ခုဒၵကနိကာေယ မိလိႏၵပဥႇပါဠိ-ပ

နေမာ တႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ။

ခုဒၵကနိကာေယ

မိလိႏၵပဥႇပါဠိ

၁။ မိလိေႏၵာ -၁ နာမ ေသာ ရာဇာ၊ သာဂလာယံ ပု႐ုတၱေမ။

ဥပဂၪၧိ နာဂေသနံ၊ ဂဂၤါ စ [မူကြဲ-ဂဂၤါဝ (သီ၊ ပီ၊)] ယထာ သာဂရံ။

အာသဇၨ ရာဇာ စိၾတကထိ ံ၊ ဥကၠာဓာရံ တေမာႏုဒံ။

အပုစၧိ နိပုေဏ ပေဥႇ၊ ဌာနာ႒ာနဂေတ ပုထူ။

ပုစၧာ ဝိသဇၨနာ [မူကြဲ-ဝိႆဇၨနာ (သီ၊ ပီ၊)] ေစဝ၊ ဂမ႓ီရတၳဴပနိႆိတာ။

ဟဒယဂၤမာ ကဏၰသုခါ၊ အဗ႓ဳတာ ေလာမဟံသနာ။

အဘိဓမၼဝိနေယာဂါဠႇာ၊ သုတၱဇာလသမတၱိတာ။

နာဂေသနကထာ စိၾတာ၊ ၾသပေမၼဟိ နေယဟိ စ။

တတၳ ဉာဏံ ပဏိဓာယ၊ ဟာသယိတြာန မာနသံ။

သုဏာထ နိပုေဏ ပေဥႇ၊ ကခၤါ႒ာနဝိဒါလေနတိ။

၂။ တံ ယထာႏုသူယေတ -- အတၳိ ေယာနကာနံ နာနာပုဋေဘဒနံ သာဂလံ နာမ နဂရံ နဒီပဗၺတေသာဘိတံ ရမဏီယဘူမိပၸေဒသဘာဂံ အာရာမုယ်ာေနာပဝနတဠာကေပါကၡရဏိသမၸႏၷံ နဒီပဗၺတဝနရာမေဏယ်ကံ သုတဝႏၲနိမၼိတံ နိဟတပစၥတၳိကံ [မူကြဲ-နိပၸစၥတၳိကံ (က၊)] ပစၥာမိတၱာႏုပပီဠိတံ ဝိဝိဓဝိစိၾတဒဠႇမ႗ာလေကာ႒ကံ ဝရပဝရေဂါပုရ [မူကြဲ-ပဝရပစုရေဂါပုရ (သီ၊)] ေတာရဏံ ဂမ႓ီရပရိခါပ႑ရပါကာရပရိကၡိတၱေႏၲပုရံ။ သုဝိဘတၱဝီထိစစၥရစတုကၠသိဃၤာဋကံ -၂ သုပၸသာရိတာေနကဝိဓဝရဘ႑ပရိပူရိတႏၲရာပဏံ ဝိဝိဓဒါနဂၢသတသမုပေသာဘိတံ [မူကြဲ-သတသမုပေသာဘိတံ (သီ၊ ပီ၊)] ဟိမဂိရိသိခရသကၤာသဝရဘဝနသတသဟႆပၸဋိမ႑ိတံ ဂဇဟယရထပတၱိသမာကုလံ အဘိ႐ူပနရနာရိဂဏာႏုစရိတံ အာကိဏၰဇနမႏုႆံ ပုထုခတၱိယျဗာဟၼဏေဝႆသုဒၵံ ဝိဝိဓသမဏျဗာဟၼဏသဘာဇန [မူကြဲ-သဘာဇန (သီ၊ ပီ)] သမၼာဘာဇန (က၊)] သံဃဋိတံ ဗဟုဝိဓဝိဇၨာဝႏၲ [မူကြဲ-ဝိဇၨာဓရ (က၊)] နရစိရ [မူကြဲ-နရဝိရ (သီ၊ ပီ၊)] နိေသဝိတံ ကာသိကေကာဋဳမၺရိကာဒိနာနာဝိဓဝတၳာပဏသမၸႏၷံ သုပၸသာရိတ႐ုစိရဗဟုဝိဓပုပၹဂႏၶာပဏံ ဂႏၶဂႏၶိတံ အာသီသနီယဗဟုရတနပရိပူရိတံ ဒိသာမုခသုပၸသာရိတာပဏံ သိဂၤါရဝါဏိဇဂဏာႏုစရိတံ ကဟာပဏရဇတသုဝဏၰကံသပတၳရပရိပူရံ ပေဇၨာတမာနနိဓိနိေကတံ ပဟူတဓနဓညဝိတၱဴပကရဏံ ပရိပုဏၰေကာသေကာ႒ာဂါရံ ဗဟြႏၷပါနံ ဗဟုဝိဓခဇၨေဘာဇၨေလယ်ေပယ်သာယနီယံ ဥတၱရကု႐ုသကၤာသံ သမၸႏၷသႆံ အာဠကမႏၵာ ဝိယ ေဒဝပုရံ။

ဧတၳ ဌတြာ ေတသံ ပုဗၺကမၼံ ကေထတဗၺံ၊ ကေထေႏၲန စ ဆဓာ ဝိဘဇိတြာ ကေထတဗၺံ။ ေသယ်ထီဒံ -- ပုဗၺေယာေဂါ မိလိႏၵပဥႇံ လကၡဏပဥႇံ ေမ႑ကပဥႇံ အႏုမာနပဥႇံ ၾသပမၼကထာပဥႇႏၲိ။

တတၳ မိလိႏၵပေဥႇာ လကၡဏပေဥႇာ၊ ဝိမတိေစၧဒနပေဥႇာတိ ဒုဝိေဓါ။ ေမ႑ကပေဥႇာပိ မဟာဝေဂၢါ၊ ေယာဂိကထာပေဥႇာတိ ဒုဝိေဓါ။

ပုဗၺေယာေဂါတိ ေတသံ ပုဗၺကမၼံ။

၁။ ဗာဟိရကထာ

ပုဗၺေယာဂါဒိ

၃။ အတီေတ -၃ ကိရ ကႆပႆ ဘဂဝေတာ သာသေန ဝတၱမာေန ဂဂၤါယ သမီေပ ဧကသၼိ ံ အာဝါေသ မဟာဘိကၡဳသံေဃာ ပဋိဝသတိ၊ တတၳ ဝတၱသီလသမၸႏၷာ ဘိကၡဴ ပါေတာဝ ဥ႒ာယ ယ႒ိသမၼဇၨနိေယာ [မူကြဲ-ယ႒ိသမၼဳၪၨနိေယာ (သီ၊ ပီ၊)] အာဒါယ ဗုဒၶဂုေဏ အာဝေဇၨႏၲာ အဂၤဏံ သမၼဇၨိတြာ ကစဝရဗ်ဴဟံ ကေရာႏၲိ။ အေထေကာ ဘိကၡဳ ဧကံ သာမေဏရံ "ဧဟိ သာမေဏရ၊ ဣမံ ကစဝရံ ဆေၮဟီ"တိ အာဟ၊ ေသာ အသုဏေႏၲာ ဝိယ ဂစၧတိ၊ ေသာ ဒုတိယမၸိ။ ပ ။ တတိယမၸိ အာမႏၲိယမာေနာ အသုဏေႏၲာ ဝိယ ဂစၧေတဝ။ တေတာ ေသာ ဘိကၡဳ "ဒုဗၺေစာ ဝတာယံ သာမေဏေရာ"တိ ကုေဒၶါ သမၼဇၨနိဒေ႑န ပဟာရံ အဒါသိ။ တေတာ ေသာ ေရာဒေႏၲာ ဘေယန ကစဝရံ ဆေၮေႏၲာ "ဣမိနာ ကစဝရဆၮနပုညကေမၼန ယာဝါဟံ နိဗၺာနံ ပါပုဏာမိ [မူကြဲ-န ပါပုဏာမိ (သ်ာ)] ဧတၳႏၲေရ နိဗၺတၱနိဗၺတၱ႒ာေန မဇၩႏွိကသူရိေယာ [မူကြဲ-သုရိေယာ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိယ မေဟသေကၡာ မဟာေတေဇာ ဘေဝယ်"ႏၲိ ပဌမံ ပတၳနံ ပ႒ေပသိ။ ကစဝရံ ဆေၮတြာ နဟာနတၳာယ ဂဂၤါတိတၳံ ဂေတာ ဂဂၤါယ ဦမိေဝဂံ ဂဂၢရာယမာနံ ဒိသြာ "ယာဝါဟံ နိဗၺာနံ ပါပုဏာမိ [မူကြဲ-န ပါပုဏာမိ (သ်ာ)] ဧတၳႏၲေရ နိဗၺတၱနိဗၺတၱ႒ာေန အယံ ဦမိေဝေဂါ ဝိယ ဌာႏုပၸတၱိကပဋိဘာေနာ ဘေဝယ်ံ အကၡယပဋိဘာေနာ"တိ ဒုတိယမၸိ ပတၳနံ ပ႒ေပသိ။

ေသာပိ ဘိကၡဳ သမၼဇၨနိသာလာယ သမၼဇၨနိ ံ ဌေပတြာ နဟာနတၳာယ ဂဂၤါတိတၳံ ဂစၧေႏၲာ သာမေဏရႆ ပတၳနံ သုတြာ "ဧသ မယာ ပေယာဇိေတာပိ တာဝ ဧဝံ ပေတၳတိ၊ မယွံ ကိ ံ န သမိဇၩိႆတီ"တိ စိေႏၲတြာ "ယာဝါဟံ နိဗၺာနံ ပါပုဏာမိ [မူကြဲ-န ပါပုဏာမိ (သ်ာ)] ဧတၳႏၲေရ နိဗၺတၱနိဗၺတၱ႒ာေန အယံ ဂဂၤါဦမိေဝေဂါ ဝိယ အကၡယပဋိဘာေနာ ဘေဝယ်ံ၊ ဣမိနာ ပုစၧိတပုစၧိတံ သဗၺံ ပဥႇပဋိဘာနံ ဝိဇေဋတုံ နိေဗၺေဌတုံ သမေတၳာ ဘေဝယ်"ႏၲိ ပတၳနံ ပ႒ေပသိ။

ေတ ဥေဘာပိ ေဒေဝသု စ မႏုေႆသု စ သံသရႏၲာ ဧကံ ဗုဒၶႏၲရံ ေခေပသုံ။ အထ အမွာကံ ဘဂဝတာပိ ယထာ ေမာဂၢလိပုတၱတိႆေတၳေရာ ဒိႆတိ၊ ဧဝေမေတပိ ဒိႆႏၲိ မမ ပရိနိဗၺာနေတာ ပၪၥဝႆသေတ အတိကၠေႏၲ ဧေတ ဥပၸဇၨိႆႏၲိ၊ ယံ မယာ သုခုမံ ကတြာ ေဒသိတံ ဓမၼဝိနယံ၊ တံ ဧေတ ပဥႇပုစၧနၾသပမၼယုတၱိဝေသန နိဇၨဋံ နိဂၢဳမၺံ ကတြာ ဝိဘဇိႆႏၲီတိ နိဒၵိ႒ာ။

၄။ ေတသု -၄ သာမေဏေရာ ဇမၺဳဒီေပ သာဂလနဂေရ မိလိေႏၵာ နာမ ရာဇာ အေဟာသိ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ ပဋိဗေလာ အတီတာနာဂတပစၥဳပၸႏၷာနံ မႏၲေယာဂဝိဓာနကိရိယာနံ [မူကြဲ-သမႏၲေယာဂ ။ (သီ၊ ပီ)] ကရဏကာေလ နိသမၼကာရီ ေဟာတိ၊ ဗဟူနိ စႆ သတၳာနိ ဥဂၢဟိတာနိ ေဟာႏၲိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ သုတိ သမၼဳတိ သခ်ၤာ ေယာဂါ နီတိ ဝိေသသိကာ ဂဏိကာ ဂႏၶဗၺာ တိကိစၧာ ဓႏုေဗၺဒါ [မူကြဲ-စတုေဗၺဒါ (သီ၊ ပီ၊)] ပုရာဏာ ဣတိဟာသာ ေဇာတိသာ မာယာ ေကတု [မူကြဲ-ေဟတု (သီ၊ ပီ၊)] မႏၲနာ ယုဒၶါ ဆႏၵသာ ဗုဒၶဝစေနန [မူကြဲ-ဆႏၵသာမုဒၵဝစေနန (သီ၊ ပီ၊)] ဧကူနဝီသတိ၊ ဝိတ႑ဝါဒီ [မူကြဲ-ဝါဒီ (သီ၊ ပီ၊)] ဒုရာသေဒါ ဒုပၸသေဟာ ပုထုတိတၳကရာနံ အဂၢမကၡာယတိ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ မိလိေႏၵန ရညာ သေမာ ေကာစိ နာေဟာသိ ယဒိဒံ ထာေမန ဇေဝန သူေရန ပညာယ၊ အေၯာ မဟဒၶေနာ မဟာေဘာေဂါ အနႏၲဗလဝါဟေနာ။

၅။ အေထကဒိဝသံ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အနႏၲဗလဝါဟနံ စတုရဂႋနိ ံ ဗလဂၢေသနာဗ်ဴဟံ ဒႆနကမ်တာယ နဂရာ နိကၡမိတြာ ဗဟိနဂေရ ေသနဂၤဒႆနံ ကတြာ [မူကြဲ-ေသနာဂဏနံ ကာေရတြာ (သီ၊ ပီ၊)] သာေရတြာ ေသာ ရာဇာ ဘႆပၸဝါဒေကာ ေလာကာယတဝိတ႑ [မူကြဲ-ပဝတၱ (သီ၊ ပီ၊)] ဇနသလႅာပပႅဝ စိတၱေကာတူဟေလာ ဝိသာရေဒါ ဝိဇမ႓ေကာ သူရိယံ ၾသေလာေကတြာ အမေစၥ အာမေႏၲသိ "ဗဟု ဘေဏ တာဝ ဒိဝသာဝေသေသာ ကိ ံ ကရိႆာမ၊ ဣဒါေနဝ နဂရံ ပဝိသိတြာ အတၳိ ေကာစိ ပ႑ိေတာ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ သံဃီ ဂဏီ ဂဏာစရိေယာ အပိ အရဟႏၲံ သမၼာသမၺဳဒၶံ ပဋိဇာနမာေနာ၊ ေယာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ သေကၠာတိ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတုံ၊ တံ ဥပသကၤမိတြာ ပဥႇံ ပုစၧိႆာမ၊ ကခၤ ံ ပဋိဝိနယိႆာမာ"တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ ပၪၥသတာ ေယာနကာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဆ သတၳာေရာ ပူရေဏာ ကႆေပါ မကၡလိေဂါသာေလာ နိဂေဏၭာ နာဋပုေတၱာ [မူကြဲ-နာထပုေတၱာ (သီ၊ ပီ၊)] သၪၨေယာ ေဗလ႒ပုေတၱာ အဇိေတာ ေကသကမၺေလာ ပကုေဓါ ကစၥာယေနာ၊ ေတ သံဃိေနာ ဂဏိေနာ ဂဏာစရိယကာ ဉာတာ ယသႆိေနာ တိတၳကရာ သာဓုသမၼတာ ဗဟုဇနႆ၊ ဂစၧ တြံ မဟာရာဇ၊ ေတ ပဥႇံ ပုစၧႆု၊ ကခၤ ံ ပဋိဝိနယႆူ"တိ။

၆။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပၪၥဟိ ေယာနကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ဘျဒဝါဟနံ ရထဝရမာ႐ုယွ ေယန ပူရေဏာ ကႆေပါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ -၅ ပူရေဏန ကႆေပန သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ၊ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပူရဏံ ကႆပံ ဧတဒေဝါစ "ေကာ၊ ဘေႏၲ ကႆပ၊ ေလာကံ ပါေလတီ"တိ? "ပထဝီ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကံ ပါေလတီ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ ကႆပ၊ ပထဝီ [မူကြဲ-ပဌဝီ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာကံ ပါေလတိ၊ အထ ကသၼာ အဝီစိနိရယံ ဂစၧႏၲာ သတၱာ ပထဝိ ံ အတိကၠမိတြာ ဂစၧႏၲီ"တိ? ဧဝံ ဝုေတၱ ပူရေဏာ ကႆေပါ ေနဝ သကၡိ ၾသဂိလိတုံ၊ ေနာ သကၡိ ဥဂၢိလိတုံ၊ အေဓါမုေခါ ပတၱကၡေႏၶာ တုဏွီဘူေတာ ပဇၩာယေႏၲာ နိသီဒိ။

၇။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ မကၡလိ ံ ေဂါသာလံ ဧတဒေဝါစ "အတၳိ၊ ဘေႏၲ ေဂါသာလ၊ ကုသလာကုသလာနိ ကမၼာနိ၊ အတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ဝိပါေကာ"တိ? "နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလာကုသလာနိ ကမၼာနိ၊ နတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ဝိပါေကာ။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ေလာေက ခတၱိယာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ခတၱိယာဝ ဘဝိႆႏၲိ၊ ေယ ေတ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ကိ ံ ကုသလာကုသေလဟိ ကေမၼဟီ"တိ? "ယဒိ၊ ဘေႏၲ ေဂါသာလ၊ ဣဓ ေလာေက ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဝႆာ သုဒၵါ စ႑ာလာ ပုကၠဳသာဝ ဘဝိႆႏၲိ၊ နတၳိ ကုသလာကုသေလဟိ ကေမၼဟိ ကရဏီယံ။ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ ေဂါသာလ၊ ေယ ေတ ဣဓ ေလာေက ဟတၳစၧိႏၷာ၊ ေတ ပရေလာကံ ဂႏ႖ာပိ ပုန ဟတၳစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ပါဒစၧိႏၷာ၊ ေတ ပါဒစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ဟတၳပါဒစၧိႏၷာ၊ ေတ ဟတၳပါဒစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ကဏၰစၧိႏၷာ၊ ေတ ကဏၰစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ နာသစၧိႏၷာ၊ ေတ နာသစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲိ။ ေယ ကဏၰနာသစၧိႏၷာ၊ ေတ ကဏၰနာသစၧိႏၷာဝ ဘဝိႆႏၲီ"တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ ေဂါသာေလာ တုဏွီ အေဟာသိ။

အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ "တုေစၧာ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ ပလာေပါ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ နတၳိ ေကာစိ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ၊ ေယာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ သေကၠာတိ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ။

အထ -၆ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အမေစၥ အာမေႏၲသိ "ရမဏီယာ ဝတ ေဘာ ေဒါသိနာ ရတၱိ၊ ကံ ႏု ခြဇၨ သမဏံ ဝါ ျဗာဟၼဏံ ဝါ ဥပသကၤေမယ်ာမ ပဥႇံ ပုစၧိတုံ၊ ေကာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ သေကၠာတိ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ? ဧဝံ ဝုေတၱ အမစၥာ တုဏွီဘူတာ ရေညာ မုခံ ၾသေလာကယမာနာ အ႒ံသု။

ေတန ေခါ ပန သမေယန သာဂလနဂရံ ဒြါဒသ ဝႆာနိ သုညံ အေဟာသိ သမဏျဗာဟၼဏဂဟပတိပ႑ိေတဟိ၊ ယတၳ သမဏျဗာဟၼဏဂဟပတိပ႑ိတာ ပဋိဝသႏၲီတိ သုဏာတိ၊ တတၳ ဂႏ႖ာ ရာဇာ ေတ ပဥႇံ ပုစၧတိ၊ ေတ သေဗၺပိ ပဥႇဝိသဇၨေနန ရာဇာနံ အာရာေဓတုံ အသေကၠာႏၲာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပကၠမႏၲိ။ ေယ အညံ ဒိသံ န ပကၠမႏၲိ၊ ေတ သေဗၺ တုဏွီဘူတာ အစၧႏၲိ။ ဘိကၡဴ ပန ေယဘုေယ်န ဟိမဝႏၲေမဝ ဂစၧႏၲိ။

၈။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ ပဋိဝသႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဒိဗၺာယ ေသာတဓာတုယာ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဝစနံ သုတြာ ယုဂႏၶရမတၳေက ဘိကၡဳသံဃံ သႏၷိပါေတတြာ ဘိကၡဴ ပုစၧိ "အတၳာဝုေသာ ေကာစိ ဘိကၡဳ ပဋိဗေလာ မိလိေႏၵန ရညာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ?

ဧဝံ ဝုေတၱ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ တုဏွီ အေဟသုံ။ ဒုတိယမၸိ တတိယမၸိ ပု႒ာ တုဏွီ အေဟသုံ။ အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဘိကၡဳသံဃံ ဧတဒေဝါစ "အတၳာဝုေသာ တာဝတိ ံသဘဝေန ေဝဇယႏၲႆ ပါစီနေတာ ေကတုမတီ နာမ ဝိမာနံ၊ တတၳ မဟာေသေနာ နာမ ေဒဝပုေတၱာ ပဋိဝသတိ၊ ေသာ ပဋိဗေလာ ေတန မိလိေႏၵန ရညာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ။

အထ ေခါ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ယုဂႏၶရပဗၺေတ အႏၲရဟိတာ တာဝတိ ံသဘဝေန ပါတုရေဟသုံ။ အဒၵသာ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ေတ ဘိကၡဴ ဒူရေတာဝ အာဂစၧေႏၲ၊ ဒိသြာန ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ၊ ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ "မဟာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ အႏုပၸေတၱာ၊ အဟံ သံဃႆ အာရာမိေကာ၊ ေကနေတၳာ၊ ကိ ံ မယာ ကရဏီယ"ႏၲိ?

အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ သကၠံ ေဒဝါနမိႏၵံ ဧတဒေဝါစ "အယံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇမၺဳဒီေပ သာဂလနဂေရ မိလိေႏၵာ နာမ ရာဇာ ဝိတ႑ဝါဒီ ဒုရာသေဒါ -၇ ဒုပၸသေဟာ ပုထုတိတၳကရာနံ အဂၢမကၡာယတိ၊ ေသာ ဘိကၡဳသံဃံ ဥပသကၤမိတြာ ဒိ႒ိဝါေဒန ပဥႇံ ပုစၧိတြာ ဘိကၡဳသံဃံ ဝိေဟေဌတီ"တိ။

အထ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ "အယံ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဣေတာ စုေတာ မႏုေႆသု ဥပၸေႏၷာ၊ ဧေသာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေကတုမတိဝိမာေန မဟာေသေနာ နာမ ေဒဝပုေတၱာ ပဋိဝသတိ၊ ေသာ ပဋိဗေလာ ေတန မိလိေႏၵန ရညာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတုံ၊ တံ ေဒဝပုတၱံ ယာစိႆာမ မႏုႆေလာကူပပတၱိယာ"တိ။

အထ ေခါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ဘိကၡဳသံဃံ ပုရကၡတြာ ေကတုမတိဝိမာနံ ပဝိသိတြာ မဟာေသနံ ေဒဝပုတၱံ အာလိဂႋတြာ ဧတဒေဝါစ "ယာစတိ တံ၊ မာရိသ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ မႏုႆေလာကူပပတၱိယာ"တိ။ "န ေမ၊ ဘေႏၲ၊ မႏုႆေလာေကနေတၳာ ကမၼဗဟုေလန၊ တိေဗၺာ မႏုႆေလာေကာ၊ ဣေဓဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝေလာေက ဥပ႐ူပ႐ူပပတၱိေကာ ဟုတြာ ပရိနိဗၺာယိႆာမီ"တိ။ ဒုတိယမၸိ။ ပ ။ တတိယမၸိ ေခါ သေကၠန ေဒဝါနမိေႏၵန ယာစိေတာ မဟာေသေနာ ေဒဝပုေတၱာ ဧဝမာဟ "န ေမ၊ ဘေႏၲ၊ မႏုႆေလာေကနေတၳာ ကမၼဗဟုေလန၊ တိေဗၺာ မႏုႆေလာေကာ၊ ဣေဓဝါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝေလာေက ဥပ႐ူပ႐ူပပတၱိေကာ ဟုတြာ ပရိနိဗၺာယိႆာမီ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ မဟာေသနံ ေဒဝပုတၱံ ဧတဒေဝါစ "ဣဓ မယံ၊ မာရိသ၊ သေဒဝကံ ေလာကံ အႏုဝိေလာကယမာနာ အညၾတ တယာ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဝါဒံ ဘိႏၵိတြာ သာသနံ ပဂၢေဟတုံ သမတၳံ အညံ ကၪၥိ န ပႆာမ၊ ယာစတိ တံ၊ မာရိသ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ၊ သာဓု သပၸဳရိသ မႏုႆေလာေက နိဗၺတၱိတြာ ဒသဗလႆ သာသနံ ပဂၢဏွာဟီ"တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ မဟာေသေနာ ေဒဝပုေတၱာ "အဟံ ကိရ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဝါဒံ ဘိႏၵိတြာ ဗုဒၶသာသနံ ပဂၢေဟတုံ သမေတၳာ ဘဝိႆာမီ"တိ ဟ႒ပဟေ႒ာ ဥဒဂၢဳဒေဂၢါ ဟုတြာ "သာဓု၊ ဘေႏၲ၊ မႏုႆေလာေက ဥပၸဇၨိႆာမီ"တိ ပဋိညံ အဒါသိ။

၉။ အထ ေခါ ေတ ဘိကၡဴ ေဒဝေလာေက တံ ကရဏီယံ တီေရတြာ ေဒေဝသု တာဝတိ ံေသသု အႏၲရဟိတာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ ပါတုရေဟသုံ။

အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဘိကၡဳသံဃံ ဧတဒေဝါစ "အတၳာဝုေသာ၊ ဣမသၼိ ံ ဘိကၡဳသံေဃ ေကာစိ ဘိကၡဳ သႏၷိပါတံ အနာဂေတာ"တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ အညတေရာ ဘိကၡဳ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ "အတၳိ၊ ဘေႏၲ -၈၊ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ ဣေတာ သတၱေမ ဒိဝေသ ဟိမဝႏၲံ ပဗၺတံ ပဝိသိတြာ နိေရာဓံ သမာပေႏၷာ၊ တႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟထာ"တိ။ အာယသၼာပိ ေရာဟေဏာ တခၤဏေညဝ နိေရာဓာ ဝု႒ာယ "သံေဃာ မံ ပဋိမာေနတီ"တိ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ အႏၲရဟိေတာ ရကၡိတတေလ ေကာဋိသတာနံ အရဟႏၲာနံ ပုရေတာ ပါတုရေဟာသိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ အာဝုေသာ၊ ေရာဟဏ ဗုဒၶသာသေန ဘိဇၨေႏၲ [မူကြဲ-ပလုဇၨေႏၲ (သီ၊ ပီ၊)] န ပႆသိ သံဃႆ ကရဏီယာနီ"တိ။ "အမနသိကာေရာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ အေဟာသီ"တိ။

"ေတန၊ ဟာဝုေသာ ေရာဟဏ၊ ဒ႑ကမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ကိ ံ၊ ဘေႏၲ၊ ကေရာမီ"တိ? "အတၳာဝုေသာ ေရာဟဏ၊ ဟိမဝႏၲပဗၺတပေႆ ဂဇဂၤလံ [မူကြဲ-ကဇဂၤလံ (သီ၊ ပီ၊)] နာမ ျဗာဟၼဏဂါေမာ၊ တတၳ ေသာဏုတၱေရာ နာမ ျဗာဟၼေဏာ ပဋိဝသတိ၊ တႆ ပုေတၱာ ဥပၸဇၨိႆတိ နာဂေသေနာတိ နာမ ဒါရေကာ၊ ေတန ဟိ တြံ၊ အာဝုေသာ ေရာဟဏ၊ ဒသမာသာဓိကာနိ သတၱ ဝႆာနိ တံ ကုလံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ နာဂေသနံ ဒါရကံ နီဟရိတြာ ပဗၺာေဇဟိ၊ ပဗၺဇိေတဝ တသၼိ ံ ဒ႑ကမၼေတာ မုစၥိႆသီ"တိ။ အာယသၼာပိ ေခါ ေရာဟေဏာ "သာဓူ"တိ သမၸဋိစၧိ။

၁၀။ မဟာေသေနာပိ ေခါ ေဒဝပုေတၱာ ေဒဝေလာကာ စဝိတြာ ေသာဏုတၱရျဗာဟၼဏႆ ဘရိယာယ ကုစၧိသၼိ ံ ပဋိသႏၶိ ံ အဂၢေဟသိ၊ သဟ ပဋိသႏၶိဂၢဟဏာ တေယာ အစၧရိယာ အဗ႓ဳတာ ဓမၼာ ပါတုရေဟသုံ၊ အာဝုဓဘ႑ာနိ ပဇၨလိ ံသု၊ အဂၢသႆံ အဘိနိပၹႏၷံ၊ မဟာေမေဃာ အဘိပၸဝႆိ။ အာယသၼာပိ ေခါ ေရာဟေဏာ တႆ ပဋိသႏၶိဂၢဟဏေတာ ပ႒ာယ ဒသမာသာဓိကာနိ သတၱ ဝႆာနိ တံ ကုလံ ပိ႑ာယ ပဝိသေႏၲာ ဧကဒိဝသမၸိ ကဋစၧဳမတၱံ ဘတၱံ ဝါ ဥဠဳကၤမတၱံ ယာဂုံ ဝါ အဘိဝါဒနံ ဝါ အၪၨလိကမၼံ ဝါ သာမီစိကမၼံ ဝါ နာလတၳ၊ အထ ေခါ အေကၠာသေညဝ ပရိဘာသေညဝ ပဋိလဘတိ "အတိစၧထ ဘေႏၲ"တိ ဝစနမတၱမၸိ ဝတၱာ နာမ နာေဟာသိ၊ ဒသမာသာဓိကာနံ ပန သတၱႏၷံ ဝႆာနံ အစၥေယန ဧကဒိဝသံ "အတိစၧထ ဘေႏၲ"တိ ဝစနမတၱံ အလတၳ။ တံ ဒိဝသေမဝ ျဗာဟၼေဏာပိ ဗဟိ ကမၼႏၲာ အာဂစၧေႏၲာ ပဋိပေထ ေထရံ ဒိသြာ "ကိ ံ၊ ေဘာ ပဗၺဇိတ၊ အမွာကံ ေဂဟံ အဂမိတၳာ"တိ အာဟ။ "အာမ၊ ျဗာဟၼဏ၊ အဂမမွာ"တိ။ "အပိ ကိၪၥိ လဘိတၳာ"တိ။ "အာမ၊ ျဗာဟၼဏ၊ လဘိမွာ"တိ။ ေသာ အနတၱမေနာ ေဂဟံ ဂႏ႖ာ ပုစၧိ "တႆ -၉ ပဗၺဇိတႆ ကိၪၥိ အဒတၳာ"တိ။ "န ကိၪၥိ အဒမွာ"တိ။ ျဗာဟၼေဏာ ဒုတိယဒိဝေသ ဃရဒြါေရ ေယဝ နိသီဒိ "အဇၨ ပဗၺဇိတံ မုသာဝါေဒန နိဂၢေဟႆာမီ"တိ။ ေထေရာ ဒုတိယဒိဝေသ ျဗာဟၼဏႆ ဃရဒြါရံ သမၸေတၱာ။

ျဗာဟၼေဏာ ေထရံ ဒိသြာဝ ဧဝမာဟ "တုေမွ ဟိေယ်ာ အမွာကံ ေဂေဟ ကိၪၥိ အလဘိတြာဝ "လဘိမွာ"တိ အေဝါစုတၳ၊ ဝ႗တိ ႏု ေခါ တုမွာကံ မုသာဝါေဒါ"တိ။ ေထေရာ အာဟ "မယံ၊ ျဗာဟၼဏ၊ တုမွာကံ ေဂေဟ ( ) [မူကြဲ-(ပဝိသႏၲာ) (က၊)] ဒသမာသာဓိကာနိ သတၱ ဝႆာနိ 'အတိစၧထာ'တိ ဝစနမတၱမၸိ အလဘိတြာ ဟိေယ်ာ 'အတိစၧထာ'တိ ဝစနမတၱံ လဘိမွာ၊ အေထတံ ဝါစာပဋိသႏၶာရံ [မူကြဲ-ပဋိသႏၲာရံ (သီ၊ ပီ၊)] ဥပါဒါယ ဧဝမေဝါစုမွာ"တိ။

ျဗာဟၼေဏာ စိေႏၲသိ "ဣေမ ဝါစာပဋိသႏၶာရမတၱမၸိ လဘိတြာ ဇနမေဇၩ 'လဘိမွာ'တိ ပသံသႏၲိ၊ အညံ ကိၪၥိ ခါဒနီယံ ဝါ ေဘာဇနီယံ ဝါ လဘိတြာ ကသၼာ နပၸသံသႏၲီ"တိ ပသီဒိတြာ အတၱေနာ အတၳာယ ပဋိယာဒိတဘတၱေတာ ကဋစၧဳဘိကၡံ၊ တဒုပိယၪၥ ဗ်ၪၨနံ ဒါေပတြာ "ဣမံ ဘိကၡံ သဗၺကာလံ တုေမွ လဘိႆထာ"တိ အာဟ။

ေသာ ပုနဒိဝသေတာ ပဘုတိ ဥပသကၤမႏၲႆ ေထရႆ ဥပသမံ ဒိသြာ ဘိေယ်ာေသာ မတၱာယ ပသီဒိတြာ ေထရံ နိစၥကာလံ အတၱေနာ ဃေရ ဘတၱဝိႆဂၢကရဏတၳာယ ယာစိ။ ေထေရာ တုဏွီဘာေဝန အဓိဝါေသတြာ ဒိဝေသ ဒိဝေသ ဘတၱကိစၥံ ကတြာ ဂစၧေႏၲာ ေထာကံ ေထာကံ ဗုဒၶဝစနံ ကေထတြာ ဂစၧတိ။ သာပိ ေခါ ျဗာဟၼဏီ ဒသမာသစၥေယန ပုတၱံ ဝိဇာယိ၊ "နာဂေသေနာ"တိႆ နာမမကံသု၊ ေသာ အႏုကၠေမန ဝၯေႏၲာ သတၱဝႆိေကာ ဇာေတာ။

၁၁။ အထ ေခါ နာဂေသနႆ ဒါရကႆ ပိတာ နာဂေသနံ ဒါရကံ ဧတဒေဝါစ "ဣမသၼိ ံ ေခါ၊ တာတ နာဂေသန၊ ျဗာဟၼဏကုေလ သိကၡာနိ သိေကၡယ်ာသီ"တိ။ "ကတမာနိ၊ တာတ၊ ဣမသၼိ ံ ျဗာဟၼဏကုေလ သိကၡာနိ နာမာ"တိ? "တေယာ ေခါ၊ တာတ နာဂေသန၊ ေဝဒါ သိကၡာနိ နာမ၊ အဝေသသာနိ သိပၸါနိ သိပၸံ နာမာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ တာတ၊ သိကၡိႆာမီ"တိ။

အထ ေခါ ေသာဏုတၱေရာ ျဗာဟၼေဏာ အာစရိယျဗာဟၼဏႆ အာစရိယဘာဂံ သဟႆံ ဒတြာ အေႏၲာပါသာေဒ ဧကသၼိ ံ ဂေဗ႓ ဧကေတာ မၪၥကံ ပညေပတြာ အာစရိယျဗာဟၼဏံ ဧတဒေဝါစ "သဇၩာေပဟိ ေခါ၊ တြံ ျဗာဟၼဏ၊ ဣမံ -၁၀ ဒါရကံ မႏၲာနီတိ။ ေတန ဟိ 'တာတ ဒါရက' ဥဂၢဏွာဟိ မႏၲာနီ"တိ။ အာစရိယျဗာဟၼေဏာ သဇၩာယတိ နာဂေသနႆ ဒါရကႆ ဧေကေနဝ ဥေဒၵေသန တေယာ ေဝဒါ ဟဒယဂၤတာ ဝါစုဂၢတာ သူပဓာရိတာ သုဝဝတၳာပိတာ သုမနသိကတာ အေဟသုံ၊ သကိေမဝ စကၡဳံ ဥဒပါဒိ တီသု ေဝေဒသု သနိဃ႑ဳေကဋဳေဘသု [မူကြဲ-သနိဃဏၬဳေကဋဳေဘသု (က၊)] သာကၡရပၸေဘေဒသု ဣတိဟာသပၪၥေမသု ပဒေကာ ေဝယ်ာကရေဏာ ေလာကာယတမဟာပုရိသလကၡေဏသု အနဝေယာ အေဟာသိ။

အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ ပိတရံ ဧတဒေဝါစ "အတၳိ ႏု ေခါ၊ တာတ၊ ဣမသၼိ ံ ျဗာဟၼဏကုေလ ဣေတာ ဥတၱရိမၸိ သိကၡိတဗၺာနိ၊ ဥဒါဟု ဧတၱကာေနဝါ"တိ။ "နတၳိ၊ တာတ နာဂေသန၊ ဣမသၼိ ံ ျဗာဟၼဏကုေလ ဣေတာ ဥတၱရိ ံ သိကၡိတဗၺာနိ၊ ဧတၱကာေနဝ သိကၡိတဗၺာနီ"တိ။

အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ အာစရိယႆ အႏုေယာဂံ ဒတြာ ပါသာဒါ ၾသ႐ုယွ ပုဗၺဝါသနာယ ေစာဒိတဟဒေယာ ရေဟာဂေတာ ပဋိသလႅီေနာ အတၱေနာ သိပၸႆ အာဒိမဇၩပရိေယာသာနံ ၾသေလာေကေႏၲာ အာဒိမွိ ဝါ မေဇၩ ဝါ ပရိေယာသာေန ဝါ အပၸမတၱကမၸိ သာရံ အဒိသြာ "တုစၧာ ဝတ ေဘာ ဣေမ ေဝဒါ၊ ပလာပါ ဝတ ေဘာ ဣေမ ေဝဒါ အသာရာ နိႆာရာ"တိ ဝိပၸဋိသာရီ အနတၱမေနာ အေဟာသိ။

၁၂။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ ေရာဟေဏာ ဝတၱနိေယ ေသနာသေန နိသိေႏၷာ နာဂေသနႆ ဒါရကႆ ေစတသာ ေစေတာပရိဝိတကၠမညာယ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ဝတၱနိေယ ေသနာသေန အႏၲရဟိေတာ ဂဇဂၤလျဗာဟၼဏဂါမႆ ပုရေတာ ပါတုရေဟာသိ။ အဒၵသာ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ အတၱေနာ ဒြါရေကာ႒ေက ဌိေတာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဒူရေတာဝ အာဂစၧႏၲံ၊ ဒိသြာန အတၱမေနာ ဥဒေဂၢါ ပမုဒိေတာ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ "အေပၸဝ နာမာယံ ပဗၺဇိေတာ ကၪၥိ သာရံ ဇာေနယ်ာ"တိ ေယနာယသၼာ ေရာဟေဏာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ "ေကာ ႏု ေခါ၊ တြံ မာရိသ၊ ဧဒိေသာ ဘ႑ဳကာသာဝဝသေနာ"တိ။ "ပဗၺဇိေတာ [မူကြဲ-ပါပကာနံ မလာနံ ပဗၺာေဇတုံ ပဗၺဇိေတာ (သီ၊ ပီ၊)] နာမာဟံ ဒါရကာ"တိ။ "ေကန၊ တြံ မာရိသ၊ ပဗၺဇိေတာ နာမာသီ"တိ? "ပါပကာနိ မလာနိ ပဗၺာေဇတိ၊ တသၼာဟံ၊ ဒါရက၊ ပဗၺဇိေတာ နာမာ"တိ။ "ကိ ံကာရဏာ၊ မာရိသ၊ ေကသာ ေတ န ယထာ အေညသ"ႏၲိ -၁၁? "ေသာဠသိေမ၊ ဒါရက၊ ပလိေဗာေဓ ဒိသြာ ေကသမႆုံ ၾသဟာေရတြာ ပဗၺဇိေတာ။ "ကတေမ ေသာဠသ"? "အလကၤာရပလိေဗာေဓါ မ႑နပလိေဗာေဓါ ေတလမကၡနပလိေဗာေဓါ ေဓါဝနပလိေဗာေဓါ မာလာပလိေဗာေဓါ ဂႏၶပလိေဗာေဓါ ဝါသနပလိေဗာေဓါ ဟရီဋကပလိေဗာေဓါ အာမလကပလိေဗာေဓါ ရဂၤပလိေဗာေဓါ ဗႏၶနပလိေဗာေဓါ ေကာစၧပလိေဗာေဓါ ကပၸကပလိေဗာေဓါ ဝိဇဋနပလိေဗာေဓါ ဦကာပလိေဗာေဓါ၊ ေကေသသု ဝိလူေနသု ေသာစႏၲိ ကိလမႏၲိ ပရိေဒဝႏၲိ ဥရတၱာဠိ ံ ကႏၵႏၲိ သေမၼာဟံ အာပဇၨႏၲိ၊ ဣေမသု ေခါ၊ ဒါရက၊ ေသာဠသသု ပလိေဗာေဓသု ပလိဂုဏိၭတာ မႏုႆာ သဗၺာနိ အတိသုခုမာနိ သိပၸါနိ နာေသႏၲီ"တိ။ "ကိ ံကာရဏာ၊ မာရိသ၊ ဝတၳာနိပိ ေတ န ယထာ အေညသ"ႏၲိ? "ကာမနိႆိတာနိ ေခါ၊ ဒါရက၊ ဝတၳာနိ၊ ကာမနိႆိတာနိ ဂိဟိဗ်ၪၨနဘ႑ာနိ [မူကြဲ-ကမနီယာနိ ဂိဟိဗ်ၪၨနာနိ (သီ၊ ပီ)] ယာနိ ကာနိစိ ေခါ ဘယာနိ ဝတၳေတာ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ တာနိ ကာသာဝဝသနႆ န ေဟာႏၲိ၊ တသၼာ ဝတၳာနိပိ ေမ န ယထာ အေညသ"ႏၲိ။ "ဇာနာသိ ေခါ၊ တြံ မာရိသ၊ သိပၸါနိ နာမာ"တိ? "အာမ၊ ဒါရက၊ ဇာနာမဟံ သိပၸါနိ၊ ယံ ေလာေက ဥတၱမံ မႏၲံ၊ တမၸိ ဇာနာမီ"တိ။ "မယွမၸိ တံ၊ မာရိသ၊ ဒါတုံ သကၠာ"တိ? "အာမ၊ ဒါရက၊ သကၠာ"တိ။ "ေတန ဟိ ေမ ေဒဟီ"တိ။ "အကာေလာ ေခါ၊ ဒါရက၊ အႏၲရဃရံ ပိ႑ာယ ပဝိ႒မွာ"တိ။

အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ အာယသၼေတာ ေရာဟဏႆ ဟတၳေတာ ပတၱံ ဂေဟတြာ ဃရံ ပေဝေသတြာ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸတြာ သမၸဝါေရတြာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဘုတၱာဝိ ံ ၾသနီတပတၱပါဏိ ံ ဧတဒေဝါစ "ေဒဟိ ေမ ဒါနိ၊ မာရိသ၊ မႏၲ"ႏၲိ။ "ယဒါ ေခါ တြံ၊ ဒါရက၊ နိပၸလိေဗာေဓါ ဟုတြာ မာတာပိတေရာ အႏုဇာနာေပတြာ မယာ ဂဟိတံ ပဗၺဇိတေဝသံ ဂဏွိႆသိ၊ တဒါ ဒႆာမီ"တိ အာဟ။

အထ ေခါ နာဂေသေနာ ဒါရေကာ မာတာပိတေရာ ဥပသကၤမိတြာ အာဟ "အမၼတာတာ၊ အယံ ပဗၺဇိေတာ 'ယံ ေလာေက ဥတၱမံ မႏၲံ၊ တံ ဇာနာမီ'တိ ဝဒတိ၊ န စ အတၱေနာ သႏၲိေက အပဗၺဇိတႆ ေဒတိ၊ အဟံ ဧတႆ သႏၲိေက ပဗၺဇိတြာ တံ ဥတၱမံ မႏၲံ ဥဂၢဏွိႆာမီ"တိ။ အထႆ မာတာပိတေရာ "ပဗၺဇိတြာပိ ေနာ ပုေတၱာ မႏၲံ ဂဏွတု၊ ဂေဟတြာ ပုန အာဂစၧိႆတီ"တိ မညမာနာ "ဂဏွ ပုတၱာ"တိ အႏုဇာနိ ံသု။

၁၃။ အထ -၁၂ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ နာဂေသနံ ဒါရကံ အာဒါယ ေယန ဝတၱနိယံ ေသနာသနံ၊ ေယန ဝိဇမ႓ဝတၳဳ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဝိဇမ႓ဝတၳဳသၼိ ံ ေသနာသေန ဧကရတၱံ ဝသိတြာ ေယန ရကၡိတတလံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ေကာဋိသတာနံ အရဟႏၲာနံ မေဇၩ နာဂေသနံ ဒါရကံ ပဗၺာေဇသိ။ ပဗၺဇိေတာ စ ပနာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ "ဂဟိေတာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တဝ ေဝေသာ၊ ေဒထ ေမ ဒါနိ မႏၲ"ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ "ကိမွိ ႏု ေခါဟံ နာဂေသနံ ဝိေနယ်ံ ပဌမံ ဝိနေယ ဝါ သုတၱေႏၲ ဝါ အဘိဓေမၼ ဝါ"တိ စိေႏၲတြာ "ပ႑ိေတာ ေခါ အယံ နာဂေသေနာ၊ သေကၠာတိ သုေခေနဝ အဘိဓမၼံ ပရိယာပုဏိတု"ႏၲိ ပဌမံ အဘိဓေမၼ ဝိေနသိ။

အာယသၼာ စ နာဂေသေနာ "ကုသလာ ဓမၼာ၊ အကုသလာ ဓမၼာ၊ အဗ်ာကတာ ဓမၼာ"တိ တိကဒုကပဋိမ႑ိတံ ဓမၼသဂၤဏီပကရဏံ၊ ခႏၶဝိဘဂၤါဒိ အ႒ာရသ ဝိဘဂၤပဋိမ႑ိတံ ဝိဘဂၤပၸကရဏံ၊ "သဂၤေဟာ အသဂၤေဟာ"တိ အာဒိနာ စုဒၵသဝိေဓန ဝိဘတၱံ ဓာတုကထာပကရဏံ၊ "ခႏၶပညတၱိ အာယတနပညတၱီ"တိ အာဒိနာ ဆဗၺိေဓန ဝိဘတၱံ ပုဂၢလပညတၱိပၸကရဏံ၊ သကဝါေဒ ပၪၥသုတၱသတာနိ ပရဝါေဒ ပၪၥသုတၱသတာနီတိ သုတၱသဟႆံ သေမာဓာေနတြာ ဝိဘတၱံ ကထာဝတၳဳပၸကရဏံ၊ "မူလယမကံ ခႏၶယမက"ႏၲိ အာဒိနာ ဒသဝိေဓန ဝိဘတၱံ ယမကပၸကရဏံ၊ "ေဟတုပစၥေယာ အာရမၼဏပစၥေယာ"တိ အာဒိနာ စတုဝီသတိဝိေဓန ဝိဘတၱံ ပ႒ာနပၸကရဏႏၲိ သဗၺံ တံ အဘိဓမၼပိဋကံ ဧေကေနဝ သဇၩာေယန ပဂုဏံ ကတြာ "တိ႒ထ ဘေႏၲ၊ န ပုန ၾသသာေရထ၊ ဧတၱေကေနဝါဟံ သဇၩာယိႆာမီ"တိ အာဟ။

၁၄။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ေယန ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ေကာဋိသေတ အရဟေႏၲ ဧတဒေဝါစ "အဟံ ေခါ ဘေႏၲ 'ကုသလာ ဓမၼာ၊ အကုသလာ ဓမၼာ၊ အဗ်ာကတာ ဓမၼာ'တိ ဣေမသု တီသု ပေဒသု ပကၡိပိတြာ သဗၺံ တံ အဘိဓမၼပိဋကံ ဝိတၳာေရန ၾသသာေရႆာမီ"တိ။ "သာဓု၊ နာဂေသန၊ ၾသသာေရဟီ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ သတၱ မာသာနိ သတၱ ပကရဏာနိ ဝိတၳာေရန ၾသသာေရသိ၊ ပထဝီ ဥႏၷဒိ၊ ေဒဝတာ သာဓုကာရမဒံသု၊ ျဗဟၼာေနာ အေပၹါေဋသုံ၊ ဒိဗၺာနိ စႏၵနစုဏၰာနိ ဒိဗၺာနိ စ မႏၵာရဝပုပၹာနိ အဘိပၸဝႆိ ံသု။

၁၅။ အထ -၁၃ ေခါ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ပရိပုဏၰဝီသတိဝႆံ ရကၡိတတေလ ဥပသမၸာေဒသုံ။ ဥပသမၸေႏၷာ စ ပနာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ဥပဇၩာေယန သဒၶိ ံ ဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသေႏၲာ ဧဝ႐ူပံ ပရိဝိတကၠံ ဥပၸါေဒသိ "တုေစၧာ ဝတ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဗာေလာ ဝတ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဌေပတြာ အဝေသသံ ဗုဒၶဝစနံ ပဌမံ မံ အဘိဓေမၼ ဝိေနသီ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ေစတသာ ေစေတာပရိဝိတကၠမညာယ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "အနႏုစၧဝိကံ ေခါ နာဂေသန ပရိဝိတကၠံ ဝိတေကၠသိ၊ န ေခါ ပေနတံ နာဂေသန တဝါႏုစၧဝိက"ႏၲိ။

အထ ေခါ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ဧတဒေဟာသိ "အစၧရိယံ ဝတ ေဘာ၊ အဗ႓ဳတံ ဝတ ေဘာ၊ ယၾတ ဟိ နာမ ေမ ဥပဇၩာေယာ ေစတသာ ေစေတာပရိဝိတကၠံ ဇာနိႆတိ၊ ပ႑ိေတာ ဝတ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ယံႏူနာဟံ ဥပဇၩာယံ ခမာေပယ်"ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ ဧတဒေဝါစ "ခမထ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ န ပုန ဧဝ႐ူပံ ဝိတေကၠႆာမီ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ ေရာဟေဏာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "န ေခါ တ်ာဟံ နာဂေသန ဧတၱာဝတာ ခမာမိ၊ အတၳိ ေခါ နာဂေသန သာဂလံ နာမ နဂရံ၊ တတၳ မိလိေႏၵာ နာမ ရာဇာ ရဇၨံ ကာေရတိ၊ ေသာ ဒိ႒ိဝါေဒန ပဥႇံ ပုစၧိတြာ ဘိကၡဳသံဃံ ဝိေဟေဌတိ၊ သေစ တြံ တတၳ ဂႏ႖ာ တံ ရာဇာနံ ဒေမတြာ ဗုဒၶသာသေန ပသာေဒႆသိ၊ ဧဝါဟံ တံ ခမိႆာမီ"တိ။

"တိ႒တု၊ ဘေႏၲ၊ ဧေကာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ၊ သေစ၊ ဘေႏၲ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ သေဗၺ ရာဇာေနာ အာဂႏ႖ာ မံ ပဥႇံ ပုေစၧယ်ဳံ၊ သဗၺံ တံ ဝိသေဇၨတြာ သမၸဒါေလႆာမိ၊ 'ခမထ ေမ ဘေႏၲ'တိ ဝတြာ၊ 'န ခမာမီ'တိ ဝုေတၱ 'ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဣမံ ေတမာသံ ကႆ သႏၲိေက ဝသိႆာမီ'တိ အာဟ" ။ အယံ ေခါ၊ နာဂေသန၊ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဝတၱနိေယ ေသနာသေန ဝိဟရတိ၊ ဂစၧ တြံ၊ နာဂေသန၊ ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမ၊ ဥပသကၤမိတြာ မမ ဝစေနန အာယသၼေတာ အႆဂုတၱႆ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵ၊ ဧဝၪၥ နံ ဝေဒဟိ 'ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵတိ၊ အပၸါဗာဓံ အပၸါတကၤ ံ လဟု႒ာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစၧတိ၊ ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဣမံ ေတမာသံ တုမွာကံ သႏၲိေက ဝသိတုံ မံ ပဟိဏီ'တိ -၁၄၊ 'ေကာနာေမာ ေတ ဥပဇၩာေယာ'တိ စ ဝုေတၱ 'ေရာဟဏေတၳေရာ နာမ ဘေႏၲ"တိ ဝေဒယ်ာသိ၊ 'အဟံ ေကာနာေမာ'တိ ဝုေတၱ ဧဝံ ဝေဒယ်ာသိ 'မမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ နာမံ ဇာနာတီ"'တိ။ "ဧဝံ ဘေႏၲ"တိ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ ေရာဟဏံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ အႏုပုေဗၺန စာရိကံ စရမာေနာ ေယန ဝတၱနိယံ ေသနာသနံ၊ ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ၊ ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ "ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵတိ၊ ဧဝၪၥ ဝေဒတိ အပၸါဗာဓံ အပၸါတကၤ ံ လဟု႒ာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစၧတိ၊ ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဣမံ ေတမာသံ တုမွာကံ သႏၲိေက ဝသိတုံ မံ ပဟိဏီ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "တြံ ကိႏၷာေမာသီ"တိ။ "အဟံ၊ ဘေႏၲ၊ နာဂေသေနာ နာမာ"တိ။ "ေကာနာေမာ ေတ ဥပဇၩာေယာ"တိ? "ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ေရာဟေဏာ နာမာ"တိ။ "အဟံ ေကာနာေမာ"တိ။ "ဥပဇၩာေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ တုမွာကံ နာမံ ဇာနာတီ"တိ။

"သာဓု၊ နာဂေသန၊ ပတၱစီဝရံ ပဋိသာေမဟီ"တိ။ "သာဓု ဘေႏၲ"တိ ပတၱစီဝရံ ပဋိသာေမတြာ ပုနဒိဝေသ ပရိေဝဏံ သမၼဇၨိတြာ မုေခါဒကံ ဒႏၲေပါဏံ ဥပ႒ေပသိ။ ေထေရာ သမၼဇၨိတ႒ာနံ ပဋိသမၼဇၨိ၊ တံ ဥဒကံ ဆေၮတြာ အညံ ဥဒကံ အာဟရိ၊ တၪၥ ဒႏၲက႒ံ အပေနတြာ အညံ ဒႏၲက႒ံ ဂဏွိ၊ န အာလာပသလႅာပံ အကာသိ၊ ဧဝံ သတၱ ဒိဝသာနိ ကတြာ သတၱေမ ဒိဝေသ ပုန ပုစၧိတြာ ပုန ေတန တေထဝ ဝုေတၱ ဝႆဝါသံ အႏုဇာနိ။

၁၆။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ဧကာ မဟာဥပါသိကာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ တိ ံသမတၱာနိ ဝႆာနိ ဥပ႒ာသိ။ အထ ေခါ သာ မဟာဥပါသိကာ ေတမာသစၥေယန ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ ဧတဒေဝါစ "အတၳိ ႏု ေခါ၊ တာတ၊ တုမွာကံ သႏၲိေက အေညာ ဘိကၡဴ"တိ။ "အတၳိ၊ မဟာဥပါသိေက၊ အမွာကံ သႏၲိေက နာဂေသေနာ နာမ ဘိကၡဴ"တိ ။ "ေတန ဟိ၊ တာတ အႆဂုတၱ၊ အဓိဝါေသဟိ နာဂေသေနန သဒၶိ ံ သြာတနာယ ဘတၱ"ႏၲိ။ အဓိဝါေသသိ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ တုဏွီဘာေဝန။

အထ -၁၅ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ အာယသၼတာ နာဂေသေနန သဒၶိ ံ ပစၧာသမေဏန ေယန မဟာဥပါသိကာယ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ။ အထ ေခါ သာ မဟာဥပါသိကာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အာယသၼႏၲၪၥ နာဂေသနံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸသိ သမၸဝါေရသိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဘုတၱာဝိ ံ ၾသနီတပတၱပါဏိ ံ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "တြံ၊ နာဂေသန၊ မဟာဥပါသိကာယ အႏုေမာဒနံ ကေရာဟီ"တိ ဣဒံ ဝတြာ ဥ႒ာယာသနာ ပကၠာမိ။

အထ ေခါ သာ မဟာဥပါသိကာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "မဟလႅိကာ ေခါဟံ၊ တာတ နာဂေသန၊ ဂမ႓ီရာယ ဓမၼကထာယ မယွံ အႏုေမာဒနံ ကေရာဟီ"တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ မဟာဥပါသိကာယ ဂမ႓ီရာယ ဓမၼကထာယ ေလာကုတၱရာယ သုညတပၸဋိသံယုတၱာယ အႏုေမာဒနံ အကာသိ။ အထ ေခါ တႆာ မဟာဥပါသိကာယ တသၼိ ံေယဝ အာသေန ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမၼစကၡဳံ ဥဒပါဒိ "ယံ ကိၪၥိ သမုဒယဓမၼံ၊ သဗၺံ တံ နိေရာဓဓမၼ"ႏၲိ။ အာယသၼာပိ ေခါ နာဂေသေနာ တႆာ မဟာဥပါသိကာယ အႏုေမာဒနံ ကတြာ အတၱနာ ေဒသိတံ ဓမၼံ ပစၥေဝကၡေႏၲာ ဝိပႆနံ ပ႒ေပတြာ တသၼိ ံေယဝ အာသေန နိသိေႏၷာ ေသာတာပတၱိဖေလ ပတိ႒ာသိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ မ႑လမာေဠ နိသိေႏၷာ ဒြိႏၷမၸိ ဓမၼစကၡဳပဋိလာဘံ ဉတြာ သာဓုကာရံ ပဝေတၱသိ "သာဓု သာဓု နာဂေသန၊ ဧေကန က႑ပၸဟာေရန ေဒြ မဟာကာယာ ပဒါလိတာ"တိ၊ အေနကာနိ စ ေဒဝတာသဟႆာနိ သာဓုကာရံ ပဝေတၱသုံ။

၁၇။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ဥ႒ာယာသနာ ေယနာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိႏၷံ ေခါ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အာယသၼာ အႆဂုေတၱာ ဧတဒေဝါစ "ဂစၧ၊ တြံ နာဂေသန၊ ပါဋလိပုတၱံ၊ ပါဋလိပုတၱနဂေရ အေသာကာရာေမ အာယသၼာ ဓမၼရကၡိေတာ ပဋိဝသတိ၊ တႆ သႏၲိေက ဗုဒၶဝစနံ ပရိယာပုဏာဟီ"တိ။ "ကီဝ ဒူေရာ၊ ဘေႏၲ၊ ဣေတာ ပါဋလိပုတၱနဂရ"ႏၲိ? "ေယာဇနသတာနိ ေခါ နာဂေသနာ"တိ။ "ဒူေရာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ မေဂၢါ -၁၆။ အႏၲရာမေဂၢ ဘိကၡာ ဒုလႅဘာ၊ ကထာဟံ ဂမိႆာမီ"တိ? "ဂစၧ၊ တြံ နာဂေသန၊ အႏၲရာမေဂၢ ပိ႑ပါတံ လဘိႆသိ သာလီနံ ၾသဒနံ ဝိဂတကာဠကံ အေနကသူပံ အေနကဗ်ၪၨန"ႏၲိ။ "ဧဝံ ဘေႏၲ"တိ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အာယသၼႏၲံ အႆဂုတၱံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ေယန ပါဋလိပုတၱံ ေတန စာရိကံ ပကၠာမိ။

၁၈။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ ပၪၥဟိ သကဋသေတဟိ ပါဋလိပုတၱဂါမိမဂၢံ ပဋိပေႏၷာ ေဟာတိ။ အဒၵသာ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဒူရေတာဝ အာဂစၧႏၲံ၊ ဒိသြာန ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ "ကုဟိ ံ ဂစၧသိ တာတာ"တိ အာဟ။ "ပါဋလိပုတၱံ ဂဟပတီ"တိ။ "သာဓု တာတ၊ မယမၸိ ပါဋလိပုတၱံ ဂစၧာမ။ အေမွဟိ သဒၶိ ံ သုခံ ဂစၧထာ"တိ။

အထ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ဣရိယာပေထ ပသီဒိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸတြာ သမၸဝါေရတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဘုတၱာဝိ ံ ၾသနီတပတၱပါဏိ ံ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂေဟတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ကိႏၷာေမာသိ တြံ တာတာ"တိ။ "အဟံ၊ ဂဟပတိ၊ နာဂေသေနာ နာမာ"တိ။ "ဇာနာသိ ေခါ၊ တြံ တာတ၊ ဗုဒၶဝစနံ နာမာ"တိ? "ဇာနာမိ ေခါဟံ၊ ဂဟပတိ၊ အဘိဓမၼပဒါနီ"တိ။ "လာဘာ ေနာ တာတ၊ သုလဒၶံ ေနာ တာတ၊ အဟမၸိ ေခါ၊ တာတ၊ အာဘိဓမၼိေကာ၊ တြမၸိ အာဘိဓမၼိေကာ၊ ဘဏ၊ တာတ၊ အဘိဓမၼပဒါနီ"တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ပါဋလိပုတၱကႆ ေသ႒ိႆ အဘိဓမၼံ ေဒေသသိ၊ ေဒေသေႏၲ ေယဝ ပါဋလိပုတၱကႆ ေသ႒ိႆ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမၼစကၡဳံ ဥဒပါဒိ "ယံ ကိၪၥိ သမုဒယဓမၼံ၊ သဗၺံ တံ နိေရာဓဓမၼ"ႏၲိ။

အထ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ ပၪၥမတၱာနိ သကဋသတာနိ ပုရေတာ ဥေယ်ာေဇတြာ သယံ ပစၧေတာ ဂစၧေႏၲာ ပါဋလိပုတၱႆ အဝိဒူေရ ေဒြဓာပေထ ဌတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "အယံ ေခါ၊ တာတ နာဂေသန၊ အေသာကာရာမႆ မေဂၢါ၊ ဣဒံ ေခါ၊ တာတ၊ အမွာကံ ကမၺလရတနံ ေသာဠသဟတၳံ အာယာေမန၊ အ႒ဟတၳံ ဝိတၳာေရန၊ ပဋိဂၢဏွာဟိ ေခါ၊ တာတ၊ ဣဒံ -၁၇ ကမၺလရတနံ အႏုကမၸံ ဥပါဒါယာ"တိ။ ပဋိဂၢေဟသိ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ တံ ကမၺလရတနံ အႏုကမၸံ ဥပါဒါယ။ အထ ေခါ ပါဋလိပုတၱေကာ ေသ႒ိ အတၱမေနာ ဥဒေဂၢါ ပမုဒိေတာ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပကၠာမိ။

၁၉။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ေယန အေသာကာရာေမာ ေယနာယသၼာ ဓမၼရကၡိေတာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ ဓမၼရကၡိတံ အဘိဝါေဒတြာ အတၱေနာ အာဂတကာရဏံ ကေထတြာ အာယသၼေတာ ဓမၼရကၡိတႆ သႏၲိေက ေတပိဋကံ ဗုဒၶဝစနံ ဧေကေနဝ ဥေဒၵေသန တီဟိ မာေသဟိ ဗ်ၪၨနေသာ ပရိယာပုဏိတြာ ပုန တီဟိ မာေသဟိ အတၳေသာ မနသာကာသိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ ဓမၼရကၡိေတာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ေသယ်ထာပိ၊ နာဂေသန၊ ေဂါပါလေကာ ဂါေဝါ ရကၡတိ၊ အေည ေဂါရသံ ပရိဘုၪၨႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ တြံ နာဂေသန၊ ေတပိဋကံ ဗုဒၶဝစနံ ဓာေရေႏၲာပိ န ဘာဂီ သာမညႆာ"တိ။ "ေဟာတု၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ဧတၱေကနာ"တိ။ ေတေနဝ ဒိဝသဘာေဂန ေတန ရတၱိဘာေဂန သဟ ပဋိသမ႓ိဒါဟိ အရဟတၱံ ပါပုဏိ၊ သဟ သစၥပၸဋိေဝေဓန အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သေဗၺ ေဒဝါ သာဓုကာရမဒံသု၊ ပထဝီ ဥႏၷဒိ၊ ျဗဟၼာေနာ အေပၹါေဋသုံ၊ ဒိဗၺာနိ စႏၵနစုဏၰာနိ ဒိဗၺာနိ စ မႏၵာရဝပုပၹာနိ အဘိပၸဝႆိ ံသု။

၂၀။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ သႏၷိပတိတြာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟသုံ "အာဂစၧတု နာဂေသေနာ၊ ဒႆနကာမာ မယံ နာဂေသန"ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ဒူတႆ ဝစနံ သုတြာ အေသာကာရာေမ အႏၲရဟိေတာ ဟိမဝေႏၲ ပဗၺေတ ရကၡိတတေလ ေကာဋိသတာနံ အရဟႏၲာနံ ပုရေတာ ပါတုရေဟာသိ။

အထ ေခါ ေကာဋိသတာ အရဟေႏၲာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစုံ "ဧေသာ ေခါ၊ နာဂေသန၊ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဘိကၡဳသံဃံ ဝိေဟေဌတိ ဝါဒပၸဋိဝါေဒန ပဥႇပုစၧာယ။ သာဓု၊ နာဂေသန၊ ဂစၧ တြံ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဒေမဟီ"တိ။ "တိ႒တု၊ ဘေႏၲ၊ ဧေကာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ၊ သေစ၊ ဘေႏၲ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ ရာဇာေနာ အာဂႏ႖ာ မံ ပဥႇံ ပုေစၧယ်ဳံ၊ သဗၺံ တံ ဝိသေဇၨတြာ သမၸဒါေလႆာမိ၊ ဂစၧထ -၁၈ ေဝါ၊ ဘေႏၲ၊ အစၧမ႓ိတာ သာဂလနဂရ"ႏၲိ။ အထ ေခါ ေထရာ ဘိကၡဴ သာဂလနဂရံ ကာသာဝပၸေဇၨာတံ ဣသိဝါတပဋိဝါတံ အကံသု။

၂၁။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ အာယုပါေလာ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အမေစၥ ဧတဒေဝါစ "ရမဏီယာ ဝတ ေဘာ ေဒါသိနာ ရတၱိ၊ ကႏၷဳ ခြဇၨ သမဏံ ဝါ ျဗာဟၼဏံ ဝါ ဥပသကၤေမယ်ာမ သာကစၧာယ ပဥႇပုစၧနာယ၊ ေကာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ ပၪၥသတာ ေယာနကာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အာယုပါေလာ နာမ ေထေရာ ေတပိဋေကာ ဗဟုႆုေတာ အာဂတာဂေမာ၊ ေသာ ဧတရဟိ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ၊ ဂစၧ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ ပဥႇံ ပုစၧႆူ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေဏ၊ ဘဒႏၲႆ အာေရာေစထာ"တိ။

အထ ေခါ ေနမိတၱိေကာ အာယသၼေတာ အာယုပါလႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟသိ "ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ ဒႆနကာေမာ"တိ။ အာယသၼာပိ ေခါ အာယုပါေလာ ဧဝမာဟ "ေတန ဟိ အာဂစၧတူ"တိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပၪၥမေတၱဟိ ေယာနကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ရထဝရမာ႐ုယွ ေယန သေခ်ၤယ်ပရိေဝဏံ ေယနာယသၼာ အာယုပါေလာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼတာ အာယုပါေလန သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ၊ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ ဧတဒေဝါစ "ကိမတၳိယာ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ တုမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ ေကာ စ တုမွာကံ ပရမေတၳာ"တိ။ ေထေရာ အာဟ "ဓမၼစရိယသမစရိယတၳာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ၊ သာမညဖလံ ေခါ ပန အမွာကံ ပရမေတၳာ"တိ။ "အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ေကာစိ ဂိဟီပိ ဓမၼစာရီ သမစာရီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ဂိဟီပိ ဓမၼစာရီ သမစာရီ၊ ဘဂဝတိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတေန မိဂဒါေယ ဓမၼစကၠံ ပဝေတၱေႏၲ အ႒ာရသႏၷံ ျဗဟၼေကာဋီနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ၊ ေဒဝတာနံ ပန ဓမၼာဘိသမေယာ ဂဏနပထံ ဝီတိဝေတၱာ၊ သေဗၺေတ ဂိဟိဘူတာ၊ န ပဗၺဇိတာ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေခါ မဟာသမယသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ မဟာမဂၤလသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ သမစိတၱပရိယာယသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ ရာဟုေလာဝါဒသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန၊ ပရာဘဝသုတၱေႏၲ ေဒသိယမာေန ဂဏနပထံ ဝီတိဝတၱာနံ ေဒဝတာနံ ဓမၼာဘိသမေယာ အေဟာသိ၊ သေဗၺေတ -၁၉ ဂိဟိဘူတာ၊ န ပဗၺဇိတာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ နိရတၳိကာ တုမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ ပုေဗၺ ကတႆ ပါပကမၼႆ နိႆေႏၵန သမဏာ သက်ပုတၱိယာ ပဗၺဇႏၲိ ဓုတဂၤါနိ စ ပရိဟရႏၲိ။ ေယ ေခါ ေတ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ ဘိကၡဴ ဧကာသနိကာ၊ ႏူန ေတ ပုေဗၺ ပေရသံ ေဘာဂဟာရကာ ေစာရာ၊ ေတ ပေရသံ ေဘာေဂ အစၧိႏၵိတြာ တႆ ကမၼႆ နိႆေႏၵန ဧတရဟိ ဧကာသနိကာ ဘဝႏၲိ၊ န လဘႏၲိ ကာေလန ကာလံ ပရိဘုၪၨိတုံ၊ နတၳိ ေတသံ သီလံ၊ နတၳိ တေပါ၊ နတၳိ ျဗဟၼစရိယံ။ ေယ ေခါ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ ဘိကၡဴ အေဗ႓ာကာသိကာ၊ ႏူန ေတ ပုေဗၺ ဂါမဃာတကာ ေစာရာ၊ ေတ ပေရသံ ေဂဟာနိ ဝိနာေသတြာ တႆ ကမၼႆ နိႆေႏၵန ဧတရဟိ အေဗ႓ာကာသိကာ ဘဝႏၲိ၊ န လဘႏၲိ ေသနာသနာနိ ပရိဘုၪၨိတုံ၊ နတၳိ ေတသံ သီလံ၊ နတၳိ တေပါ၊ နတၳိ ျဗဟၼစရိယံ။ ေယ ေခါ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ အာယုပါလ၊ ဘိကၡဴ ေနသဇၨိကာ၊ ႏူန ေတ ပုေဗၺ ပႏၴဒူသကာ ေစာရာ၊ ေတ ပေရသံ ပထိေက ဇေန ဂေဟတြာ ဗႏၶိတြာ နိသီဒါေပတြာ တႆ ကမၼႆ နိႆေႏၵန ဧတရဟိ ေနသဇၨိကာ ဘဝႏၲိ၊ န လဘႏၲိ ေသယ်ံ ကေပၸတုံ၊ နတၳိ ေတသံ သီလံ၊ နတၳိ တေပါ၊ နတၳိ ျဗဟၼစရိယ"ႏၲိ အာဟ။

ဧဝံ ဝုေတၱ အာယသၼာ အာယုပါေလာ တုဏွီ အေဟာသိ၊ န ကိၪၥိ ပဋိဘာသိ။ အထ ေခါ ပၪၥသတာ ေယာနကာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ "ပ႑ိေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ၊ အပိ စ ေခါ အဝိသာရေဒါ န ကိၪၥိ ပဋိဘာသတီ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ အာယုပါလံ တုဏွီဘူတံ ဒိသြာ အေပၹါေဋတြာ ဥကၠဳ႒ိ ံ ကတြာ ေယာနေက ဧတဒေဝါစ "တုေစၧာ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ ပလာေပါ ဝတ ေဘာ ဇမၺဳဒီေပါ၊ နတၳိ ေကာစိ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ၊ ေယာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ။

၂၂။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ သဗၺံ တံ ပရိသံ အႏုဝိေလာေကႏၲႆ အဘီေတ အမကၤုဘူေတ ေယာနေက ဒိသြာ ဧတဒေဟာသိ "နိႆံသယံ အတၳိ မေည အေညာ ေကာစိ ပ႑ိေတာ ဘိကၡဳ၊ ေယာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ၊ ေယနိေမ ေယာနကာ န မကၤုဘူတာ"တိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယာနေက ဧတဒေဝါစ "အတၳိ၊ ဘေဏ၊ အေညာ ေကာစိ ပ႑ိေတာ ဘိကၡဳ၊ ေယာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ဥႆဟတိ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ။

ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ နာဂေသေနာ သမဏဂဏပရိဝုေတာ သံဃီ ဂဏီ ဂဏာစရိေယာ ဉာေတာ ယသႆီ သာဓုသမၼေတာ ဗဟုဇနႆ -၂၀ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ နိပုေဏာ ဝိညဴ ဝိဘာဝီ ဝိနီေတာ ဝိသာရေဒါ ဗဟုႆုေတာ ေတပိဋေကာ ေဝဒဂူ ပဘိႏၷဗုဒၶိမာ အာဂတာဂေမာ ပဘိႏၷပဋိသမ႓ိေဒါ နဝဂၤသတၳဳသာသေန ပရိယတၱိဓေရာ ပါရမိပၸေတၱာ ဇိနဝစေန ဓမၼတၳေဒသနာပဋိေဝဓကုသေလာ အကၡယဝိစိၾတပဋိဘာေနာ စိၾတကထီ ကလ်ာဏဝါကၠရေဏာ ဒုရာသေဒါ ဒုပၸသေဟာ ဒု႐ုတၱေရာ ဒုရာဝရေဏာ ဒုႏၷိဝါရေယာ၊ သာဂေရာ ဝိယ အေကၡာေဘာ၊ ဂိရိရာဇာ ဝိယ နိစၥေလာ၊ ရဏၪၨေဟာ တေမာႏုေဒါ ပဘကၤေရာ မဟာကထီ ပရဂဏိဂဏမထေနာ ပရတိတၳိယမဒၵေနာ ဘိကၡဴနံ ဘိကၡဳနီနံ ဥပါသကာနံ ဥပါသိကာနံ ရာဇူနံ ရာဇမဟာမတၱာနံ သကၠေတာ ဂ႐ုကေတာ မာနိေတာ ပူဇိေတာ အပစိေတာ လာဘီ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရာနံ လာဘဂၢယသဂၢပၸေတၱာ ဝုဒၶါနံ ဝိညဴနံ ေသာတာဝဓာေနန သမႏၷာဂတာနံ သႏၵေႆေႏၲာ နဝဂၤ ံ ဇိနသာသနရတနံ၊ ဥပဒိသေႏၲာ ဓမၼမဂၢံ၊ ဓာေရေႏၲာ ဓမၼပၸေဇၨာတံ၊ ဥႆာေပေႏၲာ ဓမၼယူပံ၊ ယဇေႏၲာ ဓမၼယာဂံ၊ ပဂၢဏွေႏၲာ ဓမၼဒၶဇံ၊ ဥႆာေပေႏၲာ ဓမၼေကတုံ၊ ဓေမေႏၲာ [မူကြဲ-ဥပၸဠာေသေႏၲာ (သီ၊ ပီ၊)] ဓမၼသခၤ ံ၊ အာဟနေႏၲာ ဓမၼေဘရိ ံ၊ နဒေႏၲာ သီဟနာဒံ၊ ဂဇၨေႏၲာ ဣႏၵဂဇၨိတံ၊ မဓုရဂိရဂဇၨိေတန ဉာဏဝရဝိဇၨဳဇာလပရိေဝဌိေတန က႐ုဏာဇလဘရိေတန မဟတာ ဓမၼာမတေမေဃန သကလေလာကမဘိတပၸယေႏၲာ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု စာရိကံ စရမာေနာ အႏုပုေဗၺန သာဂလနဂရံ အႏုပၸေတၱာ ေဟာတိ။ တၾတ သုဒံ အာယသၼာ နာဂေသေနာ အသီတိယာ ဘိကၡဳသဟေႆဟိ သဒၶိ ံ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ။ ေတနာဟု ေပါရာဏာ --

"ဗဟုႆုေတာ စိၾတကထီ၊ နိပုေဏာ စ ဝိသာရေဒါ။

သာမယိေကာ စ ကုသေလာ၊ ပဋိဘာေန စ ေကာဝိေဒါ။

"ေတ စ ေတပိဋကာ ဘိကၡဴ၊ ပၪၥေနကာယိကာပိ စ။

စတုေနကာယိကာ ေစဝ၊ နာဂေသနံ ပုရကၡ႐ုံ။

"ဂမ႓ီရပေညာ ေမဓာဝီ၊ မဂၢါမဂၢႆ ေကာဝိေဒါ။

ဥတၱမတၳံ အႏုပၸေတၱာ၊ နာဂေသေနာ ဝိသာရေဒါ။

"ေတဟိ ဘိကၡဴဟိ ပရိဝုေတာ၊ နိပုေဏဟိ သစၥဝါဒိဘိ။

စရေႏၲာ ဂါမနိဂမံ၊ သာဂလံ ဥပသကၤမိ။

"သေခ်ၤယ်ပရိေဝဏသၼိ ံ -၂၁၊ နာဂေသေနာ တဒါ ဝသိ။

ကေထတိ ေသာ မႏုေႆဟိ၊ ပဗၺေတ ေကသရီ ယထာ"တိ။

၂၃။ အထ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစ "အာဂေမဟိ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ နာဂေသေနာ နာမ ေထေရာ ပ႑ိေတာ ဗ်ေတၱာ ေမဓာဝီ ဝိနီေတာ ဝိသာရေဒါ ဗဟုႆုေတာ စိၾတကထီ ကလ်ာဏပဋိဘာေနာ အတၳဓမၼနိ႐ုတၱိပဋိဘာနပဋိသမ႓ိဒါသု ပါရမိပၸေတၱာ၊ ေသာ ဧတရဟိ သေခ်ၤယ်ပရိေဝေဏ ပဋိဝသတိ၊ ဂစၧ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ပဥႇံ ပုစၧႆု၊ ဥႆဟတိ ေသာ တယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ ကခၤ ံ ပဋိဝိေနတု"ႏၲိ။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ သဟသာ "နာဂေသေနာ"တိ သဒၵံ သုတြာဝ အဟုေဒဝ ဘယံ၊ အဟုေဒဝ ဆမ႓ိတတၱံ၊ အဟုေဒဝ ေလာမဟံေသာ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ "ဥႆဟတိ ေဘာ နာဂေသေနာ ဘိကၡဳ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတု"ႏၲိ? "ဥႆဟတိ၊ မဟာရာဇ၊ အပိ ဣႏၵယမဝ႐ုဏကုေဝရပဇာပတိ သုယာမ သႏၲဳသိတေလာကပါေလဟိပိ ပိတုပိတာမေဟန မဟာျဗဟၼဳနာပိ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ၊ ကိမဂၤ ံ ပန မႏုႆဘူေတနာ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ "ေတန ဟိ၊ တြံ ေဒဝမႏၲိယ၊ ဘဒႏၲႆ သႏၲိေက ဒူတံ ေပေသဟီ"တိ။ "ဧဝံ ေဒဝါ"တိ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သႏၲိေက ဒူတံ ပါေဟသိ "ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ အာယသၼႏၲံ ဒႆနကာေမာ"တိ။ အာယသၼာပိ ေခါ နာဂေသေနာ ဧဝမာဟ "ေတန ဟိ အာဂစၧတူ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပၪၥမေတၱဟိ ေယာနကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ရထဝရမာ႐ုယွ မဟတာ ဗလကာေယန သဒၶိ ံ ေယန သေခ်ၤယ်ပရိေဝဏံ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ နာဂေသေနာ အသီတိယာ ဘိကၡဳသဟေႆဟိ သဒၶိ ံ မ႑လမာေဠ နိသိေႏၷာ ေဟာတိ။ အဒၵသာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ပရိသံ ဒူရေတာဝ၊ ဒိသြာန ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ "ကေႆသာ၊ ေဒဝမႏၲိယ၊ မဟတီ ပရိသာ"တိ? "အာယသၼေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နာဂေသနႆ ပရိသာ"တိ။

အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ပရိသံ ဒူရေတာဝ ဒိသြာ အဟုေဒဝ ဘယံ၊ အဟုေဒဝ ဆမ႓ိတတၱံ၊ အဟုေဒဝ ေလာမဟံေသာ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ခဂၢပရိဝါရိေတာ ဝိယ ဂေဇာ၊ ဂ႐ုဠပရိဝါရိေတာ -၂၂ ဝိယ နာေဂါ၊ အဇဂရပရိဝါရိေတာ ဝိယ ေကာတၳဳေကာ [မူကြဲ-ေကာတၳဳေကာ (သီ၊ ပီ)] မဟိ ံသပရိဝုေတာ ဝိယ အေစၧာ၊ နာဂါႏုဗေဒၶါ ဝိယ မ႑ဴေကာ၊ သဒၵဴလာႏုဗေဒၶါ ဝိယ မိေဂါ၊ အဟိတု႑ိကသမာဂေတာ [မူကြဲ-အဘိဂုဏိၭကသမာဂေတာ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိယ ပႏၷေဂါ၊ မဇၨာရသမာဂေတာ ဝိယ ဥႏၵဴေရာ၊ ဘူတေဝဇၨသမာဂေတာ ဝိယ ပိသာေစာ၊ ရာဟုမခဂေတာ ဝိယ စေႏၵာ၊ ပႏၷေဂါ ဝိယ ေပဠႏၲရဂေတာ၊ သကုေဏာ ဝိယ ပၪၨရႏၲရဂေတာ၊ မေစၧာ ဝိယ ဇာလႏၲရဂေတာ၊ ဝါဠဝနမႏုပၸဝိေ႒ာ ဝိယ ပုရိေသာ၊ ေဝႆဝဏာပရာဓိေကာ ဝိယ ယေကၡာ၊ ပရိကၡီဏာယုေကာ ဝိယ ေဒဝပုေတၱာ ဘီေတာ ဥဗၺိေဂၢါ ဥၾတေသၱာ သံဝိေဂၢါ ေလာမဟ႒ဇာေတာ ဝိမေနာ ဒုမၼေနာ ဘႏၲစိေတၱာ ဝိပရိဏတမာနေသာ "မာ မံ အယံ ပရိဇေနာ ပရိဘဝီ"တိ သတိ ံ [မူကြဲ-ဓီတိ ံ (သီ၊ ပီ၊)] ဥပ႒ေပတြာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ -- "မာ ေခါ၊ တြံ ေဒဝမႏၲိယ၊ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ မယွံ အာစိေကၡယ်ာသိ၊ အနကၡာတေညဝါဟံ နာဂေသနံ ဇာနိႆာမီ"တိ။ "သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ တြေညဝ ဇာနာဟီ"တိ။

ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ ဘိကၡဳပရိသာယ ပုရေတာ စတၱာလီသာယ ဘိကၡဳသဟႆာနံ နဝကတေရာ ေဟာတိ ပစၧေတာ စတၱာလီသာယ ဘိကၡဳသဟႆာနံ ဝုၯတေရာ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ သဗၺံ တံ ဘိကၡဳသံဃံ ပုရေတာ စ ပစၧေတာ စ မဇၩေတာ စ အႏုဝိေလာေကေႏၲာ အဒၵသာ ေခါ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဒူရေတာဝ ဘိကၡဳသံဃႆ မေဇၩ နိသိႏၷံ ေကသရသီဟံ ဝိယ ဝိဂတဘယေဘရဝံ ဝိဂတေလာမဟံသံ ဝိဂတဘယသာရဇၨံ၊ ဒိသြာန အာကာေရေနဝ အညာသိ "ဧေသာ ေခါ ဧတၳ နာဂေသေနာ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ "ဧေသာ ေခါ၊ ေဒဝမႏၲိယ၊ အာယသၼာ နာဂေသေနာ"တိ။ "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေသာ ေခါ နာဂေသေနာ၊ သု႒ဳ ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ နာဂေသနံ အညာသီ"တိ ။ တေတာ ရာဇာ တုေ႒ာ အေဟာသိ "အနကၡာေတာဝ မယာ နာဂေသေနာ အညာေတာ"တိ။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဒိသြာဝ အဟုေဒဝ ဘယံ၊ အဟုေဒဝ ဆမ႓ိတတၱံ၊ အဟုေဒဝ ေလာမဟံေသာ။

ေတနာဟု --

"စရေဏန -၂၃ စ သမၸႏၷံ၊ သုဒႏၲံ ဥတၱေမ ဒေမ။

ဒိသြာ ရာဇာ နာဂေသနံ၊ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။

"ကထိတာ [မူကြဲ-ကထိကာ (သီ၊ ပီ၊)] မယာ ဗဟူ ဒိ႒ာ၊ သာကစၧာ ၾသသဋာ ဗဟူ။

န တာဒိသံ ဘယံ အာသိ၊ အဇၨ တာေသာ ယထာ မမ။

"နိႆံသယံ ပရာဇေယာ၊ မမ အဇၨ ဘဝိႆတိ။

ဇေယာ စ နာဂေသနႆ၊ ယထာ စိတၱံ န သဏိၭတ"ႏၲိ။

ဗာဟိရကထာ နိ႒ိတာ။

၂-၃။ မိလိႏၵပေဥႇာ

၁။ မဟာဝေဂၢါ

၁။ ပညတၱိပေဥႇာ

၁။ အထ -၂၄ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼတာ နာဂေသေနန သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ၊ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ အာယသၼာပိ ေခါ နာဂေသေနာ ပဋိသေမၼာဒနီေယေနဝ [မူကြဲ-ပဋိသေမၼာဒိ၊ ေတေနဝ (သီ၊)] မိလိႏၵႆ ရေညာ စိတၱံ အာရာေဓသိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ကထံ ဘဒေႏၲာ ဉာယတိ၊ ကိႏၷာေမာသိ ဘေႏၲ"တိ? "နာဂေသေနာ"တိ ေခါ အဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာယာမိ၊ "နာဂေသေနာ"တိ ေခါ မံ၊ မဟာရာဇ၊ သျဗဟၼစာရီ သမုဒါစရႏၲိ၊ အပိ စ မာတာပိတေရာ နာမံ ကေရာႏၲိ "နာဂေသေနာ"တိ ဝါ "သူရေသေနာ"တိ ဝါ "ဝီရေသေနာ"တိ ဝါ "သီဟေသေနာ"တိ ဝါ၊ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သခၤါ သမညာ ပညတၱိ ေဝါဟာေရာ နာမမတၱံ ယဒိဒံ နာဂေသေနာတိ၊ န ေဟတၳ ပုဂၢေလာ ဥပလဗ႓တီတိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဧဝမာဟ "သုဏႏၲဳ ေမ ေဘာေႏၲာ ပၪၥသတာ ေယာနကာ အသီတိသဟႆာ စ ဘိကၡဴ၊ အယံ နာဂေသေနာ ဧဝမာဟ 'န ေဟတၳ ပုဂၢေလာ ဥပလဗ႓တီ'တိ၊ ကလႅံ ႏု ေခါ တဒဘိနႏၵိတု"ႏၲိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "သေစ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုဂၢေလာ ႏူပလဗ႓တိ၊ ေကာ စရဟိ တုမွာကံ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရံ ေဒတိ၊ ေကာ တံ ပရိဘုၪၨတိ၊ ေကာ သီလံ ရကၡတိ၊ ေကာ ဘာဝနမႏုယုၪၨတိ၊ ေကာ မဂၢဖလနိဗၺာနာနိ သစၧိကေရာတိ၊ ေကာ ပါဏံ ဟနတိ၊ ေကာ အဒိႏၷံ အာဒိယတိ၊ ေကာ ကာေမသုမိစၧာစာရံ စရတိ၊ ေကာ မုသာ ဘဏတိ၊ ေကာ မဇၨံ ပိဝတိ၊ ေကာ ပၪၥာနႏၲရိယကမၼံ ကေရာတိ၊ တသၼာ နတၳိ ကုသလံ၊ နတၳိ အကုသလံ၊ နတၳိ ကုသလာကုသလာနံ ကမၼာနံ ကတၱာ ဝါ ကာေရတာ ဝါ၊ နတၳိ သုကတဒုကၠဋာနံ ကမၼာနံ ဖလံ ဝိပါေကာ၊ သေစ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ တုေမွ မာေရတိ၊ နတၳိ တႆာပိ ပါဏာတိပါေတာ၊ တုမွာကမၸိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ အာစရိေယာ၊ နတၳိ ဥပဇၩာေယာ၊ နတၳိ ဥပသမၸဒါ။ 'နာဂေသေနာတိ မံ၊ မဟာရာဇ၊ သျဗဟၼစာရီ သမုဒါစရႏၲီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ 'ကတေမာ ဧတၳ နာဂေသေနာ -၂၅? ကိႏၷဳ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေကသာ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေလာမာ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "နခါ။ ပ ။ ဒႏၲာ။ ပ ။ တေစာ။ ပ ။ မံသံ။ ပ ။ ႏွာ႐ု။ ပ ။ အ႒ိ။ ပ ။ အ႒ိမိၪၨံ။ ပ ။ ဝကၠံ။ ပ ။ ဟဒယံ။ ပ ။ ယကနံ။ ပ ။ ကိေလာမကံ။ ပ ။ ပိဟကံ။ ပ ။ ပပၹာသံ။ ပ ။ အႏၲံ။ ပ ။ အႏၲဂုဏံ။ ပ ။ ဥဒရိယံ။ ပ ။ ကရီသံ။ ပ ။ ပိတၱံ။ ပ ။ ေသမွံ။ ပ ။ ပုေဗၺာ။ ပ ။ ေလာဟိတံ။ ပ ။ ေသေဒါ။ ပ ။ ေမေဒါ။ ပ ။ အႆု။ ပ ။ ဝသာ။ ပ ။ ေခေဠာ။ ပ ။ သိဃၤာဏိကာ။ ပ ။ လသိကာ။ ပ ။ မုတၱံ။ ပ ။ မတၳေက မတၳလုဂၤ ံ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိမဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ႐ူပံ နာဂေသေနာ"တိ? "နဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေဝဒနာ နာဂေသေနာ"တိ?"န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "သညာ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "သခၤါရာ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ဝိညာဏံ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ႐ူပေဝဒနာသညာသခၤါရဝိညာဏံ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ အညၾတ ႐ူပေဝဒနာသညာသခၤါရဝိညာဏံ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "တမဟံ ဘေႏၲ၊ ပုစၧေႏၲာ ပုစၧေႏၲာ န ပႆာမိ နာဂေသနံ။ နာဂေသနသေဒၵါ ေယဝ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ နာဂေသေနာ"တိ? "န ဟိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေကာ ပေနတၳ နာဂေသေနာ၊ အလိကံ တြံ၊ ဘေႏၲ၊ ဘာသသိ မုသာဝါဒံ၊ နတၳိ နာဂေသေနာ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစ "တြံ ေခါသိ၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိယသုခုမာေလာ အစၥႏၲသုခုမာေလာ၊ တႆ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ မဇၩႏွိကသမယံ တတၱာယ ဘူမိယာ ဥဏွာယ ဝါလိကာယ ခရာယ သကၡရကထလိကာယ [မူကြဲ-ခရာ သကၡရကဌလဝါလိကာ (သီ၊ ပီ၊)] မဒၵိတြာ ပါေဒနာဂစၧႏၲႆ ပါဒါ ႐ုဇၨႏၲိ၊ ကာေယာ ကိလမတိ၊ စိတၱံ ဥပဟညတိ၊ ဒုကၡသဟဂတံ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ တြံ ပါေဒနာဂေတာသိ၊ ဥဒါဟု ဝါဟေနနာ"တိ? "နာဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ပါေဒနာဂစၧာမိ၊ ရေထနာဟံ အာဂေတာသၼီ"တိ။ "သေစ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ရေထနာဂေတာသိ၊ ရထံ ေမ အာေရာေစဟိ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဤသာ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "အေကၡာ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "စကၠာနိ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ရထပၪၨရံ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ရထဒ႑ေကာ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ယုဂံ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ရသၼိေယာ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ပေတာဒလ႒ိ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဤသာအကၡစကၠရထပၪၨရရထဒ႑ယုဂရသၼိပေတာဒါ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ -၂၆၊ အညၾတ ဤသာအကၡစကၠရထပၪၨရရထဒ႑ယုဂရသၼိပေတာဒါ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "တမဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ပုစၧေႏၲာ ပုစၧေႏၲာ န ပႆာမိ ရထံ။ ရထသေဒၵါေယဝ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရေထာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကာ ပေနတၳ ရေထာ၊ အလိကံ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဘာသသိ မုသာဝါဒံ၊ နတၳိ ရေထာ၊ တြံသိ၊ မဟာရာဇ၊ သကလဇမၺဳဒီေပ အဂၢရာဇာ၊ ကႆ ပန တြံ ဘာယိတြာ မုသာဝါဒံ ဘာသသိ၊ သုဏႏၲဳ ေမ ေဘာေႏၲာ ပၪၥသတာ ေယာနကာ အသီတိသဟႆာ စ ဘိကၡဴ၊ အယံ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဧဝမာဟ 'ရေထနာဟံ အာဂေတာသၼီ'တိ၊ သေစ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ရေထနာဂေတာ'သိ၊ ရထံ ေမ အာေရာေစဟီ'တိ ဝုေတၱာ သမာေနာ ရထံ န သမၸာေဒတိ၊ ကလႅံ ႏု ေခါ တဒဘိနႏၵိတု"ႏၲိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ ပၪၥသတာ ေယာနကာ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ သာဓုကာရံ ဒတြာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစုံ "ဣဒါနိ ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာေႏၲာ ဘာသႆူ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "နာဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မုသာ ဘဏာမိ၊ ဤသၪၥ ပဋိစၥ အကၡၪၥ ပဋိစၥ စကၠာနိ စ ပဋိစၥ ရထပၪၨရၪၥ ပဋိစၥ ရထဒ႑ကၪၥ ပဋိစၥ 'ရေထာ'တိ သခၤါ သမညာ ပညတၱိ ေဝါဟာေရာ နာမမတၱံ ပဝတၱတီ"တိ။

"သာဓု ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ရထံ ဇာနာသိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မယွမၸိ ေကေသ စ ပဋိစၥ ေလာေမ စ ပဋိစၥ။ ပ ။ မတၳေက မတၳလုဂၤၪၥ ပဋိစၥ ႐ူပၪၥ ပဋိစၥ ေဝဒနၪၥ ပဋိစၥ သညၪၥ ပဋိစၥ သခၤါေရ စ ပဋိစၥ ဝိညာဏၪၥ ပဋိစၥ 'နာဂေသေနာ'တိ သခၤါ သမညာ ပညတၱိ ေဝါဟာေရာ နာမမတၱံ ပဝတၱတိ၊ ပရမတၳေတာ ပေနတၳ ပုဂၢေလာ ႏူပလဗ႓တိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဇိရာယ ဘိကၡဳနိယာ ဘဂဝေတာ သမၼဳခါ --

"'ယထာ ဟိ အဂၤသမ႓ာရာ၊ ေဟာတိ သေဒၵါ ရေထာ ဣတိ။

ဧဝံ ခေႏၶသု သေႏၲသု၊ ေဟာတိ "သေတၱာ"တိ သမၼဳတီ"'တိ [မူကြဲ-ပႆ သံ၊ နိ၊ ၁။၁၇၁]။

"အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိစိၾတာနိ ပဥႇပဋိဘာနာနိ ဝိသဇၨိတာနိ၊ ယဒိ ဗုေဒၶါ တိေ႒ယ် သာဓုကာရံ ဒေဒယ်၊ သာဓု သာဓု နာဂေသန၊ အတိစိၾတာနိ ပဥႇပဋိဘာနာနိ ဝိသဇၨိတာနီ"တိ။

ပညတၱိပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဝႆဂဏနပေဥႇာ

၂။ "ကတိဝေႆာသိ -၂၇ တြံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ? "သတၱဝေႆာဟံ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေက ေတ၊ ဘေႏၲ၊ သတၱ၊ တြံ ဝါ သတၱ၊ ဂဏနာ ဝါ သတၱာ"တိ?

ေတန ေခါ ပန သမေယန မိလိႏၵႆ ရေညာ သဗၺာဘရဏပဋိမ႑ိတႆ အလကၤတပဋိယတၱႆ ပထဝိယံ ဆာယာ ဒိႆတိ၊ ဥဒကမဏိေက စ ဆာယာ ဒိႆတိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစ "အယံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဆာယာ ပထဝိယံ ဥဒကမဏိေက စ ဒိႆတိ၊ ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တြံ ဝါ ရာဇာ၊ ဆာယာ ဝါ ရာဇာ"တိ? "အဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဇာ၊ နာယံ ဆာယာ ရာဇာ၊ မံ ပန နိႆာယ ဆာယာ ပဝတၱတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝႆာနံ ဂဏနာ သတၱ၊ န ပနာဟံ သတၱ၊ မံ ပန နိႆာယ သတၱ ပဝတၱတိ၊ ဆာယူပမံ မဟာရာဇာ"တိ။ "အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိစိၾတာနိ ပဥႇပဋိဘာနာနိ ဝိသဇၨိတာနီ"တိ။

ဝႆဂဏနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဝီမံသနပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သလႅပိႆသိ မယာ သဒၶိ"ႏၲိ? "သေစ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိတဝါဒံ [မူကြဲ-ပ႑ိတဝါဒါ (သီ၊ ပီ၊)] သလႅပိႆသိ သလႅပိႆာမိ၊ သေစ ပန ရာဇဝါဒံ သလႅပိႆသိ န သလႅပိႆာမီ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပ႑ိတာ သလႅပႏၲီ"တိ? "ပ႑ိတာနံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သလႅာေပ အာေဝဌနမၸိ ကယိရတိ၊ နိေဗၺဌနမၸိ ကယိရတိ၊ နိဂၢေဟာပိ ကယိရတိ၊ ပဋိကမၼမၸိ ကယိရတိ၊ ဝိႆာေသာပိ [မူကြဲ-ဝိေသေသာပိ (သီ၊ ပီ၊)] ကယိရတိ၊ ပဋိဝိႆာေသာပိ ကယိရတိ၊ န စ ေတန ပ႑ိတာ ကုပၸႏၲိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိတာ သလႅပႏၲီ"တိ။ "ကထံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ရာဇာေနာ သလႅပႏၲီ"တိ? "ရာဇာေနာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သလႅာေပ ဧကံ ဝတၳဳံ ပဋိဇာနႏၲိ၊ ေယာ တံ ဝတၳဳံ ဝိေလာေမတိ၊ တႆ ဒ႑ံ အာဏာေပႏၲိ 'ဣမႆ ဒ႑ံ ပေဏထာ'တိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာေနာ သလႅပႏၲီ"တိ။ "ပ႑ိတဝါဒါဟံ၊ ဘေႏၲ၊ သလႅပိႆာမိ၊ ေနာ ရာဇဝါဒံ၊ ဝိႆေ႒ာ ဘဒေႏၲာ သလႅပတု ယထာ ဘိကၡဳနာ ဝါ သာမေဏေရန ဝါ ဥပါသေကန ဝါ အာရာမိေကန -၂၈ ဝါ သဒၶိ ံ သလႅပတိ၊ ဧဝံ ဝိႆေ႒ာ ဘဒေႏၲာ သလႅပတု မာ ဘာယတူ"တိ။ "သု႒ဳ မဟာရာဇာ"တိ ေထေရာ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။

ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုစၧိႆာမီ"တိ။ "ပုစၧ မဟာရာဇာ"တိ။ "ပုစၧိေတာသိ ေမ ဘေႏၲ"တိ။ "ဝိသဇၨိတံ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တယာ ဝိသဇၨိတ"ႏၲိ? "ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တယာ ပုစၧိတ"ႏၲိ။

ဝီမံသနပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ အနႏၲကာယပေဥႇာ

၄။ အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ "ပ႑ိေတာ ေခါ အယံ ဘိကၡဳ ပဋိဗေလာ မယာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ၊ ဗဟုကာနိ စ ေမ ဌာနာနိ ပုစၧိတဗၺာနိ ဘဝိႆႏၲိ၊ ယာဝ အပုစၧိတာနိ ေယဝ တာနိ ဌာနာနိ ဘဝိႆႏၲိ၊ အထ သူရိေယာ အတၳံ ဂမိႆတိ၊ ယံႏူနာဟံ ေသြ အေႏၲပုေရ သလႅေပယ်"ႏၲိ။ အထ ေခါ ရာဇာ ေဒဝမႏၲိယံ ဧတဒေဝါစ "ေတန ဟိ၊ တြံ ေဒဝမႏၲိယ၊ ဘဒႏၲႆ အာေရာေစယ်ာသိ 'ေသြ အေႏၲပုေရ ရညာ သဒၶိ ံ သလႅာေပါ ဘဝိႆတီ"'တိ။ ဣဒံ ဝတြာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ဥ႒ာယာသနာ ေထရံ နာဂေသနံ အာပုစၧိတြာ ရထံ အဘိ႐ူဟိတြာ "နာဂေသေနာ နာဂေသေနာ"တိ သဇၩာယံ ကေရာေႏၲာ ပကၠာမိ။

အထ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ ဧဝမာဟ 'ေသြ အေႏၲပုေရ ရညာ သဒၶိ ံ သလႅာေပါ ဘဝိႆတီ"'တိ။ "သု႒ဴ"တိ ေထေရာ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။ အထ ေခါ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ေဒဝမႏၲိေယာ စ အနႏၲကာေယာ စ မကၤုေရာ စ သဗၺဒိေႏၷာ စ ေယန မိလိေႏၵာ ရာဇာ ေတႏုပသကၤမိ ံသု၊ ဥပသကၤမိတြာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ ဧတဒေဝါစုံ "အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဘဒေႏၲာ နာဂေသေနာ"တိ ? "အာမ အာဂစၧတူ"တိ။ "ကိတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ အာဂစၧတူ"တိ? "ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ အာဂစၧတူ"တိ။

အထ ေခါ သဗၺဒိေႏၷာ အာဟ "အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ"ႏၲိ၊ ဒုတိယမၸိ ေခါ ရာဇာ အာဟ "ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ အာဂစၧတူ"တိ ။ ဒုတိယမၸိ ေခါ သဗၺဒိေႏၷာ အာဟ "အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ"ႏၲိ။ တတိယမၸိ ေခါ ရာဇာ အာဟ "ယတၱေက -၂၉ ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ အာဂစၧတူ"တိ။ တတိယမၸိ ေခါ သဗၺဒိေႏၷာ အာဟ "အာဂစၧတု၊ မဟာရာဇ၊ ဒသဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ"ႏၲိ။ "သေဗၺာ ပနာယံ သကၠာေရာ ပဋိယာဒိေတာ၊ အဟံ ဘဏာမိ 'ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ အာဂစၧတူ'တိ။ အယံ၊ ဘေဏ သဗၺဒိေႏၷာ၊ အညထာ ဘဏတိ၊ ကိ ံ ႏု မယံ နပၸဋိဗလာ ဘိကၡဴနံ ေဘာဇနံ ဒါတု"ႏၲိ? ဧဝံ ဝုေတၱ သဗၺဒိေႏၷာ မကၤု အေဟာသိ။

အထ ေခါ ေဒဝမႏၲိေယာ စ အနႏၲကာေယာ စ မကၤုေရာ စ ေယနာယသၼာ နာဂေသေနာ ေတႏုပသကၤမိ ံသု၊ ဥပသကၤမိတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစုံ "ရာဇာ၊ ဘေႏၲ၊ မိလိေႏၵာ ဧဝမာဟ 'ယတၱေက ဘိကၡဴ ဣစၧတိ၊ တတၱေကဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ အာဂစၧတူ"'တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ အသီတိယာ ဘိကၡဳသဟေႆဟိ သဒၶိ ံ သာဂလံ ပါဝိသိ။

အထ ေခါ အနႏၲကာေယာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ နိႆာယ ဂစၧေႏၲာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'နာဂေသေနာ'တိ၊ ကတေမာ ဧတၳ၊ နာဂေသေနာ"တိ? ေထေရာ အာဟ "ေကာ ပေနတၳ 'နာဂေသေနာ'တိ မညသီ"တိ? "ေယာ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ အဗ႓ႏၲေရ ဝါေတာ ဇီေဝါ ပဝိသတိ စ နိကၡမတိ စ၊ ေသာ 'နာဂေသေနာ'တိ မညာမီ"တိ။ "ယဒိ ပေနေသာ ဝါေတာ နိကၡမိတြာ နပၸဝိေသယ်၊ ပဝိသိတြာ န နိကၡေမယ်၊ ဇီေဝယ် ႏု ေခါ ေသာ ပုရိေသာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ ။ "ေယ ပနိေမ သခၤဓမကာ သခၤ ံ ဓေမႏၲိ၊ ေတသံ ဝါေတာ ပုန ပဝိသတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေယ ပနိေမ ဝံသဓမကာ ဝံသံ ဓေမႏၲိ၊ ေတသံ ဝါေတာ ပုန ပဝိသတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေယ ပနိေမ သိဂၤဓမကာ သိဂၤ ံ ဓေမႏၲိ၊ ေတသံ ဝါေတာ ပုန ပဝိသတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "အထ ကိႆ ပန ေတန န မရႏၲီ"တိ။ "နာဟံ ပဋိဗေလာ တယာ ဝါဒိနာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ၊ သာဓု၊ ဘေႏၲ၊ အတၳံ ဇေပၸဟီ"တိ။ "ေနေသာ ဇီေဝါ၊ အႆာသပႆာသာ နာေမေတ ကာယသခၤါရာ"တိ ေထေရာ အဘိဓမၼကထံ ကေထသိ။ အထ အနႏၲကာေယာ ဥပါသကတၱံ ပဋိေဝေဒသီတိ။

အနႏၲကာယပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ပဗၺဇၨပေဥႇာ

၅။ အထ -၃၀ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ ေယန မိလိႏၵႆ ရေညာ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ သပရိသံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸတြာ သမၸဝါေရတြာ ဧကေမကံ ဘိကၡဳံ ဧကေမေကန ဒုႆယုေဂန အစၧာေဒတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ တိစီဝေရန အစၧာေဒတြာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ဘေႏၲ နာဂေသန ဒသဟိ၊ ဘိကၡဴဟိ သဒၶိ ံ ဣဓ နိသီဒထ၊ အဝေသသာ ဂစၧႏၲဴ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဘုတၱာဝိ ံ ၾသနီတပတၱပါဏိ ံ ဝိဒိတြာ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂေဟတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိမွိ ေဟာတိ ကထာသလႅာေပါ"တိ? "အေတၳန မယံ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိကာ၊ အေတၳ ေဟာတု ကထာသလႅာေပါ"တိ။

ရာဇာ အာဟ "ကိမတၳိယာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ ေကာ စ တုမွာကံ ပရမေတၳာ"တိ။ ေထေရာ အာဟ "ကိႏၲိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒံ ဒုကၡံ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အညၪၥ ဒုကၡံ န ဥပၸေဇၨယ်ာတိ။ ဧတဒတၳာ၊ မဟာရာဇ၊ အမွာကံ ပဗၺဇၨာ၊ အႏုပါဒါ ပရိနိဗၺာနံ ေခါ ပန အမွာကံ ပရမေတၳာ"တိ။

"ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇႏၲီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ ရာဇာဘိနီတာ [မူကြဲ-ရာဇဘီတိတာ (သီ၊)] ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ ေစာရာဘိနီတာ [မူကြဲ-ေစာရဘီတိတာ (သီ၊)] ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ ဣဏ႗ာ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေကစိ အာဇီဝိကတၳာယ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေယ ပန သမၼာ ပဗၺဇႏၲိ၊ ေတ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇႏၲီ"တိ။

"တြံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဧတဒတၳာယ ပဗၺဇိေတာသီ"တိ? "အဟံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒဟရေကာ သေႏၲာ ပဗၺဇိေတာ၊ န ဇာနာမိ ဣမႆ နာမတၳာယ ပဗၺဇာမီတိ၊ အပိ စ ေခါ ေမ ဧဝံ အေဟာသိ 'ပ႑ိတာ ဣေမ သမဏာ သက်ပုတၱိယာ၊ ေတ မံ သိကၡာေပႆႏၲီ'တိ၊ သြာဟံ ေတဟိ သိကၡာပိေတာ ဇာနာမိ စ ပႆာမိ စ 'ဣမႆ နာမတၳာယ ပဗၺဇၨာ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပဗၺဇၨပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ပဋိသႏၶိပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ -၃၁ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ မေတာ န ပဋိသႏၵဟတီ"တိ။ ေထေရာ အာဟ "ေကာစိ ပဋိသႏၵဟတိ၊ ေကာစိ န ပဋိသႏၵဟတီ"တိ။ "ေကာ ပဋိသႏၵဟတိ၊ ေကာ န ပဋိသႏၵဟတီ"တိ? "သကိေလေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတိ၊ နိကၠိေလေသာ န ပဋိသႏၵဟတီ"တိ။ "တြံ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပဋိသႏၵဟိႆသီ"တိ? "သေစ၊ မဟာရာဇ၊ သဥပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ ပဋိသႏၵဟိႆာမိ၊ သေစ အႏုပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပဋိသႏၶိပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ေယာနိေသာမနသိကာရပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ နႏု ေသာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန န ပဋိသႏၵဟတီ"တိ? "ေယာနိေသာ စ မဟာရာဇ၊ မနသိကာေရန ပညာယ စ အေညဟိ စ ကုသေလဟိ ဓေမၼဟီ"တိ။ "နႏု၊ ဘေႏၲ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ေယဝ ပညာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အေညာ မနသိကာေရာ၊ အညာ ပညာ၊ ဣေမသံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေဇဠကေဂါဏမဟိ ံသၾသ႒ဂျဒဘာနမၸိ မနသိကာေရာ အတၳိ၊ ပညာ ပန ေတသံ နတၳီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေယာနိေသာမနသိကာရပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ မနသိကာရလကၡဏပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ အာဟ "ကိ ံလကၡေဏာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မနသိကာေရာ၊ ကိ ံလကၡဏာ ပညာ"တိ? "ဦဟနလကၡေဏာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မနသိကာေရာ၊ ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ"တိ။

"ကထံ ဦဟနလကၡေဏာ မနသိကာေရာ၊ ကထံ ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ၊ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ဇာနာသိ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ယဝလာဝေက"တိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမီ"တိ -၃၂။ "ကထံ၊ မဟာရာဇ၊ ယဝလာဝကာ ယဝံ လုနႏၲီ"တိ? "ဝါေမန၊ ဘေႏၲ၊ ဟေတၳန ယဝကလာပံ ဂေဟတြာ ဒကၡိေဏန ဟေတၳန ဒါတၱံ ဂေဟတြာ ဒါေတၱန ဆိႏၵႏၲီ"တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယဝလာဝေကာ ဝါေမန ဟေတၳန ယဝကလာပံ ဂေဟတြာ ဒကၡိေဏန ဟေတၳန ဒါတၱံ ဂေဟတြာ ယဝံ ဆိႏၵတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ မနသိကာေရန မာနသံ ဂေဟတြာ ပညာယ ကိေလေသ ဆိႏၵတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဦဟနလကၡေဏာ မနသိကာေရာ၊ ဧဝံ ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

မနသိကာရလကၡဏပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ သီလလကၡဏပေဥႇာ

၉။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'အေညဟိ စ ကုသေလဟိ ဓေမၼဟီ'တိ၊ ကတေမ ေတ ကုသလာ ဓမၼာ"တိ? "သီလံ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶါ ဝီရိယံ သတိ သမာဓိ၊ ဣေမ ေတ ကုသလာ ဓမၼာ"တိ။ "ကိ ံလကၡဏံ၊ ဘေႏၲ၊ သီလ"ႏၲိ? "ပတိ႒ာနလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ သီလံ သေဗၺသံ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ၊ ဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤမဂၢဂၤသတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါဒစ်ာနဝိေမာကၡသ- မာဓိသမာပတၱီနံ သီလံ ပတိ႒ံ၊ သီေလ ပတိ႒ိေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယႏၲိ၊ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲီ"တိ။ "ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဗီဇဂါမဘူတဂါမာ ဝုၯိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ပထဝိ ံ နိႆာယ ပထဝိယံ ပတိ႒ာယ ဝုၯိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယ"ႏၲိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဗလကရဏီယာ ကမၼႏၲာ ကယိရႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ ပထဝိ ံ နိႆာယ ပထဝိယံ ပတိ႒ာယ ကယိရႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ -၃၃ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယ"ႏၲိ ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဝၯကီ နဂရံ မာေပတုကာေမာ ပဌမံ နဂရ႒ာနံ ေသာဓာေပတြာ ခါဏုကဏၬကံ အပကၯာေပတြာ ဘူမိ ံ သမံ ကာရာေပတြာ တေတာ အပရဘာေဂ ဝီထိစတုကၠသိဃၤာဋကာဒိပရိေစၧေဒန ဝိဘဇိတြာ နဂရံ မာေပတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယ"ႏၲိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ လဃၤေကာ သိပၸံ ဒေႆတုကာေမာ ပထဝိ ံ ခဏာေပတြာ သကၡရကထလံ အပကၯာေပတြာ ဘူမိ ံ သမံ ကာရာေပတြာ မုဒုကာယ ဘူမိယာ သိပၸံ ဒေႆတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ သီလံ နိႆာယ သီေလ ပတိ႒ာယ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဘာေဝတိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ --

"'သီေလ ပတိ႒ာယ နေရာ သပေညာ၊ စိတၱံ ပညၪၥ ဘာဝယံ။

အာတာပီ နိပေကာ ဘိကၡဳ၊ ေသာ ဣမံ ဝိဇဋေယ ဇဋ'ႏၲိ [မူကြဲ-ပႆ သံ၊ နိ၊ ၁။၂၃]။

"'အယံ ပတိ႒ာ ဓရဏီဝ ပါဏိနံ၊ ဣဒၪၥ မူလံ ကုသလာဘိဝုၯိယာ။

မုခၪၥိဒံ သဗၺဇိနာႏုသာသေန၊ ေယာ သီလကၡေႏၶာ ဝရပါတိေမာကၡိေယာ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သီလလကၡဏပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ သမၸသာဒနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ

၁၀။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏာ သဒၶါ"တိ? "သမၸသာဒနလကၡဏာ စ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶါ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ စာ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ သမၸသာဒနလကၡဏာ သဒၶါ"တိ? "သဒၶါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ နီဝရေဏ -၃၄ ဝိကၡေမ႓တိ၊ ဝိနီဝရဏံ စိတၱံ ေဟာတိ အစၧံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸသာဒနလကၡဏာ သဒၶါ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ စကၠဝတၱီ စတုရဂႋနိယာ ေသနာယ သဒၶိ ံ အဒၶါနမဂၢပၸဋိပေႏၷာ ပရိတၱံ ဥဒကံ တေရယ်၊ တံ ဥဒကံ ဟတၳီဟိ စ အေႆဟိ စ ရေထဟိ စ ပတၱီဟိ စ ခုဘိတံ ဘေဝယ် အာဝိလံ လုဠိတံ ကလလီဘူတံ။ ဥတၱိေဏၰာ စ ရာဇာ စကၠဝတၱီ မႏုေႆ အာဏာေပယ် 'ပါနီယံ၊ ဘေဏ၊ အာဟရထ၊ ပိဝိႆာမီ'တိ၊ ရေညာ စ ဥဒကပၸသာဒေကာ မဏိ ဘေဝယ်။ 'ဧဝံ ေဒဝါ'တိ ေခါ ေတ မႏုႆာ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ပဋိႆုတြာ တံ ဥဒကပၸသာဒကံ မဏိ ံ ဥဒေက ပကၡိေပယ်ဳံ၊ တသၼိ ံ ဥဒေက ပကၡိတၱမေတၱ သခၤေသဝါလပဏကံ ဝိဂေစၧယ်၊ ကဒၵေမာ စ သႏၷိသီေဒယ်၊ အစၧံ ဘေဝယ် ဥဒကံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ။ တေတာ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ပါနီယံ ဥပနာေမယ်ဳံ 'ပိဝတု၊ ေဒဝ၊ ပါနီယ'ႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ၊ ဧဝံ စိတၱံ ဒ႒ဗၺံ၊ ယထာ ေတ မႏုႆာ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ၊ ယထာ သခၤေသဝါလပဏကံ ကဒၵေမာ စ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ဥဒကပၸသာဒေကာ မဏိ၊ ဧဝံ သဒၶါ ဒ႒ဗၺာ၊ ယထာ ဥဒကပၸသာဒေက မဏိမွိ ဥဒေက ပကၡိတၱမေတၱ သခၤေသဝါလပဏကံ ဝိဂေစၧယ်၊ ကဒၵေမာ စ သႏၷိသီေဒယ်၊ အစၧံ ဘေဝယ် ဥဒကံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶါ ဥပၸဇၨမာနာ နီဝရေဏ ဝိကၡေမ႓တိ၊ ဝိနီဝရဏံ စိတၱံ ေဟာတိ အစၧံ ဝိပၸသႏၷံ အနာဝိလံ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸသာဒနလကၡဏာ သဒၶါ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သမၸသာဒနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ သမၸကၡႏၵနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ

၁၁။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ သဒၶါ"တိ၊? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ အေညသံ စိတၱံ ဝိမုတၱံ ပႆိတြာ ေသာတာပတၱိဖေလ ဝါ သကဒါဂါမိဖေလ ဝါ အနာဂါမိဖေလ ဝါ အရဟေတၱ ဝါ သမၸကၡႏၵတိ ေယာဂံ ကေရာတိ အပၸတၱႆ ပတၱိယာ အနဓိဂတႆ အဓိဂမာယ အသစၧိကတႆ သစၧိကိရိယာယ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ သဒၶါ"တိ။

"ၾသပမၼံ -၃၅ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရိပဗၺေတ မဟာေမေဃာ အဘိပၸဝေႆယ်၊ တံ ဥဒကံ ယထာနိႏၷံ ပဝတၱမာနံ ပဗၺတကႏၵရပဒရသာခါ ပရိပူေရတြာ နဒိ ံ ပရိပူေရယ်၊ သာ ဥဘေတာ ကူလာနိ သံဝိႆႏၵႏၲီ ဂေစၧယ်၊ အထ မဟာဇနကာေယာ အာဂႏ႖ာ တႆာ နဒိယာ ဥတၱာနတံ ဝါ ဂမ႓ီရတံ ဝါ အဇာနေႏၲာ ဘီေတာ ဝိတၳေတာ တီေရ တိေ႒ယ်၊ အထညတေရာ ပုရိေသာ အာဂႏ႖ာ အတၱေနာ ထာမၪၥ ဗလၪၥ သမၸႆေႏၲာ ဂါဠႇံ ကစၧံ ဗႏၶိတြာ ပကၡႏၵိတြာ တေရယ်၊ တံ တိဏၰံ ပႆိတြာ မဟာဇနကာေယာပိ တေရယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂါဝစေရာ အေညသံ စိတၱံ ဝိမုတၱံ ပႆိတြာ ေသာတာပတၱိဖေလ ဝါ သကဒါဂါမိဖေလ ဝါ အနာဂါမိဖေလ ဝါ အရဟေတၱ ဝါ သမၸကၡႏၵတိ ေယာဂံ ကေရာတိ အပၸတၱႆ ပတၱိယာ အနဓိဂတႆ အဓိဂမာယ အသစၧိကတႆ သစၧိကိရိယာယ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸကၡႏၵနလကၡဏာ သဒၶါတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ သံယုတၱနိကာယဝေရ --

"'သဒၶါယ တရတီ ၾသဃံ၊ အပၸမာေဒန အဏၰဝံ။

ဝီရိေယန ဒုကၡမေစၥတိ၊ ပညာယ ပရိသုဇၩတီ"'တိ [မူကြဲ-ပႆ သံ၊ နိ၊ ၁။၂၄၆]။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သမၸကၡႏၵနလကၡဏသဒၶါပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

၁၂။ ဝီရိယလကၡဏပေဥႇာ

၁၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏံ ဝီရိယ"ႏၲိ? "ဥပတၳမ႓နလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယူပတၳမ႓ိတာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ေဂေဟ ပတေႏၲ အေညန ဒါ႐ုနာ ဥပတၳေမ႓ယ်၊ ဥပတၳမ႓ိတံ သႏၲံ ဧဝံ တံ ေဂဟံ န ပေတယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပတၳမ႓နလကၡဏံ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယူပတၳမ႓ိတာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱကံ ေသနံ မဟတီ ေသနာ ဘေၪၨယ်၊ တေတာ ရာဇာ အညမညံ အႏုႆာေရယ် အႏုေပေသယ် အတၱေနာ -၃၆ ပရိတၱကာယ ေသနာယ ဗလံ အႏုပဒံ ဒေဒယ်၊ တာယ သဒၶိ ံ ပရိတၱကာ ေသနာ မဟတိ ံ ေသနံ ဘေၪၨယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပတၳမ႓နလကၡဏံ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယူပတၳမ႓ိတာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ န ပရိဟာယႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'ဝီရိယဝါ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရိယသာဝေကာ အကုသလံ ပဇဟတိ၊ ကုသလံ ဘာေဝတိ။ သာဝဇၨံ ပဇဟတိ၊ အနဝဇၨံ ဘာေဝတိ။ သုဒၶမတၱာနံ ပရိဟရတီ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဝီရိယလကၡဏပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။

၁၃။ သတိလကၡဏပေဥႇာ

၁၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏာ သတီ"တိ? "အပိလာပနလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ စာ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ အပိလာပနလကၡဏာ သတီ"တိ? "သတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ ကုသလာကုသလသာဝဇၨာနဝဇၨဟီနပၸဏီတကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂဓေမၼ အပိလာေပတိ 'ဣေမ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ၊ ဣမာနိ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ၊ ဣမာနိ ပၪၥ ဗလာနိ၊ ဣေမ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ၊ အယံ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ အယံ သမေထာ၊ အယံ ဝိပႆနာ၊ အယံ ဝိဇၨာ၊ အယံ ဝိမုတၱီ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ ေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ ေသဝတိ၊ အေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ န ေသဝတိ။ ဘဇိတေဗၺ ဓေမၼ ဘဇတိ အဘဇိတၱေဗၺ ဓေမၼ န ဘဇတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပိလာပနလကၡဏာ သတီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ဘ႑ာဂါရိေကာ ရာဇာနံ စကၠဝတၱိ ံ သာယံ ပါတံ ယသံ သရာေပတိ 'ဧတၱကာ၊ ေဒဝ၊ ေတ ဟတၳီ၊ ဧတၱကာ အႆာ၊ ဧတၱကာ ရထာ၊ ဧတၱကာ ပတၱီ၊ ဧတၱကံ ဟိရညံ၊ ဧတၱကံ သုဝဏၰံ၊ ဧတၱကံ သာပေတယ်ံ၊ တံ ေဒေဝါ သရတူ'တိ ရေညာ သာပေတယ်ံ အပိလာေပတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨမာနာ ကုသလာကုသလသာဝဇၨာနဝဇၨဟီနပၸဏီတကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂဓေမၼ အပိလာေပတိ 'ဣေမ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ သမၼပၸဓာနာ၊ ဣေမ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ၊ ဣမာနိ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ၊ ဣမာနိ ပၪၥ ဗလာနိ၊ ဣေမ သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ၊ အယံ အရိေယာ -၃၇ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ၊ အယံ သမေထာ၊ အယံ ဝိပႆနာ၊ အယံ ဝိဇၨာ၊ အယံ ဝိမုတၱီ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ ေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ ေသဝတိ၊ အေသဝိတေဗၺ ဓေမၼ န ေသဝတိ။ ဘဇိတေဗၺ ဓေမၼ ဘဇတိ၊ အဘဇိတေဗၺ ဓေမၼ န ဘဇတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပိလာပနလကၡဏာ သတီ"တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ သတီ"တိ? "သတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ ဟိတာဟိတာနံ ဓမၼာနံ ဂတိေယာ သမေႏြတိ 'ဣေမ ဓမၼာ ဟိတာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အဟိတာ။ ဣေမ ဓမၼာ ဥပကာရာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အႏုပကာရာ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ အဟိေတ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဟိေတ ဓေမၼ ဥပဂၢဏွာတိ။ အႏုပကာေရ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဥပကာေရ ဓေမၼ ဥပဂၢဏွာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ သတီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ ပရိဏာယကရတနံ ရေညာ ဟိတာဟိေတ ဇာနာတိ 'ဣေမ ရေညာ ဟိတာ၊ ဣေမ အဟိတာ။ ဣေမ ဥပကာရာ၊ ဣေမ အႏုပကာရာ'တိ။ တေတာ အဟိေတ အပႏုေဒတိ၊ ဟိေတ ဥပဂၢဏွာတိ။ အႏုပကာေရ အပႏုေဒတိ၊ ဥပကာေရ ဥပဂၢဏွာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨမာနာ ဟိတာဟိတာနံ ဓမၼာနံ ဂတိေယာ သမေႏြတိ 'ဣေမ ဓမၼာ ဟိတာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အဟိတာ။ ဣေမ ဓမၼာ ဥပကာရာ၊ ဣေမ ဓမၼာ အႏုပကာရာ'တိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ အဟိေတ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဟိေတ ဓေမၼ ဥပဂၢဏွာ'တိ။ အႏုပကာေရ ဓေမၼ အပႏုေဒတိ၊ ဥပကာေရ ဒေမၼ ဥပဂၢဏွာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပဂၢဏွနလကၡဏာ သတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'သတိၪၥ ခြါဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သဗၺတၳိကံ ဝဒါမီ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သတိလကၡဏပေဥႇာ ေတရသေမာ။

၁၄။ သမာဓိပေဥႇာ

၁၄။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡေဏာ သမာဓီ"တိ? "ပမုခလကၡေဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိ၊ ေယ ေကစိ ကုသလာ ဓမၼာ၊ သေဗၺ ေတ သမာဓိပမုခါ ေဟာႏၲိ သမာဓိနိႏၷာ သမာဓိေပါဏာ သမာဓိပဗ႓ာရာ"တိ။

"ၾသပမၼံ -၃၈ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကူဋာဂါရႆ ယာ ယာစိ ေဂါပါနသိေယာ၊ သဗၺာ တာ ကူဋဂၤမာ ေဟာႏၲိ ကူဋနိႏၷာ ကူဋသေမာသရဏာ၊ ကူဋံ တာသံ အဂၢမကၡာယတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကုသလာ ဓမၼာ၊ သေဗၺ ေတ သမာဓိပမုခါ ေဟာႏၲိ သမာဓိနိႏၷာ သမာဓိေပါဏာ သမာဓိပဗ႓ာရာတိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ရာဇာ စတုရဂႋနိယာ ေသနာယ သဒၶိ ံ သဂၤါမံ ၾသတေရယ်၊ သဗၺာဝ ေသနာ ဟတၳီ စ အႆာ စ ရထာ စ ပတၱီ စ တပၸမုခါ [မူကြဲ-တမၸမုခါ (သ်ာ၊ က၊)] ဘေဝယ်ဳံ တႏၷိႏၷာ တေပၸါဏာ တပၸဗ႓ာရာ တံ ေယဝ အႏုပရိယာေယယ်ဳံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကုသလာ ဓမၼာ၊ သေဗၺ ေတ သမာဓိပမုခါ ေဟာႏၲိ သမာဓိနိႏၷာ သမာဓိေပါဏာ သမာဓိပဗ႓ာရာ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပမုခလကၡေဏာ သမာဓိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- "သမာဓိ ံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘာေဝထ၊ သမာဟိေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သမာဓိပေဥႇာ စုဒၵသေမာ။

၁၅။ ပညာလကၡဏပေဥႇာ

၁၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏာ ပညာ"တိ? "ပုေဗၺဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မယာ ဝုတၱံ 'ေဆဒနလကၡဏာ ပညာ'တိ၊ အပိ စ ၾသဘာသနလကၡဏာ ပညာ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ၾသဘာသနလကၡဏာ ပညာ"တိ? "ပညာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပၸဇၨမာနာ အဝိဇၨႏၶကာရံ ဝိဓေမတိ၊ ဝိေဇၨာဘာသံ ဇေနတိ၊ ဉာဏာေလာကံ ဝိဒံေသတိ၊ အရိယသစၥာနိ ပါကဋာနိ ကေရာတိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ သမၼပၸညာယ ပႆတီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အႏၶကာေရ ေဂေဟ ပဒီပံ ပေဝေသယ်၊ ပဝိေ႒ာ ပဒီေပါ အႏၶကာရံ ဝိဓေမတိ၊ ၾသဘာသံ ဇေနတိ၊ အာေလာကံ ဝိဒံေသတိ၊ ႐ူပါနိ ပါကဋာနိ ကေရာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ -၃၉ ဥပၸဇၨမာနာ အဝိဇၨႏၶကာရံ ဝိဓေမတိ၊ ဝိေဇၨာဘာသံ ဇေနတိ၊ ဉာဏာေလာကံ ဝိဒံေသတိ၊ အရိယသစၥာနိ ပါကဋာနိ ကေရာတိ။ တေတာ ေယာဂါဝစေရာ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ သမၼပၸညာယ ပႆတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ၾသဘာသနလကၡဏာ ပညာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပညာလကၡဏပေဥႇာ ပႏၷရသေမာ။

၁၆။ နာနာဓမၼာနံ ဧကကိစၥအဘိနိပၹာဒနပေဥႇာ

၁၆။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ ကိေလေသ ဟနႏၲီ"တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ ကိေလေသ ဟနႏၲိ? ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေသနာ နာနာ သႏၲာ ဟတၳီ စ အႆာ စ ရထာ စ ပတၱီ စ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ သဂၤါေမ ပရေသနံ အဘိဝိဇိနႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမ ဓမၼာ နာနာ သႏၲာ ဧကံ အတၳံ အဘိနိပၹာေဒႏၲိ၊ ကိေလေသ ဟနႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နာနာဓမၼာနံ ဧကကိစၥအဘိနိပၹာဒနပေဥႇာ ေသာဠသေမာ။

မဟာဝေဂၢါ ပဌေမာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ေသာဠသ ပဥႇာ။

၂။ အဒၶါနဝေဂၢါ

၁။ ဓမၼသႏၲတိပေဥႇာ

၁။ ရာဇာ -၄၀ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ၊ ေသာ ဧဝ ေသာ၊ ဥဒါဟု အေညာ"တိ? ေထေရာ အာဟ "န စ ေသာ၊ န စ အေညာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ဒဟေရာ တ႐ုေဏာ မေႏၵာ ဥတၱာနေသယ်ေကာ အေဟာသိ၊ ေသာ ေယဝ တြံ ဧတရဟိ မဟေႏၲာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အေညာ ေသာ ဒဟေရာ တ႐ုေဏာ မေႏၵာ ဥတၱာနေသယ်ေကာ အေဟာသိ၊ အေညာ အဟံ ဧတရဟိ မဟေႏၲာ"တိ။ "ဧဝံ သေႏၲ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ ပိတာတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ အာစရိေယာတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ သိပၸဝါတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ သီလဝါတိပိ န ဘဝိႆတိ၊ ပညဝါတိပိ န ဘဝိႆတိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အညာ ဧဝ ကလလႆ မာတာ၊ အညာ အဗၺဳဒႆ မာတာ၊ အညာ ေပသိယာ မာတာ၊ အညာ ဃနႆ မာတာ၊ အညာ ခုဒၵကႆ မာတာ၊ အညာ မဟႏၲႆ မာတာ၊ အေညာ သိပၸံ သိကၡတိ၊ အေညာ သိကၡိေတာ ဘဝတိ၊ အေညာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ အညႆ ဟတၳပါဒါ ဆိဇၨႏၲီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ။ တြံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဧဝံ ဝုေတၱ ကိ ံ ဝေဒယ်ာသီ"တိ? ေထေရာ အာဟ "အဟေညဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒဟေရာ အေဟာသိ ံ တ႐ုေဏာ မေႏၵာ ဥတၱာနေသယ်ေကာ၊ အဟေညဝ ဧတရဟိ မဟေႏၲာ၊ ဣမေမဝ ကာယံ နိႆာယ သေဗၺ ေတ ဧကသဂၤဟိတာ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပဒီပံ ပဒီေပယ်၊ ကိ ံ ေသာ သဗၺရတၱိ ံ ပဒီေပယ်ာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺရတၱိ ံ ပဒီေပယ်ာ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ ပုရိေမ ယာေမ အစၥိ၊ သာ မဇၩိေမ ယာေမ အစၥီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ယာ မဇၩိေမ ယာေမ အစၥိ၊ သာ ပစၧိေမ ယာေမ အစၥီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေညာ ေသာ အေဟာသိ ပုရိေမ ယာေမ ပဒီေပါ၊ အေညာ မဇၩိေမ ယာေမ ပဒီေပါ၊ အေညာ ပစၧိေမ ယာေမ ပဒီေပါ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ၊ တံ ေယဝ နိႆာယ သဗၺရတၱိ ံ ပဒီပိေတာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼသႏၲတိ သႏၵဟတိ၊ အေညာ ဥပၸဇၨတိ၊ အေညာ နိ႐ုဇၩတိ၊ အပုဗၺံ အစရိမံ ဝိယ သႏၵဟတိ၊ ေတန န စ ေသာ၊ န စ အေညာ၊ ပုရိမဝိညာေဏ ပစၧိမဝိညာဏံ သဂၤဟံ ဂစၧတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ -၄၁ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ခီရံ ဒုယွမာနံ ကာလႏၲေရန ဒဓိ ပရိဝေတၱယ်၊ ဒဓိေတာ နဝနီတံ၊ နဝနီတေတာ ဃတံ ပရိဝေတၱယ်၊ ေယာ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ယံ ေယဝ ခီရံ တံ ေယဝ ဒဓိ၊ ယံ ေယဝ ဒဓိ တံ ေယဝ နဝနီတံ၊ ယံ ေယဝ နဝနီတံ တံ ေယဝ ဃတ'ႏၲိ၊ သမၼာ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဒမာေနာ ဝေဒယ်ာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ၊ တံေယဝ နိႆာယ သမ႓ဴတ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼသႏၲတိ သႏၵဟတိ၊ အေညာ ဥပၸဇၨတိ၊ အေညာ နိ႐ုဇၩတိ၊ အပုဗၺံ အစရိမံ ဝိယ သႏၵဟတိ၊ ေတန န စ ေသာ၊ န စ အေညာ၊ ပုရိမဝိညာေဏ ပစၧိမဝိညာဏံ သဂၤဟံ ဂစၧတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဓမၼသႏၲတိပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ

၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာတီ"တိ? "ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟနာယ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ"'တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဂဟပတိေကာ ကသိတြာ စ ဝပိတြာ စ ဓညာဂါရံ ပရိပူေရယ်။ ေသာ အပေရန သမေယန ေနဝ ကေႆယ် န ဝေပၸယ်၊ ယထာသမ႓တၪၥ ဓညံ ပရိဘုေၪၨယ် ဝါ ဝိသေဇၨယ် ဝါ ယထာ ပစၥယံ ဝါ ကေရယ်၊ ဇာေနယ် ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဂဟပတိေကာ 'န ေမ ဓညာဂါရံ ပရိပူေရႆတီ'တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ာ"တိ။ "ကထံ ဇာေနယ်ာ"တိ? "ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ဓညာဂါရႆ ပရိပူရဏာယ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ဇာနာတိ 'န ေမ ဓညာဂါရံ ပရိပူေရႆတီ"'တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ပဋိသႏၵဟနာယ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ဇာနာတိ ေသာ 'န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဉာဏပညာပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ -၄၂ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယႆ ဉာဏံ ဥပၸႏၷံ၊ တႆ ပညာ ဥပၸႏၷာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယႆ ဉာဏံ ဥပၸႏၷံ၊ တႆ ပညာ ဥပၸႏၷာ"တိ။ "ကိ ံ၊ ဘေႏၲ၊ ယေညဝ ဉာဏံ သာ ေယဝ ပညာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယေညဝ ဉာဏံ သာ ေယဝ ပညာ"တိ။ "ယႆ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တေညဝ ဉာဏံ သာ ေယဝ ပညာ ဥပၸႏၷာ၊ ကိ ံ သမၼဳေယွယ် ေသာ၊ ဥဒါဟု န သမၼဳေယွယ်ာ"တိ? "ကတၳစိ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼဳေယွယ်၊ ကတၳစိ န သမၼဳေယွယ်ာ"တိ။ "ကုဟိ ံ၊ ဘေႏၲ၊ သမၼဳေယွယ်ာ"တိ? "အညာတပုေဗၺသု ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ သိပၸ႒ာေနသု၊ အဂတပုဗၺာယ ဝါ ဒိသာယ၊ အႆုတပုဗၺာယ ဝါ နာမပညတၱိယာ သမၼဳေယွယ်ာ"တိ။ "ကုဟိ ံ န သမၼဳေယွယ်ာ"တိ? "ယံ ေခါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တဟိ ံ န သမၼဳေယွယ်ာ"တိ။ "ေမာေဟာ ပနႆ၊ ဘေႏၲ၊ ကုဟိ ံ ဂစၧတီ"တိ? "ေမာေဟာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာေဏ ဥပၸႏၷမေတၱ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အႏၶကာရေဂေဟ ပဒီပံ အာေရာေပယ်၊ တေတာ အႏၶကာေရာ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အာေလာေကာ ပါတုဘေဝယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာေဏ ဥပၸႏၷမေတၱ ေမာေဟာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ပညာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ကုဟိ ံ ဂစၧတီ"တိ? "ပညာပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ'တိ၊ တႆ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ပုရိေသာ ရတၱိ ံ ေလခံ ေပေသတုကာေမာ ေလခကံ ပေကၠာသာေပတြာ ပဒီပံ အာေရာေပတြာ ေလခံ လိခါေပယ်၊ လိခိေတ ပန ေလေခ ပဒီပံ ဝိဇၩာေပယ်၊ ဝိဇၩာပိေတပိ ပဒီေပ ေလခံ န ဝိနေႆယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ -၄၃ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရတၳိေမသု ဇနပေဒသု မႏုႆာ အႏုဃရံ ပၪၥ ပၪၥ ဥဒကဃဋကာနိ ဌေပႏၲိ အာလိမၸနံ ဝိဇၩာေပတုံ၊ ဃေရ ပဒိေတၱ တာနိ ပၪၥ ဥဒကဃဋကာနိ ဃရႆူပရိ ခိပႏၲိ၊ တေတာ အဂၢိ ဝိဇၩာယတိ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ မႏုႆာနံ ဧဝံ ေဟာတိ 'ပုန ေတဟိ ဃေဋဟိ ဃဋကိစၥံ ကရိႆာမာ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ေတဟိ ဃေဋဟိ၊ ကိ ံ ေတဟိ ဃေဋဟီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥ ဥဒကဃဋကာနိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဒ႒ဗၺာနိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယံ။ ယထာ ေတ မႏုႆာ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ အဂၢိ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ပၪၥဟိ ဥဒကဃဋေကဟိ အဂၢိ ဝိဇၩာပီယတိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိေယဟိ ကိေလသာ ဝိဇၩာပိယႏၲိ၊ ဝိဇၩာပိတာပိ ကိေလသာ န ပုန သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝေဇၨာ ပၪၥမူလေဘသဇၨာနိ ဂေဟတြာ ဂိလာနကံ ဥပသကၤမိတြာ တာနိ ပၪၥမူလေဘသဇၨာနိ ပိသိတြာ [မူကြဲ-ပိ ံသိတြာ (သီ၊ ပီ၊)] ဂိလာနကံ ပါေယယ်၊ ေတဟိ စ ေဒါသာ နိဒၶေမယ်ဳံ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ေဝဇၨႆ ဧဝံ ေဟာတိ 'ပုန ေတဟိ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟိ ေဘသဇၨကိစၥံ ကရိႆာမီ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ေတဟိ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟိ၊ ကိ ံ ေတဟိ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥမူလေဘသဇၨာနိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဒ႒ဗၺာနိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယံ၊ ယထာ ေဝေဇၨာ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ဗ်ာဓိ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ဗ်ာဓိေတာ ပုရိေသာ၊ ဧဝံ ပုထုဇၨေနာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ပၪၥမူလေဘသေဇၨဟိ ဂိလာနႆ ေဒါသာ နိဒၶႏၲာ၊ ေဒါေသ နိဒၶေႏၲ ဂိလာေနာ အေရာေဂါ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိေယဟိ ကိေလသာ နိဒၶမီယႏၲိ၊ နိဒၶမိတာ စ ကိေလသာ န ပုန သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဂၤါမာဝစေရာ ေယာေဓါ ပၪၥ က႑ာနိ ဂေဟတြာ သဂၤါမံ ၾသတေရယ် ပရေသနံ ဝိေဇတုံ၊ ေသာ သဂၤါမဂေတာ တာနိ ပၪၥ က႑ာနိ ခိေပယ်၊ ေတဟိ စ ပရေသနာ ဘိေဇၨယ် -၄၄၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ သဂၤါမာဝစရႆ ေယာဓႆ ဧဝံ ေဟာတိ 'ပုန ေတဟိ ကေ႑ဟိ က႑ကိစၥံ ကရိႆာမီ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အလံ ေတဟိ ကေ႑ဟိ၊ ကိ ံ ေတဟိ ကေ႑ဟီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥ က႑ာနိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ဒ႒ဗၺာနိ သဒၶိႁႏၵိယံ ဝီရိယိႁႏၵိယံ သတိႁႏၵိယံ သမာဓိႁႏၵိယံ ပညိႁႏၵိယံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဂၤါမာဝစေရာ ေယာေဓါ၊ ဧဝံ ေယာဂါဝစေရာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ပရေသနာ၊ ဧဝံ ကိေလသာ ဒ႒ဗၺာ။ ယထာ ပၪၥဟိ ကေ႑ဟိ ပရေသနာ ဘိဇၨတိ၊ ဧဝံ ပၪၥိႁႏၵိေယဟိ ကိေလသာ ဘိဇၨႏၲိ၊ ဘဂၢါ စ ကိေလသာ န ပုန သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာ သကိစၥယံ ကတြာ တေတၳဝ နိ႐ုဇၩတိ၊ ယံ ပန တာယ ပညာယ ကတံ 'အနိစၥ'ႏၲိ ဝါ 'ဒုကၡ'ႏၲိ ဝါ 'အနတၱာ'တိ ဝါ၊ တံ န နိ႐ုဇၩတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဉာဏပညာပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ပဋိသႏၵဟနပုဂၢလေဝဒိယနပေဥႇာ

၄။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ေဝေဒတိ ေသာ ကိၪၥိ ဒုကၡံ ေဝဒန"ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ "ကိၪၥိ ေဝေဒတိ၊ ကိၪၥိ န ေဝေဒတီ"တိ။ "ကိ ံ ေဝေဒတိ၊ ကိ ံ န ေဝေဒတီ"တိ? "ကာယိကံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ေစတသိကံ ေဝဒနံ န ေဝေဒတီ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ ကာယိကံ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ကထံ ေစတသိကံ ေဝဒနံ န ေဝေဒတီ"တိ? "ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ကာယိကာယ ဒုကၡေဝဒနာယ ဥပၸတၱိယာ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ အႏုပရမာ ကာယိကံ ဒုကၡေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ေယာ ေဟတု ေယာ ပစၥေယာ ေစတသိကာယ ဒုကၡေဝဒနာယ ဥပၸတၱိယာ၊ တႆ ေဟတုႆ တႆ ပစၥယႆ ဥပရမာ ေစတသိကံ ဒုကၡေဝဒနံ န ေဝေဒတိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'ေသာ ဧကံ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ ကာယိကံ န ေစတသိက"'ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဒုကၡံ ေဝဒနံ ေဝေဒတိ၊ ကသၼာ ေသာ န ပရိနိဗၺာယတီ"တိ? "နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေတာ အႏုနေယာ ဝါ ပဋိေဃာ ဝါ၊ န စ အရဟေႏၲာ အပကၠံ ပါေတႏၲိ ပရိပါကံ အာဂေမႏၲိ ပ႑ိတာ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'နာဘိနႏၵာမိ -၄၅ မရဏံ၊ နာဘိနႏၵာမိ ဇီဝိတံ။

ကာလၪၥ ပဋိကခၤါမိ၊ နိဗၺိသံ ဘတေကာ ယထာ။

"'နာဘိနႏၵာမိ မရဏံ၊ နာဘိနႏၵာမိ ဇီဝိတံ။

ကာလၪၥ ပဋိကခၤါမိ၊ သမၸဇာေနာ ပတိႆေတာ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ [မူကြဲ-ပႆ ေထရဂါ၊ ၆၅၄]။

ပဋိသႏၵဟနပုဂၢလေဝဒိယနပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ေဝဒနာပေဥႇာ

၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုခါ ေဝဒနာ ကုသလာ ဝါ အကုသလာ ဝါ အဗ်ာကတာ ဝါ"တိ? "သိယာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလာ၊ သိယာ အကုသလာ၊ သိယာ အဗ်ာကတာ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ ကုသလာ န ဒုကၡာ၊ ယဒိ ဒုကၡာ န ကုသလာ၊ ကုသလံ ဒုကၡႏၲိ ႏုပၸဇၨတီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ပုရိသႆ ဟေတၳ တတၱံ အေယာဂုဠံ နိကၡိေပယ်၊ ဒုတိေယ ဟေတၳ သီတံ ဟိမပိ႑ံ နိကၡိေပယ်၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ ေတ ဒေဟယ်ဳ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဥေဘာပိ ေတ ဒေဟယ်ဳ"ႏၲိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ေတ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ ဥဏွာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ သီတလာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "အာဇာနာဟိ နိဂၢဟံ ယဒိ တတၱံ ဒဟတိ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ ဥဏွာ၊ ေတန ႏုပၸဇၨတိ။ ယဒိ သီတလံ ဒဟတိ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ သီတလာ၊ ေတန ႏုပၸဇၨတိ။ ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဥေဘာပိ ဒဟႏၲိ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ ဥဏွာ၊ န စ ေတ ဥေဘာပိ သီတလာ? ဧကံ ဥဏွံ၊ ဧကံ သီတလံ၊ ဥေဘာပိ ေတ ဒဟႏၲိ၊ ေတန ႏုပၸဇၨတီ"တိ။ "နာဟံ ပဋိဗေလာ တယာ ဝါဒိနာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ၊ သာဓု အတၳံ ဇေပၸဟီ"တိ။ တေတာ ေထေရာ အဘိဓမၼသံယုတၱာယ ကထာယ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ သညာေပသိ --

"ဆယိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂဟနိႆိတာနိ ေသာမနႆာနိ၊ ဆ ေနကၡမၼနိႆိတာနိ ေသာမနႆာနိ၊ ဆ ေဂဟနိႆိတာနိ ေဒါမနႆာနိ၊ ဆ ေနကၡမၼနိႆိတာနိ ေဒါမနႆာနိ၊ ဆ ေဂဟနိႆိတာ ဥေပကၡာ၊ ဆ ေနကၡမၼနိႆိတာ ဥေပကၡာတိ၊ ဣမာနိ ဆ ဆကၠာနိ၊ အတီတာပိ ဆတၱိ ံသဝိဓာ ေဝဒနာ၊ အနာဂတာပိ -၄၆ ဆတၱိ ံသဝိဓာ ေဝဒနာ၊ ပစၥဳပၸႏၷာပိ ဆတၱိ ံသဝိဓာ ေဝဒနာ၊ တေဒကဇၩံ အဘိသညဳဟိတြာ အဘိသမၸိေ႑တြာ အ႒သတံ ေဝဒနာ ေဟာႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေဝဒနာပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ နာမ႐ူပဧကတၱနာနတၱပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာ ပဋိသႏၵဟတီ"တိ? ေထေရာ အာဟ "နာမ႐ူပံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတီ"တိ။ "ကိ ံ ဣမံ ေယဝ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတီ"တိ? "န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ ေယဝ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ ဣမိနာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတီ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ န ဣမံ ေယဝ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ နႏု ေသာ မုေတၱာ ဘဝိႆတိ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ? ေထေရာ အာဟ "ယဒိ န ပဋိသႏၵေဟယ်၊ မုေတၱာ ဘေဝယ် ပါပေကဟိ ကေမၼဟိ။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အညတရႆ ပုရိသႆ အမၺံ အဝဟေရယ်၊ တေမနံ အမၺသာမိေကာ ဂေဟတြာ ရေညာ ဒေႆယ် 'ဣမိနာ ေဒဝ ပုရိေသန မယွံ အမၺာ အဝဟဋာ'တိ၊ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ၊ ေဒဝ၊ ဣမႆ အေမၺ အဝဟရာမိ၊ အေည ေတ အမၺာ၊ ေယ ဣမိနာ ေရာပိတာ၊ အေည ေတ အမၺာ၊ ေယ မယာ အဝဟဋာ၊ နာဟံ ဒ႑ပၸေတၱာ'တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ? "ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ ပုရိမံ၊ ဘေႏၲ၊ အမၺံ အပၸစၥကၡာယ ပစၧိေမန အေမၺန ေသာ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အညတရႆ ပုရိသႆ သာလိ ံ အဝဟေရယ်။ ပ ။ ဥစၧဳံ အဝဟေရယ်။ ပ ။ ယထာ မဟာရာဇ ေကာစိ ပုရိေသာ ေဟမႏၲကာေလ အဂၢိ ံ ဇာေလတြာ ဝိသိေဗၺတြာ -၄၇ [မူကြဲ-ဝိသီေဝတြာ (သီ၊ ပီ၊)] အဝိဇၩာေပတြာ ပကၠေမယ်၊ အထ ေခါ ေသာ အဂၢိ အညတရႆ ပုရိသႆ ေခတၱံ ဍေဟယ် [မူကြဲ-ဥပဍေဟယ် (က)] တေမနံ ေခတၱသာမိေကာ ဂေဟတြာ ရေညာ ဒေႆယ် 'ဣမိနာ၊ ေဒဝ၊ ပုရိေသန မယွံ ေခတၱံ ဒၯ'ႏၲိ။ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ၊ ေဒဝ၊ ဣမႆ ေခတၱံ စ်ာေပမိ၊ အေညာ ေသာ အဂၢိ၊ ေယာ မယာ အဝိဇၩာပိေတာ၊ အေညာ ေသာ အဂၢိ၊ ေယနိမႆ ေခတၱံ ဒၯံ၊ နာဟံ ဒ႑ပၸေတၱာ'တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ? "ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ ပုရိမံ၊ ဘေႏၲ၊ အဂၢိ ံ အပၸစၥကၡာယ ပစၧိေမန အဂၢိနာ ေသာ ပုရိေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပဒီပံ အာဒါယ ပါသာဒံ အဘိ႐ူဟိတြာ ဘုေၪၨယ်၊ ပဒီေပါ စ်ာယမာေနာ တိဏံ စ်ာေပယ်၊ တိဏံ စ်ာယမာနံ ဃရံ စ်ာေပယ်၊ ဃရံ စ်ာယမာနံ ဂါမံ စ်ာေပယ်၊ ဂါမဇေနာ တံ ပုရိသံ ဂေဟတြာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ကိႆ တြံ၊ ေဘာ ပုရိသ၊ ဂါမံ စ်ာေပသီ'တိ၊ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ၊ ေဘာ၊ ဂါမံ စ်ာေပမိ၊ အေညာ ေသာ ပဒီပဂၢိ၊ ယႆာဟံ အာေလာေကန ဘုၪၨိ ံ၊ အေညာ ေသာ အဂၢိ၊ ေယန ဂါေမာ စ်ာပိေတာ'တိ၊ ေတ ဝိဝဒမာနာ တဝ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ၊ ကႆ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ အ႗ံ [မူကြဲ-အတၳံ (သီ၊ ပီ၊)] ဓာေရယ်ာသီ"တိ? "ဂါမဇနႆ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ကာရဏာ"တိ? "ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ အပိ စ တေတာ ဧဝ ေသာ အဂၢိ နိဗၺေတၱာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ အညံ မာရဏႏၲိကံ နာမ႐ူပံ၊ အညံ ပဋိသႏၶိသၼိ ံ နာမ႐ူပံ၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱံ၊ တသၼာ န မုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ဒဟရိ ံ ဒါရိကံ ဝါေရတြာ သုကၤ ံ ဒတြာ ပကၠေမယ်။ သာ အပေရန သမေယန မဟတီ အႆ ဝယပၸတၱာ၊ တေတာ အေညာ ပုရိေသာ သုကၤ ံ ဒတြာ ဝိဝါဟံ ကေရယ်၊ ဣတေရာ အာဂႏ႖ာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ကိႆ ပန ေမ တြံ၊ အေမ႓ာ ပုရိသ၊ ဘရိယံ ေနသီ'တိ? ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ တဝ ဘရိယံ ေနမိ၊ အညာ သာ ဒါရိကာ ဒဟရီ တ႐ုဏီ၊ ယာ -၄၈ တယာ ဝါရိတာ စ ဒိႏၷသုကၤာ စ၊ အညာယံ ဒါရိကာ မဟတီ ဝယပၸတၱာ မယာ ဝါရိတာ စ ဒိႏၷသုကၤာ စာ'တိ၊ ေတ ဝိဝဒမာနာ တဝ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ။ ကႆ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ အ႗ံ ဓာေရယ်ာသီ"တိ? "ပုရိမႆ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ကာရဏာ"တိ? "ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ သာ မဟတီ နိဗၺတၱာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ အညံ မာရဏႏၲိကံ နာမ႐ူပံ၊ အညံ ပဋိသႏၶိသၼိ ံ နာမ႐ူပံ၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱံ၊ တသၼာ နပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ေဂါပါလကႆ ဟတၳေတာ ခီရဃဋံ ကိဏိတြာ တေႆဝ ဟေတၳ နိကၡိပိတြာ ပကၠေမယ် 'ေသြ ဂေဟတြာ ဂမိႆာမီ'တိ၊ တံ အပရဇၨဳ ဒဓိ သမၸေဇၨယ်။ ေသာ အာဂႏ႖ာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ေဒဟိ ေမ ခီရဃဋ'ႏၲိ။ ေသာ ဒဓိ ံ ဒေႆယ်။ ဣတေရာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'နာဟံ တဝ ဟတၳေတာ ဒဓိ ံ ကိဏာမိ၊ ေဒဟိ ေမ ခီရဃဋ'ႏၲိ။ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'အဇာနေတာ ေတ ခီရံ ဒဓိဘူတ'ႏၲိ ေတ ဝိဝဒမာနာ တဝ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ၊ ကႆ တြံ မဟာရာဇ၊ အ႗ံ ဓာေရယ်ာသီ"တိ? "ေဂါပါလကႆ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ကာရဏာ"တိ? "ကိၪၥာပိ ေသာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ အညံ မာရဏႏၲိကံ နာမ႐ူပံ၊ အညံ ပဋိသႏၶိသၼိ ံ နာမ႐ူပံ၊ အပိ စ တေတာ ေယဝ တံ နိဗၺတၱံ၊ တသၼာ န ပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နာမ႐ူပဧကတၱနာနတၱပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ေထရပဋိသႏၵဟနာပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တြံ ပန ပဋိသႏၵဟိႆသီ"တိ? "အလံ၊ မဟာရာဇ၊ ကိ ံ ေတ ေတန ပုစၧိေတန၊ နႏု မယာ ပဋိကေစၥဝ အကၡာတံ 'သေစ၊ မဟာရာဇ၊ သဥပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ ပဋိသႏၵဟိႆာမိ၊ သေစ အႏုပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ"'တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ အဓိကာရံ ကေရယ်။ ရာဇာ တုေ႒ာ အဓိကာရံ ဒေဒယ်၊ ေသာ ေတန အဓိကာေရန ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ သမပၸိေတာ သမဂႋဘူေတာ ပရိစေရယ်၊ ေသာ -၄၉ ေစ ဇနႆ အာေရာေစယ် 'န ေမ ရာဇာ ကိၪၥိ ပဋိကေရာတီ' တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ယုတၱကာရီ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိ ံ ေတ ေတန ပုစၧိေတန၊ နႏု မယာ ပဋိကေစၥဝ အကၡာတံ 'သေစ သဥပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ ပဋိသႏၵဟိႆာမိ၊ သေစ အႏုပါဒါေနာ ဘဝိႆာမိ၊ န ပဋိသႏၵဟိႆာမီ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေထရပဋိသႏၵဟနာပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ နာမ႐ူပပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'နာမ႐ူပ'ႏၲိ၊ တတၳ ကတမံ နာမံ၊ ကတမံ ႐ူပ"ႏၲိ။ "ယံ တတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ၾသဠာရိကံ၊ ဧတံ ႐ူပံ၊ ေယ တတၳ သုခုမာ စိတၱေစတသိကာ ဓမၼာ၊ ဧတံ နာမ"ႏၲိ။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန နာမံ ေယဝ န ပဋိသႏၵဟတိ၊ ႐ူပံ ေယဝ ဝါ"တိ? "အညမညဴပနိႆိတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေတ ဓမၼာ ဧကေတာဝ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋိယာ ကလလံ န ဘေဝယ်၊ အ႑မၸိ န ဘေဝယ်၊ ယၪၥ တတၳ ကလလံ၊ ယၪၥ အ႑ံ၊ ဥေဘာေပေတ အညမညဴပနိႆိတာ၊ ဧကေတာဝ ေနသံ ဥပၸတၱိ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ တတၳ နာမံ န ဘေဝယ်၊ ႐ူပမၸိ န ဘေဝယ်၊ ယေၪၥဝ တတၳ နာမံ၊ ယေၪၥဝ ႐ူပံ၊ ဥေဘာေပေတ အညမညဴပနိႆိတာ၊ ဧကေတာဝ ေနသံ ဥပၸတၱိ ေဟာတိ။ ဧဝေမတံ ဒီဃမဒၶါနံ သႏၶာဝိတ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နာမ႐ူပပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ အဒၶါနပေဥႇာ

၉။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ဒီဃမဒၶါန'ႏၲိ၊ ကိေမတံ အဒၶါနံ နာမာ"တိ ? "အတီေတာ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါ၊ အနာဂေတာ အဒၶါ၊ ပစၥဳပၸေႏၷာ အဒၶါ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သေဗၺ အဒၶါ အတၳီ"တိ? "ေကာစိ၊ မဟာရာဇ -၅၀၊ အဒၶါ အတၳိ၊ ေကာစိ နတၳီ"တိ။ "ကတေမာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ၊ ကတေမာ နတၳီ"တိ? "ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သခၤါရာ အတီတာ ဝိဂတာ နိ႐ုဒၶါ ဝိပရိဏတာ၊ ေသာ အဒၶါ နတၳိ၊ ေယ ဓမၼာ ဝိပါကာ၊ ေယ စ ဝိပါကဓမၼဓမၼာ၊ ေယ စ အညၾတ ပဋိသႏၶိ ံ ေဒႏၲိ၊ ေသာ အဒၶါ အတၳိ။ ေယ သတၱာ ကာလကၤတာ အညၾတ ဥပၸႏၷာ၊ ေသာ စ အဒၶါ အတၳိ။ ေယ သတၱာ ကာလကၤတာ အညၾတ အႏုပၸႏၷာ၊ ေသာ အဒၶါ နတၳိ။ ေယ စ သတၱာ ပရိနိဗၺဳတာ၊ ေသာ စ အဒၶါ နတၳိ ပရိနိဗၺဳတတၱာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အဒၶါနပေဥႇာ နဝေမာ။

အဒၶါနဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ နဝ ပဥႇာ။

၃။ ဝိစာရဝေဂၢါ

၁။ အဒၶါနမူလပေဥႇာ

၁။ ရာဇာ -၅၁ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတီတႆ အဒၶါနႆ ကိ ံ မူလံ၊ အနာဂတႆ အဒၶါနႆ ကိ ံ မူလံ၊ ပစၥဳပၸႏၷႆ အဒၶါနႆ ကိ ံ မူလ"ႏၲိ? "အတီတႆ စ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆ အနာဂတႆ စ အဒၶါနႆ ပစၥဳပၸႏၷႆ စ အဒၶါနႆ အဝိဇၨာ မူလံ။ အဝိဇၨာပစၥယာ သခၤါရာ၊ သခၤါရပစၥယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစၥယာ နာမ႐ူပံ၊ နာမ႐ူပပစၥယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစၥယာ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေဝဒနာ၊ ေဝဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစၥယာ ဘေဝါ၊ ဘဝပစၥယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစၥယာ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ သမ႓ဝႏၲိ။ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ အဒၶါနႆ [မူကြဲ-ဒုကၡကၡႏၶႆ အဒၶါနႆ (သီ၊)] ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အဒၶါနမူလပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ပုရိမေကာဋိပေဥႇာ

၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ'တိ၊ တႆ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ပရိတၱံ [မူကြဲ-ပရိပကၠံ (က၊)] ဗီဇံ ပထဝိယံ နိကၡိေပယ်၊ တေတာ အကၤုေရာ ဥ႒ဟိတြာ အႏုပုေဗၺန ဝုၯိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨိတြာ ဖလံ ဒေဒယ်။ တေတာ ဗီဇံ ဂေဟတြာ ပုန ေရာေပယ်၊ တေတာပိ အကၤုေရာ ဥ႒ဟိတြာ အႏုပုေဗၺန ဝုၯိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨိတြာ ဖလံ ဒေဒယ်။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ"တိ? "နတၳိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋိယာ အ႑ံ ဘေဝယ်၊ အ႑ေတာ ကုကၠဳဋီ ကုကၠဳဋိယာ အ႑ႏၲိ။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ"တိ? "နတၳိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ -၅၂ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ ေထေရာ ပထဝိယာ စကၠံ လိခိတြာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ဧတဒေဝါစ "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမႆ စကၠႆ အေႏၲာ"တိ? "နတၳိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမာနိ စကၠာနိ ဝုတၱာနိ ဘဂဝတာ 'စကၡဳၪၥ ပဋိစၥ ႐ူေပ စ ဥပၸဇၨတိ စကၡဳဝိညာဏံ၊ တိဏၰံ သဂၤတိ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေဝဒနာ၊ ေဝဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစၥယာ ကမၼံ၊ ကမၼေတာ ပုန စကၡဳံ ဇာယတီ'တိ။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ"တိ? "နတၳိ ဘေႏၲ"တိ။

