၆။ ၾသပမၼကထာပေဥႇာ

၆။ ၾသပမၼကထာပေဥႇာ
မာတိကာ
 ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) နာဂေသန၊ ကတိဟေဂၤဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ အရဟတၱံ သစၧိကေရာတီတိ?
 ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတၱံ သစၧိကာတုကာေမန ဘိကၡဳနာ --
 ဂျဒဘႆ [မူကြဲ-ေဃာရႆရႆ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ကုကၠဳဋႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ကလႏၵကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဒီပိနိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဒီပိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ကုမၼႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဝံသႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 စာပႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဝါယသႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မကၠဋႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
ဂျဒဘဝေဂၢါ ပဌေမာ။
 လာဗုလတာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ပဒုမႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဗီဇႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 သာလကလ်ာဏိကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 နာဝါယ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 နာဝါလဂၢနကႆ [မူကြဲ-နာဝါလဂနကႆ (သီ၊ ပီ၊)] ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ကူပႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) [မူကြဲ-ကူပကႆ (က၊)] ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 နိယာမကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ကမၼကာရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 သမုဒၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
သမုဒၵဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။
 ပထဝိယာ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 အာပႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေတဇႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဝါယုႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ပဗၺတႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 အာကာသႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 စႏၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 သူရိယႆ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 သကၠႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 စကၠဝတၱိႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
ပထဝီဝေဂၢါ တတိေယာ။
 ဥပစိကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဗိဠာရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဥႏၵဴရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဝိစၧိကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 နကုလႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဇရသိဂၤါလႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မိဂႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေဂါ႐ူပႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဝရာဟႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဟတၳိႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
ဥပစိကာဝေဂၢါ စတုေတၳာ။
 သီဟႆ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 စကၠဝါကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေပဏာဟိကာယ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဃရကေပါတႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဥလူကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 သတပတၱႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဝဂၢဳလိႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဇလူကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 သပၸႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 အဇဂရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
သီဟဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။
 ပႏၴမကၠဋကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ထနသိတဒါရကႆ [မူကြဲ-ထနပီတဒါရကႆ (သ်ာ၊)] ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 စိတၱကဓရကုမၼႆ [မူကြဲ-စိတၱကထလကုမၼႆ (က၊)] ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ပဝနႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ႐ုကၡႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေမဃႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မဏိရတနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မာဂဝိကႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဗာဠိသိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 တစၧကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
မကၠဋဝေဂၢါ ဆေ႒ာ။
 ကုမ႓ႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ကာဠာယသႆ [မူကြဲ-ကာဠဟံသႆ (က၊)] ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဆတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေခတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 အဂဒႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေဘာဇနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဣႆာသႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
ကုမ႓ဝေဂၢါ သတၱေမာ။
