတိ၊ အရိယသစၥာနိ ပါကဋာနိ ကေရာတိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ သမၼပၸညာယ ပႆတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ၾသဘာသနလကၡဏာ ပညာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပညာလကၡဏပေဥႇာ ပႏၷရသေမာ။
၁၆။ နာနာဓမၼာနံ ဧကကိစၥအဘိနိပၹာဒနပေဥႇာ
 ၁၆။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ ကိေလေသ ဟနႏၲီ''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ ကိေလေသ ဟနႏၲိ? ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေသနာ နာနာ သႏၲာ ဟတၳီ စ အႆာ စ ရထာ စ ပတၱီ စ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ သဂၤါေမ ပရေသနံ အဘိဝိဇိနႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ ကိေလေသ ဟနႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နာနာဓမၼာနံ ဧကကိစၥအဘိနိပၹာဒနပေဥႇာ ေသာဠသေမာ။
မဟာဝေဂၢါ ပဌေမာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ေသာဠသ ပဥႇာ။
၂။ အဒၶါနဝေဂၢါ
၁။ ဓမၼသႏၲတိပေဥႇာ
 ၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄ဝ) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ၊ ေသာ ဧဝ ေသာ၊ ဥဒါဟု အေညာ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''န စ ေသာ၊ န စ အေညာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ဒဟေရာ တ႐ုေဏာ မေႏၵာ ဥတၱာနေသယ်ေကာ အေဟာသိ၊ ေသာ ေယဝ တြံ ဧတရဟိ မဟေႏၲာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အေညာ ေသာ ဒဟေရာ တ႐ုေဏာ မေႏၵာ ဥတၱာနေသယ်ေကာ အေဟာသိ၊ အေညာ အဟံ ဧတရဟိ မဟေႏၲာ''တိ။ ''ဧဝံ သေႏၲ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ ပိတာတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ အာစရိေယာတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ သိပၸဝါတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ သီလဝါတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ ပညဝါတိပိ န ဘဝိႆတိ။ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အညာ ဧဝ ကလလႆ မာတာ၊ အညာ အဗၺဳဒႆ မာတာ၊ အညာ ေပသိယာ မာတာ၊ အညာ ဃနႆ မာတာ၊ အညာ ခုဒၵကႆ မာတာ၊ အညာ မဟႏၲႆ မာတာ၊ အေညာ သိပၸံ သိကၡတိ၊ အေညာ သိကၡိေတာ ဘဝတိ၊ အေညာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ အညႆ ဟတၳပါဒါ ဆိဇၨႏၲီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ။ တြံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဧဝံ ဝုေတၱ ကႎ ဝေဒယ်ာသီ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''အဟေညဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒဟေရာ အေဟာသႎ တ႐ုေဏာ မေႏၵာ ဥတၱာနေသယ်ေကာ၊ အဟေညဝ ဧတရဟိ မဟေႏၲာ၊ ဣမေမဝ ကာယံ နိႆာယ သေဗၺ ေတ ဧကသဂၤဟိတာ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပဒီပံ ပဒီေပယ်၊ ကႎ ေသာ သဗၺရတၱႎ ပဒီေပယ်ာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺရတၱႎ ပဒီေပယ်ာ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ ပုရိေမ ယာေမ အစၥိ၊ သာ မဇၩိေမ ယာေမ အစၥီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယာ မဇၩိေမ ယာေမ အစၥိ၊ သာ ပစၧိေမ ယာေမ အစၥီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေညာ ေသာ အေဟာသိ ပုရိေမ ယာေမ ပဒီေပါ၊ အေညာ မဇၩိေမ ယာေမ ပဒီေပါ၊ အေညာ ပစၧိေမ ယာေမ ပဒီေပါ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ၊ တံ ေယဝ နိႆာယ သဗၺရတၱႎ ပဒီပိေတာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼသႏၲတိ သႏၵဟတိ၊ အေညာ ဥပၸဇၨတိ၊ အေညာ နိ႐ုဇၩတိ၊ အပုဗၺံ အစရိမံ ဝိယ သႏၵဟတိ၊ ေတန န စ ေသာ၊ န စ အေညာ၊ ပုရိမဝိညာေဏ ပစၧိမဝိညာဏံ သဂၤဟံ ဂစၧတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၁) ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ခီရံ ဒုယွမာနံ ကာလႏၲေရန ဒဓိ ပရိဝေတၱယ်၊ ဒဓိေတာ နဝနီတံ၊ နဝနီတေတာ ဃတံ ပရိဝေတၱယ်၊ ေယာ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ယံ ေယဝ ခီရံ တံ ေယဝ ဒဓိ၊ ယံ ေယဝ ဒဓိ တံ ေယဝ နဝနီတံ၊ ယံ ေယဝ နဝနီတံ တံ ေယဝ ဃတ'ႏၲိ၊ သမၼာ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဒမာေနာ ဝေဒယ်ာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ၊ တံေယဝ နိႆာယ သမ႓ဴတ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼသႏၲတိ သႏၵဟတိ၊ အေညာ ဥပၸဇၨတိ၊ အေညာ နိ႐ုဇၩတိ၊ အပုဗၺံ အစရိမံ ဝိယ သႏၵဟတိ၊ ေတန န စ ေသာ၊ န စ အေညာ၊ ပုရိမဝိညာေဏ ပစၧိမဝိညာဏံ သဂၤဟံ ဂစၧတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဓမၼသႏၲတိပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ
 ၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာတီ''တိ? ''ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟနာယ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဂဟပတိေကာ ကသိတြာ စ ဝပိတြာ စ ဓညာဂါရံ ပရိပူေရယ်။ ေသာ အပေရန သမေယန ေနဝ ကေႆယ် န ဝေပၸယ်၊ ယထာသမ႓တၪၥ ဓညံ ပရိဘုေၪၨယ် ဝါ ဝိသေဇၨယ် ဝါ ယထာ ပစၥယံ ဝါ ကေရယ်၊ ဇာေနယ် ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဂဟပတိေကာ 'န ေမ ဓညာဂါရံ ပရိပူေရႆတီ'တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ာ''တိ။ ''ကထံ ဇာေနယ်ာ''တိ? ''ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ဓညာဂါရႆ ပရိပူရဏာယ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ဇာနာတိ 'န ေမ ဓညာဂါရံ ပရိပူေရႆတီ'''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ပဋိသႏၵဟနာယ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဉာဏပညာပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၂) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယႆ ဉာဏံ ဥပၸႏၷံ၊ တႆ ပညာ ဥပၸႏၷာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယႆ ဉာဏံ ဥပၸႏၷံ၊ တႆ ပညာ ဥပၸႏၷာ''တိ။ ''ကႎ၊ ဘေႏၲ၊ ယေညဝ ဉာဏံ သာ ေယဝ ပညာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယေညဝ ဉာဏံ သာ ေယဝ ပညာ''တိ။ ''ယႆ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တေညဝ ဉာဏံ သာ ေယဝ ပညာ ဥပၸႏၷာ၊ ကႎ သမၼဳေယွယ် ေသာ၊ ဥဒါဟု န သမၼဳေယွယ်ာ''တိ? ''ကတၳစိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼဳေယွယ်၊ ကတၳစိ န သမၼဳေယွယ်ာ''တိ။ ''ကုဟႎ၊ ဘေႏၲ၊ သမၼဳေယွယ်ာ''တိ? ''အညာတပုေဗၺသု ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ သိပၸ႒ာေနသု၊ အဂတပုဗၺာယ ဝါ ဒိသာယ၊ အႆုတပုဗၺာယ ဝါ နာမပညတၱိယာ သမၼဳေယွယ်ာ''တိ။ ''ကုဟႎ န သမၼဳေယွယ်ာ''တိ? ''ယံ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တဟႎ န သမၼဳေယွယ်ာ''တိ။ ''ေမာေဟာ ပနႆ၊ ဘေႏၲ၊ ကုဟႎ ဂစၧတီ''တိ? ''ေမာေဟာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာေဏ ဥပၸႏၷမေတၱ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အႏၶကာရေဂေဟ ပဒီပံ အာေရာေပယ်၊ တေတာ အႏၶကာေရာ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အာေလာေကာ ပါတုဘေဝယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာေဏ ဥပၸႏၷမေတၱ ေမာေဟာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ပညာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ကုဟႎ ဂစၧတီ''တိ? ''ပညာပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ'တိ၊ တႆ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ပုရိေသာ ရတၱႎ ေလခံ ေပေသတုကာေမာ ေလခကံ ပေကၠာသာေပတြာ ပဒီပံ အာေရာေပတြာ ေလခံ လိခါေပယ်၊ လိခိေတ ပန ေလေခ ပဒီပံ ဝိဇၩာေပယ်၊ ဝိဇၩာပိေတပိ ပဒီေပ ေလခံ န ဝိနေႆယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၃) ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရတၳိေမသု ဇနပေဒသု မႏုႆာ အႏုဃရံ ပၪၥ ပၪၥ ဥဒကဃဋကာနိ ဌေပႏၲိ အာလိမၸနံ ဝိဇၩာေပတုံ၊ ဃေရ ပဒိေတၱ တာနိ ပၪၥ ဥဒကဃဋကာနိ ဃရႆူပရိ ခိပႏၲိ၊ တေတာ အဂၢိ ဝိဇၩာယတိ၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ မႏုႆာနံ ဧဝံ ေဟာတိ 'ပုန ေတဟိ ဃေဋဟိ ဃဋကိစၥံ ကရိႆာမာ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ေတဟိ ဃေဋဟိ၊ ကႎ ေတဟိ ဃေဋဟီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥ ဥဒကဃဋကာနိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဒ႒ဗၺာနိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယံ။ ယထာ ေတ မႏုႆာ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ အဂၢိ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ပၪၥဟိ ဥဒကဃဋေကဟိ အဂၢိ ဝိဇၩာပီယတိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိေယဟိ ကိေလသာ ဝိဇၩာပိယႏၲိ၊ ဝိဇၩာပိတာပိ ကိေလသာ န ပုန သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝေဇၨာ ပၪၥမူလေဘသဇၨာနိ ဂေဟတြာ ဂိလာနကံ ဥပသကၤမိတြာ တာနိ ပၪၥမူလေဘသဇၨာနိ ပိသိတြာ [မူကြဲ-ပႎသိတြာ (သီ၊ ပီ၊)] ဂိလာနကံ ပါေယယ်၊ ေတဟိ စ ေဒါသာ နိဒၶေမယ်ဳံ၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ေဝဇၨႆ ဧဝံ ေဟာတိ 'ပုန ေတဟိ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟိ ေဘသဇၨကိစၥံ ကရိႆာမီ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ေတဟိ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟိ၊ ကႎ ေတဟိ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥမူလေဘသဇၨာနိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဒ႒ဗၺာနိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယံ၊ ယထာ ေဝေဇၨာ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ဗ်ာဓိ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ဗ်ာဓိေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ ပုထုဇၨေနာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟိ ဂိလာနႆ ေဒါသာ နိဒၶႏၲာ၊ ေဒါေသ နိဒၶေႏၲ ဂိလာေနာ အေရာေဂါ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိေယဟိ ကိေလသာ နိဒၶမီယႏၲိ၊ နိဒၶမိတာ စ ကိေလသာ န ပုန သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဂၤါမာဝစေရာ ေယာေဓါ ပၪၥ က႑ာနိ ဂေဟတြာ သဂၤါမံ ၾသတေရယ် ပရေသနံ ဝိေဇတုံ၊ ေသာ သဂၤါမဂေတာ တာနိ ပၪၥ က႑ာနိ ခိေပယ်၊ ေတဟိ စ ပရေသနာ ဘိေဇၨယ် (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၄၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ သဂၤါမာဝစရႆ ေယာဓႆ ဧဝံ ေဟာတိ 'ပုန ေတဟိ ကေ႑ဟိ က႑ကိစၥံ ကရိႆာမီ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ေတဟိ ကေ႑ဟိ၊ ကႎ ေတဟိ ကေ႑ဟီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥ က႑ာနိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဒ႒ဗၺာနိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဂၤါမာဝစေရာ ေယာေဓါ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ပရေသနာ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ပၪၥဟိ ကေ႑ဟိ ပရေသနာ ဘိဇၨတိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိေယဟိ ကိေလသာ ဘိဇၨႏၲိ၊ ဘဂၢါ စ ကိေလသာ န ပုန သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဉာဏပညာပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ပဋိသႏၵဟနပုဂၢလေဝဒိယနပေဥႇာ
 ၄။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ေဝေဒတိ ေသာ ကိၪၥိ ဒုကၡံ ေဝဒန''ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ ''ကိၪၥိ ေဝေဒတိ၊ ကိၪၥိ န ေဝေဒတီ''တိ။ ''ကႎ ေဝေဒတိ၊ ကႎ န ေဝေဒတီ''တိ? ''ကာယိကံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ေစတသိကံ ေဝဒနံ န ေဝေဒတီ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ကာယိကံ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ကထံ ေစတသိကံ ေဝဒနံ န ေဝေဒတီ''တိ? ''ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ကာယိကာယ ဒုကၡေဝဒနာယ ဥပၸတၱိယာ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ အႏုပရမာ ကာယိကံ ဒုကၡေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ေစတသိကာယ ဒုကၡေဝဒနာယ ဥပၸတၱိယာ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ေစတသိကံ ဒုကၡေဝဒနံ န ေဝေဒတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'ေသာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ ကာယိကံ န ေစတသိက'''ႏၲိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဒုကၡံ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ကသၼာ ေသာ န ပရိနိဗၺာယတီ''တိ? ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ အႏုနေယာ ဝါ ပဋိေဃာ ဝါ၊ န စ အရဟေႏၲာ အပကၠံ ပါေတႏၲိ ပရိပါကံ အာဂေမႏၲိ ပ႑ိတာ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''နာဘိနႏၵာမိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၅) မရဏံ၊ နာဘိနႏၵာမိ ဇီဝိတံ။
 ကာလၪၥ ပဋိကခၤါမိ၊ နိဗၺိသံ ဘတေကာ ယထာ။
 '''နာဘိနႏၵာမိ မရဏံ၊ နာဘိနႏၵာမိ ဇီဝိတံ။
 ကာလၪၥ ပဋိကခၤါမိ၊ သမၸဇာေနာ ပတိႆေတာ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ [မူကြဲ-ပႆ ေထရဂါ၊ ၆၅၄]။
ပဋိသႏၵဟနပုဂၢလေဝဒိယနပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ေဝဒနာပေဥႇာ
 ၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုခါ ေဝဒနာ ကုသလာ ဝါ အကုသလာ ဝါ အဗ်ာကတာ ဝါ''တိ? ''သိယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလာ၊ သိယာ အကုသလာ၊ သိယာ အဗ်ာကတာ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ ကုသလာ န ဒုကၡာ၊ ယဒိ ဒုကၡာ န ကုသလာ၊ ကုသလံ ဒုကၡႏၲိ ႏုပၸဇၨတီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ပုရိသႆ ဟေတၳ တတၱံ အေယာဂုဠံ နိကၡိေပယ်၊ ဒုတိေယ ဟေတၳ သီတံ ဟိမပိ႑ံ နိကၡိေပယ်၊ ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ ေတ ဒေဟယ်ဳ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဥေဘာပိ ေတ ဒေဟယ်ဳ''ႏၲိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ေတ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ ဥဏွာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ သီတလာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''အာဇာနာဟိ နိဂၢဟံ ယဒိ တတၱံ ဒဟတိ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ ဥဏွာ၊ ေတန ႏုပၸဇၨတိ။ ယဒိ သီတလံ ဒဟတိ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ သီတလာ၊ ေတန ႏုပၸဇၨတိ။ ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ ဒဟႏၲိ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ ဥဏွာ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ သီတလာ? ဧကံ ဥဏွံ၊ ဧကံ သီတလံ၊ ဥေဘာပိ ေတ ဒဟႏၲိ၊ ေတန ႏုပၸဇၨတီ''တိ။ ''နာဟံ ပဋိဗေလာ တယာ ဝါဒိနာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ၊ သာဓု အတၳံ ဇေပၸဟီ''တိ။ တေတာ ေထေရာ အဘိဓမၼသံယုတၱာယ ကထာယ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ သညာေပသိ --
 ''ဆယိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂဟနိႆိတာနိ ေသာမနႆာနိ၊ ဆ ေနကၡမၼနိႆိတာနိ ေသာမနႆာနိ၊ ဆ ေဂဟနိႆိတာနိ ေဒါမနႆာနိ၊ ဆ ေနကၡမၼနိႆိတာနိ ေဒါမနႆာနိ၊ ဆ ေဂဟနိႆိတာ ဥေပကၡာ၊ ဆ ေနကၡမၼနိႆိတာ ဥေပကၡာတိ၊ ဣမာနိ ဆ ဆကၠာနိ၊ အတီတာပိ ဆတၱႎသဝိဓာ ေဝဒနာ၊ အနာဂတာပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၆) ဆတၱႎသဝိဓာ ေဝဒနာ၊ ပစၥဳပၸႏၷာပိ ဆတၱႎသဝိဓာ ေဝဒနာ၊ တေဒကဇၩံ အဘိသညဳဟိတြာ အဘိသမၸိေ႑တြာ အ႒သတံ ေဝဒနာ ေဟာႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေဝဒနာပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ နာမ႐ူပဧကတၱနာနတၱပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာ ပဋိသႏၵဟတီ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''နာမ႐ူပံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတီ''တိ။ ''ကႎ ဣမံ ေယဝ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတီ''တိ? ''န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ ေယဝ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ ဣမိနာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတီ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ န ဣမံ ေယဝ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ နႏု ေသာ မုေတၱာ ဘဝိႆတိ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''ယဒိ န ပဋိသႏၵေဟယ်၊ မုေတၱာ ဘေဝယ် ပါပေကဟိ ကေမၼဟိ။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အညတရႆ ပုရိသႆ အမၺံ အဝဟေရယ်၊ တေမနံ အမၺသာမိေကာ ဂေဟတြာ ရေညာ ဒေႆယ် 'ဣမိနာ ေဒဝ ပုရိေသန မယွံ အမၺာ အဝဟဋာ'တိ၊ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ၊ ေဒဝ၊ ဣမႆ အေမၺ အဝဟရာမိ၊ အေည ေတ အမၺာ၊ ေယ ဣမိနာ ေရာပိတာ၊ အေည ေတ အမၺာ၊ ေယ မယာ အဝဟဋာ၊ နာဟံ ဒ႑ပၸေတၱာ'တိ။ ကႎ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ? ''ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ ပုရိမံ၊ ဘေႏၲ၊ အမၺံ အပၸစၥကၡာယ ပစၧိေမန အေမၺန ေသာ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အညတရႆ ပုရိသႆ သာလႎ အဝဟေရယ်။ ပ ။ ဥစၧဳံ အဝဟေရယ်။ ပ ။ ယထာ မဟာရာဇ ေကာစိ ပုရိေသာ ေဟမႏၲကာေလ အဂၢႎ ဇာေလတြာ ဝိသိေဗၺတြာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၇) [မူကြဲ-ဝိသီေဝတြာ (သီ၊ ပီ၊)] အဝိဇၩာေပတြာ ပကၠေမယ်၊ အထ ေခါ ေသာ အဂၢိ အညတရႆ ပုရိသႆ ေခတၱံ ဍေဟယ် [မူကြဲ-ဥပဍေဟယ် (က)] တေမနံ ေခတၱသာမိေကာ ဂေဟတြာ ရေညာ ဒေႆယ် 'ဣမိနာ၊ ေဒဝ၊ ပုရိေသန မယွံ ေခတၱံ ဒၯ'ႏၲိ။ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ၊ ေဒဝ၊ ဣမႆ ေခတၱံ စ်ာေပမိ၊ အေညာ ေသာ အဂၢိ၊ ေယာ မယာ အဝိဇၩာပိေတာ၊ အေညာ ေသာ အဂၢိ၊ ေယနိမႆ ေခတၱံ ဒၯံ၊ နာဟံ ဒ႑ပၸေတၱာ'တိ။ ကႎ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ? ''ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ ပုရိမံ၊ ဘေႏၲ၊ အဂၢႎ အပၸစၥကၡာယ ပစၧိေမန အဂၢိနာ ေသာ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပဒီပံ အာဒါယ ပါသာဒံ အဘိ႐ူဟိတြာ ဘုေၪၨယ်၊ ပဒီေပါ စ်ာယမာေနာ တိဏံ စ်ာေပယ်၊ တိဏံ စ်ာယမာနံ ဃရံ စ်ာေပယ်၊ ဃရံ စ်ာယမာနံ ဂါမံ စ်ာေပယ်၊ ဂါမဇေနာ တံ ပုရိသံ ဂေဟတြာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ကိႆ တြံ၊ ေဘာ ပုရိသ၊ ဂါမံ စ်ာေပသီ'တိ၊ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ၊ ေဘာ၊ ဂါမံ စ်ာေပမိ၊ အေညာ ေသာ ပဒီပဂၢိ၊ ယႆာဟံ အာေလာေကန ဘုၪၨႎ၊ အေညာ ေသာ အဂၢိ၊ ေယန ဂါေမာ စ်ာပိေတာ'တိ၊ ေတ ဝိဝဒမာနာ တဝ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ၊ ကႆ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ အ႗ံ [မူကြဲ-အတၳံ (သီ၊ ပီ၊)] ဓာေရယ်ာသီ''တိ? ''ဂါမဇနႆ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ကာရဏာ''တိ? ''ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ အပိ စ တေတာ ဧဝ ေသာ အဂၢိ နိဗၺေတၱာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ အညံ မာရဏႏၲိကံ နာမ႐ူပံ၊ အညံ ပဋိသႏၶိသၼႎ နာမ႐ူပံ၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱံ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ဒဟရႎ ဒါရိကံ ဝါေရတြာ သုကႍ ဒတြာ ပကၠေမယ်။ သာ အပေရန သမေယန မဟတီ အႆ ဝယပၸတၱာ၊ တေတာ အေညာ ပုရိေသာ သုကႍ ဒတြာ ဝိဝါဟံ ကေရယ်၊ ဣတေရာ အာဂႏ႖ာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ကိႆ ပန ေမ တြံ၊ အေမ႓ာ ပုရိသ၊ ဘရိယံ ေနသီ'တိ? ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ တဝ ဘရိယံ ေနမိ၊ အညာ သာ ဒါရိကာ ဒဟရီ တ႐ုဏီ၊ ယာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၈) တယာ ဝါရိတာ စ ဒိႏၷသုကၤာ စ၊ အညာယံ ဒါရိကာ မဟတီ ဝယပၸတၱာ မယာ ဝါရိတာ စ ဒိႏၷသုကၤာ စာ'တိ၊ ေတ ဝိဝဒမာနာ တဝ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ။ ကႆ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ အ႗ံ ဓာေရယ်ာသီ''တိ? ''ပုရိမႆ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ကာရဏာ''တိ? ''ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ သာ မဟတီ နိဗၺတၱာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ အညံ မာရဏႏၲိကံ နာမ႐ူပံ၊ အညံ ပဋိသႏၶိသၼႎ နာမ႐ူပံ၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱံ၊ တသၼာ နပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ေဂါပါလကႆ ဟတၳေတာ ခီရဃဋံ ကိဏိတြာ တေႆဝ ဟေတၳ နိကၡိပိတြာ ပကၠေမယ် 'ေသြ ဂေဟတြာ ဂမိႆာမီ'တိ၊ တံ အပရဇၨဳ ဒဓိ သမၸေဇၨယ်။ ေသာ အာဂႏ႖ာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ေဒဟိ ေမ ခီရဃဋ'ႏၲိ။ ေသာ ဒဓႎ ဒေႆယ်။ ဣတေရာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ တဝ ဟတၳေတာ ဒဓႎ ကိဏာမိ၊ ေဒဟိ ေမ ခီရဃဋ'ႏၲိ။ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'အဇာနေတာ ေတ ခီရံ ဒဓိဘူတ'ႏၲိ ေတ ဝိဝဒမာနာ တဝ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ၊ ကႆ တြံ မဟာရာဇ၊ အ႗ံ ဓာေရယ်ာသီ''တိ? ''ေဂါပါလကႆ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ကာရဏာ''တိ? ''ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ အညံ မာရဏႏၲိကံ နာမ႐ူပံ၊ အညံ ပဋိသႏၶိသၼႎ နာမ႐ူပံ၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱံ၊ တသၼာ န ပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နာမ႐ူပဧကတၱနာနတၱပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ေထရပဋိသႏၵဟနာပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တြံ ပန ပဋိသႏၵဟိႆသီ''တိ? ''အလံ၊ မဟာရာဇ၊ ကႎ ေတ ေတန ပုစၧိေတန၊ နႏု မယာ ပဋိကေစၥဝ အကၡာတံ 'သေစ၊ မဟာရာဇ၊ သဥပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ ပဋိသႏၵဟိႆာမိ၊ သေစ အႏုပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ အဓိကာရံ ကေရယ်။ ရာဇာ တုေ႒ာ အဓိကာရံ ဒေဒယ်၊ ေသာ ေတန အဓိကာေရန ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ သမပၸိေတာ သမဂႋဘူေတာ ပရိစေရယ်၊ ေသာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၉) ေစ ဇနႆ အာေရာေစယ် 'န ေမ ရာဇာ ကိၪၥိ ပဋိကေရာတီ' တိ။ ကႎ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ယုတၱကာရီ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကႎ ေတ ေတန ပုစၧိေတန၊ နႏု မယာ ပဋိကေစၥဝ အကၡာတံ 'သေစ သဥပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ ပဋိသႏၵဟိႆာမိ၊ သေစ အႏုပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေထရပဋိသႏၵဟနာပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ နာမ႐ူပပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'နာမ႐ူပ'ႏၲိ၊ တတၳ ကတမံ နာမံ၊ ကတမံ ႐ူပ''ႏၲိ။ ''ယံ တတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ၾသဠာရိကံ၊ ဧတံ ႐ူပံ၊ ေယ တတၳ သုခုမာ စိတၱေစတသိကာ ဓမၼာ၊ ဧတံ နာမ''ႏၲိ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန နာမံ ေယဝ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ႐ူပံ ေယဝ ဝါ''တိ? ''အညမညဴပနိႆိတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေတ ဓမၼာ ဧကေတာဝ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋိယာ ကလလံ န ဘေဝယ်၊ အ႑မၸိ န ဘေဝယ်၊ ယၪၥ တတၳ ကလလံ၊ ယၪၥ အ႑ံ၊ ဥေဘာေပေတ အညမညဴပနိႆိတာ၊ ဧကေတာဝ ေနသံ ဥပၸတၱိ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တတၳ နာမံ န ဘေဝယ်၊ ႐ူပမၸိ န ဘေဝယ်၊ ယေၪၥဝ တတၳ နာမံ၊ ယေၪၥဝ ႐ူပံ၊ ဥေဘာေပေတ အညမညဴပနိႆိတာ၊ ဧကေတာဝ ေနသံ ဥပၸတၱိ ေဟာတိ။ ဧဝေမတံ ဒီဃမဒၶါနံ သႏၶာဝိတ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နာမ႐ူပပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ အဒၶါနပေဥႇာ
 ၉။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ဒီဃမဒၶါန'ႏၲိ၊ ကိေမတံ အဒၶါနံ နာမာ''တိ? ''အတီေတာ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါ၊ အနာဂေတာ အဒၶါ၊ ပစၥဳပၸေႏၷာ အဒၶါ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သေဗၺ အဒၶါ အတၳီ''တိ? ''ေကာစိ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅ဝ၊ အဒၶါ အတၳိ၊ ေကာစိ နတၳီ''တိ။ ''ကတေမာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ၊ ကတေမာ နတၳီ''တိ? ''ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သခၤါရာ အတီတာ ဝိဂတာ နိ႐ုဒၶါ ဝိပရိဏတာ၊ ေသာ အဒၶါ နတၳိ၊ ေယ ဓမၼာ ဝိပါကာ၊ ေယ စ ဝိပါကဓမၼဓမၼာ၊ ေယ စ အညၾတ ပဋိသႏၶႎ ေဒႏၲိ၊ ေသာ အဒၶါ အတၳိ။ ေယ သတၱာ ကာလကၤတာ အညၾတ ဥပၸႏၷာ၊ ေသာ စ အဒၶါ အတၳိ။ ေယ သတၱာ ကာလကၤတာ အညၾတ အႏုပၸႏၷာ၊ ေသာ အဒၶါ နတၳိ။ ေယ စ သတၱာ ပရိနိဗၺဳတာ၊ ေသာ စ အဒၶါ နတၳိ ပရိနိဗၺဳတတၱာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အဒၶါနပေဥႇာ နဝေမာ။
အဒၶါနဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ နဝ ပဥႇာ။
၃။ ဝိစာရဝေဂၢါ
၁။ အဒၶါနမူလပေဥႇာ
 ၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၁) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတီတႆ အဒၶါနႆ ကႎ မူလံ၊ အနာဂတႆ အဒၶါနႆ ကႎ မူလံ၊ ပစၥဳပၸႏၷႆ အဒၶါနႆ ကႎ မူလ''ႏၲိ? ''အတီတႆ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆ အနာဂတႆ စ အဒၶါနႆ ပစၥဳပၸႏၷႆ စ အဒၶါနႆ အဝိဇၨာ မူလံ။ အဝိဇၨာပစၥယာ သခၤါရာ၊ သခၤါရပစၥယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစၥယာ နာမ႐ူပံ၊ နာမ႐ူပပစၥယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစၥယာ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေဝဒနာ၊ ေဝဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစၥယာ ဘေဝါ၊ ဘဝပစၥယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစၥယာ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ အဒၶါနႆ [မူကြဲ-ဒုကၡကၡႏၶႆ အဒၶါနႆ (သီ၊)] ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အဒၶါနမူလပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ပုရိမေကာဋိပေဥႇာ
 ၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ'တိ၊ တႆ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပရိတၱံ [မူကြဲ-ပရိပကၠံ (က၊)] ဗီဇံ ပထဝိယံ နိကၡိေပယ်၊ တေတာ အကၤုေရာ ဥ႒ဟိတြာ အႏုပုေဗၺန ဝုၯႎ ဝိ႐ူဠႇႎ ေဝပုလႅံ အာပဇၨိတြာ ဖလံ ဒေဒယ်။ တေတာ ဗီဇံ ဂေဟတြာ ပုန ေရာေပယ်၊ တေတာပိ အကၤုေရာ ဥ႒ဟိတြာ အႏုပုေဗၺန ဝုၯႎ ဝိ႐ူဠႇႎ ေဝပုလႅံ အာပဇၨိတြာ ဖလံ ဒေဒယ်။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ''တိ? ''နတၳိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋိယာ အ႑ံ ဘေဝယ်၊ အ႑ေတာ ကုကၠဳဋီ ကုကၠဳဋိယာ အ႑ႏၲိ။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ''တိ? ''နတၳိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၂) ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ေထေရာ ပထဝိယာ စကၠံ လိခိတြာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစ ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမႆ စကၠႆ အေႏၲာ''တိ? ''နတၳိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမာနိ စကၠာနိ ဝုတၱာနိ ဘဂဝတာ 'စကၡဳၪၥ ပဋိစၥ ႐ူေပ စ ဥပၸဇၨတိ စကၡဳဝိညာဏံ၊ တိဏၰံ သဂၤတိ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေဝဒနာ၊ ေဝဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစၥယာ ကမၼံ၊ ကမၼေတာ ပုန စကၡဳံ ဇာယတီ'တိ။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ''တိ? ''နတၳိ ဘေႏၲ''တိ။
 '''ေသာတၪၥ ပဋိစၥ သေဒၵ စ။ ပ ။ မနၪၥ ပဋိစၥ ဓေမၼ စ ဥပၸဇၨတိ မေနာဝိညာဏံ၊ တိဏၰံ သဂၤတိ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေဝဒနာ၊ ေဝဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစၥယာ ကမၼံ၊ ကမၼေတာ ပုန မေနာ ဇာယတီ'တိ။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ''တိ? ''နတၳိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပုရိမေကာဋိပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ေကာဋိပညာယနပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ'တိ၊ ကတမာ စ သာ ပုရိမာ ေကာဋီ''တိ? ''ေယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတီေတာ အဒၶါ၊ ဧသာ ပုရိမာ ေကာဋီ''တိ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ'တိ၊ ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ''တိ? ''ကာစိ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာယတိ၊ ကာစိ န ပညာယတီ''တိ။ ''ကတမာ၊ ဘေႏၲ၊ ပညာယတိ၊ ကတမာ န ပညာယတီ''တိ? ''ဣေတာ ပုေဗၺ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺန သဗၺံ သဗၺထာ သဗၺံ အဝိဇၨာ နာေဟာသီတိ ဧသာ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတိ၊ ယံ အဟုတြာ သေမ႓ာတိ၊ ဟုတြာ ပဋိဝိဂစၧတိ၊ ဧသပ ပုရိမာ ေကာဋိ ပညာယတီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ အဟုတြာ သေမ႓ာတိ၊ ဟုတြာ ပဋိဝိဂစၧတိ၊ နႏု တံ ဥဘေတာ ဆိႏၷံ အတၳံ ဂစၧတီ''တိ? ''ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဘေတာ ဆိႏၷံ အတၳံ ဂစၧတိ၊ ဥဘေတာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၃) ဆိႏၷာ သကၠာ ဝေၯတု''ႏၲိ? ''အာမ၊ သာပိ သကၠာ ဝေၯတု''ႏၲိ။''နာဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဧတံ ပုစၧာမိ ေကာဋိေတာ သကၠာ ဝေၯတု''ႏၲိ? ''အာမ သကၠာ ဝေၯတု''ႏၲိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ေထေရာ တႆ ႐ုကၡဴပမံ အကာသိ၊ ခႏၶာ စ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ ဗီဇာနီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေကာဋိပညာယနပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ သခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ
 ၄။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ ဇာယႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ သခၤါရာ၊ ေယ ဇာယႏၲီ''တိ။ ''ကတေမ ေတ၊ ဘေႏၲ''တိ? ''စကၡဳသၼိၪၥ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ႐ူေပသု စ စကၡဳဝိညာဏံ ေဟာတိ၊ စကၡဳဝိညာေဏ သတိ စကၡဳသမၹေႆာ ေဟာတိ၊ စကၡဳသမၹေႆ သတိ ေဝဒနာ ေဟာတိ၊ ေဝဒနာယ သတိ တဏွာ ေဟာတိ၊ တဏွာယ သတိ ဥပါဒါနံ ေဟာတိ၊ ဥပါဒါေန သတိ ဘေဝါ ေဟာတိ၊ ဘေဝ သတိ ဇာတိ ေဟာတိ၊ ဇာတိယာ သတိ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ သမ႓ဝႏၲိ၊ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ သမုဒေယာ ေဟာတိ။ စကၡဳသၼိၪၥ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အသတိ ႐ူေပသု စ အသတိ စကၡဳဝိညာဏံ န ေဟာတိ၊ စကၡဳဝိညာေဏ အသတိ စကၡဳသမၹေႆာ န ေဟာတိ၊ စကၡဳသမၹေႆ အသတိ ေဝဒနာ န ေဟာတိ၊ ေဝဒနာယ အသတိ တဏွာ န ေဟာတိ၊ တဏွာယ အသတိ ဥပါဒါနံ န ေဟာတိ၊ ဥပါဒါေန အသတိ ဘေဝါ န ေဟာတိ၊ ဘေဝ အသတိ ဇာတိ န ေဟာတိ၊ ဇာတိယာ အသတိ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ န ေဟာႏၲိ၊ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ နိေရာေဓါ ေဟာတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဘဝႏၲသခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ
 ၅။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၄) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲီ''တိ? ''နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒံ ေဂဟံ အဘဝႏၲံ ဇာတံ၊ ယတၳ တြံ နိသိေႏၷာသီ''တိ? ''နတၳိ ကိၪၥိ၊ ဘေႏၲ၊ ဣဓ အဘဝႏၲံ ဇာတံ၊ ဘဝႏၲံ ေယဝ ဇာတံ၊ ဣမာနိ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ဒါ႐ူနိ ဝေန အေဟသုံ၊ အယၪၥ မတၱိကာ ပထဝိယံ အေဟာသိ၊ ဣတၳီနၪၥ ပုရိသာနၪၥ တေဇၨန ဝါယာေမန ဧဝမိဒံ ေဂဟံ နိဗၺတၱ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဗီဇဂါမဘူတဂါမာ ပထဝိယံ နိကၡိတၱာ အႏုပုေဗၺန ဝုၯႎ ဝိ႐ူဠႇႎ ေဝပုလႅံ အာပဇၨမာနာ ပုပၹာနိ စ ဖလာနိ စ ဒေဒယ်ဳံ၊ န ေတ ႐ုကၡာ အဘဝႏၲာ ဇာတာ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေတ ႐ုကၡာ ဇာတာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေတ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ႓ကာေရာ ပထဝိယာ မတၱိကံ ဥဒၶရိတြာ နာနာဘာဇနာနိ ကေရာတိ၊ န တာနိ ဘာဇနာနိ အဘဝႏၲာနိ ဇာတာနိ၊ ဘဝႏၲာနိ ေယဝ ဇာတာနိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဏာယ ပတၱံ န သိယာ၊ စမၼံ န သိယာ၊ ေဒါဏိ န သိယာ၊ ဒေ႑ာ န သိယာ၊ ဥပဝီေဏာ န သိယာ၊ တႏၲိေယာ န သိယုံ၊ ေကာေဏာ န သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ န သိယာ၊ ဇာေယယ် သေဒၵါ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဏာယ ပတၱံ သိယာ၊ စမၼံ သိယာ၊ ေဒါဏိ သိယာ၊ ဒေ႑ာ သိယာ၊ ဥပဝီေဏာ သိယာ၊ တႏၲိေယာ သိယုံ၊ ေကာေဏာ သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ သိယာ၊ ဇာေယယ် သေဒၵါ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အရဏိ န သိယာ၊ အရဏိေပါတေကာ န သိယာ၊ အရဏိေယာတၱကံ န သိယာ၊ ဥတၱရာရဏိ န (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၅) သိယာ၊ ေစာဠကံ န သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ န သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဏိ သိယာ၊ အရဏိေပါတေကာ သိယာ၊ အရဏိေယာတၱကံ သိယာ၊ ဥတၱရာရဏိ သိယာ၊ ေစာဠကံ သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိ န သိယာ၊ အာတေပါ န သိယာ၊ ေဂါမယံ န သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိ သိယာ၊ အာတေပါ သိယာ၊ ေဂါမယံ သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ န သိယာ၊ အာဘာ န သိယာ၊ မုခံ န သိယာ၊ ဇာေယယ် အတၱာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ သိယာ၊ အာဘာ သိယာ၊ မုခံ သိယာ၊ ဇာေယယ် အတၱာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဘဝႏၲသခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ေဝဒဂူပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တီ''တိ? ''ေကာ ပေနသ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒဂူ နာမာ''တိ? ''ေယာ၊ ဘေႏၲ၊ အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝါ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ ေသာေတန သဒၵံ သုဏာတိ၊ ဃာေနန ဂႏၶံ ဃာယတိ၊ ဇိဝွါယ ရသံ သာယတိ၊ ကာေယန ေဖာ႒ဗၺံ ဖုသတိ၊ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတိ၊ ယထာ မယံ ဣဓ ပါသာေဒ နိသိႏၷာ ေယန ေယန ဝါတပါေနန ဣေစၧယ်ာမ ပႆိတုံ၊ ေတန ေတန ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ပုရတၳိေမနပိ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ပစၧိေမနပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၆) ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ဥတၱေရနပိ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ဒကၡိေဏနပိ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ အယံ အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝါ ေယန ေယန ဒြါေရန ဣစၧတိ ပႆိတုံ၊ ေတန ေတန ဒြါေရန ပႆတီ''တိ။