"'ေသာတၪၥ ပဋိစၥ သေဒၵ စ။ ပ ။ မနၪၥ ပဋိစၥ ဓေမၼ စ ဥပၸဇၨတိ မေနာဝိညာဏံ၊ တိဏၰံ သဂၤတိ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေဝဒနာ၊ ေဝဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစၥယာ ကမၼံ၊ ကမၼေတာ ပုန မေနာ ဇာယတီ'တိ။ ဧဝေမတိႆာ သႏၲတိယာ အတၳိ အေႏၲာ"တိ? "နတၳိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒၶါနႆာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပုရိမေကာဋိပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ေကာဋိပညာယနပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ'တိ၊ ကတမာ စ သာ ပုရိမာ ေကာဋီ"တိ? "ေယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတီေတာ အဒၶါ၊ ဧသာ ပုရိမာ ေကာဋီ"တိ။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ'တိ၊ ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺာပိ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတီ"တိ? "ကာစိ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာယတိ၊ ကာစိ န ပညာယတီ"တိ။ "ကတမာ၊ ဘေႏၲ၊ ပညာယတိ၊ ကတမာ န ပညာယတီ"တိ? "ဣေတာ ပုေဗၺ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺန သဗၺံ သဗၺထာ သဗၺံ အဝိဇၨာ နာေဟာသီတိ ဧသာ ပုရိမာ ေကာဋိ န ပညာယတိ၊ ယံ အဟုတြာ သေမ႓ာတိ၊ ဟုတြာ ပဋိဝိဂစၧတိ၊ ဧသပ ပုရိမာ ေကာဋိ ပညာယတီ"တိ ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ အဟုတြာ သေမ႓ာတိ၊ ဟုတြာ ပဋိဝိဂစၧတိ၊ နႏု တံ ဥဘေတာ ဆိႏၷံ အတၳံ ဂစၧတီ"တိ? "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဘေတာ ဆိႏၷံ အတၳံ ဂစၧတိ၊ ဥဘေတာ -၅၃ ဆိႏၷာ သကၠာ ဝေၯတု"ႏၲိ? "အာမ၊ သာပိ သကၠာ ဝေၯတု"ႏၲိ။"နာဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဧတံ ပုစၧာမိ ေကာဋိေတာ သကၠာ ဝေၯတု"ႏၲိ? "အာမ သကၠာ ဝေၯတု"ႏၲိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ ေထေရာ တႆ ႐ုကၡဴပမံ အကာသိ၊ ခႏၶာ စ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ ဗီဇာနီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေကာဋိပညာယနပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ သခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ

၄။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ ဇာယႏၲီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ သခၤါရာ၊ ေယ ဇာယႏၲီ"တိ။ "ကတေမ ေတ၊ ဘေႏၲ"တိ? "စကၡဳသၼိၪၥ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ႐ူေပသု စ စကၡဳဝိညာဏံ ေဟာတိ၊ စကၡဳဝိညာေဏ သတိ စကၡဳသမၹေႆာ ေဟာတိ၊ စကၡဳသမၹေႆ သတိ ေဝဒနာ ေဟာတိ၊ ေဝဒနာယ သတိ တဏွာ ေဟာတိ၊ တဏွာယ သတိ ဥပါဒါနံ ေဟာတိ၊ ဥပါဒါေန သတိ ဘေဝါ ေဟာတိ၊ ဘေဝ သတိ ဇာတိ ေဟာတိ၊ ဇာတိယာ သတိ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ သမ႓ဝႏၲိ၊ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ သမုဒေယာ ေဟာတိ။ စကၡဳသၼိၪၥ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အသတိ ႐ူေပသု စ အသတိ စကၡဳဝိညာဏံ န ေဟာတိ၊ စကၡဳဝိညာေဏ အသတိ စကၡဳသမၹေႆာ န ေဟာတိ၊ စကၡဳသမၹေႆ အသတိ ေဝဒနာ န ေဟာတိ၊ ေဝဒနာယ အသတိ တဏွာ န ေဟာတိ၊ တဏွာယ အသတိ ဥပါဒါနံ န ေဟာတိ၊ ဥပါဒါေန အသတိ ဘေဝါ န ေဟာတိ၊ ဘေဝ အသတိ ဇာတိ န ေဟာတိ၊ ဇာတိယာ အသတိ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ န ေဟာႏၲိ၊ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ နိေရာေဓါ ေဟာတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဘဝႏၲသခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ

၅။ ရာဇာ -၅၄ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲီ"တိ? "နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒံ ေဂဟံ အဘဝႏၲံ ဇာတံ၊ ယတၳ တြံ နိသိေႏၷာသီ"တိ? "နတၳိ ကိၪၥိ၊ ဘေႏၲ၊ ဣဓ အဘဝႏၲံ ဇာတံ၊ ဘဝႏၲံ ေယဝ ဇာတံ၊ ဣမာနိ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ဒါ႐ူနိ ဝေန အေဟသုံ၊ အယၪၥ မတၱိကာ ပထဝိယံ အေဟာသိ၊ ဣတၳီနၪၥ ပုရိသာနၪၥ တေဇၨန ဝါယာေမန ဧဝမိဒံ ေဂဟံ နိဗၺတၱ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ဗီဇဂါမဘူတဂါမာ ပထဝိယံ နိကၡိတၱာ အႏုပုေဗၺန ဝုၯိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨမာနာ ပုပၹာနိ စ ဖလာနိ စ ဒေဒယ်ဳံ၊ န ေတ ႐ုကၡာ အဘဝႏၲာ ဇာတာ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေတ ႐ုကၡာ ဇာတာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေတ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ႓ကာေရာ ပထဝိယာ မတၱိကံ ဥဒၶရိတြာ နာနာဘာဇနာနိ ကေရာတိ၊ န တာနိ ဘာဇနာနိ အဘဝႏၲာနိ ဇာတာနိ၊ ဘဝႏၲာနိ ေယဝ ဇာတာနိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဏာယ ပတၱံ န သိယာ၊ စမၼံ န သိယာ၊ ေဒါဏိ န သိယာ၊ ဒေ႑ာ န သိယာ၊ ဥပဝီေဏာ န သိယာ၊ တႏၲိေယာ န သိယုံ၊ ေကာေဏာ န သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ န သိယာ၊ ဇာေယယ် သေဒၵါ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဏာယ ပတၱံ သိယာ၊ စမၼံ သိယာ၊ ေဒါဏိ သိယာ၊ ဒေ႑ာ သိယာ၊ ဥပဝီေဏာ သိယာ၊ တႏၲိေယာ သိယုံ၊ ေကာေဏာ သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ သိယာ၊ ဇာေယယ် သေဒၵါ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အရဏိ န သိယာ၊ အရဏိေပါတေကာ န သိယာ၊ အရဏိေယာတၱကံ န သိယာ၊ ဥတၱရာရဏိ န -၅၅ သိယာ၊ ေစာဠကံ န သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ န သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဏိ သိယာ၊ အရဏိေပါတေကာ သိယာ၊ အရဏိေယာတၱကံ သိယာ၊ ဥတၱရာရဏိ သိယာ၊ ေစာဠကံ သိယာ၊ ပုရိသႆ စ တေဇၨာ ဝါယာေမာ သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိ န သိယာ၊ အာတေပါ န သိယာ၊ ေဂါမယံ န သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိ သိယာ၊ အာတေပါ သိယာ၊ ေဂါမယံ သိယာ၊ ဇာေယယ် ေသာ အဂၢီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ န သိယာ၊ အာဘာ န သိယာ၊ မုခံ န သိယာ၊ ဇာေယယ် အတၱာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ယေတာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အာဒါေသာ သိယာ၊ အာဘာ သိယာ၊ မုခံ သိယာ၊ ဇာေယယ် အတၱာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေယယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ေကစိ သခၤါရာ၊ ေယ အဘဝႏၲာ ဇာယႏၲိ၊ ဘဝႏၲာ ေယဝ ေခါ သခၤါရာ ဇာယႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဘဝႏၲသခၤါရဇာယမာနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေဝဒဂူပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တီ"တိ? "ေကာ ပေနသ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒဂူ နာမာ"တိ? "ေယာ၊ ဘေႏၲ၊ အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝါ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ ေသာေတန သဒၵံ သုဏာတိ၊ ဃာေနန ဂႏၶံ ဃာယတိ၊ ဇိဝွါယ ရသံ သာယတိ၊ ကာေယန ေဖာ႒ဗၺံ ဖုသတိ၊ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတိ၊ ယထာ မယံ ဣဓ ပါသာေဒ နိသိႏၷာ ေယန ေယန ဝါတပါေနန ဣေစၧယ်ာမ ပႆိတုံ၊ ေတန ေတန ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ပုရတၳိေမနပိ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ပစၧိေမနပိ -၅၆ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ဥတၱေရနပိ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ၊ ဒကၡိေဏနပိ ဝါတပါေနန ပေႆယ်ာမ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ အယံ အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝါ ေယန ေယန ဒြါေရန ဣစၧတိ ပႆိတုံ၊ ေတန ေတန ဒြါေရန ပႆတီ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ပၪၥဒြါရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဏိႆာမိ၊ တံ သုေဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိကေရာဟိ၊ ယဒိ အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝါ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ ယထာ မယံ ဣဓ ပါသာေဒ နိသိႏၷာ ေယန ေယန ဝါတပါေနန ဣေစၧယ်ာမ ပႆိတုံ၊ ေတန ေတန ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ပုရတၳိေမနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ပစၧိေမနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ဥတၱေရနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ဒကၡိေဏနပိ ဝါတပါေနန ႐ူပံ ေယဝ ပေႆယ်ာမ၊ ဧဝေမေတန အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝန ေသာေတနပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ ဃာေနနပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ ဇိဝွါယပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ ကာေယနပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ မနသာပိ ႐ူပံ ေယဝ ပႆိတဗၺံ၊ စကၡဳနာပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ ဃာေနနပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ ဇိဝွါယပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ ကာေယနပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ မနသာပိ သေဒၵါ ေယဝ ေသာတေဗၺာ၊ စကၡဳနာပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ ေသာေတနပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ ဇိဝွါယပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ ကာေယနပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ မနသာပိ ဂေႏၶာ ေယဝ ဃာယိတေဗၺာ၊ စကၡဳနာပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ ေသာေတနပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ ဃာေနနပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ ကာေယနပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ မနသာပိ ရေသာ ေယဝ သာယိတေဗၺာ၊ စကၡဳနာပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ ေသာေတနပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ ဃာေနနပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ ဇိဝွါယပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ မနသာပိ ေဖာ႒ဗၺံ ေယဝ ဖုသိတဗၺံ၊ စကၡဳနာပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ေသာေတနပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ဃာေနနပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ဇိဝွါယပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺံ၊ ကာေယနပိ ဓမၼံ ေယဝ ဝိဇာနိတဗၺ"ႏၲိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။

"န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မယံ ဣဓ ပါသာေဒ နိသိႏၷာ ဣေမသု ဇာလဝါတပါေနသု ဥဂၣါဋိေတသု မဟေႏၲန အာကာေသန ဗဟိမုခါ သု႒ဳတရံ ႐ူပံ ပႆာမ၊ ဧဝေမေတန အဗ႓ႏၲေရ ဇီေဝနာပိ စကၡဳဒြါေရသု ဥဂၣါဋိေတသု မဟေႏၲန အာကာေသန သု႒ဳတရံ ႐ူပံ ပႆိတဗၺံ၊ ေသာေတသု ဥဂၣါဋိေတသု။ ပ ။ ဃာေန -၅၇ ဥဂၣါဋိေတ။ ပ ။ ဇိဝွါယ ဥဂၣါဋိတာယ။ ပ ။ ကာေယ ဥဂၣါဋိေတ မဟေႏၲန အာကာေသန သု႒ဳတရံ သေဒၵါ ေသာတေဗၺာ၊ ဂေႏၶာ ဃာယိတေဗၺာ၊ ရေသာ သာယိတေဗၺာ၊ ေဖာ႒ေဗၺာ ဖုသိတေဗၺာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ ။

"န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒိေႏၷာ နိကၡမိတြာ ဗဟိဒြါရေကာ႒ေက တိေ႒ယ်၊ ဇာနာသိ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ 'အယံ ဒိေႏၷာ နိကၡမိတြာ ဗဟိဒြါရေကာ႒ေက ဌိေတာ"'တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမီ"တိ။ "ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အယံ ဒိေႏၷာ အေႏၲာ ပဝိသိတြာ တဝ ပုရေတာ တိေ႒ယ်၊ ဇာနာသိ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ 'အယံ ဒိေႏၷာ အေႏၲာ ပဝိသိတြာ မမ ပုရေတာ ဌိေတာ"'တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဗ႓ႏၲေရ ေသာ ဇီေဝါ ဇိဝွါယ ရေသ နိကၡိေတၱ ဇာေနယ် အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ာ"တိ။ "ေတ ရေသ အေႏၲာ ပဝိေ႒ ဇာေနယ် အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ"တိ။ "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။

"န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ မဓုဃဋသတံ အာဟရာေပတြာ မဓုေဒါဏိ ံ ပူရာေပတြာ ပုရိသႆ မုခံ ပိဒဟိတြာ [မူကြဲ-ပိဒဟိတြာဝ (က၊)] မဓုေဒါဏိယာ ပကၡိေပယ်၊ ဇာေနယ်၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ပုရိေသာ မဓုံ သမၸႏၷံ ဝါ န သမၸႏၷံ ဝါ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ။ "န ဟိ တႆ၊ ဘေႏၲ၊ မုေခ မဓု ပဝိ႒"ႏၲိ။

"န ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ ပုရိေမန ဝါ ပစၧိမံ၊ ပစၧိေမန ဝါ ပုရိမ"ႏၲိ။ "နာဟံ ပဋိဗေလာ တယာ ဝါဒိနာ သဒၶိ ံ သလႅပိတုံ၊ သာဓု၊ ဘေႏၲ၊ အတၳံ ဇေပၸဟီ"တိ။

ေထေရာ အဘိဓမၼသံယုတၱာယ ကထာယ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ သညာေပသိ -- "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ စကၡဳၪၥ ပဋိစၥ ႐ူေပ စ ဥပၸဇၨတိ စကၡဳဝိညာဏံ၊ တံသဟဇာတာ ဖေႆာ ေဝဒနာ သညာ ေစတနာ ဧကဂၢတာ ဇီဝိတိႁႏၵိယံ မနသိကာေရာတိ ဧဝေမေတ ဓမၼာ ပစၥယေတာ ဇာယႏၲိ၊ န ေဟတၳ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တိ၊ ေသာတၪၥ ပဋိစၥ သေဒၵ စ။ ပ ။ မနၪၥ ပဋိစၥ ဓေမၼ စ ဥပၸဇၨတိ မေနာဝိညာဏံ၊ တံသဟဇာတာ ဖေႆာ ေဝဒနာ သညာ ေစတနာ ဧကဂၢတာ -၅၈ ဇီဝိတိႁႏၵိယံ မနသိကာေရာတိ ဧဝေမေတ ဓမၼာ ပစၥယေတာ ဇာယႏၲိ၊ န ေဟတၳ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေဝဒဂူပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ စကၡဳဝိညာဏာဒိပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ"တိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပဌမံ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏံ၊ ဥဒါဟု မေနာဝိညာဏံ ပဌမံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ စကၡဳဝိညာဏ"ႏၲိ? "ပဌမံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏ"ႏၲိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ ဥဒါဟု မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ"'တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟီ"တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ"တိ? "နိႏၷတၱာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဒြါရတၱာ စ စိဏၰတၱာ စ သမုဒါစရိတတၱာ စာ"တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိႏၷတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ? ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒေဝ ဝႆေႏၲ ကတေမန ဥဒကံ ဂေစၧယ်ာ"တိ? "ေယန၊ ဘေႏၲ၊ နိႏၷံ၊ ေတန ဂေစၧယ်ာ"တိ။ "အထာပေရန သမေယန ေဒေဝါ ဝေႆယ်၊ ကတေမန တံ ဥဒကံ ဂေစၧယ်ာ"တိ။ "ေယန၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိမံ ဥဒကံ ဂတံ၊ တမၸိ ေတန ဂေစၧယ်ာ"တိ။

"ကိ ံ ႏုံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမံ ဥဒကံ ပစၧိမံ ဥဒကံ အာဏာေပတိ 'ေယနာဟံ ဂစၧာမိ၊ တြမၸိ ေတန ဂစၧာဟီ'တိ၊ ပစၧိမံ ဝါ ဥဒကံ ပုရိမံ ဥဒကံ အာဏာေပတိ 'ေယန တြံ ဂစၧိႆသိ၊ အဟမၸိ ေတန ဂစၧိႆာမီ"'တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အနာလာေပါ -၅၉ ေတသံ အညမေညဟိ၊ နိႏၷတၱာ ဂစၧႏၲီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိႏၷတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ နိႏၷတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ"'တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒြါရတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ? အေပပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ပစၥႏၲိမံ နဂရံ အႆ ဒဠႇပါကာရေတာရဏံ ဧကဒြါရံ၊ တေတာ ပုရိေသာ နိကၡမိတုကာေမာ ဘေဝယ်၊ ကတေမန နိကၡေမယ်ာ"တိ? "ဒြါေရန၊ ဘေႏၲ၊ နိကၡေမယ်ာ"တိ။ "အထာပေရာ ပုရိေသာ နိကၡမိတုကာေမာ ဘေဝယ်၊ ကတေမန ေသာ နိကၡေမယ်ာ"တိ? "ေယန၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေမာ ပုရိေသာ နိကၡေႏၲာ၊ ေသာပိ ေတန နိကၡေမယ်ာ"တိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေမာ ပုရိေသာ ပစၧိမံ ပုရိသံ အာဏာေပတိ 'ေယနာဟံ ဂစၧာမိ၊ တြမၸိ ေတန ဂစၧာဟီ'တိ၊ ပစၧိေမာ ဝါ ပုရိေသာ ပုရိမံ ပုရိသံ အာဏာေပတိ 'ေယန တြံ ဂစၧိႆသိ၊ အဟမၸိ ေတန ဂစၧိႆာမီ'တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ ဒြါရတၱာ ဂစၧႏၲီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒြါရတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ ဒြါရတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ စိဏၰတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ?ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဌမံ ဧကံ သကဋံ ဂေစၧယ်၊ အထ ဒုတိယံ သကဋံ ကတေမန ဂေစၧယ်ာ"တိ? "ေယန၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိမံ သကဋံ ဂတံ၊ တမၸိ ေတန ဂေစၧယ်ာ"တိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိမံ သကဋံ ပစၧိမံ သကဋံ အာဏာေပတိ 'ေယနာဟံ ဂစၧာမိ၊ တြမၸိ ေတန ဂစၧာဟီ'တိ၊ ပစၧိမံ ဝါ သကဋံ ပုရိမံ သကဋံ -၆၀ အာဏာေပတိ 'ေယန တြံ ဂစၧိႆသိ၊ အဟမၸိ ေတန ဂစၧိႆာမီ"'တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ စိဏၰတၱာ ဂစၧႏၲီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စိဏၰတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ စိဏၰတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သမုဒါစရိတတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ? ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မုဒၵါဂဏနာသခ်ၤာေလခါသိပၸ႒ာေနသု အာဒိကမၼိကႆ ဒႏၶာယနာ ဘဝတိ၊ အထာပေရန သမေယန နိသမၼကိရိယာယ သမုဒါစရိတတၱာ အဒႏၶာယနာ ဘဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒါစရိတတၱာ ယတၳ စကၡဳဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတိ၊ န စကၡဳဝိညာဏံ မေနာဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳာဟံ ဥပၸဇၨာမိ၊ တြမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ၊ နာပိ မေနာဝိညာဏံ စကၡဳဝိညာဏံ အာဏာေပတိ 'ယတၳ တြံ ဥပၸဇၨိႆသိ၊ အဟမၸိ တတၳ ဥပၸဇၨိႆာမီ'တိ၊ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ သမုဒါစရိတတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ ေသာတဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီတိ။ ပ ။ ယတၳ ဃာနဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ။ ပ ။ ယတၳ ဇိဝွါဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ ။ ပ ။ ယတၳ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတၳ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ တတၳ မေနာဝိညာဏမၸိ ဥပၸဇၨတီ"တိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပဌမံ ကာယဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏံ၊ ဥဒါဟု မေနာဝိညာဏံ ပဌမံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ ကာယဝိညာဏ"ႏၲိ? "ကာယဝိညာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဌမံ ဥပၸဇၨတိ၊ ပစၧာ မေနာဝိညာဏ"ႏၲိ။

"ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊။ ပ ။ အနာလာေပါ ေတသံ အညမေညဟိ၊ သမုဒါစရိတတၱာ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

စကၡဳဝိညာဏာဒိပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ဖႆလကၡဏပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ -၆၁ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယတၳ မေနာဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ဖေႆာပိ ေဝဒနာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယတၳ မေနာဝိညာဏံ ဥပၸဇၨတိ၊ ဖေႆာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ေဝဒနာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ သညာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ေစတနာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ဝိတေကၠာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ ဝိစာေရာပိ တတၳ ဥပၸဇၨတိ၊ သေဗၺပိ ဖႆပၸမုခါ ဓမၼာ တတၳ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡေဏာ ဖေႆာ"တိ? "ဖုသနလကၡေဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ဖေႆာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ ေမ႑ာ ယုေဇၩယ်ဳံ၊ ေတသု ယထာ ဧေကာ ေမေ႑ာ၊ ဧဝံ စကၡဳ ဒ႒ဗၺံ ယထာ ဒုတိေယာ ေမေ႑ာ၊ ဧဝံ ႐ူပံ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ေတသံ သႏၷိပါေတာ၊ ဧဝံ ဖေႆာ ဒ႒ေဗၺာ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ ပါဏီ ဝေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသု ယထာ ဧေကာ ပါဏိ၊ ဧဝံ စကၡဳ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ဒုတိေယာ ပါဏိ၊ ဧဝံ ႐ူပံ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ေတသံ သႏၷိပါေတာ၊ ဧဝံ ဖေႆာ ဒ႒ေဗၺာ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သမၼာ ဝေဇၨယ်ဳံ၊ ေတသု ယထာ ဧေကာ သေမၼာ၊ ဧဝံ စကၡဳ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ဒုတိေယာ သေမၼာ၊ ဧဝံ ႐ူပံ ဒ႒ဗၺံ။ ယထာ ေတသံ သႏၷိပါေတာ၊ ဧဝံ ဖေႆာ ဒ႒ေဗၺာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဖႆလကၡဏပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ေဝဒနာလကၡဏပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏာ ေဝဒနာ"တိ? "ေဝဒယိတလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒနာ အႏုဘဝနလကၡဏာ စာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ အဓိကာရံ ကေရယ်၊ တႆ ရာဇာ တုေ႒ာ အဓိကာရံ ဒေဒယ်၊ ေသာ ေတန အဓိကာေရန ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ သမပၸိေတာ သမဂႋဘူေတာ ပရိစေရယ်၊ တႆ ဧဝမႆ 'မယာ ေခါ ပုေဗၺ ရေညာ အဓိကာေရာ ကေတာ၊ တႆ ေမ ရာဇာ -၆၂ တုေ႒ာ အဓိကာရံ အဒါသိ၊ သြာဟံ တေတာနိဒါနံ ဣမံ ဧဝ႐ူပံ ေဝဒနံ ေဝဒယာမီ'တိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ကုသလံ ကမၼံ ကတြာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပေဇၨယ်၊ ေသာ စ တတၳ ဒိေဗၺဟိ ပၪၥဟိ ကာမဂုေဏဟိ သမပၸိေတာ သမဂႋဘူေတာ ပရိစေရယ်၊ တႆ ဧဝမႆ 'သြာဟံ ေခါ ပုေဗၺ ကုသလံ ကမၼံ အကာသိ ံ၊ ေသာဟံ တေတာနိဒါနံ ဣမံ ဧဝ႐ူပံ ေဝဒနံ ေဝဒယာမီ'တိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒယိတလကၡဏာ ေဝဒနာ အႏုဘဝနလကၡဏာ စာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေဝဒနာလကၡဏပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ သညာလကၡဏပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏာ သညာ"တိ? "သၪၨာနနလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ သညာ။ ကိ ံ သၪၨာနာတိ? နီလမၸိ သၪၨာနာတိ၊ ပီတမၸိ သၪၨာနာတိ၊ ေလာဟိတမၸိ သၪၨာနာတိ၊ ၾသဒါတမၸိ သၪၨာနာတိ၊ မၪၨိ႒မၸိ [မူကြဲ-မေၪၨ႒မၸိ (သီ၊ ပီ၊)] သၪၨာနာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သၪၨာနနလကၡဏာ သညာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ဘ႑ာဂါရိေကာ ဘ႑ာဂါရံ ပဝိသိတြာ နီလပီတေလာဟိေတာဒါတမၪၨိ႒ာနိ [မူကြဲ-မေၪၨ႒ာနိ (သီ၊ ပီ၊)] ရာဇေဘာဂါနိ ႐ူပါနိ ပႆိတြာ သၪၨာနာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သၪၨာနနလကၡဏာ သညာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သညာလကၡဏပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ ေစတနာလကၡဏပေဥႇာ

၁၁။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏာ ေစတနာ"တိ? "ေစတယိတလကၡဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ေစတနာ အဘိသခၤရဏလကၡဏာ စာ"တိ။

"ၾသပမၼံ -၆၃ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ဝိသံ အဘိသခၤရိတြာ အတၱနာ စ ပိေဝယ်၊ ပေရ စ ပါေယယ်၊ ေသာ အတၱနာပိ ဒုကၡိေတာ ဘေဝယ်၊ ပေရပိ ဒုကၡိတာ ဘေဝယ်ဳံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ပုဂၢေလာ အကုသလံ ကမၼံ ေစတနာယ ေစတယိတြာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပေဇၨယ်။ ေယပိ တႆ အႏုသိကၡႏၲိ၊ ေတပိ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇၨႏၲိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ သပၸိနဝနီတေတလမဓုဖာဏိတံ ဧကဇၩံ အဘိသခၤရိတြာ အတၱနာ စ ပိေဝယ်၊ ပေရ စ ပါေယယ်၊ ေသာ အတၱနာ သုခိေတာ ဘေဝယ်၊ ပေရပိ သုခိတာ ဘေဝယ်ဳံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကေစၥာ ပုဂၢေလာ ကုသလံ ကမၼံ ေစတနာယ ေစတယိတြာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပဇၨတိ။ ေယပိ တႆ အႏုသိကၡႏၲိ၊ ေတပိ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပဇၨႏၲိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေစတယိတလကၡဏာ ေစတနာ အဘိသခၤရဏလကၡဏာ စာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေစတနာလကၡဏပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

၁၂။ ဝိညာဏလကၡဏပေဥႇာ

၁၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡဏံ ဝိညာဏ"ႏၲိ? "ဝိဇာနနလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညာဏ"ႏၲိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဂုတၱိေကာ မေဇၩ နဂရသိဃၤာဋေက နိသိေႏၷာ ပေႆယ် ပုရတၳိမဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ၊ ပေႆယ် ဒကၡိဏဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ၊ ပေႆယ် ပစၧိမဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ၊ ပေႆယ် ဥတၱရဒိသေတာ ပုရိသံ အာဂစၧႏၲံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယၪၥ ပုရိေသာ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ေသာေတန သဒၵံ သုဏာတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ဃာေနန ဂႏၶံ ဃာယတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ဇိဝွါယ ရသံ သာယတိ၊ တံ ဝိညာေဏန -၆၄ ဝိဇာနာတိ။ ယၪၥ ကာေယန ေဖာ႒ဗၺံ ဖုသတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ၊ ယၪၥ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတိ၊ တံ ဝိညာေဏန ဝိဇာနာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇာနနလကၡဏံ ဝိညာဏ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဝိညာဏလကၡဏပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။

၁၃။ ဝိတကၠလကၡဏပေဥႇာ

၁၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡေဏာ ဝိတေကၠာ"တိ? "အပၸနာလကၡေဏာ မဟာရာဇ၊ ဝိတေကၠာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝၯကီ သုပရိကမၼကတံ ဒါ႐ုံ သႏၶိသၼိ ံ အေပၸတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸနာလကၡေဏာ ဝိတေကၠာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဝိတကၠလကၡဏပေဥႇာ ေတရသေမာ။

၁၄။ ဝိစာရလကၡဏပေဥႇာ

၁၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံလကၡေဏာ ဝိစာေရာ"တိ? "အႏုမဇၨနလကၡေဏာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစာေရာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကံသထာလံ အာေကာဋိတံ ပစၧာ အႏုရဝတိ အႏုသႏၵဟတိ [မူကြဲ-အႏုသဒၵါယတိ (က)] ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာေကာဋနာ၊ ဧဝံ ဝိတေကၠာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ အႏုရဝနာ [မူကြဲ-အႏုမဇၨနာ (က)] ဧဝံ ဝိစာေရာ ဒ႒ေဗၺာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဝိစာရလကၡဏပေဥႇာ စုဒၵသေမာ။

ဝိစာရဝေဂၢါ တတိေယာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ စုဒၵသ ပဥႇာ။

၄။ နိဗၺာနဝေဂၢါ

၁။ ဖႆာဒိဝိနိဗ႓ဳဇနပေဥႇာ

၁။ ရာဇာ -၆၅ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ ဣေမသံ ဓမၼာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ နာနာကရဏံ ပညာေပတုံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ အယံ ဝိတေကၠာ၊ အယံ ဝိစာေရာ'တိ"? "န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမသံ ဓမၼာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ နာနာကရဏံ ပညာေပတုံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ အယံ ဝိတေကၠာ၊ အယံ ဝိစာေရာ"'တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ သူေဒါ အရသံ ဝါ ရသံ ဝါ [မူကြဲ-ယူသံ ဝါ ရသံ ဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကေရယ်၊ ေသာ တတၳ ဒဓိမၸိ ပကၡိေပယ်၊ ေလာဏမၸိ ပကၡိေပယ်၊ သိဂႋေဝရမၸိ ပကၡိေပယ်၊ ဇီရကမၸိ ပကၡိေပယ်၊ မရိစမၸိ ပကၡိေပယ်၊ အညာနိပိ ပကာရာနိ ပကၡိေပယ်၊ တေမနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝေဒယ်၊ 'ဒဓိႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ ေလာဏႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ သိဂႋေဝရႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ ဇီရကႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ မရိစႆ ေမ ရသံ အာဟရ၊ သေဗၺသံ ေမ ပကၡိတၱာနံ ရသံ အာဟရာ'တိ။ သကၠာ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ရသာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ရသံ အာဟရိတုံ အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သကၠာ ေတသံ ရသာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ရသံ အာဟရိတုံ အမၺိလတၱံ ဝါ လဝဏတၱံ ဝါ တိတၱကတၱံ ဝါ ကဋဳကတၱံ ဝါ ကသာယတၱံ ဝါ မဓုရတၱံ ဝါ၊ အပိ စ ေခါ ပန သေကန သေကန လကၡေဏန ဥပ႒ဟႏၲီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န သကၠာ ဣေမသံ ဓမၼာနံ ဧကေတာဘာဝဂတာနံ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ ဝိနိဗ႓ဳဇိတြာ နာနာကရဏံ ပညာေပတုံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ အယံ ဝိတေကၠာ၊ အယံ ဝိစာေရာ'တိ၊ အပိ စ ေခါ ပန သေကန သေကန လကၡေဏန ဥပ႒ဟႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဖႆာဒိဝိနိဗ႓ဳဇနပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ နာဂေသနပေဥႇာ

၂။ ေထေရာ -၆၆ အာဟ "ေလာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၡဳဝိေညယ်"ႏၲိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ စကၡဳဝိေညယ်"ႏၲိ။ "သု႒ဳ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာနာဟီ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဇိဝွါဝိေညယ်"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိဝွါဝိေညယ်"ႏၲိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺံ ေလာဏံ ဇိဝွါယ ဝိဇာနာတီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺံ ေလာဏံ ဇိဝွါယ ဝိဇာနာတိ"။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺံ ေလာဏံ ဇိဝွါယ ဝိဇာနာတိ၊ ကိႆ ပန တံ သကေဋဟိ ဗလီဗဒၵါ [မူကြဲ-ဗလိဗဒၵါ (သီ၊ ပီ၊)] အာဟရႏၲိ၊ နႏု ေလာဏေမဝ အာဟရိတဗၺ"ႏၲိ? "န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဏေမဝ အာဟရိတုံ ဧကေတာဘာဝဂတာ ဧေတ ဓမၼာ ေဂါစရနာနတၱဂတာ ေလာဏံ ဂ႐ုဘာေဝါ စာတိ။ သကၠာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဏံ တုလာယ တုလယိတု"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သကၠာ"တိ။ "န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာဏံ တုလာယ တုလယိတုံ၊ ဂ႐ုဘာေဝါ တုလာယ တုလိယတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နာဂေသနပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ပၪၥာယတနကမၼနိဗၺတၱပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယာနိမာနိ ပၪၥာယတနာနိ၊ ကိ ံ ႏု တာနိ နာနာကေမၼဟိ နိဗၺတၱာနိ၊ ဥဒါဟု ဧေကန ကေမၼနာ"တိ? "နာနာကေမၼဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺတၱာနိ၊ န ဧေကန ကေမၼနာ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကသၼိ ံ ေခေတၱ နာနာဗီဇာနိ ဝေပၸယ်ဳံ၊ ေတသံ နာနာဗီဇာနံ နာနာဖလာနိ နိဗၺေတၱယ်ဳ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ နိဗၺေတၱယ်ဳ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာနိ ယာနိ ပၪၥာယတနာနိ၊ တာနိ တာနိ နာနာကေမၼဟိ နိဗၺတၱာနိ၊ န ဧေကန ကေမၼနာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပၪၥာယတနကမၼနိဗၺတၱပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ကမၼနာနာကရဏပေဥႇာ

၄။ ရာဇာ -၆၇ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန မႏုႆာ န သေဗၺ သမကာ၊ အေည အပၸါယုကာ၊ အေည ဒီဃာယုကာ၊ အေည ဗဟြာဗာဓာ အေည အပၸါဗာဓာ၊ အေည ဒုဗၺဏၰာ၊ အေည ဝဏၰဝေႏၲာ၊ အေည အေပၸသကၡာ၊ အေည မေဟသကၡာ၊ အေည အပၸေဘာဂါ၊ အေည မဟာေဘာဂါ၊ အေည နီစကုလီနာ၊ အေည မဟာကုလီနာ၊ အေည ဒုပၸညာ၊ အေည ပညဝေႏၲာ"တိ?

ေထေရာ အာဟ "ကိႆ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡာ န သေဗၺ သမကာ၊ အေည အမၺိလာ၊ အေည လဝဏာ၊ အေည တိတၱကာ၊ အေည ကဋဳကာ၊ အေည ကသာဝါ၊ အေည မဓုရာ"တိ? "မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ဗီဇာနံ နာနာကရေဏနာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာနံ နာနာကရေဏန မႏုႆာ န သေဗၺ သမကာ၊ အေည အပၸါယုကာ၊ အေည ဒီဃာယုကာ၊ အေည ဗဟြာဗာဓာ၊ အေည အပၸါဗာဓာ၊ အေည ဒုဗၺဏၰာ၊ အေည ဝဏၰဝေႏၲာ၊ အေည အေပၸသကၡာ၊ အေည မေဟသကၡာ၊ အေည အပၸေဘာဂါ၊ အေည မဟာေဘာဂါ၊ အေည နီစကုလီနာ၊ အေည မဟာကုလီနာ၊ အေည ဒုပၸညာ၊ အေည ပညဝေႏၲာ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ -- 'ကမၼႆကာ၊ မာဏဝ၊ သတၱာ ကမၼဒါယာဒါ ကမၼေယာနီ ကမၼဗႏၶဴ ကမၼပၸဋိသရဏာ၊ ကမၼံ သေတၱ ဝိဘဇတိ ယဒိဒံ ဟီနပၸဏီတတာယာ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ကမၼနာနာကရဏပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဝါယာမကရဏပေဥႇာ

၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ကိႏၲိ ဣမံ ဒုကၡံ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အညၪၥ ဒုကၡံ ႏုပၸေဇၨယ်ာ'တိ ။ ဧတဒတၳာ၊ မဟာရာဇ၊ အမွာကံ ပဗၺဇၨာ"တိ။ "ကိ ံ ပဋိကေစၥဝ ဝါယမိေတန၊ နႏု သမၸေတၱ ကာေလ ဝါယမိတဗၺ"ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ "သမၸေတၱ ကာေလ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ပိပါသိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ဥဒပါနံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ တဠာကံ ခဏာေပယ်ာသိ 'ပါနီယံ ပိဝိႆာမီ'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸေတၱ ကာေလ -၆၈ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ဗုဘုကၡိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ေခတၱံ ကသာေပယ်ာသိ၊ သာလိ ံ ေရာပါေပယ်ာသိ၊ ဓညံ အတိဟရာေပယ်ာသိ 'ဘတၱံ ဘုၪၨိႆာမီ'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸေတၱ ကာေလ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတီတိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ ေတ သဂၤါေမာ ပစၥဳပ႒ိေတာ ဘေဝယ်၊ တဒါ တြံ ပရိခံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ ပါကာရံ ကာရာေပယ်ာသိ၊ ေဂါပုရံ ကာရာေပယ်ာသိ၊ အ႗ာလကံ ကာရာေပယ်ာသိ၊ ဓညံ အတိဟရာေပယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ဟတၳိသၼိ ံ သိေကၡယ်ာသိ၊ အႆသၼိ ံ သိေကၡယ်ာသိ၊ ရထသၼိ ံ သိေကၡယ်ာသိ၊ ဓႏုသၼိ ံ သိေကၡယ်ာသိ၊ ထ႐ုသၼိ ံ သိေကၡယ်ာသီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸေတၱ ကာေလ ဝါယာေမာ အကိစၥကေရာ ဘဝတိ၊ ပဋိကေစၥဝ ဝါယာေမာ ကိစၥကေရာ ဘဝတိ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ --

"'ပဋိကေစၥဝ တံ ကယိရာ၊ ယံ ဇညာ ဟိတမတၱေနာ။

န သာကဋိကစိႏၲာယ၊ မႏၲာ ဓီေရာ ပရကၠေမ။

"'ယထာ သာကဋိေကာ မ႒ံ [မူကြဲ-နာမ (သီ၊ ပီ၊ က၊) သံ၊ နိ၊ ၁။၁၀၃]၊ သမံ ဟိတြာ မဟာပထံ။

ဝိသမံ မဂၢမာ႐ုယွ၊ အကၡစၧိေႏၷာဝ စ်ာယတိ။

"'ဧဝံ ဓမၼာ အပကၠမၼ၊ အဓမၼမႏုဝတၱိယ။

မေႏၵာ မစၥဳ မုခံ ပေတၱာ၊ အကၡစၧိေႏၷာဝ စ်ာယတီ"'တိ [မူကြဲ-ေသာစတီတိ (သဗၺတၳ)]။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဝါယာမကရဏပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေနရယိကဂၢိဥဏွဘာဝပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ပါကတိကအဂၢိေတာ ေနရယိေကာ အဂၢိ မဟာဘိတာပတေရာ ေဟာတိ၊ ခုဒၵေကာပိ ပါသာေဏာ -၆၉ ပါကတိေက အဂၢိမွိ ပကၡိေတၱာ ဒိဝသမၸိ ပစၥမာေနာ [မူကြဲ-ဓမမာေနာ (သီ၊ ပီ၊)] န ဝိလယံ ဂစၧတိ၊ ကူဋာဂါရမေတၱာပိ ပါသာေဏာ ေနရယိကဂၢိမွိ ပကၡိေတၱာ ခေဏန ဝိလယံ ဂစၧတီ'တိ၊ ဧတံ ဝစနံ န သဒၵဟာမိ၊ ဧဝၪၥ ပန ဝေဒထ 'ေယ စ တတၳ ဥပၸႏၷာ သတၱာ၊ ေတ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ'တိ၊ တမၸိ ဝစနံ န သဒၵဟာမီ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ တာ သႏၲိ မကရိနိေယာပိ သုသုမာရိနိေယာပိ ကစၧပိနိေယာပိ ေမာရိနိေယာပိ ကေပါတိနိေယာပိ၊ ကိ ံႏု တာ ကကၡဠာနိ ပါသာဏာနိ သကၡရာေယာ စ ခါဒႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ခါဒႏၲီ"တိ။ "ကိ ံ ပန တာနိ တာသံ ကုစၧိယံ ေကာ႒ဗ႓ႏၲရဂတာနိ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ။ "ေယာ ပန တာသံ ကုစၧိယံ ဂေဗ႓ာ၊ ေသာပိ ဝိလယံ ဂစၧတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ? "မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼာဓိကေတန န ဝိလယံ ဂစၧတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာဓိကေတန ေနရယိကာ သတၱာ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'ေသာ န တာဝ ကာလံ ကေရာတိ၊ ယာဝ န တံ ပါပကမၼံ ဗ်ႏၲီေဟာတီ"'တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ တာ သႏၲိ သီဟိနိေယာပိ ဗ်ဂၣိနိေယာပိ ဒီပိနိေယာပိ ကုကၠဳရိနိေယာပိ၊ ကိ ံႏု တာ ကကၡဠာနိ အ႒ိကာနိ မံသာနိ ခါဒႏၲီတိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ခါဒႏၲီ"တိ။ "ကိ ံ ပန တာနိ တာသံ ကုစၧိယံ ေကာ႒ဗ႓ႏၲရဂတာနိ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ။ "ေယာ ပန တာသံ ကုစၧိယံ ဂေဗ႓ာ၊ ေသာပိ ဝိလယံ ဂစၧတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ? "မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼာဓိကေတန န ဝိလယံ ဂစၧတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာဓိကေတန ေနရယိကာ သတၱာ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ တာ သႏၲိ ေယာနကသုခုမာလိနိေယာပိ ခတၱိယသုခုမာလိနိေယာပိ ျဗာဟၼဏသုခုမာလိနိေယာပိ ဂဟပတိသုခုမာလိနိေယာပိ၊ ကိ ံႏု တာ ကကၡဠာနိ ခဇၨကာနိ မံသာနိ ခါဒႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ခါဒႏၲီ"တိ။ "ကိ ံ ပန တာနိ တာသံ ကုစၧိယံ ေကာ႒ဗ႓ႏၲရဂတာနိ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိလယံ ဂစၧႏၲီ"တိ။ "ေယာ -၇၀ ပန တာသံ ကုစၧိယံ ဂေဗ႓ာ ေသာပိ ဝိလယံ ဂစၧတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ။ "မညာမိ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼာဓိကေတန န ဝိလယံ ဂစၧတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼာဓိကေတန ေနရယိကာ သတၱာ အေနကာနိပိ ဝႆသဟႆာနိ နိရေယ ပစၥမာနာ န ဝိလယံ ဂစၧႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- "ေသာ န တာဝ ကာလံ ကေရာတိ၊ ယာဝ န တံ ပါပကမၼံ ဗ်ႏၲီေဟာတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေနရယိကဂၢိဥဏွဘာဝပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ပထဝိသႏၶာရကပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'အယံ မဟာ ပထဝီ ဥဒေက ပတိ႒ိတာ၊ ဥဒကံ ဝါေတ ပတိ႒ိတံ၊ ဝါေတာ အာကာေသ ပတိ႒ိေတာ'တိ၊ ဧတမၸိ ဝစနံ န သဒၵဟာမီ"တိ။ ေထေရာ ဓမၼကရေကန [မူကြဲ-ဓမၼကရေဏန (က၊)] ဥဒကံ ဂေဟတြာ ရာဇာနံ မိလိႏၵံ သညာေပသိ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ ဥဒကံ ဝါေတန အာဓာရိတံ၊ ဧဝံ တမၸိ ဥဒကံ ဝါေတန အာဓာရိတ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပထဝိသႏၶာရကပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ နိေရာဓနိဗၺာနပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန"ႏၲိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ၊ နာဂေသန၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန"ႏၲိ? "သေဗၺ ဗာလပုထုဇၨနာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇၩတၱိကဗာဟိေရ အာယတေန အဘိနႏၵႏၲိ အဘိဝဒႏၲိ အေဇၩာသာယ တိ႒ႏၲိ၊ ေတ ေတန ေသာေတန ဝုယွႏၲိ၊ န ပရိမုစၥႏၲိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရေဏန ေသာေကန ပရိေဒေဝန ဒုေကၡဟိ ေဒါမနေႆဟိ ဥပါယာေသဟိ န ပရိမုစၥႏၲိ ဒုကၡသၼာတိ ဝဒါမိ။ သုတဝါ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အရိယသာဝေကာ အဇၩတၱိကဗာဟိေရ အာယတေန -၇၁ နာဘိနႏၵတိ နာဘိဝဒတိ နာေဇၩာသာယ တိ႒တိ၊ တႆ တံ အနဘိနႏၵေတာ အနဘိဝဒေတာ အနေဇၩာသာယ တိ႒ေတာ တဏွာ နိ႐ုဇၩတိ၊ တဏွာနိေရာဓာ ဥပါဒါနနိေရာေဓါ၊ ဥပါဒါနနိေရာဓာ ဘဝနိေရာေဓါ၊ ဘဝနိေရာဓာ ဇာတိနိေရာေဓါ၊ ဇာတိနိေရာဓာ ဇရာမရဏံ ေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာသာ နိ႐ုဇၩႏၲိ၊ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ နိေရာေဓါ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိေရာေဓါ နိဗၺာန"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နိေရာဓနိဗၺာနပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ နိဗၺာနလဘနပေဥႇာ

၉။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သေဗၺဝ လဘႏၲိ နိဗၺာန"ႏၲိ? "န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺဝ လဘႏၲိ နိဗၺာနံ၊ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ သမၼာ ပဋိပေႏၷာ အဘိေညေယ် ဓေမၼ အဘိဇာနာတိ၊ ပရိေညေယ် ဓေမၼ ပရိဇာနာတိ၊ ပဟာတေဗၺ ဓေမၼ ပဇဟတိ၊ ဘာေဝတေဗၺ ဓေမၼ ဘာေဝတိ၊ သစၧိကာတေဗၺ ဓေမၼ သစၧိကေရာတိ၊ ေသာ လဘတိ နိဗၺာန"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နိဗၺာနလဘနပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ နိဗၺာနသုခဇာနနပေဥႇာ

၁၀။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ န လဘတိ နိဗၺာနံ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'သုခံ နိဗၺာန"'ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ န လဘတိ နိဗၺာနံ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'သုခံ နိဗၺာန"'ႏၲိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အလဘေႏၲာ ဇာနာတိ 'သုခံ နိဗၺာန"'ႏၲိ? "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယသံ နစၧိႏၷာ ဟတၳပါဒါ -၇၂၊ ဇာေနယ်ဳံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဒုကၡံ ဟတၳပါဒေစၧဒန"'ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ဳ"ႏၲိ။ "ကထံ ဇာေနယ်ဳ"ႏၲိ? "အေညသံ၊ ဘေႏၲ၊ ဆိႏၷဟတၳပါဒါနံ ပရိေဒဝိတသဒၵံ သုတြာ ဇာနႏၲိ 'ဒုကၡံ ဟတၳပါဒေစၧဒန"'ႏၲိ ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယသံ ဒိ႒ံ နိဗၺာနံ၊ ေတသံ သဒၵံ သုတြာ ဇာနာတိ 'သုခံ နိဗၺာန"'ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

နိဗၺာနသုခဇာနနပေဥႇာ ဒသေမာ။

နိဗၺာနဝေဂၢါ စတုေတၳာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။

၅။ ဗုဒၶဝေဂၢါ

၁။ ဗုဒၶႆ အတၳိနတၳိဘာဝပေဥႇာ

၁။ ရာဇာ -၇၃ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ တယာ ဒိေ႒ာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "အထ ေတ အာစရိေယဟိ ဗုေဒၶါ ဒိေ႒ာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ဗုေဒၶါ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝတိ ဦဟာ နဒီ တယာ ဒိ႒ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "အထ ေတ ပိတရာ ဦဟာ နဒီ ဒိ႒ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ဦဟာ နဒီ"တိ။ "အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ကိၪၥာပိ မယာ ဦဟာ နဒီ န ဒိ႒ာ၊ ပိတရာပိ ေမ ဦဟာ နဒီ န ဒိ႒ာ၊ အပိ စ အတၳိ ဦဟာ နဒီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥာပိ မယာ ဘဂဝါ န ဒိေ႒ာ၊ အာစရိေယဟိပိ ေမ ဘဂဝါ န ဒိေ႒ာ၊ အပိ စ အတၳိ ဘဂဝါ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဗုဒၶႆ အတၳိနတၳိဘာဝပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝပေဥႇာ

၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အႏုတၱေရာ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဒိ႒ပုဗၺံ ဇာနာသိ 'ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ"'တိ? "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယဟိ အဒိ႒ပုေဗၺာ မဟာသမုေဒၵါ၊ ဇာေနယ်ဳံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ မဟေႏၲာ ေခါ မဟာသမုေဒၵါ ဂမ႓ီေရာ အပၸေမေယ်ာ ဒုပၸရိေယာဂါေဟာ၊ ယတၳိမာ ပၪၥ မဟာနဒိေယာ သတတံ သမိတံ အေပၸႏၲိ၊ ေသယ်ထိဒံ၊ ဂဂၤါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ၊ ေနဝ တႆ ဦနတၱံ ဝါ ပူရတၱံ ဝါ ပညာယတီ"တိ ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ဳ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝေက မဟေႏၲ ပရိနိဗၺဳေတ ပႆိတြာ ဇာနာမိ 'ဘဂဝါ အႏုတၱေရာ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝဇာနနပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ -၇၄ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ ဇာနိတုံ 'ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ"'တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဇာနိတုံ 'ဘဂဝါ အႏုတၱေရာ"'တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ ဇာနိတုံ 'ဗုေဒၶါ အႏုတၱေရာ"'တိ။ "ဘူတပုဗၺံ၊ မဟာရာဇ၊ တိႆေတၳေရာ နာမ ေလခါစရိေယာ အေဟာသိ၊ ဗဟူနိ ဝႆာနိ အဗ႓တီတာနိ ကာလကၤတႆ ကထံ ေသာ ဉာယတီ"တိ။ "ေလေခန ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဓမၼံ ပႆတိ၊ ေသာ ဘဂဝႏၲံ ပႆတိ၊ ဓေမၼာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒသိေတာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဗုဒၶႆ အႏုတၱရဘာဝဇာနနပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဓမၼဒိ႒ပေဥႇာ

၄။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဓေမၼာ တယာ ဒိေ႒ာ"တိ။ "ဗုဒၶေနတၱိယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶပညတၱိယာ ယာဝဇီဝံ သာဝေကဟိ ဝတၱိတဗၺ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဓမၼဒိ႒ပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ အသကၤမနပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ

၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာ"တိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စ၊ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ? "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပဒီပေတာ ပဒီပံ ပဒီေပယ်၊ ကိ ံႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒီေပါ ပဒီပမွာ သကၤေႏၲာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "အဘိဇာနာသိ ႏု၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဒဟရေကာ သေႏၲာ သိေလာကာစရိယႆ သႏၲိေက ကိၪၥိ သိေလာကံ ဂဟိတ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ -၇၅။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ သိေလာေကာ အာစရိယမွာ သကၤေႏၲာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န စ သကၤမတိ ပဋိသႏၵဟတိ စာတိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အသကၤမနပဋိသႏၵဟနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေဝဒဂူပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝဒဂူ ဥပလဗ႓တီ"တိ? ေထေရာ အာဟ "ပရမေတၳန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒဂူ ႏုပလဗ႓တီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေဝဒဂူပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ အညကာယသကၤမနပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ သေတၱာ ေယာ ဣမမွာ ကာယာ အညံ ကာယံ သကၤမတီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမမွာ ကာယာ အညံ ကာယံ သကၤမေႏၲာ နတၳိ၊ နႏု မုေတၱာ ဘဝိႆတိ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိ န ပဋိသႏၵေဟယ်၊ မုေတၱာ ဘဝိႆတိ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီတိ၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န ပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ အညတရႆ ပုရိသႆ အမၺံ အဝဟေရယ်၊ ကိ ံ ေသာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "န ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ အမၺာနိ အဝဟရိ၊ ယာနိ ေတန ေရာပိတာနိ၊ ကသၼာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ? "တာနိ၊ ဘေႏၲ၊ အမၺာနိ နိႆာယ ဇာတာနိ၊ တသၼာ ဒ႑ပၸေတၱာ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကေရာတိ ေသာဘနံ ဝါ အေသာဘနံ -၇၆ ဝါ၊ ေတန ကေမၼန အညံ နာမ႐ူပံ ပဋိသႏၵဟတိ၊ တသၼာ န ပရိမုေတၱာ ပါပေကဟိ ကေမၼဟီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အညကာယသကၤမနပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ကမၼဖလအတၳိဘာဝပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမိနာ နာမ႐ူေပန ကမၼံ ကတံ ကုသလံ ဝါ အကုသလံ ဝါ၊ ကုဟိ ံ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ"တိ? "အႏုဗေႏၶယ်ဳံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ကမၼာနိ ဆာယာဝ အနပါယိနီ"တိ [မူကြဲ-အႏုပါယိနီတိ (က)] "သကၠာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ တာနိ ကမၼာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ"'တိ? "န သကၠာ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ကမၼာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ"'တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယာနိမာနိ ႐ုကၡာနိ အနိဗၺတၱဖလာနိ၊ သကၠာ ေတသံ ဖလာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ဖလာနိ တိ႒ႏၲီ"'တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေဗၺာစၧိႏၷာယ သႏၲတိယာ န သကၠာ တာနိ ကမၼာနိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ တာနိ ကမၼာနိ တိ႒ႏၲီ'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ကမၼဖလအတၳိဘာဝပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဥပၸဇၨတိဇာနနပေဥႇာ

၉။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'ဥပၸဇၨိႆာမီ"'တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ ဇာနာတိ ေသာ 'ဥပၸဇၨိႆာမီ"'တိ။ "ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဂဟပတိေကာ ဗီဇာနိ ပထဝိယံ နိကၡိပိတြာ သမၼာ ေဒေဝ ဝႆေႏၲ ဇာနာတိ 'ဓညံ -၇၇ နိဗၺတၱိႆတီ"'တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာေနယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဇာနာတိ ေသာ 'ဥပၸဇၨိႆာမီ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဥပၸဇၨတိဇာနနပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဗုဒၶနိဒႆနပေဥႇာ

၁၀။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ အတၳီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အတၳီ"တိ။ "သကၠာ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ နိဒေႆတုံ ဣဓဝါ ဣဓဝါ"တိ? "ပရိနိဗၺဳေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ၊ န သကၠာ ဘဂဝါ နိဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ"'တိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟေတာ အဂၢိကၡႏၶႆ ဇလမာနႆ ယာ အစၥိ အတၳဂၤတာ၊ သကၠာ သာ အစၥိ ဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နိ႐ုဒၶါ သာ အစၥိ အပၸညတၱိ ံ ဂတာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺဳေတာ အတၳဂၤေတာ၊ န သကၠာ ဘဂဝါ နိဒေႆတုံ 'ဣဓ ဝါ ဣဓ ဝါ' တိ၊ ဓမၼကာေယန ပန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဘဂဝါ နိဒေႆတုံ။ ဓေမၼာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒသိေတာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဗုဒၶနိဒႆနပေဥႇာ ဒသေမာ။

ဗုဒၶဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။

၆။ သတိဝေဂၢါ

၁။ ကာယပိယာယနပေဥႇာ

၁။ ရာဇာ -၇၈ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပိေယာ ပဗၺဇိတာနံ ကာေယာ"တိ? "န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိေယာ ပဗၺဇိတာနံ ကာေယာ"တိ။ "အထ ကိႆ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေကလာယထ မမာယထာ"တိ? "ကိ ံ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ကဒါစိ ကရဟစိ သဂၤါမဂတႆ က႑ပၸဟာေရာ ေဟာတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ေဟာတီ"တိ။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဝေဏာ အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ"တိ။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိေယာ ေတ ဝေဏာ၊ ေတန အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ"တိ? "န ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ပိေယာ ဝေဏာ၊ အပိ စ မံသႆ ႐ုဟနတၳာယ အာေလေပန စ အာလိမၸီယတိ ေတေလန စ မကၡီယတိ သုခုေမန စ ေစာဠပေ႗န ပလိေဝဌီယတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸိေယာ ပဗၺဇိတာနံ ကာေယာ၊ အထ စ ပဗၺဇိတာ အနေဇၩာသိတာ ကာယံ ပရိဟရႏၲိ ျဗဟၼစရိယာႏုဂၢဟာယ။ အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဏူပေမာ ကာေယာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ေတန ပဗၺဇိတာ ဝဏမိဝ ကာယံ ပရိဟရႏၲိ အနေဇၩာသိတာ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ဘဂဝတာ --

"'အလႅစမၼပဋိစၧေႏၷာ၊ နဝဒြါေရာ မဟာဝေဏာ။

သမႏၲေတာ ပဂၣရတိ၊ အသုစိပူတိဂႏၶိေယာ"'တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ကာယပိယာယနပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ သဗၺညဴဘာဝပေဥႇာ

၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ သဗၺညဴ သဗၺဒႆာဝီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဴ သဗၺဒႆာဝီ"တိ။ "အထ ကိႆ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သာဝကာနံ အႏုပုေဗၺန သိကၡာပဒံ ပညေပသီ"တိ? "အတၳိ ပန ေတ -၇၉ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ေဝေဇၨာ၊ ေယာ ဣမိႆံ ပထဝိယံ သဗၺေဘသဇၨာနိ ဇာနာတီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳီ"တိ။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ေဝေဇၨာ ဂိလာနကံ သမၸေတၱ ကာေလ ေဘသဇၨံ ပါေယတိ၊ ဥဒါဟု အသမၸေတၱ ကာေလ"တိ? "သမၸေတၱ ကာေလ၊ ဘေႏၲ၊ ဂိလာနကံ ေဘသဇၨံ ပါေယတိ၊ ေနာ အသမၸေတၱ ကာေလ"တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဴ သဗၺဒႆာဝီ န အသမၸေတၱ ကာေလ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညာေပတိ၊ သမၸေတၱ ကာေလ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညာေပတိ ယာဝဇီဝံ အနတိကၠမနီယ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သဗၺညဴဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ မဟာပုရိသလကၡဏပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာ"တိ။

"ကိ ံ ပနႆ၊ ဘေႏၲ၊ မာတာပိတေရာပိ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိတာ သုဝဏၰဝဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱစာ ဗ်ာမပၸဘာ"တိ? "ေနာ စႆ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတေရာ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိတာ သုဝဏၰဝဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱစာ ဗ်ာမပၸဘာ"တိ။

"ဧဝံ သေႏၲ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န ဥပၸဇၨတိ ဗုေဒၶါ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာတိ၊ အပိ စ မာတုသဒိေသာ ဝါ ပုေတၱာ ေဟာတိ မာတုပေကၡာ ဝါ၊ ပိတုသဒိေသာ ဝါ ပုေတၱာ ေဟာတိ ပိတုပေကၡာ ဝါ"တိ။ ေထေရာ အာဟ "အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥိ ပဒုမံ သတပတၱ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳီ"တိ။ "တႆ ပန ကုဟိ ံ သမ႓ေဝါ"တိ? "ကဒၵေမ ဇာယတိ ဥဒေက အာသီယတီ"တိ ။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ ကဒၵေမန သဒိသံ ဝေဏၰန ဝါ ဂေႏၶန ဝါ ရေသန ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "အထ ဥဒေကန ဝါ -၈၀ ဂေႏၶန ဝါ ရေသန ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂေတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိေတာ သုဝဏၰဝေဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ ဗ်ာမပၸေဘာ၊ ေနာ စႆ မာတာပိတေရာ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ သမႏၷာဂတာ အသီတိယာ စ အႏုဗ်ၪၨေနဟိ ပရိရၪၨိတာ သုဝဏၰဝဏၰာ ကၪၥနသႏၷိဘတၱစာ ဗ်ာမပၸဘာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

မဟာပုရိသလကၡဏပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဘဂဝေတာ ျဗဟၼစာရိပေဥႇာ

၄။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ျဗဟၼစာရီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ျဗဟၼစာရီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ျဗဟၼဳေနာ သိေႆာ"တိ? "အတၳိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိပါေမာေကၡာ"တိ? "အတၳိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဟတၳီ ကဒါစိ ကရဟစိ ေကာၪၥနာဒံ နဒတီတိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ နဒတီ"တိ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ဟတၳီ ေကာၪၥသကုဏႆ သိေႆာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟၼာ သဗုဒၶိေကာ အဗုဒၶိေကာ"တိ? "သဗုဒၶိေကာ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟၼာ ဘဂဝေတာ သိေႆာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဘဂဝေတာ ျဗဟၼစာရိပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဘဂဝေတာ ဥပသမၸဒါပေဥႇာ

၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဥပသမၸဒါ သုႏၵရာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပသမၸဒါ သုႏၵရာ"တိ။ "အတၳိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဗုဒၶႆ ဥပသမၸဒါ၊ ဥဒါဟု နတၳီ"တိ? "ဥပသမၸေႏၷာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ေဗာဓိ႐ုကၡမူေလ သဟ သဗၺညဳတဉာေဏန၊ နတၳိ ဘဂဝေတာ ဥပသမၸဒါ အေညဟိ ဒိႏၷာ၊ ယထာ သာဝကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သိကၡာပဒံ ပညေပတိ ယာဝဇီဝံ အနတိကၠမနီယ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဘဂဝေတာ ဥပသမၸဒါပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ အႆုေဘသဇၨာေဘသဇၨပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ -၈၁ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ စ မာတရိ မတာယ ေရာဒတိ၊ ေယာ စ ဓမၼေပေမန ေရာဒတိ၊ ဥဘိႏၷံ ေတသံ ေရာဒႏၲာနံ ကႆ အႆု ေဘသဇၨံ၊ ကႆ န ေဘသဇၨ"ႏၲိ? "ဧကႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အႆု ရာဂေဒါသေမာေဟဟိ သမလံ ဥဏွံ၊ ဧကႆ ပီတိေသာမနေႆန ဝိမလံ သီတလံ။ ယံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သီတလံ၊ တံ ေဘသဇၨံ၊ ယံ ဥဏွံ၊ တံ န ေဘသဇၨ"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အႆုေဘသဇၨာေဘသဇၨပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ သရာဂဝီတရာဂနာနာကရဏပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံ နာနာကရဏံ သရာဂႆ စ ဝီတရာဂႆ စာ"တိ? "ဧေကာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အေဇၩာသိေတာ၊ ဧေကာ အနေဇၩာသိေတာ"တိ။ "ကိ ံ ဧတံ၊ ဘေႏၲ၊ အေဇၩာသိေတာ အနေဇၩာသိေတာ နာမာ"တိ? "ဧေကာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိေကာ၊ ဧေကာ အနတၳိေကာ"တိ။ "ပႆာမဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဧဝ႐ူပံ ေယာ စ သရာေဂါ၊ ေယာ စ ဝီတရာေဂါ၊ သေဗၺာေပေသာ ေသာဘနံ ေယဝ ဣစၧတိ ခါဒနီယံ ဝါ ေဘာဇနီယံ ဝါ၊ န ေကာစိ ပါပကံ ဣစၧတီ"တိ။ "အဝီတရာေဂါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ရသပဋိသံေဝဒီ စ ရသရာဂပဋိသံေဝဒီ စ ေဘာဇနံ ဘုၪၨတိ၊ ဝီတရာေဂါ ပန ရသပဋိသံေဝဒီ ေဘာဇနံ ဘုၪၨတိ၊ ေနာ စ ေခါ ရသရာဂပဋိသံေဝဒီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သရာဂဝီတရာဂနာနာကရဏပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ပညာပတိ႒ာနပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပညာ ကုဟိ ံ ပဋိဝသတီ"တိ? "န ကတၳစိ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ပညာ"တိ။ "ဝါေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုဟိ ံ ပဋိဝသတီ"တိ? "န ကတၳစိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ဝါေတာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပညာပတိ႒ာနပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ သံသာရပေဥႇာ

၉။ ရာဇာ -၈၂ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ပေနတံ ျဗဴသိ 'သံသာေရာ'တိ၊ ကတေမာ ေသာ သံသာေရာ"တိ? "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာေတာ ဣေဓဝ မရတိ၊ ဣဓ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ တဟိ ံ ဇာေတာ တဟိ ံ ေယဝ မရတိ၊ တဟိ ံ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သံသာေရာ ေဟာတီ"တိ။ "ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ပကၠံ အမၺံ ခါဒိတြာ အ႒ိ ံ ေရာေပယ်၊ တေတာ မဟေႏၲာ အမၺ႐ုေကၡာ နိဗၺတၱိတြာ ဖလာနိ ဒေဒယ်၊ အထ ေသာ ပုရိေသာ တေတာပိ ပကၠံ အမၺံ ခါဒိတြာ အ႒ိ ံ ေရာေပယ်၊ တေတာပိ မဟေႏၲာ အမၺ႐ုေကၡာ နိဗၺတၱိတြာ ဖလာနိ ဒေဒယ်၊ ဧဝေမေတသံ ႐ုကၡာနံ ေကာဋိ န ပညာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ဇာေတာ ဣေဓဝ မရတိ၊ ဣဓ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ တဟိ ံ ဇာေတာ တဟိ ံ ေယဝ မရတိ၊ တဟိ ံ မေတာ အညၾတ ဥပၸဇၨတိ၊ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သံသာေရာ ေဟာတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သံသာရပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ စိရကတသရဏပေဥႇာ

၁၀။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန အတီတံ စိရကတံ သရတီ"တိ? "သတိယာ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "နႏု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ စိေတၱန သရတိ ေနာ သတိယာ"တိ? "အဘိဇာနာသိ ႏု၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကိၪၥိေဒဝ ကရဏီယံ ကတြာ ပမု႒"ႏၲိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ တသၼိ ံ သမေယ အစိတၱေကာ အေဟာသီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သတိ တသၼိ ံ သမေယ နာေဟာသီ"တိ။ "အထ ကသၼာ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဧဝမာဟ 'စိေတၱန သရတိ၊ ေနာ သတိယာ"'တိ?

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

စိရကတသရဏပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ အဘိဇာနႏၲသတိပေဥႇာ

၁၁။ ရာဇာ -၈၃ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဗၺာ သတိ အဘိဇာနႏၲီ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥဒါဟု ကဋဳမိကာဝ သတီ"တိ? "အဘိဇာနႏၲီပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကဋဳမိကာပိ သတီ"တိ။ "ဧဝဥႇိ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဗၺာ သတိ အဘိဇာနႏၲီ၊ နတၳိ ကဋဳမိကာ သတီ"တိ? "ယဒိ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကဋဳမိကာ သတိ၊ နတၳိ ကိၪၥိ သိပၸိကာနံ ကမၼာယတေနဟိ ဝါ သိပၸါယတေနဟိ ဝါ ဝိဇၨာ႒ာေနဟိ ဝါ ကရဏီယံ၊ နိရတၳကာ အာစရိယာ၊ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ကဋဳမိကာ သတိ၊ တသၼာ အတၳိ ကမၼာယတေနဟိ ဝါ သိပၸါယတေနဟိ ဝါ ဝိဇၨာ႒ာေနဟိ ဝါ ကရဏီယံ၊ အေတၳာ စ အာစရိေယဟီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အဘိဇာနႏၲသတိပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

သတိဝေဂၢါ ဆေ႒ာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဧကာဒသ ပဥႇာ။

၇။ အ႐ူပဓမၼဝဝတၱနဝေဂၢါ

၁။ သတိဥပၸဇၨနပေဥႇာ

၁။ ရာဇာ -၈၄ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတိဟာကာေရဟိ သတိ ဥပၸဇၨတီ"တိ? "သတၱရသဟာကာေရဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨတီ"တိ။ "ကတေမဟိ သတၱရသဟာကာေရဟီ"တိ? "အဘိဇာနေတာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ကဋဳမိကာယပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ၾသဠာရိကဝိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဟိတဝိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ အဟိတဝိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ သဘာဂနိမိတၱေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဝိသဘာဂနိမိတၱေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ကထာဘိညာဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ လကၡဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ သာရဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ မုဒၵါေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဂဏနာေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဓာရဏေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဘာဝနေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ေပါတၳကနိဗႏၶနေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥပနိေကၡပေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတိ၊ အႏုဘူတေတာပိ သတိ ဥပၸဇၨတီတိ။

"ကထံ အဘိဇာနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာယသၼာ စ အာနေႏၵာ ခုဇၨဳတၱရာ စ ဥပါသိကာ၊ ေယ ဝါ ပန အေညပိ ေကစိ ဇာတိႆရာ ဇာတိ ံ သရႏၲိ၊ ဧဝံ အဘိဇာနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ကဋဳမိကာယ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ မု႒ႆတိေကာ၊ ပေရ စ တံ သရာပနတၳံ နိဗႏၶႏၲိ၊ ဧဝံ ကဋဳမိကာယ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ၾသဠာရိကဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယဒါ ရေဇၨ ဝါ အဘိသိေတၱာ ေဟာတိ၊ ေသာတာပတၱိဖလံ ဝါ ပေတၱာ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ၾသဠာရိကဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယမွိ သုခါပိေတာ၊ 'အမုကသၼိ ံ ဧဝံ သုခါပိေတာ'တိ သရတိ၊ ဧဝံ ဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ အဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ယမွိ ဒုကၡာပိေတာ၊ 'အမုကသၼိ ံ ဧဝံ ဒုကၡာပိေတာ'တိ သရတိ၊ ဧဝံ အဟိတဝိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ သဘာဂနိမိတၱေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? သဒိသံ ပုဂၢလံ ဒိသြာ မာတရံ ဝါ ပိတရံ ဝါ ဘာတရံ ဝါ ဘဂိနိ ံ ဝါ သရတိ၊ ၾသ႒ံ ဝါ ေဂါဏံ ဝါ ဂျဒဘံ ဝါ ဒိသြာ အညံ တာဒိသံ ၾသ႒ံ ဝါ ေဂါဏံ ဝါ ဂျဒဘံ ဝါ သရတိ၊ ဧဝံ သဘာဂနိမိတၱေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ -၈၅ ဝိသဘာဂနိမတၱေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? အသုကႆ နာမ ဝေဏၰာ ဧဒိေသာ၊ သေဒၵါ ဧဒိေသာ၊ ဂေႏၶာ ဧဒိေသာ၊ ရေသာ ဧဒိေသာ၊ ေဖာ႒ေဗၺာ ဧဒိေသာတိ သရတိ၊ ဧဝမၸိ ဝိသဘာဂနိမိတၱေတာပိ ံသတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ကထာဘိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ မု႒ႆတိေကာ ေဟာတိ၊ တံ ပေရ သရာေပႏၲိ၊ ေတန ေသာ သရတိ၊ ဧဝံ ကထာဘိညာဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ လကၡဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ ဗလီဗဒၵါနံ အေဂၤန ဇာနာတိ၊ လကၡေဏန ဇာနာတိ၊ ဧဝံ လကၡဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ သာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ေယာ ပကတိယာ မု႒ႆတိေကာ ေဟာတိ၊ ေယာ တံ 'သရာဟိ ေဘာ၊ သရာဟိ ေဘာ'တိ ပုနပၸဳနံ သရာေပတိ၊ ဧဝံ သာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ မုဒၵါေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? လိပိယာ သိကၡိတတၱာ ဇာနာတိ 'ဣမႆ အကၡရႆ အနႏၲရံ ဣမံ အကၡရံ ကာတဗၺ'ႏၲိ ဧဝံ မုဒၵါေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ဂဏနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဂဏနာယ သိကၡိတတၱာ ဂဏကာ ဗဟုမၸိ ဂေဏႏၲိ၊ ဧဝံ ဂဏနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ဓာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဓာရဏာယ သိကၡိတတၱာ ဓာရဏကာ ဗဟုမၸိ ဓာေရႏၲိ၊ ဧဝံ ဓာရဏေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ဘာဝနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဣဓ ဘိကၡဳ အေနကဝိဟိတံ ပုေဗၺနိဝါသံ အႏုႆရတိ၊ ေသယ်ထီဒံ၊ ဧကမၸိ ဇာတိ ံ ေဒြပိ ဇာတိေယာ။ ပ ။ ဣတိ သာကာရံ သဥေဒၵသံ ပုေဗၺနိဝါသံ အႏုႆရတိ၊ ဧဝံ ဘာဝနာေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ေပါတၳကနိဗႏၶနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ရာဇာေနာ အႏုသာသနိယံ အႆရႏၲာ [မူကြဲ-အႏုႆရႏၲာ (သဗၺတၳ)] ဧတံ ေပါတၳကံ အာဟရထာတိ၊ ေတန ေပါတၳေကန အႏုႆရႏၲိ၊ ဧဝံ ေပါတၳကနိဗႏၶနေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ ဥပနိေကၡပေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဥပနိကၡိတၱံ ဘ႑ံ ဒိသြာ သရတိ၊ ဧဝံ ဥပနိေကၡပေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။

"ကထံ အႏုဘူတေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ? ဒိ႒တၱာ ႐ူပံ သရတိ၊ သုတတၱာ သဒၵံ သရတိ၊ ဃာယိတတၱာ ဂႏၶံ သရတိ၊ သာယိတတၱာ ရသံ သရတိ၊ ဖု႒တၱာ ေဖာ႒ဗၺံ -၈၆ သရတိ၊ ဝိညာတတၱာ ဓမၼံ သရတိ၊ ဧဝံ အႏုဘူတေတာ သတိ ဥပၸဇၨတိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱရသဟာကာေရဟိ သတိ ဥပၸဇၨတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သတိဥပၸဇၨနပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဗုဒၶဂုဏသတိပဋိလာဘပေဥႇာ

၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧတံ ဘဏထ 'ေယာ ဝႆသတံ အကုသလံ ကေရယ်၊ မရဏကာေလ စ ဧကံ ဗုဒၶဂုဏံ သတိ ံ ပဋိလေဘယ်၊ ေသာ ေဒေဝသု ဥပၸေဇၨယ်ာ'တိ ဧတံ န သဒၵဟာမိ၊ ဧဝၪၥ ပန ဝေဒထ 'ဧေတန ပါဏာတိပါေတန နိရေယ ဥပၸေဇၨယ်ာ'တိ ဧတမၸိ န သဒၵဟာမီ"တိ။

"တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒၵေကာပိ ပါသာေဏာ ဝိနာ နာဝါယ ဥဒေက ဥပၸိလေဝယ်ာ"တိ ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါဟသတမၸိ ပါသာဏာနံ နာဝါယ အာေရာပိတံ ဥဒေက ဥပၸိလေဝယ်ာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ၊ ဧဝံ ကုသလာနိ ကမၼာနိ ဒ႒ဗၺာနီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဗုဒၶဂုဏသတိပဋိလာဘပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဒုကၡပၸဟာနဝါယမပေဥႇာ

၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကိ ံ တုေမွ အတီတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ အနာဂတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန ပစၥဳပၸႏၷႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထာ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ယဒိ တုေမွ န အတီတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ န အနာဂတႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ န ပစၥဳပၸႏၷႆ ဒုကၡႆ ပဟာနာယ ဝါယမထ၊ အထ ကိမတၳာယ ဝါယမထာ"တိ။ ေထေရာ အာဟ 'ကိႏၲိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၪၥ ဒုကၡံ နိ႐ုေဇၩယ်၊ အညၪၥ ဒုကၡံ ႏုပၸေဇၨယ်ာ'တိ ဧတဒတၳာယ ဝါယမာမာ"တိ။

"အတၳိ -၈၇ ပန ေတ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အနာဂတံ ဒုကၡ"ႏၲိ? "နတၳိ [မူကြဲ-ကထာ၊ ၈၂၈၊ ၈၂၉ ပႆိတဗၺံ]၊ မဟာရာဇာ"တိ "တုေမွ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ဒုကၡာနံ ပဟာနာယ ဝါယမထာ"တိ? "အတၳိ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေကစိ ပဋိရာဇာေနာ ပစၥတၳိကာ ပစၥာမိတၱာ ပစၥဳပ႒ိတာ ေဟာႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳီ"တိ။ "ကိ ံႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တဒါ တုေမွ ပရိခံ ခဏာေပယ်ာထ၊ ပါကာရံ စိနာေပယ်ာထ ေဂါပုရံ ကာရာေပယ်ာထ၊ အ႗ာလကံ ကာရာေပယ်ာထ၊ ဓညံ အတိဟရာေပယ်ာထာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ"တိ။ "ကိ ံ တုေမွ၊ မဟာရာဇ၊ တဒါ ဟတၳိသၼိ ံ သိေကၡယ်ာထ၊ အႆသၼိ ံ သိေကၡယ်ာထ၊ ရထသၼိ ံ သိေကၡယ်ာထ၊ ဓႏုသၼိ ံ သိေကၡယ်ာထ၊ ထ႐ုသၼိ ံ သိေကၡယ်ာထာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ သိကၡိတံ ေဟာတီ"တိ။ "ကိႆတၳာယာ"တိ? "အနာဂတာနံ၊ ဘေႏၲ၊ ဘယာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယာ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ အနာဂတံ ဘယ"ႏၲိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ"တိ ။ "တုေမွ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ဘယာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ ပဋိယာေဒထာ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီတိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ပိပါသိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ဥဒပါနံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ ေပါကၡရဏိ ံ ခဏာေပယ်ာသိ၊ တဠာကံ ခဏာေပယ်ာသိ 'ပါနီယံ ပိဝိႆာမီ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ"တိ။ "ကိႆတၳာယာ"တိ? "အနာဂတာနံ၊ ဘေႏၲ၊ ပိပါသာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ"တိ။ "အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂတာ ပိပါသာ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "တုေမွ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ပိပါသာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ တံ ပဋိယာေဒထာ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒါ တြံ ဗုဘုကၡိေတာ ဘေဝယ်ာသိ၊ တဒါ တြံ ေခတၱံ ကသာေပယ်ာသိ၊ သာလိ ံ ဝပါေပယ်ာသိ 'ဘတၱံ ဘုၪၨိႆာမီ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပဋိကေစၥဝ တံ ပဋိယတၱံ ေဟာတီ"တိ။ "ကိႆတၳာယာ"တိ။ "အနာဂတာနံ၊ ဘေႏၲ၊ ဗုဘုကၡာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယာ"တိ။ "အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂတာ ဗုဘုကၡာ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "တုေမွ -၈၈ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတိပ႑ိတာ၊ ေယ တုေမွ အသႏၲာနံ အနာဂတာနံ ဗုဘုကၡာနံ ပဋိဗာဟနတၳာယ ပဋိယာေဒထာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဒုကၡပၸဟာနဝါယမပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ျဗဟၼေလာကပေဥႇာ

၄။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကီဝဒူေရာ ဣေတာ ျဗဟၼေလာေကာ"တိ? "ဒူေရာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ ျဗဟၼေလာေကာ ကူဋာဂါရမတၱာ သိလာ တမွာ ပတိတာ အေဟာရေတၱန အ႒စတၱာလီသေယာဇနသဟႆာနိ ဘႆမာနာ စတူဟိ မာေသဟိ ပထဝိယံ ပတိ႒ေဟယ်ာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'ေသယ်ထာပိ ဗလဝါ ပုရိေသာ သမိၪၨိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာေရယ်၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိေၪၨယ်၊ ဧဝေမဝ ဣဒၶိမာ ဘိကၡဳ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ ဇမၺဳဒီေပ အႏၲရဟိေတာ ျဗဟၼေလာေက ပါတုဘေဝယ်ာ'တိ ဧတံ ဝစနံ န သဒၵဟာမိ၊ ဧဝံ အတိသီဃံ တာဝ ဗဟူနိ ေယာဇနသတာနိ ဂစၧိႆတီ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ကုဟိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ဇာတဘူမီ"တိ? "အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ အလသေႏၵာ နာမ ဒီေပါ၊ တတၳာဟံ ဇာေတာ"တိ။ "ကီဝ ဒူေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ အလသေႏၵာ ေဟာတီ"တိ? "ဒြိမတၱာနိ၊ ဘေႏၲ၊ ေယာဇနသတာနီ"တိ။ "အဘိဇာနာသိ ႏု တြံ၊ မဟာရာဇ၊ တတၳ ကိၪၥိေဒဝ ကရဏီယံ ကရိတြာ သရိတာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သရာမီ"တိ။ "လဟုံ ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂေတာသိ ဒြိမတၱာနိ ေယာဇနသတာနီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ျဗဟၼေလာကပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဒြိႏၷံ ေလာကုပၸႏၷာနံ သမကဘာဝပေဥႇာ

၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဣဓ ကာလကၤေတာ ျဗဟၼေလာေက ဥပၸေဇၨယ်၊ ေယာ စ ဣဓ ကာလကၤေတာ ကသၼီေရ ဥပၸေဇၨယ်၊ ေကာ စိရတရံ ေကာ သီဃတရ"ႏၲိ? "သမကံ၊ မဟာရာဇာ"တိ။

"ၾသပမၼံ -၈၉ ကေရာဟီ"တိ။ "ကုဟိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဝ ဇာတနဂရ"ႏၲိ? "အတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ကလသိဂါေမာ နာမ၊ တတၳာဟံ ဇာေတာ"တိ။ "ကီဝ ဒူေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ ကလသိဂါေမာ ေဟာတီ"တိ။ "ဒြိမတၱာနိ၊ ဘေႏၲ၊ ေယာဇနသတာနီ"တိ။ "ကီဝ ဒူရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေတာ ကသၼီရံ ေဟာတီ"တိ? "ဒြါဒသ၊ ဘေႏၲ၊ ေယာဇနာနီ"တိ။ "ဣဃၤ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကလသိဂါမံ စိေႏၲဟီ"တိ။ "စိႏၲိေတာ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဣဃၤ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကသၼီရံ စိေႏၲဟီ"တိ။ "စိႏၲိတံ ဘေႏၲ"တိ။ "ကတမံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စိေရန စိႏၲိတံ၊ ကတမံ သီဃတရ"ႏၲိ? "သမကံ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဣဓ ကာလကၤေတာ ျဗဟၼေလာေက ဥပၸေဇၨယ်၊ ေယာ စ ဣဓ ကာလကၤေတာ ကသၼီေရ ဥပၸေဇၨယ်၊ သမကံ ေယဝ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ဘိေယ်ာ ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒြ သကုဏာ အာကာေသန ဂေစၧယ်ဳံ၊ ေတသု ဧေကာ ဥေစၥ ႐ုေကၡ နိသီေဒယ်၊ ဧေကာ နီေစ ႐ုေကၡ နိသီေဒယ်၊ ေတသံ သမကံ ပတိ႒ိတာနံ ကတမႆ ဆာယာ ပဌမတရံ ပထဝိယံ ပတိ႒ေဟယ်၊ ကတမႆ ဆာယာ စိေရန ပထဝိယံ ပတိ႒ေဟယ်ာ"တိ? "သမကံ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဣဓ ကာလကၤေတာ ျဗဟၼေလာေက ဥပၸေဇၨယ်၊ ေယာ စ ဣဓ ကာလကၤေတာ ကသၼီေရ ဥပၸေဇၨယ်၊ သမကံ ေယဝ ဥပၸဇၨႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဒြိႏၷံ ေလာကုပၸႏၷာနံ သမကဘာဝပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေဗာဇၩဂၤပေဥႇာ

၆။ ရာဇာ အာဟ "ကတိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဗာဇၩဂၤါ"တိ? "သတၱ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဇၩဂၤါ"တိ။ "ကတိဟိ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ေဗာဇၩေဂၤဟိ ဗုဇၩတီ"တိ? "ဧေကန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဇၩေဂၤန ဗုဇၩတိ ဓမၼဝိစယသေမၺာဇၩေဂၤနာ"တိ။ "အထ ကိႆ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ဝုစၥႏၲိ 'သတၱ ေဗာဇၩဂၤါ"'တိ? "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ အသိ ေကာသိယာ ပကၡိေတၱာ အဂၢဟိေတာ ဟေတၳန ဥႆဟတိ ေဆဇၨံ ဆိႏၵိတု"ႏၲိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼဝိစယသေမၺာဇၩေဂၤန ဝိနာ ဆဟိ ေဗာဇၩေဂၤဟိ န ဗုဇၩတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ေဗာဇၩဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ပါပပုညာနံ အပၸါနပၸဘာဝပေဥႇာ

၇။ ရာဇာ -၉၀ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတရံ ႏု ေခါ ဗဟုတရံ ပုညံ ဝါ အပုညံ ဝါ"တိ? "ပုညံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ေထာက"ႏၲိ။ "ေကန ကာရေဏနာ"တိ? "အပုညံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာ ဝိပၸဋိသာရီ ေဟာတိ 'ပါပကမၼံ မယာ ကတ'ႏၲိ၊ ေတန ပါပံ န ဝၯတိ။ ပုညံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကေရာေႏၲာ အဝိပၸဋိသာရီ ေဟာတိ၊ အဝိပၸဋိသာရိေနာ ပါေမာဇၨံ ဇာယတိ၊ ပမုဒိတႆ ပီတိ ဇာယတိ၊ ပီတိမနႆ ကာေယာ ပႆမ႓တိ၊ ပႆဒၶကာေယာ သုခံ ေဝေဒတိ၊ သုခိေနာ စိတၱံ သမာဓိယတိ၊ သမာဟိေတာ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ေတန ကာရေဏန ပုညံ ဝၯတိ။ ပုရိေသာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဆိႏၷဟတၳပါေဒါ ဘဂဝေတာ ဧကံ ဥပၸလဟတၳံ ဒတြာ ဧကနဝုတိကပၸါနိ ဝိနိပါတံ န ဂစၧိႆတိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန ဘဏာမိ 'ပုညံ ဗဟုတရံ၊ အပုညံ ေထာက"'ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ပါပပုညာနံ အပၸါနပၸဘာဝပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ဇာနႏၲာဇာနႏၲပါပကရဏပေဥႇာ

၈။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ ဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ ေယာ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ ကႆ ဗဟုတရံ အပုည"ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ "ေယာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ တႆ ဗဟုတရံ အပုည"ႏၲိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ အမွာကံ ရာဇပုေတၱာ ဝါ ရာဇမဟာမေတၱာ ဝါ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ တံ မယံ ဒိဂုဏံ ဒေ႑မာ"တိ? "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ တတၱံ အေယာဂုဠံ အာဒိတၱံ သမၸဇၨလိတံ သေဇာတိဘူတံ ဧေကာ ဇာနေႏၲာ ဂေဏွယ်၊ ဧေကာ အဇာနေႏၲာ ဂေဏွယ်၊ ကတေမာ [မူကြဲ-ကႆ (က၊)] ဗလဝတရံ ဍေယွယ်ာ"တိ။ "ေယာ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ အဇာနေႏၲာ ဂေဏွယ်၊ ေသာ [မူကြဲ-တႆ (ပီ၊ က၊)] ဗလဝတရံ ဍေယွယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ အဇာနေႏၲာ ပါပကမၼံ ကေရာတိ၊ တႆ ဗဟုတရံ အပုည"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဇာနႏၲာဇာနႏၲပါပကရဏပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဥတၱရကု႐ုကာဒိဂမနပေဥႇာ

၉။ ရာဇာ -၉၁ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အတၳိ ေကာစိ၊ ေယာ ဣမိနာ သရီေရန ဥတၱရကု႐ုံ ဝါ ဂေစၧယ်၊ ျဗဟၼေလာကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ"ႏၲိ? "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ဣမိနာ စာတုမၼဟာဘူတိေကန ကာေယန ဥတၱရကု႐ုံ ဝါ ဂေစၧယ်၊ ျဗဟၼေလာကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ"ႏၲိ။

"ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣမိနာ စာတုမၼဟာဘူတိေကန ကာေယန ဥတၱရကု႐ုံ ဝါ ဂေစၧယ်၊ ျဗဟၼေလာကံ ဝါ၊ အညံ ဝါ ပန ဒီပ"ႏၲိ? "အဘိဇာနာသိ ႏု၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ဣမိႆာ ပထဝိယာ ဝိဒတၳိ ံ ဝါ ရတနံ ဝါ လဃႋတာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အဘိဇာနာမိ 'အဟံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ပိ ရတနိေယာ လေဃၤမီ"'တိ။ "ကထံ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ အ႒ပိ ရတနိေယာ လေဃၤသီ"တိ? "အဟဥႇိ၊ ဘေႏၲ၊ စိတၱံ ဥပၸါေဒမိ 'ဧတၳ နိပတိႆာမီ'တိ သဟ စိတၱဳပၸါေဒန ကာေယာ ေမ လဟုေကာ ေဟာတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၶိမာ ဘိကၡဳ ေစေတာဝသိပၸေတၱာ ကာယံ စိေတၱ သမာေရာေပတြာ စိတၱဝေသန ေဝဟာသံ ဂစၧတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဥတၱရကု႐ုကာဒိဂမနပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဒီဃ႒ိပေဥႇာ

၁၀။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'အ႒ိကာနိ ဒီဃာနိ ေယာဇနသတိကာနိပီ'တိ၊ ႐ုေကၡာပိ တာဝ နတၳိ ေယာဇနသတိေကာ၊ ကုေတာ ပန အ႒ိကာနိ ဒီဃာနိ ေယာဇနသတိကာနိ ဘဝိႆႏၲီ"တိ?

"တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ သုတံ ေတ 'မဟာသမုေဒၵ ပၪၥေယာဇနသတိကာပိ မစၧာ အတၳီ"'တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုတ"ႏၲိ။ "နႏု မဟာရာဇ၊ ပၪၥေယာဇနသတိကႆ မစၧႆ အ႒ိကာနိ ဒီဃာနိ ဘဝိႆႏၲိ ေယာဇနသတိကာနိပီ"တိ?

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဒီဃ႒ိပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ အႆာသပႆာသနိေရာဓပေဥႇာ

၁၁။ ရာဇာ -၉၂ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'သကၠာ အႆာသပႆာေသ နိေရာေဓတု"'ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ အႆာသပႆာေသ နိေရာေဓတု"ႏၲိ။ "ကထံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ အႆာသပႆာေသ နိေရာေဓတု"ႏၲိ။ "တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုေဗၺာ ေတ ေကာစိ ကာကစၧမာေနာ"တိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုတပုေဗၺာ"တိ။ "ကိ ံ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ သေဒၵါ ကာေယ နမိေတ ဝိရေမယ်ာ"တိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိရေမယ်ာ"တိ။ "ေသာ ဟိ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ သေဒၵါ အဘာဝိတကာယႆ အဘာဝိတသီလႆ အဘာဝိတစိတၱႆ အဘာဝိတပညႆ ကာေယ နမိေတ ဝိရမိႆတိ၊ ကိ ံ ပန ဘာဝိတကာယႆ ဘာဝိတသီလႆ ဘာဝိတစိတၱႆ ဘာဝိတပညႆ စတုတၳဇၩာနံ သမာပႏၷႆ အႆာသပႆာသာ န နိ႐ုဇၩိႆႏၲီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

အႆာသပႆာသနိေရာဓပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

၁၂။ သမုဒၵပေဥႇာ

၁၂။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သမုေဒၵါ သမုေဒၵါ'တိ ဝုစၥတိ၊ ေကန ကာရေဏန ဥဒကံ 'သမုေဒၵါ'တိ ဝုစၥတီ"တိ? ေထေရာ အာဟ "ယတၱကံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ၊ တတၱကံ ေလာဏံ။ ယတၱကံ ေလာဏံ၊ တတၱကံ ဥဒကံ။ တသၼာ 'သမုေဒၵါ'တိ ဝုစၥတီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သမုဒၵပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။

၁၃။ သမုဒၵဧကရသပေဥႇာ

၁၃။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန သမုေဒၵါ ဧကရေသာ ေလာဏရေသာ"တိ? "စိရသဏိၭတတၱာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကႆ သမုေဒၵါ ဧကရေသာ ေလာဏရေသာ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သမုဒၵဧကရသပေဥႇာ ေတရသေမာ။

၁၄။ သုခုမပေဥႇာ

၁၄။ ရာဇာ -၉၃ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သကၠာ သဗၺံ သုခုမံ ဆိႏၵိတု"ႏၲိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ သဗၺံ သုခုမံ ဆိႏၵိတု"ႏၲိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ သဗၺံ သုခုမ"ႏၲိ? "ဓေမၼာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသုခုေမာ၊ န ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼာ သေဗၺ သုခုမာ၊ 'သုခုမ'ႏၲိ ဝါ 'ထူလ'ႏၲိ ဝါ ဓမၼာနေမတမဓိဝစနံ။ ယံ ကိၪၥိ ဆိႏၵိတဗၺံ၊ သဗၺံ တံ ပညာယ ဆိႏၵတိ၊ နတၳိ ဒုတိယံ ပညာယ ေဆဒန"ႏၲိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

သုခုမပေဥႇာ စုဒၵသေမာ။

၁၅။ ဝိညာဏနာနတၳပေဥႇာ

၁၅။ ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝိညာဏ'ႏၲိ ဝါ 'ပညာ'တိ ဝါ 'ဘူတသၼိ ံ ဇီေဝါ'တိ ဝါ ဣေမ ဓမၼာ နာနတၳာ ေစဝ နာနာဗ်ၪၨနာ စ၊ ဥဒါဟု ဧကတၳာ ဗ်ၪၨနေမဝ နာန"ႏၲိ ? "ဝိဇာနနလကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညာဏံ၊ ပဇာနနလကၡဏာ ပညာ၊ ဘူတသၼိ ံ ဇီေဝါ ႏုပလဗ႓တီ"တိ။ "ယဒိ ဇီေဝါ ႏုပလဗ႓တိ၊ အထ ေကာ စရဟိ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ၊ ေသာေတန သဒၵံ သုဏာတိ၊ ဃာေနန ဂႏၶံ ဃာယတိ၊ ဇိဝွါယ ရသံ သာယတိ၊ ကာေယန ေဖာ႒ဗၺံ ဖုသတိ၊ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတီ"တိ? ေထေရာ အာဟ "ယဒိ ဇီေဝါ စကၡဳနာ ႐ူပံ ပႆတိ။ ပ ။ မနသာ ဓမၼံ ဝိဇာနာတိ၊ ေသာ ဇီေဝါ စကၡဳဒြါေရသု ဥပၸါဋိေတသု မဟေႏၲန အာကာေသန ဗဟိမုေခါ သု႒ဳတရံ ႐ူပံ ပေႆယ်၊ ေသာေတသု ဥပၸါဋိေတသု၊ ဃာေန ဥပၸါဋိေတ၊ ဇိဝွါယ ဥပၸါဋိတာယ၊ ကာေယ ဥပၸါဋိေတ မဟေႏၲန အာကာေသန သု႒ဳတရံ သဒၵံ သုေဏယ်၊ ဂႏၶံ ဃာေယယ်၊ ရသံ သာေယယ်၊ ေဖာ႒ဗၺံ ဖုေသယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘူတသၼိ ံ ဇီေဝါ ႏုပလဗ႓တီ"တိ။

"ကေလႅာသိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသနာ"တိ။

ဝိညာဏနာနတၳပေဥႇာ ပႏၷရသေမာ။

၁၆။ အ႐ူပဓမၼဝဝတၳာနဒုကၠရပေဥႇာ

၁၆။ ရာဇာ -၉၄ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒုကၠရံ ႏု ေခါ ဘဂဝတာ ကတ"ႏၲိ? ေထေရာ အာဟ "ဒုကၠရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတ"ႏၲိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဒုကၠရံ ကတ"ႏၲိ။ "ဒုကၠရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတံ ဣေမသံ အ႐ူပီနံ စိတၱေစတသိကာနံ ဓမၼာနံ ဧကာရမၼေဏ ဝတၱမာနာနံ ဝဝတၳာနံ အကၡာတံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ စိတၱ"'ႏၲိ။

"ၾသပမၼံ ကေရာဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ နာဝါယ မဟာသမုဒၵံ အေဇၩာဂါေဟတြာ ဟတၳပုေဋန ဥဒကံ ဂေဟတြာ ဇိဝွါယ သာယိတြာ ဇာေနယ် ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ပုရိေသာ "ဣဒံ ဂဂၤါယ ဥဒကံ၊ ဣဒံ ယမုနာယ ဥဒကံ၊ ဣဒံ အစိရဝတိယာ ဥဒကံ၊ ဣဒံ သရဘုယာ ဥဒကံ၊ ဣဒံ မဟိယာ ဥဒက"'ႏၲိ? "ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနိတု"ႏၲိ။ "ဣေတာ ဒုကၠရတရံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကတံ ဣေမသံ အ႐ူပီနံ စိတၱေစတသိကာနံ ဓမၼာနံ ဧကာရမၼေဏ ဝတၱမာနာနံ ဝဝတၳာနံ အကၡာတံ 'အယံ ဖေႆာ၊ အယံ ေဝဒနာ၊ အယံ သညာ၊ အယံ ေစတနာ၊ ဣဒံ စိတၱ"'ႏၲိ။ "သု႒ဳ၊ ဘေႏၲ"တိ ရာဇာ အဗ႓ာႏုေမာဒီတိ။

အ႐ူပဓမၼဝဝတၳာနဒုကၠရပေဥႇာ ေသာဠသေမာ။

အ႐ူပဓမၼဝဝတၳာနဝေဂၢါ သတၱေမာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ေသာဠသ ပဥႇာ။

မိလိႏၵပဥႇပုစၧာဝိသဇၨနာ

ေထေရာ -၉၅ အာဟ "ဇာနာသိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸတိ ကာ ေဝလာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ဇာနာမိ 'သမၸတိ ပဌေမာ ယာေမာ အတိကၠေႏၲာ၊ မဇၩိေမာ ယာေမာ ပဝတၱတိ၊ ဥကၠာ ပဒီပီယႏၲိ၊ စတၱာရိ ပဋာကာနိ အာဏတၱာနိ ဂမိႆႏၲိ ဘ႑ေတာ ရာဇေဒယ်ာနီ"'တိ။

ေယာနကာ ဧဝမာဟံသု "ကေလႅာသိ၊ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိေတာ ေထေရာ"တိ။ "အာမ၊ ဘေဏ၊ ပ႑ိေတာ ေထေရာ၊ ဧဒိေသာ အာစရိေယာ ဘေဝယ် မာဒိေသာ စ အေႏၲဝါသီ၊ နစိရေႆဝ ပ႑ိေတာ ဓမၼံ အာဇာေနယ်ာ"တိ။ တႆ ပဥႇေဝယ်ာကရေဏန တုေ႒ာ ရာဇာ ေထရံ နာဂေသနံ သတသဟႆဂၣနေကန ကမၺေလန အစၧာေဒတြာ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဇၨတေဂၢ ေတ အ႒သတံ ဘတၱံ ပညေပမိ၊ ယံ ကိၪၥိ အေႏၲပုေရ ကပၸိယံ၊ ေတန စ ပဝါေရမီ"တိ အာဟ။ အလံ မဟာရာဇ ဇီဝါမီ"တိ။ "ဇာနာမိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇီဝသိ၊ အပိ စ အတၱာနၪၥ ရကၡ၊ မမၪၥ ရကၡာဟီ"တိ။ "ကထံ အတၱာနံ ရကၡသိ၊ 'နာဂေသေနာ မိလိႏၵံ ရာဇာနံ ပသာေဒတိ၊ န စ ကိၪၥိ အလဘီ'တိ ပရာပဝါေဒါ [မူကြဲ-ပရပၸဝါေဒါ (က၊)] အာဂေစၧယ်ာတိ၊ ဧဝံ အတၱာနံ ရကၡ။ ကထံ မမံ ရကၡသိ၊ 'မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပသေႏၷာ ပသႏၷာကာရံ န ကေရာတီ'တိ ပရာပဝါေဒါ အာဂေစၧယ်ာတိ၊ ဧဝံ မမံ ရကၡာဟီ"တိ။ "တထာ ေဟာတု၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ေသယ်ထာပိ၊ ဘေႏၲ၊ သီေဟာ မိဂရာဇာ သုဝဏၰပၪၨေရ ပကၡိေတၱာပိ ဗဟိမုေခါ ေယဝ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ အဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ကိၪၥာပိ အဂါရံ အဇၩာဝသာမိ ဗဟိမုေခါ ေယဝ ပန အစၧာမိ။ သေစ အဟံ၊ ဘေႏၲ၊ အဂါရသၼာ အနာဂါရိယံ ပဗၺေဇယ်ံ၊ န စိရံ ဇီေဝယ်ံ၊ ဗဟူ ေမ ပစၥတၳိကာ"တိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ မိလိႏၵႆ ရေညာ ပဥႇံ ဝိသေဇၨတြာ ဥ႒ာယာသနာ သံဃာရာမံ အဂမာသိ။ အစိရပကၠေႏၲ စ အာယသၼေႏၲ နာဂေသေန မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ "ကိ ံ မယာ ပုစၧိတံ၊ ကိ ံ ဘဒေႏၲန နာဂေသေနန ဝိသဇၨိတ"ႏၲိ? အထ ေခါ မိလိႏၵႆ ရေညာ ဧတဒေဟာသိ "သဗၺံ မယာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ ဘဒေႏၲန နာဂေသေနန သုဝိသဇၨိတ"ႏၲိ။ အာယသၼေတာပိ နာဂေသနႆ သံဃာရာမဂတႆ ဧတဒေဟာသိ "ကိ ံ မိလိေႏၵန -၉၆ ရညာ ပုစၧိတံ၊ ကိ ံ မယာ ဝိသဇၨိတ"ႏၲိ။ အထ ေခါ အာယသၼေတာ နာဂေသနႆ ဧတဒေဟာသိ "သဗၺံ မိလိေႏၵန ရညာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ မယာ သုဝိသဇၨိတ"ႏၲိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ နာဂေသေနာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ေယန မိလိႏၵႆ ရေညာ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ၊ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ အာယသၼႏၲံ နာဂေသနံ ဧတဒေဝါစ --

"မာ ေခါ ဘဒႏၲႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'နာဂေသေနာ မယာ ပဥႇံ ပုစၧိေတာ'တိ ေတေနဝ ေသာမနေႆန တံ ရတၱာဝေသသံ ဝီတိနာေမသီတိ န ေတ ဧဝံ ဒ႒ဗၺံ။ တႆ မယွံ၊ ဘေႏၲ၊ တံ ရတၱာဝေသသံ ဧတဒေဟာသိ 'ကိ ံ မယာ ပုစၧိတံ၊ ကိ ံ ဘဒေႏၲန ဝိသဇၨိတ'ႏၲိ၊ 'သဗၺံ မယာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ ဘဒေႏၲန သုဝိသဇၨိတ"'ႏၲိ။

ေထေရာပိ ဧဝမာဟ -- "မာ ေခါ မဟာရာဇႆ ဧဝံ အေဟာသိ 'မိလိႏၵႆ ရေညာ မယာ ပေဥႇာ ဝိသဇၨိေတာ'တိ ေတေနဝ ေသာမနေႆန တံ ရတၱာဝေသသံ ဝီတိနာေမသီတိ န ေတ ဧဝံ ဒ႒ဗၺံ။ တႆ မယွံ၊ မဟာရာဇ၊ တံ ရတၱာဝေသသံ ဧတဒေဟာသိ 'ကိ ံ မိလိေႏၵန ရညာ ပုစၧိတံ၊ ကိ ံ မယာ ဝိသဇၨိတ'ႏၲိ၊ 'သဗၺံ မိလိေႏၵန ရညာ သုပုစၧိတံ၊ သဗၺံ မယာ သုဝိသဇၨိတ"'ႏၲိ ဣတိဟ ေတ မဟာနာဂါ အညမညႆ သုဘာသိတံ သမႏုေမာဒိ ံသူတိ။

မိလိႏၵပဥႇပုစၧာဝိသဇၨနာ နိ႒ိတာ။

ေမ႑ကပဥႇာရမ႓ကထာ

အ႒မႏၲပရိဝဇၨနီယ႒ာနာနိ

ဘႆပၸဝါေဒါ -၉၇ [မူကြဲ-ဘႆပၸေဝဒီ (သီ၊ ပီ၊)] ေဝတ႑ီ၊ အတိဗုဒၶိ ဝိစကၡေဏာ။

မိလိေႏၵာ ဉာဏေဘဒါယ၊ နာဂေသနမုပါဂမိ။

ဝသေႏၲာ တႆ ဆာယာယ၊ ပရိပုစၧံ ပုနပၸဳနံ။

ပဘိႏၷဗုဒၶိ ဟုတြာန၊ ေသာပိ အာသိ တိေပဋေကာ။

နဝဂၤ ံ အႏုမဇၨေႏၲာ၊ ရတၱိဘာေဂ ရေဟာဂေတာ။

အဒၵကၡိ ေမ႑ေက ပေဥႇ၊ ဒုႏၷိေဝေဌ သနိဂၢေဟ။

"ပရိယာယဘာသိတံ အတၳိ၊ အတၳိ သႏၶာယဘာသိတံ။

သဘာဝဘာသိတံ အတၳိ၊ ဓမၼရာဇႆ သာသေန။

"ေတသမတၳံ အဝိညာယ၊ ေမ႑ေက ဇိနဘာသိေတ။

အနာဂတမွိ အဒၶါေန၊ ဝိဂၢေဟာ တတၳ ေဟႆတိ။

"ဟႏၵ ကထိ ံ ပသာေဒတြာ၊ ေဆဇၨာေပႆာမိ ေမ႑ေက။

တႆ နိဒၵိ႒မေဂၢန၊ နိဒၵိသိႆႏၲ်နာဂေတ"တိ။

အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပဘာတာယ ရတၱိယာ ဥဒၶေသၱ [မူကြဲ-ဥ႒ိေတ (သ်ာ)] ဥဂၢေတ (သီ၊ ပီ၊)] အ႐ုေဏ သီသံ ႏွတြာ သိရသိ အၪၨလိ ံ ပဂၢေဟတြာ အတီတာနာဂတပစၥဳပၸေႏၷ သမၼာသမၺဳေဒၶ အႏုႆရိတြာ အ႒ ဝတၱပဒါနိ သမာဒိယိ "ဣေတာ ေမ အနာဂတာနိ သတၱ ဒိဝသာနိ အ႒ ဂုေဏ သမာဒိယိတြာ တေပါ စရိတေဗၺာ ဘဝိႆတိ၊ ေသာဟံ စိဏၰတေပါ သမာေနာ အာစရိယံ အာရာေဓတြာ ေမ႑ေက ပေဥႇ ပုစၧိႆာမီ"တိ။ အထ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ပကတိဒုႆယုဂံ အပေနတြာ အာဘရဏာနိ စ ၾသမုၪၥိတြာ ကာသာဝံ နိဝါေသတြာ မု႑ကပဋိသီသကံ သီေသ ပဋိမုၪၥိတြာ မုနိဘာဝမုပဂႏ႖ာ အ႒ ဂုေဏ သမာဒိယိ "ဣမံ သတၱာဟံ မယာ န ရာဇေတၳာ အႏုသာသိတေဗၺာ၊ န ရာဂူပသဥႇိတံ စိတၱံ ဥပၸါေဒတဗၺံ၊ န ေဒါသူပသဥႇိတံ စိတၱံ ဥပၸါေဒတဗၺံ၊ န ေမာဟူပသဥႇိတံ စိတၱံ ဥပၸါေဒတဗၺံ၊ ဒါသကမၼကရေပါရိေသ ဇေနပိ နိဝါတဝုတၱိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ ကာယိကံ ဝါစသိကံ -၉၈ အႏုရကၡိတဗၺံ၊ ဆပိ အာယတနာနိ နိရဝေသသေတာ အႏုရကၡိတဗၺာနိ၊ ေမတၱာဘာဝနာယ မာနသံ ပကၡိပိတဗၺ"ႏၲိ။ ဣေမ အ႒ ဂုေဏ သမာဒိယိတြာ ေတေသြဝ အ႒သု ဂုေဏသု မာနသံ ပတိ႒ေပတြာ ဗဟိ အနိကၡမိတြာ သတၱာဟံ ဝီတိနာေမတြာ အ႒ေမ ဒိဝေသ ပဘာတာယ ရတၱိယာ ပေဂဝ ပါတရာသံ ကတြာ ၾသကၡိတၱစကၡဳ မိတဘာဏီ သုသဏိၭေတန ဣရိယာပေထန အဝိကၡိေတၱန စိေတၱန ဟေ႒န ဥဒေဂၢန ဝိပၸသေႏၷန ေထရံ နာဂေသနံ ဥပသကၤမိတြာ ေထရႆ ပါေဒ သိရသာ ဝႏၵိတြာ ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ဣဒမေဝါစ --

"အတၳိ ေမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာစိ အေတၳာ တုေမွဟိ သဒၶိ ံ မႏၲယိတေဗၺာ၊ န တတၳ အေညာ ေကာစိ တတိေယာ ဣစၧိတေဗၺာ၊ သုေည ၾသကာေသ ပဝိဝိေတၱ အရေည အ႒ဂၤုပါဂေတ သမဏသာ႐ုေပၸ။ တတၳ ေသာ ပေဥႇာ ပုစၧိတေဗၺာ ဘဝိႆတိ၊ တတၳ ေမ ဂုယွံ န ကာတဗၺံ န ရဟႆကံ၊ အရဟာမဟံ ရဟႆကံ သုဏိတုံ သုမႏၲေန ဥပဂေတ၊ ဥပမာယပိ ေသာ အေတၳာ ဥပပရိကၡိတေဗၺာ၊ ယထာ ကိ ံ ဝိယ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မဟာပထဝီ နိေကၡပံ အရဟတိ နိေကၡေပ ဥပဂေတ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟာမဟံ ရဟႆကံ သုဏိတုံ သုမႏၲေန ဥပဂေတ"တိ။ ဂ႐ုနာ သဟ ပဝိဝိတၱပဝနံ ပဝိသိတြာ ဣဒမေဝါစ -- "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဓ ပုရိေသန မႏၲယိတုကာေမန အ႒ ဌာနာနိ ပရိဝဇၨယိတဗၺာနိ ဘဝႏၲိ၊ န ေတသု ဌာေနသု ဝိညဴ ပုရိေသာ အတၳံ မေႏၲတိ၊ မႏၲိေတာပိ အေတၳာ ပရိပတတိ န သမ႓ဝတိ။ ကတမာနိ အ႒ ဌာနာနိ? ဝိသမ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ သဘယံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ အတိဝါတ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ ပဋိစၧႏၷ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ ေဒဝ႒ာနံ ပရိဝဇၨနီယံ၊ ပေႏၴာ ပရိဝဇၨနီေယာ၊ သဂၤါေမာ [မူကြဲ-သကၤေမာ (သီ၊ ပီ၊)] ပရိဝဇၨနီေယာ၊ ဥဒကတိတၳံ ပရိဝဇၨနီယံ။ ဣမာနိ အ႒ ဌာနာနိ ပရိဝဇၨနီယာနီ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ေကာ ေဒါေသာ ဝိသမ႒ာေန၊ သဘေယ၊ အတိဝါေတ၊ ပဋိစၧေႏၷ၊ ေဒဝ႒ာေန၊ ပေႏၴ၊ သဂၤါေမ၊ ဥဒကတိေတၳ"တိ? "ဝိသေမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မႏၲိေတာ အေတၳာ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ပဂၣရတိ န သမ႓ဝတိ၊ သဘေယ မေနာ သႏၲႆတိ၊ သႏၲႆိေတာ န သမၼာ အတၳံ သမႏုပႆတိ၊ အတိဝါေတ သေဒၵါ အဝိဘူေတာ ေဟာတိ၊ ပဋိစၧေႏၷ ဥပႆုတိ ံ တိ႒ႏၲိ၊ ေဒဝ႒ာေန -၉၉ မႏၲိေတာ အေတၳာ ဂ႐ုကံ ပရိဏမတိ၊ ပေႏၴ မႏၲိေတာ အေတၳာ တုေစၧာ ဘဝတိ၊ သဂၤါေမ စၪၥေလာ ဘဝတိ၊ ဥဒကတိေတၳ ပါကေဋာ ဘဝတိ။ ဘဝတီဟ --

"'ဝိသမံ သဘယံ အတိဝါေတာ၊ ပဋိစၧႏၷံ ေဒဝနိႆိတံ။

ပေႏၴာ စ သဂၤါေမာ တိတၳံ၊ အေ႒ေတ ပရိဝဇၨိယာ"'တိ။

အ႒ မႏၲနႆ ပရိဝဇၨနီယ႒ာနာနိ။

အ႒မႏၲဝိနာသကပုဂၢလာ

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ိေမ ပုဂၢလာ မႏၲိယမာနာ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒႏၲိ။ ကတေမ အ႒? ရာဂစရိေတာ ေဒါသစရိေတာ ေမာဟစရိေတာ မာနစရိေတာ လုေဒၶါ အလေသာ ဧကစိႏၲီ ဗာေလာတိ။ ဣေမ အ႒ ပုဂၢလာ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒႏၲီ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ေတသံ ေကာ ေဒါေသာ"တိ? "ရာဂစရိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဂဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ေဒါသစရိေတာ ေဒါသဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ေမာဟစရိေတာ ေမာဟဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ မာနစရိေတာ မာနဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ လုေဒၶါ ေလာဘဝေသန မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ အလေသာ အလသတာယ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ဧကစိႏၲီ ဧကစိႏၲိတာယ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ၊ ဗာေလာ ဗာလတာယ မႏၲိတံ အတၳံ ဗ်ာပါေဒတိ။ ဘဝတီဟ --

"'ရေတၱာ ဒုေ႒ာ စ မူေဠႇာ စ၊ မာနီ လုေဒၶါ တထာလေသာ။

ဧကစိႏၲီ စ ဗာေလာ စ၊ ဧေတ အတၳဝိနာသကာ"'တိ။

အ႒ မႏၲဝိနာသကပုဂၢလာ။

နဝဂုယွမႏၲဝိဓံသကံ

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နဝိေမ ပုဂၢလာ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရႏၲိ န ဓာေရႏၲိ။ ကတေမ နဝ? ရာဂစရိေတာ ေဒါသစရိေတာ ေမာဟစရိေတာ ဘီ႐ုေကာ အာမိသဂ႐ုေကာ ဣတၳီ ေသာေ႑ာ ပ႑ေကာ ဒါရေကာ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ေတသံ ေကာ ေဒါေသာ"တိ? "ရာဂစရိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ရာဂဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ေဒါသစရိေတာ၊ ဘေႏၲ -၁၀၀၊ ေဒါသဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ မူေဠႇာ ေမာဟဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ဘီ႐ုေကာ ဘယဝေသန မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ အာမိသဂ႐ုေကာ အာမိသေဟတု မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ဣတၳီ ပညာယ ဣတၱရတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ေသာ႑ိေကာ သုရာေလာလတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ပ႑ေကာ အေနကံသိကတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ၊ ဒါရေကာ စပလတာယ မႏၲိတံ ဂုယွံ ဝိဝရတိ န ဓာေရတိ။ ဘဝတီဟ --

"'ရေတၱာ ဒုေ႒ာ စ မူေဠႇာ စ၊ ဘီ႐ု အာမိသဂ႐ုေကာ [မူကြဲ-အာမိသစကၡဳေကာ (သီ၊ ပီ)]

ဣတၳီ ေသာေ႑ာ ပ႑ေကာ စ၊ နဝေမာ ဘဝတိ ဒါရေကာ။

"နေဝေတ ပုဂၢလာ ေလာေက၊ ဣတၱရာ စလိတာ စလာ။

ဧေတဟိ မႏၲိတံ ဂုယွံ၊ ခိပၸံ ဘဝတိ ပါကဋ"'ႏၲိ။

နဝ ဂုယွမႏၲဝိဓံသကာ ပုဂၢလာ။

အ႒ ပညာပဋိလာဘကာရဏံ

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အ႒ဟိ ကာရေဏဟိ ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ။ ကတေမဟိ အ႒ဟိ? ဝယပရိဏာေမန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ယသပရိဏာေမန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ပရိပုစၧာယ ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ တိတၳသံဝါေသန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ သာကစၧာယ ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ေသၷဟူပေသဝေနန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ၊ ပတိ႐ူပေဒသဝါေသန ဗုဒၶိ ပရိဏမတိ ပရိပါကံ ဂစၧတိ။ ဘဝတီဟ --

"'ဝေယန ယသပုစၧာဟိ၊ တိတၳဝါေသန ေယာနိေသာ။

သာကစၧာ ေသၷဟသံေသဝါ၊ ပတိ႐ူပဝေသန စ။

"ဧတာနိ အ႒ ဌာနာနိ၊ ဗုဒၶိဝိသဒကာရဏာ။

ေယသံ ဧတာနိ သေမ႓ာႏၲိ၊ ေတသံ ဗုဒၶိ ပဘိဇၨတီ"'တိ။

အ႒ ပညာပဋိလာဘကာရဏာနိ။

အာစရိယဂုဏံ

"ဘေႏၲ -၁၀၁ နာဂေသန၊ အယံ ဘူမိဘာေဂါ အ႒ မႏၲေဒါသဝိဝဇၨိေတာ၊ အဟၪၥ ေလာေက ပရေမာ မႏၲိသဟာေယာ [မူကြဲ-မႏၲသဟာေယာ (သီ)] ဂုယွမႏုရကၡီ စာဟံ ယာဝါဟံ ဇီဝိႆာမိ တာဝ ဂုယွမႏုရကၡိႆာမိ၊ အ႒ဟိ စ ေမ ကာရေဏဟိ ဗုဒၶိ ပရိဏာမံ ဂတာ၊ ဒုလႅေဘာ ဧတရဟိ မာဒိေသာ အေႏၲဝါသီ၊ သမၼာ ပဋိပေႏၷ အေႏၲဝါသိေက ေယ အာစရိယာနံ ပၪၥဝီသတိ အာစရိယဂုဏာ၊ ေတဟိ ဂုေဏဟိ အာစရိေယန သမၼာ ပဋိပဇၨိတဗၺံ။ ကတေမ ပၪၥဝီသတိ ဂုဏာ?

"ဣဓ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာစရိေယန အေႏၲဝါသိမွိ သတတံ သမိတံ အာရကၡာ ဥပ႒ေပတဗၺာ၊ အေသဝနေသဝနာ ဇာနိတဗၺာ၊ ပမတၱာပၸမတၱာ ဇာနိတဗၺာ၊ ေသယ်ဝကာေသာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ေဂလညံ ဇာနိတဗၺံ၊ ေဘာဇနႆ [မူကြဲ-ေဘာဇနီယံ (သ်ာ၊)] လဒၶါလဒၶံ ဇာနိတဗၺံ၊ ဝိေသေသာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ပတၱဂတံ သံဝိဘဇိတဗၺံ၊ အႆာသိတေဗၺာ 'မာ ဘာယိ၊ အေတၳာ ေတ အဘိကၠမတီ'တိ၊ 'ဣမိနာ ပုဂၢေလန ပဋိစရတီ'တိ [မူကြဲ-ပဋိစရာဟီတိ (က၊)] ပဋိစာေရာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ဂါေမ ပဋိစာေရာ ဇာနိတေဗၺာ၊ ဝိဟာေရ ပဋိစာေရာ ဇာနိတေဗၺာ၊ န ေတန ဟာေသာ ဒေဝါ ကာတေဗၺာ [မူကြဲ-န ေတန သဟ သလႅာေပါ ကာတေဗၺာ (သီ၊ ပီ)] ေတန သဟ အာလာေပါ ကာတေဗၺာ၊ ဆိဒၵံ ဒိသြာ အဓိဝါေသတဗၺံ၊ သကၠစၥကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ အခ႑ကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ အရဟႆကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ နိရဝေသသကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ 'ဇေနမိမံ [မူကြဲ-ဇာေနမိမံ (သ်ာ၊)] သိေပၸသူ'တိ ဇနကစိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ 'ကထံ အယံ န ပရိဟာေယယ်ာ'တိ ဝၯိစိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ 'ဗလဝံ ဣမံ ကေရာမိ သိကၡာဗေလနာ'တိ စိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ ေမတၱစိတၱံ ဥပ႒ေပတဗၺံ၊ အာပဒါသု န ဝိဇဟိတဗၺံ၊ ကရဏီေယ နပၸမဇၨိတဗၺံ၊ ခလိေတ ဓေမၼန ပဂၢေဟတေဗၺာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ပၪၥဝီသတိ အာစရိယႆ အာစရိယဂုဏာ၊ ေတဟိ ဂုေဏဟိ မယိ သမၼာ ပဋိပဇၨႆု၊ သံသေယာ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပၸေႏၷာ၊ အတၳိ ေမ႑ကပဥႇာ ဇိနဘာသိတာ၊ အနာဂေတ အဒၶါေန တတၳ ဝိဂၢေဟာ ဥပၸဇၨိႆတိ၊ အနာဂေတ စ အဒၶါေန ဒုလႅဘာ ဘဝိႆႏၲိ တုမွာဒိသာ ဗုဒၶိမေႏၲာ၊ ေတသု ေမ ပေဥႇသု စကၡဳံ ေဒဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂၢဟာယာ"တိ။

ဥပါသကဂုဏံ

ေထေရာ "သာဓူ"တိ သမၸဋိစၧိတြာ ဒသ ဥပါသကႆ ဥပါသကဂုေဏ ပရိဒီေပသိ။ "ဒသ ဣေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသကႆ ဥပါသကဂုဏာ။ ကတေမ ဒသ -၁၀၂၊ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသေကာ သံေဃန သမာနသုခဒုေကၡာ ေဟာတိ၊ ဓမၼာဓိပေတေယ်ာ ေဟာတိ၊ ယထာဗလံ သံဝိဘာဂရေတာ ေဟာတိ၊ ဇိနသာသနပရိဟာနိ ံ ဒိသြာ အဘိဝၯိယာ ဝါယမတိ။ သမၼာဒိ႒ိေကာ ေဟာတိ၊ အပဂတေကာတူဟလမဂၤလိေကာ ဇီဝိတေဟတုပိ န အညံ သတၳာရံ ဥဒၵိသတိ၊ ကာယိကဝါစသိကၪၥႆ ရကၡိတံ ေဟာတိ၊ သမဂၢါရာေမာ ေဟာတိ သမဂၢရေတာ၊ အႏုသူယေကာ ေဟာတိ၊ န စ ကုဟနဝေသန သာသေန စရတိ၊ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂေတာ ေဟာတိ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂေတာ ေဟာတိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂေတာ ေဟာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသ ဥပါသကႆ ဥပါသကဂုဏာ၊ ေတ သေဗၺ ဂုဏာ တယိ သံဝိဇၨႏၲိ၊ တံ ေတ ယုတၱံ ပတၱံ အႏုစၧဝိကံ ပတိ႐ူပံ ယံ တြံ ဇိနသာသနပရိဟာနိ ံ ဒိသြာ အဘိဝၯိ ံ ဣစၧသိ၊ ကေရာမိ ေတ ၾသကာသံ၊ ပုစၧ မံ တြံ ယထာသုခ"ႏၲိ။

ေမ႑ကပဥႇာရမ႓ကထာ နိ႒ိတာ။

၄။ ေမ႑ကပေဥႇာ

၁။ ဣဒၶိဗလဝေဂၢါ

၁။ ကတာဓိကာရသဖလပေဥႇာ

၁။ အထ -၁၀၃ ေခါ မိလိေႏၵာ ရာဇာ ကတာဝကာေသာ နိပစၥ ဂ႐ုေနာ ပါေဒ သိရသိ အၪၨလိ ံ ကတြာ ဧတဒေဝါစ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣေမ တိတၳိယာ ဧဝံ ဘဏႏၲိ [မူကြဲ-ဝေၪၥာ ဘဝတိ အဖေလာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] 'ယဒိ ဗုေဒၶါ ပူဇံ သာဒိယတိ၊ န ပရိနိဗၺဳေတာ ဗုေဒၶါ သံယုေတၱာ ေလာေကန အေႏၲာဘဝိေကာ ေလာကသၼိ ံ ေလာကသာဓာရေဏာ၊ တသၼာ တႆ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။ ယဒိ ပရိနိဗၺဳေတာ ဝိသံယုေတၱာ ေလာေကန နိႆေဋာ သဗၺဘေဝဟိ၊ တႆ ပူဇာ ႏုပၸဇၨတိ၊ ပရိနိဗၺဳေတာ န ကိၪၥိ သာဒိယတိ၊ အသာဒိယႏၲႆ ကေတာ အဓိကာေရာ ဝေၪၩာ ဘဝတိ အဖေလာ'တိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ဧေသာ ပေဥႇာ၊ ေနေသာ ဝိသေယာ အပၸတၱမာနသာနံ၊ မဟႏၲာနံ ေယေဝေသာ ဝိသေယာ၊ ဘိေႏၵတံ ဒိ႒ိဇာလံ ဧကံေသ ဌပယ၊ တေဝေသာ ပေဥႇာ အႏုပၸေတၱာ၊ အနာဂတာနံ ဇိနပုတၱာနံ စကၡဳံ ေဒဟိ ပရဝါဒနိဂၢဟာယာ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ပရိနိဗၺဳေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ၊ န စ ဘဂဝါ ပူဇံ သာဒိယတိ၊ ေဗာဓိမူေလ ေယဝ တထာဂတႆ သာဒိယနာ ပဟီနာ၊ ကိ ံ ပန အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺဳတႆ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --

"'ပူဇိယႏၲာ [မူကြဲ-ပူဇိတာ (သ်ာ၊)] အသမသမာ၊ သေဒဝမာႏုေသဟိ ေတ။

န သာဒိယႏၲိ သကၠာရံ၊ ဗုဒၶါနံ ဧသ ဓမၼတာ"'တိ။

ရာဇာ အာဟ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုေတၱာ ဝါ ပိတုေနာ ဝဏၰံ ဘာသတိ၊ ပိတာ ဝါ ပုတၱႆ ဝဏၰံ ဘာသတိ၊ န ေစတံ ကာရဏံ ပရဝါဒါနံ နိဂၢဟာယ၊ ပသာဒပၸကာသနံ နာေမတံ၊ ဣဃၤ ေမ တြံ တတၳ ကာရဏံ သမၼာ ျဗဴဟိ သကဝါဒႆ ပတိ႒ာပနာယ ဒိ႒ိဇာလဝိနိေဝဌနာယာ"တိ။

ေထေရာ အာဟ "ပရိနိဗၺဳေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ၊ န စ ဘဂဝါ ပူဇံ သာဒိယတိ၊ အသာဒိယႏၲေႆဝ တထာဂတႆ ေဒဝမႏုႆာ ဓာတုရတနံ ဝတၳဳံ ကရိတြာ တထာဂတႆ ဉာဏရတနာရမၼေဏန သမၼာပဋိပတၱိ ံ ေသဝႏၲာ တိေႆာ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ။

"ယထာ -၁၀၄၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ပဇၨလိတြာ နိဗၺာေယယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ သာဒိယတိ တိဏက႒ဳပါဒါန"ႏၲိ? "ဇလမာေနာပိ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာအဂၢိကၡေႏၶာ တိဏက႒ဳပါဒါနံ န သာဒိယတိ၊ ကိ ံ ပန နိဗၺဳေတာ ဥပသေႏၲာ အေစတေနာ သာဒိယတိ? "တသၼိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိကၡေႏၶ ဥပရေတ ဥပသေႏၲ ေလာေက အဂၢိ သုေညာ ေဟာတီ"တိ။ "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ က႒ံ အဂၢိႆ ဝတၳဳ ေဟာတိ ဥပါဒါနံ၊ ေယ ေကစိ မႏုႆာ အဂၢိကာမာ၊ ေတ အတၱေနာ ထာမဗလဝီရိေယန ပစၥတၱပုရိသကာေရန က႒ံ မႏၴယိတြာ [မူကြဲ-မဒၵိတြာ (က၊)] အဂၢိ ံ နိဗၺေတၱတြာ ေတန အဂၢိနာ အဂၢိကရဏီယာနိ ကမၼာနိ ကေရာႏၲီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တိတၳိယာနံ ဝစနံ မိစၧာ ဘဝတိ 'အသာဒိယႏၲႆ ကေတာ အဓိကာေရာ ဝေၪၩာ ဘဝတိ အဖေလာ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ပဇၨလိ၊ ဧဝေမဝ ဘဂဝါ ဒသသဟႆိယာ [မူကြဲ-ဒသသဟႆိမွိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ေလာကဓာတုယာ ဗုဒၶသိရိယာ ပဇၨလိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ပဇၨလိတြာ နိဗၺဳေတာ၊ ဧဝေမဝ ဘဂဝါ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ ဗုဒၶသိရိယာ ပဇၨလိတြာ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺဳေတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဗၺဳေတာ အဂၢိကၡေႏၶာ တိဏက႒ဳပါဒါနံ န သာဒိယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ ေလာကဟိတႆ သာဒိယနာ ပဟီနာ ဥပသႏၲာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ နိဗၺဳေတ အဂၢိကၡေႏၶ အႏုပါဒါေန အတၱေနာ ထာမဗလဝီရိေယန ပစၥတၱပုရိသကာေရန က႒ံ မႏၴယိတြာ အဂၢိ ံ နိဗၺေတၱတြာ ေတန အဂၢိနာ အဂၢိကရဏီယာနိ ကမၼာနိ ကေရာႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ ေဒဝမႏုႆာ တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ဓာတုရတနံ ဝတၳဳံ ကရိတြာ တထာဂတႆ ဉာဏရတနာရမၼေဏန သမၼာပဋိပတၱိ ံ ေသဝႏၲာ တိေႆာ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ေယန ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာဝါေတာ ဝါယိတြာ ဥပရေမယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရေတာ ဝါေတာ သာဒိယတိ ပုန နိဗၺတၱာပန"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဥပရတႆ ဝါတႆ အာေဘာေဂါ ဝါ -၁၀၅ မနသိကာေရာ ဝါ ပုန နိဗၺတၱာပနာယ"။ "ကိ ံ ကာရဏံ"? "အေစတနာ သာ ဝါေယာဓာတူ"တိ။ "အပိ ႏု တႆ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရတႆ ဝါတႆ ဝါေတာတိ သမညာ အပဂစၧတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ တာလဝဏၬဝိဓူပနာနိ ဝါတႆ ဥပၸတၱိယာ ပစၥယာ၊ ေယ ေကစိ မႏုႆာ ဥဏွာဘိတတၱာ ပရိဠာဟပရိပီဠိတာ၊ ေတ တာလဝေဏၬန ဝါ ဝိဓူပေနန ဝါ အတၱေနာ ထာမဗလဝီရိေယန ပစၥတၱပုရိသကာေရန တံ နိဗၺေတၱတြာ ေတန ဝါေတန ဥဏွံ နိဗၺာေပႏၲိ ပရိဠာဟံ ဝူပသေမႏၲီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တိတၳိယာနံ ဝစနံ မိစၧာ ဘဝတိ 'အသာဒိယႏၲႆ ကေတာ အဓိကာေရာ ဝေၪၩာ ဘဝတိ အဖေလာ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာဝါေတာ ဝါယိ၊ ဧဝေမဝ ဘဂဝါ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ သီတလမဓုရသႏၲသုခုမေမတၱာဝါေတန ဥပဝါယိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာဝါေတာ ဝါယိတြာ ဥပရေတာ၊ ဧဝေမဝ ဘဂဝါ သီတလမဓုရသႏၲသုခုမေမတၱာဝါေတန ဥပဝါယိတြာ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺဳေတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပရေတာ ဝါေတာ ပုန နိဗၺတၱာပနံ န သာဒိယတိ၊ ဧဝေမဝ ေလာကဟိတႆ သာဒိယနာ ပဟီနာ ဥပသႏၲာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေတ မႏုႆာ ဥဏွာဘိတတၱာ ပရိဠာဟပရိပီဠိတာ၊ ဧဝေမဝ ေဒဝမႏုႆာ တိဝိဓဂၢိသႏၲာပပရိဠာဟပရိပီဠိတာ။ ယထာ တာလဝဏၬဝိဓူပနာနိ ဝါတႆ နိဗၺတၱိယာ ပစၥယာ ေဟာႏၲိ၊ ဧဝေမဝ တထာဂတႆ ဓာတု စ ဉာဏရတနၪၥ ပစၥေယာ ေဟာတိ တိႆႏၷံ သမၸတၱီနံ ပဋိလာဘာယ။ ယထာ မႏုႆာ ဥဏွာဘိတတၱာ ပရိဠာဟပရိပီဠိတာ တာလဝေဏၬန ဝါ ဝိဓူပေနန ဝါ ဝါတံ နိဗၺေတၱတြာ ဥဏွံ နိဗၺာေပႏၲိ ပရိဠာဟံ ဝူပသေမႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေဒဝမႏုႆာ တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ဓာတုၪၥ ဉာဏရတနၪၥ ပူေဇတြာ ကုသလံ နိဗၺေတၱတြာ ေတန ကုသေလန တိဝိဓဂၢိသႏၲာပပရိဠာဟံ နိဗၺာေပႏၲိ ဝူပသေမႏၲိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂၢဟာယ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ေဘရိ ံ အာေကာေဋတြာ သဒၵံ နိဗၺေတၱယ်၊ ေယာ ေသာ ေဘရိသေဒၵါ ပုရိေသန နိဗၺတၱိေတာ၊ ေသာ သေဒၵါ အႏၲရဓာေယယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သေဒၵါ သာဒိယတိ ပုန နိဗၺတၱာပန"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အႏၲရဟိေတာ ေသာ သေဒၵါ၊ နတၳိ တႆ ပုန ဥပၸါဒါယ အာေဘာေဂါ -၁၀၆ ဝါ မနသိကာေရာ ဝါ၊ သကိ ံ နိဗၺေတၱ ေဘရိသေဒၵ အႏၲရဟိေတ ေသာ ေဘရိသေဒၵါ သမုစၧိေႏၷာ ေဟာတိ။ ေဘရီ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ပစၥေယာ ေဟာတိ သဒၵႆ နိဗၺတၱိယာ၊ အထ ပုရိေသာ ပစၥေယ သတိ အတၱေဇန ဝါယာေမန ေဘရိ ံ အေကာေဋတြာ သဒၵံ နိဗၺေတၱတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သီလသမာဓိပညာဝိမုတၱိဝိမုတၱိဉာဏဒႆနပရိဘာဝိတံ ဓာတုရတနၪၥ ဓမၼၪၥ ဝိနယၪၥ အႏုသိ႒ၪၥ [မူကြဲ-အႏုသတၳိၪၥ (သီ၊ ပီ၊)] သတၳာရံ ဌပယိတြာ သယံ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺဳေတာ၊ န စ ပရိနိဗၺဳေတ ဘဂဝတိ သမၸတၱိလာေဘာ ဥပစၧိေႏၷာ ေဟာတိ၊ ဘဝဒုကၡပဋိပီဠိတာ သတၱာ ဓာတုရတနၪၥ ဓမၼၪၥ ဝိနယၪၥ အႏုသိ႒ၪၥ ပစၥယံ ကရိတြာ သမၸတၱိကာမာ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘႏၲိ၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။

"ဒိ႒ေၪၥတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အနာဂတမဒၶါနံ။ ကထိတၪၥ ဘဏိတၪၥ အာစိကၡိတၪၥ 'သိယာ ေခါ ပနာနႏၵ၊ တုမွာကံ ဧဝမႆ အတီတသတၳဳကံ ပါဝစနံ နတၳိ ေနာ သတၳာတိ၊ န ေခါ ပေနတံ၊ အာနႏၵ၊ ဧဝံ ဒ႒ဗၺံ၊ ေယာ ေဝါ၊ အာနႏၵ၊ မယာ ဓေမၼာ စ ဝိနေယာ စ ေဒသိေတာ ပညေတၱာ၊ ေသာ ေဝါ မမစၥေယန သတၳာ'တိ။ ပရိနိဗၺဳတႆ တထာဂတႆ အသာဒိယႏၲႆ ကေတာ အဓိကာေရာ ဝေၪၩာ ဘဝတိ အဖေလာတိ၊ တံ ေတသံ တိတၳိယာနံ ဝစနံ မိစၧာ အဘူတံ ဝိတထံ အလိကံ ဝိ႐ုဒၶံ ဝိပရီတံ ဒုကၡဒါယကံ ဒုကၡဝိပါကံ အပါယဂမနီယႏၲိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ေယန ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။ သာဒိယတိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အယံ မဟာပထဝီ 'သဗၺဗီဇာနိ မယိ သံဝိ႐ုဟႏၲဴ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန တာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇာနိ အသာဒိယႏၲိယာ မဟာပထဝိယာ သံဝိ႐ုဟိတြာ ဒဠႇမူလဇဋာပတိ႒ိတာ ခႏၶသာရသာခါပရိဝိတၳိဏၰာ ပုပၹဖလဓရာ ေဟာႏၲီ"တိ? "အသာဒိယႏၲီပိ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာပထဝီ ေတသံ ဗီဇာနံ ဝတၳဳံ ေဟာတိ ပစၥယံ ေဒတိ ဝိ႐ုဟနာယ၊ တာနိ ဗီဇာနိ တံ ဝတၳဳံ နိႆာယ ေတန ပစၥေယန သံဝိ႐ုဟိတြာ ဒဠႇမူလဇဋာပတိ႒ိတာ ခႏၶသာရသာခါပရိဝိတၳိဏၰာ ပုပၹဖလဓရာ ေဟာႏၲီ"တိ။ "ေတန -၁၀၇ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တိတၳိယာ သေက ဝါေဒ န႒ာ ေဟာႏၲိ ဟတာ ဝိ႐ုဒၶါ၊ သေစ ေတ ဘဏႏၲိ 'အသာဒိယႏၲႆ ကေတာ အဓိကာေရာ ဝေၪၩာ ဘဝတိ အဖေလာ' တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ၊ ဧဝံ တထာဂေတာ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ န ကိၪၥိ သာဒိယတိ၊ ဧဝံ တထာဂေတာ န ကိၪၥိ သာဒိယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တာနိ ဗီဇာနိ ပထဝိ ံ နိႆာယ သံဝိ႐ုဟိတြာ ဒဠႇမူလဇဋာပတိ႒ိတာ ခႏၶသာရသာခါပရိဝိတၳိဏၰာ ပုပၹဖလဓရာ ေဟာႏၲိ၊ ဧဝံ ေဒဝမႏုႆာ တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ဓာတုၪၥ ဉာဏရတနၪၥ နိႆာယ ဒဠႇကုသလမူလပတိ႒ိတာ သမာဓိကၡႏၶဓမၼသာရသီလသာခါပရိဝိတၳိဏၰာ ဝိမုတၱိပုပၹသာမညဖလဓရာ ေဟာႏၲိ၊ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ေယန ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။ သာဒိယႏၲိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမ ၾသ႒ာ ေဂါဏာ ဂျဒဘာ အဇာ ပသူ မႏုႆာ အေႏၲာကုစၧိသၼိ ံ ကိမိကုလာနံ သမ႓ဝ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ကိမေယာ ေတသံ အသာဒိယႏၲာနံ အေႏၲာကုစၧိသၼိ ံ သမ႓ဝိတြာ ဗဟုပုတၱနတၱာ ေဝပုလႅတံ ပါပုဏႏၲီ"တိ? "ပါပႆ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼႆ ဗလဝတာယ အသာဒိယႏၲာနံ ေယဝ ေတသံ သတၱာနံ အေႏၲာကုစၧိသၼိ ံ ကိမေယာ သမ႓ဝိတြာ ဗဟုပုတၱနတၱာ ေဝပုလႅတံ ပါပုဏႏၲီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ဓာတုႆ စ ဉာဏာရမၼဏႆ စ ဗလဝတာယ တထာဂေတ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ ေယန ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။ သာဒိယႏၲိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမ မႏုႆာ ဣေမ အ႒နဝုတိ ေရာဂါ ကာေယ နိဗၺတၱႏၲဴ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ကိႆ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေရာဂါ အသာဒိယႏၲာနံ ကာေယ နိပတႏၲီ"တိ? "ပုေဗၺ ကေတန၊ ဘေႏၲ၊ ဒုစၥရိေတနာ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺ ကတံ အကုသလံ ဣဓ -၁၀၈ ေဝဒနီယံ ေဟာတိ၊ ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺ ကတမၸိ ဣဓ ကတမၸိ ကုသလာကုသလံ ကမၼံ အဝၪၩံ ဘဝတိ သဖလႏၲိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ နႏၵေကာ နာမ ယေကၡာ ေထရံ သာရိပုတၱံ အာသာဒယိတြာ ပထဝိ ံ ပဝိေ႒ာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ၊ ေလာေက ပါကေဋာ ဧေသာ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ သာဒိယိ နႏၵကႆ ယကၡႆ မဟာပထဝိဂိလန"ႏၲိ [မူကြဲ-ပဝတၱမာေနပိ (သ်ာ)] "ဥဗၺတၱိယေႏၲပိ၊ ဘေႏၲ၊ သေဒဝေက ေလာေက ပတမာေနပိ ဆမာယံ စႏၵိမသူရိေယ ဝိကိရေႏၲပိ သိေန႐ုပဗၺတရာေဇ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ န ပရႆ ဒုကၡံ သာဒိေယယ်။ တံ ကိႆ ေဟတု? ေယန ေဟတုနာ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ ကုေဇၩယ် ဝါ ဒုေႆယ် ဝါ၊ ေသာ ေဟတု ေထရႆ သာရိပုတၱႆ သမူဟေတာ သမုစၧိေႏၷာ၊ ေဟတုေနာ သမုဂၣါတိတတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ ဇီဝိတဟာရေကပိ ေကာပံ န ကေရယ်ာ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရာ သာရိပုေတၱာ နႏၵကႆ ယကၡႆ ပထဝိဂိလနံ န သာဒိယိ၊ ကိႆ ပန နႏၵေကာ ယေကၡာ ပထဝိ ံ ပဝိေ႒ာ"တိ? "အကုသလႆ၊ ဘေႏၲ၊ ကမၼႆ ဗလဝတာယာ"တိ။ "ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလႆ ကမၼႆ ဗလဝတာယ နႏၵေကာ ယေကၡာ ပထဝိ ံ ပဝိေ႒ာ၊ အသာဒိယႏၲႆာပိ ကေတာ အပရာေဓါ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ။ ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလႆပိ ကမၼႆ ဗလဝတာယ အသာဒိယႏၲႆ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။ ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာတိ။

"ကတိ ႏု ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ၊ ေယ ဧတရဟိ မဟာပထဝိ ံ ပဝိ႒ာ၊ အတၳိ ေတ တတၳ သဝဏ"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တီ"တိ။ "ဣဃၤ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ သာေဝဟီ"တိ? "စိၪၥမာဏဝိကာ၊ ဘေႏၲ၊ သုပၸဗုေဒၶါ စ သေကၠာ၊ ေဒဝဒေတၱာ စ ေထေရာ၊ နႏၵေကာ စ ယေကၡာ၊ နေႏၵာ စ မာဏဝေကာတိ။ သုတေမတံ၊ ဘေႏၲ၊ ဣေမ ပၪၥ ဇနာ မဟာပထဝိ ံ ပဝိ႒ာ"တိ။ "ကိသၼိ ံ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ အပရဒၶါ"တိ? "ဘဂဝတိ စ၊ ဘေႏၲ၊ သာဝေကသု စာ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ -၁၀၉၊ ဘဂဝါ ဝါ သာဝကာ ဝါ သာဒိယိ ံသု ဣေမသံ မဟာပထဝိပဝိသန"ႏၲိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ပရိနိဗၺဳတႆ အသာဒိယႏၲေႆဝ ကေတာ အဓိကာေရာ အဝေၪၩာ ဘဝတိ သဖေလာ"တိ။ "သုဝိညာပိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ ဂမ႓ီေရာ ဥတၱာနီကေတာ၊ ဂုယွံ ဝိဒံသိတံ၊ ဂဏိၭ ဘိေႏၷာ၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ န႒ာ ပရဝါဒါ၊ ဘဂၢါ ကုဒိ႒ီ၊ နိပၸဘာ ဇာတာ ကုတိတၳိယာ၊ တြံ ဂဏီဝရပဝရမာသဇၨာ"တိ။

ကတာဓိကာရသဖလပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ သဗၺညဳဘာဝပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ သဗၺညဴ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဴ၊ န စ ဘဂဝေတာ သတတံ သမိတံ ဉာဏဒႆနံ ပစၥဳပ႒ိတံ၊ အာဝဇၨနပဋိဗဒၶံ ဘဂဝေတာ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အာဝဇၨိတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ အသဗၺညဴတိ။ ယဒိ တႆ ပရိေယသနာယ သဗၺညဳတဉာဏံ ေဟာတီ"တိ။ "ဝါဟသတံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝီဟီနံ အၯစူဠၪၥ ဝါဟာ ဝီဟိသတၱမၺဏာနိ ေဒြ စ တုမၺာ ဧကစၧရာကၡေဏ ပဝတၱစိတၱႆ ဧတၱကာ ဝီဟီ လကၡံ ဌပီယမာနာ [မူကြဲ-ဌပီယမာေန (သီ၊ ပီ၊)] ပရိကၡယံ ပရိယာဒါနံ ဂေစၧယ်ဳံ?

"တႀတိေမ သတၱဝိဓာ စိတၱာ ပဝတၱႏၲိ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သရာဂါ သေဒါသာ သေမာဟာ သကိေလသာ အဘာဝိတကာယာ အဘာဝိတသီလာ အဘာဝိတစိတၱာ အဘာဝိတပညာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? အဘာဝိတတၱာ စိတၱႆ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠႆ ဝိတတႆ ဝိသာလႆ ဝိတၳိဏၰႆ သံသိဗၺိတဝိသိဗၺိတႆ သာခါဇဋာဇဋိတႆ အာကၯိယႏၲႆ ဂ႐ုကံ ေဟာတိ အာဂမနံ ဒႏၶံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? သံသိဗၺိတဝိသိဗၺိတတၱာ သာခါနံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သရာဂါ သေဒါသာ သေမာဟာ သကိေလသာ အဘာဝိတကာယာ အဘာဝိတသီလာ အဘာဝိတစိတၱာ အဘာဝိတပညာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? သံသိဗၺိတဝိသိဗၺိတတၱာ ကိေလေသဟိ၊ ဣဒံ ပဌမံ စိတၱံ။

"တႀတိဒံ ဒုတိယံ စိတၱံ ဝိဘတၱမာပဇၨတိ -- ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာတာပႏၷာ ပိဟိတာပါယာ ဒိ႒ိပၸတၱာ ဝိညာတသတၳဳသာသနာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ တီသု -၁၁၀ ဌာေနသု လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ။ ဥပရိဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? တီသု ဌာေနသု စိတၱႆ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ ကိေလသာနံ အပၸဟီနတၱာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠႆ တိပဗၺဂဏိၭပရိသုဒၶႆ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတႆ အာကၯိယႏၲႆ ယာဝ တိပဗၺံ တာဝ လဟုကံ ဧတိ၊ တေတာ ဥပရိ ထဒၶံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ေဟ႒ာ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတတၱာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ေသာတာပႏၷာ ပိဟိတာပါယာ ဒိ႒ိပၸတၱာ ဝိညာတသတၳဳသာသနာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ တီသု ဌာေနသု လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? တီသု ဌာေနသု စိတၱႆ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ ကိေလသာနံ အပၸဟီနတၱာ၊ ဣဒံ ဒုတိယံ စိတၱံ။

"တႀတိဒံ တတိယံ စိတၱံ ဝိဘတၱမာပဇၨတိ -- ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သကဒါဂါမိေနာ၊ ေယသံ ရာဂေဒါသေမာဟာ တႏုဘူတာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ ပၪၥသု ဌာေနသု လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပၪၥသု ဌာေနသု စိတၱႆ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ ကိေလသာနံ အပၸဟီနတၱာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠႆ ပၪၥပဗၺဂဏိၭပရိသုဒၶႆ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတႆ အာကၯိယႏၲႆ ယာဝ ပၪၥပဗၺံ တာဝ လဟုကံ ဧတိ၊ တေတာ ဥပရိ ထဒၶံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ေဟ႒ာ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတတၱာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သကဒါဂါမိေနာ၊ ေယသံ ရာဂေဒါသေမာဟာ တႏုဘူတာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ ပၪၥသု ဌာေနသု လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပၪၥသု ဌာေနသု စိတၱႆ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ ကိေလသာနံ အပၸဟီနတၱာ၊ ဣဒံ တတိယံ စိတၱံ။

"တႀတိဒံ စတုတၳံ စိတၱံ ဝိဘတၱမာပဇၨတိ -- ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ အနာဂါမိေနာ၊ ေယသံ ပေၪၥာရမ႓ာဂိယာနိ သေညာဇနာနိ ပဟီနာနိ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ ဒသသု ဌာေနသု လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ဒသသု ဌာေနသု စိတၱႆ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ ကိေလသာနံ အပၸဟီနတၱာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠႆ ဒသပဗၺဂဏိၭပရိသုဒၶႆ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတႆ အာကၯိယႏၲႆ ယာဝ ဒသပဗၺံ တာဝ လဟုကံ ဧတိ၊ တေတာ ဥပရိ ထဒၶံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ေဟ႒ာ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ သာခါဇဋာဇဋိတတၱာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ အနာဂါမိေနာ၊ ေယသံ ပေၪၥာရမ႓ာဂိယာနိ သေညာဇနာနိ ပဟီနာနိ၊ ေတသံ တံ -၁၁၁ စိတၱံ ဒသသု ဌာေနသု လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ဥပရိဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ဒသသု ဌာေနသု စိတၱႆ ပရိသုဒၶတၱာ ဥပရိ ကိေလသာနံ အပၸဟီနတၱာ၊ ဣဒံ စတုတၳံ စိတၱံ။

"တႀတိဒံ ပၪၥမံ စိတၱံ ဝိဘတၱမာပဇၨတိ -- ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟေႏၲာ ခီဏာသဝါ ေဓါတမလာ ဝႏၲကိေလသာ ဝုသိတဝေႏၲာ ကတကရဏီယာ ၾသဟိတဘာရာ အႏုပၸတၱသဒတၳာ ပရိကၡီဏဘဝသေညာဇနာ ပတၱပဋိသမ႓ိဒါ သာဝကဘူမီသု ပရိသုဒၶါ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ သာဝကဝိသေယ လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ပေစၥကဗုဒၶဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပရိသုဒၶတၱာ သာဝကဝိသေယ၊ အပရိသုဒၶတၱာ ပေစၥကဗုဒၶဝိသေယ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသနာဠႆ သဗၺပဗၺဂဏိၭပရိသုဒၶႆ အာကၯိယႏၲႆ လဟုကံ ေဟာတိ အာဂမနံ အဒႏၶံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? သဗၺပဗၺဂဏိၭပရိသုဒၶတၱာ အဂဟနတၱာ ဝံသႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ အရဟေႏၲာ ခီဏာသဝါ ေဓါတမလာ ဝႏၲကိေလသာ ဝုသိတဝေႏၲာ ကတကရဏီယာ ၾသဟိတဘာရာ အႏုပၸတၱသဒတၳာ ပရိကၡီဏဘဝသေညာဇနာ ပတၱပဋိသမ႓ိဒါ သာဝကဘူမီသု ပရိသုဒၶါ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ သာဝကဝိသေယ လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ ပေစၥကဗုဒၶဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပရိသုဒၶတၱာ သာဝကဝိသေယ၊ အပရိသုဒၶတၱာ ပေစၥကဗုဒၶဝိသေယ၊ ဣဒံ ပၪၥမံ စိတၱံ။

"တႀတိဒံ ဆ႒ံ စိတၱံ ဝိဘတၱမာပဇၨတိ -- ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ပေစၥကဗုဒၶါ သယမ႓ဳေနာ အနာစရိယကာ ဧကစာရိေနာ ခဂၢဝိသာဏကပၸါ သကဝိသေယ ပရိသုဒၶဝိမလစိတၱာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ သကဝိသေယ လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ သဗၺညဳဗုဒၶဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပရိသုဒၶတၱာ သကဝိသေယ မဟႏၲတၱာ သဗၺညဳဗုဒၶဝိသယႆ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ သကဝိသယံ ပရိတၱံ နဒိ ံ ရတၱိမၸိ ဒိဝါပိ ယဒိစၧက အစၧမ႓ိေတာ ၾသတေရယ်၊ အထ ပရေတာ မဟာသမုဒၵံ ဂမ႓ီရံ ဝိတၳတံ အဂါဓမပါရံ ဒိသြာ ဘာေယယ်၊ ဒႏၶာေယယ် န ဝိသေဟယ် ၾသတရိတုံ။ ကိ ံ ကာရဏာ? တိဏၰတၱာ [မူကြဲ-စိဏၰတၱာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] သကဝိသယႆ၊ မဟႏၲတၱာ စ မဟာသမုဒၵႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ ပေစၥကဗုဒၶါ သယမ႓ဳေနာ အနာစရိယကာ ဧကစာရိေနာ ခဂၢဝိသာဏကပၸါ သကဝိသေယ ပရိသုဒၶဝိမလစိတၱာ၊ ေတသံ -၁၁၂ တံ စိတၱံ သကဝိသေယ လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ၊ သဗၺညဳဗုဒၶဘူမီသု ဂ႐ုကံ ဥပၸဇၨတိ ဒႏၶံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ပရိသုဒၶတၱာ သကဝိသေယ မဟႏၲတၱာ သဗၺညဳဗုဒၶဝိသယႆ၊ ဣဒံ ဆ႒ံ စိတၱံ။

"တႀတိဒံ သတၱမံ စိတၱံ ဝိဘတၱမာပဇၨတိ -- ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သမၼာသမၺဳဒၶါ သဗၺညဳေနာ ဒသဗလဓရာ စတုေဝသာရဇၨဝိသာရဒါ အ႒ာရသဟိ ဗုဒၶဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတာ အနႏၲဇိနာ အနာဝရဏဉာဏာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ သဗၺတၳ လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? သဗၺတၳ ပရိသုဒၶတၱာ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နာရာစႆ သုေဓါတႆ ဝိမလႆ နိဂၢဏိၭႆ သုခုမဓာရႆ အဇိမွႆ အဝကၤႆ အကုဋိလႆ ဒဠႇစာပသမာ႐ူဠႇႆ ေခါမသုခုေမ ဝါ ကပၸါသသုခုေမ ဝါ ကမၺလသုခုေမ ဝါ ဗလဝနိပါတိတႆ ဒႏၶာယိတတၱံ ဝါ လဂၢနံ ဝါ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ "ကိ ံ ကာရဏာ"? "သုခုမတၱာ ဝတၳာနံ သုေဓါတတၱာ နာရာစႆ နိပါတႆ စ ဗလဝတၱာ"တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ သမၼာသမၺဳဒၶါ သဗၺညဳေနာ ဒသဗလဓရာ စတုေဝသာရဇၨဝိသာရဒါ အ႒ာရသဟိ ဗုဒၶဓေမၼဟိ သမႏၷာဂတာ အနႏၲဇိနာ အနာဝရဏဉာဏာ၊ ေတသံ တံ စိတၱံ သဗၺတၳ လဟုကံ ဥပၸဇၨတိ လဟုကံ ပဝတၱတိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? သဗၺတၳ ပရိသုဒၶတၱာ၊ ဣဒံ သတၱမံ စိတၱံ။

"တၾတ၊ မဟာရာဇ၊ ယဒိဒံ သဗၺညဳဗုဒၶါနံ စိတၱံ၊ တံ ဆႏၷမၸိ စိတၱာနံ ဂဏနံ အတိကၠမိတြာ အသေခ်ၤေယ်န ဂုေဏန ပရိသုဒၶၪၥ လဟုကၪၥ။ ယသၼာ စ ဘဂဝေတာ စိတၱံ ပရိသုဒၶၪၥ လဟုကၪၥ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ယမကပါဋိဟီရံ ဒေႆတိ။ ယမကပါဋိဟီေရ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာတဗၺံ ဗုဒၶါနံ ဘဂဝႏၲာနံ စိတၱံ ဧဝံ လဟုပရိဝတၱႏၲိ၊ န တတၳ သကၠာ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ ဝတၱဳံ၊ ေတပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋိဟီရာ သဗၺညဳဗုဒၶါနံ စိတၱံ ဥပါဒါယ ဂဏနမၸိ သခၤမၸိ ကလမၸိ ကလဘာဂမၸိ န ဥေပႏၲိ၊ အာဝဇၨနပဋိဗဒၶံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ အာဝေဇၨတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဟေတၳ ဌပိတံ ယံ ကိၪၥိ ဒုတိေယ ဟေတၳ ဌေပယ် ဝိဝေဋန မုေခန ဝါစံ နိစၧာေရယ်၊ မုခဂတံ ေဘာဇနံ ဂိေလယ်၊ ဥမၼီေလတြာ ဝါ နိမီေလယ်၊ နိမီေလတြာ ဝါ ဥမၼီေလယ်၊ သမိၪၨိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာေရယ်၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိေၪၨယ်၊ စိရတရံ ဧတံ၊ မဟာရာဇ၊ လဟုတရံ ဘဂဝေတာ သဗၺညဳတဉာဏံ၊ လဟုတရံ အာဝဇၨနံ၊ အာဝေဇၨတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတိ၊ အာဝဇၨနဝိကလမတၱေကန န တာဝတာ ဗုဒၶါ ဘဂဝေႏၲာ အသဗၺညဳေနာ နာမ ေဟာႏၲီ"တိ။

"အာဝဇၨနမၸိ -၁၁၃၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပရိေယသနာယ ကာတဗၺံ၊ ဣဃၤ မံ တတၳ ကာရေဏန သညာေပဟီ"တိ။ "ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသႆ အၯႆ မဟဒၶနႆ မဟာေဘာဂႆ ပဟူတဇာတ႐ူပရဇတႆ ပဟူတဝိတၱဴပကရဏႆ ပဟူတဓနဓညႆ သာလိဝီဟိယဝတ႑ဳလတိလမုဂၢမာသပုဗၺဏၰာပရဏၰသပၸိေတလနဝနီတခီရဒဓိမဓုဂုဠဖာဏိတာ စ ခေဠာပိကုမ႓ိပီဌရေကာ႒ဘာဇနဂတာ ဘေဝယ်ဳံ၊ တႆ စ ပုရိသႆ ပါဟုနေကာ အာဂေစၧယ် ဘတၱာရေဟာ ဘတၱာဘိကခႌ၊ တႆ စ ေဂေဟ ယံ ရႏၶံ ေဘာဇနံ၊ တံ ပရိနိ႒ိတံ ဘေဝယ်၊ ကုမ႓ိေတာ တ႑ဳေလ နီဟရိတြာ ေဘာဇနံ ရေႏၶယ်၊ အပိ စ ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ေဘာဇနေဝကလႅမတၱေကန အဓေနာ နာမ ကပေဏာ နာမ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ စကၠဝတၱိရေညာ ဃေရပိ၊ ဘေႏၲ၊ အကာေလ ေဘာဇနေဝကလႅံ ေဟာတိ၊ ကိ ံ ပန ဂဟပတိကႆာ"တိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ အာဝဇၨနဝိကလမတၱကံ သဗၺညဳတဉာဏံ အာဝေဇၨတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ အႆ ဖလိေတာ ၾသဏတဝိနေတာ ပိ႑ိဘာရဘရိေတာ၊ န ကိၪၥိ တတၳ ပတိတံ ဖလံ ဘေဝယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ တာဝတေကန ပတိတဖလေဝကလႅမတၱေကန အဖေလာ နာမ ဘေဝယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ပတနပဋိဗဒၶါနိ တာနိ ႐ုကၡဖလာနိ၊ ပတိေတ ယဒိစၧကံ လဘတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ အာဝဇၨနပဋိဗဒၶံ သဗၺညဳတဉာဏံ အာဝေဇၨတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာဝေဇၨတြာ အာဝေဇၨတြာ ဗုေဒၶါ ယဒိစၧကံ ဇာနာတီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အာဝေဇၨတြာ အာဝေဇၨတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတီ"တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱီ ရာဇာ ယဒါ စကၠရတနံ သရတိ 'ဥေပတု ေမ စကၠရတန'ႏၲိ၊ သရိေတ စကၠရတနံ ဥေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အာဝေဇၨတြာ အာဝေဇၨတြာ ယဒိစၧကံ ဇာနာတီ"တိ။ "ဒဠႇံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ၊ ဗုေဒၶါ သဗၺညဴ၊ သမၸဋိစၧာမ ဗုေဒၶါ သဗၺညဴ"တိ။

ဗုဒၶသဗၺညဳဘာဝပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ေဒဝဒတၱပဗၺဇၨပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒဝဒေတၱာ ေကန ပဗၺာဇိေတာ"တိ? "ဆ ယိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိယကုမာရာ ဘဒၵိေယာ စ အႏု႐ုေဒၶါ စ အာနေႏၵာ စ ဘဂု စ ကိမိေလာ -၁၁၄ [မူကြဲ-ကိမၺိေလာ (သီ၊ ပီ၊) မ၊ နိ၊ ၂။၁၆၆ ပႆိတဗၺံ] စ ေဒဝဒေတၱာ စ ဥပါလိကပၸေကာ သတၱေမာ အဘိသမၺဳေဒၶ သတၳရိ သက်ကုလာနႏၵဇနေန ဘဂဝႏၲံ အႏုပဗၺဇႏၲာ နိကၡမိ ံသု၊ ေတ ဘဂဝါ ပဗၺာေဇသီ"တိ။ "နႏု၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝဒေတၱန ပဗၺဇိတြာ သံေဃာ ဘိေႏၷာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒေတၱန ပဗၺဇိတြာ သံေဃာ ဘိေႏၷာ၊ န ဂိဟီ သံဃံ ဘိႏၵတိ၊ န ဘိကၡဳနီ၊ န သိကၡမာနာ၊ န သာမေဏေရာ၊ န သာမေဏရီ သံဃံ ဘိႏၵတိ၊ ဘိကၡဳ ပကတေတၱာ သမာနသံဝါသေကာ သမာနသီမာယံ ဌိေတာ သံဃံ ဘိႏၵတီတိ။ သံဃေဘဒေကာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုဂၢေလာ ကိ ံ ကမၼံ ဖုသတီ"တိ? "ကပၸ႒ိတိကံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼံ ဖုသတီ"တိ။

"ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ဇာနာတိ 'ေဒဝဒေတၱာ ပဗၺဇိတြာ သံဃံ ဘိႏၵိႆတိ၊ သံဃံ ဘိႏၵိတြာ ကပၸံ နိရေယ ပစၥိႆတီ"'တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဇာနာတိ 'ေဒဝဒေတၱာ ပဗၺဇိတြာ သံဃံ ဘိႏၵိႆတိ၊ သံဃံ ဘိႏၵိတြာ ကပၸံ နိရေယ ပစၥိႆတီ"'တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ဇာနာတိ 'ေဒဝဒေတၱာ ပဗၺဇိတြာ သံဃံ ဘိႏၵိႆတိ၊ သံဃံ ဘိႏၵိတြာ ကပၸံ နိရေယ ပစၥိႆတီ'တိ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ကာ႐ုဏိေကာ အႏုကမၸေကာ ဟိေတသီ သဗၺသတၱာနံ အဟိတံ အပေနတြာ ဟိတမုပဒဟတီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တံ အဇာနိတြာ ပဗၺာေဇသိ၊ ေတန ဟိ ဗုေဒၶါ အသဗၺညဴတိ၊ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ဝိဇေဋဟိ ဧတံ မဟာဇဋံ၊ ဘိႏၵ ပရာပဝါဒံ၊ အနာဂေတ အဒၶါေန တယာ သဒိသာ ဗုဒၶိမေႏၲာ ဘိကၡဴ ဒုလႅဘာ ဘဝိႆႏၲိ၊ ဧတၳ တဝ ဗလံ ပကာေသဟီ"တိ။

"ကာ႐ုဏိေကာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဴ စ၊ ကာ႐ုေညန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺညဳတဉာေဏန ေဒဝဒတၱႆ ဂတိ ံ ၾသေလာေကေႏၲာ အဒၵသ ေဒဝဒတၱံ အာပါယိကံ ကမၼံ [မူကြဲ-အပရာပရိယကမၼံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] အာယူဟိတြာ အေနကာနိ ကပၸေကာဋိသတသဟႆာနိ နိရေယန နိရယံ ဝိနိပါေတန ဝိနိပါတံ ဂစၧႏၲံ၊ တံ ဘဂဝါ သဗၺညဳတဉာေဏန ဇာနိတြာ ဣမႆ အပရိယႏၲကတံ ကမၼံ မမ သာသေန ပဗၺဇိတႆ ပရိယႏၲကတံ ဘဝိႆတိ၊ ပုရိမံ ဥပါဒါယ ပရိယႏၲကတံ ဒုကၡံ ဘဝိႆတိ၊ အပဗၺဇိေတာပိ အယံ ေမာဃပုရိေသာ ကပၸ႒ိယေမဝ ကမၼံ အာယူဟိႆတီတိ ကာ႐ုေညန ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသီ"တိ။

"ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုေဒၶါ ဝဓိတြာ ေတေလန မေကၡတိ၊ ပပါေတ ပါေတတြာ ဟတၳံ ေဒတိ၊ မာေရတြာ ဇီဝိတံ ပရိေယသတိ၊ ယံ ေသာ ပဌမံ ဒုကၡံ -၁၁၅ ဒတြာ ပစၧာ သုခံ ဥပဒဟတီ"တိ? "ဝေဓတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သတၱာနံ ဟိတဝေသန၊ ပါေတတိပိ သတၱာနံ ဟိတဝေသန၊ မာေရတိပိ သတၱာနံ ဟိတဝေသန၊ ဝဓိတြာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ၊ ပါေတတြာပိ သတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ၊ မာေရတြာပိ သတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာပိတေရာ နာမ ဝဓိတြာပိ ပါတယိတြာပိ ပုတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဝေဓတိပိ သတၱာနံ ဟိတဝေသန၊ ပါေတတိပိ သတၱာနံ ဟိတဝေသန၊ မာေရတိပိ သတၱာနံ ဟိတဝေသန၊ ဝဓိတြာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ၊ ပါေတတြာပိ သတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ၊ မာေရတြာပိ သတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ၊ ေယန ေယန ေယာေဂန သတၱာနံ ဂုဏဝုၯိ ေဟာတိ၊ ေတန ေတန ေယာေဂန သဗၺသတၱာနံ ဟိတေမဝ ဥပဒဟတိ။ သေစ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒေတၱာ န ပဗၺာေဇယ်၊ ဂိဟိဘူေတာ သမာေနာ နိရယသံဝတၱနိကံ ဗဟုံ ပါပကမၼံ ကတြာ အေနကာနိ ကပၸေကာဋိသတသဟႆာနိ နိရေယန နိရယံ ဝိနိပါေတန ဝိနိပါတံ ဂစၧေႏၲာ ဗဟုံ ဒုကၡံ ေဝဒယိႆတိ၊ တံ ဘဂဝါ ဇာနမာေနာ ကာ႐ုေညန ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ၊ 'မမ သာသေန ပဗၺဇိတႆ ဒုကၡံ ပရိယႏၲကတံ ဘဝိႆတီ'တိ ကာ႐ုေညန ဂ႐ုကံ ဒုကၡံ လဟုကံ အကာသိ။

"ယထာ ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓနယသသိရိဉာတိဗေလန ဗလဝါ ပုရိေသာ အတၱေနာ ဉာတိ ံ ဝါ မိတၱံ ဝါ ရညာ ဂ႐ုကံ ဒ႑ံ ဓာေရႏၲံ အတၱေနာ ဗဟုဝိႆတၳဘာေဝန သမတၳတာယ ဂ႐ုကံ ဒ႑ံ လဟုကံ အကာသိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဗဟူနိ ကပၸေကာဋိသတသဟႆာနိ ဒုကၡံ ေဝဒယမာနံ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇတြာ သီလသမာဓိပညာဝိမုတၱိဗလသမတၳဘာေဝန ဂ႐ုကံ ဒုကၡံ လဟုကံ အကာသိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကုသေလာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ ဂ႐ုကံ ေရာဂံ ဗလေဝါသဓဗေလန လဟုကံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟူနိ ကပၸေကာဋိသတသဟႆာနိ ဒုကၡံ ေဝဒယမာနံ ေဒဝဒတၱံ ဘဂဝါ ေရာဂညဳတာယ ပဗၺာေဇတြာ ကာ႐ုညဗေလာ ပတၳဒၶဓေမၼာသဓဗေလန ဂ႐ုကံ ဒုကၡံ လဟုကံ အကာသိ။ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဗဟုေဝဒနီယံ ေဒဝဒတၱံ အပၸေဝဒနီယံ ကေရာေႏၲာ ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ? "န ကိၪၥိ၊ ဘေႏၲ၊ အပုညံ အာပေဇၨယ် အႏၲမေသာ ဂဒၵဴဟနမတၱမၸီ"တိ။ "ဣမမၸိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတၳေတာ သမၸဋိစၧ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ။

"အပရမၸိ -၁၁၆၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေစာရံ အာဂုစာရိ ံ ဂေဟတြာ ရေညာ ဒေႆယ်ဳံ၊ 'အယံ ေခါ၊ ေဒဝ၊ ေစာေရာ အာဂုစာရီ၊ ဣမႆ ယံ ဣစၧသိ၊ တံ ဒ႑ံ ပေဏဟီ'တိ။ တေမနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'ေတန ဟိ၊ ဘေဏ၊ ဣမံ ေစာရံ ဗဟိနဂရံ နီဟရိတြာ အာဃာတေန သီသံ ဆိႏၵထာ"တိ၊ 'ဧဝံ ေဒဝါ'တိ ေခါ ေတ ရေညာ ပဋိႆုတြာ တံ ဗဟိနဂရံ နီဟရိတြာ အာဃာတနံ နေယယ်ဳံ။ တေမနံ ပေႆယ် ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ ရေညာ သႏၲိကာ လဒၶဝေရာ လဒၶယသဓနေဘာေဂါ အာေဒယ်ဝစေနာ ဗလဝိစၧိတကာရီ၊ ေသာ တႆ ကာ႐ုညံ ကတြာ ေတ ပုရိေသ ဧဝံ ဝေဒယ် 'အလံ၊ ေဘာ၊ ကိ ံ တုမွာကံ ဣမႆ သီသေစၧဒေနန၊ ေတန ဟိ ေဘာ ဣမႆ ဟတၳံ ဝါ ပါဒံ ဝါ ဆိႏၵိတြာ ဇီဝိတံ ရကၡထ၊ အဟေမတႆ ကာရဏာ ရေညာ သႏၲိေက ပဋိဝစနံ ကရိႆာမီ'တိ။ ေတ တႆ ဗလဝေတာ ဝစေနန တႆ ေစာရႆ ဟတၳံ ဝါ ပါဒံ ဝါ ဆိႏၵိတြာ ဇီဝိတံ ရေကၡယ်ဳံ။ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဧဝံ ကာရီ တႆ ေစာရႆ ကိစၥကာရီ အႆာ"တိ? "ဇီဝိတဒါယေကာ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေသာ တႆ ေစာရႆ၊ ဇီဝိေတ ဒိေႏၷ ကိ ံ တႆ အကတံ နာမ အတၳီ"တိ? "ယာ ပန ဟတၳပါဒေစၧဒေန ေဝဒနာ၊ ေသာ တာယ ေဝဒနာယ ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ? "အတၱေနာ ကေတန ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ေစာေရာ ဒုကၡေဝဒနံ ေဝဒယတိ၊ ဇီဝိတဒါယေကာ ပန ပုရိေသာ န ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ကာ႐ုေညန ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ 'မမ သာသေန ပဗၺဇိတႆ ဒုကၡံ ပရိယႏၲကတံ ဘဝိႆတီ'တိ။ ပရိယႏၲကတၪၥ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒတၱႆ ဒုကၡံ၊ ေဒဝဒေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ မရဏကာေလ --

"'ဣေမဟိ အ႒ီဟိ တမဂၢပုဂၢလံ၊ ေဒဝါတိေဒဝံ နရဒမၼသာရထိ ံ။

သမႏၲစကၡဳံ သတပုညလကၡဏံ၊ ပါေဏဟိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဥေပမီ'တိ။

"ပါဏုေပတံ သရဏမဂမာသိ။ ေဒဝဒေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ဆ ေကာ႒ာေသ ကေတ ကေပၸ အတိကၠေႏၲ ပဌမေကာ႒ာေသ သံဃံ ဘိႏၵိ၊ ပၪၥ ေကာ႒ာေသ နိရေယ ပစၥိတြာ တေတာ မုစၥိတြာ အ႒ိႆေရာ နာမ ပေစၥကဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဧဝံ ကာရီ ေဒဝဒတၱႆ ကိစၥကာရီ အႆာ"တိ? "သဗၺဒေဒါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ ေဒဝဒတၱႆ၊ ယံ တထာဂေတာ -၁၁၇ ေဒဝဒတၱံ ပေစၥကေဗာဓိ ံ ပါေပႆတိ၊ ကိ ံ တထာဂေတန ေဒဝဒတၱႆ အကတံ နာမ အတၳီ"တိ? "ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒေတၱာ သံဃံ ဘိႏၵိတြာ နိရေယ ဒုကၡေဝဒနံ ေဝဒယတိ၊ အပိ ႏု ေခါ ဘဂဝါ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အတၱနာ ကေတန၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝဒေတၱာ ကပၸံ နိရေယ ပစၥတိ၊ ဒုကၡပရိယႏၲကာရေကာ သတၳာ န ကိၪၥိ အပုညံ အာပဇၨတီ"တိ။ "ဣမမၸိ ေခါ၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတၳေတာ သမၸဋိစၧ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသေလာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ ဝါတပိတၱေသမွသႏၷိပါတဥတုပရိဏာမဝိသမပရိဟာရၾသပကၠမိေကာပကၠႏၲံ ပူတိကုဏပဒုဂၢႏၶာဘိသၪၧႏၷံ အေႏၲာသလႅံ သုသိရဂတံ ပုဗၺ႐ုဟိရသမၸဳဏၰံ ဝဏံ ဝူပသေမေႏၲာ ဝဏမုခံ ကကၡဠတိခိဏခါရကဋဳေကန ေဘသေဇၨန အႏုလိမၸတိ ပရိပစၥနာယ၊ ပရိပစၥိတြာ မုဒုဘာဝမုပဂတံ သေတၳန ဝိကႏၲယိတြာ ဍဟတိ သလာကာယ၊ ဒေၯ ခါရလဝဏံ ေဒတိ၊ ေဘသေဇၨန အႏုလိမၸတိ ဝဏ႐ုဟနာယ ဗ်ာဓိတႆ ေသာတၳိဘာဝမႏုပၸတၱိယာ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ အဟိတစိေတၱာ ေဘသေဇၨန အႏုလိမၸတိ၊ သေတၳန ဝိကေႏၲတိ၊ ဍဟတိ သလာကာယ၊ ခါရလဝဏံ ေဒတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဟိတစိေတၱာ ေသာတၳိကာေမာ တာနိ ကိရိယာနိ ကေရာတီ"တိ။ "ယာ ပနႆ ေဘသဇၨကိရိယာကရေဏန ဥပၸႏၷာ ဒုကၡေဝဒနာ၊ တေတာနိဒါနံ ေသာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ? "ဟိတစိေတၱာ၊ ဘေႏၲ၊ ေသာတၳိကာေမာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ တာနိ ကိရိယာနိ ကေရာတိ၊ ကိ ံ ေသာ တေတာနိဒါနံ အပုညံ အာပေဇၨယ်၊ သဂၢဂါမီ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာ႐ုေညန ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ ဒုကၡပရိမုတၱိယာ။

"အပရမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ သုေဏာဟိ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ကဏၬေကန ဝိေဒၶါ အႆ၊ အထညတေရာ ပုရိေသာ တႆ ဟိတကာေမာ ေသာတၳိကာေမာ တိေဏွန ကဏၬေကနဝါ သတၳမုေခန ဝါ သမႏၲေတာ ဆိႏၵိတြာ ပဂၣရေႏၲန ေလာဟိေတန တံ ကဏၬကံ နီဟေရယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အဟိတကာေမာ တံ ကဏၬကံ နီဟရတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဟိတကာေမာ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေသာ ေသာတၳိကာေမာ တံ ကဏၬကံ နီဟရတိ။ သေစ -၁၁၈ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ တံ ကဏၬကံ န နီဟေရယ်၊ မရဏံ ဝါ ေသာ ေတန ပါပုေဏယ် မရဏမတၱံ ဝါ ဒုကၡ"ႏၲိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ကာ႐ုေညန ေဒဝဒတၱံ ပဗၺာေဇသိ ဒုကၡပရိမုတၱိယာ။ သေစ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ေဒဝဒတၱံ န ပဗၺာေဇယ်၊ ကပၸေကာဋိသတသဟႆမၸိ ေဒဝဒေတၱာ ဘဝပရမၸရာယ နိရေယ ပေစၥယ်ာ"တိ။

"အႏုေသာတဂါမိ ံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒဝဒတၱံ တထာဂေတာ ပဋိေသာတံ ပါေပသိ၊ ဝိပႏၴပဋိပႏၷံ ေဒဝဒတၱံ ပေႏၴ ပဋိပါေဒသိ၊ ပပါေတ ပတိတႆ ေဒဝဒတၱႆ ပတိ႒ံ အဒါသိ၊ ဝိသမဂတံ ေဒဝဒတၱံ တထာဂေတာ သမံ အာေရာေပသိ၊ ဣေမ စ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဟတူ ဣမာနိ စ ကာရဏာနိ န သကၠာ အေညန သႏၵေႆတုံ အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ"တိ။

ေဒဝဒတၱပဗၺဇၨပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ပထဝိစလနပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ -- 'အ႒ိေမ၊ ဘိကၡေဝ [မူကြဲ-အ႒ိေမ အာနႏၵ (အ၊ နိ၊ ခ ၈။၇၀)]၊ ေဟတူ အ႒ ပစၥယာ မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယာ'တိ။ အေသသဝစနံ ဣဒံ၊ နိေႆသဝစနံ ဣဒံ၊ နိပၸရိယာယဝစနံ ဣဒံ၊ နတၳေညာ နဝေမာ ေဟတု မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေညာ နဝေမာ ေဟတု ဘေဝယ် မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယ၊ တမၸိ ေဟတုံ ဘဂဝါ ကေထယ်။ ယသၼာ စ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳေညာ နဝေမာ ေဟတု မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယ၊ တသၼာ အနာစိကၡိေတာ ဘဂဝတာ၊ အယၪၥ နဝေမာ ေဟတု ဒိႆတိ မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယ၊ ယံ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာတိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အေ႒ဝ ေဟတူ အ႒ ပစၥယာ မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယ၊ ေတန ဟိ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ၊ ေတန ဟိ အေ႒ဝ ေဟတူ အ႒ ပစၥယာ မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယာတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ သုခုေမာ ဒုႏၷိေဝဌိေယာ -၁၁၉ အႏၶကရေဏာ ေစဝ ဂမ႓ီေရာ စ၊ ေသာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေနေသာ အေညန ဣတၱရပေညန သကၠာ ဝိသေဇၨတုံ အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ -- 'အ႒ိေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဟတူ အ႒ ပစၥယာ မဟေတာ ဘူမိစာလႆ ပါတုဘာဝါယာ'တိ။ ယံ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ၊ တၪၥ ပန အကာလိကံ ကဒါစုပၸတၱိကံ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ ဝိပၸမုတၱံ၊ တသၼာ အဂဏိတံ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက တေယာ ေယဝ ေမဃာ ဂဏီယႏၲိ ဝႆိေကာ ေဟမႏၲိေကာ ပါဝုသေကာတိ။ ယဒိ ေတ မုၪၥိတြာ အေညာ ေမေဃာ ပဝႆတိ၊ န ေသာ ေမေဃာ ဂဏီယတိ သမၼေတဟိ ေမေဃဟိ၊ အကာလေမေဃာေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန ယံ သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ၊ အကာလိကံ ဧတံ ကဒါစုပၸတၱိကံ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ ဝိပၸမုတၱံ၊ န တံ ဂဏီယတိ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝႏၲာ ပဗၺတာ ပၪၥ နဒိသတာနိ သႏၵႏၲိ၊ ေတသံ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥႏၷံ နဒိသတာနံ ဒေသဝ နဒိေယာ နဒိဂဏနာယ ဂဏီယႏၲိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ဂဂၤါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ သိႏၶဳ သရႆတီ ေဝၾတဝတီ ဝီတံသာ စႏၵဘာဂါတိ၊ အဝေသသာ နဒိေယာ နဒိဂဏနာယ အဂဏိတာ။ ကိ ံ ကာရဏာ? န တာ နဒိေယာ ဓုဝသလိလာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန ယံ သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ၊ အကာလိကံ ဧတံ ကဒါစုပၸတၱိကံ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ ဝိပၸမုတၱံ၊ န တံ ဂဏီယတိ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ သတမၸိ ဒြိသတမၸိ တိသတမၸိ အမစၥာ ေဟာႏၲိ၊ ေတသံ ဆ ေယဝ ဇနာ အမစၥဂဏနာယ ဂဏီယႏၲိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ေသနာပတိ ပုေရာဟိေတာ အကၡဒေႆာ ဘ႑ာဂါရိေကာ ဆတၱဂၢါဟေကာ ခဂၢဂၢါဟေကာ။ ဧေတ ေယဝ အမစၥဂဏနာယ ဂဏီယႏၲိ။ ကိ ံ ကာရဏာ? ယုတၱတၱာ ရာဇဂုေဏဟိ၊ အဝေသသာ အဂဏိတာ၊ သေဗၺ အမစၥာေတြဝ သခၤ ံ ဂစၧႏၲိ ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရန ရညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန ယံ သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ၊ အကာလိကံ ဧတံ ကဒါစုပၸတၱိကံ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ ဝိပၸမုတၱံ၊ န တံ ဂဏီယတိ အ႒ဟိ ေဟတူဟိ။

"သုယ်တိ -၁၂၀ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတရဟိ ဇိနသာသေန ကတာဓိကာရာနံ ဒိ႒ဓမၼသုခေဝဒနီယကမၼံ၊ ကိတၱိ စ ေယသံ အဗ႓ဳဂၢတာ ေဒဝမႏုေႆသူ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ ဧတရဟိ ဇိနသာသေန ကတာဓိကာရာနံ ဒိ႒ဓမၼသုခေဝဒနီယကမၼံ၊ ကိတၱိ စ ေယသံ အဗ႓ဳဂၢတာ ေဒဝမႏုေႆသု သတၱ ဇနာတိ"။ "ေက စ ေတ၊ မဟာရာဇာ"တိ? "သုမေနာ စ၊ ဘေႏၲ၊ မာလာကာေရာ၊ ဧကသာဋေကာ စ ျဗာဟၼေဏာ၊ ပုေဏၰာ စ ဘတေကာ၊ မလႅိကာ စ ေဒဝီ၊ ေဂါပါလမာတာ စ ေဒဝီ၊ သုပၸိယာ စ ဥပါသိကာ၊ ပုဏၰာ စ ဒါသီတိ ဣေမ သတၱ ဒိ႒ဓမၼသုခေဝဒနီယာ သတၱာ၊ ကိတၱိ စ ဣေမသံ အဗ႓ဳဂၢတာ ေဒဝမႏုေႆသူ"တိ။

"အပေရပိ သုယ်ႏၲိ ႏု ေခါ အတီေတ မာႏုသေကေနဝ သရီရေဒေဟန တိဒသဘဝနံ ဂတာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်ႏၲီ"တိ။ "ေက စ ေတ၊ မဟာရာဇာ"တိ? "ဂုတၱိေလာ စ ဂႏၶေဗၺာ၊ သာဓီေနာ စ ရာဇာ၊ နိမိ စ ရာဇာ၊ မႏၶာတာ စ ရာဇာတိ ဣေမ စတုေရာ ဇနာ သုယ်ႏၲိ၊ ေတေနဝ မာႏုသေကန သရီရေဒေဟန တိဒသဘဝနံ ဂတာ"တိ။ "သုစိရမၸိ ကတံ သုယ်တိ သုကတဒုကၠဋႏၲိ? သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ အတီေတ ဝါ အဒၶါေန ဝတၱမာေန ဝါ အဒၶါေန ဣတၳႏၷာမႆ ဒါေန ဒီယမာေန သကိ ံ ဝါ ဒြိကၡတၱဳံ ဝါ တိကၡတၱဳံ ဝါ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "အတၳိ ေမ၊ မဟာရာဇ၊ အာဂေမာ အဓိဂေမာ ပရိယတၱိ သဝနံ သိကၡာဗလံ သုႆူသာ ပရိပုစၧာ အာစရိယုပါသနံ၊ မယာပိ န သုတပုဗၺံ 'ဣတၳႏၷာမႆ ဒါေန ဒီယမာေန သကိ ံ ဝါ ဒြိကၡတၱဳံ ဝါ တိကၡတၱဳံ ဝါ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ'တိ ဌေပတြာ ေဝႆႏၲရႆ ရာဇဝသဘႆ ဒါနဝရံ ။ ဘဂဝေတာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆပႆ၊ ဘဂဝေတာ စ သက်မုနိေနာတိ ဒြိႏၷံ ဗုဒၶါနံ အႏၲေရ ဂဏနပထံ ဝီတိဝတၱာ ဝႆေကာဋိေယာ အတိကၠႏၲာ၊ တတၳပိ ေမ သဝနံ နတၳိ 'ဣတၳႏၷာမႆ ဒါေန ဒီယမာေန သကိ ံ ဝါ ဒြိကၡတၱဳံ ဝါ တိကၡတၱဳံ ဝါ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ'တိ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ဝီရိေယန တာဝတေကန ပရကၠေမန မဟာပထဝီ ကမၸတိ၊ ဂုဏဘာရဘရိတာ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺေသာေစယ်ကိရိယဂုဏဘာရဘရိတာ ဓာေရတုံ န ဝိသဟႏၲီ မဟာပထဝီ စလတိ ကမၸတိ ပေဝဓတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သကဋႆ အတိဘာရဘရိတႆ နာဘိေယာ စ ေနမိေယာ စ ဖလႏၲိ အေကၡာ ဘိဇၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺေသာေစယ်ကိရိယဂုဏဘာရဘရိတာ မဟာပထဝီ ဓာေရတုံ န ဝိသဟႏၲီ စလတိ ကမၸတိ ပေဝဓတိ။

"ယထာ -၁၂၁ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဂဂနံ အနိလဇလေဝဂသၪၧာဒိတံ ဥႆႏၷဇလဘာရဘရိတံ အတိဝါေတန ဖုဋိတတၱာ နဒတိ ရဝတိ ဂဠဂဠာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ရေညာ ေဝႆႏၲရႆ ဒါနဗလဝိပုလဥႆႏၷဘာရဘရိတာ ဓာေရတုံ န ဝိသဟႏၲီ စလတိ ကမၸတိ ပေဝဓတိ။ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ေဝႆႏၲရႆ စိတၱံ ရာဂဝေသန ပဝတၱတိ၊ န ေဒါသဝေသန ပဝတၱတိ၊ န ေမာဟဝေသန ပဝတၱတိ၊ န မာနဝေသန ပဝတၱတိ၊ န ဒိ႒ိဝေသန ပဝတၱတိ၊ န ကိေလသဝေသန ပဝတၱတိ၊ န ဝိတကၠဝေသန ပဝတၱတိ၊ န အရတိဝေသန ပဝတၱတိ၊ အထ ေခါ ဒါနဝေသန ဗဟုလံ ပဝတၱတိ 'ကိႏၲိ အနာဂတာ ယာစကာ မမ သႏၲိေက အာဂေစၧယ်ဳံ၊ အာဂတာ စ ယာစကာ ယထာကာမံ လဘိတြာ အတၱမနာ ဘေဝယ်ဳ'ႏၲိ သတတံ သမိတံ ဒါနံ ပတိ မာနသံ ဌပိတံ ေဟာတိ။ ရေညာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ သတတံ သမိတံ ဒသသု ဌာေနသု မာနသံ ဌပိတံ ေဟာတိ ဒေမ သေမ ခႏၲိယံ သံဝေရ ယေမ နိယေမ အေကၠာေဓ အဝိဟိ ံသာယံ သေစၥ ေသာေစေယ်။ ရေညာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ ကာေမသနာ ပဟီနာ၊ ဘေဝသနာ ပဋိပၸႆဒၶါ၊ ျဗဟၼစရိေယသနာယ ေယဝ ဥႆုကၠံ အာပေႏၷာ၊ ရေညာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲရႆ အတၱရကၡာ [မူကြဲ-ပရရကၡာယ (သီ၊ ပီ၊)] ပဟီနာ၊ သဗၺသတၱရကၡာယ ဥႆုကၠံ အာပေႏၷာ 'ကိႏၲိ ဣေမ သတၱာ သမဂၢါ အႆု အေရာဂါ သဓနာ ဒီဃာယုကာ'တိ ဗဟုလံ ေယဝ မာနသံ ပဝတၱတိ။ ဒဒမာေနာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ တံ ဒါနံ န ဘဝသမၸတၱိေဟတု ေဒတိ၊ န ဓနေဟတု ေဒတိ၊ န ပဋိဒါနေဟတု ေဒတိ၊ န ဥပလာပနေဟတု ေဒတိ၊ န အာယုေဟတု ေဒတိ၊ န ဝဏၰေဟတု ေဒတိ၊ န သုခေဟတု ေဒတိ၊ န ဗလေဟတု ေဒတိ၊ န ယသေဟတု ေဒတိ၊ န ပုတၱေဟတု ေဒတိ၊ န ဓီတုေဟတု ေဒတိ၊ အထ ေခါ သဗၺညဳတဉာဏေဟတု သဗၺညဳတဉာဏရတနႆ ကာရဏာ ဧဝ႐ူေပ အတုလဝိပုလာႏုတၱေရ ဒါနဝေရ အဒါသိ၊ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ စ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ --

"'ဇာလိ ံ ကဏွာဇိနံ ဓီတံ၊ မဒၵိေဒဝိ ံ ပတိဗၺတံ။

စဇမာေနာ န စိေႏၲသိ ံ၊ ေဗာဓိယာ ေယဝ ကာရဏာ'တိ။

"ေဝႆႏၲေရာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ အေကၠာေဓန ေကာဓံ ဇိနာတိ၊ အသာဓုံ သာဓုနာ ဇိနာတိ၊ ကဒရိယံ ဒါေနန ဇိနာတိ၊ အလိကဝါဒိနံ သေစၥန ဇိနာတိ၊ သဗၺံ အကုသလံ ကုသေလန ဇိနာတိ။ တႆ ဧဝံ ဒဒမာနႆ ဓမၼာႏုဂတႆ ဓမၼသီသကႆ [မူကြဲ-ဓမၼာသီသကႆ (က၊)] ဒါနနိႆႏၵဗလဝ [မူကြဲ-ဒါနနိႆႏၵဗလ (သီ၊ ပီ၊)] ဝီရိယဝိပုလဝိပၹာေရန ေဟ႒ာ မဟာဝါတာ သၪၥလႏၲိ -၁၂၂ သဏိကံ သဏိကံ သကိ ံ သကိ ံ အာကုလာကုလာ ဝါယႏၲိ ၾသနမႏၲိ ဥႏၷမႏၲိ ဝိနမႏၲိ၊ ဆိႏၷပတၱပါဒပါ [မူကြဲ-သီႏၷပၸတၱပါဒပါ (သီ၊)] ပပတႏၲိ၊ ဂုမၺံ ဂုမၺံ ဝလာဟကာ ဂဂေန သႏၶာဝႏၲိ၊ ရေဇာသၪၥိတာ ဝါတာ ဒါ႐ုဏာ ေဟာႏၲိ၊ ဂဂနံ ဥပၸီဠိတာ ဝါတာ ဝါယႏၲိ၊ သဟသာ ဓမဓမာယႏၲိ၊ မဟာဘီေမာ သေဒၵါ နိစၧရတိ၊ ေတသု ဝါေတသု ကုပိေတသု ဥဒကံ သဏိကံ သဏိကံ စလတိ၊ ဥဒေက စလိေတ ခုဗ႓ႏၲိ မစၧကစၧပါ၊ ယမကယမကာ ဦမိေယာ ဇာယႏၲိ၊ ဇလစရာ သတၱာ တသႏၲိ၊ ဇလဝီစိ ယုဂနေဒၶါ ဝတၱတိ၊ ဝီစိနာေဒါ ပဝတၱတိ၊ ေဃာရာ ဗုဗၺဳဠာ [မူကြဲ-ပုဗၺဳဠာ (က၊)] ဥ႒ဟႏၲိ၊ ေဖဏမာလာ ဘဝႏၲိ၊ ဥတၱရတိ မဟာသမုေဒၵါ၊ ဒိသာဝိဒိသံ ဓာဝတိ ဥဒကံ၊ ဥဒၶံေသာတပဋိေသာတမုခါ သႏၵႏၲိ သလိလဓာရာ၊ တသႏၲိ အသုရာ ဂ႐ုဠာ နာဂါ ယကၡာ၊ ဥဗၺိဇၨႏၲိ 'ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ကထံ ႏု ေခါ၊ သာဂေရာ ဝိပရိဝတၱတီ'တိ၊ ဂမနပထေမသႏၲိ ဘီတစိတၱာ၊ ခုဘိေတ လုဠိေတ ဇလဓာေရ ပကမၸတိ မဟာပထဝီ သနဂါ သသာဂရာ၊ ပရိဝတၱတိ သိေန႐ုဂိရိ ကူဋေသလသိခေရာ ဝိနမမာေနာ ေဟာတိ၊ ဝိမနာ ေဟာႏၲိ အဟိနကုလဗိဠာရေကာ႒ဳကသူကရမိဂပကၡိေနာ၊ ႐ုဒႏၲိ ယကၡာ အေပၸသကၡာ၊ ဟသႏၲိ ယကၡာ မေဟသကၡာ ကမၸမာနာယ မဟာပထဝိယာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိ မဟာပရိေယာေဂ ဥဒၶနဂေတ ဥဒကသမၸဳေဏၰ အာကိဏၰတ႑ဳေလ ေဟ႒ေတာ အဂၢိ ဇလမာေနာ ပဌမံ တာဝ ပရိေယာဂံ သႏၲာေပတိ၊ ပရိေယာေဂါ သႏၲေတၱာ ဥဒကံ သႏၲာေပတိ၊ ဥဒကံ သႏၲတၱံ တ႑ဳလံ သႏၲာေပတိ၊ တ႑ဳလံ သႏၲတၱံ ဥမၼဳဇၨတိ နိမုဇၨတိ၊ ဗုဗၺဳဠကဇာတံ ေဟာတိ၊ ေဖဏမာလာ ဥတၱရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝႆႏၲေရာ ရာဇာ ယံ ေလာေက ဒုစၥဇံ၊ တံ စဇိ၊ တႆ တံ ဒုစၥဇံ စဇႏၲႆ ဒါနႆ သဘာဝနိႆေႏၵန ေဟ႒ာ မဟာဝါတာ ဓာေရတုံ န ဝိသဟႏၲာ ပရိကုပၸိ ံသု [မူကြဲ-ပရိကမၸိ ံသု (က)] မဟာဝါေတသု ပရိကုပိေတသု [မူကြဲ-ပရိခုဗ႓ိေတသု (သ်ာ၊)] ဥဒကံ ကမၸိ၊ ဥဒေက ကမၸိေတ မဟာပထဝီ ကမၸိ၊ ဣတိ တဒါ မဟာဝါတာ စ ဥဒကၪၥ မဟာပထဝီ စာတိ ဣေမ တေယာ ဧကမနာ ဝိယ အေဟသုံ မဟာဒါနနိႆေႏၵန ဝိပုလဗလဝီရိေယန နေတၳဒိေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အညႆ ဒါနာႏုဘာေဝါ၊ ယထာ ေဝႆႏၲရႆ ရေညာ မဟာဒါနာႏုဘာေဝါ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ဗဟုဝိဓာ မဏေယာ ဝိဇၨႏၲိ။ ေသယ်ထီဒံ၊ ဣႏၵနီေလာ မဟာနီေလာ ေဇာတိရေသာ ေဝဠဳရိေယာ ဥမၼာပုေပၹါ သိရီသပုေပၹါ မေနာဟေရာ သူရိယကေႏၲာ စႏၵကေႏၲာ ဝဇိေရာ ခေဇၨာပနေကာ ဖုႆရာေဂါ -၁၂၃ ေလာဟိတေဂၤါ မသာရဂေလႅာတိ၊ ဧေတ သေဗၺ အတိကၠမၼ စကၠဝတၱိမဏိ အဂၢမကၡာယတိ၊ စကၠဝတၱိမဏိ၊ မဟာရာဇ၊ သမႏၲာ ေယာဇနံ ၾသဘာေသတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ ကိၪၥိ မဟိယာ ဒါနံ ဝိဇၨတိ အပိ အသဒိသဒါနံ ပရမံ၊ တံ သဗၺံ အတိကၠမၼ ေဝႆႏၲရႆ ရေညာ မဟာဒါနံ အဂၢမကၡာယတိ၊ ေဝႆႏၲရႆ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ မဟာဒါေန ဒီယမာေန သတၱကၡတၱဳံ မဟာပထဝီ ကမၸိတာ"တိ။

"အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶါနံ၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶါနံ၊ ယံ တထာဂေတာ ေဗာဓိသေတၱာ သမာေနာ အသေမာ ေလာေကန ဧဝံခႏၲိ ဧဝံစိေတၱာ ဧဝံအဓိမုတၱိ ဧဝံအဓိပၸါေယာ၊ ေဗာဓိသတၱာနံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပရကၠေမာ ဒကၡာပိေတာ၊ ပါရမီ စ ဇိနာနံ ဘိေယ်ာ ၾသဘာသိတာ၊ စရိယံ စရေတာပိ တာဝ တထာဂတႆ သေဒဝေက ေလာေက ေသ႒ဘာေဝါ အႏုဒႆိေတာ။ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေထာမိတံ ဇိနသာသနံ၊ ေဇာတိတာ ဇိနပါရမီ၊ ဆိေႏၷာ တိတၳိယာနံ ဝါဒဂဏိၭ၊ ဘိေႏၷာ ပရာပဝါဒကုေမ႓ာ [မူကြဲ-ဂုေမၺာ တယာ ဝိဒၶံသိေတာ (သ်ာ)] ပေဥႇာ ဂမ႓ီေရာ ဥတၱာနီကေတာ၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ သမၼာ လဒၶံ ဇိနပုတၱာနံ နိဗၺာဟနံ [မူကြဲ-နိဗၺာယနံ (က)] ဧဝေမတံ ဂဏိဝရပဝရ တထာ သမၸဋိစၧာမာ"တိ။

ပထဝိစလနပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ သိဝိရာဇစကၡဳဒါနပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဧဝံ ဘဏထ 'သိဝိရာေဇန ယာစကႆ စကၡဴနိ ဒိႏၷာနိ၊ အႏၶႆ သေတာ ပုန ဒိဗၺစကၡဴနိ ဥပၸႏၷာနီ'တိ၊ ဧတမၸိ ဝစနံ သကသဋံ သနိဂၢဟံ သေဒါသံ 'ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုသၼိ ံ အဝတၳဳသၼိ ံ နတၳိ ဒိဗၺစကၡဳႆ ဥပၸါေဒါ'တိ သုေတၱ ဝုတၱံ၊ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သိဝိရာေဇန ယာစကႆ စကၡဴနိ ဒိႏၷာနိ၊ ေတန ဟိ 'ပုန ဒိဗၺစကၡဴနိ ဥပၸႏၷာနီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ၊ ယဒိ ဒိဗၺစကၡဴနိ ဥပၸႏၷာနိ၊ ေတန ဟိ 'သိဝိရာေဇန ယာစကႆ စကၡဴနိ ဒိႏၷာနီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တမၸိ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ ဂဏိၭေတာပိ ဂဏိၭတေရာ ေဝဌေတာပိ ေဝဌတေရာ ဂဟနေတာပိ ဂဟနတေရာ၊ ေသာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ တတၳ ဆႏၵမဘိဇေနဟိ နိဗၺာဟနာယ ပရဝါဒါနံ နိဂၢဟာယာ"တိ။

"ဒိႏၷာနိ -၁၂၄၊ မဟာရာဇ၊ သိဝိရာေဇန ယာစကႆ စကၡဴနိ၊ တတၳ မာ ဝိမတိ ံ ဥပၸါေဒဟိ၊ ပုန ဒိဗၺာနိ စ စကၡဴနိ ဥပၸႏၷာနိ၊ တတၳာပိ မာ ဝိမတိ ံ ဇေနဟီ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုသၼိ ံ အဝတၳဳသၼိ ံ ဒိဗၺစကၡဳ ဥပၸဇၨတီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဧတၳ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ေဟတုသမုဂၣါေတ အေဟတုသၼိ ံ အဝတၳဳသၼိ ံ ဒိဗၺစကၡဳ ဥပၸဇၨတိ၊ ဣဃၤ တာဝ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ?

"ကိ ံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ေလာေက သစၥံ နာမ၊ ေယန သစၥဝါဒိေနာ သစၥကိရိယံ ကေရာႏၲီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အတၳိ ေလာေက သစၥံ နာမ၊ သေစၥန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သစၥဝါဒိေနာ သစၥကိရိယံ ကတြာ ေဒဝံ ဝႆာေပႏၲိ၊ အဂၢိ ံ နိဗၺာေပႏၲိ၊ ဝိသံ ပဋိဟနႏၲိ၊ အညမၸိ ဝိဝိဓံ ကတၱဗၺံ ကေရာႏၲီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ယုဇၨတိ သေမတိ သိဝိရာဇႆ သစၥဗေလန ဒိဗၺစကၡဴနိ ဥပၸႏၷာနီတိ၊ သစၥဗေလန၊ မဟာရာဇ၊ အဝတၳဳသၼိ ံ ဒိဗၺစကၡဳ ဥပၸဇၨတိ၊ သစၥံ ေယဝ တတၳ ဝတၳဳ ဘဝတိ ဒိဗၺစကၡဳႆ ဥပၸါဒါယ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ သတၱာ သစၥမႏုဂါယႏၲိ 'မဟာေမေဃာ ပဝႆတူ'တိ၊ ေတသံ သဟ သစၥမႏုဂီေတန မဟာေမေဃာ ပဝႆတိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ အာကာေသ ဝႆေဟတု သႏၷိစိေတာ 'ေယန ေဟတုနာ မဟာေမေဃာ ပဝႆတီ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သစၥံ ေယဝ တတၳ ေဟတု ဘဝတိ မဟေတာ ေမဃႆ ပဝႆနာယာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ တႆ ပကတိေဟတု၊ သစၥံ ေယေဝတၳ ဝတၳဳ ဘဝတိ ဒိဗၺစကၡဳႆ ဥပၸါဒါယာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ သတၱာ သစၥမႏုဂါယႏၲိ 'ဇလိတပဇၨလိတမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ပဋိနိဝတၱတူ'တိ၊ ေတသံ သဟ သစၥမႏုဂီေတန ဇလိတပဇၨလိတမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ခေဏန ပဋိနိဝတၱတိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ တသၼိ ံ ဇလိတပဇၨလိေတ မဟာအဂၢိကၡေႏၶ ေဟတု သႏၷိစိေတာ 'ေယန ေဟတုနာ ဇလိတပဇၨလိတမဟာအဂၢိကၡေႏၶာ ခေဏန ပဋိနိဝတၱတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သစၥံ ေယဝ တတၳ ဝတၳဳ ေဟာတိ တႆ ဇလိတပဇၨလိတႆ မဟာအဂၢိကၡႏၶႆ ခေဏန ပဋိနိဝတၱနာယာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ တႆ ပကတိေဟတု၊ သစၥံ ေယေဝတၳ ဝတၳဳ ဘဝတိ ဒိဗၺစကၡဳႆ ဥပၸါဒါယာတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ သတၱာ သစၥမႏုဂါယႏၲိ 'ဝိသံ ဟလာဟလံ အဂဒံ ဘဝတူ'တိ။ ေတသံ သဟ သစၥမႏုဂီေတန ဝိသံ ဟလာဟလံ ခေဏန -၁၂၅ အဂဒံ ဘဝတိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ တသၼိ ံ ဟလာဟလဝိေသ ေဟတု သႏၷိစိေတာ 'ေယန ေဟတုနာ ဝိသံ ဟလာဟလံ ခေဏန အဂဒံ ဘဝတီ"'တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ သစၥံ ေယဝ တတၳ ေဟတု ဘဝတိ ဝိသႆ ဟလာဟလႆ ခေဏန ပဋိဃာတာယာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိနာ ပကတိေဟတုံ သစၥံ ေယေဝတၳ ဝတၳဳ ဘဝတိ ဒိဗၺစကၡဳႆ ဥပၸါဒါယာတိ။

"စတုႏၷမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ အရိယသစၥာနံ ပဋိေဝဓာယ နတၳညံ ဝတၳဳ၊ သစၥံ ဝတၳဳံ ကတြာ စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ ပဋိဝိဇၩႏၲီတိ။ အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ စီနဝိသေယ စီနရာဇာ၊ ေသာ မဟာသမုေဒၵ ကီဠိတုကာေမာ [မူကြဲ-ဗလိ ံ ကာတုကာေမာ (သီ၊ ပီ၊)] စတုမာေသ စတုမာေသ သစၥကိရိယံ ကတြာ သဟ ရေထန အေႏၲာမဟာသမုေဒၵ ေယာဇနံ ပဝိသတိ၊ တႆ ရထသီသႆ ပုရေတာ ပုရေတာ မဟာဝါရိကၡေႏၶာ ပဋိကၠမတိ၊ နိကၡႏၲႆ ပုန ၾသတၳရတိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ မဟာသမုေဒၵါ သေဒဝမႏုေႆနပိ ေလာေကန ပကတိကာယဗေလန သကၠာ ပဋိကၠမာေပတု"ႏၲိ? "အတိပရိတၱေကပိ၊ ဘေႏၲ၊ တဠာေက ဥဒကံ န သကၠာ သေဒဝမႏုေႆနပိ ေလာေကန ပကတိကာယဗေလန ပဋိကၠမာေပတုံ၊ ကိ ံ ပန မဟာသမုေဒၵ ဥဒက"ႏၲိ? "ဣမိနာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏန သစၥဗလံ ဉာတဗၺံ 'နတၳိ တံ ဌာနံ၊ ယံ သေစၥန န ပတၱဗၺ'ႏၲိ။

"နဂေရ၊ မဟာရာဇ၊ ပါဋလိပုေတၱ အေသာေကာ ဓမၼရာဇာ သေနဂမဇာနပဒအမစၥဘဋဗလမဟာမေတၱဟိ ပရိဝုေတာ ဂဂၤ ံ နဒိ ံ [မူကြဲ-ဂဂၤါနဒိ ံ (သီ၊)] နဝသလိလသမၸဳဏၰံ သမတိတၳိကံ သမ႓ရိတံ ပၪၥေယာဇနသတာယာမံ ေယာဇနပုထုလံ သႏၵမာနံ ဒိသြာ အမေစၥ ဧဝမာဟ 'အတၳိ ေကာစိ၊ ဘေဏ၊ သမေတၳာ၊ ေယာ ဣမံ မဟာဂဂၤ ံ ပဋိေသာတံ သႏၵာေပတု'ႏၲိ။ အမစၥာ အာဟံသု 'ဒုကၠရံ ေဒဝါ'တိ။

"တသၼိ ံ ေယဝ ဂဂၤါကူေလ ဌိတာ ဗႏၶဳမတီ နာမ ဂဏိကာ အေႆာသိ ရညာ ကိရ ဧဝံ ဝုတၱံ 'သကၠာ ႏု ေခါ ဣမံ မဟာဂဂၤ ံ ပဋိေသာတံ သႏၵာေပတု'ႏၲိ၊ သာ ဧဝမာဟ 'အဟဥႇိ နဂေရ ပါဋလိပုေတၱ ဂဏိကာ ႐ူပူပဇီဝိနီ အႏၲိမဇီဝိကာ၊ မမ တာဝ ရာဇာ သစၥကိရိယံ ပႆတူ'တိ။ အထ သာ သစၥကိရိယံ အကာသိ၊ သဟ တႆာ သစၥကိရိယာယ ခေဏန သာ မဟာဂဂၤါ ဂဠဂဠာယႏၲီ ပဋိေသာတံ သႏၵိတၳ မဟေတာ ဇနကာယႆ ပႆေတာ။

"အထ ရာဇာ ဂဂၤါယ အာဝ႗ဦမိေဝဂဇနိတံ ဟလာဟလသဒၵံ သုတြာ ဝိမွိေတာ အစၧရိယဗ႓ဳတဇာေတာ အမေစၥ ဧဝမာဟ 'ကိႆာယံ၊ ဘေဏ၊ မဟာဂဂၤါ ပဋိေသာတံ သႏၵတီ'တိ? 'ဗႏၶဳမတီ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဏိကာ တဝ ဝစနံ သုတြာ -၁၂၇ သစၥကိရိယံ အကာသိ၊ တႆာ သစၥကိရိယာယ မဟာဂဂၤါ ဥဒၶံမုခါ သႏၵတီ'တိ။

"အထ သံဝိဂၢဟဒေယာ ရာဇာ တုရိတတုရိေတာ သယံ ဂႏ႖ာ တံ ဂဏိကံ ပုစၧိ 'သစၥံ ကိရ၊ ေဇ၊ တယာ သစၥကိရိယာယ အယံ ဂဂၤါ ပဋိေသာတံ သႏၵာပိတာ'တိ? 'အာမ ေဒဝါ'တိ။ ရာဇာ အာဟ 'ကိ ံ ေတ တတၳ ဗလံ အတၳိ၊ ေကာ ဝါ ေတ ဝစနံ အာဒိယတိ အႏုမၼေတၱာ၊ ေကန တြံ ဗေလန ဣမံ မဟာဂဂၤ ံ ပဋိေသာတံ သႏၵာေပသီ'တိ? သာ အာဟ 'သစၥဗေလနာဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမံ မဟာဂဂၤ ံ ပဋိေသာတံ သႏၵာေပသိ'ႏၲိ။ ရာဇာ အာဟ 'ကိ ံ ေတ သစၥဗလံ အတၳိ ေစာရိယာ ဓုတၱိယာ အသတိယာ ဆိႏၷိကာယ ပါပိယာ ဘိႏၷသီလာယ [မူကြဲ-ပါပိကာယ ဘိႏၷသီမာယ (သီ၊)] ဟိရိအတိကၠႏၲိကာယ အႏၶဇနပေလာဘိကာယာ'တိ။ 'သစၥံ၊ မဟာရာဇ၊ တာဒိသိကာ အဟံ၊ တာဒိသိကာယပိ ေမ၊ မဟာရာဇ၊ သစၥကိရိယာ အတၳိ၊ ယာယာဟံ ဣစၧမာနာ သေဒဝကမၸိ ေလာကံ ပရိဝေတၱယ်'ႏၲိ။ ရာဇာ အာဟ 'ကတမာ ပန သာ ေဟာတိ သစၥကိရိယာ၊ ဣဃၤ မံ သာေဝဟီ'တိ။ 'ေယာ ေမ၊ မဟာရာဇ၊ ဓနံ ေဒတိ ခတၱိေယာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ ေဝေႆာ ဝါ သုေဒၵါ ဝါ အေညာ ဝါ ေကာစိ၊ ေတသံ သမကံ ေယဝ ဥပ႒ဟာမိ၊ "ခတၱိေယာ"တိ ဝိေသေသာ နတၳိ၊ "သုေဒၵါ"တိ အတိမညနာ [မူကြဲ-အတိမညမာေနာ (က၊)] နတၳိ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱာ ဓနႆာမိကံ ပရိစရာမိ၊ ဧသာ ေမ ေဒဝ သစၥကိရိယာ၊ ယာယာဟံ ဣမံ မဟာဂဂၤ ံ ပဋိေသာတံ သႏၵာေပသိ'ႏၲိ။

"ဣတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ သေစၥ ဌိတာ န ကိၪၥိ အတၳံ န ဝိႏၵႏၲိ။ ဒိႏၷာနိ စ၊ မဟာရာဇ၊ သိဝိရာေဇန ယာစကႆ စကၡဴနိ၊ ဒိဗၺစကၡဴနိ စ ဥပၸႏၷာနိ၊ တၪၥ သစၥကိရိယာယ။ ယံ ပန သုေတၱ ဝုတၱံ 'မံသစကၡဳသၼိ ံ နေ႒ အေဟတုသၼိ ံ အဝတၳဳသၼိ ံ နတၳိ ဒိဗၺစကၡဳႆ ဥပၸါေဒါ'တိ။ တံ ဘာဝနာမယံ စကၡဳံ သႏၶာယ ဝုတၱံ၊ ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာေရဟီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိေဗၺဌိေတာ ပေဥႇာ၊ သုနိဒၵိေ႒ာ နိဂၢေဟာ၊ သုမဒၵိတာ ပရဝါဒါ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

သိဝိရာဇစကၡဳဒါနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'တိဏၰံ ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ [မူကြဲ-ဂဗ႓ႆာဝကၠႏၲိ (မ၊ နိ၊ ၁။၄၀၈)] ေဟာတိ၊ ဣဓ မာတာပိတေရာ စ သႏၷိပတိတာ -၁၂၇ ေဟာႏၲိ၊ မာတာ စ ဥတုနီ ေဟာတိ၊ ဂႏၶေဗၺာ စ ပစၥဳပ႒ိေတာ ေဟာတိ၊ ဣေမသံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိဏၰံ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ေဟာတီ'တိ၊ အေသသဝစနေမတံ၊ နိေႆသဝစနေမတံ၊ နိပၸရိယာယဝစနေမတံ၊ အရဟႆဝစနေမတံ၊ သေဒဝမႏုႆာနံ မေဇၩ နိသီဒိတြာ ဘဏိတံ၊ အယၪၥ ဒြိႏၷံ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ဒိႆတိ၊ ဒုကူေလန တာပေသန ပါရိကာယ တာပသိယာ ဥတုနိကာေလ ဒကၡိေဏန ဟတၳဂၤုေ႒န နာဘိ ပရာမ႒ာ၊ တႆ ေတန နာဘိပရာမသေနန သာမကုမာေရာ နိဗၺေတၱာ။ မာတေဂၤနာပိ ဣသိနာ ျဗာဟၼဏကညာယ ဥတုနိကာေလ ဒကၡိေဏန ဟတၳဂၤုေ႒န နာဘိ ပရာမ႒ာ၊ တႆ ေတန နာဘိပရာမသေနန မ႑ေဗ်ာ နာမ မာဏဝေကာ နိဗၺေတၱာတိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တိဏၰံ ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ေဟာတီ'တိ။ ေတန ဟိ သာေမာ စ ကုမာေရာ မ႑ေဗ်ာ စ မာဏဝေကာ ဥေဘာပိ ေတ နာဘိပရာမသေနန နိဗၺတၱာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'သာေမာ စ ကုမာေရာ မ႑ေဗ်ာ စ မာဏဝေကာ နာဘိပရာမသေနန နိဗၺတၱာ"တိ၊ ေတန ဟိ 'တိဏၰံ ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ေဟာတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တမၸိ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ သုဂမ႓ီေရာ သုနိပုေဏာ ဝိသေယာ ဗုဒၶိမႏၲာနံ၊ ေသာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ဆိႏၵ ဝိမတိပထံ၊ ဓာေရဟိ ဉာဏဝရပၸေဇၨာတ"ႏၲိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တိဏၰံ ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ေဟာတိ၊ ဣဓ မာတာပိတေရာ စ သႏၷိပတိတာ ေဟာႏၲိ၊ မာတာ စ ဥတုနီ ေဟာတိ၊ ဂႏၶေဗၺာ စ ပစၥဳပ႒ိေတာ ေဟာတိ၊ ဧဝံ တိဏၰံ သႏၷိပါတာ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ေဟာတီ'တိ။ ဘဏိတၪၥ 'သာေမာ စ ကုမာေရာ မ႑ေဗ်ာ စ မာဏဝေကာ နာဘိပရာမသေနန နိဗၺတၱာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယန ကာရေဏန ပေဥႇာ သုဝိနိစၧိေတာ ေဟာတိ၊ ေတန ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ သံကိေစၥာ စ ကုမာေရာ ဣသိသိေဂၤါ စ တာပေသာ ေထေရာ စ ကုမာရကႆေပါ 'ဣမိနာ နာမ ေတ နိဗၺတၱာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ၊ အဗ႓ဳဂၢတာ ေတသံ ဇာတိ၊ ေဒြ မိဂေဓႏုေယာ တာဝ ဥတုနိကာေလ ဒြိႏၷံ တာပသာနံ ပႆာဝ႒ာနံ အာဂႏ႖ာ သသမ႓ဝံ ပႆာဝံ ပိဝိ ံသု၊ ေတန ပႆာဝသမ႓ေဝန သံကိေစၥာ စ ကုမာေရာ ဣသိသိေဂၤါ စ တာပေသာ နိဗၺတၱာ။ ေထရႆ ဥဒါယိႆ ဘိကၡဳႏုပႆယံ ဥပဂတႆ -၁၂၈ ရတၱစိေတၱန ဘိကၡဳနိယာ အဂၤဇာတံ ဥပနိဇၩာယႏၲႆ သမ႓ဝံ ကာသာေဝ မုစၥိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ ဥဒါယိ တံ ဘိကၡဳနိ ံ ဧတဒေဝါစ 'ဂစၧ ဘဂိနိ၊ ဥဒကံ အာဟရ အႏၲရဝါသကံ ေဓါဝိႆာမီ'တိ။ 'အာဟရယ် အဟေမဝ ေဓါဝိႆာမီ'တိ။ တေတာ သာ ဘိကၡဳနီ ဥတုနိသမေယ တံ သမ႓ဝံ ဧကေဒသံ မုေခန အဂၢေဟသိ၊ ဧကေဒသံ အဂၤဇာေတ ပကၡိပိ၊ ေတန ေထေရာ ကုမာရကႆေပါ နိဗၺေတၱာတိ ဧတံ ဇေနာ အာဟာ"တိ။

"အပိ ႏု ေခါ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ သဒၵဟသိ တံ ဝစန"ႏၲိ? "အာမ ဘေႏၲ၊ ဗလဝံ တတၳ မယံ ကာရဏံ ဥပလဘာမ၊ ေယန မယံ ကာရေဏန သဒၵဟာမ 'ဣမိနာ ကာရေဏန နိဗၺတၱာ"တိ။ "ကိ ံ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏ"ႏၲိ? "သုပရိကမၼကေတ၊ ဘေႏၲ၊ ကလေလ ဗီဇံ နိပတိတြာ ခိပၸံ သံဝိ႐ုဟတီ"တိ ။ "အာမ မဟာရာဇာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ သာ ဘိကၡဳနီ ဥတုနီ သမာနာ သဏိၭေတ ကလေလ ႐ုဟိေရ ပစၧိႏၷေဝေဂ ဌိတာယ ဓာတုယာ တံ သမ႓ဝံ ဂေဟတြာ တသၼိ ံ ကလေလ ပကၡိပိ၊ ေတန တႆာ ဂေဗ႓ာ သဏၭာသိ၊ ဧဝံ တတၳ ကာရဏံ ပေစၥမ ေတသံ နိဗၺတၱိယာ"တိ။ "ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာ သမၸဋိစၧာမိ၊ ေယာနိပၸေဝေသန ဂေဗ႓ာ သမ႓ဝတီတိ။ သမၸဋိစၧသိ ပန၊ တြံ မဟာရာဇ၊ ေထရႆ ကုမာရကႆပႆ ဂဗ႓ာဝကၠမန"ႏၲိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ ပစၥာဂေတာသိ မမ ဝိသယံ၊ ဧကဝိေဓနပိ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ံ ကထယေႏၲာ မမာႏုဗလံ ဘဝိႆသိ၊ အထ ယာ ပန တာ ေဒြ မိဂေဓႏုေယာ ပႆာဝံ ပိဝိတြာ ဂဗ႓ံ ပဋိလဘိ ံသု၊ တာသံ တြံ သဒၵဟသိ ဂဗ႓ႆာဝကၠမန"ႏၲိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ ယံ ကိၪၥိ ဘုတၱံ ပီတံ ခါယိတံ ေလဟိတံ၊ သဗၺံ တံ ကလလံ ၾသသရတိ၊ ဌာနဂတံ ဝုၯိမာပဇၨတိ။ ယထာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယာ ကာစိ သရိတာ နာမ၊ သဗၺာ တာ မဟာသမုဒၵံ ၾသသရႏၲိ၊ ဌာနဂတာ ဝုၯိမာပဇၨႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ကိၪၥိ ဘုတၱံ ပီတံ ခါယိတံ ေလဟိတံ၊ သဗၺံ တံ ကလလံ ၾသသရတိ၊ ဌာနဂတံ ဝုၯိမာပဇၨတိ၊ ေတနာဟံ ကာရေဏန သဒၵဟာမိ မုခဂေတနပိ ဂဗ႓ႆ အဝကၠႏၲိ ေဟာတီ"တိ။ "သာဓု၊ မဟာရာဇ၊ ဂါဠႇတရံ ဥပဂေတာသိ မမ ဝိသယံ၊ မုခပါေနနပိ ဒြယသႏၷိပါေတာ ဘဝတိ။ သံကိစၥႆ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရႆ ဣသိသိဂၤႆ စ တာပသႆ ေထရႆ စ ကုမာရကႆပႆ ဂဗ႓ာဝကၠမနံ သမၸဋိစၧသီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သႏၷိပါေတာ ၾသသရတီ"တိ။

"သာေမာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာေရာ မ႑ေဗ်ာပိ မာဏဝေကာ တီသု သႏၷိပါေတသု အေႏၲာဂဓာ၊ ဧကရသာ ေယဝ ပုရိေမန၊ တတၳ ကာရဏံ ဝကၡာမိ။ ဒုကူေလာ -၁၂၉ စ၊ မဟာရာဇ၊ တာပေသာ ပါရိကာ စ တာပသီ ဥေဘာပိ ေတ အရညဝါသာ အေဟသုံ ပဝိေဝကာဓိမုတၱာ ဥတၱမတၳဂေဝသကာ၊ တပေတေဇန ယာဝ ျဗဟၼေလာကံ သႏၲာေပသုံ ။ ေတသံ တဒါ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ သာယံ ပါတံ ဥပ႒ာနံ အာဂစၧတိ။ ေသာ ေတသံ ဂ႐ုကတေမတၱတာယ ဥပဓာေရေႏၲာ အဒၵသ အနာဂတမဒၶါေန ဒြိႏၷမၸိ ေတသံ စကၡဴနံ အႏၲရဓာနံ၊ ဒိသြာ ေတ ဧဝမာဟ 'ဧကံ ေမ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ဝစနံ ကေရာထ၊ သာဓု ဧကံ ပုတၱံ ဇေနယ်ာထ၊ ေသာ တုမွာကံ ဥပ႒ာေကာ ဘဝိႆတိ အာလမၺေနာ စာ'တိ။ 'အလံ၊ ေကာသိယ၊ မာ ဧဝံ ဘဏီ'တိ။ ေတ တႆ တံ ဝစနံ န သမၸဋိစၧိ ံသု။ အႏုကမၸေကာ အတၳကာေမာ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ဒုတိယမၸိ။ ပ ။ တတိယမၸိ ေတ ဧဝမာဟ 'ဧကံ ေမ၊ ေဘာေႏၲာ၊ ဝစနံ ကေရာထ၊ သာဓု ဧကံ ပုတၱံ ဇေနယ်ာထ၊ ေသာ တုမွာကံ ဥပ႒ာေကာ ဘဝိႆတိ အာလမၺေနာ စာ'တိ။ တတိယမၸိ ေတ အာဟံသု 'အလံ၊ ေကာသိယ၊ မာ တြံ ေခါ အေမွ အနေတၳ နိေယာေဇဟိ၊ ကဒါယံ ကာေယာ န ဘိဇၨိႆတိ၊ ဘိဇၨတု အယံ ကာေယာ ေဘဒနဓေမၼာ၊ ဘိဇၨႏၲိယာပိ ဓရဏိယာ ပတေႏၲပိ ေသလသိခေရ ဖလေႏၲပိ အာကာေသ ပတေႏၲပိ စႏၵိမသူရိေယ ေနဝ မယံ ေလာကဓေမၼဟိ မိႆယိႆာမ၊ မာ တြံ အမွာကံ သမၼဳခဘာဝံ ဥပဂစၧ၊ ဥပဂတႆ ေတ ဧေသာ ဝိႆာေသာ၊ အနတၳစေရာ တြံ မေည'တိ။

တေတာ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ေတသံ မနံ အလဘမာေနာ ဂ႐ုကေတာ ပၪၨလိေကာ ပုန ယာစိ 'ယဒိ ေမ ဝစနံ န ဥႆဟထ ကာတုံ၊ ယဒါ တာပသီ ဥတုနီ ေဟာတိ ပုပၹဝတီ၊ တဒါ တြံ၊ ဘေႏၲ၊ ဒကၡိေဏန ဟတၳဂၤုေ႒န နာဘိ ံ ပရာမေသယ်ာသိ၊ ေတန သာ ဂဗ႓ံ လစၧတိ၊ သႏၷိပါေတာ ေယေဝသ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိယာ'တိ။ 'သေကၠာမဟံ၊ ေကာသိယ၊ တံ ဝစနံ ကာတုံ၊ န တာဝတေကန အမွာကံ တေပါ ဘိဇၨတိ၊ ေဟာတူ'တိ သမၸဋိစၧိ ံသု။ တာယ စ ပန ေဝလာယ ေဒဝဘဝေန အတၳိ ေဒဝပုေတၱာ ဥႆႏၷကုသလမူေလာ ခီဏာယုေကာ အာယုကၡယပၸေတၱာ ယဒိစၧကံ သမေတၳာ ၾသကၠမိတုံ အပိ စကၠဝတၱိကုေလပိ။ အထ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ တံ ေဒဝပုတၱံ ဥပသကၤမိတြာ ဧဝမာဟ 'ဧဟိ ေခါ၊ မာရိသ၊ သုပဘာေတာ ေတ ဒိဝေသာ၊ အတၳသိဒၶိ ဥပဂတာ၊ ယမဟံ ေတ ဥပ႒ာနမာဂမိ ံ၊ ရမဏီေယ ေတ ၾသကာေသ ဝါေသာ ဘဝိႆတိ၊ ပတိ႐ူေပ ကုေလ ပဋိသႏၶိ ဘဝိႆတိ၊ သုႏၵေရဟိ မာတာပိတူဟိ ဝေၯတေဗၺာ၊ ဧဟိ ေမ ဝစနံ ကေရာဟီ'တိ ယာစိ။ ဒုတိယမၸိ။ ပ ။ တတိယမၸိ ယာစိ သိရသိ ပၪၨလိကေတာ။

တေတာ -၁၃၀ ေသာ ေဒဝပုေတၱာ ဧဝမာဟ 'ကတမံ တံ၊ မာရိသ၊ ကုလံ၊ ယံ တြံ အဘိကၡဏံ ကိတၱယသိ ပုနပၸဳန'ႏၲိ။ 'ဒုကူေလာ စ တာပေသာ ပါရိကာ စ တာပသီ'တိ။ ေသာ တႆ ဝစနံ သုတြာ တုေ႒ာ သမၸဋိစၧိ 'သာဓု၊ မာရိသ၊ ေယာ တဝ ဆေႏၵာ၊ ေသာ ေဟာတု၊ အာကခၤမာေနာ အဟံ၊ မာရိသ၊ ပတၳိေတ ကုေလ ဥပၸေဇၨယ်ံ၊ ကိမွိ ကုေလ ဥပၸဇၨာမိ အ႑ေဇ ဝါ ဇလာဗုေဇ ဝါ သံေသဒေဇ ဝါ ၾသပပါတိေက ဝါ'တိ? 'ဇလာဗုဇာယ၊ မာရိသ၊ ေယာနိယာ ဥပၸဇၨာဟီ'တိ။ အထ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ ဥပၸတၱိဒိဝသံ ဝိဂေဏတြာ ဒုကူလႆ တာပသႆ အာေရာေစသိ 'အသုကသၼိ ံ နာမ ဒိဝေသ တာပသီ ဥတုနီ ဘဝိႆတိ ပုပၹဝတီ၊ တဒါ တြံ၊ ဘေႏၲ၊ ဒကၡိေဏန ဟတၳဂၤုေ႒န နာဘိ ံ ပရာမေသယ်ာသီ'တိ။ တသၼိ ံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိဝေသ တာပသီ စ ဥတုနီ ပုပၹဝတီ အေဟာသိ၊ ေဒဝပုေတၱာ စ တတၳဴပေဂါ ပစၥဳပ႒ိေတာ အေဟာသိ၊ တာပေသာ စ ဒကၡိေဏန ဟတၳဂၤုေ႒န တာပသိယာ နာဘိ ံ ပရာမသိ၊ ဣတိ ေတ တေယာ သႏၷိပါတာ အေဟသုံ၊ နာဘိပရာမသေနန တာပသိယာ ရာေဂါ ဥဒပါဒိ၊ ေသာ ပနႆာ ရာေဂါ နာဘိပရာမသနံ ပဋိစၥ မာ တြံ သႏၷိပါတံ အဇၩာစာရေမဝ မညိ၊ ဦဟသနမၸိ [မူကြဲ-ဟသနမၸိ (က၊)] သႏၷိပါေတာ၊ ဥလႅပနမၸိ သႏၷိပါေတာ၊ ဥပနိဇၩာယနမၸိ သႏၷိပါေတာ၊ ပုဗၺဘာဂဘာဝေတာ ရာဂႆ ဥပၸါဒါယ အာမသေနန သႏၷိပါေတာ ဇာယတိ၊ သႏၷိပါတာ ၾသကၠမနံ ေဟာတီတိ။

"အနဇၩာစာေရပိ၊ မဟာရာဇ၊ ပရာမသေနန ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိ ဇလမာေနာ အပရာမသေနာပိ ဥပဂတႆ သီတံ ဗ်ပဟႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အနဇၩာစာေရပိ ပရာမသေနန ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။

"စတုႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ ကမၼဝေသန ေယာနိဝေသန ကုလဝေသန အာယာစနဝေသန၊ အပိ စ သေဗၺေပေတ သတၱာ ကမၼသမ႓ဝါ ကမၼသမု႒ာနာ ။

"ကထံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ? ဥႆႏၷကုသလမူလာ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ ယဒိစၧကံ ဥပၸဇၨႏၲိ ခတၱိယမဟာသာလကုေလ ဝါ ျဗာဟၼဏမဟာသာလကုေလ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုေလ ဝါ ေဒေဝသု ဝါ အ႑ဇာယ ဝါ ေယာနိယာ ဇလာဗုဇာယ ဝါ ေယာနိယာ သံေသဒဇာယ ဝါ ေယာနိယာ ၾသပပါတိကာယ ဝါ ေယာနိယာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အေၯာ -၁၃၁ မဟဒၶေနာ မဟာေဘာေဂါ ပဟူတဇာတ႐ူပရဇေတာ ပဟူတဝိတၱဴပကရေဏာ ပဟူတဓနဓေညာ ပဟူတဉာတိပေကၡာ ဒါသိ ံ ဝါ ဒါသံ ဝါ ေခတၱံ ဝါ ဝတၳဳံ ဝါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ဇနပဒံ ဝါ ယံ ကိၪၥိ မနသာ အဘိပတၳိတံ၊ ယဒိစၧကံ ဒြိဂုဏတိဂုဏမၸိ ဓနံ ဒတြာ ကိဏာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဥႆႏၷကုသလမူလာ သတၱာ ယဒိစၧကံ ဥပၸဇၨႏၲိ ခတၱိယမဟာသာလကုေလ ဝါ ျဗာဟၼဏမဟာသာလကုေလ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုေလ ဝါ ေဒေဝသု ဝါ အ႑ဇာယ ဝါ ေယာနိယာ ဇလာဗုဇာယ ဝါ ေယာနိယာ သံေသဒဇယ ဝါ ေယာနိယာ ၾသပပါတိကာယ ဝါ ေယာနိယာ။ ဧဝံ ကမၼဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။

"ကထံ ေယာနိဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ? ကုကၠဳဋာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါေတန ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။ ဗလာကာနံ ေမဃသေဒၵန ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။ သေဗၺပိ ေဒဝါ အဂဗ႓ေသယ်ကာ သတၱာ ေယဝ၊ ေတသံ နာနာဝေဏၰန ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ နာနာဝေဏၰန မဟိယာ စရႏၲိ၊ ေကစိ ပုရေတာ ပဋိစၧာေဒႏၲိ၊ ေကစိ ပစၧေတာ ပဋိစၧာေဒႏၲိ၊ ေကစိ နဂၢါ ေဟာႏၲိ၊ ေကစိ ဘ႑ဴ ေဟာႏၲိ ေသတပဋဓရာ၊ ေကစိ ေမာဠိဗဒၶါ ေဟာႏၲိ၊ ေကစိ ဘ႑ဴ ကာသာဝဝသနာ ေဟာႏၲိ၊ ေကစိ ကာသာဝဝသနာ ေမာဠိဗဒၶါ ေဟာႏၲိ၊ ေကစိ ဇဋိေနာ ဝါကစီရဓရာ [မူကြဲ-ဝါကစီရာ (က၊)] ေဟာႏၲိ၊ ေကစိ စမၼဝသနာ ေဟာႏၲိ၊ ေကစိ ရသၼိေယာ နိဝါေသႏၲိ၊ သေဗၺေပေတ မႏုႆာ နာနာဝေဏၰန မဟိယာ စရႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ ေယဝ ေတ သေဗၺ၊ ေတသံ နာနာဝေဏၰန ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။ ဧဝံ ေယာနိဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။

"ကထံ ကုလဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ? ကုလံ နာမ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာရိ ကုလာနိ အ႑ဇံ ဇလာဗုဇံ သံေသဒဇံ ၾသပပါတိကံ။ ယဒိ တတၳ ဂႏၶေဗၺာ ယေတာ ကုေတာစိ အာဂႏ႖ာ အ႑ေဇ ကုေလ ဥပၸဇၨတိ၊ ေသာ တတၳ အ႑ေဇာ ေဟာတိ။ ပ ။ ဇလာဗုေဇ ကုေလ။ ပ ။ သံေသဒေဇ ကုေလ။ ပ ။ ၾသပပါတိေက ကုေလ ဥပၸဇၨတိ၊ ေသာ တတၳ ၾသပပါတိေကာ ေဟာတိ။ ေတသု ေတသု ကုေလသု တာဒိသာ ေယဝ သတၱာ သမ႓ဝႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝတိ ေန႐ုပဗၺတံ ေယ ေကစိ မိဂပကၡိေနာ ဥေပႏၲိ၊ သေဗၺ ေတ -၁၃၂ သကဝဏၰံ ဝိဇဟိတြာ သုဝဏၰဝဏၰာ ေဟာႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာ ေကာစိ ဂႏၶေဗၺာ ယေတာ ကုေတာစိ အာဂႏ႖ာ အ႑ဇံ ေယာနိ ံ ဥပဂႏ႖ာ သဘာဝဝဏၰံ ဝိဇဟိတြာ အ႑ေဇာ ေဟာတိ။ ပ ။ ဇလာဗုဇံ။ ပ ။ သံေသဒဇံ။ ပ ။ ၾသပပါတိကံ ေယာနိ ံ ဥပဂႏ႖ာ သဘာဝဝဏၰံ ဝိဇဟိတြာ ၾသပပါတိေကာ ေဟာတိ၊ ဧဝံ ကုလဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။

"ကထံ အာယာစနဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ကုလံ ေဟာတိ အပုတၱကံ ဗဟုသာပေတယ်ံ သဒၶံ ပသႏၷံ သီလဝႏၲံ ကလ်ာဏဓမၼံ တပနိႆိတံ၊ ေဒဝပုေတၱာ စ ဥႆႏၷကုသလမူေလာ စဝနဓေမၼာ ေဟာတိ။ အထ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ တႆ ကုလႆ အႏုကမၸာယ တံ ေဒဝပုတၱံ အာယာစတိ 'ပဏိေဓဟိ၊ မာရိသ၊ အသုကႆ ကုလႆ မေဟသိယာ ကုစၧိ'ႏၲိ။ ေသာ တႆ အာယာစနေဟတု တံ ကုလံ ပဏိေဓတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ ပုညကာမာ သမဏံ မေနာဘာဝနီယံ အာယာစိတြာ ေဂဟံ ဥပေနႏၲိ၊ အယံ ဥပဂႏ႖ာ သဗၺႆ ကုလႆ သုခါဝေဟာ ဘဝိႆတီတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာ ေဒဝါနမိေႏၵာ တံ ေဒဝပုတၱံ အာယာစိတြာ တံ ကုလံ ဥပေနတိ။ ဧဝံ အာယာစနဝေသန သတၱာနံ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ ေဟာတိ။

"သာေမာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာေရာ သေကၠန ေဒဝါနမိေႏၵန အာယာစိေတာ ပါရိကာယ တာပသိယာ ကုစၧိ ံ ၾသကၠေႏၲာ။ သာေမာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာေရာ ကတပုေညာ၊ မာတာပိတေရာ သီလဝေႏၲာ ကလ်ာဏဓမၼာ၊ အာယာစေကာ သေကၠာ၊ တိဏၰံ ေစေတာပဏိဓိယာ သာေမာ ကုမာေရာ နိဗၺေတၱာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ နယကုသေလာ ပုရိေသာ သုကေ႒ အႏူပေခေတၱ ဗီဇံ ေရာေပယ်၊ အပိ ႏု တႆ ဗီဇႆ အႏၲရာယံ ဝိဝေဇၨႏၲႆ ဝုၯိယာ ေကာစိ အႏၲရာေယာ ဘေဝယ်ာ"တိ ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နိ႐ုပဃာတံ ဗီဇံ ခိပၸံ သံဝိ႐ုေဟယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သာေမာ ကုမာေရာ မုေတၱာ ဥပၸႏၷႏၲရာေယဟိ တိဏၰံ ေစေတာပဏိဓိယာ နိဗၺေတၱာ။

"အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုဗၺံ တယာ ဣသီနံ မေနာပေဒါေသန ဣေဒၶါ ဖီေတာ မဟာဇနပေဒါ သဇေနာ သမုစၧိေႏၷာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ။ မဟိယာ ဒ႑ကာရညံ [မူကြဲ-ဒ႑ကီရညံ (မ၊ နိ၊ ၂။၆၅)] မဇၩာရညံ ကာလိဂၤါရညံ မာတဂၤါရညံ၊ သဗၺံ တံ အရညံ အရညဘူတံ၊ သေဗၺေပေတ ဇနပဒါ ဣသီနံ မေနာပေဒါေသန ခယံ ဂတာ"တိ။ "ယဒိ -၁၃၃၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ မေနာပေဒါေသန သုသမိဒၶါ ဇနပဒါ ဥစၧိဇၨႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ ေတသံ မေနာပသာေဒန ကိၪၥိ နိဗၺေတၱယ်ာ"တိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သာေမာ ကုမာေရာ တိဏၰံ ဗလဝႏၲာနံ ေစေတာပသာေဒန နိဗၺေတၱာ ဣသိနိမၼိေတာ ေဒဝနိမၼိေတာ ပုညနိမၼိေတာတိ။ ဧဝေမတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓာေရဟိ။

"တေယာေမ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝပုတၱာ သေကၠန ေဒဝါနမိေႏၵန အာယာစိတာ ကုလံ ဥပၸႏၷာ။ ကတေမ တေယာ? သာေမာ ကုမာေရာ မဟာပနာေဒါ ကုသရာဇာ၊ တေယာေပေတ ေဗာဓိသတၱာ"တိ။ "သုနိဒၵိ႒ာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိ၊ သုကထိတံ ကာရဏံ၊ အႏၶကာေရာ အာေလာေကာ ကေတာ၊ ဇဋာ ဝိဇဋိတာ၊ နိစၧဳဒၶါ ပရဝါဒါ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဂဗ႓ာဝကၠႏၲိပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ သဒၶမၼႏၲရဓာနပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ [မူကြဲ-ဝႆသဟႆာနိ (သီ၊) ပႆ အ၊ နိ၊ ခ ၈။၅၁] သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ။ ပုန စ ပရိနိဗၺာနသမေယ သုဘေဒၵန ပရိဗၺာဇေကန ပဥႇံ ပုေ႒န ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဣေမ စ၊ သုဘဒၵ [မူကြဲ-ဒီ၊ နိ၊ ၂။၂၁၄ ပႆိတဗၺံ]၊ ဘိကၡဴ သမၼာ ဝိဟေရယ်ဳံ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ၊ အေသသဝစနေမတံ၊ နိေႆသဝစနေမတံ၊ နိပၸရိယာယဝစနေမတံ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ၊ ေတန ဟိ 'အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ ဂဟနေတာပိ ဂဟနတေရာ ဗလဝေတာပိ ဗလဝတေရာ ဂဏိၭေတာပိ ဂဏိၭတေရာ၊ ေသာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ တတၳ ေတ ဉာဏဗလဝိပၹာရံ ဒေႆဟိ မကေရာ ဝိယ သာဂရဗ႓ႏၲရဂေတာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ။ ပရိနိဗၺာနသမေယ စ သုဘဒၵႆ ပရိဗၺာဇကႆ ဘဏိတံ -၁၃၄ 'ဣေမ စ၊ သုဘဒၵ၊ ဘိကၡဴ သမၼာ ဝိဟေရယ်ဳံ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ။ တၪၥ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဝစနံ နာနတၳေၪၥဝ ေဟာတိ နာနာဗ်ၪၨနၪၥ၊ အယံ သာသနပရိေစၧေဒါ၊ အယံ ပဋိပတၱိ ပရိဒီပနာတိ ဒူရံ ဝိဝဇၨိတာ ေတ ဥေဘာ အညမညံ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဘံ ပထဝိေတာ ဒူရံ ဝိဝဇၨိတံ၊ နိရယံ သဂၢေတာ ဒူရံ ဝိဝဇၨိတံ၊ ကုသလံ အကုသလေတာ ဒူရံ ဝိဝဇၨိတံ၊ သုခံ ဒုကၡေတာ ဒူရံ ဝိဝဇၨိတံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတ ဥေဘာ အညမညံ ဒူရံ ဝိဝဇၨိတာ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ မာ ေတ ပုစၧာ ေမာဃာ အႆ [မူကြဲ-အႆု (သီ၊ သ်ာ)] ရသေတာ ေတ သံသႏၵိတြာ ကထယိႆာမိ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ ယံ ဘဂဝါ အာဟ၊ တံ ခယံ ပရိဒီပယေႏၲာ ေသသကံ ပရိစၧိႏၵိ၊ ဝႆသဟႆံ၊ အာနႏၵ၊ သဒၶေမၼာ တိေ႒ယ်၊ သေစ ဘိကၡဳနိေယာ န ပဗၺာေဇယ်ဳံ။ ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီတိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေႏၲာ သဒၶမၼႆ အႏၲရဓာနံ ဝါ ဝေဒတိ အဘိသမယံ ဝါ ပဋိေကၠာသတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "န႒ံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိကိတၱယေႏၲာ ေသသကံ ပရိဒီပယေႏၲာ ပရိစၧိႏၵိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ န႒ာယိေကာ သဗၺေသသကံ ဂေဟတြာ ဇနႆ ပရိဒီေပယ် 'ဧတၱကံ ေမ ဘ႑ံ န႒ံ၊ ဣဒံ ေသသက'ႏၲိ ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ န႒ံ ပရိဒီပယေႏၲာ ေသသကံ ေဒဝမႏုႆာနံ ကေထသိ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ။ ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ပေၪၥဝ ဒါနိ၊ အာနႏၵ၊ ဝႆသတာနိ သဒၶေမၼာ ဌႆတီ'တိ၊ သာသနပရိေစၧေဒါ ဧေသာ။