 ရေညာ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေဒါဝါရိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 နိသဒါယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ပဒီပႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မယူရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 တုရဂၤႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေသာ႑ိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဣႏၵခီလႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 တုလာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ခဂၢႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မစၧႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဣဏဂၢါဟကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဗ်ာဓိတႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 မတႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 နဒိယာ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဥသဘႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 မဂၢႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 သုကၤသာယိကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ေစာရႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 သကုဏဂၣိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 သုနခႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 တိကိစၧကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဂဗ႓ိနိယာ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 စမရိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ကိကိယာ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ကေပါတိကာယ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဧကနယနႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ကႆကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဇမၺဳကသိဂၤါလိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 စဂၤဝါရကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ဒဗၺိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဣဏသာဓကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 အႏုဝိစိနကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 သာရထိႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 ေဘာဇကႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနိ။
 တုႏၷဝါယႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 နာဝိကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ဘမရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီတိ။
မာတိကာ နိ႒ိတာ။
၁။ ဂျဒဘဝေဂၢါ
၁။ ဂျဒဘဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဂျဒဘႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂျဒေဘာ နာမ သကၤာရကူေဋပိ စတုေကၠပိ သိဃၤာဋေကပိ ဂါမဒြါေရပိ ထုသရာသိမွိပိ ယတၳ ကတၳစိ သယတိ၊ န သယနဗဟုေလာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန တိဏသႏၴာေရပိ ပဏၰသႏၴာေရပိ က႒မၪၥေကပိ ဆမာယပိ ယတၳ ကတၳစိ စမၼခ႑ံ ပတၳရိတြာ ယတၳ ကတၳစိ သယိတဗၺံ၊ န သယနဗဟုေလန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂျဒဘႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'ကလိဂၤ႐ူပဓာနာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧတရဟိ မမ သာဝကာ ဝိဟရႏၲိ အပၸမတၱာ အာတာပိေနာ ပဓာနသၼိ'ႏၲိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာပိ --
 '''ပလႅေကၤန နိသိႏၷႆ၊ ဇဏၰဳေကနာဘိဝႆတိ။
 အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ၊ ပဟိတတၱႆ ဘိကၡဳေနာ'''တိ။
ဂျဒဘဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ကုကၠဳဋဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကုကၠဳဋႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) ကာေလန သမေယန ပဋိသလႅီယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာေလန သမေယေနဝ ေစတိယဂၤဏံ သမၼဇၨိတြာ ပါနီယံ ပရိေဘာဇနီယံ ဥပ႒ေပတြာ သရီရံ ပဋိဇဂၢိတြာ နဟာယိတြာ ေစတိယံ ဝႏၵိတြာ ဝုၯာနံ ဘိကၡဴနံ ဒႆနာယ ဂႏ႖ာ ကာေလန သမေယန သုညာဂါရံ ပဝိသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ ကာေလန သမေယေနဝ ဝု႒ာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာေလန သမေယေနဝ ဝု႒ဟိတြာ ေစတိယဂၤဏံ သမၼဇၨိတြာ ပါနီယံ ပရိေဘာဇနီယံ ဥပ႒ေပတြာ သရီရံ ပဋိဇဂၢိတြာ ေစတိယံ ဝႏၵိတြာ ပုနေဒဝ သုညာဂါရံ ပဝိသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ ပထဝႎ ခဏိတြာ ခဏိတြာ အေဇၩာဟာရံ အေဇၩာဟရတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပစၥေဝကၡိတြာ ပစၥေဝကၡိတြာ အေဇၩာဟာရံ အေဇၩာဟရိတဗၺံ 'ေနဝ ဒဝါယ န မဒါယ န မ႑နာယ န ဝိဘူသနာယ၊ ယာဝေဒဝ ဣမႆ ကာယႆ ဌိတိယာ ယာပနာယ ဝိဟႎသူပရတိယာ ျဗဟၼစရိယာႏုဂၢဟာယ၊ ဣတိ ပုရာဏၪၥ ေဝဒနံ ပဋိဟခၤါမိ နဝၪၥ ေဝဒနံ န ဥပၸါေဒႆာမိ၊ ယာၾတာ စ ေမ ဘဝိႆတိ အနဝဇၨတာ စ ဖာသုဝိဟာေရာ စာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''ကႏၲာေရ ပုတၱမံသံဝ၊ အကၡႆဗ႓ၪၨနံ ယထာ။
 ဧဝံ အာဟရိ အာဟာရံ၊ ယာပနတၳမမုစၧိေတာ'တိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ သစကၡဳေကာပိ ရတၱႎ အေႏၶာ ေဟာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အနေႏၶေနဝ အေႏၶန ဝိယ ဘဝိတဗၺံ၊ အရေညပိ ေဂါစရဂါေမ ပိ႑ာယ စရေႏၲနပိ ရဇနီေယသု ႐ူပသဒၵဂႏၶရသေဖာ႒ဗၺဓေမၼသု အေႏၶန ဗဓိေရန မူေဂန ဝိယ ဘဝိတဗၺံ၊ န နိမိတၱံ ဂေဟတဗၺံ၊ နာႏုဗ်ၪၨနံ ဂေဟတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန မဟာကစၥာယေနန --
 'စကၡဳမာႆ ယထာ အေႏၶာ၊ ေသာတဝါ ဗဓိေရာ ယထာ။
 ပညဝါႆ [မူကြဲ-ဇိဝွါဝႆ (သီ၊ ပီ၊)] ယထာ မူေဂါ၊ ဗလဝါ ဒုဗၺေလာရိဝ။
 အတၱအေတၳ [မူကြဲ-အထ အေတၳ (သီ၊ ပီ၊)] သမုပၸေႏၷ၊ သေယထ မတသာယိက'ႏၲိ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅ဝ) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳေဋာ ေလၮဳဒ႑လဂုဠမုဂၢေရဟိ ပရိပါတိယေႏၲာပိ သကံ ေဂဟံ န ဝိဇဟတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စီဝရကမၼံ ကေရာေႏၲနပိ နဝကမၼံ ကေရာေႏၲနပိ ဝတၱပၸဋိဝတၱံ ကေရာေႏၲနပိ ဥဒၵိသေႏၲနပိ ဥဒၵိသာေပေႏၲနပိ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ န ဝိဇဟိတေဗၺာ၊ သကံ ေခါ ပေနတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ ေဂဟံ၊ ယဒိဒံ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုကၠဳဋႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'ေကာ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ေဂါစေရာ သေကာ ေပတၱိေကာ ဝိသေယာ? ယဒိဒံ စတၱာေရာ သတိပ႒ာနာ'တိ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာပိ --
 '''ယထာ သုဒေႏၲာ မာတေဂၤါ၊ သကံ ေသာ႑ံ န မဒၵတိ။
 ဘကၡာဘကၡံ ဝိဇာနာတိ၊ အတၱေနာ ဝုတၱိကပၸနံ။
 '''တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱန၊ အပၸမေတၱန ဝါ ပန။
 ဇိနဝစနံ န မဒၵိတဗၺံ၊ မနသိကာရဝ႐ုတၱမ'''ႏၲိ။
ကုကၠဳဋဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ကလႏၵကဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကလႏၵကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကလႏၵေကာ ပဋိသတၱဳမွိ ၾသပတေႏၲ နဂၤု႒ံ ပေပၹါေဋတြာ မဟႏၲံ ကတြာ ေတေနဝ နဂၤု႒လဂုေဠန ပဋိသတၱဳံ ပဋိဗာဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလသသတၱဳမွိ ၾသပတေႏၲ သတိပ႒ာနလဂုဠံ ပေပၹါေဋတြာ မဟႏၲံ ကတြာ ေတေနဝ သတိပ႒ာနလဂုေဠန သဗၺကိေလသာ ပဋိဗာဟိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကလႏၵကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန စူဠပႏၴေကန --
 'ယဒါ ကိေလသာ ၾသပတႏၲိ၊ သာမညဂုဏဓံသနာ။
 သတိပ႒ာနလဂုေဠန၊ ဟႏၲဗၺာ ေတ ပုနပၸဳန'''ႏၲိ။
ကလႏၵကဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ဒီပိနိယဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) နာဂေသန၊ 'ဒီပိနိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိနီ သကႎ ေယဝ ဂဗ႓ံ ဂဏွာတိ၊ န ပုနပၸဳနံ ပုရိသံ ဥေပတိ? ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာယတႎ ပဋိသႏၶႎ ဥပၸတၱႎ ဂဗ႓ေသယ်ံ စုတႎ ေဘဒံ ခယံ ဝိနာသံ သံသာရဘယံ ဒုဂၢတႎ ဝိသမံ သမၸီဠိတံ ဒိသြာ 'ပုနဗ႓ေဝ နပၸဋိသႏၵဟိႆာမီ'တိ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ကရဏီေယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိနိယာ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ ဓနိယေဂါပါလကသုေတၱ --
 '''ဥသေဘာရိဝ ေဆတြ ဗႏၶနာနိ၊ နာေဂါ ပူတိလတံဝ ဒါလယိတြာ။
 နာဟံ ပုႏုေပႆံ ဂဗ႓ေသယ်ံ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝါ'''တိ။
ဒီပိနိယဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဒီပိကဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဒီပိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိေကာ အရေည တိဏဂဟနံ ဝါ ဝနဂဟနံ ဝါ ပဗၺတဂဟနံ ဝါ နိႆာယ နိလီယိတြာ မိေဂ ဂဏွာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိေဝကံ ေသဝိတဗၺံ အရညံ ႐ုကၡမူလံ ပဗၺတံ ကႏၵရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတၳံ အေဗ႓ာကာသံ ပလာလပုၪၨံ အပၸသဒၵံ အပၸနိေဂၣါသံ ဝိဇနဝါတံ မႏုႆရာဟေသယ်ကံ ပဋိသလႅာနသာ႐ုပၸံ၊ ဝိေဝကံ ေသဝမာေနာ ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ နစိရေႆဝ ဆဠဘိညာသု စ ဝသိဘာဝံ ပါပုဏာတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရဟိ ဓမၼသဂၤါဟေကဟိ --
 '''ယထာပိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) ဒီပိေကာ နာမ၊ နိလီယိတြာ ဂဏွေတ [မူကြဲ-ဂဏွတီ (သီ၊ ပီ၊)] မိေဂ။
 တေထဝါယံ ဗုဒၶပုေတၱာ၊ ယုတၱေယာေဂါ ဝိပႆေကာ။
 အရညံ ပဝိသိတြာန၊ ဂဏွာတိ ဖလမုတၱမ'ႏၲိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိေကာ ယံ ကိၪၥိ ပသုံ ဝဓိတြာ ဝါေမန ပေႆန ပတိတံ န ဘေကၡတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဝဠဳဒါေနန ဝါ ပတၱဒါေနန ဝါ ပုပၹဒါေနန ဝါ ဖလဒါေနန ဝါ သိနာနဒါေနန ဝါ မတၱိကာဒါေနန ဝါ စုဏၰဒါေနန ဝါ ဒႏၲက႒ဒါေနန ဝါ မုေခါဒကဒါေနန ဝါ စာတုကမ်တာယ ဝါ မုဂၢသုပ်တာယ [မူကြဲ-မုဂၢသုပၸတာယ (သီ၊ ပီ၊)] ဝါ ပါရိဘဋ [မူကြဲ-ပါရိဘ႗တာယ (သီ၊ ပီ၊)] ယတာယ ဝါ ဇဃၤေပသနီေယန ဝါ ေဝဇၨကေမၼန ဝါ ဒူတကေမၼန ဝါ ပဟိဏဂမေနန ဝါ ပိ႑ပဋိပိေ႑န ဝါ ဒါနာႏုပၸဒါေနန ဝါ ဝတၳဳဝိဇၨာယ ဝါ နကၡတၱဝိဇၨာယ ဝါ အဂၤဝိဇၨာယ [မူကြဲ-နဂဝိဇၨာယ (က၊)] ဝါ အညတရညတေရန ဝါ ဗုဒၶပၸဋိကုေ႒န မိစၧာဇီေဝန နိပၹာဒိတံ ေဘာဇနံ န ဘုၪၨိတဗၺံ [မူကြဲ-ပရိဘုၪၨိတဗၺံ (သီ၊ ပီ၊)] ဝါေမန ပေႆန ပတိတံ ပသုံ ဝိယ ဒီပိေကာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ဝစီဝိညတၱိဝိပၹာရာ၊ ဥပၸႏၷံ မဓုပါယသံ။
 သေစ ဘုေတၱာ ဘေဝယ်ာဟံ၊ သာဇီေဝါ ဂရဟိေတာ မမ။
 '''ယဒိပိ ေမ အႏၲဂုဏံ၊ နိကၡမိတြာ ဗဟီ စေရ။
 ေနဝ ဘိေႏၵယ်မာဇီဝံ၊ စဇမာေနာပိ ဇီဝိတ'''ႏၲိ။
ဒီပိကဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ကုမၼဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကုမၼႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ဥဒကစေရာ ဥဒေကေယဝ ဝါသံ ကေပၸတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺပါဏဘူတပုဂၢလာနံ ဟိတာႏုကမၸိနာ ေမတၱာသဟဂေတန ေစတသာ ဝိပုေလန မဟဂၢေတန အပၸမာေဏန အေဝေရန အဗ်ာပေဇၨန သဗၺာဝႏၲံ ေလာကံ ဖရိတြာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ဥဒေက ဥပၸိလဝေႏၲာ သီသံ ဥကၡိပိတြာ ယဒိ ေကာစိ ပႆတိ၊ တေတၳဝ နိမုဇၨတိ ဂါဠႇေမာဂါဟတိ 'မာ မံ ေတ ပုန ပေႆယ်ဳ'ႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလေသသု ၾသပတေႏၲသု အာရမၼဏသေရ နိမုဇၨိတဗၺံ ဂါဠႇေမာဂါဟိတဗၺံ 'မာ မံ ကိေလသာ ပုန ပေႆယ်ဳ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ဥဒကေတာ နိကၡမိတြာ ကာယံ ၾသတာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိသဇၨ႒ာနသယနစကၤမေတာ မာနသံ နီဟရိတြာ သမၼပၸဓာေန မာနသံ ၾသတာေပတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ ပထဝႎ ခဏိတြာ ဝိဝိေတၱ ဝါသံ ကေပၸတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လာဘသကၠာရသိေလာကံ ပဇဟိတြာ သုညံ ဝိဝိတၱံ ကာနနံ ဝနပတၳံ ပဗၺတံ ကႏၵရံ ဂိရိဂုဟံ အပၸသဒၵံ အပၸနိေဂၣါသံ ပဝိဝိတၱေမာဂါဟိတြာ ဝိဝိေတၱ ေယဝ ဝါသံ ဥပဂႏၲဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --
 '''ဝိဝိတၱံ အပၸနိေဂၣါသံ၊ ဝါဠမိဂနိေသဝိတံ။
 ေသေဝ ေသနာသနံ ဘိကၡဳ၊ ပဋိသလႅာနကာရဏာ'တိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမၼာ စာရိကံ စရမာေနာ ယဒိ ကၪၥိ ပႆတိ ဝါ၊ သဒၵံ သုဏာတိ ဝါ၊ ေသာ႑ိပၪၥမာနိ အဂၤါနိ သေက ကပါေလ နိဒဟိတြာ အေပၸါႆုေကၠာ တုဏွီဘူေတာ တိ႒တိ ကာယမႏုရကၡေႏၲာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺတၳ ႐ူပသဒၵဂႏၶရသေဖာ႒ဗၺဓေမၼသု အာပတေႏၲသု ဆသု ဒြါေရသု သံဝရကဝါဋံ အႏုဂၣါေဋတြာ မာနသံ သေမာဒဟိတြာ သံဝရံ ကတြာ သေတန သမၸဇာေနန ဝိဟာတဗၺံ သမဏဓမၼံ အႏုရကၡမာေနန။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမၼႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ ကုမၼဴပမသုတၱေႏၲ --
 '''ကုေမၼာဝ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) အဂၤါနိ သေက ကပါေလ၊ သေမာဒဟံ ဘိကၡဳ မေနာဝိတေကၠ။
 အနိႆိေတာ အညမေဟဌယာေနာ၊ ပရိနိဗၺဳေတာႏူပဝေဒယ် ကၪၥီ'''တိ။
ကုမၼဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ဝံသဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝံသႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံေသာ ယတၳ ဝါေတာ၊ တတၳ အႏုေလာေမတိ၊ နာညတၳမႏုဓာဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယံ ဗုေဒၶန ဘဂဝတာ ဘာသိတံ နဝဂႍ သတၳဳ သာသနံ၊ တံ အႏုေလာမယိတြာ ကပၸိေယ အနဝေဇၨ ဌတြာ သမဏဓမၼံ ေယဝ ပရိေယသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ေထေရန ရာဟုေလန --