 ေထေရာ အာဟ ''ပၪၥဒြါရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဏိႆာမိ၊ တံ သုေဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိကေရာဟိ၊ ယဒိ အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝါ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ ယထာ မယံ ဣဓ ပါသာေဒ နိသိႏၷာ ေယန ေယန ဝါတပါေနန ဣေစၧယ်ာမ ပႆိတုံ၊ ေတန ေတန ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ပုရတၳိေမနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ပစၧိေမနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ဥတၱေရနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ဒကၡိေဏနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ဧဝေမေတန အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝန ေသာေတနပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ ဃာေနနပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ ဇိဝွါယပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ ကာေယနပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ မနသာပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ စကၡဳနာပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ ဃာေနနပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ ဇိဝွါယပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ ကာေယနပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ မနသာပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ စကၡဳနာပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ ေသာေတနပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ ဇိဝွါယပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ ကာေယနပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ မနသာပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ စကၡဳနာပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ ေသာေတနပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ ဃာေနနပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ ကာေယနပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ မနသာပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ စကၡဳနာပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ ေသာေတနပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ ဃာေနနပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ ဇိဝွါယပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ မနသာပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ စကၡဳနာပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ေသာေတနပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ဃာေနနပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ဇိဝွါယပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ကာေယနပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺ''ႏၲိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။
 ''န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မယံ ဣဓ ပါသာေဒ နိသိႏၷာ ဣေမသု ဇာလဝါတပါေနသု ဥဂၣါဋိေတသု မဟေႏၲန အာကာေသန ဗဟိမုခါ သု႒ဳတရံ ႐ူပံ ပႆာမ၊ ဧဝေမေတန အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝနာပိ စကၡဳဒြါေရသု ဥဂၣါဋိေတသု မဟေႏၲန အာကာေသန သု႒ဳတရံ ႐ူပံ ပႆိတဗၺံ၊ ေသာေတသု ဥဂၣါဋိေတသု။ ပ ။ ဃာေန (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၇) ဥဂၣါဋိေတ။ ပ ။ ဇိဝွါယ ဥဂၣါဋိတာယ။ ပ ။ ကာေယ ဥဂၣါဋိေတ မဟေႏၲန အာကာေသန သု႒ဳတရံ သေဒၵါ ေသာတေဗၺာ၊ ဂေႏၶာ ဃာယိတေဗၺာ၊ ရေသာ သာယိတေဗၺာ၊ ေဖာ႒ေဗၺာ ဖုသိတေဗၺာ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။
 ''န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒိေႏၷာ နိကၡမိတြာ ဗဟိဒြါရေကာ႒ေက တိေ႒ယ်၊ ဇာနာသိ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ 'အယံ ဒိေႏၷာ နိကၡမိတြာ ဗဟိဒြါရေကာ႒ေက ဌိေတာ'''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမီ''တိ။ ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒိေႏၷာ အေႏၲာ ပဝိသိတြာ တဝ ပုရေတာ တိေ႒ယ်၊ ဇာနာသိ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ 'အယံ ဒိေႏၷာ အေႏၲာ ပဝိသိတြာ မမ ပုရေတာ ဌိေတာ'''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဗ႓ႏၲေရ ေသာ ဇီေဝါ ဇိဝွါယ ရေသ နိကၡိေတၱ ဇာေနယ် အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ာ''တိ။ ''ေတ ရေသ အေႏၲာ ပဝိေ႒ ဇာေနယ် အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ''တိ။ ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။
 ''န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ မဓုဃဋသတံ အာဟရာေပတြာ မဓုေဒါဏႎ ပူရာေပတြာ ပုရိသႆ မုခံ ပိဒဟိတြာ [မူကြဲ-ပိဒဟိတြာဝ (က၊)] မဓုေဒါဏိယာ ပကၡိေပယ်၊ ဇာေနယ်၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ပုရိေသာ မဓုံ သမၸႏၷံ ဝါ န သမၸႏၷံ ဝါ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ။ ''န ဟိ တႆ၊ ဘေႏၲ၊ မုေခ မဓု ပဝိ႒''ႏၲိ။
 ''န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမ''ႏၲိ။ ''နာဟံ ပဋိဗေလာ တယာ ဝါဒိနာ သဒၶႎ သလႅပိတုံ၊ သာဓု၊ ဘေႏၲ၊ အတၳံ ဇေပၸဟီ''တိ။
 ေထေရာ အဘိဓမၼသံယုတၱာယ ကထာယ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ သညာေပသိ -- ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ စကၡဳၪၥ ပဋိစၥ ႐ူေပ စ ဥပၸဇၨတိ စကၡဳဝိညာဏံ၊ တံသဟဇာတာ ဖေႆာ ေဝဒနာ သညာ ေစတနာ ဧကဂၢတာ ဇီဝိတိႁႏၵိယံ မနသိကာေရာတိ ဧဝေမေတ ဓမၼာ ပစၥယေတာ ဇာယႏၲိ၊ န ေဟတၳ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တိ၊ ေသာတၪၥ ပဋိစၥ သေဒၵ စ။ ပ ။ မနၪၥ ပဋိစၥ ဓေမၼ စ ဥပၸဇၨတိ မေနာဝိညာဏံ၊ တံသဟဇာတာ ဖေႆာ ေဝဒနာ သညာ ေစတနာ ဧကဂၢတာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၈) ဇီဝိတိႁႏၵိယံ မနသိကာေရာတိ ဧဝေမေတ ဓမၼာ ပစၥယေတာ ဇာယႏၲိ၊ န ေဟတၳ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေဝဒဂူပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ စကၡဳဝိညာဏာဒိပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ''တိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပဌမံ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏံ၊ ဥဒါဟု မေနာဝိညာဏံ ပဌမံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ စကၡဳဝိညာဏ''ႏၲိ? ''ပဌမံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏ''ႏၲိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ ဥဒါဟု မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟီ''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ''တိ? ''နိႏၷတၱာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဒြါရတၱာ စ စိဏၰတၱာ စ သမုဒါစရိတတၱာ စာ''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိႏၷတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ? ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒေဝ ဝႆေႏၲ ကတေမန ဥဒကံ ဂေစၧယ်ာ''တိ? ''ေယန၊ ဘေႏၲ၊ နိႏၷံ၊ ေတန ဂေစၧယ်ာ''တိ။ ''အထာပေရန သမေယန ေဒေဝါ ဝေႆယ်၊ ကတေမန တံ ဥဒကံ ဂေစၧယ်ာ''တိ။ ''ေယန၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိမံ ဥဒကံ ဂတံ၊ တမၸိ ေတန ဂေစၧယ်ာ''တိ။
 ''ကႎ ႏုံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမံ ဥဒကံ ပစၧိမံ ဥဒကံ အာဏာေပတိ 'ေယနာဟံ ဂစၧာမိ၊ တြမၸိ ေတန ဂစၧာဟီ'တိ၊ ပစၧိမံ ဝါ ဥဒကံ ပုရိမံ ဥဒကံ အာဏာေပတိ 'ေယန တြံ ဂစၧိႆသိ၊ အဟမၸိ ေတန ဂစၧိႆာမီ'''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အနာလာေပါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၅၉) ေတသံ အညမေညဟိ၊ နိႏၷတၱာ ဂစၧႏၲီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိႏၷတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ နိႏၷတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ'''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒြါရတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ? အေပပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ပစၥႏၲိမံ နဂရံ အႆ ဒဠႇပါကာရေတာရဏံ ဧကဒြါရံ၊ တေတာ ပုရိေသာ နိကၡမိတုကာေမာ ဘေဝယ်၊ ကတေမန နိကၡေမယ်ာ''တိ? ''ဒြါေရန၊ ဘေႏၲ၊ နိကၡေမယ်ာ''တိ။ ''အထာပေရာ ပုရိေသာ နိကၡမိတုကာေမာ ဘေဝယ်၊ ကတေမန ေသာ နိကၡေမယ်ာ''တိ? ''ေယန၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေမာ ပုရိေသာ နိကၡေႏၲာ၊ ေသာပိ ေတန နိကၡေမယ်ာ''တိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေမာ ပုရိေသာ ပစၧိမံ ပုရိသံ အာဏာေပတိ 'ေယနာဟံ ဂစၧာမိ၊ တြမၸိ ေတန ဂစၧာဟီ'တိ၊ ပစၧိေမာ ဝါ ပုရိေသာ ပုရိမံ ပုရိသံ အာဏာေပတိ 'ေယန တြံ ဂစၧိႆသိ၊ အဟမၸိ ေတန ဂစၧိႆာမီ'တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ ဒြါရတၱာ ဂစၧႏၲီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒြါရတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ ဒြါရတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ စိဏၰတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ?ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဌမံ ဧကံ သကဋံ ဂေစၧယ်၊ အထ ဒုတိယံ သကဋံ ကတေမန ဂေစၧယ်ာ''တိ? ''ေယန၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိမံ သကဋံ ဂတံ၊ တမၸိ ေတန ဂေစၧယ်ာ''တိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမံ သကဋံ ပစၧိမံ သကဋံ အာဏာေပတိ 'ေယနာဟံ ဂစၧာမိ၊ တြမၸိ ေတန ဂစၧာဟီ'တိ၊ ပစၧိမံ ဝါ သကဋံ ပုရိမံ သကဋံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆ဝ) အာဏာေပတိ 'ေယန တြံ ဂစၧိႆသိ၊ အဟမၸိ ေတန ဂစၧိႆာမီ'''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ စိဏၰတၱာ ဂစၧႏၲီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စိဏၰတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ စိဏၰတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သမုဒါစရိတတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ? ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မုဒၵါဂဏနာသခ်ၤာေလခါသိပၸ႒ာေနသု အာဒိကမၼိကႆ ဒႏၶာယနာ ဘဝတိ၊ အထာပေရန သမေယန နိသမၼကိရိယာယ သမုဒါစရိတတၱာ အဒႏၶာယနာ ဘဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒါစရိတတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ သမုဒါစရိတတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ ေသာတဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီတိ။ ပ ။ ယတၳ ဃာနဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ။ ပ ။ ယတၳ ဇိဝွါဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ ။ ပ ။ ယတၳ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတၳ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ''တိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပဌမံ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏံ၊ ဥဒါဟု မေနာဝိညာဏံ ပဌမံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ ကာယဝိညာဏ''ႏၲိ? ''ကာယဝိညာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဌမံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏ''ႏၲိ။
 ''ကႎ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊။ ပ ။ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ သမုဒါစရိတတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
စကၡဳဝိညာဏာဒိပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ဖႆလကၡဏပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၁) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ မေနာဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ဖေႆာပိ ေဝဒနာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတၳ မေနာဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ဖေႆာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ေဝဒနာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ သညာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ေစတနာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ဝိတေကၠာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ဝိစာေရာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ သေဗၺပိ ဖႆပၸမုခါ ဓမၼာ တတၳ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡေဏာ ဖေႆာ''တိ? ''ဖုသနလကၡေဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ဖေႆာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ ေမ႑ာ ယုေဇၩယ်ဳံ၊ ေတသု ယထာ ဧေကာ ေမေ႑ာ၊ ဧဝံ စကၡဳ ဒ႒ဗၺံ ယထာ ဒုတိေယာ ေမေ႑ာ၊ ဧဝံ ႐ူပံ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ေတသံ သႏၷိပါေတာ၊ ဧဝံ ဖေႆာ ဒ႒ေဗၺာ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ ပါဏီ ဝေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသု ယထာ ဧေကာ ပါဏိ၊ ဧဝံ စကၡဳ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ဒုတိေယာ ပါဏိ၊ ဧဝံ ႐ူပံ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ေတသံ သႏၷိပါေတာ၊ ဧဝံ ဖေႆာ ဒ႒ေဗၺာ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သမၼာ ဝေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသု ယထာ ဧေကာ သေမၼာ၊ ဧဝံ စကၡဳ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ဒုတိေယာ သေမၼာ၊ ဧဝံ ႐ူပံ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ေတသံ သႏၷိပါေတာ၊ ဧဝံ ဖေႆာ ဒ႒ေဗၺာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဖႆလကၡဏပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ေဝဒနာလကၡဏပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏာ ေဝဒနာ''တိ? ''ေဝဒယိတလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒနာ အႏုဘဝနလကၡဏာ စာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ အဓိကာရံ ကေရယ်၊ တႆ ရာဇာ တုေ႒ာ အဓိကာရံ ဒေဒယ်၊ ေသာ ေတန အဓိကာေရန ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ သမပၸိေတာ သမဂႋဘူေတာ ပရိစေရယ်၊ တႆ ဧဝမႆ 'မယာ ေခါ ပုေဗၺ ရေညာ အဓိကာေရာ ကေတာ၊ တႆ ေမ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၂) တုေ႒ာ အဓိကာရံ အဒါသိ၊ သြာဟံ တေတာနိဒါနံ ဣမံ ဧဝ႐ူပံ ေဝဒနံ ေဝဒယာမီ'တိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ကုသလံ ကမၼံ ကတြာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတႎ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပေဇၨယ်၊ ေသာ စ တတၳ ဒိေဗၺဟိ ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ သမပၸိေတာ သမဂႋဘူေတာ ပရိစေရယ်၊ တႆ ဧဝမႆ 'သြာဟံ ေခါ ပုေဗၺ ကုသလံ ကမၼံ အကာသႎ၊ ေသာဟံ တေတာနိဒါနံ ဣမံ ဧဝ႐ူပံ ေဝဒနံ ေဝဒယာမီ'တိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒယိတလကၡဏာ ေဝဒနာ အႏုဘဝနလကၡဏာ စာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေဝဒနာလကၡဏပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ သညာလကၡဏပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏာ သညာ''တိ? ''သၪၨာနနလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သညာ။ ကႎ သၪၨာနာတိ? နီလမၸိ သၪၨာနာတိ၊ ပီတမၸိ သၪၨာနာတိ၊ ေလာဟိတမၸိ သၪၨာနာတိ၊ ၾသဒါတမၸိ သၪၨာနာတိ၊ မၪၨိ႒မၸိ [မူကြဲ-မေၪၨ႒မၸိ (သီ၊ ပီ၊)] သၪၨာနာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သၪၨာနနလကၡဏာ သညာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ဘ႑ာဂါရိေကာ ဘ႑ာဂါရံ ပဝိသိတြာ နီလပီတေလာဟိေတာဒါတမၪၨိ႒ာနိ [မူကြဲ-မေၪၨ႒ာနိ (သီ၊ ပီ၊)] ရာဇေဘာဂါနိ ႐ူပါနိ ပႆိတြာ သၪၨာနာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သၪၨာနနလကၡဏာ သညာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သညာလကၡဏပေဥႇာ ဒသေမာ။
၁၁။ ေစတနာလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၁။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏာ ေစတနာ''တိ? ''ေစတယိတလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ေစတနာ အဘိသခၤရဏလကၡဏာ စာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၃) ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ဝိသံ အဘိသခၤရိတြာ အတၱနာ စ ပိေဝယ်၊ ပေရ စ ပါေယယ်၊ ေသာ အတၱနာပိ ဒုကၡိေတာ ဘေဝယ်၊ ပေရပိ ဒုကၡိတာ ဘေဝယ်ဳံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ပုဂၢေလာ အကုသလံ ကမၼံ ေစတနာယ ေစတယိတြာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတႎ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပေဇၨယ်။ ေယပိ တႆ အႏုသိကၡႏၲိ၊ ေတပိ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတႎ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇၨႏၲိ။
 ''ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ သပၸိနဝနီတေတလမဓုဖာဏိတံ ဧကဇၩံ အဘိသခၤရိတြာ အတၱနာ စ ပိေဝယ်၊ ပေရ စ ပါေယယ်၊ ေသာ အတၱနာ သုခိေတာ ဘေဝယ်၊ ပေရပိ သုခိတာ ဘေဝယ်ဳံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ပုဂၢေလာ ကုသလံ ကမၼံ ေစတနာယ ေစတယိတြာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတႎ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပဇၨတိ။ ေယပိ တႆ အႏုသိကၡႏၲိ၊ ေတပိ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတႎ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပဇၨႏၲိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေစတယိတလကၡဏာ ေစတနာ အဘိသခၤရဏလကၡဏာ စာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေစတနာလကၡဏပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။
၁၂။ ဝိညာဏလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡဏံ ဝိညာဏ''ႏၲိ? ''ဝိဇာနနလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညာဏ''ႏၲိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဂုတၱိေကာ မေဇၩ နဂရသိဃၤာဋေက နိသိေႏၷာ ပေႆယ် ပုရတၳိမဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ၊ ပေႆယ် ဒကၡိဏဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ၊ ပေႆယ် ပစၧိမဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ၊ ပေႆယ် ဥတၱရဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယၪၥ ပုရိေသာ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ေသာေတန သဒၵံ သုဏာတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ဃာေနန ဂႏၶံ ဃာယတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ဇိဝွါယ ရသံ သာယတိ၊ တံ ဝိညာေဏန (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၄) ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ကာေယန ေဖာ႒ဗၺံ ဖုသတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ၊ ယၪၥ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇာနနလကၡဏံ ဝိညာဏ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဝိညာဏလကၡဏပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။