"ယံ ပန ပရိနိဗၺာနသမေယ သုဘဒၵႆ ပရိဗၺာဇကႆ သမေဏ ပရိကိတၱယေႏၲာ အာဟ 'ဣေမ စ၊ သုဘဒၵ၊ ဘိကၡဴ သမၼာ ဝိဟေရယ်ဳံ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ၊ ပဋိပတၱိပရိဒီပနာ ဧသာ၊ တြံ ပန တံ ပရိေစၧဒၪၥ ပရိဒီပနၪၥ ဧကရသံ ကေရာသိ။ ယဒိ ပန ေတ ဆေႏၵာ၊ ဧကရသံ ကတြာ ကထယိႆာမိ၊ သာဓုကံ သုေဏာဟိ မနသိကေရာဟိ အဝိကၡိတၱမာနေသာ [မူကြဲ-အဝိစလမာနေသာ (သီ၊) အဝိမာနေသာ (ပီ၊ က)]

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ တဠာေကာ ဘေဝယ် နဝသလိလသမၸဳေဏၰာ သမၼဳခမုတၱရိယမာေနာ ပရိစၧိေႏၷာ ပရိဝဋဳမကေတာ၊ အပရိယာဒိေဏၰ ေယဝ တသၼိ ံ -၁၃၅ တဠာေက ဥဒကူပရိ မဟာေမေဃာ အပရာပရံ အႏုပၸဗေႏၶာ အဘိဝေႆယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တသၼိ ံ တဠာေက ဥဒကံ ပရိကၡယံ ပရိယာဒါနံ ဂေစၧယ်ာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ"တိ? "ေမဃႆ၊ ဘေႏၲ၊ အႏုပၸဗႏၶတာယာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနဝရသဒၶမၼတဠာေကာ အာစာရသီလဂုဏဝတၱပဋိပတၱိဝိမလနဝသလိလသမၸဳေဏၰာ ဥတၱရိယမာေနာ ဘဝဂၢမဘိဘဝိတြာ ဌိေတာ။ ယဒိ တတၳ ဗုဒၶပုတၱာ အာစာရသီလဂုဏဝတၱပဋိပတၱိေမဃဝႆံ အပရာပရံ အႏုပၸဗႏၶာေပယ်ဳံ အဘိဝႆာေပယ်ဳံ။ ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရသဒၶမၼတဠာေကာ စိရံ ဒီဃမဒၶါနံ တိေ႒ယ်၊ အရဟေႏၲဟိ ေလာေကာ အသုေညာ ဘေဝယ်၊ ဣမမတၳံ ဘဂဝတာ သႏၶာယ ဘာသိတံ 'ဣေမ စ၊ သုဘဒၵ၊ ဘိကၡဴ သမၼာ ဝိဟေရယ်ဳံ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ။

"ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိ မဟာအဂၢိကၡေႏၶ ဇလမာေန အပရာပရံ သုကၡတိဏက႒ေဂါမယာနိ ဥပသံဟေရယ်ဳံ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂၢိကၡေႏၶာ နိဗၺာေယယ်ာ"တိ ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ေသာ အဂၢိကၡေႏၶာ ဇေလယ်၊ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ ပဘာေသယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒသသဟႆိယာ [မူကြဲ-ဒသသဟႆိမွိ (ဗဟူသု)] ေလာကဓာတုယာ ဇိနသာသနဝရမၸိ အာစာရသီလဂုဏဝတၱပဋိပတၱိယာ ဇလတိ ပဘာသတိ။ ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တဒုတၱရိ ံ ဗုဒၶပုတၱာ ပၪၥဟိ ပဓာနိယေဂၤဟိ သမႏၷာဂတာ သတတမပၸမတၱာ ပဒေဟယ်ဳံ၊ တီသု သိကၡာသု ဆႏၵဇာတာ သိေကၡယ်ဳံ၊ စာရိတၱၪၥ သီလံ သမတၱံ ပရိပူေရယ်ဳံ၊ ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရံ ဘိေယ်ာ ဘိေယ်ာ စိရံ ဒီဃမဒၶါနံ တိေ႒ယ်၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာတိ ဣမမတၳံ ဘဂဝတာ သႏၶာယ ဘာသိတံ 'ဣေမ စ၊ သုဘဒၵ၊ ဘိကၡဴ သမၼာ ဝိဟေရယ်ဳံ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ။

"ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သိနိဒၶသမသုမဇၨိတသပၸဘာသဝိမလာဒါသံ [မူကြဲ-သပၸဘံ သုဝိမလာဒါသံ (သီ၊)] သဏွသုခုမေဂ႐ုကစုေဏၰန အပရာပရံ မေဇၨယ်ဳံ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တသၼိ ံ အာဒါေသ မလကဒၵမရေဇာဇလႅံ ဇာေယယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ အညဒတၳဳ ဝိမလတရံ ေယဝ ဘေဝယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနသာသနဝရံ ပကတိနိမၼလံ ဗ်ပဂတကိေလသမလရေဇာဇလႅံ၊ ယဒိ တံ ဗုဒၶပုတၱာ အာစာရသီလဂုဏဝတၱပဋိပတၱိသေလႅခဓုတဂုေဏန ဇိနသာသနဝရံ သလႅေကၡယ်ဳံ [မူကြဲ-သလႅိေကၡယ်ဳံ (သီ၊ ပီ)] ဧဝမိဒံ ဇိနသာသနဝရံ စိရံ ဒီဃမဒၶါနံ တိေ႒ယ်၊ အသုေညာ စ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာတိ -၁၃၆ ဣမမတၳံ ဘဂဝတာ သႏၶာယ ဘာသိတံ 'ဣေမ စ၊ သုဘဒၵ၊ ဘိကၡဴ သမၼာ ဝိဟေရယ်ဳံ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆာ'တိ။ ပဋိပတၱိမူလကံ၊ မဟာရာဇ၊ သတၳဳသာသနံ ပဋိပတၱိကာရဏံ ပဋိပတၱိယာ အနႏၲရဟိတာယ တိ႒တီ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သဒၶမၼႏၲရဓာန'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ သဒၶမၼႏၲရဓာန"ႏၲိ? "တီဏိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ သာသနႏၲရဓာနာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? အဓိဂမႏၲရဓာနံ ပဋိပတၱႏၲရဓာနံ လိဂၤႏၲရဓာနံ၊ အဓိဂေမ၊ မဟာရာဇ၊ အႏၲရဟိေတ သုပၸဋိပႏၷႆာပိ ဓမၼာဘိသမေယာ န ေဟာတိ၊ ပဋိပတၱိယာ အႏၲရဟိတာယ သိကၡာပဒပညတၱိ အႏၲရဓာယတိ၊ လိဂၤ ံေယဝ တိ႒တိ၊ လိေဂၤ အႏၲရဟိေတ ပေဝဏုပေစၧေဒါ ေဟာတိ၊ ဣမာနိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တီဏိ အႏၲရဓာနာနီ"တိ။

"သုဝိညာပိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ၊ ဂမ႓ီေရာ ဥတၱာနီကေတာ၊ ဂဏိၭ ဘိေႏၷာ၊ န႒ာ ပရဝါဒါ ဘဂၢါ နိပၸဘာ ကတာ၊ တြံ ဂဏိဝရဝသဘမာသဇၨာတိ။

သဒၶမၼႏၲရဓာနပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ အကုသလေစၧဒနပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သဗၺံ အကုသလံ စ်ာေပတြာ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ၊ ဥဒါဟု သာဝေသေသ အကုသေလ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ"တိ? "သဗၺံ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ စ်ာေပတြာ ဘဂဝါ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ၊ နတၳိ ဘဂဝေတာ ေသေသကံ အကုသလ"ႏၲိ။

"ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဒုကၡာ ေဝဒနာ တထာဂတႆ ကာေယ ဥပၸႏၷပုဗၺာ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇဂေဟ ဘဂဝေတာ ပါေဒါ သကလိကာယ [မူကြဲ-သကၡလိကာယ (သ်ာ၊ က၊)] ခေတာ၊ ေလာဟိတပကၡႏၵိကာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာ၊ ကာေယ အဘိသေႏၷ ဇီဝေကန ဝိေရေကာ ကာရိေတာ၊ ဝါတာဗာေဓ ဥပၸေႏၷ ဥပ႒ာေကန ေထေရန ဥေဏွာဒကံ ပရိယိ႒"ႏၲိ။

"ယဒိ -၁၃၇၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သဗၺံ အကုသလံ စ်ာေပတြာ သဗၺညဳတံ ပေတၱာ၊ ေတန ဟိ ဘဂဝေတာ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ၊ ေလာဟိတပကၡႏၵိကာ စ အာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂတႆ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ၊ ေလာဟိတပကၡႏၵိကာ စ အာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာ၊ ေတန ဟိ တထာဂေတာ သဗၺံ အကုသလံ စ်ာေပတြာ သဗၺညဳတံ ပေတၱာတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ဝိနာ ကေမၼန ေဝဒယိတံ၊ သဗၺံ တံ ေဝဒယိတံ ကမၼမူလကံ၊ တံ ကေမၼေနဝ ေဝဒယတိ၊ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ [မူကြဲ-နိဗၺာယိတေဗၺာတိ (က)]

"န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺံ တံ ေဝဒယိတံ ကမၼမူလကံ။ အ႒ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏဟိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ ေယဟိ ကာရေဏဟိ ပုထူ သတၱာ ေဝဒနာ ေဝဒိယႏၲိ။ ကတေမဟိ အ႒ဟိ? ဝါတသမု႒ာနာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ ပိတၱသမု႒ာနာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ေသမွသမု႒ာနာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ သႏၷိပါတိကာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ဥတုပရိဏာမဇာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ဝိသမပရိဟာရဇာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ၾသပကၠမိကာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ။ ပ ။ ကမၼဝိပါကဇာနိပိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အ႒ဟိ ကာရေဏဟိ ပုထူ သတၱာ ေဝဒနာ ေဝဒယႏၲိ။ တတၳ ေယ ေတ ပုဂၢလာ 'သေတၱ ကမၼံ ဝိဗာဓတီ'တိ ဝေဒယ်ဳံ၊ ေတ ဣေမ ပုဂၢလာ သတၱကာရဏံ ပဋိဗာဟႏၲိ။ ေတသံ တံ ဝစနံ မိစၧာ"တိ။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယၪၥ ဝါတိကံ ယၪၥ ပိတၱိကံ ယၪၥ ေသမွိကံ ယၪၥ သႏၷိပါတိကံ ယၪၥ ဥတုပရိဏာမဇံ ယၪၥ ဝိသမပရိဟာရဇံ ယၪၥ ၾသပကၠမိကံ၊ သေဗၺေတ ကမၼသမု႒ာနာ ေယဝ၊ ကေမၼေနဝ ေတ သေဗၺ သမ႓ဝႏၲီ"တိ။

"ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေတပိ သေဗၺ ကမၼသမု႒ာနာဝ အာဗာဓာ ဘေဝယ်ဳံ၊ န ေတသံ ေကာ႒ာသေတာ လကၡဏာနိ ဘေဝယ်ဳံ။ ဝါေတာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကုပၸမာေနာ ဒသဝိေဓန ကုပၸတိ သီေတန ဥေဏွန ဇိဃစၧာယ ဝိပါသာယ အတိဘုေတၱန ဌာေနန ပဓာေနန အာဓာဝေနန ဥပကၠေမန ကမၼဝိပါေကန။ တၾတ ေယ ေတ နဝ ဝိဓာ၊ န ေတ အတီေတ၊ န အနာဂေတ၊ ဝတၱမာနေက ဘေဝ ဥပၸဇၨႏၲိ၊ တသၼာ န ဝတၱဗၺာ 'ကမၼသမ႓ဝါ သဗၺာ ေဝဒနာ'တိ။ ပိတၱံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုပၸမာနံ တိဝိေဓန ကုပၸတိ သီေတန ဥေဏွန ဝိသမေဘာဇေနန။ ေသမွံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုပၸမာနံ တိဝိေဓန ကုပၸတိ သီေတန ဥေဏွန အႏၷပါေနန။ ေယာ -၁၃၈ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါေတာ ယၪၥ ပိတၱံ ယၪၥ ေသမွံ၊ ေတဟိ ေတဟိ ေကာေပဟိ ကုပၸိတြာ မိႆီ ဟုတြာ သကံ သကံ ေဝဒနံ အာကၯတိ။ ဥတုပရိဏာမဇာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒနာ ဥတုပရိယာေမန ဥပၸဇၨတိ။ ဝိသမပရိဟာရဇာ ေဝဒနာ ဝိသမပရိဟာေရန ဥပၸဇၨတိ။ ၾသပကၠမိကာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဝဒနာ အတၳိ ကိရိယာ၊ အတၳိ ကမၼဝိပါကာ၊ ကမၼဝိပါကဇာ ေဝဒနာ ပုေဗၺ ကေတန ကေမၼန ဥပၸဇၨတိ။ ဣတိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အပၸံ ကမၼဝိပါကဇံ၊ ဗဟုတရံ အဝေသသံ။ တတၳ ဗာလာ 'သဗၺံ ကမၼဝိပါကဇံ ေယဝါ'တိ အတိဓာဝႏၲိ။ တံ ကမၼံ န သကၠာ ဝိနာ ဗုဒၶဉာေဏန ဝဝတၳာနံ ကာတုံ။

"ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ၊ တံ ေဝဒယိတံ ေနဝ ဝါတသမု႒ာနံ၊ န ပိတၱသမု႒ာနံ၊ န ေသမွသမု႒ာနံ၊ န သႏၷိပါတိကံ၊ န ဥတုပရိဏာမဇံ၊ န ဝိသမပရိဟာရဇံ၊ န ကမၼဝိပါကဇံ၊ ၾသပကၠမိကံ ေယဝ။ ေဒဝဒေတၱာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟူနိ ဇာတိသတသဟႆာနိ တထာဂေတ အာဃာတံ ဗႏၶိ၊ ေသာ ေတန အာဃာေတန မဟတိ ံ ဂ႐ုံ သိလံ ဂေဟတြာ 'မတၳေက ပါေတႆာမီ'တိ မုၪၥိ၊ အထေည ေဒြ ေသလာ အာဂႏ႖ာ တံ သိလံ တထာဂတံ အသမၸတၱံ ေယဝ သမၸဋိစၧိ ံသု၊ တာသံ ပဟာေရန ပပဋိကာ ဘိဇၨိတြာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတြာ ႐ုဟိရံ [မူကြဲ-နိပတိတြာ ႐ုဓိရံ (သ်ာ၊)] ဥပၸါေဒသိ၊ ကမၼဝိပါကေတာ ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဧသာ ေဝဒနာ နိဗၺတၱာ ကိရိယေတာ ဝါ၊ တတုဒၶံ နတၳညာ ေဝဒနာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱဒု႒တာယ ဝါ ဗီဇံ န သမ႓ဝတိ ဗီဇဒု႒တာယ ဝါ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼဝိပါကေတာ ဝါ ဘဂဝေတာ ဧသာ ေဝဒနာ နိဗၺတၱာ ကိရိယေတာ ဝါ၊ တတုဒၶံ နတၳညာ ေဝဒနာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာ႒ဒု႒တာယ ဝါ ေဘာဇနံ ဝိသမံ ပရိဏမတိ အာဟာရဒု႒တာယ ဝါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼဝိပါကေတာ ဝါ ဘဂဝေတာ ဧသာ ေဝဒနာ နိဗၺတၱာ ကိရိယေတာ ဝါ၊ တတုဒၶံ နတၳညာ ေဝဒနာ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ ဘဂဝေတာ ကမၼဝိပါကဇာ ေဝဒနာ၊ နတၳိ ဝိသမပရိဟာရဇာ ေဝဒနာ၊ အဝေသေသဟိ သမု႒ာေနဟိ ဘဂဝေတာ ေဝဒနာ ဥပၸဇၨတိ၊ တာယ စ ပန ေဝဒနာယ န သကၠာ ဘဂဝႏၲံ ဇီဝိတာ ေဝါေရာေပတုံ။

"နိပတႏၲိ -၁၃၉၊ မဟာရာဇ၊ ဣမသၼိ ံ စာတုမဟာဘူတိေက [မူကြဲ-စာတုမၼဟာဘူတိေက (သီ၊)] ကာေယ ဣ႒ာနိ႒ာ သုဘာသုဘေဝဒနာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသ ခိေတၱာ ေလၮဳ မဟာပထဝိယာ နိပတတိ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလၮဳ ပုေဗၺ ကေတန မဟာပထဝိယာ နိပတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နတၳိ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ေဟတု မဟာပထဝိယာ၊ ေယန ေဟတုနာ မဟာပထဝီ ကုသလာကုသလဝိပါကံ ပဋိသံေဝေဒယ်၊ ပစၥဳပၸေႏၷန၊ ဘေႏၲ၊ အကမၼေကန ေဟတုနာ ေသာ ေလၮဳ မဟာပထဝိယံ နိပတတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ၊ ဧဝံ တထာဂေတာ ဒ႒ေဗၺာ။ ယထာ ေလၮဳ ပုေဗၺ အကေတန မဟာပထဝိယံ နိပတတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ပုေဗၺ အကေတန သာ သကလိကာပါေဒ နိပတိတာ။

"ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ မဟာပထဝိ ံ ဘိႏၵႏၲိ စ ခဏႏၲိ စ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတ မႏုႆာ ပုေဗၺ ကေတန မဟာပထဝိ ံ ဘိႏၵႏၲိ စ ခဏႏၲိ စာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာ သာ သကလိကာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ နိပတိတာ၊ န သာ သကလိကာ ပုေဗၺ ကေတန ဘဂဝေတာ ပါေဒ နိပတိတာ။ ေယာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ေလာဟိတပကၡႏၵိကာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာ၊ ေသာပိ အာဗာေဓါ န ပုေဗၺ ကေတန ဥပၸေႏၷာ၊ သႏၷိပါတိေကေနဝ ဥပၸေႏၷာ၊ ေယ ေကစိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ကာယိကာ အာဗာဓာ ဥပၸႏၷာ၊ န ေတ ကမၼာဘိနိဗၺတၱာ၊ ဆႏၷံ ဧေတသံ သမု႒ာနာနံ အညတရေတာ နိဗၺတၱာ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝရလၪၧေက ေမာဠိယသီဝေက [မူကြဲ-ေမာလိယသိဝေက (သ်ာ၊ က၊) သံ၊ နိ၊ ၄။၂၆၉ ပႆိတဗၺံ] ေဝယ်ာကရေဏ --

"'ပိတၱသမု႒ာနာနိပိ ေခါ၊ သီဝက၊ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ သာမမၸိ ေခါ ဧတံ၊ သီဝက၊ ေဝဒိတဗၺံ၊ ယထာ ပိတၱသမု႒ာနာနိပိ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ ေလာကႆပိ ေခါ ဧတံ၊ သီဝက၊ သစၥသမၼတံ၊ ယထာ ပိတၱသမု႒ာနာနိပိ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ တၾတ၊ သီဝက၊ ေယ ေတ သမဏျဗာဟၼဏာ ဧဝံဝါဒိေနာ ဧဝံဒိ႒ိေနာ "ယံ ကိၪၥာယံ ပုရိသပုဂၢေလာ ပဋိသံေဝေဒတိ သုခံ ဝါ ဒုကၡံ ဝါ အဒုကၡမသုခံ ဝါ၊ သဗၺံ တံ ပုေဗၺ ကတေဟတူ"တိ ။ ယၪၥ သာမံ ဉာတံ၊ တၪၥ အတိဓာဝႏၲိ၊ ယၪၥ ေလာေက သစၥသမၼတံ၊ တၪၥ အတိဓာဝႏၲိ။ တသၼာ ေတသံ သမဏျဗာဟၼဏာနံ မိစၧာတိ ဝဒါမိ။

"'ေသမွသမု႒ာနာနိပိ -၁၄၀ ေခါ၊ သီဝက၊ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ ဝါတသမု႒ာနာနိပိ ေခါ၊ သီဝက။ ပ ။ သႏၷိပါတိကာနိပိ ေခါ၊ သီဝက။ ပ ။ ဥတုပရိဏာမဇာနိပိ ေခါ၊ သီဝက။ ပ ။ ဝိသမပရိဟာရဇာနိပိ ေခါ၊ သီဝက။ ပ ။ ၾသပကၠမိကာနိပိ ေခါ၊ သီဝက။ ပ ။ ကမၼဝိပါကဇာနိပိ ေခါ၊ သီဝက၊ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ သာမမၸိ ေခါ ဧတံ၊ သီဝက၊ ေဝဒိတဗၺံ၊ ယထာ ကမၼဝိပါကဇာနိပိ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ ေလာကႆပိ ေခါ ဧတံ၊ သီဝက၊ သစၥသမၼတံ၊ ယထာ ကမၼဝိပါကဇာနိပိ ဣေဓကစၥာနိ ေဝဒယိတာနိ ဥပၸဇၨႏၲိ။ တၾတ၊ သီဝက၊ ေယ ေတ သမဏျဗာဟၼဏာ ဧဝံဝါဒိေနာ ဧဝံဒိ႒ိေနာ "ယံ ကိၪၥာယံ ပုရိသပုဂၢေလာ ပဋိသံေဝေဒတိ သုခံ ဝါ ဒုကၡံ ဝါ အဒုကၡမသုခံ ဝါ၊ သဗၺံ တံ ပုေဗၺ ကတေဟတူ"တိ။ ယၪၥ သာမံ ဉာတံ၊ တၪၥ အတိဓာဝႏၲိ၊ ယၪၥ ေလာေက သစၥသမၼတံ၊ တၪၥ အတိဓာဝႏၲိ။ တသၼာ ေတသံ သမဏျဗာဟၼဏာနံ မိစၧာတိ ဝဒါမီ"'တိ။

"ဣတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ န သဗၺာ ေဝဒနာ ကမၼဝိပါကဇာ၊ သဗၺံ၊ မဟာရာဇ၊ အကုသလံ စ်ာေပတြာ ဘဂဝါ သဗၺညဳတံ ပေတၱာတိ ဧဝေမတံ ဓာေရဟီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အကုသလေစၧဒနပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ ဥတၱရိကရဏီယပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ တထာဂတႆ၊ သဗၺံ တံ ေဗာဓိယာ ေယဝ မူေလ ပရိနိ႒ိတံ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဥတၱရိ ံ ကရဏီယံ၊ ကတႆ ဝါ ပတိစေယာ'တိ၊ ဣဒၪၥ ေတမာသံ ပဋိသလႅာနံ ဒိႆတိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ တထာဂတႆ၊ သဗၺံ တံ ေဗာဓိယာ ေယဝ မူေလ ပရိနိ႒ိတံ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဥတၱရိ ံ ကရဏီယံ၊ ကတႆ ဝါ ပတိစေယာ၊ ေတန ဟိ 'ေတမာသံ ပဋိသလႅီေနာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေတမာသံ ပဋိသလႅီေနာ၊ ေတန ဟိ 'ယံ ကိၪၥိ ကရဏီယံ၊ တထာဂတႆ၊ သဗၺံ တံ ေဗာဓိယာ ေယဝ မူေလ ပရိနိ႒ိတ'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ -၁၄၁။ နတၳိ ကတကရဏီယႆ ပဋိသလႅာနံ၊ သကရဏီယေႆဝ ပဋိသလႅာနံ ယထာ နာမ ဗ်ာဓိတေႆဝ ေဘသေဇၨန ကရဏီယံ ေဟာတိ၊ အဗ်ာဓိတႆ ကိ ံ ေဘသေဇၨန။ ဆာတေႆဝ ေဘာဇေနန ကရဏီယံ ေဟာတိ၊ အဆာတႆ ကိ ံ ေဘာဇေနန။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နတၳိ ကတကရဏီယႆ ပဋိသလႅာနံ၊ သကရဏီယေႆဝ ပဋိသလႅာနံ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ယံ ကိၪၥိ၊ မဟာရာဇ၊ ကရဏီယံ တထာဂတႆ၊ သဗၺံ တံ ေဗာဓိယာ ေယဝ မူေလ ပရိနိ႒ိတံ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဥတၱရိ ံ ကရဏီယံ၊ ကတႆ ဝါ ပတိစေယာ၊ ဘဂဝါ စ ေတမာသံ ပဋိသလႅီေနာ၊ ပဋိသလႅာနံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဂုဏံ၊ သေဗၺပိ တထာဂတာ ပဋိသလႅီယိတြာ သဗၺညဳတံ ပတၱာ၊ တံ ေတ သုကတဂုဏမႏုႆရႏၲာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ရေညာ သႏၲိကာ လဒၶဝေရာ ပဋိလဒၶေဘာေဂါ တံ သုကတဂုဏမႏုႆရေႏၲာ အပရာပရံ ရေညာ ဥပ႒ာနံ ဧတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺပိ တထာဂတာ ပဋိသလႅီယိတြာ သဗၺညဳတံ ပတၱာ၊ တံ ေတ သုကတဂုဏမႏုႆရႏၲာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ အာတုေရာ ဒုကၡိေတာ ဗာဠႇဂိလာေနာ ဘိသကၠမုပေသဝိတြာ ေသာတၳိမႏုပၸေတၱာ တံ သုကတဂုဏမႏုႆရေႏၲာ အပရာပရံ ဘိသကၠမုပေသဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺပိ တထာဂတာ ပဋိသလႅီယိတြာ သဗၺညဳတံ ပတၱာ၊ တံ ေတ သုကတဂုဏမႏုႆရႏၲာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။

"အ႒ဝီသတိ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသလႅာနဂုဏာ၊ ေယ ဂုေဏ သမႏုႆရႏၲာ [မူကြဲ-သမႏုပႆႏၲာ (သီ၊ ပီ၊)] တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။ ကတေမ အ႒ဝီသတိ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသလႅာနံ ပဋိသလႅီယမာနံ အတၱာနံ ရကၡတိ၊ အာယုံ ဝေၯတိ၊ ဗလံ ေဒတိ၊ ဝဇၨံ ပိဒဟတိ၊ အယသမပေနတိ၊ ယသမုပေနတိ၊ အရတိ ံ ဝိေနာေဒတိ၊ ရတိမုပဒဟတိ၊ ဘယမပေနတိ၊ ေဝသာရဇၨံ ကေရာတိ၊ ေကာသဇၨမပေနတိ၊ ဝီရိယမဘိဇေနတိ၊ ရာဂမပေနတိ၊ ေဒါသမပေနတိ၊ ေမာဟမပေနတိ၊ မာနံ နိဟႏၲိ၊ ဝိတကၠံ ဘၪၨတိ၊ စိတၱံ ဧကဂၢံ ကေရာတိ၊ မာနသံ ေသၷဟယတိ [မူကြဲ-ေသာဘယတိ (သီ)] ဟာသံ ဇေနတိ၊ ဂ႐ုကံ ကေရာတိ၊ လာဘမုပၸါဒယတိ၊ နမႆိယံ ကေရာတိ -၁၄၂၊ ပီတိ ံ ပါေပတိ၊ ပါေမာဇၨံ ကေရာတိ၊ သခၤါရာနံ သဘာဝံ ဒႆယတိ၊ ဘဝပၸဋိသႏၶိ ံ ဥဂၣါေဋတိ၊ သဗၺသာမညံ ေဒတိ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အ႒ဝီသတိ ပဋိသလႅာနဂုဏာ၊ ေယ ဂုေဏ သမႏုႆရႏၲာ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။

"အပိ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ သႏၲံ သုခံ သမာပတၱိရတိ ံ အႏုဘဝိတုကာမာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ ပရိေယာသိတသကၤပၸါ။ စတူဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏဟိ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။ ကတေမဟိ စတူဟိ? ဝိဟာရဖာသုတာယပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ၊ အနဝဇၨဂုဏဗဟုလတာယပိ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ၊ အေသသအရိယဝီထိေတာပိ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ၊ သဗၺဗုဒၶါနံ ထုတေထာမိတဝဏၰိတပသတၳေတာပိ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ကာရေဏဟိ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ။ ဣတိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲိ န သကရဏီယတာယ၊ န ကတႆ ဝါ ပတိစယာယ၊ အထ ေခါ ဂုဏဝိေသသဒႆာဝိတာယ တထာဂတာ ပဋိသလႅာနံ ေသဝႏၲီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဥတၱရိကရဏီယပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဣဒၶိဗလဒႆနပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတၳဳကတာ အႏု႒ိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒၶါ၊ ေသာ အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ တထာဂေတာ ကပၸံ ဝါ တိေ႒ယ် ကပၸါဝေသသံ ဝါ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'ဣေတာ တိဏၰံ မာသာနံ အစၥေယန တထာဂေတာ ပရိနိဗၺာယိႆတီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပၸါဝေသသံ ဝါ'တိ၊ ေတန ဟိ ေတမာသပရိေစၧေဒါ မိစၧာ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ၊ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ဣေတာ တိဏၰံ မာသာနံ အစၥေယန တထာဂေတာ ပရိနိဗၺာယိႆတီ'တိ၊ ေတန ဟိ "တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပၸါဝေသသံ ဝါ'တိ -၁၄၃ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ နတၳိ တထာဂတာနံ အ႒ာေန ဂဇၨိတံ။ အေမာဃဝစနာ ဗုဒၶါ ဘဂဝေႏၲာ တထဝစနာ အေဒြဇၩဝစနာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ ဂမ႓ီေရာ သုနိပုေဏာ ဒုႏၷိဇၩာပေယာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ဘိေႏၵတံ ဒိ႒ိဇာလံ၊ ဧကံေသ ဌပယ၊ ဘိႏၵ ပရဝါဒ"ႏၲိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပၸါဝေသသံ ဝါ'တိ၊ ေတမာသပရိေစၧေဒါ စ ဘဏိေတာ၊ ေသာ စ ပန ကေပၸါ အာယုကေပၸါ ဝုစၥတိ။ န၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အတၱေနာ ဗလံ ကိတၱယမာေနာ ဧဝမာဟ၊ ဣဒၶိဗလံ ပန မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ပရိကိတၱယမာေနာ ဧဝမာဟ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ဘာဝိတာ။ ပ ။ ကပၸါဝေသသံ ဝါ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ အႆာဇာနီေယာ ဘေဝယ် သီဃဂတိ အနိလဇေဝါ၊ တႆ ရာဇာ ဇဝဗလံ ပရိကိတၱယေႏၲာ သေနဂမဇာနပဒဘဋဗလျဗာဟၼဏဂဟပတိကအမစၥဇနမေဇၩ ဧဝံ ဝေဒယ် 'အာကခၤမာေနာ ေမ၊ ေဘာ၊ အယံ ဟယဝေရာ သာဂရဇလပရိယႏၲံ မဟိ ံ အႏုဝိစရိတြာ ခေဏန ဣဓာဂေစၧယ်ာ'တိ၊ န စ တံ ဇဝဂတိ ံ တႆံ ပရိသာယံ ဒေႆယ်၊ ဝိဇၨတိ စ ေသာ ဇေဝါ တႆ၊ သမေတၳာ စ ေသာ ခေဏန သာဂရဇလပရိယႏၲံ မဟိ ံ အႏုဝိစရိတုံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အတၱေနာ ဣဒၶိဗလံ ပရိကိတၱယမာေနာ ဧဝမာဟ၊ တမၸိ ေတဝိဇၨာနံ ဆဠဘိညာနံ အရဟႏၲာနံ ဝိမလခီဏာသဝါနံ ေဒဝမႏုႆာနၪၥ မေဇၩ နိသီဒိတြာ ဘဏိတံ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ စတၱာေရာ ဣဒၶိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတၳဳကတာ အႏု႒ိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒၶါ၊ ေသာ အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ တထာဂေတာ ကပၸံ ဝါ တိေ႒ယ် ကပၸါဝေသသံ ဝါ'တိ။ ဝိဇၨတိ စ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဒၶိဗလံ ဘဂဝေတာ၊ သမေတၳာ စ ဘဂဝါ ဣဒၶိဗေလန ကပၸံ ဝါ ဌာတုံ ကပၸါဝေသသံ ဝါ၊ န စ ဘဂဝါ တံ ဣဒၶိဗလံ တႆံ ပရိသာယံ ဒေႆတိ၊ အနတၳိေကာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺဘေဝဟိ၊ ဂရဟိတာ စ တထာဂတႆ သဗၺဘဝါ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အပၸမတၱေကာပိ ဂူေထာ ဒုဂၢေႏၶာ ေဟာတိ -၁၄၄။ ဧဝေမဝ ေခါ အဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အပၸမတၱကမၸိ ဘဝံ န ဝေဏၰမိ အႏၲမေသာ အစၧရာသံဃာတမတၱမၸီ'တိ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ သဗၺဘဝဂတိေယာနိေယာ ဂူထသမံ ဒိသြာ ဣဒၶိဗလံ နိႆာယ ဘေဝသု ဆႏၵရာဂံ ကေရယ်ာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဣဒၶိဗလံ ပရိကိတၱယမာေနာ ဧဝ႐ူပံ ဗုဒၶသီဟနာဒမဘိနဒီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဣဒၶိဗလဒႆနပေဥႇာ ဒသေမာ။

ဣဒၶိဗလဝေဂၢါ ပဌေမာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။

၂။ အေဘဇၨဝေဂၢါ

၁။ ခုဒၵါႏုခုဒၵကပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၁၄၅ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼံ ေဒေသမိ ေနာ အနဘိညာယာ'တိ။ ပုန စ ဝိနယပညတၱိယာ ဧဝံ ဘဏိတံ 'အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ သံေဃာ မမစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ ဒုပၸညတၱာနိ၊ ဥဒါဟု အဝတၳဳသၼိ ံ အဇာနိတြာ ပညတၱာနိ၊ ယံ ဘဂဝါ အတၱေနာ အစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ သမူဟနာေပတိ? ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼံ ေဒေသမိ ေနာ အနဘိညာယာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ သံေဃာ မမစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတ ဝိနယပညတၱိယာ ဧဝံ ဘဏိတံ 'အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ သံေဃာ မမစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ ေတန ဟိ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼံ ေဒေသမိ ေနာ အနဘိညာယာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ သုခုေမာ နိပုေဏာ ဂမ႓ီေရာ သုဂမ႓ီေရာ ဒုႏၷိဇၩာပေယာ၊ ေသာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ တတၳ ေတ ဉာဏဗလဝိပၹာရံ ဒေႆဟီ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဘိညာယာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼံ ေဒေသမိ ေနာ အနဘိညာယာ'တိ၊ ဝိနယပညတၱိယာပိ ဧဝံ ဘဏိတံ 'အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ သံေဃာ မမစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ၊ တံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဘိကၡဴ ဝီမံသမာေနာ အာဟ 'ဥကၠေလႆႏၲိ [မူကြဲ-ဥကၠၯိႆႏၲိ (သီ)] ဥႆကၠိႆႏၲိ (သ်ာ၊)] ႏု ေခါ မမ သာဝကာ မယာ ဝိႆဇၨာပီယမာနာ မမစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ၊ ဥဒါဟု အာဒိယိႆႏၲီ'တိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱီ ရာဇာ ပုေတၱ ဧဝံ ဝေဒယ် 'အယံ ေခါ၊ တာတာ၊ မဟာဇနပေဒါ သဗၺဒိသာသု သာဂရပရိယေႏၲာ၊ ဒုကၠေရာ၊ တာတာ၊ တာဝတေကန ဗေလန ဓာေရတုံ၊ ဧထ တုေမွ၊ တာတာ၊ မမစၥေယန ပစၥေႏၲ ပစၥေႏၲ ေဒေသ ပဇဟထာ'တိ။ အပိ ႏု ေခါ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာရာ ပိတုအစၥေယန -၁၄၆ ဟတၳဂေတ ဇနပေဒ သေဗၺ ေတ ပစၥေႏၲ ပစၥေႏၲ ေဒေသ မုေၪၥယ်ဳ"ႏၲိ? "န ဟိ ဘေႏၲ၊ ရာဇေတာ [မူကြဲ-ရာဇာေနာ (သီ၊ ပီ)] ဘေႏၲ၊ လုဒၶတရာ [မူကြဲ-လဒၶတရာ (က၊)] ကုမာရာ ရဇၨေလာေဘန တဒုတၱရိ ံ ဒိဂုဏတိဂုဏံ ဇနပဒံ ပရိဂၢေဏွယ်ဳံ [မူကြဲ-ပရိကေၯယ်ဳံ (သီ၊ ပီ)] ကိ ံ ပန ေတ ဟတၳဂတံ ဇနပဒံ မုေၪၥယ်ဳ"ႏၲိ? "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဘိကၡဴ ဝီမံသမာေနာ ဧဝမာဟ 'အာကခၤမာေနာ၊ အာနႏၵ၊ သံေဃာ မမစၥေယန ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ သမူဟနတူ'တိ။ ဒုကၡပရိမုတၱိယာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒၶပုတၱာ ဓမၼေလာေဘန အညမၸိ ဥတၱရိ ံ ဒိယၯသိကၡာပဒသတံ ေဂါေပယ်ဳံ၊ ကိ ံ ပန ပကတိပညတၱံ သိကၡာပဒံ မုေၪၥယ်ဳ"ႏၲိ?

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ ဘဂဝါ အာဟ 'ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနီ'တိ၊ ဧတၳာယံ ဇေနာ သမၼဴေဠႇာ ဝိမတိဇာေတာ အဓိကေတာ သံသယပကၡေႏၵာ။ ကတမာနိ တာနိ ခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ၊ ကတမာနိ အႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနီတိ? ဒုကၠဋံ၊ မဟာရာဇ၊ ခုဒၵကံ သိကၡာပဒံ၊ ဒုဗ႓ာသိတံ အႏုခုဒၵကံ သိကၡာပဒံ၊ ဣမာနိ ေဒြ ခုဒၵါႏုခုဒၵကာနိ သိကၡာပဒါနိ၊ ပုဗၺေကဟိပိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာေထေရဟိ ဧတၳ ဝိမတိ ဥပၸါဒိတာ၊ ေတဟိပိ ဧကဇၩံ န ကေတာ ဓမၼသဏိၭတိပရိယာေယ ဘဂဝတာ ဧေသာ ပေဥႇာ ဥပဒိေ႒ာတိ။ စိရနိကၡိတၱံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇိနရဟႆံ အေဇၨတရဟိ ေလာေက ဝိဝဋံ ပါကဋံ ကတ"ႏၲိ။

ခုဒၵါႏုခုဒၵကပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ အဗ်ာကရဏီယပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'နတၳာနႏၵ တထာဂတႆ ဓေမၼသု အာစရိယမု႒ီ'တိ၊ ပုန စ ေထေရန မာလုက်ပုေတၱန [မူကြဲ-မာလုၮက်ပုေတၱန (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊) သံ၊ နိ၊ ၄။၉၅၊ အ၊ နိ၊ ၁။၄။၂၅၇ ပႆိတဗၺံ] ပဥႇံ ပုေ႒ာ န ဗ်ာကာသိ။ ဧေသာ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ ဒြယေႏၲာ [မူကြဲ-ဒြယေတာ (သီ၊)] ဧကႏၲနိႆိေတာ ဘဝိႆတိ အဇာနေနန ဝါ ဂုယွကရေဏန ဝါ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'နတၳာနႏၵ တထာဂတႆ ဓေမၼသု အာစရိယမု႒ီ'တိ၊ ေတန ဟိ ေထရႆ မာလုက်ပုတၱႆ အဇာနေႏၲန န -၁၄၇ ဗ်ာကတံ။ ယဒိ ဇာနေႏၲန န ဗ်ာကတံ၊ ေတန ဟိ အတၳိ တထာဂတႆ ဓေမၼသု အာစရိယမု႒ိ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'နတၳာနႏၵ တထာဂတႆ ဓေမၼသု အာစရိယမု႒ီ'တိ၊ အဗ်ာကေတာ စ ေထေရန မာလုက်ပုေတၱန ပုစၧိေတာ ပေဥႇာ၊ တၪၥ ပန န အဇာနေႏၲန န ဂုယွကရေဏန။ စတၱာရိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဥႇဗ်ာကရဏာနိ။ ကတမာနိ စတၱာရိ? ဧကံသဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ ဝိဘဇၨဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ ပဋိပုစၧာဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ ဌပနီေယာ ပေဥႇာတိ။

"ကတေမာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံသဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ? '႐ူပံ အနိစၥ'ႏၲိ ဧကံသဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ၊ 'ေဝဒနာ အနိစၥာ'တိ။ ပ ။ 'သညာ အနိစၥာ'တိ။ ပ ။ 'သခၤါရာ အနိစၥာ'တိ။ ပ ။ 'ဝိညာဏံ အနိစၥ"ႏၲိ ဧကံသဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ၊ အယံ ဧကံသဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ။

"ကတေမာ ဝိဘဇၨဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ? 'အနိစၥံ ပန ႐ူပ'ႏၲိ ဝိဘဇၨဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ၊ 'အနိစၥာ ပန ေဝဒနာ'တိ။ ပ ။ 'အနိစၥာ ပန သညာ'တိ။ ပ ။ 'အနိစၥာ ပန သခၤါရာ'တိ။ ပ ။ 'အနိစၥံ ပန ဝိညာဏ'ႏၲိ ဝိဘဇၨဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ၊ အယံ ဝိဘဇၨဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ။

"ကတေမာ ပဋိပုစၧာဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ? 'ကိ ံ ႏု ေခါ စကၡဳနာ သဗၺံ ဝိဇာနာတီ'တိ အယံ ပဋိပုစၧာဗ်ာကရဏီေယာ ပေဥႇာ။

"ကတေမာ ဌပနီေယာ ပေဥႇာ? 'သႆေတာ ေလာေကာ'တိ ဌပနီေယာ ပေဥႇာ၊ 'အသႆေတာ ေလာေကာ'တိ။ 'အႏၲဝါ ေလာေကာ'တိ။ 'အနႏၲဝါ ေလာေကာ'တိ။ 'အႏၲဝါ စ အနႏၲဝါ စ ေလာေကာ'တိ။ 'ေနဝႏၲဝါ နာနႏၲဝါ ေလာေကာ'တိ။ 'တံ ဇီဝံ တံ သရီရ'ႏၲိ။ 'အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ'ႏၲိ။ 'ေဟာတိ တထာဂေတာ ပရံ မရဏာ'တိ။ 'န ေဟာတိ တထာဂေတာ ပရံ မရဏာ'တိ။ 'ေဟာတိ စ န စ ေဟာတိ တထာဂေတာ ပရံ မရဏာ'တိ။ 'ေနဝ ေဟာတိ န န ေဟာတိ တထာဂေတာ ပရံ မရဏာ'တိ ဌပနီေယာ ပေဥႇာ၊ အယံ ဌပနီေယာ ပေဥႇာ။

"ဘဂဝါ၊ မဟာရာဇ၊ ေထရႆ မာလုက်ပုတၱႆ တံ ဌပနီယံ ပဥႇံ န ဗ်ာကာသိ။ ေသာ ပန ပေဥႇာ ကိ ံ ကာရဏာ ဌပနီေယာ? န တႆ ဒီပနာယ ေဟတု -၁၄၈ ဝါ ကာရဏံ ဝါ အတၳိ၊ တသၼာ ေသာ ပေဥႇာ ဌပနီေယာ။ နတၳိ ဗုဒၶါနံ ဘဂဝႏၲာနံ အကာရဏမေဟတုကံ ဂိရမုဒီရဏ"ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အဗ်ာကရဏီယပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ မစၥဳဘာယနာဘာယနပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ၊ ပုန ဘဏိတံ 'အရဟာ သဗၺဘယမတိကၠေႏၲာ'တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အရဟာ ဒ႑ဘယာ တသတိ၊ နိရေယ ဝါ ေနရယိကာ သတၱာ ဇလိတာ ကုထိတာ တတၱာ သႏၲတၱာ တမွာ ဇလိတဂၢိဇာလကာ မဟာနိရယာ စဝမာနာ မစၥဳေနာ ဘာယႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'အရဟာ သဗၺဘယမတိကၠေႏၲာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အရဟာ သဗၺဘယမတိကၠေႏၲာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယံ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ေနတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝစနံ ဘဂဝတာ အရဟေႏၲ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ။ ဌပိေတာ အရဟာ တသၼိ ံ ဝတၳဳသၼိ ံ၊ သမူဟေတာ ဘယေဟတု အရဟေတာ။ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ သကိေလသာ၊ ေယသၪၥ အဓိမတၱာ အတၱာႏုဒိ႒ိ၊ ေယ စ သုခဒုေကၡသု ဥႏၷတာဝနတာ၊ ေတ ဥပါဒါယ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ။ အရဟေတာ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺဂတိ ဥပစၧိႏၷာ၊ ေယာနိ ဝိဒၶံသိတာ၊ ပဋိသႏၶိ ဥပဟတာ၊ ဘဂၢါ ဖာသုကာ၊ သမူဟတာ သဗၺဘဝါလယာ၊ သမုစၧိႏၷာ သဗၺသခၤါရာ၊ ဟတံ ကုသလာကုသလံ၊ ဝိဟတာ အဝိဇၨာ၊ အဗီဇံ ဝိညာဏံ ကတံ၊ ဒၯာ သဗၺကိေလသာ၊ အတိဝတၱာ ေလာကဓမၼာ၊ တသၼာ အရဟာ န တသတိ သဗၺဘေယဟိ။

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ စတၱာေရာ မဟာမတၱာ ဘေဝယ်ဳံ အႏုရကၡာ လဒၶယသာ ဝိႆာသိကာ ဌပိတာ မဟတိ ဣႆရိေယ ဌာေန။ အထ ရာဇာ ကိသၼိၪၥိ -၁၄၉ ေဒဝ ကရဏီေယ သမုပၸေႏၷ ယာဝတာ သကဝိဇိေတ သဗၺဇနႆ အာဏာေပယ် 'သေဗၺဝ ေမ ဗလိ ံ ကေရာႏၲဳ၊ သာေဓထ တုေမွ စတၱာေရာ မဟာမတၱာ တံ ကရဏီယ'ႏၲိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ စတုႏၷံ မဟာမတၱာနံ ဗလိဘယာ သႏၲာေသာ ဥပၸေဇၨယ်ာ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ"တိ။ "ဌပိတာ ေတ၊ ဘေႏၲ၊ ရညာ ဥတၱမ႒ာေန၊ နတၳိ ေတသံ ဗလိ၊ သမတိကၠႏၲဗလိေနာ ေတ၊ အဝေသေသ ဥပါဒါယ ရညာ အာဏာပိတံ 'သေဗၺဝ ေမ ဗလိ ံ ကေရာႏၲဴ'တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနတံ ဝစနံ ဘဂဝတာ အရဟေႏၲ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ၊ ဌပိေတာ အရဟာ တသၼိ ံ ဝတၳဳသၼိ ံ၊ သမူဟေတာ ဘယေဟတု အရဟေတာ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ သကိေလသာ၊ ေယသၪၥ အဓိမတၱာ အတၱာႏုဒိ႒ိ၊ ေယ စ သုခဒုေကၡသု ဥႏၷတာဝနတာ၊ ေတ ဥပါဒါယ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ။ တသၼာ အရဟာ န တသတိ သဗၺဘေယဟီ"တိ။

"ေနတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဝစနံ သာဝေသသံ၊ နိရဝေသသဝစနေမတံ 'သေဗၺ'တိ။ တတၳ ေမ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ ျဗဴဟိ တံ ဝစနံ ပတိ႒ာေပတု"ႏၲိ။

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဂါေမ ဂါမႆာမိေကာ အာဏာပကံ အာဏာေပယ် 'ဧဟိ၊ ေဘာ အာဏာပက၊ ယာဝတာ ဂါေမ ဂါမိကာ၊ ေတ သေဗၺ သီဃံ မမ သႏၲိေက သႏၷိပါေတဟီ'တိ။ ေသာ 'သာဓု သာမီ'တိ သမၸဋိစၧိတြာ ဂါမမေဇၩ ဌတြာ တိကၡတၱဳံ သဒၵမႏုႆာေဝယ် 'ယာဝတာ ဂါေမ ဂါမိကာ၊ ေတ သေဗၺ သီဃသီဃံ သာမိေနာ သႏၲိေက သႏၷိပတႏၲဴ'တိ။ တေတာ ေတ ဂါမိကာ အာဏာပကႆ ဝစေနန တုရိတတုရိတာ သႏၷိပတိတြာ ဂါမႆာမိကႆ အာေရာေစႏၲိ 'သႏၷိပတိတာ၊ သာမိ၊ သေဗၺ ဂါမိကာ၊ ယံ ေတ ကရဏီယံ တံ ကေရာဟီ'တိ။ ဣတိ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂါမႆာမိေကာ ကုဋိပုရိေသ သႏၷိပါေတေႏၲာ သေဗၺ ဂါမိေက အာဏာေပတိ၊ ေတ စ အာဏတၱာ န သေဗၺ သႏၷိပတႏၲိ၊ ကုဋိပုရိသာ ေယဝ သႏၷိပတႏၲိ၊ 'ဧတၱကာ ေယဝ ေမ ဂါမိကာ'တိ ဂါမႆာမိေကာ စ တထာ သမၸဋိစၧတိ၊ အေည ဗဟုတရာ အနာဂတာ ဣတၳိပုရိသာ ဒါသိဒါသာ ဘတကာ ကမၼကရာ ဂါမိကာ ဂိလာနာ ေဂါမဟိ ံသာ အေဇဠကာ သုဝါနာ၊ ေယ အနာဂတာ၊ သေဗၺ ေတ အဂဏိတာ၊ ကုဋိပုရိေသ ေယဝ ဥပါဒါယ အာဏာပိတတၱာ 'သေဗၺ သႏၷိပတႏၲဴ'တိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနတံ ဝစနံ ဘဂဝတာ အရဟေႏၲ ဥပါဒါယ ဘဏိတံ၊ ဌပိေတာ အရဟာ တသၼိ ံ ဝတၳဳသၼိ ံ၊ သမူဟေတာ ဘယေဟတု အရဟေတာ၊ ေယ ေတ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာ သကိေလသာ၊ ေယသၪၥ အဓိမတၱာ အတၱာႏုဒိ႒ိ၊ ေယ -၁၅၀ စ သုခဒုေကၡသု ဥႏၷတာဝနတာ၊ ေတ ဥပါဒါယ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ၊ သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ'တိ ။ တသၼာ အရဟာ န တသတိ သဗၺဘေယဟိ။

"အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ သာဝေသသံ ဝစနံ သာဝေသေသာ အေတၳာ၊ အတၳိ သာဝေသသံ ဝစနံ နိရဝေသေသာ အေတၳာ၊ အတၳိ နိရဝေသသံ ဝစနံ သာဝေသေသာ အေတၳာ၊ အတၳိ နိရဝေသသံ ဝစနံ နိရဝေသေသာ အေတၳာ။ ေတန ေတန အေတၳာ သမၸဋိစၧိတေဗၺာ။

"ပၪၥဝိေဓဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏဟိ အေတၳာ သမၸဋိစၧိတေဗၺာ အာဟစၥပေဒန ရေသန အာစရိယဝံေသန [မူကြဲ-အာစရိယဝံသတာယ (ပီ၊ က၊)] အဓိပၸါယာ ကာရဏုတၱရိယတာယ။ ဧတၳ ဟိ အာဟစၥပဒႏၲိ သုတၱံ အဓိေပၸတံ။ ရေသာတိ သုတၱာႏုေလာမံ။ အာစရိယဝံေသာတိ အာစရိယဝါေဒါ။ အဓိပၸါေယာတိ အတၱေနာ မတိ။ ကာရဏုတၱရိယတာတိ ဣေမဟိ စတူဟိ သေမႏၲံ [မူကြဲ-သေမတံ (သီ၊)] ကာရဏံ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပၪၥဟိ ကာရေဏဟိ အေတၳာ သမၸဋိစၧိတေဗၺာ။ ဧဝေမေသာ ပေဥႇာ သုဝိနိစၧိေတာ ေဟာတီ"တိ။

"ေဟာတု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာ တံ သမၸဋိစၧာမိ။ ဌပိေတာ ေဟာတု အရဟာ တသၼိ ံ ဝတၳဳသၼိ ံ၊ တသႏၲဳ အဝေသသာ သတၱာ၊ နိရေယ ပန ေနရယိကာ သတၱာ ဒုကၡာ တိဗၺာ ကဋဳကာ ေဝဒနာ ေဝဒယမာနာ ဇလိတပဇၨလိတသဗၺဂၤပစၥဂၤါ ႐ုဏၰကာ႐ုညကႏၵိတပရိေဒဝိတလာလပၸိတမုခါ အသယွတိဗၺဒုကၡာဘိဘူတာ အတာဏာ အသရဏာ အသရဏီဘူတာ အနပၸေသာကာတုရာ အႏၲိမပစၧိမဂတိကာ ဧကႏၲေသာကပရာယဏာ ဥဏွတိခိဏစ႑ခရတပနေတဇဝေႏၲာ ဘီမဘယဇနကနိနာဒမဟာသဒၵါ သံသိဗၺိတဆဗၺိဓဇာလာမာလာကုလာ သမႏၲာ သတေယာဇနာႏုဖရဏစၥိေဝဂါ ကဒရိယာ တပနာ မဟာနိရယာ စဝမာနာ မစၥဳေနာ ဘာယႏၲီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇာ"တိ။

"နႏု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိရေယာ ဧကႏၲဒုကၡေဝဒနီေယာ၊ ကိႆ ပန ေတ ေနရယိကာ သတၱာ ဧကႏၲဒုကၡေဝဒနီယာ နိရယာ စဝမာနာ မစၥဳေနာ ဘာယႏၲိ၊ ကိႆ နိရေယ ရမႏၲီ"တိ? "န ေတ၊ မဟာရာဇ၊ ေနရယိကာ သတၱာ နိရေယ ရမႏၲိ၊ မုၪၥိတုကာမာဝ ေတ နိရယာ။ မရဏေႆဝ ေသာ [မူကြဲ-မရဏေႆေသာ (သီ၊ ပီ)] မဟာရာဇ၊ အာႏုဘာေဝါ၊ ေယန ေတသံ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတီ"တိ။ "ဧတံ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ န သဒၵဟာမိ၊ ယံ မုစၥိတုကာမာနံ စုတိယာ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတီတိ၊ ဟာသနီယံ -၁၅၁၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တံ ဌာနံ၊ ယံ ေတ ပတၳိတံ လဘႏၲိ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ။

"မရဏႏၲိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ အဒိ႒သစၥာနံ တာသနီယ႒ာနံ၊ ဧတၳာယံ ဇေနာ တသတိ စ ဥဗၺိဇၨတိ စ။ ေယာ စ၊ မဟာရာဇ၊ ကဏွသပၸႆ ဘာယတိ၊ ေသာ မရဏႆ ဘာယေႏၲာ ကဏွသပၸႆ ဘာယတိ။ ေယာ စ ဟတၳိႆ ဘာယတိ။ ပ ။ သီဟႆ။ ပ ။ ဗ်ဂၣႆ။ ပ ။ ဒီပိႆ။ ပ ။ အစၧႆ။ ပ ။ တရစၧႆ။ ပ ။ မဟိ ံသႆ။ ပ ။ ဂဝယႆ။ ပ ။ အဂၢိႆ။ ပ ။ ဥဒကႆ။ ပ ။ ခါဏုကႆ။ ပ ။ ကဏၬကႆ ဘာယတိ။ ေယာ စ သတၱိယာ ဘာယတိ၊ ေသာ မရဏႆ ဘာယေႏၲာ သတၱိယာ ဘာယတိ။ မရဏေႆဝ ေသာ [မူကြဲ-မရဏေႆေသာ (သီ၊ ပီ)] မဟာရာဇ၊ သရသသဘာဝေတေဇာ [မူကြဲ-သရသဘာဝေတေဇာ (သီ၊ ပီ)] တႆ သရသသဘာဝေတေဇန သကိေလသာ သတၱာ မရဏႆ တသႏၲိ ဘာယႏၲိ၊ မုစၥိတုကာမာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေနရယိကာ သတၱာ မရဏႆ တသႏၲိ ဘာယႏၲိ။

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသႆ ကာေယ ေမေဒါ ဂဏိၭ ဥပၸေဇၨယ်။ ေသာ ေတန ေရာေဂန ဒုကၡိေတာ ဥပဒၵဝါ ပရိမုစၥိတုကာေမာ ဘိသကၠံ သလႅကတၱံ အာမႏၲာေပယ်။ တႆ ဝစနံ ေသာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ သမၸဋိစၧိတြာ တႆ ေရာဂႆ ဥဒၶရဏာယ ဥပကရဏံ ဥပ႒ာေပယ်၊ သတၳကံ တိခိဏံ ကေရယ်၊ ယမကသလာကာ [မူကြဲ-ဒဟနသလာကံ (က၊)] အဂၢိမွိ ပကၡိေပယ်၊ ခါရလဝဏံ နိသဒါယ ပိသာေပယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ အာတုရႆ တိခိဏသတၳကေစၧဒေနန ယမကသလာကာဒဟေနန ခါရေလာဏပၸေဝသေနန တာေသာ ဥပၸေဇၨယ်ာ"တိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ အာတုရႆ ေရာဂါ မုစၥိတုကာမႆာပိ ေဝဒနာဘယာ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိရယာ မုစၥိတုကာမာနမၸိ ေနရယိကာနံ သတၱာနံ မရဏဘယာ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတိ။

"ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဣႆရာပရာဓိေကာ ဗေဒၶါ သခၤလိကဗႏၶေနန ဂေဗ႓ ပကၡိေတၱာ ပရိမုစၥိတုကာေမာ အႆ၊ တေမနံ ေသာ ဣႆေရာ ေမာေစတုကာေမာ ပေကၠာသာေပယ်။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ဣႆရာပရာဓိကႆ ပုရိသႆ 'ကတေဒါေသာ အဟ'ႏၲိ ဇာနႏၲႆ ဣႆရဒႆေနန သႏၲာေသာ ဥပၸေဇၨယ်ာ"တိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ဣႆရာပရာဓိကႆ ပုရိသႆ ပရိမုစၥိတုကာမာႆာပိ ဣႆရဘယာ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိရယာ မုစၥိတုကာမာနမၸိ ေနရယိကာနံ သတၱာနံ မရဏဘယာ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတီ"တိ။

"အပရမၸိ -၁၅၂၊ ဘေႏၲ၊ ဥတၱရိ ံ ကာရဏံ ျဗဴဟိ၊ ေယနာဟံ ကာရေဏန ၾသကေပၸယ်"ႏၲိ။ "ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒ႒ဝိေသန အာသီဝိေသန ဒေ႒ာ ဘေဝယ်၊ ေသာ ေတန ဝိသဝိကာေရန ပေတယ် ဥပၸေတယ် ဝေ႗ယ် ပဝေ႗ယ်၊ အထညတေရာ ပုရိေသာ ဗလဝေႏၲန မႏၲပေဒန တံ ဒ႒ဝိသံ အာသီဝိသံ အာေနတြာ တံ ဒ႒ဝိသံ ပစၥာစမာေပယ်၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ ဝိသဂတႆ ပုရိသႆ တသၼိ ံ ဒ႒ဝိေသ သေပၸ ေသာတၳိေဟတု ဥပဂစၧေႏၲ သႏၲာေသာ ဥပၸေဇၨယ်ာ"တိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာ႐ူေပ အဟိမွိ ေသာတၳိေဟတုပိ ဥပဂစၧေႏၲ တႆ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နိရယာ မုစၥိတုကာမာနမၸိ ေနရယိကာနံ သႏၲာနံ မရဏဘယာ သႏၲာေသာ ဥပၸဇၨတိ။ အနိ႒ံ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသတၱာနံ မရဏံ၊ တသၼာ ေနရယိကာ သတၱာ နိရယာ ပရိမုစၥိတုကာမာပိ မစၥဳေနာ ဘာယႏၲီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

မစၥဳဘာယနာဘာယနပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ မစၥဳပါသမုတၱိပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ --

"'န အႏၲလိေကၡ န သမုဒၵမေဇၩ၊ န ပဗၺတာနံ ဝိဝရံ ပဝိႆ။

န ဝိဇၨတီ ေသာ ဇဂတိပၸေဒေသာ၊ ယတၳ႒ိေတာ မုေစၥယ် မစၥဳပါသာ'တိ။

"ပုန ဘဂဝတာ ပရိတၱာ စ ဥဒၵိ႒ာ။ ေသယ်ထိဒံ၊ ရတနသုတၱံ ေမတၱသုတၱံ ခႏၶပရိတၱံ ေမာရပရိတၱံ ဓဇဂၢပရိတၱံ အာဋာနာဋိယပရိတၱံ အဂၤုလိမာလပရိတၱံ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာကာသဂေတာပိ သမုဒၵမဇၩဂေတာပိ ပါသာဒကုဋိေလဏဂုဟာပဗ႓ာရဒရိဗိလဂိရိ ဝိဝရပဗၺတႏၲရဂေတာပိ န မုစၥတိ မစၥဳပါသာ၊ ေတန ဟိ ပရိတၱကမၼံ မိစၧာ။ ယဒိ ပရိတၱကရေဏန မစၥဳပါသာ ပရိမုတၱိ ဘဝတိ၊ ေတန ဟိ 'န အႏၲလိေကၡ။ ပ ။ မစၥဳပါသာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ ဂဏိၭေတာပိ ဂဏိၭတေရာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ -၁၅၃၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'န အႏၲလိေကၡ။ ပ ။ မစၥဳပါသာ'တိ၊ ပရိတၱာ စ ဘဂဝတာ ဥဒၵိ႒ာ၊ တၪၥ ပန သာဝေသသာယုကႆ ဝယသမၸႏၷႆ အေပတကမၼာဝရဏႆ၊ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ခီဏာယုကႆ ဌိတိယာ ကိရိယာ ဝါ ဥပကၠေမာ ဝါ။

"ယထာ မဟာရာဇ မတႆ ႐ုကၡႆ သုကၡႆ ေကာဠာပႆ နိေသၷဟႆ ဥပ႐ုဒၶဇီဝိတႆ ဂတာယုသခၤါရႆ ကုမ႓သဟေႆနပိ ဥဒေက အာကိရေႏၲ အလႅတၱံ ဝါ ပလႅဝိတဟရိတဘာေဝါ ဝါ န ဘေဝယ်။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘသဇၨပရိတၱကေမၼန နတၳိ ခီဏာယုကႆ ဌိတိယာ ကိရိယာ ဝါ ဥပကၠေမာ ဝါ၊ ယာနိ တာနိ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ၾသသဓာနိ ေဘသဇၨာနိ၊ တာနိပိ ခီဏာယုကႆ အကိစၥကရာနိ ဘဝႏၲိ။ သာဝေသသာယုကံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝယသမၸႏၷံ အေပတကမၼာဝရဏံ ပရိတၱံ ရကၡတိ ေဂါေပတိ၊ တႆတၳာယ ဘဂဝတာ ပရိတၱာ ဥဒၵိ႒ာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ပရိပေကၠ ဓေည မေတ သႆနာေဠ ဥဒကပၸေဝသနံ ဝါေရယ်၊ ယံ ပန သႆံ တ႐ုဏံ ေမဃသႏၷိဘံ ဝယသမၸႏၷံ၊ တံ ဥဒကဝၯိယာ ဝၯတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ခီဏာယုကႆ ေဘသဇၨပရိတၱကိရိယာ ဌပိတာ ပဋိကၡိတၱာ၊ ေယ ပန ေတ မႏုႆာ သာဝေသသာယုကာ ဝယသမၸႏၷာ၊ ေတသံ အတၳာယ ပရိတၱေဘသဇၨာနိ ဘဏိတာနိ၊ ေတ ပရိတၱေဘသေဇၨဟိ ဝၯႏၲီ"တိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ခီဏာယုေကာ မရတိ၊ သာဝေသသာယုေကာ ဇီဝတိ၊ ေတန ဟိ ပရိတၱေဘသဇၨာနိ နိရတၳကာနိ ေဟာႏၲီ"တိ? "ဒိ႒ပုေဗၺာ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ေရာေဂါ ေဘသေဇၨဟိ ပဋိနိဝတၱိေတာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ အေနကသတာနိ ဒိ႒ာနီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ပရိတၱေဘသဇၨကိရိယာ နိရတၳကာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘဝတီ"တိ။

"ဒိႆႏၲိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဝဇၨာနံ ဥပကၠမာ ေဘသဇၨပါနာႏုေလပါ၊ ေတန ေတသံ ဥပကၠေမန ေရာေဂါ ပဋိနိဝတၱတီ"တိ။ "ပရိတၱာနမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝတၱီယမာနာနံ သေဒၵါ သုယ်တိ၊ ဇိဝွါ သုကၡတိ၊ ဟဒယံ ဗ်ာဝ႗တိ၊ ကေဏၭာ အာတုရတိ။ ေတန ေတသံ ပဝေတၱန သေဗၺ ဗ်ာဓေယာ ဝူပသမႏၲိ၊ သဗၺာ ဤတိေယာ အပဂစၧႏၲီတိ။

"ဒိ႒ပုေဗၺာ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ အဟိနာ ဒေ႒ာ မႏၲပေဒန ဝိသံ ပါတီယမာေနာ ဝိသံ စိကၡႆေႏၲာ ဥဒၶမေဓါ အာစမယမာေနာ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ -၁၅၄၊ အေဇၨတရဟိပိ တံ ေလာေက ဝတၱတီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ 'ပရိတၱေဘသဇၨကိရိယာ နိရတၳကာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘဝတိ။ ကတပရိတၱဥႇိ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ ဍံသိတုကာေမာ အဟိ န ဍံသတိ၊ ဝိဝဋံ မုခံ ပိဒဟတိ၊ ေစာရာနံ ဥကၡိတၱလဂုဠမၸိ န သမ႓ဝတိ၊ ေတ လဂုဠံ မုၪၥိတြာ ေပမံ ကေရာႏၲိ၊ ကုပိေတာပိ ဟတၳိနာေဂါ သမာဂႏ႖ာ ဥပရမတိ၊ ပဇၨလိတမဟာအဂၢိကၡေႏၶာပိ ဥပဂႏ႖ာ နိဗၺာယတိ၊ ဝိသံ ဟလာဟလမၸိ ခါယိတံ အဂဒံ သမၸဇၨတိ၊ အာဟာရတၳံ ဝါ ဖရတိ၊ ဝဓကာ ဟႏၲဳကာမာ ဥပဂႏ႖ာ ဒါသဘူတာ သမၸဇၨႏၲိ၊ အကၠေႏၲာပိ ပါေသာ န သံဝရတိ [မူကြဲ-န သံစရတိ (သီ)]

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'ေမာရႆ ကတပရိတၱႆ သတၱဝႆသတာနိ လုဒၵေကာ နာသကၡိ ပါသံ ဥပေနတုံ၊ အကတပရိတၱႆ တံ ေယဝ ဒိဝသံ ပါသံ ဥပေနသီ"တိ ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ၊ အဗ႓ဳဂၢေတာ ေသာ သေဒၵါ သေဒဝေက ေလာေက"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ 'ပရိတၱေဘသဇၨကိရိယာ နိရတၳကာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ ဘဝတိ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဒါနေဝါ ဘရိယံ ပရိရကၡေႏၲာ သမုေဂၢ ပကၡိပိတြာ ဂိလိတြာ ကုစၧိနာ ပရိဟရတိ၊ အေထေကာ ဝိဇၨာဓေရာ တႆ ဒါနဝႆ မုေခန ပဝိသိတြာ တာယ သဒၶိ ံ အဘိရမတိ၊ ယဒါ ေသာ ဒါနေဝါ အညာသိ၊ အထ သမုဂၢံ ဝမိတြာ ဝိဝရိ၊ သဟ သမုေဂၢ ဝိဝေဋ ဝိဇၨာဓေရာ ယထာကာမံ [မူကြဲ-ေယန ကာမံ (က၊)] ပကၠာမီ"တိ? "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တိ၊ အဗ႓ဳဂၢေတာ ေသာပိ သေဒၵါ သေဒဝေက ေလာေက"တိ။ "နႏု ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇၨာဓေရာ ပရိတၱဗေလန [မူကြဲ-မႏၲဗေလန (?)] ဂဟဏာ မုေတၱာ"တိ။ "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ပရိတၱဗလံ။

"သုတပုဗၺံ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ 'အပေရာပိ ဝိဇၨာဓေရာ ဗာရာဏသိရေညာ အေႏၲပုေရ မေဟသိယာ သဒၶိ ံ သမၸဒုေ႒ာ [မူကြဲ-သံသေ႒ာ (သီ၊)] ဂဟဏပၸေတၱာ သမာေနာ ခေဏန အဒႆနံ ဂေတာ မႏၲဗေလနာ"တိ။ "အာမ၊ ဘေႏၲ၊ သုယ်တီ"တိ။ "နႏု ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဇၨာဓေရာ ပရိတၱဗေလန ဂဟဏာ မုေတၱာ"တိ? "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အတၳိ ပရိတၱဗလ"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကိ ံ သေဗၺ ေယဝ ပရိတၱံ ရကၡတီ'တိ? "ဧကေစၥ၊ မဟာရာဇ၊ ရကၡတိ၊ ဧကေစၥ န ရကၡတီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပရိတၱံ န သဗၺတၳိက"ႏၲိ? "အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သေဗၺသံ ဇီဝိတံ ရကၡတီ"တိ? "ဧကေစၥ၊ ဘေႏၲ -၁၅၅၊ ရကၡတိ၊ ဧကေစၥ န ရကၡတီ"တိ။ "ကိ ံ ကာရဏာ"တိ။ "ယေတာ၊ ဘေႏၲ၊ ဧကေစၥ တံ ေယဝ ေဘာဇနံ အတိဘုၪၨိတြာ ဝိသူစိကာယ မရႏၲီ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ န သေဗၺသံ ဇီဝိတံ ရကၡတီ"တိ? "ဒြီဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရေဏဟိ ေဘာဇနံ ဇီဝိတံ ဟရတိ အတိဘုေတၱန ဝါ ဥသၼာဒုဗၺလတာယ ဝါ၊ အာယုဒဒံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဘာဇနံ ဒု႐ုပစာေရန ဇီဝိတံ ဟရတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ ဧကေစၥ ရကၡတိ၊ ဧကေစၥ န ရကၡတိ။

"တီဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရေဏဟိ ပရိတၱံ န ရကၡတိ ကမၼာဝရေဏန၊ ကိေလသာဝရေဏန၊ အသဒၵဟနတာယ။ သတၱာႏုရကၡဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိတၱံ အတၱနာ ကေတန အာရကၡံ ဇဟတိ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာတာ ပုတၱံ ကုစၧိဂတံ ေပါေသတိ၊ ဟိေတန ဥပစာေရန ဇေနတိ၊ ဇနယိတြာ အသုစိမလသိဃၤာဏိကမပေနတြာ ဥတၱမဝရသုဂႏၶံ ဥပလိမၸတိ၊ ေသာ အပေရန သမေယန ပေရသံ ပုေတၱ အေကၠာသေႏၲ ဝါ ပဟရေႏၲ ဝါ ပဟာရံ ေဒတိ။ ေတ တႆ ကုဇၩိတြာ ပရိသာယ အာကၯိတြာ တံ ဂေဟတြာ သာမိေနာ ဥပေနႏၲိ၊ ယဒိ ပန တႆာ ပုေတၱာ အပရေဒၶါ ေဟာတိ ေဝလာတိဝေတၱာ။ အထ နံ သာမိေနာ မႏုႆာ အာကၯယမာနာ ဒ႑မုဂၢရဇာဏုမု႒ီဟိ တာေဠႏၲိ ေပါေထႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တႆ မာတာ လဘတိ အာကၯနပရိကၯနံ ဂါဟံ သာမိေနာ ဥပနယနံ ကာတု"ႏၲိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "အတၱေနာ၊ ဘေႏၲ၊ အပရာေဓနာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱာနံ အာရကၡံ ပရိတၱံ အတၱေနာ အပရာေဓန ဝၪၩံ ကေရာတီ"တိ [မူကြဲ-ကာေရတီတိ (သီ)] "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုဝိနိစၧိေတာ ပေဥႇာ၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ အႏၶကာေရာ အာေလာေကာ ကေတာ၊ ဝိနိေဝဌိတံ ဒိ႒ိဇာလံ၊ တြံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇၨာ"တိ။

မစၥဳပါသမုတၱိပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ဗုဒၶလာဘႏၲရာယပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'လာဘီ တထာဂေတာ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရာန'ႏၲိ။ ပုန စ တထာဂေတာ ပၪၥသာလံ ျဗာဟၼဏဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ ကိၪၥိေဒဝ အလဘိတြာ ယထာေဓါေတန -၁၅၆ ပေတၱန နိကၡေႏၲာတိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ လာဘီ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရာနံ၊ ေတန ဟိ ပၪၥသာလံ ျဗာဟၼဏဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ ကိၪၥိေဒဝ အလဘိတြာ ယထာေဓါေတန ပေတၱန နိကၡေႏၲာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ပၪၥသာလံ ျဗာဟၼဏဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ ကိၪၥိေဒဝ အလဘိတြာ ယထာေဓါေတန ပေတၱန နိကၡေႏၲာ၊ ေတန ဟိ လာဘီ တထာဂေတာ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရာနႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ သုမဟေႏၲာ ဒုႏၷိေဗၺေဌာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"လာဘီ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပၸစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရာနံ၊ ပၪၥသာလၪၥ ျဗာဟၼဏဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ ကိၪၥိေဒဝ အလဘိတြာ ယထာေဓါေတန ပေတၱန နိကၡေႏၲာ၊ တၪၥ ပန မာရႆ ပါပိမေတာ ကာရဏာ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝေတာ ဂဏနပထံ ဝီတိဝတၱကေပၸ [မူကြဲ-ဂဏနပထဝီတိဝေတၱ ကေပၸ (သီ၊)] အဘိသခၤတံ ကုသလံ ကိႏၲိ နိ႒ိတံ၊ အဓုႏု႒ိေတန မာေရန ပါပိမတာ တႆ ကုသလႆ ဗလေဝဂံ [မူကြဲ-တံ ကုသလဗလေဝဂဝိပၹာရံ (သီ၊)] ကိႏၲိ ပိဟိတံ၊ ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တသၼိ ံ ဝတၳဳသၼိ ံ ဒြီသု ဌာေနသု ဥပဝါေဒါ အာဂစၧတိ၊ ကုသလေတာပိ အကုသလံ ဗလဝတရံ ေဟာတိ၊ ဗုဒၶဗလေတာပိ မာရဗလံ ဗလဝတရံ ေဟာတီတိ၊ ေတန ဟိ ႐ုကၡႆ မူလေတာပိ အဂၢံ ဘာရတရံ ေဟာတိ၊ ဂုဏသမၸရိကိဏၰေတာပိ ပါပိယံ ဗလဝတရံ ေဟာတီ"တိ။ "န၊ မဟာရာဇ၊ တာဝတေကန ကုသလေတာပိ အကုသလံ ဗလဝတရံ နာမ ေဟာတိ၊ န ဗုဒၶဗလေတာပိ မာရဗလံ ဗလဝတရံ နာမ ေဟာတိ။ အပိ ေစတၳ ကာရဏံ ဣစၧိတဗၺံ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ရေညာ စကၠဝတၱိႆ မဓုံ ဝါ မဓုပိ႑ိကံ ဝါ အညံ ဝါ ဥပါယနံ အဘိဟေရယ်၊ တေမနံ ရေညာ ဒြါရပါေလာ ဧဝံ ဝေဒယ် 'အကာေလာ၊ ေဘာ၊ အယံ ရေညာ ဒႆနာယ၊ ေတန ဟိ၊ ေဘာ၊ တဝ ဥပါယနံ ဂေဟတြာ သီဃသီဃံ ပဋိနိဝတၱ၊ ပုေရ တဝ ရာဇာ ဒ႑ံ ဓာေရႆတီ'တိ [မူကြဲ-မာ ေတ ရာဇာ ဒ႑ံ ပါေပယ်ာတိ (သီ)] တေတာ ေသာ ပုရိေသာ ဒ႑ဘယာ တသိေတာ ဥဗၺိေဂၢါ တံ ဥပါယနံ အာဒါယ သီဃသီဃံ ပဋိနိဝေတၱယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇာ စကၠဝတၱီ တာဝတေကန ဥပါယနဝိကလမတၱေကန ဒြါရပါလေတာ ဒုဗၺလတေရာ နာမ ေဟာတိ -၁၅၇၊ အညံ ဝါ ပန ကိၪၥိ ဥပါယနံ န လေဘယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဣႆာပကေတာ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ဒြါရပါေလာ ဥပါယနံ နိဝါေရသိ၊ အေညန ပန ဒြါေရန သတသဟႆဂုဏမၸိ ရေညာ ဥပါယနံ ဥေပတီ"တိ ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာပကေတာ မာေရာ ပါပိမာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ၊ အညာနိ ပန အေနကာနိ ေဒဝတာသတသဟႆာနိ အမတံ ဒိဗၺံ ၾသဇံ ဂေဟတြာ ဥပဂတာနိ 'ဘဂဝေတာ ကာေယ ၾသဇံ ၾသဒဟိႆာမာ'တိ ဘဂဝႏၲံ နမႆမာနာနိ ပၪၨလိကာနိ ဌိတာနီ"တိ။

"ေဟာတု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုလဘာ ဘဂဝေတာ စတၱာေရာ ပစၥယာ ေလာေက ဥတၱမပုရိသႆ၊ ယာစိေတာဝ ဘဂဝါ ေဒဝမႏုေႆာဟိ စတၱာေရာ ပစၥေယ ပရိဘုၪၨတိ၊ အပိ စ ေခါ ပန မာရႆ ေယာ အဓိပၸါေယာ၊ ေသာ တာဝတေကန သိေဒၶါ၊ ယံ ေသာ ဘဂဝေတာ ေဘာဇနႆ အႏၲရာယမကာသိ။ ဧတၳ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ကခၤါ န ဆိဇၨတိ၊ ဝိမတိဇာေတာဟံ တတၳ သံသယပကၡေႏၵာ။ န ေမ တတၳ မာနသံ ပကၡႏၵတိ၊ ယံ တထာဂတႆ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ သေဒဝေက ေလာေက အဂၢပုဂၢလဝရႆ ကုသလဝရပုညသမ႓ဝႆ အသမသမႆ အႏုပမႆ အပၸဋိသမႆ ဆဝကံ လာမကံ ပရိတၱံ ပါပံ အနရိယံ ဝိပႏၷံ မာေရာ လာဘႏၲရာယမကာသီ"တိ။

"စတၱာေရာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အႏၲရာယာ အဒိ႒ႏၲရာေယာ ဥဒၵိႆ ကတႏၲရာေယာ ဥပကၡဋႏၲရာေယာ ပရိေဘာဂႏၲရာေယာတိ။ တတၳ ကတေမာ အဒိ႒ႏၲရာေယာ? အေနာဒိႆ အဒႆေနန အနဘိသခၤတံ ေကာစိ အႏၲရာယံ ကေရာတိ 'ကိ ံ ပရႆ ဒိေႏၷနာ'တိ၊ အယံ အဒိ႒ႏၲရာေယာ နာမ။

"ကတေမာ ဥဒၵိႆ ကတႏၲရာေယာ? ဣေဓကစၥံ ပုဂၢလံ ဥပဒိသိတြာ ဥဒၵိႆ ေဘာဇနံ ပဋိယတၱံ ေဟာတိ၊ တံ ေကာစိ အႏၲရာယံ ကေရာတိ၊ အယံ ဥဒၵိႆ ကတႏၲရာေယာ နာမ။

"ကတေမာ ဥပကၡဋႏၲရာေယာ? ဣဓ ယံ ကိၪၥိ ဥပကၡဋံ ေဟာတိ အပၸဋိဂၢဟိတံ၊ တတၳ ေကာစိ အႏၲရာယံ ကေရာတိ၊ အယံ ဥပကၡဋႏၲရာေယာ နာမ။

"ကတေမာ ပရိေဘာဂႏၲရာေယာ? ဣဓ ယံ ကိၪၥိ ပရိေဘာဂံ၊ တတၳ ေကာစိ အႏၲရာယံ ကေရာတိ၊ အယံ ပရိေဘာဂႏၲရာေယာ နာမ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာေရာ အႏၲရာယာ။

"ယံ ပန မာေရာ ပါပိမာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ၊ တံ ေနဝ ဘဂဝေတာ ပရိေဘာဂံ န ဥပကၡဋံ န ဥဒၵိႆကတံ၊ အနာဂတံ အသမၸတၱံ အဒႆေနန -၁၅၈ အႏၲရာယံ ကတံ၊ တံ ပန ေနကႆ ဘဂဝေတာ ေယဝ၊ အထ ေခါ ေယ ေတ ေတန သမေယန နိကၡႏၲာ အဗ႓ာဂတာ၊ သေဗၺပိ ေတ တံ ဒိဝသံ ေဘာဇနံ န လဘိ ံသု၊ နာဟံ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ပႆာမိ သေဒဝေက ေလာေက သမာရေက သျဗဟၼေက သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ၊ ေယာ တႆ ဘဂဝေတာ ဥဒၵိႆ ကတံ ဥပကၡဋံ ပရိေဘာဂံ အႏၲရာယံ ကေရယ်။ သေစ ေကာစိ ဣႆာယ ဥဒၵိႆ ကတံ ဥပကၡဋံ ပရိေဘာဂံ အႏၲရာယံ ကေရယ်၊ ဖေလယ် တႆ မုဒၶါ သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ။