 '''နဝဂႍ ဗုဒၶဝစနံ၊ အႏုေလာေမတြာန သဗၺဒါ။
 ကပၸိေယ အနဝဇၨသၼႎ၊ ဌတြာပါယံ သမုတၱရိ'''ႏၲိ။
ဝံသဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ စာပဂၤပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စာပႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စာေပါ သုတစၧိေတာ နမိေတာ [မူကြဲ-မိေတာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ယာဝဂၢမူလံ သမကေမဝ အႏုနမတိ နပၸဋိတၳမ႓တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေထရနဝမဇၩိမသမေကသု အႏုနမိတဗၺံ နပၸဋိဖရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စာပႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဝိဓုရ (ပုဏၰက) ဇာတေက --
 '''စာေပါဝူႏုဒေရာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) ဓီေရာ၊ ဝံေသာ ဝါပိ ပကမၸေယ [မူကြဲ-စာေပါ ဝါ ႏုန ေမ ဓီေရာ၊ ဝံေသာဝ အႏုေလာမယံ (သီ၊ ပီ၊ က)]
 ပဋိေလာမံ န ဝေတၱယ်၊ သ ရာဇဝသတႎ ဝေသ'''တိ။
စာပဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဝါယသဂၤပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝါယသႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယေသာ အာသကႋတပရိသကႋေတာ ယတၱပၸယေတၱာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာသကႋတပရိသကႋေတန ယတၱပယေတၱန ဥပ႒ိတာယ သတိယာ သံဝုေတဟိ ဣႁႏၵိေယဟိ စရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယေသာ ယံ ကိၪၥိ ေဘာဇနံ ဒိသြာ ဉာတီဟိ သံဝိဘဇိတြာ ဘုၪၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယ ေတ လာဘာ ဓမၼိကာ ဓမၼလဒၶါ အႏၲမေသာ ပတၱပရိယာပႏၷမတၱမၸိ၊ တထာ႐ူေပဟိ လာေဘဟိ ပဋိဝိဘတၱေဘာဂိနာ ဘဝိတဗၺံ သီလဝေႏၲဟိ သျဗဟၼစာရီဟိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''သေစ ေမ ဥပနာေမႏၲိ၊ ယထာလဒၶံ တပႆိေနာ။
 သေဗၺ သံဝိဘဇိတြာန၊ တေတာ ဘုၪၨာမိ ေဘာဇန'''ႏၲိ။
ဝါယသဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ မကၠဋဂၤပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မကၠဋႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠေဋာ ဝါသမုပဂစၧေႏၲာ တထာ႐ူေပ ၾသကာေသ မဟတိမဟာ႐ုေကၡ ပဝိဝိေတၱ သဗၺ႒ကသာေခ [မူကြဲ-သဗၺတၳကသာေခ (သ်ာ)] သဗၺ႒သာေခ (က၊)] ဘီ႐ုတၱာေဏ ဝါသမုပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅၆၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လဇၨႎ ေပသလံ သီလဝႏၲံ ကလ်ာဏဓမၼံ ဗဟုႆုတံ ဓမၼဓရံ ဝိနယဓရံ ပိယံ ဂ႐ုဘာဝနီယံ ဝတၱာရံ ဝစနကၡမံ ၾသဝါဒကံ ဝိညာပကံ သႏၵႆကံ သမာဒပကံ သမုေတၱဇကံ သမၸဟံသကံ ဧဝ႐ူပံ ကလ်ာဏမိတၱံ အာစရိယံ နိႆာယ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠဋႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠေဋာ ႐ုေကၡ ေယဝ စရတိ တိ႒တိ နိသီဒတိ၊ ယဒိ နိဒၵံ ၾသကၠမတိ၊ တေတၳဝ ရတၱႎ ဝါသမႏုဘဝတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဝနာဘိမုေခန ဘဝိတဗၺံ၊ ပဝေန ေယဝ ဌာနစကၤမနိသဇၨာသယနံ နိဒၵံ ၾသကၠမိတဗၺံ၊ တေတၳဝ သတိပ႒ာနမႏုဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မကၠဋႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''စကၤမေႏၲာပိ တိ႒ေႏၲာ၊ နိသဇၨာသယေနန ဝါ။
 ပဝေန ေသာဘေတ ဘိကၡဳ၊ ပဝနႏၲံဝ ဝဏၰိတ'''ႏၲိ။
မကၠဋဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။
ဂျဒဘဝေဂၢါ ပဌေမာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ဂျဒေဘာ ေစဝ [မူကြဲ-ေဃာရႆေရာ စ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကုကၠဳေဋာ၊ ကလေႏၵာ ဒီပိနိ ဒီပိေကာ။
 ကုေမၼာ ဝံေသာ စ စာေပါ စ၊ ဝါယေသာ အထ မကၠေဋာတိ။
၂။ သမုဒၵဝေဂၢါ
၁။ လာဗုလတဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) နာဂေသန၊ 'လာဗုလတာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ လာဗုလတာ တိေဏ ဝါ ကေ႒ ဝါ လတာယ ဝါ ေသာ႑ိကာဟိ အာလမၺိတြာ တႆူပရိ ဝၯတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အရဟေတၱ အဘိဝၯိတုကာေမန မနသာ အာရမၼဏံ အာလမၺိတြာ အရဟေတၱ အဘိဝၯိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ လာဗုလတာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ယထာ လာဗုလတာ နာမ၊ တိေဏ ကေ႒ လတာယ ဝါ။
 အာလမၺိတြာ ေသာ႑ိကာဟိ၊ တေတာ ဝၯတိ ဥပၸရိ။
 '''တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱန၊ အရဟတၱဖလကာမိနာ။
 အာရမၼဏံ အာလမၺိတြာ၊ ဝၯိတဗၺံ အေသကၡဖေလ'''တိ။
လာဗုလတဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ပဒုမဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဒုမႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ ဥဒေက ဇာတံ ဥဒေက သံဝဒၶံ အႏုပလိတၱံ ဥဒေကန၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုေလ ဂေဏ လာေဘ ယေသ သကၠာေရ သမၼာနနာယ ပရိေဘာဂပစၥေယသု စ သဗၺတၳ အႏုပလိေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ ဥဒကာ အစၥဳဂၢမၼ ဌာတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺေလာကံ အဘိဘဝိတြာ အစၥဳဂၢမၼ ေလာကုတၱရဓေမၼ ဌာတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမံ အပၸမတၱေကနပိ အနိေလန ဧရိတံ စလတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸမတၱေကသုပိ ကိေလေသသု သံယေမာ ကရဏီေယာ၊ ဘယဒႆာဝိနာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဒုမႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆာဝီ သမာဒါယ သိကၡတိ သိကၡာပေဒသူ'တိ။
ပဒုမဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဗီဇဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဗီဇႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇံ အပၸကမၸိ သမာနံ ဘဒၵေက ေခေတၱ ဝုတၱံ ေဒေဝ သမၼာ ဓာရံ ပေဝစၧေႏၲ သုဗဟူနိ ဖလာနိ အႏုဒႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယထာ ပဋိပါဒိတံ သီလံ ေကဝလံ သာမညဖလမႏုဒႆတိ။ ဧဝံ သမၼာ ပဋိပဇၨိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇံ သုပရိေသာဓိေတ ေခေတၱ ေရာပိတံ ခိပၸေမဝ သံဝိ႐ူဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မာနသံ သုပရိဂၢဟိတံ သုညာဂါေရ ပရိေသာဓိတံ သတိပ႒ာနေခတၱဝေရ ခိတၱံ ခိပၸေမဝ ဝိ႐ူဟတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗီဇႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန အႏု႐ုေဒၶန --