၁၃။ ဝိတကၠလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡေဏာ ဝိတေကၠာ''တိ? ''အပၸနာလကၡေဏာ မဟာရာဇ၊ ဝိတေကၠာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝၯကီ သုပရိကမၼကတံ ဒါ႐ုံ သႏၶိသၼႎ အေပၸတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸနာလကၡေဏာ ဝိတေကၠာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဝိတကၠလကၡဏပေဥႇာ ေတရသေမာ။
၁၄။ ဝိစာရလကၡဏပေဥႇာ
 ၁၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎလကၡေဏာ ဝိစာေရာ''တိ? ''အႏုမဇၨနလကၡေဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစာေရာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကံသထာလံ အာေကာဋိတံ ပစၧာ အႏုရဝတိ အႏုသႏၵဟတိ [မူကြဲ-အႏုသဒၵါယတိ (က)] ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာေကာဋနာ၊ ဧဝံ ဝိတေကၠာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ အႏုရဝနာ [မူကြဲ-အႏုမဇၨနာ (က)] ဧဝံ ဝိစာေရာ ဒ႒ေဗၺာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဝိစာရလကၡဏပေဥႇာ စုဒၵသေမာ။
ဝိစာရဝေဂၢါ တတိေယာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ စုဒၵသ ပဥႇာ။
၄။ နိဗၺာနဝေဂၢါ
၁။ ဖႆာဒိဝိနိဗ႓ဳဇနပေဥႇာ
 ၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၅) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ ဣေမသံ ဓမၼာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ နာနာကရဏံ ပညာေပတုံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ အယံ ဝိတေကၠာ၊ အယံ ဝိစာေရာ'တိ''? ''န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမသံ ဓမၼာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ နာနာကရဏံ ပညာေပတုံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ အယံ ဝိတေကၠာ၊ အယံ ဝိစာေရာ'''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ သူေဒါ အရသံ ဝါ ရသံ ဝါ [မူကြဲ-ယူသံ ဝါ ရသံ ဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကေရယ်၊ ေသာ တတၳ ဒဓိမၸိ ပကၡိေပယ်၊ ေလာဏမၸိ ပကၡိေပယ်၊ သိဂႋေဝရမၸိ ပကၡိေပယ်၊ ဇီရကမၸိ ပကၡိေပယ်၊ မရိစမၸိ ပကၡိေပယ်၊ အညာနိပိ ပကာရာနိ ပကၡိေပယ်၊ တေမနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ 'ဒဓိႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ ေလာဏႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ သိဂႋေဝရႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ ဇီရကႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ မရိစႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ သေဗၺသံ ေမ ပကၡိတၱာနံ ရသံ အာဟရာ'တိ။ သကၠာ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ရသာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ရသံ အာဟရိတုံ အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သကၠာ ေတသံ ရသာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ရသံ အာဟရိတုံ အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ၊ အပိ စ ေခါ ပန သေကန သေကန လကၡေဏန ဥပ႒ဟႏၲီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န သကၠာ ဣေမသံ ဓမၼာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ နာနာကရဏံ ပညာေပတုံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ အယံ ဝိတေကၠာ၊ အယံ ဝိစာေရာ'တိ၊ အပိ စ ေခါ ပန သေကန သေကန လကၡေဏန ဥပ႒ဟႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဖႆာဒိဝိနိဗ႓ဳဇနပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ နာဂေသနပေဥႇာ
 ၂။ ေထေရာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၆) အာဟ ''ေလာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၡဳဝိေညယ်''ႏၲိ။ ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ စကၡဳဝိေညယ်''ႏၲိ။ ''သု႒ဳ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာနာဟီ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဇိဝွါဝိေညယ်''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိဝွါဝိေညယ်''ႏၲိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺံ ေလာဏံ ဇိဝွါယ ဝိဇာနာတီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺံ ေလာဏံ ဇိဝွါယ ဝိဇာနာတိ''။
 ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺံ ေလာဏံ ဇိဝွါယ ဝိဇာနာတိ၊ ကိႆ ပန တံ သကေဋဟိ ဗလီဗဒၵါ [မူကြဲ-ဗလိဗဒၵါ (သီ၊ ပီ၊)] အာဟရႏၲိ၊ နႏု ေလာဏေမဝ အာဟရိတဗၺ''ႏၲိ? ''န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဏေမဝ အာဟရိတုံ ဧကေတာဘာဝဂတာ ဧေတ ဓမၼာ ေဂါစရနာနတၱဂတာ ေလာဏံ ဂ႐ုဘာေဝါ စာတိ။ သကၠာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဏံ တုလာယ တုလယိတု''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သကၠာ''တိ။ ''န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဏံ တုလာယ တုလယိတုံ၊ ဂ႐ုဘာေဝါ တုလာယ တုလိယတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နာဂေသနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ပၪၥာယတနကမၼနိဗၺတၱပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယာနိမာနိ ပၪၥာယတနာနိ၊ ကႎ ႏု တာနိ နာနာကေမၼဟိ နိဗၺတၱာနိ၊ ဥဒါဟု ဧေကန ကေမၼနာ''တိ? ''နာနာကေမၼဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺတၱာနိ၊ န ဧေကန ကေမၼနာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကသၼႎ ေခေတၱ နာနာဗီဇာနိ ဝေပၸယ်ဳံ၊ ေတသံ နာနာဗီဇာနံ နာနာဖလာနိ နိဗၺေတၱယ်ဳ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ နိဗၺေတၱယ်ဳ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာနိ ယာနိ ပၪၥာယတနာနိ၊ တာနိ တာနိ နာနာကေမၼဟိ နိဗၺတၱာနိ၊ န ဧေကန ကေမၼနာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပၪၥာယတနကမၼနိဗၺတၱပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ကမၼနာနာကရဏပေဥႇာ
 ၄။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၇) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန မႏုႆာ န သေဗၺ သမကာ၊ အေည အပၸါယုကာ၊ အေည ဒီဃာယုကာ၊ အေည ဗဟြာဗာဓာ အေည အပၸါဗာဓာ၊ အေည ဒုဗၺဏၰာ၊ အေည ဝဏၰဝေႏၲာ၊ အေည အေပၸသကၡာ၊ အေည မေဟသကၡာ၊ အေည အပၸေဘာဂါ၊ အေည မဟာေဘာဂါ၊ အေည နီစကုလီနာ၊ အေည မဟာကုလီနာ၊ အေည ဒုပၸညာ၊ အေည ပညဝေႏၲာ''တိ?
 ေထေရာ အာဟ ''ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡာ န သေဗၺ သမကာ၊ အေည အမၺိလာ၊ အေည လဝဏာ၊ အေည တိတၱကာ၊ အေည ကဋဳကာ၊ အေည ကသာဝါ၊ အေည မဓုရာ''တိ? ''မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ဗီဇာနံ နာနာကရေဏနာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာနံ နာနာကရေဏန မႏုႆာ န သေဗၺ သမကာ၊ အေည အပၸါယုကာ၊ အေည ဒီဃာယုကာ၊ အေည ဗဟြာဗာဓာ၊ အေည အပၸါဗာဓာ၊ အေည ဒုဗၺဏၰာ၊ အေည ဝဏၰဝေႏၲာ၊ အေည အေပၸသကၡာ၊ အေည မေဟသကၡာ၊ အေည အပၸေဘာဂါ၊ အေည မဟာေဘာဂါ၊ အေည နီစကုလီနာ၊ အေည မဟာကုလီနာ၊ အေည ဒုပၸညာ၊ အေည ပညဝေႏၲာ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ -- 'ကမၼႆကာ၊ မာဏဝ၊ သတၱာ ကမၼဒါယာဒါ ကမၼေယာနီ ကမၼဗႏၶဴ ကမၼပၸဋိသရဏာ၊ ကမၼံ သေတၱ ဝိဘဇတိ ယဒိဒံ ဟီနပၸဏီတတာယာ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ကမၼနာနာကရဏပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဝါယာမကရဏပေဥႇာ
 ၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ကိႏၲိ ဣမံ ဒုကၡံ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အညၪၥ ဒုကၡံ ႏုပၸေဇၨယ်ာ'တိ။ ဧတဒတၳာ၊ မဟာရာဇ၊ အမွာကံ ပဗၺဇၨာ''တိ။ ''ကႎ ပဋိကေစၥဝ ဝါယမိေတန၊ နႏု သမၸေတၱ ကာေလ ဝါယမိတဗၺ''ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ ''သမၸေတၱ ကာေလ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ပိပါသိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ဥဒပါနံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ တဠာကံ ခဏာေပယ်ာသိ 'ပါနီယံ ပိဝိႆာမီ'တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸေတၱ ကာေလ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၈) ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ဗုဘုကၡိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ေခတၱံ ကသာေပယ်ာသိ၊ သာလႎ ေရာပါေပယ်ာသိ၊ ဓညံ အတိဟရာေပယ်ာသိ 'ဘတၱံ ဘုၪၨိႆာမီ'တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸေတၱ ကာေလ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတီတိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ ေတ သဂၤါေမာ ပစၥဳပ႒ိေတာ ဘေဝယ်၊ တဒါ တြံ ပရိခံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ ပါကာရံ ကာရာေပယ်ာသိ၊ ေဂါပုရံ ကာရာေပယ်ာသိ၊ အ႗ာလကံ ကာရာေပယ်ာသိ၊ ဓညံ အတိဟရာေပယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ဟတၳိသၼႎ သိေကၡယ်ာသိ၊ အႆသၼႎ သိေကၡယ်ာသိ၊ ရထသၼႎ သိေကၡယ်ာသိ၊ ဓႏုသၼႎ သိေကၡယ်ာသိ၊ ထ႐ုသၼႎ သိေကၡယ်ာသီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸေတၱ ကာေလ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတိ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ --
 '''ပဋိကေစၥဝ တံ ကယိရာ၊ ယံ ဇညာ ဟိတမတၱေနာ။
 န သာကဋိကစိႏၲာယ၊ မႏၲာ ဓီေရာ ပရကၠေမ။
 '''ယထာ သာကဋိေကာ မ႒ံ [မူကြဲ-နာမ (သီ၊ ပီ၊ က၊) သံ၊ နိ၊ ၁။၁ဝ၃]၊ သမံ ဟိတြာ မဟာပထံ။
 ဝိသမံ မဂၢမာ႐ုယွ၊ အကၡစၧိေႏၷာဝ စ်ာယတိ။
 '''ဧဝံ ဓမၼာ အပကၠမၼ၊ အဓမၼမႏုဝတၱိယ။
 မေႏၵာ မစၥဳ မုခံ ပေတၱာ၊ အကၡစၧိေႏၷာဝ စ်ာယတီ'''တိ [မူကြဲ-ေသာစတီတိ (သဗၺတၳ)]။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဝါယာမကရဏပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ေနရယိကဂၢိဥဏွဘာဝပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ပါကတိကအဂၢိေတာ ေနရယိေကာ အဂၢိ မဟာဘိတာပတေရာ ေဟာတိ၊ ခုဒၵေကာပိ ပါသာေဏာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၆၉) ပါကတိေက အဂၢိမွိ ပကၡိေတၱာ ဒိဝသမၸိ ပစၥမာေနာ [မူကြဲ-ဓမမာေနာ (သီ၊ ပီ၊)] န ဝိလယံ ဂစၧတိ၊ ကူဋာဂါရမေတၱာပိ ပါသာေဏာ ေနရယိကဂၢိမွိ ပကၡိေတၱာ ခေဏန ဝိလယံ ဂစၧတီ'တိ၊ ဧတံ ဝစနံ န သဒၵဟာမိ၊ ဧဝၪၥ ပန ဝေဒထ 'ေယ စ တတၳ ဥပၸႏၷာ သတၱာ၊ ေတ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ'တိ၊ တမၸိ ဝစနံ န သဒၵဟာမီ''တိ။
 ေထေရာ အာဟ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ တာ သႏၲိ မကရိနိေယာပိ သုသုမာရိနိေယာပိ ကစၧပိနိေယာပိ ေမာရိနိေယာပိ ကေပါတိနိေယာပိ၊ ကႎႏု တာ ကကၡဠာနိ ပါသာဏာနိ သကၡရာေယာ စ ခါဒႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ခါဒႏၲီ''တိ။ ''ကႎ ပန တာနိ တာသံ ကုစၧိယံ ေကာ႒ဗ႓ႏၲရဂတာနိ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ။ ''ေယာ ပန တာသံ ကုစၧိယံ ဂေဗ႓ာ၊ ေသာပိ ဝိလယံ ဂစၧတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ? ''မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼာဓိကေတန န ဝိလယံ ဂစၧတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာဓိကေတန ေနရယိကာ သတၱာ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'ေသာ န တာဝ ကာလံ ကေရာတိ၊ ယာဝ န တံ ပါပကမၼံ ဗ်ႏၲီေဟာတီ'''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ တာ သႏၲိ သီဟိနိေယာပိ ဗ်ဂၣိနိေယာပိ ဒီပိနိေယာပိ ကုကၠဳရိနိေယာပိ၊ ကႎႏု တာ ကကၡဠာနိ အ႒ိကာနိ မံသာနိ ခါဒႏၲီတိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ခါဒႏၲီ''တိ။ ''ကႎ ပန တာနိ တာသံ ကုစၧိယံ ေကာ႒ဗ႓ႏၲရဂတာနိ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ။ ''ေယာ ပန တာသံ ကုစၧိယံ ဂေဗ႓ာ၊ ေသာပိ ဝိလယံ ဂစၧတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ? ''မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼာဓိကေတန န ဝိလယံ ဂစၧတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာဓိကေတန ေနရယိကာ သတၱာ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ တာ သႏၲိ ေယာနကသုခုမာလိနိေယာပိ ခတၱိယသုခုမာလိနိေယာပိ ျဗာဟၼဏသုခုမာလိနိေယာပိ ဂဟပတိသုခုမာလိနိေယာပိ၊ ကႎႏု တာ ကကၡဠာနိ ခဇၨကာနိ မံသာနိ ခါဒႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ခါဒႏၲီ''တိ။ ''ကႎ ပန တာနိ တာသံ ကုစၧိယံ ေကာ႒ဗ႓ႏၲရဂတာနိ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ''တိ။ ''ေယာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇ဝ) ပန တာသံ ကုစၧိယံ ဂေဗ႓ာ ေသာပိ ဝိလယံ ဂစၧတီ''တိ? ''န ဟိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ။ ''မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼာဓိကေတန န ဝိလယံ ဂစၧတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာဓိကေတန ေနရယိကာ သတၱာ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- ''ေသာ န တာဝ ကာလံ ကေရာတိ၊ ယာဝ န တံ ပါပကမၼံ ဗ်ႏၲီေဟာတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေနရယိကဂၢိဥဏွဘာဝပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ပထဝိသႏၶာရကပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'အယံ မဟာ ပထဝီ ဥဒေက ပတိ႒ိတာ၊ ဥဒကံ ဝါေတ ပတိ႒ိတံ၊ ဝါေတာ အာကာေသ ပတိ႒ိေတာ'တိ၊ ဧတမၸိ ဝစနံ န သဒၵဟာမီ''တိ။ ေထေရာ ဓမၼကရေကန [မူကြဲ-ဓမၼကရေဏန (က၊)] ဥဒကံ ဂေဟတြာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ သညာေပသိ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ ဥဒကံ ဝါေတန အာဓာရိတံ၊ ဧဝံ တမၸိ ဥဒကံ ဝါေတန အာဓာရိတ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပထဝိသႏၶာရကပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ နိေရာဓနိဗၺာနပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန''ႏၲိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ နာဂေသန၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန''ႏၲိ? ''သေဗၺ ဗာလပုထုဇၨနာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇၩတၱိကဗာဟိေရ အာယတေန အဘိနႏၵႏၲိ အဘိဝဒႏၲိ အေဇၩာသာယ တိ႒ႏၲိ၊ ေတ ေတန ေသာေတန ဝုယွႏၲိ၊ န ပရိမုစၥႏၲိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရေဏန ေသာေကန ပရိေဒေဝန ဒုေကၡဟိ ေဒါမနေႆဟိ ဥပါယာေသဟိ န ပရိမုစၥႏၲိ ဒုကၡသၼာတိ ဝဒါမိ။ သုတဝါ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရိယသာဝေကာ အဇၩတၱိကဗာဟိေရ အာယတေန (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၁) နာဘိနႏၵတိ နာဘိဝဒတိ နာေဇၩာသာယ တိ႒တိ၊ တႆ တံ အနဘိနႏၵေတာ အနဘိဝဒေတာ အနေဇၩာသာယ တိ႒ေတာ တဏွာ နိ႐ုဇၩတိ၊ တဏွာနိေရာဓာ ဥပါဒါနနိေရာေဓါ၊ ဥပါဒါနနိေရာဓာ ဘဝနိေရာေဓါ၊ ဘဝနိေရာဓာ ဇာတိနိေရာေဓါ၊ ဇာတိနိေရာဓာ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ နိ႐ုဇၩႏၲိ၊ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ နိေရာေဓါ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နိေရာဓနိဗၺာနပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ နိဗၺာနလဘနပေဥႇာ
 ၉။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺဝ လဘႏၲိ နိဗၺာန''ႏၲိ? ''န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺဝ လဘႏၲိ နိဗၺာနံ၊ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာ ပဋိပေႏၷာ အဘိေညေယ် ဓေမၼ အဘိဇာနာတိ၊ ပရိေညေယ် ဓေမၼ ပရိဇာနာတိ၊ ပဟာတေဗၺ ဓေမၼ ပဇဟတိ၊ ဘာေဝတေဗၺ ဓေမၼ ဘာေဝတိ၊ သစၧိကာတေဗၺ ဓေမၼ သစၧိကေရာတိ၊ ေသာ လဘတိ နိဗၺာန''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နိဗၺာနလဘနပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ နိဗၺာနသုခဇာနနပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န လဘတိ နိဗၺာနံ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'သုခံ နိဗၺာန'''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ န လဘတိ နိဗၺာနံ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'သုခံ နိဗၺာန'''ႏၲိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အလဘေႏၲာ ဇာနာတိ 'သုခံ နိဗၺာန'''ႏၲိ? ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယသံ နစၧိႏၷာ ဟတၳပါဒါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၂၊ ဇာေနယ်ဳံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဒုကၡံ ဟတၳပါဒေစၧဒန'''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ဳ''ႏၲိ။ ''ကထံ ဇာေနယ်ဳ''ႏၲိ? ''အေညသံ၊ ဘေႏၲ၊ ဆိႏၷဟတၳပါဒါနံ ပရိေဒဝိတသဒၵံ သုတြာ ဇာနႏၲိ 'ဒုကၡံ ဟတၳပါဒေစၧဒန'''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယသံ ဒိ႒ံ နိဗၺာနံ၊ ေတသံ သဒၵံ သုတြာ ဇာနာတိ 'သုခံ နိဗၺာန'''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
နိဗၺာနသုခဇာနနပေဥႇာ ဒသေမာ။
နိဗၺာနဝေဂၢါ စတုေတၳာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။
၅။ ဗုဒၶဝေဂၢါ
၁။ ဗုဒၶႆ အတၳိနတၳိဘာဝပေဥႇာ
 ၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၃) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ တယာ ဒိေ႒ာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''အထ ေတ အာစရိေယဟိ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ဗုေဒၶါ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝတိ ဦဟာ နဒီ တယာ ဒိ႒ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''အထ ေတ ပိတရာ ဦဟာ နဒီ ဒိ႒ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ဦဟာ နဒီ''တိ။ ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ကိၪၥာပိ မယာ ဦဟာ နဒီ န ဒိ႒ာ၊ ပိတရာပိ ေမ ဦဟာ နဒီ န ဒိ႒ာ၊ အပိ စ အတၳိ ဦဟာ နဒီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ မယာ ဘဂဝါ န ဒိေ႒ာ၊ အာစရိေယဟိပိ ေမ ဘဂဝါ န ဒိေ႒ာ၊ အပိ စ အတၳိ ဘဂဝါ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဗုဒၶႆ အတၳိနတၳိဘာဝပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝပေဥႇာ
 ၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အႏုတၱေရာ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဒိ႒ပုဗၺံ ဇာနာသိ 'ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ'''တိ? ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယဟိ အဒိ႒ပုေဗၺာ မဟာသမုေဒၵါ၊ ဇာေနယ်ဳံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ မဟေႏၲာ ေခါ မဟာသမုေဒၵါ ဂမ႓ီေရာ အပၸေမေယ်ာ ဒုပၸရိေယာဂါေဟာ၊ ယတၳိမာ ပၪၥ မဟာနဒိေယာ သတတံ သမိတံ အေပၸႏၲိ၊ ေသယ်ထိဒံ၊ ဂဂၤါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ၊ ေနဝ တႆ ဦနတၱံ ဝါ ပူရတၱံ ဝါ ပညာယတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ဳ''ႏၲိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝေက မဟေႏၲ ပရိနိဗၺဳေတ ပႆိတြာ ဇာနာမိ 'ဘဂဝါ အႏုတၱေရာ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝဇာနနပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၄) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ ဇာနိတုံ 'ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ'''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဇာနိတုံ 'ဘဂဝါ အႏုတၱေရာ'''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ ဇာနိတုံ 'ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ'''တိ။ ''ဘူတပုဗၺံ၊ မဟာရာဇ၊ တိႆေတၳေရာ နာမ ေလခါစရိေယာ အေဟာသိ၊ ဗဟူနိ ဝႆာနိ အဗ႓တီတာနိ ကာလကၤတႆ ကထံ ေသာ ဉာယတီ''တိ။ ''ေလေခန ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဓမၼံ ပႆတိ၊ ေသာ ဘဂဝႏၲံ ပႆတိ၊ ဓေမၼာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒသိေတာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝဇာနနပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ဓမၼဒိ႒ပေဥႇာ
 ၄။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဓေမၼာ တယာ ဒိေ႒ာ''တိ။ ''ဗုဒၶေနတၱိယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶပညတၱိယာ ယာဝဇီဝံ သာဝေကဟိ ဝတၱိတဗၺ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဓမၼဒိ႒ပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ အသကၤမနပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ
 ၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာ''တိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စ၊ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပဒီပေတာ ပဒီပံ ပဒီေပယ်၊ ကႎႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒီေပါ ပဒီပမွာ သကၤေႏၲာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''အဘိဇာနာသိ ႏု၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဒဟရေကာ သေႏၲာ သိေလာကာစရိယႆ သႏၲိေက ကိၪၥိ သိေလာကံ ဂဟိတ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၅။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ သိေလာေကာ အာစရိယမွာ သကၤေႏၲာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာတိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အသကၤမနပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ေဝဒဂူပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တီ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''ပရမေတၳန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒဂူ ႏုပလဗ႓တီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေဝဒဂူပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ အညကာယသကၤမနပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ သေတၱာ ေယာ ဣမမွာ ကာယာ အညံ ကာယံ သကၤမတီ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမမွာ ကာယာ အညံ ကာယံ သကၤမေႏၲာ နတၳိ၊ နႏု မုေတၱာ ဘဝိႆတိ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ န ပဋိသႏၵေဟယ်၊ မုေတၱာ ဘဝိႆတိ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီတိ၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န ပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အညတရႆ ပုရိသႆ အမၺံ အဝဟေရယ်၊ ကႎ ေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''န ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ အမၺာနိ အဝဟရိ၊ ယာနိ ေတန ေရာပိတာနိ၊ ကသၼာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ? ''တာနိ၊ ဘေႏၲ၊ အမၺာနိ နိႆာယ ဇာတာနိ၊ တသၼာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ အေသာဘနံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၆) ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န ပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အညကာယသကၤမနပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ကမၼဖလအတၳိဘာဝပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကတံ ကုသလံ ဝါ အကုသလံ ဝါ၊ ကုဟႎ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ''တိ? ''အႏုဗေႏၶယ်ဳံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ကမၼာနိ ဆာယာဝ အနပါယိနီ''တိ [မူကြဲ-အႏုပါယိနီတိ (က)] ''သကၠာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တာနိ ကမၼာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ'''တိ? ''န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ကမၼာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ'''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာနိမာနိ ႐ုကၡာနိ အနိဗၺတၱဖလာနိ၊ သကၠာ ေတသံ ဖလာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ဖလာနိ တိ႒ႏၲီ'''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေဗၺာစၧိႏၷာယ သႏၲတိယာ န သကၠာ တာနိ ကမၼာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ'တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ကမၼဖလအတၳိဘာဝပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဥပၸဇၨတိဇာနနပေဥႇာ
 ၉။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'ဥပၸဇၨိႆာမီ'''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ ဇာနာတိ ေသာ 'ဥပၸဇၨိႆာမီ'''တိ။ ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဂဟပတိေကာ ဗီဇာနိ ပထဝိယံ နိကၡိပိတြာ သမၼာ ေဒေဝ ဝႆေႏၲ ဇာနာတိ 'ဓညံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၇) နိဗၺတၱိႆတီ'''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'ဥပၸဇၨိႆာမီ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဥပၸဇၨတိဇာနနပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ ဗုဒၶနိဒႆနပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ အတၳီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အတၳီ''တိ။ ''သကၠာ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ နိဒေႆတုံ ဣဓဝါ ဣဓဝါ''တိ? ''ပရိနိဗၺဳေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ၊ န သကၠာ ဘဂဝါ နိဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ'''တိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟေတာ အဂၢိကၡႏၶႆ ဇလမာနႆ ယာ အစၥိ အတၳဂၤတာ၊ သကၠာ သာ အစၥိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နိ႐ုဒၶါ သာ အစၥိ အပၸညတၱႎ ဂတာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺဳေတာ အတၳဂၤေတာ၊ န သကၠာ ဘဂဝါ နိဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ' တိ၊ ဓမၼကာေယန ပန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဘဂဝါ နိဒေႆတုံ။ ဓေမၼာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒသိေတာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဗုဒၶနိဒႆနပေဥႇာ ဒသေမာ။
ဗုဒၶဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။
၆။ သတိဝေဂၢါ
၁။ ကာယပိယာယနပေဥႇာ
 ၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၈) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပိေယာ ပဗၺဇိတာနံ ကာေယာ''တိ? ''န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိေယာ ပဗၺဇိတာနံ ကာေယာ''တိ။ ''အထ ကိႆ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေကလာယထ မမာယထာ''တိ? ''ကႎ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ကဒါစိ ကရဟစိ သဂၤါမဂတႆ က႑ပၸဟာေရာ ေဟာတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ေဟာတီ''တိ။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဝေဏာ အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ''တိ။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိေယာ ေတ ဝေဏာ၊ ေတန အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ''တိ? ''န ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ပိေယာ ဝေဏာ၊ အပိ စ မံသႆ ႐ုဟနတၳာယ အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸိေယာ ပဗၺဇိတာနံ ကာေယာ၊ အထ စ ပဗၺဇိတာ အနေဇၩာသိတာ ကာယံ ပရိဟရႏၲိ ျဗဟၼစရိယာႏုဂၢဟာယ။ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဏူပေမာ ကာေယာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ေတန ပဗၺဇိတာ ဝဏမိဝ ကာယံ ပရိဟရႏၲိ အနေဇၩာသိတာ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ --
 '''အလႅစမၼပဋိစၧေႏၷာ၊ နဝဒြါေရာ မဟာဝေဏာ။
 သမႏၲေတာ ပဂၣရတိ၊ အသုစိပူတိဂႏၶိေယာ'''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ကာယပိယာယနပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ သဗၺညဴဘာဝပေဥႇာ
 ၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ သဗၺညဴ သဗၺဒႆာဝီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဴ သဗၺဒႆာဝီ''တိ။ ''အထ ကိႆ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သာဝကာနံ အႏုပုေဗၺန သိကၡာပဒံ ပညေပသီ''တိ? ''အတၳိ ပန ေတ (မိလိႏၵပဥႇ၊၇၉) မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ေဝေဇၨာ၊ ေယာ ဣမိႆံ ပထဝိယံ သဗၺေဘသဇၨာနိ ဇာနာတီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳီ''တိ။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ေဝေဇၨာ ဂိလာနကံ သမၸေတၱ ကာေလ ေဘသဇၨံ ပါေယတိ၊ ဥဒါဟု အသမၸေတၱ ကာေလ''တိ? ''သမၸေတၱ ကာေလ၊ ဘေႏၲ၊ ဂိလာနကံ ေဘသဇၨံ ပါေယတိ၊ ေနာ အသမၸေတၱ ကာေလ''တိ? ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဴ သဗၺဒႆာဝီ န အသမၸေတၱ ကာေလ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညာေပတိ၊ သမၸေတၱ ကာေလ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညာေပတိ ယာဝဇီဝံ အနတိကၠမနီယ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သဗၺညဴဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ မဟာပုရိသလကၡဏပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာ''တိ။
 ''ကႎ ပနႆ၊ ဘေႏၲ၊ မာတာပိတေရာပိ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိတာ သုဝဏၰဝဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱစာ ဗ်ာမပၸဘာ''တိ? ''ေနာ စႆ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတေရာ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိတာ သုဝဏၰဝဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱစာ ဗ်ာမပၸဘာ''တိ။
 ''ဧဝံ သေႏၲ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န ဥပၸဇၨတိ ဗုေဒၶါ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာတိ၊ အပိ စ မာတုသဒိေသာ ဝါ ပုေတၱာ ေဟာတိ မာတုပေကၡာ ဝါ၊ ပိတုသဒိေသာ ဝါ ပုေတၱာ ေဟာတိ ပိတုပေကၡာ ဝါ''တိ။ ေထေရာ အာဟ ''အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥိ ပဒုမံ သတပတၱ''ႏၲိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳီ''တိ။ ''တႆ ပန ကုဟႎ သမ႓ေဝါ''တိ? ''ကဒၵေမ ဇာယတိ ဥဒေက အာသီယတီ''တိ။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ ကဒၵေမန သဒိသံ ဝေဏၰန ဝါ ဂေႏၶန ဝါ ရေသန ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''အထ ဥဒေကန ဝါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈ဝ) ဂေႏၶန ဝါ ရေသန ဝါ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာ၊ ေနာ စႆ မာတာပိတေရာ ဒြတၱႎသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိတာ သုဝဏၰဝဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱစာ ဗ်ာမပၸဘာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
မဟာပုရိသလကၡဏပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ဘဂဝေတာ ျဗဟၼစာရိပေဥႇာ
 ၄။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ျဗဟၼစာရီ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ျဗဟၼစာရီ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ျဗဟၼဳေနာ သိေႆာ''တိ? ''အတၳိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိပါေမာေကၡာ''တိ? ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဟတၳီ ကဒါစိ ကရဟစိ ေကာၪၥနာဒံ နဒတီတိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ နဒတီ''တိ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဟတၳီ ေကာၪၥသကုဏႆ သိေႆာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟၼာ သဗုဒၶိေကာ အဗုဒၶိေကာ''တိ? ''သဗုဒၶိေကာ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟၼာ ဘဂဝေတာ သိေႆာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဘဂဝေတာ ျဗဟၼစာရိပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဘဂဝေတာ ဥပသမၸဒါပေဥႇာ
 ၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဥပသမၸဒါ သုႏၵရာ''တိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပသမၸဒါ သုႏၵရာ''တိ။ ''အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဗုဒၶႆ ဥပသမၸဒါ၊ ဥဒါဟု နတၳီ''တိ? ''ဥပသမၸေႏၷာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ေဗာဓိ႐ုကၡမူေလ သဟ သဗၺညဳတဉာေဏန၊ နတၳိ ဘဂဝေတာ ဥပသမၸဒါ အေညဟိ ဒိႏၷာ၊ ယထာ သာဝကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သိကၡာပဒံ ပညေပတိ ယာဝဇီဝံ အနတိကၠမနီယ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဘဂဝေတာ ဥပသမၸဒါပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ အႆုေဘသဇၨာေဘသဇၨပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၁) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ စ မာတရိ မတာယ ေရာဒတိ၊ ေယာ စ ဓမၼေပေမန ေရာဒတိ၊ ဥဘိႏၷံ ေတသံ ေရာဒႏၲာနံ ကႆ အႆု ေဘသဇၨံ၊ ကႆ န ေဘသဇၨ''ႏၲိ? ''ဧကႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အႆု ရာဂေဒါသေမာေဟဟိ သမလံ ဥဏွံ၊ ဧကႆ ပီတိေသာမနေႆန ဝိမလံ သီတလံ။ ယံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီတလံ၊ တံ ေဘသဇၨံ၊ ယံ ဥဏွံ၊ တံ န ေဘသဇၨ''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အႆုေဘသဇၨာေဘသဇၨပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ သရာဂဝီတရာဂနာနာကရဏပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎ နာနာကရဏံ သရာဂႆ စ ဝီတရာဂႆ စာ''တိ? ''ဧေကာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေဇၩာသိေတာ၊ ဧေကာ အနေဇၩာသိေတာ''တိ။ ''ကႎ ဧတံ၊ ဘေႏၲ၊ အေဇၩာသိေတာ အနေဇၩာသိေတာ နာမာ''တိ? ''ဧေကာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိေကာ၊ ဧေကာ အနတၳိေကာ''တိ။ ''ပႆာမဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဧဝ႐ူပံ ေယာ စ သရာေဂါ၊ ေယာ စ ဝီတရာေဂါ၊ သေဗၺာေပေသာ ေသာဘနံ ေယဝ ဣစၧတိ ခါဒနီယံ ဝါ ေဘာဇနီယံ ဝါ၊ န ေကာစိ ပါပကံ ဣစၧတီ''တိ။ ''အဝီတရာေဂါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရသပဋိသံေဝဒီ စ ရသရာဂပဋိသံေဝဒီ စ ေဘာဇနံ ဘုၪၨတိ၊ ဝီတရာေဂါ ပန ရသပဋိသံေဝဒီ ေဘာဇနံ ဘုၪၨတိ၊ ေနာ စ ေခါ ရသရာဂပဋိသံေဝဒီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သရာဂဝီတရာဂနာနာကရဏပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ပညာပတိ႒ာနပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပညာ ကုဟႎ ပဋိဝသတီ''တိ? ''န ကတၳစိ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ပညာ''တိ။ ''ဝါေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုဟႎ ပဋိဝသတီ''တိ? ''န ကတၳစိ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ဝါေတာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပညာပတိ႒ာနပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ သံသာရပေဥႇာ
 ၉။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၂) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'သံသာေရာ'တိ၊ ကတေမာ ေသာ သံသာေရာ''တိ? ''ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာေတာ ဣေဓဝ မရတိ၊ ဣဓ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ တဟႎ ဇာေတာ တဟႎ ေယဝ မရတိ၊ တဟႎ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သံသာေရာ ေဟာတီ''တိ။ ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပကၠံ အမၺံ ခါဒိတြာ အ႒ႎ ေရာေပယ်၊ တေတာ မဟေႏၲာ အမၺ႐ုေကၡာ နိဗၺတၱိတြာ ဖလာနိ ဒေဒယ်၊ အထ ေသာ ပုရိေသာ တေတာပိ ပကၠံ အမၺံ ခါဒိတြာ အ႒ႎ ေရာေပယ်၊ တေတာပိ မဟေႏၲာ အမၺ႐ုေကၡာ နိဗၺတၱိတြာ ဖလာနိ ဒေဒယ်၊ ဧဝေမေတသံ ႐ုကၡာနံ ေကာဋိ န ပညာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ဇာေတာ ဣေဓဝ မရတိ၊ ဣဓ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ တဟႎ ဇာေတာ တဟႎ ေယဝ မရတိ၊ တဟႎ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သံသာေရာ ေဟာတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သံသာရပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ စိရကတသရဏပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန အတီတံ စိရကတံ သရတီ''တိ? ''သတိယာ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''နႏု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ စိေတၱန သရတိ ေနာ သတိယာ''တိ? ''အဘိဇာနာသိ ႏု၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥိေဒဝ ကရဏီယံ ကတြာ ပမု႒''ႏၲိ? ''အာမ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ တသၼႎ သမေယ အစိတၱေကာ အေဟာသီ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သတိ တသၼႎ သမေယ နာေဟာသီ''တိ။ ''အထ ကသၼာ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဧဝမာဟ 'စိေတၱန သရတိ၊ ေနာ သတိယာ'''တိ?