"စတၱာေရာေမ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ေကနစိ အနာဝရဏီယာ ဂုဏာ။ ကတေမ စတၱာေရာ? လာေဘာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဥဒၵိႆ ကေတာ ဥပကၡေဋာ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာယံ ကာတုံ၊ သရီရာႏုဂတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဗ်ာမပၸဘာ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာယံ ကာတုံ၊ သဗၺညဳတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ဉာဏရတနံ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာယံ ကာတုံ၊ ဇီဝိတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာယံ ကာတုံ။ ဣေမ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စတၱာေရာ တထာဂတႆ ေကနစိ အနာဝရဏီယာ ဂုဏာ၊ သေဗၺေပေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ဧကရသာ အေရာဂါ အကုပၸါ အပ႐ူပကၠမာ အဖုသာနိ ကိရိယာနိ။ အဒႆေနန၊ မဟာရာဇ၊ မာေရာ ပါပိမာ နိလီယိတြာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရေညာ ပစၥေႏၲ ေဒေသ ဝိသေမ အဒႆေနန နိလီယိတြာ ေစာရာ ပႏၴံ ဒူေသႏၲိ။ ယဒိ ပန ရာဇာ ေတ ေစာေရ ပေႆယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေတ ေစာရာ ေသာတၳိ ံ လေဘယ်ဳ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဖရသုနာ ဖာလာေပယ် သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒႆေနန မာေရာ ပါပိမာ နိလီယိတြာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ သပတိကာ အဒႆေနန နိလီယိတြာ ပရပုရိသံ ေသဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒႆေနန မာေရာ ပါပိမာ နိလီယိတြာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ သာမိကႆ သမၼဳခါ ပရပုရိသံ ေသဝတိ၊ အပိ ႏု ေခါ သာ ဣတၳီ ေသာတၳိ ံ လေဘယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဟေနယ်ာပိ တံ၊ ဘေႏၲ၊ သာမိေကာ ဝေဓယ်ာပိ ဗေႏၶယ်ာပိ ဒါသိတၱံ ဝါ ဥပေနယ်ာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အဒႆေနန မာေရာ ပါပိမာ နိလီယိတြာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ မာေရာ ပါပိမာ ဘဂဝေတာ ဥဒၵိႆ ကတံ ဥပကၡဋံ ပရိေဘာဂံ အႏၲရာယံ -၁၅၉ ကေရယ်၊ ဖေလယ် တႆ မုဒၶါ သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ"တိ။ "ဧဝေမတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေစာရိကာယ ကတံ မာေရန ပါပိမတာ၊ နိလီယိတြာ မာေရာ ပါပိမာ ပၪၥသာလေက ျဗာဟၼဏဂဟပတိေက အႏြာဝိသိ။ သေစ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ မာေရာ ပါပိမာ ဘဂဝေတာ ဥဒၵိႆ ကတံ ဥပကၡဋံ ပရိေဘာဂံ အႏၲရာယံ ကေရယ်၊ မုဒၶါ ဝါႆ ဖေလယ် သတဓာ ဝါ သဟႆဓာ ဝါ၊ ကာေယာ ဝါႆ ဘုသမု႒ိ ဝိယ ဝိကိေရယ်၊ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဗုဒၶလာဘႏၲရာယပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ အပုညပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ေယာ အဇာနေႏၲာ ပါဏာတိပါတံ ကေရာတိ၊ ေသာ ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတီ'တိ။ ပုန စ ဘဂဝတာ ဝိနယပညတၱိယာ ဘဏိတံ 'အနာပတၱိ အဇာနႏၲႆာ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဇာနိတြာ ပါဏာတိပါတံ ကေရာေႏၲာ ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတိ၊ ေတန ဟိ 'အနာပတၱိ အဇာနႏၲႆာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ အနာပတၱိ အဇာနႏၲႆ၊ ေတန ဟိ 'အဇာနိတြာ ပါဏာတိပါတံ ကေရာေႏၲာ ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတီ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ ဒု႐ုတၱေရာ ဒုရတိကၠေမာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ေယာ အဇာနေႏၲာ ပါဏာတိပါတံ ကေရာတိ၊ ေသာ ဗလဝတရံ အပုညံ ပသဝတီ'တိ။ ပုန စ ဝိနယပညတၱိယာ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အနာပတၱိ အဇာနႏၲႆာ'တိ။ တတၳ အတၳႏၲရံ အတၳိ။ ကတမံ အတၳႏၲရံ ? အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အာပတၱိ သညာဝိေမာကၡာ၊ အတၳိ အာပတၱိ ေနာသညာဝိေမာကၡာ။ ယာယံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပတၱိ သညာဝိေမာကၡာ၊ တံ အာပတၱိ ံ အာရဗ႓ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အနာပတၱိ အဇာနႏၲႆာ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အပုညပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ဘိကၡဳသံဃပရိဟရဏပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ -၁၆၀ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ န ဧဝံ ေဟာတိ "အဟံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆာမီ"'တိ ဝါ၊ "မမုေဒၵသိေကာ ဘိကၡဳသံေဃာ"တိ ဝါ'တိ။ ပုန စ ေမေတၱယ်ႆ ဘဂဝေတာ သဘာဝဂုဏံ ပရိဒီပယမာေနန ဘဂဝတာ ဧဝံ ဘဏိတံ "ေသာ အေနကသဟႆံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆတိ၊ ေသယ်ထာပိ အဟံ ဧတရဟိ အေနကသတံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရာမီ"တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ န ဧဝံ ေဟာတိ "အဟံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆာမီ"တိ ဝါ၊ "မမုေဒၵသိေကာ ဘိကၡဳသံေဃာ"တိ ဝါ'တိ၊ ေတန ဟိ အေနကသတံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရာမီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ေသာ အေနကသဟႆံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆတိ၊ ေသယ်ထာပိ အဟံ ဧတရဟိ အေနကသတံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရာမီ'တိ၊ ေတန ဟိ တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ န ဧဝံ ေဟာတိ 'အဟံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆာမီ'တိ ဝါ၊ 'မမုေဒၵသိေကာ ဘိကၡဳသံေဃာ'တိ ဝါတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ၊ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတႆ ေခါ၊ အာနႏၵ၊ န ဧဝံ ေဟာတိ "အဟံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆာမီ"တိ ဝါ၊ "မမုေဒၵသိေကာ ဘိကၡဳသံေဃာ"တိ ဝါ'တိ။ ပုန စ ေမေတၱယ်ႆာပိ ဘဂဝေတာ သဘာဝဂုဏံ ပရိဒီပယမာေနန ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ေသာ အေနကသဟႆံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရိႆတိ၊ ေသယ်ထာပိ အဟံ ဧတရဟိ အေနကသတံ ဘိကၡဳသံဃံ ပရိဟရာမီ'တိ။ ဧတသၼိၪၥ၊ မဟာရာဇ၊ ပေဥႇ ဧေကာ အေတၳာ သာဝေသေသာ၊ ဧေကာ အေတၳာ နိရဝေသေသာ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပရိသာယ အႏုဂါမိေကာ၊ ပရိသာ ပန တထာဂတႆ အႏုဂါမိကာ ။ သမၼဳတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧသာ 'အဟ'ႏၲိ 'မမာ'တိ၊ န ပရမေတၳာ ဧေသာ၊ ဝိဂတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ေပမံ၊ ဝိဂေတာ သိေနေဟာ၊ 'မယွ'ႏၲိပိ တထာဂတႆ ဂဟဏံ နတၳိ၊ ဥပါဒါယ ပန အဝႆေယာ ေဟာတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ ဘူမ႒ာနံ သတၱာနံ ပတိ႒ာ ေဟာတိ ဥပႆယံ၊ ပထဝိ႒ာ ေစေတ သတၱာ၊ န စ မဟာပထဝိယာ 'မေယွေတ'တိ အေပကၡာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သဗၺသတၱာနံ ပတိ႒ာ ေဟာတိ -၁၆၁ ဥပႆယံ၊ တထာဂတ႒ာ [မူကြဲ-တထာဂတပတိ႒ာ ဧဝ (သီ၊)] ေစေတ သတၱာ၊ န စ တထာဂတႆ 'မေယွေတ'တိ အေပကၡာ ေဟာတိ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိမဟာေမေဃာ အဘိဝႆေႏၲာ တိဏ႐ုကၡပသုမႏုႆာနံ ဝုၯိ ံ ေဒတိ သႏၲတိ ံ အႏုပါေလတိ။ ဝု႒ဴပဇီဝိေနာ ေစေတ သတၱာ သေဗၺ၊ န စ မဟာေမဃႆ 'မေယွေတ'တိ အေပကၡာ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သဗၺသတၱာနံ ကုသလဓေမၼ ဇေနတိ အႏုပါေလတိ၊ သတၳဴပဇီဝိေနာ ေစေတ သတၱာ သေဗၺ၊ န စ တထာဂတႆ 'မေယွေတ'တိ အေပကၡာ ေဟာတိ။ တံ ကိႆ ေဟတု? အတၱာႏုဒိ႒ိယာ ပဟီနတၱာ"တိ။

"သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိေဗၺဌိေတာ ပေဥႇာ ဗဟုဝိေဓဟိ ကာရေဏဟိ၊ ဂမ႓ီေရာ ဥတၱာနီကေတာ၊ ဂဏိၭ ဘိေႏၷာ၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ အႏၶကာေရာ အာေလာေကာ ကေတာ၊ ဘဂၢါ ပရဝါဒါ၊ ဇိနပုတၱာနံ စကၡဳံ ဥပၸါဒိတ"ႏၲိ။

ဘိကၡဳသံဃပရိဟရဏပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ အေဘဇၨပရိသပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'တထာဂေတာ အေဘဇၨပရိေသာ'တိ၊ ပုန စ ဘဏထ 'ေဒဝဒေတၱန ဧကပၸဟာရံ ပၪၥ ဘိကၡဳသတာနိ ဘိႏၷာနီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ အေဘဇၨပရိေသာ၊ ေတန ဟိ ေဒဝဒေတၱန ဧကပၸဟာရံ ပၪၥ ဘိကၡဳသတာနိ ဘိႏၷာနီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေဒဝဒေတၱန ဧကပၸဟာရံ ပၪၥ ဘိကၡဳသတာနိ ဘိႏၷာနိ၊ ေတန ဟိ 'တထာဂေတာ အေဘဇၨပရိေသာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ဂမ႓ီေရာ ဒုႏၷိေဝဌိေယာ၊ ဂဏိၭေတာပိ ဂဏိၭတေရာ၊ ဧတၳာယံ ဇေနာ အာဝေဋာ နိဝုေတာ ၾသဝုေတာ ပိဟိေတာ ပရိေယာနေဒၶါ၊ ဧတၳ တဝ ဉာဏဗလံ ဒေႆဟိ ပရဝါေဒသူ"တိ။

"အေဘဇၨပရိေသာ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ၊ ေဒဝဒေတၱန စ ဧကပၸဟာရံ ပၪၥ ဘိကၡဳသတာနိ ဘိႏၷာနိ၊ တၪၥ ပန ေဘဒကႆ ဗေလန၊ ေဘဒေက ဝိဇၨမာေန နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အေဘဇၨံ နာမ။ ေဘဒေက သတိ မာတာပိ ပုေတၱန ဘိဇၨတိ၊ ပုေတၱာပိ မာတရာ ဘိဇၨတိ၊ ပိတာပိ ပုေတၱန ဘိဇၨတိ၊ ပုေတၱာပိ ပိတရာ ဘိဇၨတိ၊ ဘာတာပိ ဘဂိနိယာ ဘိဇၨတိ၊ ဘဂိနီပိ ဘာတရာ ဘိဇၨတိ၊ သဟာေယာပိ -၁၆၂ သဟာေယန ဘိဇၨတိ၊ နာဝါပိ နာနာဒါ႐ုသံဃဋိတာ ဦမိေဝဂသမၸဟာေရန ဘိဇၨတိ၊ ႐ုေကၡာပိ မဓုကပၸသမၸႏၷဖေလာ အနိလဗလေဝဂါဘိဟေတာ ဘိဇၨတိ၊ သုဝဏၰမၸိ ဇာတိမႏၲံ [မူကြဲ-ဇာတ႐ူပမၸိ (သီ၊)] ေလာေဟန ဘိဇၨတိ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေသာ အဓိပၸါေယာ ဝိညဴနံ၊ ေနသာ ဗုဒၶါနံ အဓိမုတၱိ၊ ေနေသာ ပ႑ိတာနံ ဆေႏၵာ 'တထာဂေတာ ေဘဇၨပရိေသာ'တိ။ အပိ ေစတၳ ကာရဏံ အတၳိ၊ ေယန ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'အေဘဇၨပရိေသာ'တိ။ ကတမံ ဧတၳ ကာရဏံ? တထာဂတႆ၊ မဟာရာဇ၊ ကေတန အဒါေနန ဝါ အပၸိယဝစေနန ဝါ အနတၳစရိယာယ ဝါ အသမာနတၱတာယ ဝါ ယေတာ ကုေတာစိ စရိယံ စရႏၲႆပိ ပရိသာ ဘိႏၷာတိ န သုတပုဗၺံ၊ ေတန ကာရေဏန တထာဂေတာ ဝုစၥတိ 'အေဘဇၨပရိေသာ'တိ။ တယာေပတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဉာတဗၺံ 'အတၳိ ကိၪၥိ နဝေဂၤ ဗုဒၶဝစေန သုတၱာဂတံ၊ ဣမိနာ နာမ ကာရေဏန ေဗာဓိသတၱႆ ကေတန တထာဂတႆ ပရိသာ ဘိႏၷာ'တိ? "နတၳိ ဘေႏၲ၊ ေနာ ေစတံ ေလာေက ဒိႆတိ ေနာပိ သုယ်တိ။ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အေဘဇၨပရိသပေဥႇာ အ႒ေမာ။

အေဘဇၨဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ အ႒ ပဥႇာ။

၃။ ပဏာမိတဝေဂၢါ

၁။ ေသ႒ဓမၼပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၁၆၃ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ဓေမၼာ ဟိ၊ ဝါေသ႒၊ ေသေ႒ာ ဇေနတသၼိ ံ ဒိေ႒ ေစဝ ဓေမၼ အဘိသမၸရာေယ စာ'တိ။ ပုန စ 'ဥပါသေကာ ဂိဟီ ေသာတာပေႏၷာ ပိဟိတာပါေယာ ဒိ႒ိပၸေတၱာ ဝိညာတသာသေနာ ဘိကၡဳံ ဝါ သာမေဏရံ ဝါ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတိ ပစၥဳေ႒တီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဓေမၼာ ဟိ၊ ဝါေသ႒၊ ေသေ႒ာ ဇေနတသၼိ ံ ဒိေ႒ ေစဝ ဓေမၼ အဘိသမၸရာေယ စာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ဥပါသေကာ ဂိဟီ ေသာတာပေႏၷာ ပိဟိတာပါေယာ ဒိ႒ိပၸေတၱာ ဝိညာတသာသေနာ ဘိကၡဳံ ဝါ သာမေဏရံ ဝါ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတိ ပစၥဳေ႒တီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ 'ဥပါသေကာ ဂိဟီ ေသာတာပေႏၷာ ပိဟိတာပါေယာ ဒိ႒ိပၸေတၱာ ဝိညာတသာသေနာ ဘိကၡဳံ ဝါ သာမေဏရံ ဝါ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတိ ပစၥဳေ႒တိ'၊ ေတန ဟိ 'ဓေမၼာ ဟိ၊ ဝါေသ႒၊ ေသေ႒ာ ဇေနတသၼိ ံ ဒိေ႒ ေစဝ ဓေမၼ အဘိသမၸရာေယ စာတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဓေမၼာ ဟိ၊ ဝါေသ႒၊ ေသေ႒ာ ဇေနတသၼိ ံ ဒိေ႒ ေစဝ ဓေမၼ အဘိသမၸရာေယ စာ'တိ၊ 'ဥပါသေကာ စ ဂိဟီ ေသာတာပေႏၷာ ပိဟိတာပါေယာ ဒိ႒ိပၸေတၱာ ဝိညာတသာသေနာ ဘိကၡဳံ ဝါ သာမေဏရံ ဝါ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတိ ပစၥဳေ႒တိ'။ တတၳ ပန ကာရဏံ အတၳိ။ ကတမံ တံ ကာရဏံ?

"ဝီသတိ ေခါ ပနိေမ၊ မဟာရာဇ၊ သမဏႆ သမဏကရဏာ ဓမၼာ ေဒြ စ လိဂၤါနိ၊ ေယဟိ သမေဏာ အဘိဝါဒနပစၥဳ႒ာနသမာနနပူဇနာရေဟာ ေဟာတိ။ ကတေမ ဝီသတိ သမဏႆ သမဏကရဏာ ဓမၼာ ေဒြ စ လိဂၤါနိ? ေသေ႒ာ [မူကြဲ-ေသ႒ဘူမိသေယာ (သီ၊ သ်ာ)] ေသေ႒ာ ယေမာ (ပီ၊)] ဓမၼာရာေမာ၊ အေဂၢါ နိယေမာ၊ စာေရာ ဝိဟာေရာ သံယေမာ သံဝေရာ ခႏၲိ ေသာရစၥံ ဧကတၱစရိယာ ဧကတၱာဘိရတိ ပဋိသလႅာနံ ဟိရိၾသတၱပၸံ ဝီရိယံ အပၸမာေဒါ သိကၡာသမာဒါနံ [မူကြဲ-သိကၡာပဓာနံ (သီ၊ သ်ာ)] သုကၠာဝဒါနံ (က၊)] ဥေဒၵေသာ ပရိပုစၧာ သီလာဒိအဘိရတိ နိရာလယတာ သိကၡာပဒပါရိပူရိတာ၊ ကာသာဝဓာရဏံ၊ ဘ႑ဳဘာေဝါ ။ ဣေမ ေခါ -၁၆၄၊ မဟာရာဇ၊ ဝီသတိ သမဏႆ သမဏကရဏာ ဓမၼာ ေဒြ စ လိဂၤါနိ။ ဧေတ ဂုေဏ ဘိကၡဳ သမာဒါယ ဝတၱတိ၊ ေသာ ေတသံ ဓမၼာနံ အႏူနတၱာ ပရိပုဏၰတၱာ သမၸႏၷတၱာ သမႏၷာဂတတၱာ အေသကၡဘူမိ ံ အရဟႏၲဘူမိ ံ ၾသကၠမတိ၊ ေသ႒ံ ဘူမႏၲရံ ၾသကၠမတိ၊ အရဟတၱာသႏၷဂေတာတိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'ခီဏာသေဝဟိ ေသာ သာမညံ ဥပဂေတာ၊ နတၳိ ေမ ေသာ သမေယာ'တိ [မူကြဲ-တံ သာမည"ႏၲိ (?)] အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'အဂၢပရိသံ ေသာ ဥပဂေတာ၊ နာဟံ တံ ဌာနံ ဥပဂေတာ'တိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'လဘတိ ေသာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵသံ ေသာတုံ၊ နာဟံ တံ လဘာမိ ေသာတု'ႏၲိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'ေသာ အေည ပဗၺာေဇတိ ဥပသမၸာေဒတိ ဇိနသာသနံ ဝေၯတိ၊ အဟေမတံ န လဘာမိ ကာတု'ႏၲိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'အပၸမာေဏသု ေသာ သိကၡာပေဒသု သမတၱကာရီ၊ နာဟံ ေတသု ဝတၱာမီ'တိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'ဥပဂေတာ ေသာ သမဏလိဂၤ ံ၊ ဗုဒၶါဓိပၸါေယ ဌိေတာ၊ ေတနာဟံ လိေဂၤန ဒူရမပဂေတာ'တိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"'ပ႐ူဠႇကစၧေလာေမာ ေသာ အနၪၨိတအမ႑ိေတာ အႏုလိတၱသီလဂေႏၶာ၊ အဟံ ပန မ႑နဝိဘူသနာဘိရေတာ'တိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ 'ေယ ေတ ဝီသတိ သမဏကရဏာ ဓမၼာ ေဒြ စ လိဂၤါနိ၊ သေဗၺေပေတ ဓမၼာ ဘိကၡဳႆ သံဝိဇၨႏၲိ၊ ေသာ ေယဝ ေတ ဓေမၼ ဓာေရတိ၊ အေညပိ တတၳ သိကၡာေပတိ၊ ေသာ ေမ အာဂေမာ သိကၡာပနၪၥ နတၳီ'တိ အရဟတိ -၁၆၅ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရာဇကုမာေရာ ပုေရာဟိတႆ သႏၲိေက ဝိဇၨံ အဓီယတိ၊ ခတၱိယဓမၼံ သိကၡတိ၊ ေသာ အပေရန သမေယန အဘိသိေတၱာ အာစရိယံ အဘိဝါေဒတိ ပစၥဳေ႒တိ 'သိကၡာပေကာ ေမ အယ'ႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ 'ဘိကၡဳ သိကၡာပေကာ ဝံသဓေရာ'တိ အရဟတိ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ ဘိကၡဳံ ပုထုဇၨနံ အဘိဝါေဒတုံ ပစၥဳ႒ာတုံ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဣမိနာေပတံ ပရိယာေယန ဇာနာဟိ ဘိကၡဳဘူမိယာ မဟႏၲတံ အသမဝိပုလဘာဝံ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသေကာ ေသာတာပေႏၷာ အရဟတၱံ သစၧိကေရာတိ၊ ေဒြဝ တႆ ဂတိေယာ ဘဝႏၲိ အနညာ တသၼိ ံ ေယဝ ဒိဝေသ ပရိနိဗၺာေယယ် ဝါ၊ ဘိကၡဳဘာဝံ ဝါ ဥပဂေစၧယ်။ အစလာ ဟိ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺဇၨာ၊ မဟတီ အစၥဳဂၢတာ၊ ယဒိဒံ ဘိကၡဳဘူမီ"တိ။ "ဉာဏဂေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ သုနိေဗၺဌိေတာ ဗလဝတာ အတိဗုဒၶိနာ တယာ၊ န ယိမံ ပဥႇံ သမေတၳာ အေညာ ဧဝံ ဝိနိေဝေဌတုံ အညၾတ တဝါဒိေသန ဗုဒၶိမတာ"တိ။

ေသ႒ဓမၼပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ သဗၺသတၱဟိတဖရဏပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'တထာဂေတာ သဗၺသတၱာနံ အဟိတမပေနတြာ ဟိတမုပဒဟတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏထ အဂၢိကၡႏၶဴပေမ ဓမၼပရိယာေယ ဘညမာေန 'သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတ'ႏၲိ။ အဂၢိကၡႏၶဴပမံ၊ ဘေႏၲ၊ ဓမၼပရိယာယံ ေဒေသေႏၲန တထာဂေတန သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ ဟိတမပေနတြာ အဟိတမုပဒဟိတံ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ သဗၺသတၱာနံ အဟိတမပေနတြာ ဟိတမုပဒဟတိ၊ ေတန ဟိ အဂၢိကၡႏၶဴပေမ ဓမၼပရိယာေယ ဘညမာေန သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ အဂၢိကၡႏၶဴပေမ ဓမၼပရိယာေယ ဘညမာေန သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတံ၊ ေတန ဟိ တထာဂေတာ သဗၺသတၱာနံ အဟိတမပေနတြာ ဟိတမုပဒဟတီတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"တထာဂေတာ -၁၆၆၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသတၱာနံ အဟိတမပေနတြာ ဟိတမုပဒဟတိ၊ အဂၢိကၡႏၶဴပေမ ဓမၼပရိယာေယ ဘညမာေန သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတံ၊ တၪၥ ပန န တထာဂတႆ ကေတန၊ ေတသံ ေယဝ အတၱေနာ ကေတနာ"တိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ အဂၢိကၡႏၶဴပမံ ဓမၼပရိယာယံ န ဘာေသယ်၊ အပိ ႏု ေတသံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢေစၧယ်ာတိ၊ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ မိစၧာပဋိပႏၷာနံ ေတသံ ဘဂဝေတာ ဓမၼပရိယာယံ သုတြာ ပရိဠာေဟာ ကာေယ ဥပၸဇၨိ၊ ေတန ေတသံ ပရိဠာေဟန ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတ"ႏၲိ။ "ေတန ဟိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂတေႆဝ ကေတန ေတသံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတံ၊ တထာဂေတာ ေယဝ တတၳ အဓိကာေရာ ေတသံ နာသနာယ၊ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဟိ ဝမၼိကံ ပဝိေသယ်၊ အထညတေရာ ပံသုကာေမာ ပုရိေသာ ဝမၼိကံ ဘိႏၵိတြာ ပံသုံ ဟေရယ်၊ တႆ ပံသုဟရေဏန ဝမၼိကႆ သုသိရံ ပိဒေဟယ်၊ အထ တေတၳဝ ေသာ အႆာသံ အလဘမာေနာ မေရယ်၊ နႏု ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ အဟိ တႆ ပုရိသႆ ကေတန မရဏပၸေတၱာ"တိ။ "အာမ မဟာရာဇာ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ ေယဝ တတၳ အဓိကာေရာ ေတသံ နာသနာယာ"တိ။

"တထာဂေတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼံ ေဒသယမာေနာ အႏုနယပၸဋိဃံ န ကေရာတိ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱာ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ ဧဝံ ဓေမၼ ေဒသီယမာေန ေယ တတၳ သမၼာပဋိပႏၷာ၊ ေတ ဗုဇၩႏၲိ။ ေယ ပန မိစၧာပဋိပႏၷာ၊ ေတ ပတႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသႆ အမၺံ ဝါ ဇမၺဳံ ဝါ မဓုကံ ဝါ စာလယမာနႆ ယာနိ တတၳ ဖလာနိ သာရာနိ ဒဠႇဗႏၶနာနိ၊ တာနိ တေတၳဝ အစၥဳတာနိ တိ႒ႏၲိ၊ ယာနိ တတၳ ဖလာနိ ပူတိဝဏၬမူလာနိ ဒုဗၺလဗႏၶနာနိ၊ တာနိ ပတႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဓမၼံ ေဒသယမာေနာ အႏုနယပၸဋိဃံ န ကေရာတိ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱာ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ ဧဝံ ဓေမၼ ေဒသီယမာေန ေယ တတၳ သမၼာပဋိပႏၷာ၊ ေတ ဗုဇၩႏၲိ။ ေယ ပန မိစၧာပဋိပႏၷာ၊ ေတ ပတႏၲိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကႆေကာ ဓညံ ေရာေပတုကာေမာ ေခတၱံ ကသတိ၊ တႆ ကသႏၲႆ အေနကသတသဟႆာနိ တိဏာနိ မရႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပရိပကၠမာနေသ သေတၱ ေဗာေဓေႏၲာ [မူကြဲ-ေဗာေဓတုံ (သီ၊)] အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱာ -၁၆၇ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ ဧဝံ ဓေမၼ ေဒသီယမာေန ေယ တတၳ သမၼာပဋိပႏၷာ၊ ေတ ဗုဇၩႏၲိ။ ေယ ပန မိစၧာပဋိပႏၷာ၊ ေတ တိဏာနိ ဝိယ မရႏၲိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မႏုႆာ ရသေဟတု ယေႏၲန ဥစၧဳံ ပီဠယႏၲိ၊ ေတသံ ဥစၧဳံ ပီဠယမာနာနံ ေယ တတၳ ယႏၲမုခဂတာ ကိမေယာ၊ ေတ ပီဠိယႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပရိပကၠမာနေသ သေတၱ ေဗာေဓေႏၲာ ဓမၼယႏၲမဘိပီဠယတိ [မူကြဲ-ဓမၼယႏၲမတိပီဠယတိ (က)] ေယ တတၳ မိစၧာပဋိပႏၷာ၊ ေတ ကိမီ ဝိယ မရႏၲီ"တိ။

"နႏု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတ ဘိကၡဴ တာယ ဓမၼေဒသနာယ ပတိတာ"တိ? "အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧေကာ ႐ုကၡံ တစၧေႏၲာ [မူကြဲ-ရကၡေႏၲာ (သီ၊ ပီ၊] ဥဇုကံ ပရိသုဒၶံ ကေရာတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ဝဇၨနီယံ အပေနတြာ တစၧေကာ ႐ုကၡံ ဥဇုကံ ပရိသုဒၶံ ကေရာတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပရိသံ ရကၡေႏၲာ န သေကၠာတိ ေဗာဓေနေယ် [မူကြဲ-အေဗာဓနီေယ (သ်ာ၊)] သေတၱ ေဗာေဓတုံ၊ မိစၧာပဋိပေႏၷ ပန သေတၱ အပေနတြာ ေဗာဓေနေယ် သေတၱ ေဗာေဓတိ၊ အတၱကေတန ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ မိစၧာပဋိပႏၷာ ပတႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကဒလီ ေဝဠဳ အႆတရီ အတၱေဇန [မူကြဲ-အတၱေဇန ဖေလန (သီ၊)] ဟညတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ မိစၧာပဋိပႏၷာ၊ ေတ အတၱကေတန ဟညႏၲိ ပတႏၲိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေစာရာ အတၱကေတန စကၡဳပၸါဋနံ သူလာေရာပနံ သီသေစၧဒနံ ပါပုဏႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေတ မိစၧာပဋိပႏၷာ၊ ေတ အတၱကေတန ဟညႏၲိ ပတႏၲိ [မူကြဲ-ဇိနသာသနာ ပတႏၲိ (သီ၊ ပီ)] ေယသံ၊ မဟာရာဇ၊ သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ ဥဏွံ ေလာဟိတံ မုခေတာ ဥဂၢတံ၊ ေတသံ တံ ေနဝ ဘဂဝေတာ ကေတန၊ န ပေရသံ ကေတန၊ အထ ေခါ အတၱေနာ ေယဝ ကေတန။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ သဗၺဇနႆ အမတံ ဒေဒယ်၊ ေတ တံ အမတံ အသိတြာ အေရာဂါ ဒီဃာယုကာ သဗၺီတိေတာ [မူကြဲ-သဗၺီတိယာ (သီ၊)] ပရိမုေစၥယ်ဳံ၊ အထညတေရာ ပုရိေသာ ဒု႐ုပစာေရန တံ အသိတြာ မရဏံ ပါပုေဏယ်၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ အမတဒါယေကာ ပုရိေသာ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ ေဒဝမႏုႆာနံ အမတံ ဓမၼဒါနံ -၁၆၈ ေဒတိ၊ ေယ ေတ သတၱာ ဘဗၺာ၊ ေတ ဓမၼာမေတန ဗုဇၩႏၲိ။ ေယ ပန ေတ သတၱာ အဘဗၺာ၊ ေတ ဓမၼာမေတန ဟညႏၲိ ပတႏၲိ။ ေဘာဇနံ၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺသတၱာနံ ဇီဝိတံ ရကၡတိ၊ တေမကေစၥ ဘုၪၨိတြာ ဝိသူစိကာယ မရႏၲိ၊ အပိ ႏု ေခါ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနဒါယေကာ ပုရိေသာ တေတာနိဒါနံ ကိၪၥိ အပုညံ အာပေဇၨယ်ာ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ဒသသဟႆိယာ ေလာကဓာတုယာ ေဒဝမႏုႆာနံ အမတံ ဓမၼဒါနံ ေဒတိ၊ ေယ ေတ သတၱာ ဘဗၺာ၊ ေတ ဓမၼာမေတန ဗုဇၩႏၲိ။ ေယ ပန ေတ သတၱာ အဘဗၺာ၊ ေတ ဓမၼာမေတန ဟညႏၲိ ပတႏၲီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

သဗၺသတၱဟိတဖရဏပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ ဝတၳဂုယွနိဒႆနပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ တထာဂေတန --

"'ကာေယန သံဝေရာ သာဓု [မူကြဲ-ဓ၊ ပ၊ ၃၆၁]၊ သာဓု ဝါစာယ သံဝေရာ။

မနသာ သံဝေရာ သာဓု၊ သာဓု သဗၺတၳ သံဝေရာ'တိ။

"ပုန စ တထာဂေတာ စတုႏၷံ ပရိသာနံ မေဇၩ နိသီဒိတြာ ပုရေတာ ေဒဝမႏုႆာနံ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ ဒေႆသိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ကာေယန သံဝေရာ သာဓူ'တိ၊ ေတန ဟိ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ ဒေႆသီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ ဒေႆတိ၊ ေတန ဟိ 'ကာေယန သံဝေရာ သာဓူ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ကာေယန သံဝေရာ သာဓူ'တိ၊ ေသလႆ စ ျဗာဟၼဏႆ ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ ဒႆိတံ။ ယႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတ ကခၤါ ဥပၸႏၷာ၊ တႆ ေဗာဓနတၳာယ ဘဂဝါ ဣဒၶိယာ တပၸဋိဘာဂံ ကာယံ ဒေႆတိ၊ ေသာ ေယဝ တံ ပါဋိဟာရိယံ ပႆတီ"တိ။

"ေကာ -၁၆၉ ပေနတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဒၵဟိႆတိ၊ ယံ ပရိသဂေတာ ဧေကာ ေယဝ တံ ဂုယွံ ပႆတိ၊ အဝေသသာ တေတၳဝ ဝသႏၲာ န ပႆႏၲီတိ။ ဣဃၤ ေမ တြံ တတၳ ကာရဏံ ဥပဒိသ၊ ကာရေဏန မံ သညာေပဟီ"တိ။ "ဒိ႒ပုေဗၺာ ပန တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ဗ်ာဓိေတာ ပုရိေသာ ပရိကိေဏၰာ ဉာတိမိေတၱဟီ"တိ။ "အာမ ဘေႏၲ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိသာ ပႆေတတံ ေဝဒနံ၊ ယာယ ေသာ ပုရိေသာ ေဝဒနာယ ေဝဒယတီ"တိ။ "န ဟိ ဘေႏၲ၊ အတၱနာ ေယဝ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ ပုရိေသာ ေဝဒယတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေႆဝ တထာဂေတ ကခၤါ ဥပၸႏၷာ၊ တေႆဝ တထာဂေတာ ေဗာဓနတၳာယ ဣဒၶိယာ တပၸဋိဘာဂံ ကာယံ ဒေႆတိ၊ ေသာ ေယဝ တံ ပါဋိဟာရိယံ ပႆတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကၪၥိေဒဝ ပုရိသံ ဘူေတာ အာဝိေသယ်၊ အပိ ႏု ေခါ သာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိသာ ပႆတိ တံ ဘူတာဂမန"ႏၲိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ေသာ ေယဝ အာတုေရာ တႆ ဘူတႆ အာဂမနံ ပႆတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယေႆဝ တထာဂေတ ကခၤါ ဥပၸႏၷာ၊ တေႆဝ တထာဂေတာ ေဗာဓနတၳာယ ဣဒၶိယာ တပၸဋိဘာဂံ ကာယံ ဒေႆတိ၊ ေသာ ေယဝ တံ ပါဋိဟာရိယံ ပႆတီ"တိ။

"ဒုကၠရံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ကတံ၊ ယံ ဧကႆပိ အဒႆနီယံ၊ တံ ဒေႆေႏၲနာ"တိ။ "န၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ ဂုယွံ ဒေႆသိ၊ ဣဒၶိယာ ပန ဆာယံ ဒေႆသီ"တိ။ "ဆာယာယပိ၊ ဘေႏၲ၊ ဒိ႒ာယ ဒိ႒ံ ေယဝ ေဟာတိ ဂုယွံ၊ ယံ ဒိသြာ နိ႒ံ ဂေတာ"တိ။ "ဒုကၠရၪၥာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ကေရာတိ ေဗာဓေနေယ် သေတၱ ေဗာေဓတုံ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ကိရိယံ ဟာေပယ်၊ ေဗာဓေနယ်ာ သတၱာ န ဗုေဇၩယ်ဳံ။ ယသၼာ စ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂညဴ တထာဂေတာ ေဗာဓေနေယ် သေတၱ ေဗာေဓတုံ၊ တသၼာ တထာဂေတာ ေယန ေယန ေယာေဂန ေဗာဓေနယ်ာ ဗုဇၩႏၲိ၊ ေတန ေတန ေယာေဂန ေဗာဓေနေယ် ေဗာေဓတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ ေယန ေယန ေဘသေဇၨန အာတုေရာ အေရာေဂါ ေဟာတိ၊ ေတန ေတန ေဘသေဇၨန အာတုရံ ဥပသကၤမတိ၊ ဝမနီယံ ဝေမတိ၊ ဝိေရစနီယံ ဝိေရေစတိ၊ အႏုေလပနီယံ အႏုလိေမၸတိ၊ အႏုဝါသနီယံ အႏုဝါေသတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေယန ေယန ေယာေဂန ေဗာဓေနယ်ာ သတၱာ ဗုဇၩႏၲိ၊ ေတန ေတန ေယာေဂန ေဗာေဓတိ။

"ယထာ -၁၇၀ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ မူဠႇဂဗ႓ာ ဘိသကၠႆ အဒႆနီယံ ဂုယွံ ဒေႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေဗာဓေနေယ် သေတၱ ေဗာေဓတုံ အဒႆနီယံ ဂုယွံ ဣဒၶိယာ ဆာယံ ဒေႆသိ။ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အဒႆနီေယာ နာမ ၾသကာေသာ ပုဂၢလံ ဥပါဒါယ။ ယဒိ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ဘဂဝေတာ ဟဒယံ ဒိသြာ ဗုေဇၩယ်၊ တႆပိ ဘဂဝါ ေယာေဂန ဟဒယံ ဒေႆယ်၊ ေယာဂညဴ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေဒသနာကုသေလာ။

"နႏု၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေထရႆ နႏၵႆ အဓိမုတၱိ ံ ဇာနိတြာ တံ ေဒဝဘဝနံ ေနတြာ ေဒဝကညာေယာ ဒေႆသိ 'ဣမိနာယံ ကုလပုေတၱာ ဗုဇၩိႆတီ'တိ၊ ေတန စ ေသာ ကုလပုေတၱာ ဗုဇၩိ။ ဣတိ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အေနကပရိယာေယန သုဘနိမိတၱံ ဟီေဠေႏၲာ ဂရဟေႏၲာ ဇိဂုစၧေႏၲာ တႆ ေဗာဓနေဟတု ကကုဋပါဒိနိေယာ အစၧရာေယာ ဒေႆသိ။ ဧဝမၸိ တထာဂေတာ ေယာဂညဴ ေဒသနာကုသေလာ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေထရႆ စူဠပႏၴကႆ ဘာတရာ နိကၠၯိတႆ ဒုကၡိတႆ ဒုမၼနႆ ဥပဂႏ႖ာ သုခုမံ ေစာဠခ႑ံ အဒါသိ 'ဣမိနာယံ ကုလပုေတၱာ ဗုဇၩိႆတီ'တိ၊ ေသာ စ ကုလပုေတၱာ ေတန ကာရေဏန ဇိနသာသေန ဝသီဘာဝံ ပါပုဏိ။ ဧဝမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေယာဂညဴ ေဒသနာကုသေလာ။

"ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ျဗာဟၼဏႆ ေမာဃရာဇႆ ယာဝ တတိယံ ပဥႇံ ပုေ႒ာ န ဗ်ာကာသိ 'ဧဝမိမႆ ကုလပုတၱႆ မာေနာ ဥပသမိႆတိ၊ မာႏူပသမာ အဘိသမေယာ ဘဝိႆတီ'တိ၊ ေတန စ တႆ ကုလပုတၱႆ မာေနာ ဥပသမိ၊ မာႏူပသမာ ေသာ ျဗာဟၼေဏာ ဆသု အဘိညာသု ဝသီဘာဝံ ပါပုဏိ။ ဧဝမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ေယာဂညဴ ေဒသနာကုသေလာ"တိ။

"သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိေဗၺဌိေတာ ပေဥႇာ ဗဟုဝိေဓဟိ ကာရေဏဟိ၊ ဂဟနံ အဂဟနံ ကတံ၊ အႏၶကာေရာ အာေလာေကာ ကေတာ၊ ဂဏိၭ ဘိေႏၷာ၊ ဘဂၢါ ပရဝါဒါ၊ ဇိနပုတၱာနံ စကၡဳံ တယာ ဥပၸါဒိတံ၊ နိပၸဋိဘာနာ တိတၳိယာ၊ တြံ ဂဏိဝရပဝရမာသဇၨာ"တိ။

ဝတၳဂုယွနိဒႆနပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ဖ႐ုသဝါစာဘာဝပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ -၁၇၁ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ 'ပရိသုဒၶဝစီသမာစာေရာ အာဝုေသာ တထာဂေတာ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဝစီဒုစၥရိတံ၊ ယံ တထာဂေတာ ရေကၡယ် 'မာ ေမ ဣဒံ ပေရာ အညာသီ'တိ။ ပုန စ တထာဂေတာ ေထရႆ သုဒိႏၷႆ ကလႏၵပုတၱႆ အပရာေဓ ပါရာဇိကံ ပညေပေႏၲာ ဖ႐ုသာဟိ ဝါစာဟိ ေမာဃပုရိသဝါေဒန သမုဒါစရိ၊ ေတန စ ေသာ ေထေရာ ေမာဃပုရိသဝါေဒန မကၤုစိတၱဝေသန ႐ုႏၶိတတၱာ ဝိပၸဋိသာရီ နာသကၡိ အရိယမဂၢံ ပဋိဝိဇၩိတုံ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပရိသုဒၶဝစီသမာစာေရာ တထာဂေတာ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဝစီဒုစၥရိတံ၊ ေတန ဟိ တထာဂေတန ေထရႆ သုဒိႏၷႆ ကလႏၵပုတၱႆ အပရာေဓ ေမာဃပုရိသဝါေဒန သမုဒါစိဏၰႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ဘဂဝတာ ေထရႆ သုဒိႏၷႆ ကလႏၵပုတၱႆ အပရာေဓ ေမာဃပုရိသဝါေဒန သမုဒါစိဏၰံ၊ ေတန ဟိ ပရိသုဒၶဝစီသမာစာေရာ တထာဂေတာ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဝစီဒုစၥရိတႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ 'ပရိသုဒၶဝစီသမာစာေရာ အာဝုေသာ တထာဂေတာ၊ နတၳိ တထာဂတႆ ဝစီဒုစၥရိတံ၊ ယံ တထာဂေတာ ရေကၡယ် 'မာ ေမ ဣဒံ ပေရာ အညာသီ'တိ။ အာယသၼေတာ စ သုဒိႏၷႆ ကလႏၵပုတၱႆ အပရာေဓ ပါရာဇိကံ ပညေပေႏၲန ဘဂဝတာ ေမာဃပုရိသဝါေဒန သမုဒါစိဏၰံ၊ တၪၥ ပန အဒု႒စိေတၱန အသာရေမ႓န ယာထာဝလကၡေဏန။ ကိၪၥ တတၳ ယာထာဝလကၡဏံ၊ ယႆ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဂၢလႆ ဣမသၼိ ံ အတၱဘာေဝ စတုသစၥာဘိသမေယာ န ေဟာတိ၊ တႆ ပုရိသတၱနံ ေမာဃံ အညံ ကယိရမာနံ အေညန သမ႓ဝတိ၊ ေတန ဝုစၥတိ 'ေမာဃပုရိေသာ'တိ။ ဣတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အာယသၼေတာ သုဒိႏၷႆ ကလႏၵပုတၱႆ သတာဝဝစေနန သမုဒါစိဏၰံ၊ ေနာ အဘူတဝါေဒနာ"တိ။

"သဘာဝမၸိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေယာ အေကၠာသေႏၲာ ဘဏတိ၊ တႆ မယံ ကဟာပဏံ ဒ႑ံ ဓာေရမ၊ အပရာေဓါ ေယဝ ေသာ ဝတၳဳံ နိႆာယ ဝိသုံ ေဝါဟာရံ အာစရေႏၲာ အေကၠာသတီ"တိ။ "အတၳိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သုတပုဗၺံ -၁၇၂ တယာ ခလိတႆ အဘိဝါဒနံ ဝါ ပစၥဳ႒ာနံ ဝါ သကၠာရံ ဝါ ဥပါယနာႏုပၸဒါနံ ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ ယေတာ ကုေတာစိ ယတၳ ကတၳစိ ခလိေတာ၊ ေသာ ပရိဘာသနာရေဟာ ေဟာတိ တဇၨနာရေဟာ၊ ဥတၱမဂၤမၸိႆ ဆိႏၵႏၲိ ဟနႏၲိပိ ဗႏၶႏၲိပိ ဃာေတႏၲိပိ စ်ာေပႏၲိပီ"တိ [မူကြဲ-ဇာေပႏၲိပီတိ (သီ၊ ပီ)] "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကိရိယာ ေယဝ ကတာ၊ ေနာ အကိရိယာ"တိ။

"ကိရိယမၸိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကု႐ုမာေနန ပတိ႐ူေပန ကာတဗၺံ အႏုစၧဝိေကန၊ သဝေနနပိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂတႆ သေဒဝေကာ ေလာေကာ ၾသတၱပၸတိ ဟိရိယတိ ဘိေယ်ာ ဒႆေနန တတုတၱရိ ံ ဥပသကၤမေနန ပယိ႐ုပါသေနနာ"တိ။ "အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တိကိစၧေကာ အဘိသေႏၷ ကာေယ ကုပိေတ ေဒါေသ သိေနဟနီယာနိ ေဘသဇၨာနိ ေဒတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ တိဏွာနိ ေလခနီယာနိ ေဘသဇၨာနိ ေဒတီ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ သဗၺကိေလသဗ်ာဓိဝူပသမာယ အႏုသိ႒ိ ံ ေဒတိ၊ ဖ႐ုသာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ဝါစာ သေတၱ သိေနဟယတိ၊ မုဒုေက ကေရာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဏွမၸိ ဥဒကံ ယံ ကိၪၥိ သိေနဟနီယံ သိေနဟယတိ၊ မုဒုကံ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖ႐ုသာပိ တထာဂတႆ ဝါစာ အတၳဝတီ ေဟာတိ က႐ုဏာသဟဂတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပိတုဝစနံ ပုတၱာနံ အတၳဝႏၲံ ေဟာတိ က႐ုဏာသဟဂတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖ႐ုသာပိ တထာဂတႆ ဝါစာ အတၳဝတီ ေဟာတိ က႐ုဏာသဟဂတာ။ ဖ႐ုသာပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတႆ ဝါစာ သတၱာနံ ကိေလသပၸဟာနာ [မူကြဲ-ကိေလသပၸဟာနာယ (သီ၊)] ေဟာတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုဂၢႏၶမၸိ ေဂါမုတၱံ ပီတံ ဝိရသမၸိ အဂဒံ ခါယိတံ သတၱာနံ ဗ်ာဓိ ံ ဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖ႐ုသာပိ တထာဂတႆ ဝါစာ အတၳဝတီ က႐ုဏာသဟဂတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟေႏၲာပိ တူလပုေၪၨာ [မူကြဲ-တူလပိစု (သီ၊ သ်ာ၊)] ပရႆ ကာေယ နိပတိတြာ ႐ုဇံ န ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဖ႐ုသာပိ တထာဂတႆ ဝါစာ န ကႆစိ ဒုကၡံ ဥပၸါေဒတီ"တိ။ "သုဝိနိစၧိေတာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ ဗဟူဟိ ကာရေဏဟိ၊ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဖ႐ုသဝါစာဘာဝပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ ႐ုကၡအေစတနာဘာဝပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ -၁၇၃ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ တထာဂေတန --

"'အေစတနံ ျဗာဟၼဏ အႆုဏႏၲံ၊ ဇာေနာ အဇာနႏၲမိမံ ပလာသံ။

အာရဒၶဝီရိေယာ ဓုဝံ အပၸမေတၱာ၊ သုခေသယ်ံ ပုစၧသိ ကိႆ ေဟတူ'တိ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၄။၂၅]။

ပုန စ ဘဏိတံ --

"'ဣတိ ဖႏၵန႐ုေကၡာပိ၊ တာဝေဒ အဇၩဘာသထ။

မယွမၸိ ဝစနံ အတၳိ၊ ဘာရဒြါဇ သုေဏာဟိ ေမ'တိ [မူကြဲ-ဇာ၊ ၁။၁၃။၂၀]။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ႐ုေကၡာ အေစတေနာ၊ ေတန ဟိ ဖႏၵေနန ႐ုေကၡန ဘာရဒြါေဇန သဟ သလႅပိတႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ဖႏၵေနန ႐ုေကၡန ဘာရဒြါေဇန သဒၶိ ံ သလႅပိတံ၊ ေတန ဟိ ႐ုေကၡာ အေစတေနာတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ '႐ုေကၡာ အေစတေနာ'တိ၊ ဖႏၵေနန စ ႐ုေကၡန ဘာရဒြါေဇန သဒၶိ ံ သလႅပိတံ၊ တၪၥ ပန ဝစနံ ေလာကသမညာယ ဘဏိတံ။ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ အေစတနႆ ႐ုကၡႆ သလႅာေပါ နာမ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ တသၼိ ံ ႐ုေကၡ အဓိဝတၳာယ ေဒဝတာေယတံ အဓိဝစနံ ႐ုေကၡာတိ၊ ႐ုေကၡာ သလႅပတီတိ ေစသာ ေလာကပဏၰတၱိ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သကဋံ ဓညႆ ပရိပူရိတံ ဓညသကဋႏၲိ ဇေနာ ေဝါဟရတိ၊ န စ တံ ဓညမယံ သကဋံ၊ ႐ုကၡမယံ သကဋံ၊ တသၼိ ံ သကေဋ ဓညႆ ပန အာကိရိတတၱာ ဓညသကဋႏၲိ ဇေနာ ေဝါဟရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န ႐ုေကၡာ သလႅပတိ၊ ႐ုေကၡာ အေစတေနာ၊ ယာ ပန တသၼိ ံ ႐ုေကၡ အဓိဝတၳာ ေဒဝတာ၊ တႆာ ေယဝ တံ အဓိဝစနံ ႐ုေကၡာတိ၊ ႐ုေကၡာ သလႅပတီတိ ေစသာ ေလာကပဏၰတၱိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဒဓိ ံ မႏၴယမာေနာ တကၠံ မေႏၴမီတိ ေဝါဟရတိ၊ န တံ တကၠံ၊ ယံ ေသာ မေႏၴတိ၊ ဒဓိ ံ ေယဝ ေသာ မေႏၴေႏၲာ တကၠံ မေႏၴမီတိ ေဝါဟရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န ႐ုေကၡာ သလႅပတိ၊ ႐ုေကၡာ အေစတေနာ -၁၇၄။ ယာ ပန တသၼိ ံ ႐ုေကၡ အဓိဝတၳာ ေဒဝတာ၊ တႆာေယဝ တံ အဓိဝစနံ ႐ုေကၡာတိ၊ ႐ုေကၡာ သလႅပတီတိ ေစသာ ေလာကပဏၰတၱိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အသႏၲံ သာေဓတုကာေမာ သႏၲံ သာေဓမီတိ ေဝါဟရတိ၊ အသိဒၶံ သိဒၶႏၲိ ေဝါဟရတိ၊ ဧဝေမသာ ေလာကသမညာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န ႐ုေကၡာ သလႅပတိ၊ ႐ုေကၡာ အေစတေနာ။ ယာ ပန တသၼိ ံ ႐ုေကၡ အဓိဝတၳာ ေဒဝတာ၊ တႆာေယဝ တံ အဓိဝစနံ ႐ုေကၡာတိ၊ ႐ုေကၡာ သလႅပတီတိ ေစသာ ေလာကပဏၰတၱိ၊ ယာယ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကသမညာယ ဇေနာ ေဝါဟရတိ၊ တထာဂေတာပိ တာေယဝ ေလာကသမညာယ သတၱာနံ ဓမၼံ ေဒေသတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

႐ုကၡအေစတနာဘာဝပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ပိ႑ပါတမဟပၹလပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဓမၼသဂႌတိကာရေကဟိ ေထေရဟိ --

"'စုႏၵႆ ဘတၱံ ဘုၪၨိတြာ၊ ကမၼာရႆာတိ ေမ သုတံ။

အာဗာဓံ သမၹဳသီ ဓီေရာ၊ ပဗာဠႇံ မာရဏႏၲိက'ႏၲိ [မူကြဲ-ဒီ၊ နိ၊ ၂။၁၉၀]။

"ပုန စ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ေဒြေမ၊ အာနႏၵ၊ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စ။ ကတေမ ေဒြ? ယၪၥ ပိ႑ပါတံ ပရိဘုၪၨိတြာ တထာဂေတာ အႏုတၱရံ သမၼာသေမၺာဓိ ံ အဘိသမၺဳဇၩိ၊ ယၪၥ ပိ႑ပါတံ ပရိဘုၪၨိတြာ တထာဂေတာ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺာယတိ။ ဣေမ ေဒြ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ၊ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝေတာ စုႏၵႆ ဘတၱံ ဘုတၱာဝိႆ [မူကြဲ-ဘုၪၨိတြာ (သီ၊)] ခေရာ အာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာ၊ ပဗာဠႇာ စ ေဝဒနာ ပဝတၱာ မာရဏႏၲိကာ၊ ေတန ဟိ 'ေဒြေမ၊ အာနႏၵ၊ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေဒြေမ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ -၁၇၅ မဟာနိသံသတရာ စ၊ ေတန ဟိ ဘဂဝေတာ စုႏၵႆ ဘတၱံ ဘုတၱာဝိႆ [မူကြဲ-ဘုၪၨိတြာ (သီ၊)] ခေရာ အာဗာေဓါ ဥပၸေႏၷာ၊ ပဗာဠႇာ စ ေဝဒနာ ပဝတၱာ မာရဏႏၲိကာတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ ကိ ံႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေသာ ပိ႑ပါေတာ ဝိသဂတတာယ မဟပၹေလာ၊ ေရာဂုပၸါဒကတာယ မဟပၹေလာ၊ အာယုဝိနာသကတာယ မဟပၹေလာ၊ ဘဂဝေတာ ဇီဝိတဟရဏတာယ မဟပၹေလာ? တတၳ ေမ ကာရဏံ ျဗဴဟိ ပရဝါဒါနံ နိဂၢဟာယ၊ ဧတၳာယံ ဇေနာ သမၼဴေဠႇာ ေလာဘဝေသန အတိဗဟုံ ခါယိေတန ေလာဟိတပကၡႏၵိကာ ဥပၸႏၷာတိ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမၼသဂႌတိကာရေကဟိ ေထေရဟိ --

"'စုႏၵႆ ဘတၱံ ဘုၪၨိတြာ၊ ကမၼာရႆာတိ ေမ သုတံ။

အာဗာဓံ သမၹဳသီ ဓီေရာ၊ ပဗာဠႇံ မာရဏႏၲိက'ႏၲိ။

"ဘဂဝတာ စ ဘဏိတံ 'ေဒြေမ၊ အာနႏၵ၊ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စ။ ကတေမ ေဒြ? ယၪၥ ပိ႑ပါတံ ပရိဘုၪၨိတြာ တထာဂေတာ အႏုတၱရံ သမၼာသေမၺာဓိ ံ အဘိသမၺဳဇၩိ၊ ယၪၥ ပိ႑ပါတံ ပရိဘုၪၨိတြာ တထာဂေတာ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺာယတိ [မူကြဲ-ပရိနိဗၺာယိ (သီ)] ဣေမ ေဒြ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ၊ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ'တိ။

"ေသာ ပန ပိ႑ပါေတာ ဗဟုဂုေဏာ အေနကာနိသံေသာ။ ေဒဝတာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟ႒ာ ပသႏၷမာနသာ 'အယံ ဘဂဝေတာ ပစၧိေမာ ပိ႑ပါေတာ'တိ ဒိဗၺံ ၾသဇံ သူကရမဒၵေဝ အာကိရိ ံသု။ တၪၥ ပန သမၼာပါကံ လဟုပါကံ [မူကြဲ-ဗဟုပါကံ (သီ၊)] မႏုညံ ဗဟုရသံ ဇ႒ရဂၢိေတဇႆ ဟိတံ။ န၊ မဟာရာဇ၊ တေတာနိဒါနံ ဘဂဝေတာ ေကာစိ အႏုပၸေႏၷာ ေရာေဂါ ဥပၸေႏၷာ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပကတိဒုဗၺေလ သရီေရ ခီေဏ အာယုသခၤါေရ ဥပၸေႏၷာ ေရာေဂါ ဘိေယ်ာ အဘိဝၯိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပကတိယာ ဇလမာေနာ အဂၢိ အညသၼိ ံ ဥပါဒါေန ဒိေႏၷ ဘိေယ်ာ ပဇၨလတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပကတိဒုဗၺေလ သရီေရ ခီေဏ အာယုသခၤါေရ ဥပၸေႏၷာ ေရာေဂါ ဘိေယ်ာ အဘိဝၯိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေသာေတာ -၁၇၆ ပကတိယာ သႏၵမာေနာ အဘိဝုေ႒ မဟာေမေဃ ဘိေယ်ာ မေဟာေဃာ ဥဒကဝါဟေကာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပကတိဒုဗၺေလ သရီေရ ခီေဏ အာယုသခၤါေရ ဥပၸေႏၷာ ေရာေဂါ ဘိေယ်ာ အဘိဝၯိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပကတိယာ အဘိသႏၷဓာတု ကုစၧိ အညသၼိ ံ အေဇၩာဟရိေတ ဘိေယ်ာ အာယေမယ် [မူကြဲ-အာမေယယ် (သီ)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝေတာ ပကတိဒုဗၺေလ သရီေရ ခီေဏ အာယုသခၤါေရ ဥပၸေႏၷာ ေရာေဂါ ဘိေယ်ာ အဘိဝၯိ၊ နတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ တသၼိ ံ ပိ႑ပါေတ ေဒါေသာ၊ န စ တႆ သကၠာ ေဒါသံ အာေရာေပတု"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကန ကာရေဏန ေတ ေဒြ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ"တိ? "ဓမၼာႏုမဇၨနသမာပတၱိဝေသန၊ မဟာရာဇ၊ ေတ ေဒြ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကတေမသံ ဓမၼာနံ အႏုမဇၨနသမာပတၱိဝေသန ေတ ေဒြ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ"တိ? "နဝႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ အႏုပုဗၺဝိဟာရသမာပတၱီနံ အႏုေလာမပၸဋိေလာမသမာပဇၨနဝေသန ေတ ေဒြ ပိ႑ပါတာ သမသမဖလာ သမဝိပါကာ အတိဝိယ အေညဟိ ပိ႑ပါေတဟိ မဟပၹလတရာ စ မဟာနိသံသတရာ စာ"တိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဒြီသု ေယဝ ဒိဝေသသု အဓိမတၱံ တထာဂေတာ နဝါႏုပုဗၺဝိဟာရသမာပတၱိေယာ အႏုေလာမပၸဋိေလာမံ သမာပဇၨီ"တိ? "အာမ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ ဘေႏၲ နာဂေသန။ ယံ ဣမသၼိ ံ ဗုဒၶေကၡေတၱ အသဒိသံ ပရမဒါနံ၊ တမၸိ ဣေမဟိ ဒြီဟိ ပိ႑ပါေတဟိ အဂဏိတံ။ အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန။ ယာဝ မဟႏၲာ နဝါႏုပုဗၺဝိဟာရသမာပတၱိေယာ၊ ယၾတ ဟိ နာမ နဝါႏုပုဗၺဝိဟာရသမာပတၱိဝေသန ဒါနံ မဟပၹလတရံ ေဟာတိ မဟာနိသံသတရၪၥ။ သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ပိ႑ပါတမဟပၹလပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ဗုဒၶပူဇနပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ -၁၇၇ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ တထာဂေတန 'အဗ်ာဝဋာ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ ေဟာထ တထာဂတႆ သရီရပူဇာယာ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ --

"'ပူေဇထ နံ ပူဇနိယႆ ဓာတုံ။

ဧဝံ ကရာ သဂၢမိေတာ ဂမိႆထာ'တိ။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'အဗ်ာဝဋာ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ ေဟာထ တထာဂတႆ သရီရပူဇာယာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ပူေဇထ နံ ပူဇနိယႆ ဓာတုံ၊ ဧဝံ ကရာ သဂၢမိေတာ ဂမိႆထာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'ပူေဇထ နံ ပူဇနိယႆ ဓာတုံ၊ ဧဝံ ကရာ သဂၢမိေတာ ဂမိႆထာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'အဗ်ာဝဋာ တုေမွ အာနႏၵ၊ ေဟာထ တထာဂတႆ သရီရပူဇာယာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဗ်ာဝဋာ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ ေဟာထ တထာဂတႆ သရီရပူဇာယာ'တိ၊ ပုန စ ဘဏိတံ 'ပူေဇထ နံ ပူဇနိယႆ ဓာတုံ၊ ဧဝံ ကရာ သဂၢမိေတာ ဂမိႆထာ'တိ၊ တၪၥ ပန န သေဗၺသံ ဇိနပုတၱာနံ ေယဝ အာရဗ႓ ဘဏိတံ 'အဗ်ာဝဋာ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ ေဟာထ တထာဂတႆ သရီရပူဇာယာ'တိ။ အကမၼံ ေဟတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇိနပုတၱာနံ ယဒိဒံ ပူဇာ၊ သမၼသနံ သခၤါရာနံ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ၊ သတိပ႒ာနာႏုပႆနာ၊ အာရမၼဏသာရဂၢါေဟာ၊ ကိေလသယုဒၶံ၊ သဒတၳမႏုယုၪၨနာ၊ ဧတံ ဇိနပုတၱာနံ ကရဏီယံ၊ အဝေသသာနံ ေဒဝမႏုႆာနံ ပူဇာ ကရဏီယာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ရာဇပုတၱာနံ ဟတၳိအႆရထဓႏုထ႐ုေလခမုဒၵါသိကၡာခဂၢမႏၲသုတိ- သမၼဳတိယုဒၶယုဇၩာပနကိရိယာ ကရဏီယာ၊ အဝေသသာနံ ပုထုေဝႆသုဒၵါနံ ကသိ ဝဏိဇၨာ ေဂါရကၡာ ကရဏီယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အကမၼံ ေဟတံ ဇိနပုတၱာနံ ယဒိဒံ ပူဇာ၊ သမၼသနံ သခၤါရာနံ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ၊ သတိပ႒ာနာႏုပႆနာ၊ အာရမၼဏသာရဂၢါေဟာ၊ ကိေလသယုဒၶံ၊ သဒတၳမႏုယုၪၨနာ၊ ဧတံ ဇိနပုတၱာနံ ကရဏီယံ၊ အဝေသသာနံ ေဒဝမႏုႆာနံ ပူဇာ ကရဏီယာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ျဗာဟၼဏမာဏဝကာနံ ဣ႐ုေဝဒံ ယဇုေဝဒံ သာမေဝဒံ အထဗၺဏေဝဒံ လကၡဏံ ဣတိဟာသံ ပုရာဏံ နိဃ႑ဳ ေကဋဳဘံ အကၡရပၸေဘဒံ ပဒံ ေဝယ်ာကရဏံ ဘာသမဂၢံ ဥပၸါတံ သုပိနံ နိမိတၱံ ဆဠဂၤ ံ စႏၵဂၢါဟံ -၁၇၈ သူရိယဂၢါဟံ သုကၠရာဟုစရိတံ ဥဠဳဂၢဟယုဒၶံ [မူကြဲ-ၾသဠဳဂၢဟယုဒၶံ (က၊)] ေဒဝဒုႏၵဳဘိႆရံ ၾသကၠႏၲိ ဥကၠာပါတံ ဘူမိကမၼံ [မူကြဲ-ဘူမိကမၸံ (သီ၊ ပီ၊)] ဒိသာဒါဟံ ဘုမၼႏၲလိကၡံ ေဇာတိသံ ေလာကာယတိကံ သာစကၠံ မိဂစကၠံ အႏၲရစကၠံ မိႆကုပၸါဒံ သကုဏ႐ုတရဝိတံ [မူကြဲ-သကုဏ႐ုတံ (သီ၊)] သိကၡာ ကရဏီယာ၊ အဝေသသာနံ ပုထုေဝႆသုဒၵါနံ ကသိ ဝဏိဇၨာ ေဂါရကၡာ ကရဏီယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အကမၼံ ေဟတံ ဇိနပုတၱာနံ ယဒိဒံ ပူဇာ၊ သမၼသနံ သခၤါရာနံ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ၊ သတိပ႒ာနာႏုပႆနာ၊ အာရမၼဏသာရဂၢါေဟာ၊ ကိေလသယုဒၶံ၊ သဒတၳမႏုယုၪၨနာ၊ ဧတံ ဇိနပုတၱာနံ ကရဏီယံ၊ အဝေသသာနံ ေဒဝမႏုႆာနံ ပူဇာ ကရဏီယာ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ 'မာ ဣေမ အကေမၼ ယုၪၨႏၲဳ၊ ကေမၼ ဣေမ ယုၪၨႏၲဴ'တိ အာဟ 'အဗ်ာဝဋာ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ ေဟာထ တထာဂတႆ သရီရပူဇာယာ'တိ။ ယေဒတံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ န ဘေဏယ်၊ ပတၱစီဝရမၸိ အတၱေနာ ပရိယာဒါေပတြာ ဘိကၡဴ ဗုဒၶပူဇံ ေယဝ ကေရယ်ဳ"ႏၲိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဗုဒၶပူဇနပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ ပါဒသကလိကာဟတပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ဘဂဝေတာ ဂစၧႏၲႆ အယံ အေစတနာ မဟာပထဝီ နိႏၷံ ဥႏၷမတိ၊ ဥႏၷတံ ၾသနမတီ'တိ၊ ပုန စ ဘဏထ 'ဘဂဝေတာ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ'တိ။ ယာ သာ သကလိကာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ၊ ကိႆ ပန သာ သကလိကာ ဘဂဝေတာ ပါဒါ န နိဝတၱာ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝေတာ ဂစၧႏၲႆ အယံ အေစတနာ မဟာပထဝီ နိႏၷံ ဥႏၷမတိ၊ ဥႏၷတံ ၾသနမတိ၊ ေတန ဟိ 'ဘဂဝေတာ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ဘဂဝေတာ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ၊ ေတန ဟိ 'ဘဂဝေတာ ဂစၧႏၲႆ အယံ အေစတနာ မဟာပထဝီ နိႏၷံ ဥႏၷမတိ ဥႏၷတံ ၾသနမတီ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"သစၥံ -၁၇၉၊ မဟာရာဇ၊ အေတၳတံ ဘဂဝေတာ ဂစၧႏၲႆ အယံ အေစတနာ မဟာပထဝီ နိႏၷံ ဥႏၷမတိ ဥႏၷတံ ၾသနမတိ၊ ဘဂဝေတာ စ ပါေဒါ သကလိကာယ ခေတာ၊ န စ ပန သာ သကလိကာ အတၱေနာ ဓမၼတာယ ပတိတာ၊ ေဒဝဒတၱႆ ဥပကၠေမန ပတိတာ။ ေဒဝဒေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟူနိ ဇာတိသတသဟႆာနိ ဘဂဝတိ အာဃာတံ ဗႏၶိ၊ ေသာ ေတန အာဃာေတန 'မဟႏၲံ ကူဋာဂါရပၸမာဏံ ပါသာဏံ ဘဂဝေတာ ဥပရိ ပါေတႆာမီ'တိ မုၪၥိ။ အထ ေဒြ ေသလာ ပထဝိေတာ ဥ႒ဟိတြာ တံ ပါသာဏံ သမၸဋိစၧိ ံသု၊ အထ ေနသံ သမၸဟာေရန ပါသာဏေတာ ပပဋိကာ ဘိဇၨိတြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတႏၲီ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ"တိ။

"ယထာ စ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေဒြ ေသလာ ပါသာဏံ သမၸဋိစၧိ ံသု၊ တေထဝ ပပဋိကာပိ သမၸဋိစၧိတဗၺာ"တိ? "သမၸဋိစၧိတမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေဓကစၥံ ပဂၣရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစၧတိ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ပါဏိနာ ဂဟိတံ အဂၤုလႏၲရိကာဟိ ပဂၣရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစၧတိ၊ ခီရံ တကၠံ မဓုံ သပၸိ ေတသံ မစၧရသံ မံသရသံ ပါဏိနာ ဂဟိတံ အဂၤုလႏၲရိကာဟိ ပဂၣရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸဋိစၧနတၳံ ဥပဂတာနံ ဒြိႏၷံ ေသလာနံ သမၸဟာေရန ပါသာဏေတာ ပပဋိကာ ဘိဇၨိတြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတႏၲီ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဏွသုခုမအဏုရဇသမံ ပုဠိနံ မု႒ိနာ ဂဟိတံ အဂၤုလႏၲရိကာဟိ ပဂၣရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸဋိစၧနတၳံ ဥပဂတာနံ ဒြိႏၷံ ေသလာနံ သမၸဟာေရန ပါသာဏေတာ ပပဋိကာ ဘိဇၨိတြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတႏၲီ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကဗေဠာ မုေခန ဂဟိေတာ ဣေဓကစၥႆ မုခေတာ မုစၥိတြာ ပဂၣရတိ ပသဝတိ န ဌာနမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸဋိစၧနတၳံ ဥပဂတာနံ ဒြိႏၷံ ေသလာနံ သမၸဟာေရန ပါသာဏေတာ ပပဋိကာ ဘိဇၨိတြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတႏၲီ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ"တိ။

"ေဟာတု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေသေလဟိ ပါသာေဏာ သမၸဋိစၧိေတာ၊ အထ ပပဋိကာယပိ အပစိတိ ကာတဗၺာ ယေထဝ မဟာပထဝိယာ"တိ? "ဒြါဒသိေမ၊ မဟာရာဇ၊ အပစိတိ ံ န ကေရာႏၲိ။ ကတေမ ဒြါဒသ? ရေတၱာ ရာဂဝေသန အပစိတိ ံ န ကေရာတိ၊ ဒုေ႒ာ ေဒါသဝေသန၊ မူေဠႇာ ေမာဟဝေသန၊ ဥႏၷေတာ -၁၈၀ မာနဝေသန၊ နိဂၢဳေဏာ အဝိေသသတာယ၊ အတိထေဒၶါ အနိေသဓနတာယ၊ ဟီေနာ ဟီနသဘာဝတာယ၊ ဝစနကေရာ အနိႆရတာယ၊ ပါေပါ ကဒရိယတာယ၊ ဒုကၡာပိေတာ ပဋိဒုကၡာပနတာယ၊ လုေဒၶါ ေလာဘာဘိဘူတတာယ၊ အာယူဟိေတာ အတၳသာဓနတာယ [မူကြဲ-အတၳသာဓေနန (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] အပစိတိ ံ န ကေရာတိ။ ဣေမ ေခါ မဟာရာဇ ဒြါဒသ အပစိတိ ံ န ကေရာႏၲိ။ သာ စ ပန ပပဋိကာ ပါသာဏသမၸဟာေရန ဘိဇၨိတြာ အနိမိတၱကတဒိသာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဏွသုခုမအဏုရေဇာ အနိလဗလသမာဟေတာ အနိမိတၱကတဒိေသာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ အဘိကိရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သာ ပပဋိကာ ပါသာဏသမၸဟာေရန ဘိဇၨိတြာ အနိမိတၱကတဒိသာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ။ ယဒိ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သာ ပပဋိကာ ပါသာဏေတာ ဝိသုံ န ဘေဝယ်၊ တမၸိ ေတ ေသလာ ပါသာဏပပဋိကံ ဥပၸတိတြာ ဂေဏွယ်ဳံ။ ဧသာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပပဋိကာ န ဘူမ႒ာ န အာကာသ႒ာ၊ ပါသာဏသမၸဟာရေဝေဂန ဘိဇၨိတြာ အနိမိတၱကတဒိသာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဝါတမ႑လိကာယ ဥကၡိတၱံ ပုရာဏပဏၰံ အနိမိတၱကတဒိသံ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧသာ ပပဋိကာ ပါသာဏသမၸဟာရေဝေဂန အနိမိတၱကတဒိသာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပတမာနာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ။ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ အကတညဳႆ ကဒရိယႆ ေဒဝဒတၱႆ ဒုကၡာႏုဘဝနာယ ပပဋိကာ ဘဂဝေတာ ပါေဒ ပတိတာ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ပါဒသကလိကာဟတပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ အဂၢဂၢသမဏပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အာသဝါနံ ခယာ သမေဏာ ေဟာတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ --

"'စတုဗ႓ိ ဓေမၼဟိ သမဂႋဘူတံ၊ တံ ေဝ နရံ သမဏံ အာဟု ေလာေက'တိ။

တႀတိေမ -၁၈၁ စတၱာေရာ ဓမၼာ ခႏၲိ အပၸါဟာရတာ ရတိဝိပၸဟာနံ အာကိၪၥညံ။ သဗၺာနိ ပေနတာနိ အပရိကၡီဏာသဝႆ သကိေလသေႆဝ ေဟာႏၲိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အာသဝါနံ ခယာ သမေဏာ ေဟာတိ၊ ေတန ဟိ 'စတုဗ႓ိ ဓေမၼဟိ သမဂႋဘူတံ၊ တံ ေဝ နရံ သမဏံ အာဟု ေလာေက'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ စတုဗ႓ိ ဓေမၼဟိ သမဂႋဘူေတာ သမေဏာ ေဟာတိ၊ ေတန ဟိ 'အာသဝါနံ ခယာ သမေဏာ ေဟာတီ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ၊ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အာသဝါနံ ခယာ သမေဏာ ေဟာတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'စတုဗ႓ိ ဓေမၼဟိ သမဂႋဘူတံ၊ တံ ေဝ နရံ သမဏံ အာဟု ေလာေက'တိ။ တဒိဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝစနံ ေတသံ ေတသံ ပုဂၢလာနံ ဂုဏဝေသန ဘဏိတံ 'စတုဗ႓ိ ဓေမၼဟိ သမဂႋဘူတံ၊ တံ ေဝ နရံ သမဏံ အာဟု ေလာေက'တိ၊ ဣဒံ ပန နိရဝေသသဝစနံ 'အာသဝါနံ ခယာ သမေဏာ ေဟာတီ'တိ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကိေလသူပသမာယ ပဋိပႏၷာ၊ ေတ သေဗၺ ဥပါဒါယုပါဒါယ သမေဏာ ခီဏာသေဝါ အဂၢမကၡာယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယာနိ ကာနိစိ ဇလဇထလဇပုပၹာနိ၊ ဝႆိကံ ေတသံ အဂၢမကၡာယတိ၊ အဝေသသာနိ ယာနိ ကာနိစိ ဝိဝိဓာနိ ပုပၹဇာတာနိ၊ သဗၺာနိ တာနိ ပုပၹာနိ ေယဝ၊ ဥပါဒါယုပါဒါယ ပန ဝႆိကံ ေယဝ ပုပၹံ ဇနႆ ပတၳိတံ ပိဟယိတံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကိေလသူပသမာယ ပဋိပႏၷာ၊ ေတ သေဗၺ ဥပါဒါယုပါဒါယ သမေဏာ ခီဏာသေဝါ အဂၢမကၡာယတိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဗၺဓညာနံ သာလိ အဂၢမကၡာယတိ၊ ယာ ကာစိ အဝေသသာ ဝိဝိဓာ ဓညဇာတိေယာ၊ တာ သဗၺာ ဥပါဒါယုပါဒါယ ေဘာဇနာနိ သရီရယာပနာယ၊ သာလိ ေယဝ ေတသံ အဂၢမကၡာယတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယ ေကစိ ကိေလသူပသမာယ ပဋိပႏၷာ၊ ေတ သေဗၺ ဥပါဒါယုပါဒါယ သမေဏာ ခီဏာသေဝါ အဂၢမကၡာယတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အဂၢဂၢသမဏပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဝဏၰဘဏနပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ -၁၈၂ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'မမံ ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပေရ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ ဓမၼႆ ဝါ၊ သံဃႆ ဝါ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ တၾတ တုေမွဟိ န အာနေႏၵာ၊ န ေသာမနႆံ၊ န ေစတေသာ ဥပၸိလာဝိတတၱံ ကရဏီယ'ႏၲိ ပုန စ တထာဂေတာ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ယထာဘုေစၥ ဝေဏၰ ဘညမာေန အာနႏၵိေတာ သုမေနာ ဥပၸိလာဝိေတာ ဘိေယ်ာ ဥတၱရိ ံ သကဂုဏံ ပကိေတၱသိ --

"'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာတိ၊ ဓမၼရာဇာ အႏုတၱေရာ။

ဓေမၼန စကၠံ ဝေတၱမိ၊ စကၠံ အပၸဋိဝတၱိယ'ႏၲိ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၂။၃၉၉]။

"ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'မမံ ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပေရ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ ဓမၼႆ ဝါ သံဃႆ ဝါ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ တၾတ တုေမွဟိ န အာနေႏၵာ၊ န ေသာမနႆံ၊ န ေစတေသာ ဥပၸိလာဝိတတၱံ ကရဏီယ'ႏၲိ၊ ေတန ဟိ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ယထာဘုေစၥ ဝေဏၰ ဘညမာေန အာနႏၵိေတာ သုမေနာ ဥပၸိလာဝိေတာ ဘိေယ်ာ ဥတၱရိ ံ သကဂုဏံ ပကိေတၱသီတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ယထာဘုေစၥ ဝေဏၰ ဘညမာေန အာနႏၵိေတာ သုမေနာ ဥပၸိလာဝိေတာ ဘိေယ်ာ ဥတၱရိ ံ သကဂုဏံ ပကိေတၱသိ၊ ေတန ဟိ 'မမံ ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပေရ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ ဓမၼႆ ဝါ သံဃႆ ဝါ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ တၾတ တုေမွဟိ န အာနေႏၵာ၊ န ေသာမနႆံ၊ န ေစတေသာ ဥပၸိလာဝိတတၱံ ကရဏီယ'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'မမံ ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပေရ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ ဓမၼႆ ဝါ သံဃႆ ဝါ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ တၾတ တုေမွဟိ န အာနေႏၵာ၊ န ေသာမနႆံ၊ န ေစတေသာ ဥပၸိလာဝိတတၱံ ကရဏီယ'ႏၲိ။ ေသလႆ စ ျဗာဟၼဏႆ ယထာဘုေစၥ ဝေဏၰ ဘညမာေန ဘိေယ်ာ ဥတၱရိ ံ သကဂုဏံ ပကိတၱိတံ --

"'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာတိ၊ ဓမၼရာဇာ အႏုတၱေရာ။

ဓေမၼန စကၠံ ဝေတၱမိ၊ စကၠံ အပၸဋိဝတၱိယ'ႏၲိ။

"ပဌမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဓမၼႆ သဘာဝသရသလကၡဏံ သဘာဝံ အဝိတထံ ဘူတံ တစၧံ တထတၳံ ပရိဒီပယမာေနန ဘဏိတံ 'မမံ ဝါ ဘိကၡေဝ၊ ပေရ -၁၈၃ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ ဓမၼႆ ဝါ သံဃႆ ဝါ ဝဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ တၾတ တုေမွဟိ န အာနေႏၵာ၊ န ေသာမနႆံ၊ န ေစတေသာ ဥပၸိလာဝိတတၱံ ကရဏီယ'ႏၲိ။ ယံ ပန ဘဂဝတာ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ယထာဘုေစၥ ဝေဏၰ ဘညမာေန ဘိေယ်ာ ဥတၱရိ ံ သကဂုဏံ ပကိတၱိတံ 'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာတိ၊ ဓမၼရာဇာ အႏုတၱေရာ'တိ တံ န လာဘေဟတု၊ န ယသေဟတု၊ န အတၱေဟတု၊ န ပကၡေဟတု၊ န အေႏၲဝါသိကမ်တာယ၊ အထ ေခါ အႏုကမၸာယ ကာ႐ုေညန ဟိတဝေသန ဧဝံ ဣမႆ ဓမၼာဘိသမေယာ ဘဝိႆတိ တိဏၰၪၥ မာဏဝကသတာနႏၲိ၊ ဧဝံ ဘိေယ်ာ ဥတၱရိ ံ သကဂုဏံ ဘဏိတံ 'ရာဇာဟမသၼိ ေသလာတိ၊ ဓမၼရာဇာ အႏုတၱေရာ'တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဝဏၰဘဏနပေဥႇာ ဒသေမာ။