 '''ယထာပိ ေခေတၱ [မူကြဲ-ယထာ ေခေတၱ (သီ၊)] ပရိသုေဒၶ၊ ဗီဇၪၥႆ ပတိ႒ိတံ။
 ဝိပုလံ တႆ ဖလံ ေဟာတိ၊ အပိ ေတာေသတိ ကႆကံ။
 '''တေထဝ ေယာဂိေနာ စိတၱံ၊ သုညာဂါေရ ဝိေသာဓိတံ။
 သတိပ႒ာနေခတၱမွိ၊ ခိပၸေမဝ ဝိ႐ူဟတီ'''တိ။
ဗီဇဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ သာလကလ်ာဏိကဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) နာဂေသန၊ 'သာလကလ်ာဏိကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သာလကလ်ာဏိကာ နာမ အေႏၲာပထဝိယံ ေယဝ အဘိဝၯတိ ဟတၳသတမၸိ ဘိေယ်ာပိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စတၱာရိ သာမညဖလာနိ စတေႆာ ပဋိသမ႓ိဒါ ဆဠဘိညာေယာ ေကဝလၪၥ သမဏဓမၼံ သုညာဂါေရ ေယဝ ပရိပူရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သာလကလ်ာဏိကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ရာဟုေလန --
 '''သာလကလ်ာဏိကာ နာမ၊ ပါဒေပါ ဓရဏီ႐ုေဟာ။
 အေႏၲာပထဝိယံ ေယဝ၊ သတဟေတၳာပိ ဝၯတိ။
 '''ယထာ ကာလမွိ သမၸေတၱ၊ ပရိပါေကန ေသာ ဒုေမာ။
 ဥဂၢၪၧိတြာန ဧကာဟံ၊ သတဟေတၳာပိ ဝၯတိ။
 '''ဧဝေမဝါဟံ မဟာဝီရ၊ သာလကလ်ာဏိကာ ဝိယ။
 အဗ႓ႏၲေရ သုညာဂါေရ၊ ဓမၼေတာ အဘိဝၯယိ'''ႏၲိ။
သာလကလ်ာဏိကဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ နာဝဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နာဝါယ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဗဟုဝိဓဒါ႐ုသံဃာဋသမဝါေယန ဗဟုမၸိ ဇနံ တာရယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစာရသီလဂုဏဝတၱပၸဋိဝတၱဗဟုဝိဓဓမၼသံဃာဋသမဝါေယန သေဒဝေကာ ေလာေကာ တာရယိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါယ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ ဗဟုဝိဓဦမိတၳနိတေဝဂဝိသဋမာဝ႗ေဝဂံ သဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဗဟုဝိဓကိေလသဦမိေဝဂံ လာဘသကၠာရယသသိေလာကပူဇနဝႏၵနာ ပရကုေလသု နိႏၵာပသံသာသုခဒုကၡသမၼာနနဝိမာနနဗဟုဝိဓေဒါသဦမိေဝဂၪၥ သဟိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါယ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆ဝ) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါ အပရိမိတမနႏၲမပါရမေကၡာဘိတဂမ႓ီေရ မဟတိမဟာေဃာေသ တိမိတိမိဂၤလမကရမစၧဂဏာကုေလ မဟတိမဟာသမုေဒၵ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန တိပရိဝ႗ ဒြါဒသာကာရ စတုသစၥာဘိသမယပၸဋိေဝေဓ မာနသံ သၪၥာရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါယ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ သစၥသံယုေတၱ --
 '''ဝိတေကၠႏၲာ စ ေခါ တုေမွ၊ ဘိကၡေဝ၊ ''ဣဒံ ဒုကၡ''ႏၲိ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ ''အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ''တိ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ ''အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ''တိ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ ''အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ''တိ ဝိတေကၠယ်ာထာ'''တိ။
နာဝဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ နာဝါလဂၢနကဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နာဝါလဂၢနကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကံ ဗဟုဦမိဇာလာကုလဝိေကၡာဘိတသလိလတေလ မဟတိမဟာသမုေဒၵ နာဝံ လေဂၢတိ ဌေပတိ၊ န ေဒတိ ဒိသာဝိဒိသံ ဟရိတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟူမိဇာေလ မဟတိမဟာဝိတကၠသမၸဟာေရ စိတၱံ လေဂၢတဗၺံ၊ န ဒါတဗၺံ ဒိသာဝိဒိသံ ဟရိတုံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကံ န ပႅဝတိ [မူကြဲ-န ပိလဝတိ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိသီဒတိ၊ ဟတၳသေတပိ ဥဒေက နာဝံ လေဂၢတိ ဌာနမုပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လာဘယသသကၠာရမာနနဝႏၵနပူဇနအပစိတီသု လာဘဂၢယသေဂၢပိ န ပႅဝိတဗၺံ၊ သရီရယာပနမတၱေက ေယဝ စိတၱံ ဌေပတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နာဝါလဂၢနကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ယထာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) သမုေဒၵ လဂၢနကံ၊ န ပႅဝတိ ဝိသီဒတိ။
 တေထဝ လာဘသကၠာေရ၊ မာ ပႅဝထ ဝိသီဒထာ'''တိ။
နာဝါလဂၢနကဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ကူပဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကူပႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကူေပါ ရဇၨဳၪၥ ဝရတၱၪၥ လကၤာရၪၥ ဓာေရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သတိသမၸဇညသမႏၷာဂေတန ဘဝိတဗၺံ၊ အဘိကၠေႏၲ ပဋိကၠေႏၲ အာေလာကိေတ ဝိေလာကိေတ သမိၪၨိေတ ပသာရိေတ သံဃာဋိပတၱစီဝရဓာရေဏ အသိေတ ပီေတ ခါယိေတ သာယိေတ ဥစၥာရပႆာဝကေမၼ ဂေတ ဌိေတ နိသိေႏၷ သုေတၱ ဇာဂရိေတ ဘာသိေတ တုဏွီဘာေဝ သမၸဇာနကာရိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကူပႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန 'သေတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဝိဟေရယ် သမၸဇာေနာ၊ အယံ ေဝါ အမွာကံ အႏုသာသနီ'''တိ။
ကူပဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ နိယာမကဂၤပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နိယာမကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမေကာ ရတၱိႏၵိဝံ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱာ ယတၱပၸယေတၱာ နာဝံ သာေရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စိတၱံ နိယာမယမာေနန ရတၱိႏၵိဝံ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱန ယတၱပၸယေတၱန ေယာနိေသာ မနသိကာေရန စိတၱံ နိယာေမတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဓမၼပေဒ --
 '''အပၸမာဒရတာ ေဟာထ၊ သစိတၱမႏုရကၡထ။
 ဒုဂၢါ ဥဒၶရထတၱာနံ၊ ပေကၤ သေႏၷာဝ [မူကြဲ-သေတၱာဝ (သီ၊ ပီ၊)] ကုၪၨေရာ'တိ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ ယံ ကိၪၥိ မဟာသမုေဒၵ ကလ်ာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ သဗၺံ တံ ဝိဒိတံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုသလာကုသလံ သာဝဇၨာနဝဇၨံ ဟီနပၸဏီတံ ကဏွသုကၠသပၸဋိဘာဂံ ဝိဇာနိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမေကာ ယေႏၲ မုဒၵိကံ ေဒတိ 'မာ ေကာစိ ယႏၲံ အာမသိတၳာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စိေတၱ သံဝရမုဒၵိကာ ဒါတဗၺာ 'မာ ကိၪၥိ ပါပကံ အကုသလဝိတကၠံ ဝိတေကၠသီ'တိ၊ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နိယာမကႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ 'မာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပါပေက အကုသေလ ဝိတေကၠ ဝိတေကၠယ်ာထ၊ ေသယ်ထီဒံ၊ ကာမဝိတကၠံ ဗ်ာပါဒဝိတကၠံ ဝိဟႎသာဝိတကၠ'''ႏၲိ။
နိယာမကဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ကမၼကာရဂၤပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကမၼကာရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼကာေရာ ဧဝံ စိႏၲယတိ 'ဘတေကာ အဟံ ဣမာယ နာဝါယ ကမၼံ ကေရာမိ၊ ဣမာယာဟံ နာဝါယ ဝါဟသာ ဘတၱေဝတနံ လဘာမိ၊ န ေမ ပမာေဒါ ကရဏီေယာ၊ အပၸမာေဒန ေမ အယံ နာဝါ ဝါေဟတဗၺာ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧဝံ စိႏၲယိတဗၺံ 'ဣမံ ေခါ အဟံ စာတုမဟာဘူတိကံ ကာယံ သမၼသေႏၲာ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱာ ဥပ႒ိတႆတိ သေတာ သမၸဇာေနာ သမာဟိေတာ ဧကဂၢစိေတၱာ ဇာတိဇရာဗ်ာဓိမရဏေသာကပရိေဒဝဒုကၡေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၥိႆာမီတိ အပၸမာေဒါ ေမ ကရဏီေယာ'တိ၊ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကမၼကာရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ကာယံ ဣမံ သမၼသထ၊ ပရိဇာနာထ ပုနပၸဳနံ။
 ကာေယ သဘာဝံ ဒိသြာန၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ'တိ။
ကမၼကာရဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ သမုဒၵဂၤပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) နာဂေသန၊ 'သမုဒၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မေတန ကုဏေပန သဒၶႎ န သံဝသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟမာနဒိ႒ိမကၡပဠာသဣႆာမစၧရိယမာယာသာေဌယ်ကုဋိလဝိသမဒုစၥရိတကိေလသမေလဟိ သဒၶႎ န သံဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒၵႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မုတၱာမဏိေဝဠဳရိယသခၤသိလာပဝါဠဖလိကမဏိဝိဝိဓရတနနိစယံ ဓာေရေႏၲာ ပိဒဟတိ၊ န ဗဟိ ဝိကိရတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မဂၢဖလစ်ာနဝိေမာကၡသမာဓိသမာပတၱိဝိပႆနာဘိညာဝိဝိဓဂုဏရတနာနိ အဓိဂႏ႖ာ ပိဒဟိတဗၺာနိ၊ န ဗဟိ နီဟရိတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သမုဒၵႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ မဟေႏၲဟိ မဟာဘူေတဟိ သဒၶႎ သံဝသတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸိစၧံ သႏၲဳ႒ံ ဓုတဝါဒံ သေလႅခဝုတၱႎ အာစာရသမၸႏၷံ လဇၨႎ ေပသလံ ဂ႐ုံ ဘာဝနီယံ ဝတၱာရံ ဝစနကၡမံ ေစာဒကံ ပါပဂရဟႎ ၾသဝါဒကံ အႏုသာသကံ ဝိညာပကံ သႏၵႆကံ သမာဒပကံ သမုေတၱဇကံ သမၸဟံသကံ ကလ်ာဏမိတၱံ သျဗဟၼစာရႎ နိႆာယ ဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ နဝသလိလသမၸဳဏၰာဟိ ဂဂၤါယမုနာအစိရဝတီသရဘူမဟီအာဒီဟိ နဒီသတသဟေႆဟိ အႏၲလိေကၡ သလိလဓာရာဟိ စ ပူရိေတာပိ သကံ ေဝလံ နာတိဝတၱတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန လာဘသကၠာရသိေလာကဝႏၵနမာနနပူဇနကာရဏာ ဇီဝိတေဟတုပိ သၪၥိစၥ သိကၡာပဒဝီတိကၠေမာ န ကရဏီေယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 'ေသယ်ထာပိ၊ မဟာရာဇ [မူကြဲ-ပဟာရာဓ (သီ၊ ပီ)] မဟာသမုေဒၵါ ဌိတဓေမၼာ ေဝလံ နာတိကၠမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ယံ မဟာ သာဝကာနံ သိကၡာပဒံ ပညတၱံ၊ တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတေဟတုပိ နာတိကၠမႏၲီ'တိ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုေဒၵါ သဗၺသဝႏၲီဟိ ဂဂၤါယမုနာအစိရဝတီသရဘူမဟီဟိ အႏၲလိေကၡ ဥဒကဓာရာဟိပိ န ပရိပူရတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥေဒၵသပရိပုစၧာသဝနဓာရဏဝိနိစၧယအဘိဓမၼဝိနယဂါဠႇသုတၱႏၲဝိဂၢဟပဒနိေကၡပပဒသႏၶိ ပဒဝိဘတၱိနဝဂၤဇိနသာသနဝရံ သုဏေႏၲနာပိ န တပၸိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာသမုဒၵႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတေသာမဇာတေက --
 '''အဂၢိ ယထာ တိဏက႒ံ ဒဟေႏၲာ၊ န တပၸတိ သာဂေရာ ဝါ နဒီဟိ။
 ဧဝမၸိ ေစ [မူကြဲ-ဧဝမၸိ ေဝ (သ်ာ)] ဧဝံ ဟိ ေမ (က၊) ဇာ၊ ၁) အသီတိနိပါေတ] ပ႑ိတာ ရာဇေသ႒၊ သုတြာ န တပၸႏၲိ သုဘာသိေတနာ'''တိ။
သမုဒၵဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။သမုဒၵဝေဂၢါ ဒုတိေယာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 လာဗုလတာ စ ပဒုမံ၊ ဗီဇံ သာလကလ်ာဏိကာ။
 နာဝါ စ နာဝါလဂၢနံ၊ ကူေပါ နိယာမေကာ တထာ။
 ကမၼကာေရာ သမုေဒၵါ စ၊ ဝေဂၢါ ေတန ပဝုစၥတီတိ။
၃။ ပထဝီဝေဂၢါ
၁။ ပထဝီအဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) နာဂေသန၊ 'ပထဝိယာ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ ဣ႒ာနိ႒ာနိ ကပၸဴရာဂ႐ုတဂရစႏၵနကုကၤုမာဒီနိ အာကိရေႏၲပိ ပိတၱေသမွပုဗၺ႐ုဟိရေသဒေမဒေခဠသိဃၤာဏိကလသိက- မုတၱကရီသာဒီနိ အာကိရေႏၲပိ တာဒိသာ ေယဝ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣ႒ာနိေ႒ လာဘာလာေဘ ယသာယေသ နိႏၵာပသံသာယ သုခဒုေကၡ သဗၺတၳ တာဒိနာ ေယဝ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ မ႑နဝိဘူသနာပဂတာ သကဂႏၶပရိဘာဝိတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိဘူသနာပဂေတန သကသီလဂႏၶပရိဘာဝိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ နိရႏၲရာ အခ႑စၧိဒၵါ အသုသိရာ ဗဟလာ ဃနာ ဝိတၳိဏၰာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိရႏၲရမခ႑စၧိဒၵမသုသိရဗဟလဃနဝိတၳိဏၰသီေလန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ ဂါမနိဂမနဂရဇနပဒ႐ုကၡပဗၺတနဒီတဠာကေပါကၡရဏီမိဂပကၡိမႏုဇနရနာရိဂဏံ ဓာေရႏၲီပိ အကိလာသု ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ၾသဝဒေႏၲနပိ အႏုသာသေႏၲနပိ ဝိညာေပေႏၲနပိ သႏၵေႆေႏၲနပိ သမာဒေပေႏၲနပိ သမုေတၱေဇေႏၲနပိ သမၸဟံေသေႏၲနပိ ဓမၼေဒသနာသု အကိလာသုနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝီ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုတၱာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱန ပထဝိသေမန ေစတသာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပထဝိယာ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသိကာယ စူဠသုဘဒၵါယ သကသမေဏ ပရိကိတၱယမာနာယ --
 '''ဧကေၪၥ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) ဗာဟံ ဝါသိယာ၊ တေစၧ ကုပိတမာနသာ [မူကြဲ-ကုပိတမာနေသာ (က)]
 ဧကေၪၥဗာဟံ ဂေႏၶန၊ အာလိေမၸယ် ပေမာဒိတာ [မူကြဲ-ပေမာဒိေတာ (က)]
 '''အမုသၼႎ ပဋိေဃာ နတၳိ၊ ရာေဂါ အသၼႎ န ဝိဇၨတိ။