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
စိရကတသရဏပေဥႇာ ဒသေမာ။
၁၁။ အဘိဇာနႏၲသတိပေဥႇာ
 ၁၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၃) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဗၺာ သတိ အဘိဇာနႏၲီ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥဒါဟု ကဋဳမိကာဝ သတီ''တိ? ''အဘိဇာနႏၲီပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကဋဳမိကာပိ သတီ''တိ။ ''ဧဝဥႇိ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဗၺာ သတိ အဘိဇာနႏၲီ၊ နတၳိ ကဋဳမိကာ သတီ''တိ? ''ယဒိ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကဋဳမိကာ သတိ၊ နတၳိ ကိၪၥိ သိပၸိကာနံ ကမၼာယတေနဟိ ဝါ သိပၸါယတေနဟိ ဝါ ဝိဇၨာ႒ာေနဟိ ဝါ ကရဏီယံ၊ နိရတၳကာ အာစရိယာ၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ကဋဳမိကာ သတိ၊ တသၼာ အတၳိ ကမၼာယတေနဟိ ဝါ သိပၸါယတေနဟိ ဝါ ဝိဇၨာ႒ာေနဟိ ဝါ ကရဏီယံ၊ အေတၳာ စ အာစရိေယဟီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အဘိဇာနႏၲသတိပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။
သတိဝေဂၢါ ဆေ႒ာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ဧကာဒသ ပဥႇာ။
၇။ အ႐ူပဓမၼဝဝတၱနဝေဂၢါ
၁။ သတိဥပၸဇၨနပေဥႇာ
 ၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၄) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတိဟာကာေရဟိ သတိ ဥပၸဇၨတီ''တိ? ''သတၱရသဟာကာေရဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨတီ''တိ။ ''ကတေမဟိ သတၱရသဟာကာေရဟီ''တိ? ''အဘိဇာနေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ကဋဳမိကာယပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ၾသဠာရိကဝိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဟိတဝိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ အဟိတဝိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ သဘာဂနိမိတၱေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဝိသဘာဂနိမိတၱေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ကထာဘိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ လကၡဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ သာရဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ မုဒၵါေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဂဏနာေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဓာရဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဘာဝနေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ေပါတၳကနိဗႏၶနေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥပနိေကၡပေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ အႏုဘူတေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတီတိ။
 ''ကထံ အဘိဇာနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာယသၼာ စ အာနေႏၵာ ခုဇၨဳတၱရာ စ ဥပါသိကာ၊ ေယ ဝါ ပန အေညပိ ေကစိ ဇာတိႆရာ ဇာတႎ သရႏၲိ၊ ဧဝံ အဘိဇာနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ကဋဳမိကာယ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ မု႒ႆတိေကာ၊ ပေရ စ တံ သရာပနတၳံ နိဗႏၶႏၲိ၊ ဧဝံ ကဋဳမိကာယ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ၾသဠာရိကဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယဒါ ရေဇၨ ဝါ အဘိသိေတၱာ ေဟာတိ၊ ေသာတာပတၱိဖလံ ဝါ ပေတၱာ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ၾသဠာရိကဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယမွိ သုခါပိေတာ၊ 'အမုကသၼႎ ဧဝံ သုခါပိေတာ'တိ သရတိ၊ ဧဝံ ဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ အဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယမွိ ဒုကၡာပိေတာ၊ 'အမုကသၼႎ ဧဝံ ဒုကၡာပိေတာ'တိ သရတိ၊ ဧဝံ အဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ သဘာဂနိမိတၱေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? သဒိသံ ပုဂၢလံ ဒိသြာ မာတရံ ဝါ ပိတရံ ဝါ ဘာတရံ ဝါ ဘဂိနႎ ဝါ သရတိ၊ ၾသ႒ံ ဝါ ေဂါဏံ ဝါ ဂျဒဘံ ဝါ ဒိသြာ အညံ တာဒိသံ ၾသ႒ံ ဝါ ေဂါဏံ ဝါ ဂျဒဘံ ဝါ သရတိ၊ ဧဝံ သဘာဂနိမိတၱေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၅) ဝိသဘာဂနိမတၱေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? အသုကႆ နာမ ဝေဏၰာ ဧဒိေသာ၊ သေဒၵါ ဧဒိေသာ၊ ဂေႏၶာ ဧဒိေသာ၊ ရေသာ ဧဒိေသာ၊ ေဖာ႒ေဗၺာ ဧဒိေသာတိ သရတိ၊ ဧဝမၸိ ဝိသဘာဂနိမိတၱေတာပႎသတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ကထာဘိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ မု႒ႆတိေကာ ေဟာတိ၊ တံ ပေရ သရာေပႏၲိ၊ ေတန ေသာ သရတိ၊ ဧဝံ ကထာဘိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ လကၡဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ ဗလီဗဒၵါနံ အေဂၤန ဇာနာတိ၊ လကၡေဏန ဇာနာတိ၊ ဧဝံ လကၡဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ သာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ မု႒ႆတိေကာ ေဟာတိ၊ ေယာ တံ 'သရာဟိ ေဘာ၊ သရာဟိ ေဘာ'တိ ပုနပၸဳနံ သရာေပတိ၊ ဧဝံ သာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ မုဒၵါေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? လိပိယာ သိကၡိတတၱာ ဇာနာတိ 'ဣမႆ အကၡရႆ အနႏၲရံ ဣမံ အကၡရံ ကာတဗၺ'ႏၲိ ဧဝံ မုဒၵါေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ဂဏနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဂဏနာယ သိကၡိတတၱာ ဂဏကာ ဗဟုမၸိ ဂေဏႏၲိ၊ ဧဝံ ဂဏနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ဓာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဓာရဏာယ သိကၡိတတၱာ ဓာရဏကာ ဗဟုမၸိ ဓာေရႏၲိ၊ ဧဝံ ဓာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ဘာဝနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဣဓ ဘိကၡဳ အေနကဝိဟိတံ ပုေဗၺနိဝါသံ အႏုႆရတိ၊ ေသယ်ထီဒံ၊ ဧကမၸိ ဇာတႎ ေဒြပိ ဇာတိေယာ။ ပ ။ ဣတိ သာကာရံ သဥေဒၵသံ ပုေဗၺနိဝါသံ အႏုႆရတိ၊ ဧဝံ ဘာဝနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ေပါတၳကနိဗႏၶနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ရာဇာေနာ အႏုသာသနိယံ အႆရႏၲာ [မူကြဲ-အႏုႆရႏၲာ (သဗၺတၳ)] ဧတံ ေပါတၳကံ အာဟရထာတိ၊ ေတန ေပါတၳေကန အႏုႆရႏၲိ၊ ဧဝံ ေပါတၳကနိဗႏၶနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ ဥပနိေကၡပေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဥပနိကၡိတၱံ ဘ႑ံ ဒိသြာ သရတိ၊ ဧဝံ ဥပနိေကၡပေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။
 ''ကထံ အႏုဘူတေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဒိ႒တၱာ ႐ူပံ သရတိ၊ သုတတၱာ သဒၵံ သရတိ၊ ဃာယိတတၱာ ဂႏၶံ သရတိ၊ သာယိတတၱာ ရသံ သရတိ၊ ဖု႒တၱာ ေဖာ႒ဗၺံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၆) သရတိ၊ ဝိညာတတၱာ ဓမၼံ သရတိ၊ ဧဝံ အႏုဘူတေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱရသဟာကာေရဟိ သတိ ဥပၸဇၨတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သတိဥပၸဇၨနပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ဗုဒၶဂုဏသတိပဋိလာဘပေဥႇာ
 ၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧတံ ဘဏထ 'ေယာ ဝႆသတံ အကုသလံ ကေရယ်၊ မရဏကာေလ စ ဧကံ ဗုဒၶဂုဏံ သတႎ ပဋိလေဘယ်၊ ေသာ ေဒေဝသု ဥပၸေဇၨယ်ာ'တိ ဧတံ န သဒၵဟာမိ၊ ဧဝၪၥ ပန ဝေဒထ 'ဧေတန ပါဏာတိပါေတန နိရေယ ဥပၸေဇၨယ်ာ'တိ ဧတမၸိ န သဒၵဟာမီ''တိ။
 ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒၵေကာပိ ပါသာေဏာ ဝိနာ နာဝါယ ဥဒေက ဥပၸိလေဝယ်ာ''တိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါဟသတမၸိ ပါသာဏာနံ နာဝါယ အာေရာပိတံ ဥဒေက ဥပၸိလေဝယ်ာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ၊ ဧဝံ ကုသလာနိ ကမၼာနိ ဒ႒ဗၺာနီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဗုဒၶဂုဏသတိပဋိလာဘပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဒုကၡပၸဟာနဝါယမပေဥႇာ
 ၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကႎ တုေမွ အတီတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ အနာဂတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ကႎ ပန ပစၥဳပၸႏၷႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထာ''တိ? ''န ဟိ၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ယဒိ တုေမွ န အတီတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ န အနာဂတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ န ပစၥဳပၸႏၷႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ အထ ကိမတၳာယ ဝါယမထာ''တိ။ ေထေရာ အာဟ 'ကိႏၲိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၪၥ ဒုကၡံ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အညၪၥ ဒုကၡံ ႏုပၸေဇၨယ်ာ'တိ ဧတဒတၳာယ ဝါယမာမာ''တိ။
 ''အတၳိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၇) ပန ေတ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အနာဂတံ ဒုကၡ''ႏၲိ? ''နတၳိ [မူကြဲ-ကထာ၊ ၈၂၈၊ ၈၂၉) ပႆိတဗၺံ]၊ မဟာရာဇာ''တိ ''တုေမွ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ဒုကၡာနံ ပဟာနာယ ဝါယမထာ''တိ? ''အတၳိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ ပဋိရာဇာေနာ ပစၥတၳိကာ ပစၥာမိတၱာ ပစၥဳပ႒ိတာ ေဟာႏၲီ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳီ''တိ။ ''ကႎႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တဒါ တုေမွ ပရိခံ ခဏာေပယ်ာထ၊ ပါကာရံ စိနာေပယ်ာထ ေဂါပုရံ ကာရာေပယ်ာထ၊ အ႗ာလကံ ကာရာေပယ်ာထ၊ ဓညံ အတိဟရာေပယ်ာထာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ''တိ။ ''ကႎ တုေမွ၊ မဟာရာဇ၊ တဒါ ဟတၳိသၼႎ သိေကၡယ်ာထ၊ အႆသၼႎ သိေကၡယ်ာထ၊ ရထသၼႎ သိေကၡယ်ာထ၊ ဓႏုသၼႎ သိေကၡယ်ာထ၊ ထ႐ုသၼႎ သိေကၡယ်ာထာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ သိကၡိတံ ေဟာတီ''တိ။ ''ကိႆတၳာယာ''တိ? ''အနာဂတာနံ၊ ဘေႏၲ၊ ဘယာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယာ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ အနာဂတံ ဘယ''ႏၲိ? ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''တုေမွ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ဘယာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ ပဋိယာေဒထာ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီတိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ပိပါသိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ဥဒပါနံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ ေပါကၡရဏႎ ခဏာေပယ်ာသိ၊ တဠာကံ ခဏာေပယ်ာသိ 'ပါနီယံ ပိဝိႆာမီ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ''တိ။ ''ကိႆတၳာယာ''တိ? ''အနာဂတာနံ၊ ဘေႏၲ၊ ပိပါသာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ''တိ။ ''အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂတာ ပိပါသာ''တိ? ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''တုေမွ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ပိပါသာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ တံ ပဋိယာေဒထာ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ဗုဘုကၡိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ေခတၱံ ကသာေပယ်ာသိ၊ သာလႎ ဝပါေပယ်ာသိ 'ဘတၱံ ဘုၪၨိႆာမီ'''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ''တိ။ ''ကိႆတၳာယာ''တိ။ ''အနာဂတာနံ၊ ဘေႏၲ၊ ဗုဘုကၡာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယာ''တိ။ ''အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂတာ ဗုဘုကၡာ''တိ? ''နတၳိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''တုေမွ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၈) ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ဗုဘုကၡာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ ပဋိယာေဒထာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဒုကၡပၸဟာနဝါယမပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ျဗဟၼေလာကပေဥႇာ
 ၄။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကီဝဒူေရာ ဣေတာ ျဗဟၼေလာေကာ''တိ? ''ဒူေရာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ ျဗဟၼေလာေကာ ကူဋာဂါရမတၱာ သိလာ တမွာ ပတိတာ အေဟာရေတၱန အ႒စတၱာလီသေယာဇနသဟႆာနိ ဘႆမာနာ စတူဟိ မာေသဟိ ပထဝိယံ ပတိ႒ေဟယ်ာ''တိ။
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'ေသယ်ထာပိ ဗလဝါ ပုရိေသာ သမိၪၨိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာေရယ်၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိေၪၨယ်၊ ဧဝေမဝ ဣဒၶိမာ ဘိကၡဳ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ ဇမၺဳဒီေပ အႏၲရဟိေတာ ျဗဟၼေလာေက ပါတုဘေဝယ်ာ'တိ ဧတံ ဝစနံ န သဒၵဟာမိ၊ ဧဝံ အတိသီဃံ တာဝ ဗဟူနိ ေယာဇနသတာနိ ဂစၧိႆတီ''တိ။
 ေထေရာ အာဟ ''ကုဟႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ဇာတဘူမီ''တိ? ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ အလသေႏၵာ နာမ ဒီေပါ၊ တတၳာဟံ ဇာေတာ''တိ။ ''ကီဝ ဒူေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ အလသေႏၵာ ေဟာတီ''တိ? ''ဒြိမတၱာနိ၊ ဘေႏၲ၊ ေယာဇနသတာနီ''တိ။ ''အဘိဇာနာသိ ႏု တြံ၊ မဟာရာဇ၊ တတၳ ကိၪၥိေဒဝ ကရဏီယံ ကရိတြာ သရိတာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သရာမီ''တိ။ ''လဟုံ ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂေတာသိ ဒြိမတၱာနိ ေယာဇနသတာနီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ျဗဟၼေလာကပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဒြိႏၷံ ေလာကုပၸႏၷာနံ သမကဘာဝပေဥႇာ
 ၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဣဓ ကာလကၤေတာ ျဗဟၼေလာေက ဥပၸေဇၨယ်၊ ေယာ စ ဣဓ ကာလကၤေတာ ကသၼီေရ ဥပၸေဇၨယ်၊ ေကာ စိရတရံ ေကာ သီဃတရ''ႏၲိ? ''သမကံ၊ မဟာရာဇာ''တိ။
 ''ၾသပမၼံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၈၉) ကေရာဟီ''တိ။ ''ကုဟႎ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ဇာတနဂရ''ႏၲိ? ''အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ကလသိဂါေမာ နာမ၊ တတၳာဟံ ဇာေတာ''တိ။ ''ကီဝ ဒူေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ ကလသိဂါေမာ ေဟာတီ''တိ။ ''ဒြိမတၱာနိ၊ ဘေႏၲ၊ ေယာဇနသတာနီ''တိ။ ''ကီဝ ဒူရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ ကသၼီရံ ေဟာတီ''တိ? ''ဒြါဒသ၊ ဘေႏၲ၊ ေယာဇနာနီ''တိ။ ''ဣဃၤ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကလသိဂါမံ စိေႏၲဟီ''တိ။ ''စိႏၲိေတာ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဣဃၤ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကသၼီရံ စိေႏၲဟီ''တိ။ ''စိႏၲိတံ ဘေႏၲ''တိ။ ''ကတမံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စိေရန စိႏၲိတံ၊ ကတမံ သီဃတရ''ႏၲိ? ''သမကံ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဣဓ ကာလကၤေတာ ျဗဟၼေလာေက ဥပၸေဇၨယ်၊ ေယာ စ ဣဓ ကာလကၤေတာ ကသၼီေရ ဥပၸေဇၨယ်၊ သမကံ ေယဝ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သကုဏာ အာကာေသန ဂေစၧယ်ဳံ၊ ေတသု ဧေကာ ဥေစၥ ႐ုေကၡ နိသီေဒယ်၊ ဧေကာ နီေစ ႐ုေကၡ နိသီေဒယ်၊ ေတသံ သမကံ ပတိ႒ိတာနံ ကတမႆ ဆာယာ ပဌမတရံ ပထဝိယံ ပတိ႒ေဟယ်၊ ကတမႆ ဆာယာ စိေရန ပထဝိယံ ပတိ႒ေဟယ်ာ''တိ? ''သမကံ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဣဓ ကာလကၤေတာ ျဗဟၼေလာေက ဥပၸေဇၨယ်၊ ေယာ စ ဣဓ ကာလကၤေတာ ကသၼီေရ ဥပၸေဇၨယ်၊ သမကံ ေယဝ ဥပၸဇၨႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဒြိႏၷံ ေလာကုပၸႏၷာနံ သမကဘာဝပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ေဗာဇၩဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ရာဇာ အာဟ ''ကတိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဇၩဂၤါ''တိ? ''သတၱ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဇၩဂၤါ''တိ။ ''ကတိဟိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ေဗာဇၩေဂၤဟိ ဗုဇၩတီ''တိ? ''ဧေကန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဇၩေဂၤန ဗုဇၩတိ ဓမၼဝိစယသေမၺာဇၩေဂၤနာ''တိ။ ''အထ ကိႆ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ဝုစၥႏၲိ 'သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ'''တိ? ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ အသိ ေကာသိယာ ပကၡိေတၱာ အဂၢဟိေတာ ဟေတၳန ဥႆဟတိ ေဆဇၨံ ဆိႏၵိတု''ႏၲိ။ ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼဝိစယသေမၺာဇၩေဂၤန ဝိနာ ဆဟိ ေဗာဇၩေဂၤဟိ န ဗုဇၩတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ေဗာဇၩဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ပါပပုညာနံ အပၸါနပၸဘာဝပေဥႇာ
 ၇။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉ဝ) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတရံ ႏု ေခါ ဗဟုတရံ ပုညံ ဝါ အပုညံ ဝါ''တိ? ''ပုညံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ေထာက''ႏၲိ။ ''ေကန ကာရေဏနာ''တိ? ''အပုညံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာ ဝိပၸဋိသာရီ ေဟာတိ 'ပါပကမၼံ မယာ ကတ'ႏၲိ၊ ေတန ပါပံ န ဝၯတိ။ ပုညံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာ အဝိပၸဋိသာရီ ေဟာတိ၊ အဝိပၸဋိသာရိေနာ ပါေမာဇၨံ ဇာယတိ၊ ပမုဒိတႆ ပီတိ ဇာယတိ၊ ပီတိမနႆ ကာေယာ ပႆမ႓တိ၊ ပႆဒၶကာေယာ သုခံ ေဝေဒတိ၊ သုခိေနာ စိတၱံ သမာဓိယတိ၊ သမာဟိေတာ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ေတန ကာရေဏန ပုညံ ဝၯတိ။ ပုရိေသာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဆိႏၷဟတၳပါေဒါ ဘဂဝေတာ ဧကံ ဥပၸလဟတၳံ ဒတြာ ဧကနဝုတိကပၸါနိ ဝိနိပါတံ န ဂစၧိႆတိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဘဏာမိ 'ပုညံ ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ေထာက'''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ပါပပုညာနံ အပၸါနပၸဘာဝပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ဇာနႏၲာဇာနႏၲပါပကရဏပေဥႇာ
 ၈။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ ေယာ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ ကႆ ဗဟုတရံ အပုည''ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ ''ေယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ တႆ ဗဟုတရံ အပုည''ႏၲိ။ ''ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ အမွာကံ ရာဇပုေတၱာ ဝါ ရာဇမဟာမေတၱာ ဝါ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ တံ မယံ ဒိဂုဏံ ဒေ႑မာ''တိ? ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ တတၱံ အေယာဂုဠံ အာဒိတၱံ သမၸဇၨလိတံ သေဇာတိဘူတံ ဧေကာ ဇာနေႏၲာ ဂေဏွယ်၊ ဧေကာ အဇာနေႏၲာ ဂေဏွယ်၊ ကတေမာ [မူကြဲ-ကႆ (က၊)] ဗလဝတရံ ဍေယွယ်ာ''တိ။ ''ေယာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ အဇာနေႏၲာ ဂေဏွယ်၊ ေသာ [မူကြဲ-တႆ (ပီ၊ က၊)] ဗလဝတရံ ဍေယွယ်ာ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ တႆ ဗဟုတရံ အပုည''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဇာနႏၲာဇာနႏၲပါပကရဏပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဥတၱရကု႐ုကာဒိဂမနပေဥႇာ
 ၉။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၁) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ၊ ေယာ ဣမိနာ သရီေရန ဥတၱရကု႐ုံ ဝါ ဂေစၧယ်၊ ျဗဟၼေလာကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ''ႏၲိ? ''အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဣမိနာ စာတုမၼဟာဘူတိေကန ကာေယန ဥတၱရကု႐ုံ ဝါ ဂေစၧယ်၊ ျဗဟၼေလာကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ''ႏၲိ။
 ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမိနာ စာတုမၼဟာဘူတိေကန ကာေယန ဥတၱရကု႐ုံ ဝါ ဂေစၧယ်၊ ျဗဟၼေလာကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ''ႏၲိ? ''အဘိဇာနာသိ ႏု၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဣမိႆာ ပထဝိယာ ဝိဒတၳႎ ဝါ ရတနံ ဝါ လဃႋတာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အဘိဇာနာမိ 'အဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ပိ ရတနိေယာ လေဃၤမီ'''တိ။ ''ကထံ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အ႒ပိ ရတနိေယာ လေဃၤသီ''တိ? ''အဟဥႇိ၊ ဘေႏၲ၊ စိတၱံ ဥပၸါေဒမိ 'ဧတၳ နိပတိႆာမီ'တိ သဟ စိတၱဳပၸါေဒန ကာေယာ ေမ လဟုေကာ ေဟာတီ''တိ။ ''ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၶိမာ ဘိကၡဳ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ ကာယံ စိေတၱ သမာေရာေပတြာ စိတၱဝေသန ေဝဟာသံ ဂစၧတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဥတၱရကု႐ုကာဒိဂမနပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ ဒီဃ႒ိပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'အ႒ိကာနိ ဒီဃာနိ ေယာဇနသတိကာနိပီ'တိ၊ ႐ုေကၡာပိ တာဝ နတၳိ ေယာဇနသတိေကာ၊ ကုေတာ ပန အ႒ိကာနိ ဒီဃာနိ ေယာဇနသတိကာနိ ဘဝိႆႏၲီ''တိ?
 ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ သုတံ ေတ 'မဟာသမုေဒၵ ပၪၥေယာဇနသတိကာပိ မစၧာ အတၳီ'''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုတ''ႏၲိ။ ''နႏု မဟာရာဇ၊ ပၪၥေယာဇနသတိကႆ မစၧႆ အ႒ိကာနိ ဒီဃာနိ ဘဝိႆႏၲိ ေယာဇနသတိကာနိပီ''တိ?
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဒီဃ႒ိပေဥႇာ ဒသေမာ။
၁၁။ အႆာသပႆာသနိေရာဓပေဥႇာ
 ၁၁။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၂) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'သကၠာ အႆာသပႆာေသ နိေရာေဓတု'''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ အႆာသပႆာေသ နိေရာေဓတု''ႏၲိ။ ''ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ အႆာသပႆာေသ နိေရာေဓတု''ႏၲိ။ ''တံ ကႎ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုေဗၺာ ေတ ေကာစိ ကာကစၧမာေနာ''တိ။ ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုတပုေဗၺာ''တိ။ ''ကႎ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ သေဒၵါ ကာေယ နမိေတ ဝိရေမယ်ာ''တိ။ ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိရေမယ်ာ''တိ။ ''ေသာ ဟိ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ သေဒၵါ အဘာဝိတကာယႆ အဘာဝိတသီလႆ အဘာဝိတစိတၱႆ အဘာဝိတပညႆ ကာေယ နမိေတ ဝိရမိႆတိ၊ ကႎ ပန ဘာဝိတကာယႆ ဘာဝိတသီလႆ ဘာဝိတစိတၱႆ ဘာဝိတပညႆ စတုတၳဇၩာနံ သမာပႏၷႆ အႆာသပႆာသာ န နိ႐ုဇၩိႆႏၲီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
အႆာသပႆာသနိေရာဓပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။
၁၂။ သမုဒၵပေဥႇာ
 ၁၂။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သမုေဒၵါ သမုေဒၵါ'တိ ဝုစၥတိ၊ ေကန ကာရေဏန ဥဒကံ 'သမုေဒၵါ'တိ ဝုစၥတီ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''ယတၱကံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ၊ တတၱကံ ေလာဏံ။ ယတၱကံ ေလာဏံ၊ တတၱကံ ဥဒကံ။ တသၼာ 'သမုေဒၵါ'တိ ဝုစၥတီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သမုဒၵပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။
၁၃။ သမုဒၵဧကရသပေဥႇာ
 ၁၃။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန သမုေဒၵါ ဧကရေသာ ေလာဏရေသာ''တိ? ''စိရသဏိၭတတၱာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ သမုေဒၵါ ဧကရေသာ ေလာဏရေသာ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သမုဒၵဧကရသပေဥႇာ ေတရသေမာ။
၁၄။ သုခုမပေဥႇာ
 ၁၄။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၃) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ သဗၺံ သုခုမံ ဆိႏၵိတု''ႏၲိ? ''အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ သဗၺံ သုခုမံ ဆိႏၵိတု''ႏၲိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺံ သုခုမ''ႏၲိ? ''ဓေမၼာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသုခုေမာ၊ န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼာ သေဗၺ သုခုမာ၊ 'သုခုမ'ႏၲိ ဝါ 'ထူလ'ႏၲိ ဝါ ဓမၼာနေမတမဓိဝစနံ။ ယံ ကိၪၥိ ဆိႏၵိတဗၺံ၊ သဗၺံ တံ ပညာယ ဆိႏၵတိ၊ နတၳိ ဒုတိယံ ပညာယ ေဆဒန''ႏၲိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
သုခုမပေဥႇာ စုဒၵသေမာ။
၁၅။ ဝိညာဏနာနတၳပေဥႇာ
 ၁၅။ ရာဇာ အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝိညာဏ'ႏၲိ ဝါ 'ပညာ'တိ ဝါ 'ဘူတသၼႎ ဇီေဝါ'တိ ဝါ ဣေမ ဓမၼာ နာနတၳာ ေစဝ နာနာဗ်ၪၨနာ စ၊ ဥဒါဟု ဧကတၳာ ဗ်ၪၨနေမဝ နာန''ႏၲိ? ''ဝိဇာနနလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညာဏံ၊ ပဇာနနလကၡဏာ ပညာ၊ ဘူတသၼႎ ဇီေဝါ ႏုပလဗ႓တီ''တိ။ ''ယဒိ ဇီေဝါ ႏုပလဗ႓တိ၊ အထ ေကာ စရဟိ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ ေသာေတန သဒၵံ သုဏာတိ၊ ဃာေနန ဂႏၶံ ဃာယတိ၊ ဇိဝွါယ ရသံ သာယတိ၊ ကာေယန ေဖာ႒ဗၺံ ဖုသတိ၊ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတီ''တိ? ေထေရာ အာဟ ''ယဒိ ဇီေဝါ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ။ ပ ။ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတိ၊ ေသာ ဇီေဝါ စကၡဳဒြါေရသု ဥပၸါဋိေတသု မဟေႏၲန အာကာေသန ဗဟိမုေခါ သု႒ဳတရံ ႐ူပံ ပေႆယ်၊ ေသာေတသု ဥပၸါဋိေတသု၊ ဃာေန ဥပၸါဋိေတ၊ ဇိဝွါယ ဥပၸါဋိတာယ၊ ကာေယ ဥပၸါဋိေတ မဟေႏၲန အာကာေသန သု႒ဳတရံ သဒၵံ သုေဏယ်၊ ဂႏၶံ ဃာေယယ်၊ ရသံ သာေယယ်၊ ေဖာ႒ဗၺံ ဖုေသယ်ာ''တိ? ''န ဟိ၊ ဘေႏၲ''တိ။ ''ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘူတသၼႎ ဇီေဝါ ႏုပလဗ႓တီ''တိ။
 ''ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ''တိ။
ဝိညာဏနာနတၳပေဥႇာ ပႏၷရသေမာ။
၁၆။ အ႐ူပဓမၼဝဝတၳာနဒုကၠရပေဥႇာ
 ၁၆။ ရာဇာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၄) အာဟ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒုကၠရံ ႏု ေခါ ဘဂဝတာ ကတ''ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ ''ဒုကၠရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတ''ႏၲိ။ ''ကႎ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဒုကၠရံ ကတ''ႏၲိ။ ''ဒုကၠရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတံ ဣေမသံ အ႐ူပီနံ စိတၱေစတသိကာနံ ဓမၼာနံ ဧကာရမၼေဏ ဝတၱမာနာနံ ဝဝတၳာနံ အကၡာတံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ စိတၱ'''ႏၲိ။
 ''ၾသပမၼံ ကေရာဟီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ နာဝါယ မဟာသမုဒၵံ အေဇၩာဂါေဟတြာ ဟတၳပုေဋန ဥဒကံ ဂေဟတြာ ဇိဝွါယ သာယိတြာ ဇာေနယ် ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ပုရိေသာ ''ဣဒံ ဂဂၤါယ ဥဒကံ၊ ဣဒံ ယမုနာယ ဥဒကံ၊ ဣဒံ အစိရဝတိယာ ဥဒကံ၊ ဣဒံ သရဘုယာ ဥဒကံ၊ ဣဒံ မဟိယာ ဥဒက'''ႏၲိ? ''ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနိတု''ႏၲိ။ ''ဣေတာ ဒုကၠရတရံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတံ ဣေမသံ အ႐ူပီနံ စိတၱေစတသိကာနံ ဓမၼာနံ ဧကာရမၼေဏ ဝတၱမာနာနံ ဝဝတၳာနံ အကၡာတံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ စိတၱ'''ႏၲိ။ ''သု႒ဳ၊ ဘေႏၲ''တိ ရာဇာ အဗ႓ာႏုေမာဒီတိ။
အ႐ူပဓမၼဝဝတၳာနဒုကၠရပေဥႇာ ေသာဠသေမာ။
အ႐ူပဓမၼဝဝတၳာနဝေဂၢါ သတၱေမာ။
ဣမသၼႎ ဝေဂၢ ေသာဠသ ပဥႇာ။
မိလိႏၵပဥႇပုစၧာဝိသဇၨနာ
 ေထေရာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၅) အာဟ ''ဇာနာသိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸတိ ကာ ေဝလာ''တိ? ''အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမိ 'သမၸတိ ပဌေမာ ယာေမာ အတိကၠေႏၲာ၊ မဇၩိေမာ ယာေမာ ပဝတၱတိ၊ ဥကၠာ ပဒီပီယႏၲိ၊ စတၱာရိ ပဋာကာနိ အာဏတၱာနိ ဂမိႆႏၲိ ဘ႑ေတာ ရာဇေဒယ်ာနီ'''တိ။
 ေယာနကာ ဧဝမာဟံသု ''ကေလႅာသိ၊ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိေတာ ေထေရာ''တိ။ ''အာမ၊ ဘေဏ၊ ပ႑ိေတာ ေထေရာ၊ ဧဒိေသာ အာစရိေယာ ဘေဝယ် မာဒိေသာ စ အေႏၲဝါသီ၊ နစိရေႆဝ ပ႑ိေတာ ဓမၼံ အာဇာေနယ်ာ''တိ။ တႆ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏန တုေ႒ာ ရာဇာ ေထရံ နာဂေသနံ သတသဟႆဂၣနေကန ကမၺေလန အစၧာေဒတြာ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဇၨတေဂၢ ေတ အ႒သတံ ဘတၱံ ပညေပမိ၊ ယံ ကိၪၥိ အေႏၲပုေရ ကပၸိယံ၊ ေတန စ ပဝါေရမီ''တိ အာဟ။ အလံ မဟာရာဇ ဇီဝါမီ''တိ။ ''ဇာနာမိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇီဝသိ၊ အပိ စ အတၱာနၪၥ ရကၡ၊ မမၪၥ ရကၡာဟီ''တိ။ ''ကထံ အတၱာနံ ရကၡသိ၊ 'နာဂေသေနာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ပသာေဒတိ၊ န စ ကိၪၥိ အလဘီ'တိ ပရာပဝါေဒါ [မူကြဲ-ပရပၸဝါေဒါ (က၊)] အာဂေစၧယ်ာတိ၊ ဧဝံ အတၱာနံ ရကၡ။ ကထံ မမံ ရကၡသိ၊ 'မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပသေႏၷာ ပသႏၷာကာရံ န ကေရာတီ'တိ ပရာပဝါေဒါ အာဂေစၧယ်ာတိ၊ ဧဝံ မမံ ရကၡာဟီ''တိ။ ''တထာ ေဟာတု၊ မဟာရာဇာ''တိ။ ''ေသယ်ထာပိ၊ ဘေႏၲ၊ သီေဟာ မိဂရာဇာ သုဝဏၰပၪၨေရ ပကၡိေတၱာပိ ဗဟိမုေခါ ေယဝ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ အဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ကိၪၥာပိ အဂါရံ အဇၩာဝသာမိ ဗဟိမုေခါ ေယဝ ပန အစၧာမိ။ သေစ အဟံ၊ ဘေႏၲ၊ အဂါရသၼာ အနာဂါရိယံ ပဗၺေဇယ်ံ၊ န စိရံ ဇီေဝယ်ံ၊ ဗဟူ ေမ ပစၥတၳိကာ''တိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ မိလိႏၵႆ ရေညာ ပဥႇံ ဝိသေဇၨတြာ ဥ႒ာယာသနာ သံဃာရာမံ အဂမာသိ။ အစိရပကၠေႏၲ စ အာယသၼေႏၲ နာဂေသေန မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ ''ကႎ မယာ ပုစၧိတံ၊ ကႎ ဘဒေႏၲန နာဂေသေနန ဝိသဇၨိတ''ႏၲိ? အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ ''သဗၺံ မယာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ ဘဒေႏၲန နာဂေသေနန သုဝိသဇၨိတ''ႏၲိ။ အာယသၼေတာပိ နာဂေသနႆ သံဃာရာမဂတႆ ဧတဒေဟာသိ ''ကႎ မိလိေႏၵန (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၆) ရညာ ပုစၧိတံ၊ ကႎ မယာ ဝိသဇၨိတ''ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ဧတဒေဟာသိ ''သဗၺံ မိလိေႏၵန ရညာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ မယာ သုဝိသဇၨိတ''ႏၲိ။
 အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ေယန မိလိႏၵႆ ရေညာ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ --
 ''မာ ေခါ ဘဒႏၲႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'နာဂေသေနာ မယာ ပဥႇံ ပုစၧိေတာ'တိ ေတေနဝ ေသာမနေႆန တံ ရတၱာဝေသသံ ဝီတိနာေမသီတိ န ေတ ဧဝံ ဒ႒ဗၺံ။ တႆ မယွံ၊ ဘေႏၲ၊ တံ ရတၱာဝေသသံ ဧတဒေဟာသိ 'ကႎ မယာ ပုစၧိတံ၊ ကႎ ဘဒေႏၲန ဝိသဇၨိတ'ႏၲိ၊ 'သဗၺံ မယာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ ဘဒေႏၲန သုဝိသဇၨိတ'''ႏၲိ။
 ေထေရာပိ ဧဝမာဟ -- ''မာ ေခါ မဟာရာဇႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'မိလိႏၵႆ ရေညာ မယာ ပေဥႇာ ဝိသဇၨိေတာ'တိ ေတေနဝ ေသာမနေႆန တံ ရတၱာဝေသသံ ဝီတိနာေမသီတိ န ေတ ဧဝံ ဒ႒ဗၺံ။ တႆ မယွံ၊ မဟာရာဇ၊ တံ ရတၱာဝေသသံ ဧတဒေဟာသိ 'ကႎ မိလိေႏၵန ရညာ ပုစၧိတံ၊ ကႎ မယာ ဝိသဇၨိတ'ႏၲိ၊ 'သဗၺံ မိလိေႏၵန ရညာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ မယာ သုဝိသဇၨိတ'''ႏၲိ ဣတိဟ ေတ မဟာနာဂါ အညမညႆ သုဘာသိတံ သမႏုေမာဒႎသူတိ။
မိလိႏၵပဥႇပုစၧာဝိသဇၨနာ နိ႒ိတာ။
ေမ႑ကပဥႇာရမ႓ကထာ
အ႒မႏၲပရိဝဇၨနီယ႒ာနာနိ
 ဘႆပၸဝါေဒါ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၇) [မူကြဲ-ဘႆပၸေဝဒီ (သီ၊ ပီ၊)] ေဝတ႑ီ၊ အတိဗုဒၶိ ဝိစကၡေဏာ။
 မိလိေႏၵာ ဉာဏေဘဒါယ၊ နာဂေသနမုပါဂမိ။
 ဝသေႏၲာ တႆ ဆာယာယ၊ ပရိပုစၧံ ပုနပၸဳနံ။
 ပဘိႏၷဗုဒၶိ ဟုတြာန၊ ေသာပိ အာသိ တိေပဋေကာ။
 နဝဂႍ အႏုမဇၨေႏၲာ၊ ရတၱိဘာေဂ ရေဟာဂေတာ။
 အဒၵကၡိ ေမ႑ေက ပေဥႇ၊ ဒုႏၷိေဝေဌ သနိဂၢေဟ။
 ''ပရိယာယဘာသိတံ အတၳိ၊ အတၳိ သႏၶာယဘာသိတံ။
 သဘာဝဘာသိတံ အတၳိ၊ ဓမၼရာဇႆ သာသေန။
 ''ေတသမတၳံ အဝိညာယ၊ ေမ႑ေက ဇိနဘာသိေတ။
 အနာဂတမွိ အဒၶါေန၊ ဝိဂၢေဟာ တတၳ ေဟႆတိ။
 ''ဟႏၵ ကထႎ ပသာေဒတြာ၊ ေဆဇၨာေပႆာမိ ေမ႑ေက။
 တႆ နိဒၵိ႒မေဂၢန၊ နိဒၵိသိႆႏၲ်နာဂေတ''တိ။
 အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပဘာတာယ ရတၱိယာ ဥဒၶေသၱ [မူကြဲ-ဥ႒ိေတ (သ်ာ)] ဥဂၢေတ (သီ၊ ပီ၊)] အ႐ုေဏ သီသံ ႏွတြာ သိရသိ အၪၨလႎ ပဂၢေဟတြာ အတီတာနာဂတပစၥဳပၸေႏၷ သမၼာသမၺဳေဒၶ အႏုႆရိတြာ အ႒ ဝတၱပဒါနိ သမာဒိယိ ''ဣေတာ ေမ အနာဂတာနိ သတၱ ဒိဝသာနိ အ႒ ဂုေဏ သမာဒိယိတြာ တေပါ စရိတေဗၺာ ဘဝိႆတိ၊ ေသာဟံ စိဏၰတေပါ သမာေနာ အာစရိယံ အာရာေဓတြာ ေမ႑ေက ပေဥႇ ပုစၧိႆာမီ''တိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပကတိဒုႆယုဂံ အပေနတြာ အာဘရဏာနိ စ ၾသမုၪၥိတြာ ကာသာဝံ နိဝါေသတြာ မု႑ကပဋိသီသကံ သီေသ ပဋိမုၪၥိတြာ မုနိဘာဝမုပဂႏ႖ာ အ႒ ဂုေဏ သမာဒိယိ ''ဣမံ သတၱာဟံ မယာ န ရာဇေတၳာ အႏုသာသိတေဗၺာ၊ န ရာဂူပသဥႇိတံ စိတၱံ ဥပၸါေဒတဗၺံ၊ န ေဒါသူပသဥႇိတံ စိတၱံ ဥပၸါေဒတဗၺံ၊ န ေမာဟူပသဥႇိတံ စိတၱံ ဥပၸါေဒတဗၺံ၊ ဒါသကမၼကရေပါရိေသ ဇေနပိ နိဝါတဝုတၱိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ ကာယိကံ ဝါစသိကံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၈) အႏုရကၡိတဗၺံ၊ ဆပိ အာယတနာနိ နိရဝေသသေတာ အႏုရကၡိတဗၺာနိ၊ ေမတၱာဘာဝနာယ မာနသံ ပကၡိပိတဗၺ''ႏၲိ။ ဣေမ အ႒ ဂုေဏ သမာဒိယိတြာ ေတေသြဝ အ႒သု ဂုေဏသု မာနသံ ပတိ႒ေပတြာ ဗဟိ အနိကၡမိတြာ သတၱာဟံ ဝီတိနာေမတြာ အ႒ေမ ဒိဝေသ ပဘာတာယ ရတၱိယာ ပေဂဝ ပါတရာသံ ကတြာ ၾသကၡိတၱစကၡဳ မိတဘာဏီ သုသဏိၭေတန ဣရိယာပေထန အဝိကၡိေတၱန စိေတၱန ဟေ႒န ဥဒေဂၢန ဝိပၸသေႏၷန ေထရံ နာဂေသနံ ဥပသကၤမိတြာ ေထရႆ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵိတြာ ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ဣဒမေဝါစ --
 ''အတၳိ ေမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာစိ အေတၳာ တုေမွဟိ သဒၶႎ မႏၲယိတေဗၺာ၊ န တတၳ အေညာ ေကာစိ တတိေယာ ဣစၧိတေဗၺာ၊ သုေည ၾသကာေသ ပဝိဝိေတၱ အရေည အ႒ဂၤုပါဂေတ သမဏသာ႐ုေပၸ။ တတၳ ေသာ ပေဥႇာ ပုစၧိတေဗၺာ ဘဝိႆတိ၊ တတၳ ေမ ဂုယွံ န ကာတဗၺံ န ရဟႆကံ၊ အရဟာမဟံ ရဟႆကံ သုဏိတုံ သုမႏၲေန ဥပဂေတ၊ ဥပမာယပိ ေသာ အေတၳာ ဥပပရိကၡိတေဗၺာ၊ ယထာ ကႎ ဝိယ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟာပထဝီ နိေကၡပံ အရဟတိ နိေကၡေပ ဥပဂေတ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟာမဟံ ရဟႆကံ သုဏိတုံ သုမႏၲေန ဥပဂေတ''တိ။ ဂ႐ုနာ သဟ ပဝိဝိတၱပဝနံ ပဝိသိတြာ ဣဒမေဝါစ -- ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဓ ပုရိေသန မႏၲယိတုကာေမန အ႒ ဌာနာနိ ပရိဝဇၨယိတဗၺာနိ ဘဝႏၲိ၊ န ေတသု ဌာေနသု ဝိညဴ ပုရိေသာ အတၳံ မေႏၲတိ၊ မႏၲိေတာပိ အေတၳာ ပရိပတတိ န သမ႓ဝတိ။ ကတမာနိ အ႒ ဌာနာနိ? ဝိသမ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ သဘယံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ အတိဝါတ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ ပဋိစၧႏၷ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ ေဒဝ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ ပေႏၴာ ပရိဝဇၨနီေယာ၊ သဂၤါေမာ [မူကြဲ-သကၤေမာ (သီ၊ ပီ၊)] ပရိဝဇၨနီေယာ၊ ဥဒကတိတၳံ ပရိဝဇၨနီယံ။ ဣမာနိ အ႒ ဌာနာနိ ပရိဝဇၨနီယာနီ''တိ။
 ေထေရာ အာဟ ''ေကာ ေဒါေသာ ဝိသမ႒ာေန၊ သဘေယ၊ အတိဝါေတ၊ ပဋိစၧေႏၷ၊ ေဒဝ႒ာေန၊ ပေႏၴ၊ သဂၤါေမ၊ ဥဒကတိေတၳ''တိ? ''ဝိသေမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မႏၲိေတာ အေတၳာ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ပဂၣရတိ န သမ႓ဝတိ၊ သဘေယ မေနာ သႏၲႆတိ၊ သႏၲႆိေတာ န သမၼာ အတၳံ သမႏုပႆတိ၊ အတိဝါေတ သေဒၵါ အဝိဘူေတာ ေဟာတိ၊ ပဋိစၧေႏၷ ဥပႆုတႎ တိ႒ႏၲိ၊ ေဒဝ႒ာေန (မိလိႏၵပဥႇ၊၉၉) မႏၲိေတာ အေတၳာ ဂ႐ုကံ ပရိဏမတိ၊ ပေႏၴ မႏၲိေတာ အေတၳာ တုေစၧာ ဘဝတိ၊ သဂၤါေမ စၪၥေလာ ဘဝတိ၊ ဥဒကတိေတၳ ပါကေဋာ ဘဝတိ။ ဘဝတီဟ --
 '''ဝိသမံ သဘယံ အတိဝါေတာ၊ ပဋိစၧႏၷံ ေဒဝနိႆိတံ။
 ပေႏၴာ စ သဂၤါေမာ တိတၳံ၊ အေ႒ေတ ပရိဝဇၨိယာ'''တိ။
အ႒ မႏၲနႆ ပရိဝဇၨနီယ႒ာနာနိ။
အ႒မႏၲဝိနာသကပုဂၢလာ
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ိေမ ပုဂၢလာ မႏၲိယမာနာ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒႏၲိ။ ကတေမ အ႒? ရာဂစရိေတာ ေဒါသစရိေတာ ေမာဟစရိေတာ မာနစရိေတာ လုေဒၶါ အလေသာ ဧကစိႏၲီ ဗာေလာတိ။ ဣေမ အ႒ ပုဂၢလာ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒႏၲီ''တိ။
 ေထေရာ အာဟ ''ေတသံ ေကာ ေဒါေသာ''တိ? ''ရာဂစရိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဂဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ေဒါသစရိေတာ ေဒါသဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ေမာဟစရိေတာ ေမာဟဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ မာနစရိေတာ မာနဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ လုေဒၶါ ေလာဘဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ အလေသာ အလသတာယ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ဧကစိႏၲီ ဧကစိႏၲိတာယ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ဗာေလာ ဗာလတာယ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ။ ဘဝတီဟ --
 '''ရေတၱာ ဒုေ႒ာ စ မူေဠႇာ စ၊ မာနီ လုေဒၶါ တထာလေသာ။
 ဧကစိႏၲီ စ ဗာေလာ စ၊ ဧေတ အတၳဝိနာသကာ'''တိ။
အ႒ မႏၲဝိနာသကပုဂၢလာ။
နဝဂုယွမႏၲဝိဓံသကံ
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နဝိေမ ပုဂၢလာ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရႏၲိ န ဓာေရႏၲိ။ ကတေမ နဝ? ရာဂစရိေတာ ေဒါသစရိေတာ ေမာဟစရိေတာ ဘီ႐ုေကာ အာမိသဂ႐ုေကာ ဣတၳီ ေသာေ႑ာ ပ႑ေကာ ဒါရေကာ''တိ။
 ေထေရာ အာဟ ''ေတသံ ေကာ ေဒါေသာ''တိ? ''ရာဂစရိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဂဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ေဒါသစရိေတာ၊ ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁ဝဝ၊ ေဒါသဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ မူေဠႇာ ေမာဟဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ဘီ႐ုေကာ ဘယဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ အာမိသဂ႐ုေကာ အာမိသေဟတု မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ဣတၳီ ပညာယ ဣတၱရတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ေသာ႑ိေကာ သုရာေလာလတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ပ႑ေကာ အေနကံသိကတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ဒါရေကာ စပလတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ။ ဘဝတီဟ --
 '''ရေတၱာ ဒုေ႒ာ စ မူေဠႇာ စ၊ ဘီ႐ု အာမိသဂ႐ုေကာ [မူကြဲ-အာမိသစကၡဳေကာ (သီ၊ ပီ)]
 ဣတၳီ ေသာေ႑ာ ပ႑ေကာ စ၊ နဝေမာ ဘဝတိ ဒါရေကာ။
 ''နေဝေတ ပုဂၢလာ ေလာေက၊ ဣတၱရာ စလိတာ စလာ။
 ဧေတဟိ မႏၲိတံ ဂုယွံ၊ ခိပၸံ ဘဝတိ ပါကဋ'''ႏၲိ။
နဝ ဂုယွမႏၲဝိဓံသကာ ပုဂၢလာ။
အ႒ ပညာပဋိလာဘကာရဏံ
 ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ဟိ ကာရေဏဟိ ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ။ ကတေမဟိ အ႒ဟိ? ဝယပရိဏာေမန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ယသပရိဏာေမန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ပရိပုစၧာယ ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ တိတၳသံဝါေသန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ သာကစၧာယ ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ေသၷဟူပေသဝေနန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ပတိ႐ူပေဒသဝါေသန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ။ ဘဝတီဟ --
 '''ဝေယန ယသပုစၧာဟိ၊ တိတၳဝါေသန ေယာနိေသာ။
 သာကစၧာ ေသၷဟသံေသဝါ၊ ပတိ႐ူပဝေသန စ။
 ''ဧတာနိ အ႒ ဌာနာနိ၊ ဗုဒၶိဝိသဒကာရဏာ။
 ေယသံ ဧတာနိ သေမ႓ာႏၲိ၊ ေတသံ ဗုဒၶိ ပဘိဇၨတီ'''တိ။
အ႒ ပညာပဋိလာဘကာရဏာနိ။
အာစရိယဂုဏံ
 ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁၁) နာဂေသန၊ အယံ ဘူမိဘာေဂါ အ႒ မႏၲေဒါသဝိဝဇၨိေတာ၊ အဟၪၥ ေလာေက ပရေမာ မႏၲိသဟာေယာ [မူကြဲ-မႏၲသဟာေယာ (သီ)] ဂုယွမႏုရကၡီ စာဟံ ယာဝါဟံ ဇီဝိႆာမိ တာဝ ဂုယွမႏုရကၡိႆာမိ၊ အ႒ဟိ စ ေမ ကာရေဏဟိ ဗုဒၶိ ပရိဏာမံ ဂတာ၊ ဒုလႅေဘာ ဧတရဟိ မာဒိေသာ အေႏၲဝါသီ၊ သမၼာ ပဋိပေႏၷ အေႏၲဝါသိေက ေယ အာစရိယာနံ ပၪၥဝီသတိ အာစရိယဂုဏာ၊ ေတဟိ ဂုေဏဟိ အာစရိေယန သမၼာ ပဋိပဇၨိတဗၺံ။ ကတေမ ပၪၥဝီသတိ ဂုဏာ?
 ''ဣဓ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာစရိေယန အေႏၲဝါသိမွိ သတတံ သမိတံ အာရကၡာ ဥပ႒ေပတဗၺာ၊ အေသဝနေသဝနာ ဇာနိတဗၺာ၊ ပမတၱာပၸမတၱာ ဇာနိတဗၺာ၊ ေသယ်ဝကာေသာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ေဂလညံ ဇာနိတဗၺံ၊ ေဘာဇနႆ [မူကြဲ-ေဘာဇနီယံ (သ်ာ၊)] လဒၶါလဒၶံ ဇာနိတဗၺံ၊ ဝိေသေသာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ပတၱဂတံ သံဝိဘဇိတဗၺံ၊ အႆာသိတေဗၺာ 'မာ ဘာယိ၊ အေတၳာ ေတ အဘိကၠမတီ'တိ၊ 'ဣမိနာ ပုဂၢေလန ပဋိစရတီ'တိ [မူကြဲ-ပဋိစရာဟီတိ (က၊)] ပဋိစာေရာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ဂါေမ ပဋိစာေရာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ဝိဟာေရ ပဋိစာေရာ ဇာနိတေဗၺာ၊ န ေတန ဟာေသာ ဒေဝါ ကာတေဗၺာ [မူကြဲ-န ေတန သဟ သလႅာေပါ ကာတေဗၺာ (သီ၊ ပီ)] ေတန သဟ အာလာေပါ ကာတေဗၺာ၊ ဆိဒၵံ ဒိသြာ အဓိဝါေသတဗၺံ၊ သကၠစၥကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ အခ႑ကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ အရဟႆကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ နိရဝေသသကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ 'ဇေနမိမံ [မူကြဲ-ဇာေနမိမံ (သ်ာ၊)] သိေပၸသူ'တိ ဇနကစိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ 'ကထံ အယံ န ပရိဟာေယယ်ာ'တိ ဝၯိစိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ 'ဗလဝံ ဣမံ ကေရာမိ သိကၡာဗေလနာ'တိ စိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ ေမတၱစိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ အာပဒါသု န ဝိဇဟိတဗၺံ၊ ကရဏီေယ နပၸမဇၨိတဗၺံ၊ ခလိေတ ဓေမၼန ပဂၢေဟတေဗၺာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ပၪၥဝီသတိ အာစရိယႆ အာစရိယဂုဏာ၊ ေတဟိ ဂုေဏဟိ မယိ သမၼာ ပဋိပဇၨႆု၊ သံသေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပၸေႏၷာ၊ အတၳိ ေမ႑ကပဥႇာ ဇိနဘာသိတာ၊ အနာဂေတ အဒၶါေန တတၳ ဝိဂၢေဟာ ဥပၸဇၨိႆတိ၊ အနာဂေတ စ အဒၶါေန ဒုလႅဘာ ဘဝိႆႏၲိ တုမွာဒိသာ ဗုဒၶိမေႏၲာ၊ ေတသု ေမ ပေဥႇသု စကၡဳံ ေဒဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂၢဟာယာ''တိ။
ဥပါသကဂုဏံ
 ေထေရာ ''သာဓူ''တိ သမၸဋိစၧိတြာ ဒသ ဥပါသကႆ ဥပါသကဂုေဏ ပရိဒီေပသိ။ ''ဒသ ဣေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသကႆ ဥပါသကဂုဏာ။ ကတေမ ဒသ (မိလိႏၵပဥႇ၊၁ဝ၂၊ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသေကာ သံေဃန သမာနသုခဒုေကၡာ ေဟာတိ၊ ဓမၼာဓိပေတေယ်ာ ေဟာတိ၊ ယထာဗလံ သံဝိဘာဂရေတာ ေဟာတိ၊ ဇိနသာသနပရိဟာနႎ ဒိသြာ အဘိဝၯိယာ ဝါယမတိ။ သမၼာဒိ႒ိေကာ ေဟာတိ၊ အပဂတေကာတူဟလမဂၤလိေကာ ဇီဝိတေဟတုပိ န အညံ သတၳာရံ ဥဒၵိသတိ၊ ကာယိကဝါစသိကၪၥႆ ရကၡိတံ ေဟာတိ၊ သမဂၢါရာေမာ ေဟာတိ သမဂၢရေတာ၊ အႏုသူယေကာ ေဟာတိ၊ န စ ကုဟနဝေသန သာသေန စရတိ၊ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂေတာ ေဟာတိ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂေတာ ေဟာတိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂေတာ ေဟာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဥပါသကႆ ဥပါသကဂုဏာ၊ ေတ သေဗၺ ဂုဏာ တယိ သံဝိဇၨႏၲိ၊ တံ ေတ ယုတၱံ ပတၱံ အႏုစၧဝိကံ ပတိ႐ူပံ ယံ တြံ ဇိနသာသနပရိဟာနႎ ဒိသြာ အဘိဝၯႎ ဣစၧသိ၊ ကေရာမိ ေတ ၾသကာသံ၊ ပုစၧ မံ တြံ ယထာသုခ''ႏၲိ။
ေမ႑ကပဥႇာရမ႓ကထာ နိ႒ိတာ။





<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]