၁၁။ အဟိ ံသာနိဂၢဟပေဥႇာ

၁၁။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အဟိ ံသယံ ပရံ ေလာေက၊ ပိေယာ ေဟာဟိသိ မာမေကာ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'နိဂၢေဏွ နိဂၢဟာရဟံ၊ ပဂၢေဏွ ပဂၢဟာရဟ'ႏၲိ။ နိဂၢေဟာ နာမ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဟတၳေစၧေဒါ ပါဒေစၧေဒါ ဝေဓါ ဗႏၶနံ ကာရဏာ မာရဏံ သႏၲတိဝိေကာပနံ၊ န ဧတံ ဝစနံ ဘဂဝေတာ ယုတၱံ၊ န စ ဘဂဝါ အရဟတိ ဧတံ ဝစနံ ဝတၱဳံ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'အဟိ ံသယံ ပရံ ေလာေက၊ ပိေယာ ေဟာဟိသိ မာမေကာ"တိ၊ ေတန ဟိ "နိဂၢေဏွ နိဂၢဟာရဟံ၊ ပဂၢေဏွ ပဂၢဟာရဟ"ႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ "နိဂၢေဏွ နိဂၢဟာရဟံ၊ ပဂၢေဏွ ပဂၢဟာရဟ"ႏၲိ၊ ေတန ဟိ "အဟိ ံသယံ ပရံ ေလာေက၊ ပိေယာ ေဟာဟိသိ မာမေကာ"တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အဟိ ံသယံ ပရံ ေလာေက၊ ပိေယာ ေဟာဟိသိ မာမေကာ'တိ၊ ဘဏိတၪၥ 'နိဂၢေဏွ နိဂၢဟာရဟံ၊ ပဂၢေဏွ ပဂၢဟာရဟ'ႏၲိ -၁၈၄။ 'အဟိ ံသယံ ပရံ ေလာေက၊ ပိေယာ ေဟာဟိသိ မာမေကာ'တိ သေဗၺသံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အႏုမတံ ဧတံ၊ ဧသာ အႏုသိ႒ိ၊ ဧသာ ဓမၼေဒသနာ၊ ဓေမၼာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အဟိ ံသာလကၡေဏာ၊ သဘာဝဝစနံ ဧတံ။ ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ အာဟ 'နိဂၢေဏွ နိဂၢဟာရဟံ၊ ပဂၢေဏွ ပဂၢဟာရဟ'ႏၲိ၊ ဘာသာ ဧသာ၊ ဥဒၶတံ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱံ နိဂၢေဟတဗၺံ၊ လီနံ စိတၱံ ပဂၢေဟတဗၺံ။ အကုသလံ စိတၱံ နိဂၢေဟတဗၺံ၊ ကုသလံ စိတၱံ ပဂၢေဟတဗၺံ။ အေယာနိေသာ မနသိကာေရာ နိဂၢေဟတေဗၺာ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ပဂၢေဟတေဗၺာ။ မိစၧာပဋိပေႏၷာ နိဂၢေဟတေဗၺာ၊ သမၼာပဋိပေႏၷာ ပဂၢေဟတေဗၺာ။ အနရိေယာ နိဂၢေဟတေဗၺာ အရိေယာ ပဂၢေဟတေဗၺာ။ ေစာေရာ နိဂၢေဟတေဗၺာ၊ အေစာေရာ ပဂၢေဟတေဗၺာ"တိ။

"ေဟာတု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဒါနိ တြံ ပစၥာဂေတာသိ မမ ဝိသယံ၊ ယမဟံ ပုစၧာမိ၊ ေသာ ေမ အေတၳာ ဥပဂေတာ။ ေစာေရာ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ နိဂၢဏွေႏၲန ကထံ နိဂၢေဟတေဗၺာ"တိ? "ေစာေရာ၊ မဟာရာဇ၊ နိဂၢဏွေႏၲန ဧဝံ နိဂၢေဟတေဗၺာ၊ ပရိဘာသနီေယာ ပရိဘာသိတေဗၺာ၊ ဒ႑နီေယာ ဒေ႑တေဗၺာ၊ ပဗၺာဇနီေယာ ပဗၺာေဇတေဗၺာ၊ ဗႏၶနီေယာ ဗႏၶိတေဗၺာ၊ ဃာတနီေယာ ဃာေတတေဗၺာ"တိ။ "ယံ ပန၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေစာရာနံ ဃာတနံ၊ တံ တထာဂတာနံ အႏုမတ"ႏၲိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇာ"တိ။ "ကိႆ ပန ေစာေရာ အႏုသာသနီေယာ အႏုမေတာ တထာဂတာန"ႏၲိ? "ေယာ ေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဃာတီယတိ၊ န ေသာ တထာဂတာနံ အႏုမတိယာ ဃာတီယတိ၊ သယံကေတန ေသာ ဃာတီယတိ၊ အပိ စ ဓမၼာႏုသိ႒ိယာ အႏုသာသီယတိ၊ သကၠာ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တယာ ပုရိသံ အကာရကံ အနပရာဓံ ဝီထိယံ စရႏၲံ ဂေဟတြာ ဃာတယိတု"ႏၲိ? "န သကၠာ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန၊ မဟာရာဇာ"တိ? "အကာရကတၱာ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ န ေစာေရာ တထာဂတာနံ အႏုမတိယာ ဟညတိ၊ သယံကေတန ေသာ ဟညတိ၊ ကိ ံ ပေနတၳ အႏုသာသေကာ ကိၪၥိ ေဒါသံ အာပဇၨတီ"တိ? "န ဟိ ဘေႏၲ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတာနံ အႏုသိ႒ိ သမၼာႏုသိ႒ိ ေဟာတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အဟိ ံသာနိဂၢဟပေဥႇာ ဧကာဒသေမာ။

၁၂။ ဘိကၡဳပဏာမိတပေဥႇာ

၁၂။ "ဘေႏၲ -၁၈၅ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'အေကၠာဓေနာ ဝိဂတခိေလာဟမသၼီ'တိ၊ ပုန စ တထာဂေတာ ေထေရ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာေန သပရိေသ ပဏာေမသိ၊ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂေတာ ကုပိေတာ ပရိသံ ပဏာေမသိ၊ ဥဒါဟု တုေ႒ာ ပဏာေမသိ၊ ဧတံ တာဝ ဇာနာဟိ ဣမံ နာမာတိ? ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကုပိေတာ ပရိသံ ပဏာေမသိ၊ ေတန ဟိ တထာဂတႆ ေကာေဓါ အပၸဋိဝတၱိေတာ၊ ယဒိ တုေ႒ာ ပဏာေမသိ၊ ေတန ဟိ အဝတၳဳသၼိ ံ အဇာနေႏၲန ပဏာမိတာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'အေကၠာဓေနာ ဝိဂတခိေလာဟမသၼီ'တိ၊ ပဏာမိတာ စ ေထရာ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာနာ သပရိသာ၊ တၪၥ ပန န ေကာေပန၊ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိေဒဝ ပုရိေသာ မဟာပထဝိယာ မူေလ ဝါ ခါဏုေက ဝါ ပါသာေဏ ဝါ ကဌေလ ဝါ ဝိသေမ ဝါ ဘူမိဘာေဂ ခလိတြာ ပတတိ၊ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ကုပိတာ တံ ပါေတတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နတၳိ မဟာပထဝိယာ ေကာေပါ ဝါ ပသာေဒါ ဝါ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱာ မဟာပထဝီ၊ သယေမဝ ေသာ အလေသာ ခလိတြာ ပတိေတာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ တထာဂတာနံ ေကာေပါ ဝါ ပသာေဒါ ဝါ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱာ တထာဂတာ အရဟေႏၲာ သမၼာသမၺဳဒၶါ၊ အထ ေခါ သယံ ကေတေနဝ ေတ အတၱေနာ အပရာေဓန ပဏာမိတာ။

"ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ န မေတန ကုဏေပန သံဝသတိ၊ ယံ ေဟာတိ မဟာသမုေဒၵ မတံ ကုဏပံ၊ တံ ခိပၸေမဝ နိစၧဳဘတိ ထလံ ဥႆာေရတိ။ အပိ ႏု ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ ကုပိေတာ တံ ကုဏပံ နိစၧဳဘတီ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ၊ နတၳိ မဟာသမုဒၵႆ ေကာေပါ ဝါ ပသာေဒါ ဝါ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱာ မဟာသမုေဒၵါ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ တထာဂတာနံ ေကာေပါ ဝါ ပသာေဒါ ဝါ၊ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱာ တထာဂတာ အရဟေႏၲာ သမၼာသမၺဳဒၶါ၊ အထ ေခါ သယံ ကေတေနဝ ေတ အတၱေနာ အပရာေဓန ပဏာမိတာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ခလိေတာ ပတီယတိ၊ ဧဝံ ဇိနသာသနဝေရ ခလိေတာ ပဏာမီယတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သမုေဒၵ မတံ ကုဏပံ နိစၧဳဘီယတိ -၁၈၆၊ ဧဝံ ဇိနသာသနဝေရ ခလိေတာ ပဏာမီယတိ။ ယံ ပန ေတ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ ပဏာေမသိ၊ ေတသံ အတၳကာေမာ ဟိတကာေမာ သုခကာေမာ ဝိသုဒၶိကာေမာ 'ဧဝံ ဣေမ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရေဏဟိ ပရိမုစၥိႆႏၲီ'တိ ပဏာေမသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဘိကၡဳပဏာမိတပေဥႇာ ဒြါဒသေမာ။

ပဏာမိတဝေဂၢါ တတိေယာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒြါဒသ ပဥႇာ။

၄။ သဗၺညဳတဉာဏဝေဂၢါ

၁။ ဣဒၶိကမၼဝိပါကပေဥႇာ

၁။ "ဘေႏၲ -၁၈၇ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ဣဒၶိမႏၲာနံ ယဒိဒံ မဟာေမာဂၢလႅာေနာ'တိ။ ပုန စ ကိရ ေသာ လဂုေဠဟိ ပရိေပါထိေတာ ဘိႏၷသီေသာ သၪၥဳဏၰိတ႒ိမံသဓမနိဆိႏၷပရိဂေတၱာ ပရိနိဗၺဳေတာ [မူကြဲ-ဓမနိမဇၨပရိကေတၱာ (သီ၊ ပီ)] ဓမၼနိမိၪၨပရိဂေတၱာ (သ်ာ)] ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေထေရာ မဟာေမာဂၢလႅာေနာ ဣဒၶိယာ ေကာဋိ ံ ဂေတာ၊ ေတန ဟိ လဂုေဠဟိ ေပါထိေတာ ပရိနိဗၺဳေတာတိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ လဂုေဠဟိ ပရိေပါထိေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ၊ ေတန ဟိ ဣဒၶိယာ ေကာဋိ ံ ဂေတာတိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ ကိ ံ န သမေတၳာ ဣဒၶိယာ အတၱေနာ ဥပဃာတံ အပနယိတုံ၊ သေဒဝကႆပိ ေလာကႆ ပဋိသရဏံ ဘဝိတုံ အရေဟာတိ? အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ဣဒၶိမႏၲာနံ ယဒိဒံ မဟာေမာဂၢလႅာေနာ'တိ။ အာယသၼာ စ မဟာေမာဂၢလႅာေနာ လဂုဠဟေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ၊ တၪၥ ပန ကမၼာဓိဂၢဟိေတနာ"တိ။

"နႏု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဣဒၶိမေတာ ဣဒၶိဝိသေယာပိ ကမၼဝိပါေကာပိ ေဒြ အစိႏၲိယာ၊ အစိႏၲိေယန အစိႏၲိယံ အပနယိတဗၺံ။ ယထာ နာမ၊ ဘေႏၲ၊ ေကစိ ဖလကာမာ ကပိေတၳန ကပိတၳံ ေပါေထႏၲိ၊ အေမၺန အမၺံ ေပါေထႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အစိႏၲိေယန အစိႏၲိယံ ေပါထယိတြာ အပေနတဗၺ"ႏၲိ? "အစိႏၲိယာနမၸိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧကံ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ရာဇာေနာ ေဟာႏၲိ သမဇစၥာ၊ သမဇစၥာနမၸိ ေတသံ ဧေကာ သေဗၺ အဘိဘဝိတြာ အာဏံ ပဝေတၱတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အစိႏၲိယာနံ ကမၼဝိပါကံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ကမၼဝိပါကံ ေယဝ သေဗၺ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝေတၱတိ၊ ကမၼာဓိဂၢဟိတႆ အဝေသသာ ကိရိယာ ၾသကာသံ န လဘႏၲိ။

"ဣဓ -၁၈၈ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေကာစိ ပုရိေသာ ကိသၼိၪၥိေဒဝ ပကရေဏ အပရဇၩတိ၊ န တႆ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ ဘဂိနီ ဝါ ဘာတေရာ ဝါ သခီ ဝါ သဟာယကာ ဝါ [မူကြဲ-ဘဂိနိဘာတေရာ ဝါ သခိသဟာယကာ ဝါ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] တာယႏၲိ၊ အထ ေခါ ရာဇာ ေယဝ တတၳ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝေတၱတိ။ ကိ ံ တတၳ ကာရဏံ? အပရာဓိကတာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အစိႏၲိယာနံ ကမၼဝိပါကံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ကမၼဝိပါကံ ေယဝ သေဗၺ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝေတၱတိ၊ ကမၼာဓိဂၢဟိတႆ အဝေသသာ ကိရိယာ ၾသကာသံ န လဘႏၲိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ဒဝဍာေဟ သမု႒ိေတ ဃဋသဟႆမၸိ ဥဒကံ န သေကၠာတိ နိဗၺာေပတုံ၊ အထ ေခါ အဂၢိ ေယဝ တတၳ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝေတၱတိ။ ကိ ံ တတၳ ကာရဏံ? ဗလဝတာ ေတဇႆ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ အစိႏၲိယာနံ ကမၼဝိပါကံ ေယဝ အဓိမတၱံ ဗလဝတရံ၊ ကမၼဝိပါကံ ေယဝ သေဗၺ အဘိဘဝိယ အာဏံ ပဝေတၱတိ၊ ကမၼာဓိဂၢဟိတႆ အဝေသသာ ကိရိယာ ၾသကာသံ န လဘႏၲိ၊ တသၼာ၊ မဟာရာဇ၊ အာယသၼေတာ မဟာေမာဂၢလႅာနႆ ကမၼာဓိဂၢဟိတႆ လဂုေဠဟိ ေပါထိယမာနႆ ဣဒၶိယာ သမႏၷာဟာေရာ နာေဟာသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ဣဒၶိကမၼဝိပါကပေဥႇာ ပဌေမာ။

၂။ ဓမၼဝိနယပဋိစၧႏၷာပဋိစၧႏၷပေဥႇာ

၂။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'တထာဂတပၸေဝဒိေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼဝိနေယာ ဝိဝေဋာ ဝိေရာစတိ ေနာ ပဋိစၧေႏၷာ'တိ။ ပုန စ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ ေကဝလၪၥ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဇိနသာသေန ယုတၱံ ဝါ ပတၱံ ဝါ သမယံ လေဘထ၊ ဝိနယပဏၰတၱိ ဝိဝဋာ ေသာေဘယ်။ ေကန ကာရေဏန? ေကဝလံ တတၳ သိကၡာ သံယေမာ နိယေမာ သီလဂုဏအာစာရပဏၰတၱိ အတၳရေသာ ဓမၼရေသာ ဝိမုတၱိရေသာ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'တထာဂတပၸေဝဒိေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼဝိနေယာ ဝိဝေဋာ ဝိေရာစတိ ေနာ ပဋိစၧေႏၷာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ ေကဝလၪၥ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷ'ႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ ေကဝလၪၥ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ၊ ေတန ဟိ 'တထာဂတပၸေဝဒိေတာ၊ -၁၈၉ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼဝိနေယာ ဝိဝေဋာ ဝိေရာစတိ ေနာ ပဋိစၧေႏၷာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'တထာဂတပၸေဝဒိေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼဝိနေယာ ဝိဝေဋာ ဝိေရာစတိ ေနာ ပဋိစၧေႏၷာ'တိ။ ပုန စ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ ေကဝလၪၥ ဝိနယပိဋကံ ပိဟိတံ ပဋိစၧႏၷံ၊ တၪၥ ပန န သေဗၺသံ၊ သီမံ ကတြာ ပိဟိတံ။

"တိဝိေဓန၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ၊ ပုဗၺကာနံ တထာဂတာနံ ဝံသဝေသန ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ၊ ဓမၼႆ ဂ႐ုကတၱာ ပိဟိေတာ၊ ဘိကၡဳဘူမိယာ ဂ႐ုကတၱာ ပိဟိေတာ။

"ကထံ ပုဗၺကာနံ တထာဂတာနံ ဝံသဝေသန ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ၊ ဧေသာ ဝံေသာ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺသံ ပုဗၺကာနံ တထာဂတာနံ ယဒိဒံ ဘိကၡဳမေဇၩ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ အဝေသသာနံ ပိဟိေတာ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ခတၱိယာနံ ခတၱိယမာယာ ခတၱိေယသု ေယဝ စရတိ၊ ဧဝေမတံ ခတၱိယာနံ ေလာကႆ ပေဝဏီ အဝေသသာနံ ပိဟိတာ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေသာ ဝံေသာ သေဗၺသံ ပုဗၺကာနံ တထာဂတာနံ ယဒိဒံ ဘိကၡဳမေဇၩ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ အဝေသသာနံ ပိဟိေတာ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ မဟိယာ ဂဏာ ဝတၱႏၲိ၊ ေသယ်ထိဒံ၊ မလႅာ အေတာဏာ ပဗၺတာ ဓမၼဂိရိယာ ျဗဟၼဂိရိယာ နဋကာ နစၥကာ လဃၤကာ ပိသာစာ မဏိဘဒၵါ ပုဏၰဗဒၶါ စႏၵိမသူရိယာ သိရိေဒဝတာ ကာလိေဒဝတာ၊ သိဝါ ဝသုေဒဝါ ဃနိကာ အသိပါသာ ဘဒၵိပုတၱာတိ၊ ေတသံ ေတသံ ရဟႆံ ေတသု ေတသု ဂေဏသု ေယဝ စရတိ၊ အဝေသသာနံ ပိဟိတံ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧေသာ ဝံေသာ သေဗၺသံ ပုဗၺကာနံ တထာဂတာနံ ယဒိဒံ ဘိကၡဳမေဇၩ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ အဝေသသာနံ ပိဟိေတာ။ ဧဝံ ပုဗၺကာနံ တထာဂတာနံ ဝံသဝေသန ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ။

"ကထံ ဓမၼႆ ဂ႐ုကတၱာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ? ဓေမၼာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂ႐ုေကာ ဘာရိေယာ၊ တတၳ သမၼတၱကာရီ အညံ အာရာေဓတိ၊ တံ တတၳ ပရမၸရာသမၼတၱကာရိတာယ ပါပုဏာတိ၊ န တံ တတၳ ပရမၸရာသမၼတၱကာရိတာယ ပါပုဏာတိ၊ မာ စာယံ သာရဓေမၼာ ဝရဓေမၼာ -၁၉၀ အသမၼတၱကာရီနံ ဟတၳဂေတာ ၾသညာေတာ အဝညာေတာ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ဘဝတု၊ မာ စာယံ သာရဓေမၼာ ဝရဓေမၼာ ဒုဇၨနဂေတာ ၾသညာေတာ အဝညာေတာ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ဘဝတူတိ။ ဧဝံ ဓမၼႆ ဂ႐ုကတၱာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သာရဝရပဝရအဘိဇာတဇာတိမႏၲရတၱေလာဟိတစႏၵနံ နာမ သဝရပုရမႏုဂတံ ၾသညာတံ အဝညာတံ ဟီဠိတံ ခီဠိတံ ဂရဟိတံ ဘဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ မာ စာယံ သာရဓေမၼာ ဝရဓေမၼာ ပရမၸရာအသမၼတၱကာရီနံ ဟတၳဂေတာ ၾသညာေတာ အဝညာေတာ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ဘဝတု၊ မာ စာယံ သာရဓေမၼာ ဝရဓေမၼာ ဒုဇၨနဂေတာ ၾသညာေတာ အဝညာေတာ ဟီဠိေတာ ခီဠိေတာ ဂရဟိေတာ ဘဝတူတိ။ ဧဝံ ဓမၼႆ ဂ႐ုကတၱာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ ။

"ကထံ ဘိကၡဳဘူမိယာ ဂ႐ုကတၱာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ၊ ဘိကၡဳဘာေဝါ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက အတုလိေယာ အပၸမာေဏာ အနဂၣိေယာ၊ န သကၠာ ေကနစိ အဂၣါေပတုံ တုေလတုံ ပရိေမတုံ၊ မာယံ ဧဝ႐ူေပ ဘိကၡဳဘာေဝ ဌိေတာ ေလာေကန သမသေမာ ဘဝတူတိ ဘိကၡဴနံ ေယဝ အႏၲေရ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ စရတိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာေက ဝရပဝရဘ႑ံ ဝတၳံ ဝါ အတၳရဏံ ဝါ ဂဇတုရဂၤရထသုဝဏၰရဇတမဏိမုတၱာဣတၳိရတနာဒီနိ ဝါ ဝိဇိတကမၼသူရာ ဝါ [မူကြဲ-နိဇၨိတကမၼသူရာ ဝါ (သီ၊ ပီ၊)] သေဗၺ ေတ ရာဇာနမုပဂစၧႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယာဝတာ ေလာေက [မူကြဲ-ေလာေက သိကၡာ (သီ၊ ပီ၊)] သုဂတာဂမပရိယတၱိအာစာရသံယမသီလသံဝရဂုဏာ၊ သေဗၺ ေတ ဘိကၡဳသံဃမုပဂတာ ဘဝႏၲိ။ ဧဝံ ဘိကၡဳဘူမိယာ ဂ႐ုကတၱာ ပါတိေမာကၡဳေဒၵေသာ သီမံ ကတြာ ပိဟိေတာ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸိဋိစၧာမီ"တိ။

ဓမၼဝိနယပဋိစၧႏၷာပဋိစၧႏၷပေဥႇာ ဒုတိေယာ။

၃။ မုသာဝါဒဂ႐ုလဟုဘာဝပေဥႇာ

၃။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ ပါရာဇိေကာ ေဟာတီ'တိ။ ပုန စ ဘဏိတံ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ လဟုကံ အာပတၱိ ံ -၁၉၁ အာပဇၨတိ ဧကႆ သႏၲိေက ေဒသနာဝတၳဳက'ႏၲိ။ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေကာ ပေနတၳ ဝိေသေသာ၊ ကိ ံ ကာရဏံ၊ ယေၪၥေကန မုသာဝါေဒန ဥစၧိဇၨတိ၊ ယေၪၥေကန မုသာဝါေဒန သေတကိေစၧာ ေဟာတိ? ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ ပါရာဇိေကာ ေဟာတီ'တိ၊ ေတန ဟိ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ လဟုကံ အာပတၱိ ံ အာပဇၨတိ ဧကႆ သႏၲိေက ေဒသနာဝတၳဳက'ႏၲိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ တထာဂေတန ဘဏိတံ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ လဟုကံ အာပတၱိ ံ အာပဇၨတိ ဧကႆ သႏၲိေက ေဒသနာဝတၳဳက'ႏၲိ၊ ေတန ဟိ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ ပါရာဇိေကာ ေဟာတီ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ ပါရာဇိေကာ ေဟာတီ'တိ။ ဘဏိတၪၥ 'သမၸဇာနမုသာဝါေဒ လဟုကံ အာပတၱိ ံ အာပဇၨတိ ဧကႆ သႏၲိေက ေဒသနာဝတၳဳက'ႏၲိ၊ တၪၥ ပန ဝတၳဳဝေသန ဂ႐ုကလဟုကံ ေဟာတိ။ တံ ကိ ံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ ေကာစိ ပုရိေသာ ပရႆ ပါဏိနာ ပဟာရံ ဒေဒယ်၊ တႆ တုေမွ ကိ ံ ဒ႑ံ ဓာေရထာ"တိ? "ယဒိ ေသာ၊ ဘေႏၲ၊ အာဟ 'နကၡမာမီ'တိ၊ တႆ မယံ အကၡမမာေန ကဟာပဏံ ဟရာေပမာ"တိ "ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေသာ ေယဝ ပုရိေသာ တဝ ပါဏိနာ ပဟာရံ ဒေဒယ်၊ တႆ ပန ေကာ ဒေ႑ာ"တိ? "ဟတၳမၸိႆ၊ ဘေႏၲ၊ ေဆဒါေပယ်ာမ၊ ပါဒမၸိ ေဆဒါေပယ်ာမ၊ ယာဝ သီသံ ကဠီရေစၧဇၨံ ေဆဒါေပယ်ာမ၊ သဗၺမၸိ တံ ေဂဟံ ဝိလုမၸာေပယ်ာမ၊ ဥဘေတာပေကၡ [မူကြဲ-ဥဘေတာပေႆ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ယာဝ သတၱမံ ကုလံ သမုဂၣါတာေပယ်ာမာ"တိ။ "ေကာ ပေနတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိေသေသာ၊ ကိ ံ ကာရဏံ၊ ယံ ဧကႆ ပါဏိပၸဟာေရ သုခုေမာ ကဟာပေဏာ ဒေ႑ာ၊ ယံ တဝ ပါဏိပၸဟာေရ ဟတၳေစၧဇၨံ ပါဒေစၧဇၨံ ယာဝ ကဠီရေစၧဇၨံ သဗၺေဂဟာဒါနံ ဥဘေတာပေကၡ ယာဝ သတၱမကုလာ သမုဂၣါေတာ"တိ? "မႏုႆႏၲေရန၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သမၸဇာနမုသာဝါေဒါ ဝတၳဳဝေသန ဂ႐ုကလဟုေကာ ေဟာတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

မုသာဝါဒဂ႐ုလဟုဘာဝပေဥႇာ တတိေယာ။

၄။ ေဗာဓိသတၱဓမၼတာပေဥႇာ

၄။ "ဘေႏၲ -၁၉၂ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ ဓမၼတာဓမၼပရိယာေယ 'ပုေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱာနံ မာတာပိတေရာ နိယတာ ေဟာႏၲိ၊ ေဗာဓိ နိယတာ ေဟာတိ၊ အဂၢသာဝကာ နိယတာ ေဟာႏၲိ၊ ပုေတၱာ နိယေတာ ေဟာတိ၊ ဥပ႒ာေကာ နိယေတာ ေဟာတီ'တိ။ ပုန စ တုေမွ ဘဏထ 'တုသိေတ ကာေယ ဌိေတာ ေဗာဓိသေတၱာ အ႒ မဟာဝိေလာကနာနိ ဝိေလာေကတိ၊ ကာလံ ဝိေလာေကတိ၊ ဒီပံ ဝိေလာေကတိ၊ ေဒသံ ဝိေလာေကတိ၊ ကုလံ ဝိေလာေကတိ၊ ဇေနတၱိ ံ ဝိေလာေကတိ၊ အာယုံ ဝိေလာေကတိ၊ မာသံ ဝိေလာေကတိ၊ ေနကၡမၼံ ဝိေလာေကတီ'တိ။ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အပရိပေကၠ ဉာေဏ ဗုဇၩနံ နတၳိ၊ ပရိပေကၠ ဉာေဏ န သကၠာ နိေမသႏၲရမၸိ အာဂေမတုံ၊ အနတိကၠမနီယံ ပရိပကၠမာနသံ။ ကသၼာ ေဗာဓိသေတၱာ ကာလံ ဝိေလာေကဟိ 'ကမွိ ကာေလ ဥပၸဇၨာမီ'တိ။ အပရိပေကၠ ဉာေဏ ဗုဇၩနံ နတၳိ၊ ပရိပေကၠ ဉာေဏ န သကၠာ နိေမသႏၲရမၸိ အာဂေမတုံ၊ ကသၼာ ေဗာဓိသေတၱာ ကုလံ ဝိေလာေကတိ 'ကုမွိ ကုေလ ဥပၸဇၨာမီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပုေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱႆ မာတာပိတေရာ နိယတာ၊ ေတန ဟိ 'ကုလံ ဝိေလာေကတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ကုလံ ဝိေလာေကတိ၊ ေတန ဟိ 'ပုေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱႆ မာတာပိတေရာ နိယတာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"နိယတာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺဝ ေဗာဓိသတၱႆ မာတာပိတေရာ၊ ကုလၪၥ ေဗာဓိသေတၱာ ဝိေလာေကတိ။ ကိႏၲိ ပန ကုလံ ဝိေလာေကတိ 'ေယ ေမ မာတာပိတေရာ၊ ေတ ခတၱိယာ ဥဒါဟု ျဗာဟၼဏာ'တိ။ ဧဝံ ကုလံ ဝိေလာေကတိ။

"အ႒ႏၷံ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺဝ အနာဂတံ ၾသေလာေကတဗၺံ ေဟာတိ။ ကတေမသံ အ႒ႏၷံ? ဝါဏိဇႆ၊ မဟာရာဇ၊ ပုေဗၺဝ ဝိကၠယဘ႑ံ ၾသေလာေကတဗၺံ ေဟာတိ၊ ဟတၳိနာဂႆ ပုေဗၺဝ ေသာ႑ာယ အနာဂေတာ မေဂၢါ ၾသေလာေကတေဗၺာ ေဟာတိ၊ သာကဋိကႆ ပုေဗၺဝ အနာဂတံ တိတၳံ ၾသေလာေကတဗၺံ ေဟာတိ၊ နိယာမကႆ ပုေဗၺဝ အနာဂတံ တီရံ ၾသေလာေကတြာ နာဝါ ေပေသတဗၺာ ေဟာတိ၊ ဘိသကၠႆ ပုေဗၺဝ အာယုံ ၾသေလာေကတြာ အာတုေရာ ဥပသကၤမိတေဗၺာ ေဟာတိ၊ ဥတၱရေသတုႆ ပုေဗၺဝ ထိရာထိရဘာဝံ ဇာနိတြာ အဘိ႐ုဟိတဗၺံ ေဟာတိ၊ ဘိကၡဳႆ ပုေဗၺဝ အနာဂတံ ကာလံ ပစၥေဝကၡိတြာ ေဘာဇနံ ဘုၪၨိတဗၺံ ေဟာတိ၊ ေဗာဓိသတၱာနံ ပုေဗၺဝ ကုလံ ၾသေလာေကတဗၺံ ေဟာတိ -၁၉၃ 'ခတၱိယကုလံ ဝါ ျဗာဟၼဏကုလံ ဝါ'တိ။ ဣေမသံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ အ႒ႏၷံ ပုေဗၺဝ အနာဂတံ ၾသေလာေကတဗၺံ ေဟာတီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ေဗာဓိသတၱဓမၼတာပေဥႇာ စတုေတၳာ။

၅။ အတၱနိပါတနပေဥႇာ

၅။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'န၊ ဘိကၡေဝ၊ အတၱာနံ ပါေတတဗၺံ၊ ေယာ ပါေတယ်၊ ယထာဓေမၼာ ကာေရတေဗၺာ'တိ။ ပုန စ တုေမွ ဘဏထ 'ယတၳ ကတၳစိ ဘဂဝါ သာဝကာနံ ဓမၼံ ေဒသယမာေနာ အေနကပရိယာေယန ဇာတိယာ ဇရာယ ဗ်ာဓိေနာ မရဏႆ သမုေစၧဒါယ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ ေယာ ဟိ ေကာစိ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏံ သမတိကၠမတိ၊ တံ ပရမာယ ပသံသာယ ပသံသတီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'န၊ ဘိကၡေဝ၊ အတၱာနံ ပါေတတဗၺံ၊ ေယာ ပါေတယ်၊ ယထာဓေမၼာ ကာေရတေဗၺာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'ဇာတိယာ ဇရာယ ဗ်ာဓိေနာ မရဏႆ သမုေစၧဒါယ ဓမၼံ ေဒေသတီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ ဇာတိယာ ဇရာယ ဗ်ာဓိေနာ မရဏႆ သမုေစၧဒါယ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ ေတန ဟိ 'န၊ ဘိကၡေဝ၊ အတၱာနံ ပါေတတဗၺံ၊ ေယာ ပါေတယ်၊ ယထာဓေမၼာ ကာေရတေဗၺာ"တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'န၊ ဘိကၡေဝ၊ အတၱာနံ ပါေတတဗၺံ၊ ေယာ ပါေတယ်၊ ယထာဓေမၼာ ကာေရတေဗၺာ'တိ။ ယတၳ ကတၳစိ ဘဂဝတာ သာဝကာနံ ဓမၼံ ေဒသယာမာေနန စ အေနကပရိယာေယန ဇာတိယာ ဇရာယ ဗ်ာဓိေနာ မရဏႆ သမုေစၧဒါယ ဓေမၼာ ေဒသိေတာ၊ တတၳ ပန ကာရဏံ အတၳိ၊ ေယန ဘဂဝါ ကာရေဏန ပဋိကၡိပိ သမာဒေပသိ စာ"တိ။

"ကိ ံ ပေနတၳ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကာရဏံ၊ ေယန ဘဂဝါ ကာရေဏန ပဋိကၡိပိ သမာဒေပသိ စာ"တိ? "သီလဝါ၊ မဟာရာဇ၊ သီလသမၸေႏၷာ အဂဒသေမာ သတၱာနံ ကိေလသဝိသဝိနာသေန၊ ၾသသဓသေမာ သတၱာနံ ကိေလသဗ်ာဓိဝူပသေမ၊ ဥဒကသေမာ သတၱာနံ ကိေလသရေဇာဇလႅာပဟရေဏ၊ မဏိရတနသေမာ သတၱာနံ သဗၺသမၸတၱိဒါေန၊ နာဝါသေမာ သတၱာနံ စတုေရာဃပါရဂမေန၊ သတၳဝါဟသေမာ သတၱာနံ ဇာတိကႏၲာရတာရေဏ၊ ဝါတသေမာ သတၱာနံ -၁၉၄ တိဝိဓဂၢိသႏၲာပနိဗၺာပေန၊ မဟာေမဃသေမာ သတၱာနံ မာနသပရိပူရေဏ၊ အာစရိယသေမာ သတၱာနံ ကုသလသိကၡာပေန၊ သုေဒသကသေမာ သတၱာနံ ေခမပထမာစိကၡေဏ။ ဧဝ႐ူေပါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဂုေဏာ အေနကဂုေဏာ အပၸမာဏဂုေဏာ ဂုဏရာသိ ဂုဏပုေၪၨာ သတၱာနံ ဝၯိကေရာ သီလဝါ 'မာ ဝိနႆီ'တိ သတၱာနံ အႏုကမၸာယ ဘဂဝါ သိကၡာပဒံ ပညေပသိ 'န၊ ဘိကၡေဝ၊ အတၱာနံ ပါေတတဗၺံ၊ ေယာ ပါေတယ်၊ ယထာဓေမၼာ ကာေရတေဗၺာ'တိ။ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ ပဋိကၡိပိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ကုမာရကႆေပန ဝိစိၾတကထိေကန ပါယာသိရာဇညႆ ပရေလာကံ ဒီပယမာေနန 'ယထာ ယထာ ေခါ ရာဇည သမဏျဗာဟၼဏာ သီလဝေႏၲာ ကလ်ာဏဓမၼာ စိရံ ဒီဃမဒၶါနံ တိ႒ႏၲိ၊ တထာ တထာ ဗဟုံ ပုညံ ပသဝႏၲိ၊ ဗဟုဇနဟိတာယ စ ပဋိပဇၨႏၲိ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာန'ႏၲိ။

"ေကန ပန ကာရေဏန ဘဂဝါ သမာဒေပသိ? ဇာတိပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုကၡာ၊ ဇရာပိ ဒုကၡာ၊ ဗ်ာဓိပိ ဒုေကၡာ၊ မရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ေသာေကာပိ ဒုေကၡာ၊ ပရိေဒေဝါပိ ဒုေကၡာ၊ ဒုကၡမၸိ ဒုကၡံ၊ ေဒါမနႆမၸိ ဒုကၡံ၊ ဥပါယာေသာပိ ဒုေကၡာ၊ အပၸိေယဟိ သမၸေယာေဂါပိ ဒုေကၡာ၊ ပိေယဟိ ဝိပၸေယာေဂါပိ ဒုေကၡာ၊ မာတုမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ပိတုမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ဘာတုမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ဘဂိနိမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ပုတၱမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ဒါရမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ဒါသမရဏမၸိ ဒုကၡံ [မူကြဲ-ဣဒံ ဝါက်ံ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ]၊ ဉာတိမရဏမၸိ ဒုကၡံ၊ ဉာတိဗ်သနမၸိ ဒုကၡံ၊ ေရာဂဗ်သနမၸိ ဒုကၡံ၊ ေဘာဂဗ်သနမၸိ ဒုကၡံ၊ သီလဗ်သနမၸိ ဒုကၡံ၊ ဒိ႒ိဗ်သနမၸိ ဒုကၡံ၊ ရာဇဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ေစာရဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ေဝရိဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ဒုဗ႓ိကၡဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ အဂၢိဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ဥဒကဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ဦမိဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ အာဝ႗ဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ကုမ႓ီလဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ သုသုကာဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ အတၱာႏုဝါဒဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ပရာႏုဝါဒဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ဒ႑ဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ဒုဂၢတိဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ပရိသာသာရဇၨဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ အာဇီဝကဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ မရဏဘယမၸိ ဒုကၡံ၊ ေဝေတၱဟိ တာဠနမၸိ ဒုကၡံ၊ ကသာဟိ တာဠနမၸိ ဒုကၡံ၊ အဒၶဒ႑ေကဟိ တာဠနမၸိ ဒုကၡံ၊ ဟတၳေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ ပါဒေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ ဟတၳပါဒေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ ကဏၰေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ နာသေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ ကဏၰနာသေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ ဗိလဂၤထာလိကမၸိ ဒုကၡံ၊ သခၤမု႑ိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ရာဟုမုခမၸိ ဒုကၡံ၊ ေဇာတိမာလိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ဟတၳပေဇၨာတိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ဧရကဝတၱိကမၸိ ဒုကၡံ၊ စီရကဝါသိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ဧေဏယ်ကမၸိ ဒုကၡံ -၁၉၅၊ ဗဠိသမံသိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ကဟာပဏိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ခါရာပတစၧိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ပလိဃပရိဝတၱိကမၸိ ဒုကၡံ၊ ပလာလပီဌကမၸိ ဒုကၡံ၊ တေတၱန ေတေလန ၾသသိၪၥနမၸိ ဒုကၡံ၊ သုနေခဟိ ခါဒါပနမၸိ ဒုကၡံ၊ ဇီဝသူလာေရာပနမၸိ ဒုကၡံ၊ အသိနာ သီသေစၧဒနမၸိ ဒုကၡံ၊ ဧဝ႐ူပါနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဝိဓာနိ အေနကဝိဓာနိ ဒုကၡာနိ သံသာရဂေတာ အႏုဘဝတိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟိမဝႏၲပဗၺေတ အဘိဝု႒ံ ဥဒကံ ဂဂၤါယ နဒိယာ ပါသာဏ သကၡရ ခရ မ႐ုမၺ အာဝ႗ ဂဂၢလက ဦမိကဝကၤစဒိက အာဝရဏနီဝရဏမူလကသာခါသု ပရိေယာတၳရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝ႐ူပါနိ ဗဟုဝိဓာနိ အေနကဝိဓာနိ ဒုကၡာနိ သံသာရဂေတာ အႏုဘဝတိ။ ပဝတၱံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုကၡံ၊ အပၸဝတၱံ သုခံ။ အပၸဝတၱႆ ဂုဏံ ပဝတၱႆ [မူကြဲ-ပဝေတၱ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] စ ဘယံ ဒီပယမာေနာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝါ အပၸဝတၱႆ သစၧိကိရိယာယ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏသမတိကၠမာယ သမာဒေပသိ၊ ဣဒေမတၳ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ၊ ေယန ကာရေဏန ဘဂဝါ သမာဒေပသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သုနိေဗၺဌိေတာ ပေဥႇာ၊ သုကထိတံ ကာရဏံ၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အတၱနိပါတနပေဥႇာ ပၪၥေမာ။

၆။ ေမတၱာဘာဝနာနိသံသပေဥႇာ

၆။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ေမတၱာယ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေစေတာဝိမုတၱိယာ အာေသဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတၳဳကတာယ အႏု႒ိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒၶါယ ဧကာဒသာနိသံသာ ပါဋိကခၤါ။ ကတေမ ဧကာဒသ? သုခံ သုပတိ၊ သုခံ ပဋိဗုဇၩတိ၊ န ပါပကံ သုပိနံ ပႆတိ၊ မႏုႆာနံ ပိေယာ ေဟာတိ၊ အမႏုႆာနံ ပိေယာ ေဟာတိ၊ ေဒဝတာ ရကၡႏၲိ၊ နာႆ အဂၢိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတၳံ ဝါ ကမတိ [မူကြဲ-သတၳံ ကမတိ (သ်ာ၊) အ၊ နိ၊ ခ ၁၁။၁၅ ပႆိတဗၺံ]၊ တုဝဋံ စိတၱံ သမာဓိယတိ၊ မုခဝေဏၰာ ဝိပၸသီဒတိ၊ အသမၼဴေဠႇာ ကာလံ ကေရာတိ၊ ဥတၱရိ ံ အပၸဋိဝိဇၩေႏၲာ ျဗဟၼေလာကူပေဂါ ေဟာတီ'တိ။ ပုန စ တုေမွ ဘဏထ 'သာေမာ ကုမာေရာ ေမတၱာဝိဟာရီ မိဂသံေဃန ပရိဝုေတာ ပဝေန ဝိစရေႏၲာ ပီဠိယေကၡန ရညာ ဝိေဒၶါ ဝိသပီေတန သေလႅန တေတၳဝ မုစၧိေတာ ပတိေတာ'တိ။

"ယဒိ -၁၉၆၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ေမတၱာယ ဘိကၡေဝ။ ပ ။ ျဗဟၼေလာကူပေဂါ ေဟာတီ'တိ၊ ေတန ဟိ "သာေမာ ကုမာေရာ ေမတၱာဝိဟာရီ မိဂသံေဃန ပရိဝုေတာ ပဝေန ဝိစရေႏၲာ ပီဠိယေကၡန ရညာ ဝိေဒၶါ ဝိသပီေတန သေလႅန တေတၳဝ မုစၧိေတာ ပတိေတာ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ သာေမာ ကုမာေရာ ေမတၱာဝိဟာရီ မိဂသံေဃန ပရိဝုေတာ ပဝေန ဝိစရေႏၲာ ပီဠိယေကၡန ရညာ ဝိေဒၶါ ဝိသပီေတန သေလႅန တေတၳဝ မုစၧိေတာ ပတိေတာ၊ ေတန ဟိ 'ေမတၱာယ၊ ဘိကၡေဝ။ ပ ။ သတၳံ ဝါ ကမတီ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ သုနိပုေဏာ ပရိသေဏွာ သုခုေမာ ဂမ႓ီေရာ၊ အပိ သုနိပုဏာနံ မႏုဇာနံ ဂေတၱ ေသဒံ ေမာေစယ်၊ ေသာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ဝိဇေဋဟိ တံ မဟာဇဋာဇဋိတံ၊ အနာဂတာနံ ဇိနပုတၱာနံ စကၡဳံ ေဒဟိ နိဗၺာဟနာယာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ေမတၱာယ ဘိကၡေဝ။ေပ၊။။ သတၳံ ဝါ ကမတီ'တိ။ သာေမာ စ ကုမာေရာ ေမတၱာဝိဟာရီ မိဂသံေဃန ပရိဝုေတာ ပဝေန ဝိစရေႏၲာ ပီဠိယေကၡန ရညာ ဝိေဒၶါ ဝိသပီေတန သေလႅန တေတၳဝ မုစၧိေတာ ပတိေတာ၊ တတၳ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏံ အတၳိ။ ကတမံ တတၳ ကာရဏံ? ေနေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ၊ သာေမာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမာေရာ ဃဋံ ဥကၡိပေႏၲာ တသၼိ ံ ခေဏ ေမတၱာဘာဝနာယ ပမေတၱာ အေဟာသိ။

"ယသၼိ ံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေဏ ပုဂၢေလာ ေမတၱံ သမာပေႏၷာ ေဟာတိ၊ န တႆ ပုဂၢလႆ တသၼိ ံ ခေဏ အဂၢိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတၳံ ဝါ ကမတိ။ တႆ ေယ ေကစိ အဟိတကာမာ ဥပဂႏ႖ာ တံ န ပႆႏၲိ၊ န တသၼိ ံ ၾသကာသံ လဘႏၲိ။ ေနေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ။ ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ သဂၤါမသူေရာ အေဘဇၨကဝစဇာလိကံ သႏၷယွိတြာ သဂၤါမံ ၾသတေရယ်၊ တႆ သရာ ခိတၱာ ဥပဂႏ႖ာ ပတႏၲိ ဝိကိရႏၲိ၊ န တသၼိ ံ ၾသကာသံ လဘႏၲိ၊ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုေဏာ သဂၤါမသူရႆ၊ အေဘဇၨကဝစဇာလိကာေယေသာ ဂုေဏာ၊ ယႆ သရာ ခိတၱာ ဥပဂႏ႖ာ ပတႏၲိ ဝိကိရႏၲိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေတ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ။

"ယသၼိ ံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေဏ ပုဂၢေလာ ေမတၱံ သမာပေႏၷာ ေဟာတိ၊ န တႆ ပုဂၢလႆ တသၼိ ံ ခေဏ အဂၢိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတၳံ ဝါ ကမတိ။ တႆ ေယ ေကစိ အဟိတကာမာ ဥပဂႏ႖ာ တံ န ပႆႏၲိ၊ တသၼိ ံ ၾသကာသံ န လဘႏၲိ၊ ေနေတ -၁၉၇၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ။ ဣဓ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိေသာ ဒိဗၺံ အႏၲရဓာနံ မူလံ ဟေတၳ ကေရယ်၊ ယာဝ တံ မူလံ တႆ ဟတၳဂတံ ေဟာတိ၊ တာဝ န အေညာ ေကာစိ ပကတိမႏုေႆာ တံ ပုရိသံ ပႆတိ။ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုေဏာ ပုရိသႆ၊ မူလေႆေသာ ဂုေဏာ အႏၲရဓာနႆ၊ ယံ ေသာ ပကတိမႏုႆာနံ စကၡဳပေထ န ဒိႆတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေတ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ။

"ယသၼိ ံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေဏ ပုဂၢေလာ ေမတၱံ သမာပေႏၷာ ေဟာတိ၊ န တႆ ပုဂၢလႆ တသၼိ ံ ခေဏ အဂၢိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတၳံ ဝါ ကမတိ။ တႆ ေယ ေကစိ အဟိတကာမာ ဥပဂႏ႖ာ တံ န ပႆႏၲိ၊ န တသၼိ ံ ၾသကာသံ လဘႏၲိ။ ေနေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ။ ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသံ သုကတံ မဟာေလဏမႏုပၸဝိ႒ံ မဟတိမဟာေမေဃာ အဘိဝႆေႏၲာ န သေကၠာတိ ေတမယိတုံ၊ ေနေသာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုေဏာ ပုရိသႆ၊ မဟာေလဏေႆေသာ ဂုေဏာ၊ ယံ မဟာေမေဃာ အဘိဝႆမာေနာ န တံ ေတေမတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေနေတ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ။

"ယသၼိ ံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေဏ ပုဂၢေလာ ေမတၱံ သမာပေႏၷာ ေဟာတိ၊ န တႆ ပုဂၢလႆ တသၼိ ံ ခေဏ အဂၢိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတၳံ ဝါ ကမတိ။ တႆ ေယ ေကစိ အဟိတကာမာ ဥပဂႏ႖ာ တံ န ပႆႏၲိ၊ န တႆ သေကၠာႏၲိ အဟိတံ ကာတုံ ေနေတ၊ မဟာရာဇ၊ ဂုဏာ ပုဂၢလႆ၊ ေမတၱာဘာဝနာေယေတ ဂုဏာ"တိ။ "အစၧရိယံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အဗ႓ဳတံ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ သဗၺပါပနိဝါရဏာ ေမတၱာဘာဝနာ"တိ။ "သဗၺကုသလဂုဏာဝဟာ၊ မဟာရာဇ၊ ေမတၱာဘာဝနာ ဟိတာနမၸိ အဟိတာနမၸိ၊ ေယ ေတ သတၱာ ဝိညာဏဗဒၶါ၊ သေဗၺသံ မဟာနိသံသာ ေမတၱာဘာဝနာ သံဝိဘဇိတဗၺာ"တိ။

ေမတၱာဘာဝနာနိသံသပေဥႇာ ဆေ႒ာ။

၇။ ကုသလာကုသလသမဝိသမပေဥႇာ

၇။ "ဘေႏၲ နာဂေသန 'ကုသလကာရိႆပိ အကုသလကာရိႆပိ ဝိပါေကာ သမသေမာ၊ ဥဒါဟု ေကာစိ ဝိေသေသာ အတၳီ'တိ? "အတၳိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလႆ -၁၉၈ စ အကုသလႆ စ ဝိေသေသာ၊ ကုသလံ၊ မဟာရာဇ၊ သုခဝိပါကံ သဂၢသံဝတၱနိကံ၊ အကုသလံ ဒုကၡဝိပါကံ နိရယသံဝတၱနိက"ႏၲိ။

"ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'ေဒဝဒေတၱာ ဧကႏၲကေဏွာ၊ ဧကႏၲကေဏွဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ၊ ေဗာဓိသေတၱာ ဧကႏၲသုေကၠာ၊ ဧကႏၲသုေကၠဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ'တိ။ ပုန စ ေဒဝဒေတၱာ ဘေဝ ဘေဝ ယေသန စ ပေကၡန စ ေဗာဓိသေတၱန သမသေမာ ေဟာတိ၊ ကဒါစိ အဓိကတေရာ ဝါ။ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ နဂေရ ဗာရာဏသိယံ ျဗဟၼဒတၱႆ ရေညာ ပုေရာဟိတပုေတၱာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ဆဝကစ႑ာေလာ အေဟာသိ ဝိဇၨာဓေရာ၊ ဝိဇၨံ ပရိဇပၸိတြာ အကာေလ အမၺဖလာနိ နိဗၺေတၱသိ၊ ဧတၳ တာဝ ေဗာဓိသေတၱာ ေဒဝဒတၱေတာ ဇာတိယာ နိဟီေနာ ယေသန စ နိဟီေနာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ရာဇာ အေဟာသိ မဟာ မဟီပတိ သဗၺကာမသမဂႌ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ တႆူပေဘာေဂါ အေဟာသိ ဟတၳိနာေဂါ သဗၺလကၡဏသမၸေႏၷာ၊ တႆ စာ႐ုဂတိဝိလာသံ အသဟမာေနာ ရာဇာ ဝဓမိစၧေႏၲာ ဟတၳာစရိယံ ဧဝမေဝါစ 'အသိကၡိေတာ ေတ၊ အာစရိယ၊ ဟတၳိနာေဂါ၊ တႆ အာကာသဂမနံ နာမ ကာရဏံ ကေရာဟီ'တိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဗာဓိသေတၱာ ေဒဝဒတၱေတာ ဇာတိယာ နိဟီေနာ လာမေကာ တိရစၧာနဂေတာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ ပဝေန န႒ာယိေကာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ မဟာပထဝီ နာမ မကၠေဋာ အေဟာသိ၊ ဧတၳပိ တာဝ ဒိႆတိ ဝိေသေသာ မႏုႆႆ စ တိရစၧာနဂတႆ စ၊ တတၳပိ တာဝ ေဗာဓိသေတၱာ ေဒဝဒတၱေတာ ဇာတိယာ နိဟီေနာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ ေသာဏုတၱေရာ နာမ ေနသာေဒါ ဗလဝါ ဗလဝတေရာ နာဂဗေလာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ဆဒၵေႏၲာ နာမ နာဂရာဇာ အေဟာသိ။ တဒါ ေသာ လုဒၵေကာ တံ ဟတၳိနာဂံ ဃာေတသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာဝ အဓိကတေရာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ ဝနစရေကာ အနိေကတဝါသီ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ သကုေဏာ အေဟာသိ တိတၱိေရာ မႏၲဇၩာယီ၊ တဒါပိ ေသာ ဝနစရေကာ တံ သကုဏံ ဃာေတသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာဝ ဇာတိယာ အဓိကတေရာ။

"ပုန -၁၉၉ စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ကလာဗု နာမ ကာသိရာဇာ [မူကြဲ-ကာသိကရာဇာ (က၊)] အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ တာပေသာ အေဟာသိ ခႏၲိဝါဒီ။ တဒါ ေသာ ရာဇာ တႆ တာပသႆ ကုေဒၶါ ဟတၳပါေဒ ဝံသကဠီေရ ဝိယ ေဆဒါေပသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ အဓိကတေရာ ဇာတိယာ စ ယေသန စ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ ဝနစေရာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ နႏၵိေယာ နာမ ဝါနရိေႏၵာ အေဟာသိ၊ တဒါပိ ေသာ ဝနစေရာ တံ ဝါနရိႏၵံ ဃာေတသိ သဒၶိ ံ မာတရာ ကနိ႒ဘာတိေကန စ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ အဓိကတေရာ ဇာတိယာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ အေစလေကာ ကာရမ႓ိေယာ နာမ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ပ႑ရေကာ နာမ နာဂရာဇာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ အဓိကတေရာ ဇာတိယာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ ပဝေန ဇဋိလေကာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ တစၧေကာ နာမ မဟာသူကေရာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ ဇာတိယာ အဓိကတေရာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ေစတီသု သူရပရိစေရာ နာမ ရာဇာ အေဟာသိ ဥပရိ ပုရိသမေတၱ ဂဂေန ေဝဟာသဂၤေမာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ကပိေလာ နာမ ျဗာဟၼေဏာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ အဓိကတေရာ ဇာတိယာ စ ယေသန စ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ သာေမာ နာမ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ႐ု႐ု နာမ မိဂရာဇာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ ဇာတိယာ အဓိကတေရာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မႏုေႆာ အေဟာသိ လုဒၵေကာ ပဝနစေရာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ ဟတၳိနာေဂါ အေဟာသိ၊ ေသာ လုဒၵေကာ တႆ ဟတၳိနာဂႆ သတၱကၡတၱဳံ ဒေႏၲ ဆိႏၵိတြာ ဟရိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ ေယာနိယာ အဓိကတေရာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ သိဂၤါေလာ အေဟာသိ ခတၱိယဓေမၼာ၊ ေသာ ယာဝတာ ဇမၺဳဒီေပ ပေဒသရာဇာေနာ ေတ သေဗၺ အႏုယုေတၱ အကာသိ၊ တဒါ -၂၀၀ ေဗာဓိသေတၱာ ဝိဓုေရာ နာမ ပ႑ိေတာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ ယေသန အဓိကတေရာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ဟတၳိနာေဂါ ဟုတြာ လဋဳကိကာယ သကုဏိကာယ ပုတၱေက ဃာေတသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာပိ ဟတၳိနာေဂါ အေဟာသိ ယူထပတိ၊ တတၳ တာဝ ဥေဘာပိ ေတ သမသမာ အေဟသုံ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ယေကၡာ အေဟာသိ အဓေမၼာ နာမ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာပိ ယေကၡာ အေဟာသိ ဓေမၼာ နာမ၊ တတၳပိ တာဝ ဥေဘာပိ သမသမာ အေဟသုံ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ နာဝိေကာ အေဟာသိ ပၪၥႏၷံ ကုလသတာနံ ဣႆေရာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာပိ နာဝိေကာ အေဟာသိ ပၪၥႏၷံ ကုလသတာနံ ဣႆေရာ၊ တတၳပိ တာဝ ဥေဘာပိ သမသမာ အေဟသုံ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ သတၳဝါေဟာ အေဟာသိ ပၪၥႏၷံ သကဋသတာနံ ဣႆေရာ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာပိ သတၳဝါေဟာ အေဟာသိ ပၪၥႏၷံ သကဋသတာနံ ဣႆေရာ၊ တတၳပိ တာဝ ဥေဘာပိ သမသမာ အေဟသုံ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ သာေခါ နာမ မိဂရာဇာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာပိ နိေျဂာေဓါ နာမ မိဂရာဇာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ဥေဘာပိ သမသမာ အေဟသုံ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ သာေခါ နာမ ေသနာပတိ အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာပိ နိေျဂာေဓါ နာမ ရာဇာ အေဟာသိ၊ တတၳပိ တာဝ ဥေဘာပိ သမသမာ အေဟသုံ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ခ႑ဟာေလာ နာမ ျဗာဟၼေဏာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ စေႏၵာ နာမ ရာဇကုမာေရာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေသာ ခ႑ဟာေလာ ေယဝ အဓိကတေရာ။

"ပုန စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ ျဗဟၼဒေတၱာ နာမ ရာဇာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ တႆ ပုေတၱာ မဟာပဒုေမာ နာမ ကုမာေရာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေသာ ရာဇာ သကပုတၱံ ေစာရပပါေတ ခိပါေပသိ၊ ယေတာ ကုေတာစိ ပိတာဝ ပုတၱာနံ အဓိကတေရာ ေဟာတိ ဝိသိေ႒ာတိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ အဓိကတေရာ။

"ပုန -၂၀၁ စပရံ ယဒါ ေဒဝဒေတၱာ မဟာပတာေပါ နာမ ရာဇာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေဗာဓိသေတၱာ တႆ ပုေတၱာ ဓမၼပါေလာ နာမ ကုမာေရာ အေဟာသိ၊ တဒါ ေသာ ရာဇာ သကပုတၱႆ ဟတၳပါေဒ သီသၪၥ ေဆဒါေပသိ၊ တတၳပိ တာဝ ေဒဝဒေတၱာ ေယဝ ဥတၱေရာ အဓိကတေရာ။

အေဇၨတရဟိ ဥေဘာပိ သက်ကုေလ ဇာယိ ံသု။ ေဗာဓိသေတၱာ ဗုေဒၶါ အေဟာသိ သဗၺညဴ ေလာကနာယေကာ၊ ေဒဝဒေတၱာ တႆ ေဒဝါတိေဒဝႆ သာသေန ပဗၺဇိတြာ ဣဒၶိ ံ နိဗၺေတၱတြာ ဗုဒၶါလယံ အကာသိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ယံ မယာ ဘဏိတံ၊ တံ သဗၺံ တထံ ဥဒါဟု ဝိတထ"ႏၲိ?

"ယံ တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗဟုဝိဓံ ကာရဏံ ၾသသာေရသိ၊ သဗၺံ တံ တေထဝ၊ ေနာ အညထာ"တိ။ "ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ကေဏွာပိ သုေကၠာပိ သမသမဂတိကာ ေဟာႏၲိ၊ ေတန ဟိ ကုသလမၸိ အကုသလမၸိ သမသမဝိပါကံ ေဟာတီ"တိ? "န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ကုသလမၸိ အကုသလမၸိ သမသမဝိပါကံ ေဟာတိ၊ န ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒေတၱာ သဗၺဇေနဟိ ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ၊ ေဗာဓိသေတၱေနဝ ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ။ ေယာ တႆ ေဗာဓိသေတၱန ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ၊ ေသာ တသၼိ ံ တသၼိ ံ ေယဝ ဘေဝ ပစၥတိ ဖလံ ေဒတိ။ ေဒဝဒေတၱာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆရိေယ ဌိေတာ ဇနပေဒသု အာရကၡံ ေဒတိ၊ ေသတုံ သဘံ ပုညသာလံ ကာေရတိ၊ သမဏျဗာဟၼဏာနံ ကပဏဒၶိကဝဏိဗၺကာနံ နာထာနာထာနံ ယထာပဏိဟိတံ ဒါနံ ေဒတိ။ တႆ ေသာ ဝိပါေကန ဘေဝ ဘေဝ သမၸတၱိေယာ ပဋိလဘတိ။ ကေႆတံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠာ ဝတၱဳံ ဝိနာ ဒါေနန ဒေမန သံယေမန ဥေပါသထကေမၼန သမၸတၱိ ံ အႏုဘဝိႆတီတိ?

"ယံ ပန တြံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝံ ဝေဒသိ 'ေဒဝဒေတၱာ စ ေဗာဓိသေတၱာ စ ဧကေတာ အႏုပရိဝတၱႏၲီ'တိ၊ ေသာ န ဇာတိသတႆ အစၥေယန သမာဂေမာ အေဟာသိ၊ န ဇာတိသဟႆႆ အစၥေယန၊ န ဇာတိသတသဟႆႆ အစၥေယန၊ ကဒါစိ ကရဟစိ ဗဟူနံ အေဟာရတၱာနံ အစၥေယန သမာဂေမာ အေဟာသိ။ ယံ ပေနတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ကာဏကစၧေပါပမံ ဥပဒႆိတံ မႏုႆတၱပၸဋိလာဘာယ၊ တထူပမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣေမသံ သမာဂမံ ဓာေရဟိ။

"န၊ မဟာရာဇ၊ ေဗာဓိသတၱႆ ေဒဝဒေတၱေနဝ သဒၶိ ံ သမာဂေမာ အေဟာသိ၊ ေထေရာပိ၊ မဟာရာဇ၊ သာရိပုေတၱာ အေနေကသု ဇာတိသတသဟေႆသု ေဗာဓိသတၱႆ ပိတာ အေဟာသိ၊ မဟာပိတာ အေဟာသိ၊ စူဠပိတာ အေဟာသိ -၂၀၂၊ ဘာတာ အေဟာသိ၊ ပုေတၱာ အေဟာသိ၊ ဘာဂိေနေယ်ာ အေဟာသိ၊ မိေတၱာ အေဟာသိ။

"ေဗာဓိသေတၱာပိ၊ မဟာရာဇ၊ အေနေကသု ဇာတိသတသဟေႆသု ေထရႆ သာရိပုတၱႆ ပိတာ အေဟာသိ၊ မဟာပိတာ အေဟာသိ၊ စူဠပိတာ အေဟာသိ၊ ဘာတာ အေဟာသိ၊ ပုေတၱာ အေဟာသိ၊ ဘာဂိေနေယ်ာ အေဟာသိ၊ မိေတၱာ အေဟာသိ၊ သေဗၺပိ၊ မဟာရာဇ၊ သတၱနိကာယပရိယာပႏၷာ သံသာရေသာတမႏုဂတာ သံသာရေသာေတန ဝုယွႏၲာ အပၸိေယဟိပိ ပိေယဟိပိ သမာဂစၧႏၲိ။ ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥဒကံ ေသာေတန ဝုယွမာနံ သုစိအသုစိကလ်ာဏပါပေကန သမာဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ သေဗၺပိ သတၱနိကာယပရိယာပႏၷာ သံသာရေသာတမႏုဂတာ သံသာရေသာေတန ဝုယွႏၲာ အပၸိေယဟိပိ ပိေယဟိပိ သမာဂစၧႏၲိ။ ေဒဝဒေတၱာ၊ မဟာရာဇ၊ ယေကၡာ သမာေနာ အတၱနာ အဓေမၼာ ပေရ အဓေမၼ နိေယာေဇတြာ သတၱပညာသဝႆေကာဋိေယာ သ႒ိ စ ဝႆသတသဟႆာနိ မဟာနိရေယ ပစၥိ၊ ေဗာဓိသေတၱာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ယေကၡာ သမာေနာ အတၱနာ ဓေမၼာ ပေရ ဓေမၼ နိေယာေဇတြာ သတၱပညာသဝႆေကာဋိေယာ သ႒ိ စ ဝႆသတသဟႆာနိ သေဂၢ ေမာဒိ သဗၺကာမသမဂႌ၊ အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေဒဝဒေတၱာ ဣမသၼိ ံ ဘေဝ ဗုဒၶံ အနာသာဒနီယမာသာဒယိတြာ သမဂၢၪၥ သံဃံ ဘိႏၵိတြာ ပထဝိ ံ ပါဝိသိ၊ တထာဂေတာ ဗုဇၩိတြာ သဗၺဓေမၼ ပရိနိဗၺဳေတာ ဥပဓိသခၤေယ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

ကုသလာကုသလသမဝိသမပေဥႇာ သတၱေမာ။

၈။ အမရာေဒဝီပေဥႇာ

၈။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ --

"'သေစ လေဘထ ခဏံ ဝါ ရေဟာ ဝါ၊ နိမႏၲကံ [မူကြဲ-နိဝါတကံ (ကုဏာလဇာတေက)] ဝါပိ လေဘထ တာဒိသံ။

သဗၺာဝ [မူကြဲ-သဗၺာပိ (သီ၊ ပီ၊)] ဣတၳီ ကယိ႐ုံ [မူကြဲ-ကေရယ်ဳံ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ႏု ပါပံ၊ အညံ အလဒၶါ ပီဌသပၸိနာ သဒၶိ'ႏၲိ။

"ပုန စ ကထီယတိ 'မေဟာသဓႆ ဘရိယာ အမရာ နာမ ဣတၳီ ဂါမေက ဌပိတာ ပဝုတၳပတိကာ ရေဟာ နိသိႏၷာ ဝိဝိတၱာ ရာဇပၸဋိသမံ သာမိကံ ကရိတြာ သဟေႆန -၂၀၃ နိမႏၲီယမာနာ ပါပံ နာကာသီ'တိ။ ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'သေစ။ ပ ။ သဒၶိ'ႏၲိ ေတန ဟိ 'မေဟာသဓႆ ဘရိယာ။ ပ ။ နာကာသီ'တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစၧာ။ ယဒိ မေဟာသဓႆ ဘရိယာ။ ပ ။ နာကာသိ၊ ေတန ဟိ 'သေစ။ ပ ။ သဒၶိ'ႏၲိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'သေစ။ ပ ။ သဒၶိ'ႏၲိ။ ကထီယတိ စ 'မေဟာသဓႆ ဘရိယာ ။ ပ ။ နာကာသီ'တိ။ ကေရယ် သာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ သဟႆံ လဘမာနာ တာဒိေသန ပုရိေသန သဒၶိ ံ ပါပကမၼံ၊ န သာ ကေရယ် သေစ ခဏံ ဝါ ရေဟာ ဝါ နိမႏၲကံ ဝါပိ တာဒိသံ လေဘယ်၊ ဝိစိနႏၲီ သာ၊ မဟာရာဇ၊ အမရာ ဣတၳီ န အဒၵသ ခဏံ ဝါ ရေဟာ ဝါ နိမႏၲကံ ဝါပိ တာဒိသံ။

"ဣဓ ေလာေက ဂရဟဘယာ ခဏံ န ပႆိ၊ ပရေလာေက နိရယဘယာ ခဏံ န ပႆိ၊ ကဋဳကဝိပါကံ ပါပႏၲိ ခဏံ န ပႆိ၊ ပိယံ အမုၪၥိတုကာမာ ခဏံ န ပႆိ၊ သာမိကႆ ဂ႐ုကတာယ ခဏံ န ပႆိ၊ ဓမၼံ အပစာယႏၲီ ခဏံ န ပႆိ၊ အနရိယံ ဂရဟႏၲီ ခဏံ န ပႆိ၊ ကိရိယံ အဘိႏၵိတုကာမာ ခဏံ န ပႆိ။ ဧဝ႐ူေပဟိ ဗဟူဟိ ကာရေဏဟိ ခဏံ န ပႆိ။

"ရေဟာပိ သာ ေလာေက ဝိစိနိတြာ အပႆႏၲီ ပါပံ နာကာသိ။ သေစ သာ မႏုေႆဟိ ရေဟာ လေဘယ်၊ အထ အမႏုေႆဟိ ရေဟာ န လေဘယ်။ သေစ အမႏုေႆဟိ ရေဟာ လေဘယ်၊ အထ ပရစိတၱဝိဒူဟိ ပဗၺဇိေတဟိ ရေဟာ န လေဘယ်။ သေစ ပရစိတၱဝိဒူဟိ ပဗၺဇိေတဟိ ရေဟာ လေဘယ်၊ အထ ပရစိတၱဝိဒူနီဟိ ေဒဝတာဟိ ရေဟာ န လေဘယ်။ သေစ ပရစိတၱဝိဒူနီဟိ ေဒဝတာဟိ ရေဟာ လေဘယ်၊ အတၱနာဝ ပါေပဟိ ရေဟာ န လေဘယ်။ သေစ အတၱနာဝ ပါေပဟိ ရေဟာ လေဘယ်၊ အထ အဓေမၼန ရေဟာ န လေဘယ်။ ဧဝ႐ူေပဟိ ဗဟုဝိေဓဟိ ကာရေဏဟိ ရေဟာ အလဘိတြာ ပါပံ နာကာသိ။

"နိမႏၲကမၸိ သာ ေလာေက ဝိစိနိတြာ တာဒိသံ အလဘႏၲီ ပါပံ နာကာသိ။ မေဟာသေဓါ၊ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိေတာ အ႒ဝီသတိယာ အေဂၤဟိ သမႏၷာဂေတာ။ ကတေမဟိ အ႒ဝီသတိယာ အေဂၤဟိ သမႏၷာဂေတာ? မေဟာသေဓါ၊ မဟာရာဇ၊ သူေရာ ဟိရိမာ ၾသတၱပၸီ သပေကၡာ မိတၱသမၸေႏၷာ ခေမာ သီလဝါ သစၥဝါဒီ ေသာေစယ်သမၸေႏၷာ အေကၠာဓေနာ အနတိမာနီ အႏုသူယေကာ ဝီရိယဝါ အာယူဟေကာ သဂၤါဟေကာ သံဝိဘာဂီ သခိေလာ နိဝါတဝုတၱိ သေဏွာ အသေဌာ အမာယာဝီ အတိဗုဒၶိသမၸေႏၷာ ကိတၱိမာ ဝိဇၨာသမၸေႏၷာ ဟိေတသီ ဥပနိႆိတာနံ -၂၀၄ ပတၳိေတာ သဗၺဇနႆ ဓနဝါ ယသဝါ။ မေဟာသေဓါ၊ မဟာရာဇ၊ ပ႑ိေတာ ဣေမဟိ အ႒ဝီသတိယာ အေဂၤဟိ သမႏၷာဂေတာ။ သာ အညံ တာဒိသံ နိမႏၲကံ အလဘိတြာ ပါပံ နာကာသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီ"တိ။

အမရာေဒဝီပေဥႇာ အ႒ေမာ။

၉။ အရဟႏၲအဘာယနပေဥႇာ

၉။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘာသိတေမၸတံ ဘဂဝတာ 'ဝိဂတဘယသႏၲာသာ အရဟေႏၲာ'တိ။ ပုန စ နဂေရ ရာဇဂေဟ ဓနပါလကံ ဟတၳိ ံ ဘဂဝတိ ၾသပတႏၲံ ဒိသြာ ပၪၥ ခီဏာသဝသတာနိ ပရိစၥဇိတြာ ဇိနဝရံ ပကၠႏၲာနိ ဒိသာဝိဒိသံ ဧကံ ဌေပတြာ ေထရံ အာနႏၵံ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ေတ အရဟေႏၲာ ဘယာ ပကၠႏၲာ၊ ပညာယိႆတိ သေကန ကေမၼနာတိ ဒသဗလံ ပါေတတုကာမာ ပကၠႏၲာ၊ ဥဒါဟု တထာဂတႆ အတုလံ ဝိပုလမသမံ ပါဋိဟာရိယံ ဒ႒ဳကာမာ ပကၠႏၲာ? ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ 'ဝိဂတဘယသႏၲာသာ အရဟေႏၲာ'တိ၊ ေတန ဟိ 'နဂေရ။ ပ ။ အာနႏၵ'ႏၲိ ယံ ဝစနံ တံ မိစၧာ။ ယဒိ နဂေရ ရာဇဂေဟ ဓနပါလကံ ဟတၳိ ံ ဘဂဝတိ ၾသပတႏၲံ ဒိသြာ ပၪၥ ခီဏာသဝသတာနိ ပရိစၥဇိတြာ ဇိနဝရံ ပကၠႏၲာနိ ဒိသာဝိဒိသံ ဧကံ ဌေပတြာ ေထရံ အာနႏၵံ၊ ေတန ဟိ 'ဝိဂတဘယသႏၲာသာ အရဟေႏၲာ'တိ တမၸိ ဝစနံ မိစၧာ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ 'ဝိဂတဘယသႏၲာသာ အရဟေႏၲာ'တိ၊ နဂေရ ရာဇဂေဟ ဓနပါလကံ ဟတၳိ ံ ဘဂဝတိ ၾသပတႏၲံ ဒိသြာ ပၪၥ ခီဏာသဝသတာနိ ပရိစၥဇိတြာ ဇိနဝရံ ပကၠႏၲာနိ ဒိသာဝိဒိသံ ဧကံ ဌေပတြာ ေထရံ အာနႏၵံ၊ တၪၥ ပန န ဘယာ၊ နာပိ ဘဂဝႏၲံ ပါေတတုကာမတာယ။

"ေယန ပန၊ မဟာရာဇ၊ ေဟတုနာ အရဟေႏၲာ ဘာေယယ်ဳံ ဝါ တာေသယ်ဳံ ဝါ၊ ေသာ ေဟတု အရဟႏၲာနံ သမုစၧိေႏၷာ၊ တသၼာ ဝိဂတဘယသႏၲာသာ အရဟေႏၲာ၊ ဘာယတိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝီ ခဏေႏၲပိ ဘိႏၵေႏၲပိ ဓာေရေႏၲပိ သမုဒၵပဗၺတဂိရိသိခေရတိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ မဟာပထဝိယာ ေသာ ေဟတု၊ ေယန ေဟတုနာ မဟာပထဝီ -၂၀၅ ဘာေယယ် ဝါ တာေသယ် ဝါ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ အရဟႏၲာနံ ေသာ ေဟတု၊ ေယန ေဟတုနာ အရဟေႏၲာ ဘာေယယ်ဳံ ဝါ တာေသယ်ဳံ ဝါ။

"ဘာယတိ ႏု၊ မဟာရာဇ၊ ဂိရိသိခရံ ဆိႏၵေႏၲ ဝါ ဘိႏၵေႏၲ ဝါ ပတေႏၲ ဝါ အဂၢိနာ ဒဟေႏၲ ဝါ"တိ? "န ဟိ၊ ဘေႏၲ"တိ။ "ေကန ကာရေဏန မဟာရာဇာ"တိ? "နတၳိ၊ ဘေႏၲ၊ ဂိရိသိခရႆ ေသာ ေဟတု၊ ေယန ေဟတုနာ ဂိရိသိခရံ ဘာေယယ် ဝါ တာေသယ် ဝါ"တိ။ "ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ နတၳိ အရဟႏၲာနံ ေသာ ေဟတု၊ ေယန ေဟတုနာ အရဟေႏၲာ ဘာေယယ်ဳံ ဝါ တာေသယ်ဳံ ဝါ။

"ယဒိပိ၊ မဟာရာဇ၊ ေလာကဓာတုသတသဟေႆသု ေယ ေကစိ သတၱနိကာယပရိယာပႏၷာ သေဗၺပိ ေတ သတၱိဟတၳာ ဧကံ အရဟႏၲံ ဥပဓာဝိတြာ တာေသယ်ဳံ၊ န ဘေဝယ် အရဟေတာ စိတၱႆ ကိၪၥိ အညထတၱံ။ ကိ ံ ကာရဏံ? အ႒ာနမနဝကာသတာယ။

"အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ေတသံ ခီဏာသဝါနံ ဧဝံ ေစေတာပရိဝိတေကၠာ အေဟာသိ 'အဇၨ နရဝရပဝေရ ဇိနဝရဝသေဘ နဂရဝရမႏုပၸဝိေ႒ ဝီထိယာ ဓနပါလေကာ ဟတၳီ အာပတိႆတိ၊ အသံသယမတိေဒဝေဒဝံ ဥပ႒ာေကာ န ပရိစၥဇိႆတိ၊ ယဒိ မယံ သေဗၺပိ ဘဂဝႏၲံ န ပရိစၥဇိႆာမ၊ အာနႏၵႆ ဂုေဏာ ပါကေဋာ န ဘဝိႆတိ၊ န ေဟဝ စ တထာဂတံ သမုပဂမိႆတိ ဟတၳိနာေဂါ၊ ဟႏၵ မယံ အပဂစၧာမ၊ ဧဝမိဒံ မဟေတာ ဇနကာယႆ ကိေလသဗႏၶနေမာေကၡာ ဘဝိႆတိ၊ အာနႏၵႆ စ ဂုေဏာ ပါကေဋာ ဘဝိႆတီ'တိ။ ဧဝံ ေတ အရဟေႏၲာ အာနိသံသံ ဒိသြာ ဒိသာဝိဒိသံ ပကၠႏၲာ"တိ။ "သုဝိဘေတၱာ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ပေဥႇာ၊ ဧဝေမတံ နတၳိ အရဟႏၲာနံ ဘယံ ဝါ သႏၲာေသာ ဝါ၊ အာနိသံသံ ဒိသြာ အရဟေႏၲာ ပကၠႏၲာ ဒိသာဝိဒိသ"ႏၲိ။

အရဟႏၲအဘာယနပေဥႇာ နဝေမာ။

၁၀။ ဗုဒၶသဗၺညဳဘာဝပေဥႇာ

၁၀။ "ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တုေမွ ဘဏထ 'တထာဂေတာ သဗၺညဴ'တိ။ ပုန စ ဘဏထ 'တထာဂေတန သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာနပၸမုေခ ဘိကၡဳသံေဃ ပဏာမိေတ -၂၀၆ စာတုေမယ်ကာ စ သက်ာ ျဗဟၼာ စ သဟမၸတိ ဗီဇူပမၪၥ ဝစၧတ႐ုဏူပမၪၥ ဥပဒေႆတြာ ဘဂဝႏၲံ ပသာေဒသုံ ခမာေပသုံ နိဇၩတၱံ အကံသူ'တိ။ ကိ ံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ အညာတာ တာ ဥပမာ တထာဂတႆ၊ ယာဟိ တထာဂေတာ ဥပမာဟိ ၾသရေတာ ခမိေတာ ဥပသေႏၲာ နိဇၩတၱံ ဂေတာ? ယဒိ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ တထာဂတႆ တာ ဥပမာ အညာတာ၊ ေတန ဟိ ဗုေဒၶါ အသဗၺညဴ၊ ယဒိ ဉာတာ၊ ေတန ဟိ ၾသကႆ ပသယွ ဝီမံသာေပေကၡာ ပဏာေမသိ၊ ေတန ဟိ တႆ အကာ႐ုညတာ သမ႓ဝတိ။ အယမၸိ ဥဘေတာ ေကာဋိေကာ ပေဥႇာ တဝါႏုပၸေတၱာ၊ ေသာ တယာ နိဗၺာဟိတေဗၺာ"တိ။

"သဗၺညဴ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ၊ တာဟိ စ ဥပမာဟိ ဘဂဝါ ပသေႏၷာ ၾသရေတာ ခမိေတာ ဥပသေႏၲာ နိဇၩတၱံ ဂေတာ။ ဓမၼႆာမီ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂေတာ၊ တထာဂတပၸေဝဒိေတေဟဝ ေတ ၾသပေမၼဟိ တထာဂတံ အာရာေဓသုံ ေတာေသသုံ ပသာေဒသုံ၊ ေတသၪၥ တထာဂေတာ ပသေႏၷာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။

"ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣတၳီ သာမိကႆ သႏၲေကေနဝ ဓေနန သာမိကံ အာရာေဓတိ ေတာေသတိ ပသာေဒတိ၊ တၪၥ သာမိေကာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စာတုေမယ်ကာ စ သက်ာ ျဗဟၼာ စ သဟမၸတိ တထာဂတပၸေဝဒိေတေဟဝ ၾသပေမၼဟိ တထာဂတံ အာရာေဓသုံ ေတာေသသုံ ပသာေဒသုံ၊ ေတသၪၥ တထာဂေတာ ပသေႏၷာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ကပၸေကာ ရေညာ သႏၲေကေနဝ သုဝဏၰဖဏေကန ရေညာ ဥတၱမဂၤ ံ ပသာဓယမာေနာ ရာဇာနံ အာရာေဓတိ ေတာေသတိ ပသာေဒတိ၊ တႆ စ ရာဇာ ပသေႏၷာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒတိ၊ ယထိစၧိတမႏုပၸေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စာတုေမယ်ကာ စ သက်ာ ျဗဟၼာ စ သဟမၸတိ တထာဂတပၸေဝဒိေတေဟဝ ၾသပေမၼဟိ တထာဂတံ အာရာေဓသုံ ေတာေသသုံ ပသာေဒသုံ၊ ေတသၪၥ တထာဂေတာ ပသေႏၷာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒိ။

"ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သဒၶိဝိဟာရိေကာ ဥပဇၩာယာဘတံ ပိ႑ပါတံ ဂေဟတြာ ဥပဇၩာယႆ ဥပနာေမေႏၲာ ဥပဇၩာယံ အာရာေဓတိ ေတာေသတိ ပသာေဒတိ၊ တၪၥ ဥပဇၩာေယာ ပသေႏၷာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒတိ၊ ဧဝေမဝ -၂၀၇ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ စာတုေမယ်ကာ စ သက်ာ ျဗဟၼာ စ သဟမၸတိ တထာဂတပၸေဝဒိေတေဟဝ ၾသပေမၼဟိ တထာဂတံ အာရာေဓသုံ ေတာေသသုံ ပသာေဒသုံ၊ ေတသၪၥ တထာဂေတာ ပသေႏၷာ 'သာဓူ'တိ အဗ႓ာႏုေမာဒိတြာ သဗၺဒုကၡပရိမုတၱိယာ ဓမၼံ ေဒေသသီ"တိ။ "သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဧဝေမတံ တထာ သမၸဋိစၧာမီတိ။

ဗုဒၶသဗၺညဳဘာဝပေဥႇာ ဒသေမာ။

သဗၺညဳတဉာဏဝေဂၢါ စတုေတၳာ။

ဣမသၼိ ံ ဝေဂၢ ဒသ ပဥႇာ။






<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]