 ပထဝီသမစိတၱာ ေတ၊ တာဒိသာ သမဏာ မမာ'''တိ။
ပထဝီအဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ အာပဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အာပႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ သုသဏိၭတမကမၸိတမလုဠိတသဘာဝပရိသုေဒၶါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုဟနလပနေနမိတၱကနိေပၸသိကတံ အပေနတြာ သုသဏိၭတမကမၸိတမလုဠိတသဘာဝပရိသုဒၶါစာေရန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ သီတလသဘာဝသဏိၭေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသေတၱသု ခႏၲိေမတၱာႏုဒၵယသမၸေႏၷန ဟိေတသိနာ အႏုကမၸေကန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ အသုစႎ သုစႎ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဂါေမ ဝါ အရေည ဝါ ဥပဇၩာေယ ဥပဇၩာယမေတၱသု အာစရိေယ အာစရိယမေတၱသု သဗၺတၳ အနဓိကရေဏန ဘဝိတဗၺံ အနဝေသသကာရိနာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ ဗဟုဇနပတၳိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸိစၧသႏၲဳ႒ပဝိဝိတၱပဋိသလႅာေနန သတတံ သဗၺေလာကမဘိပတၳိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာေပါ န ကႆစိ အဟိတမုပဒဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပရဘ႑နကလဟဝိဂၢဟဝိဝါဒရိတၱဇၩာနအရတိဇနနံ ကာယဝစီစိေတၱဟိ ပါပကံ န ကရဏီယံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာပႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ၊ ေဒဝါတိေဒေဝန ကဏွဇာတေက --
 '''ဝရေၪၥ ေမ အေဒါ သကၠ၊ သဗၺဘူတာနမိႆရ။
 န မေနာ ဝါ သရီရံ ဝါ၊ မံ-ကေတ သကၠ ကႆစိ။
 ကဒါစိ ဥပဟေညထ၊ ဧတံ သကၠ ဝရံ ဝေရ'''တိ။
အာပဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ေတဇဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေတဇႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ တိဏက႒သာခါပလာသံ ဍဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယ ေတ အဗ႓ႏၲရာ ဝါ ဗာဟိရာ ဝါ ကိေလသာ ဣ႒ာနိ႒ာရမၼဏာႏုဘဝနာ၊ သေဗၺ ေတ ဉာဏဂၢိနာ ဍဟိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ နိဒၵေယာ အကာ႐ုဏိေကာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺကိေလေသသု ကာ႐ုညာႏုဒၵယာ န ကာတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ သီတံ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝီရိယသႏၲာပေတဇံ အဘိဇေနတြာ ကိေလသာ ပဋိဟႏၲဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱာ ဥဏွမဘိဇေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အႏုနယပၸဋိဃဝိပၸမုေတၱန ေတေဇာသေမန ေစတသာ ဝိဟရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတေဇာ အႏၶကာရံ ဝိဓမိတြာ [မူကြဲ-ဝိဓမတိ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] အာေလာကံ ဒႆယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဝိဇၨႏၶကာရံ ဝိဓမိတြာ ဉာဏာေလာကံ ဒႆယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေတဇႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သကံ ပုတၱံ ရာဟုလံ ၾသဝဒေႏၲန --
 'ေတေဇာသမံ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၂။၁၁၉]၊ ရာဟုလ၊ ဘာဝနံ ဘာေဝဟိ၊ ေတေဇာသမံ ဟိ ေတ၊ ရာဟုလ၊ ဘာဝနံ ဘာဝယေတာ ဥပၸႏၷာ? မနာပါမနာပါ ဖႆာ စိတၱံ န ပရိယာဒါယ ဌႆႏၲီ'''တိ။
ေတဇဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ဝါယုဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝါယုႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု သုပုပၹိတဝနသ႑ႏၲရံ အဘိဝါယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိမုတၱိဝရကုသုမပုပၹိတာရမၼဏဝနႏၲေရ ရမိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု ဓရဏီ႐ုဟပါဒပဂေဏ မထယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝနႏၲရဂေတန သခၤါေရ ဝိစိနေႏၲန ကိေလသာ မထယိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု အာကာေသ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေလာကုတၱရဓေမၼသု မာနသံ သၪၥာရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု ဂႏၶံ အႏုဘဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အတၱေနာ သီလဝရသုရဘိဂေႏၶာ [မူကြဲ-သီလသုရဘိဂေႏၵာ (သီ၊ ပီ၊)] အႏုဘဝိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယု နိရာလေယာ အနိေကတဝါသီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိရာလယမနိေကတမသႏၴေဝန သဗၺတၳ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) ဝိမုေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယုႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --
 '''သႏၴဝါေတာ ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။
 အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆန'''ႏၲိ။
ဝါယုဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ပဗၺတဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဗၺတႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ အစေလာ အကမၸိေတာ [မူကြဲ-အကမၸိေယာ (သီ၊ ပီ၊)] အသမၸေဝဓီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သမၼာနေန ဝိမာနေန သကၠာေရ အသကၠာေရ ဂ႐ုကာေရ အဂ႐ုကာေရ ယေသ အယေသ နိႏၵာယ ပသံသာယ သုေခ ဒုေကၡ ဣ႒ာနိေ႒သု သဗၺတၳ ႐ူပသဒၵဂႏၶရသေဖာ႒ဗၺဓေမၼသု ရဇနီေယသု န ရဇၨိတဗၺံ၊ ဒုႆနီေယသု န ဒုႆိတဗၺံ၊ မုယွနီေယသု န မုယွိတဗၺံ၊ န ကမၸိတဗၺံ န စလိတဗၺံ၊ ပဗၺေတန ဝိယ အစေလန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''ေသေလာ ယထာ ဧကဃေနာ [မူကြဲ-ဧကဂၣေနာ (က၊) ဓ၊ ပ၊ ၈၁) ဓမၼပေဒ]၊ ဝါေတန န သမီရတိ။
 ဧဝံ နိႏၵာပသံသာသု၊ န သမိၪၨႏၲိ ပ႑ိတာ'တိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ ထေဒၶါ န ေကနစိ သံသေ႒ာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ထေဒၶန အသံသေ႒န ဘဝိတဗၺံ၊ န ေကနစိ သံသေဂၢါ ကရဏီေယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''အသံသ႒ံ ဂဟေ႒ဟိ၊ အနာဂါေရဟိ စူဘယံ။
 အေနာကသာရိမပၸိစၧံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏ'ႏၲိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတ ဗီဇံ န ဝိ႐ူဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သကမာနေသ ကိေလသာ န ဝိ႐ူဟာေပတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သုဘူတိနာ --
 '''ရာဂူပသံဟိတံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇ဝ) စိတၱံ၊ ယဒါ ဥပၸဇၨေတ မမ။
 သယံဝ ပစၥေဝကၡာမိ [မူကြဲ-ပစၥေဝကၡိတြာ (သဗၺတၳ)]၊ ဧကေဂၢါ [မူကြဲ-ဧကေကာ (သဗၺတၳ)] တံ ဒေမမဟံ။
 '''ရဇၨေသ [မူကြဲ-ရဇၨသိ (သီ)] ရၪၨသိ (ပီ၊)] ရဇနီေယ စ၊ ဒုႆနီေယ စ ဒုႆေသ။
 မုယွေသ [မူကြဲ-မုယွသိ (သီ၊)] ေမာဟနီေယ စ၊ နိကၡမႆု ဝနာ တုဝံ။
 '''ဝိသုဒၶါနံ အယံ ဝါေသာ၊ နိမၼလာနံ တပႆိနံ။
 မာ ေခါ ဝိသုဒၶံ ဒူေသသိ၊ နိကၡမႆု ဝနာ တုဝ'ႏၲိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ အစၥဳဂၢေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဉာဏစၥဳဂၢေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''ပမာဒံ အပၸမာေဒန၊ ယဒါ ႏုဒတိ ပ႑ိေတာ။
 ပညာပါသာဒမာ႐ုယွ၊ အေသာေကာ ေသာကိနႎ ပဇံ။
 ပဗၺတေ႒ာဝ ဘူမေ႒ [မူကြဲ-ဘုမၼေ႒ (သီ၊ ပီ)] ဓီေရာ ဗာေလ အေဝကၡတီ'တိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺေတာ အႏုႏၷေတာ အေနာနေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥႏၷတာဝနတိ န ကရဏီယာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဗၺတႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပါသိကာယ စူဠသုဘဒၵါယ သကသမေဏ ပရိကိတၱယမာနာယ --
 '''လာေဘန ဥႏၷေတာ ေလာေကာ၊ အလာေဘန စ ၾသနေတာ။
 လာဘာလာေဘန ဧကတၳာ [မူကြဲ-ဧက႒ာ (သီ၊ ပီ)] တာဒိသာ သမဏာ မမာ'''တိ။
ပဗၺတဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ အာကာသဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အာကာသႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ သဗၺေသာ အဂေယွာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) သဗၺေသာ ကိေလေသဟိ အဂေယွန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ ဣသိတာပသဘူတဒိဇဂဏာႏုသၪၥရိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန 'အနိစၥံ ဒုကၡံ အနတၱာ'တိ သခၤါေရသု မာနသံ သၪၥာရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ သႏၲာသနီေယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺဘဝပဋိသႏၶီသု မာနသံ ဥေဗၺဇယိတဗၺံ၊ အႆာေဒါ န ကာတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ အနေႏၲာ အပၸမာေဏာ အပရိေမေယ်ာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အနႏၲသီေလန အပရိမိတဉာေဏန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာေသာ အလေဂၢါ အသေတၱာ အပၸတိ႒ိေတာ အပလိဗုေဒၶါ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုေလ ဂေဏ လာေဘ အာဝါေသ ပလိေဗာေဓ ပစၥေယ သဗၺကိေလေသသု စ သဗၺတၳ အလေဂၢန ဘဝိတဗၺံ၊ အနာသေတၱန အပၸတိ႒ိေတန အပလိဗုေဒၶန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အာကာသႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သကံ ပုတၱံ ရာဟုလံ ၾသဝဒေႏၲန -- 'ေသယ်ထာပိ၊ ရာဟုလ [မူကြဲ-မ၊ နိ၊ ၂။၁၁၉]၊ အာကာေသာ န ကတၳစိ ပတိ႒ိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ တြံ၊ ရာဟုလ၊ အာကာသသမံ ဘာဝနံ ဘာေဝဟိ၊ အာကာသသမံ ဟိ ေတ၊ ရာဟုလ၊ ဘာဝနံ ဘာဝယေတာ ဥပၸႏၷာ မနာပါမနာပါ ဖႆာ စိတၱံ ပရိယာဒါယ ဌႆႏၲီ'''တိ။
အာကာသဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ စႏၵဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စႏၵႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ သုကၠပေကၡ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) ဥဒယေႏၲာ ဥတၱ႐ုတၱရႎ ဝၯတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစာရသီလဂုဏဝတၱပၸဋိပတၱိယာ အာဂမာဓိဂေမ ပဋိသလႅာေန သတိပ႒ာေန ဣႁႏၵိေယသု ဂုတၱဒြါရတာယ ေဘာဇေန မတၱညဳတာယ ဇာဂရိယာႏုေယာေဂ ဥတၱ႐ုတၱရႎ ဝၯိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ ဥဠာရာဓိပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥဠာေရန ဆႏၵာဓိပတိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ နိသာယ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဝိဝိေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ ဝိမာနေကတု၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလေကတုနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စေႏၵာ အာယာစိတပတၳိေတာ ဥေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာယာစိတပတၳိေတန ကုလာနိ ဥပသကၤမိတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စႏၵႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ 'စႏၵဴပမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုလာနိ ဥပသကၤမထ၊ အပကေႆဝ ကာယံ အပကႆ စိတၱံ နိစၥနဝကာ ကုေလသု အပၸဂဗ႓ာ'''တိ [မူကြဲ-အပၸဂဗၺာတိ (က၊) သံ၊ နိ၊ ၂။၁၄၆]။
စႏၵဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ သူရိယဂၤပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သူရိယႆ [မူကြဲ-သုရိယႆ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ သဗၺံ ဥဒကံ ပရိေသာေသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺကိေလသာ အနဝေသသံ ပရိေသာေသတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ တမႏၶကာရံ ဝိဓမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺံ ရာဂတမံ ေဒါသတမံ ေမာဟတမံ မာနတမံ ဒိ႒ိတမံ ကိေလသတမံ သဗၺံ ဒုစၥရိတတမံ ဝိဓမယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ အဘိကၡဏံ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဘိကၡဏံ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ ကာတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ရံသိမာလီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာရမၼဏမာလိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ မဟာဇနကာယံ သႏၲာေပေႏၲာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစာရသီလဂုဏဝတၱပၸဋိပတၱိယာ စ်ာနဝိေမာကၡသမာဓိသမာပတၱိဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤသတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါေဒဟိ သေဒဝေကာ ေလာေကာ သႏၲာပယိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ရာဟုဘယာ ဘီေတာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဒုစၥရိတဒုဂၢတိဝိသမကႏၲာရဝိပါကဝိနိပါတကိေလသဇာလဇဋိေတ ဒိ႒ိသံဃာဋပဋိမုေကၠ ကုပထပကၡေႏၵ ကုမၼဂၢပဋိပေႏၷ [မူကြဲ-ကုမဂၢပဋိပေႏၷ (သ်ာ၊ က၊)] သေတၱ ဒိသြာ မဟတာ သံေဝဂဘေယန မာနသံ သံေဝေဇတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ ဆ႒ံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိေယာ ကလ်ာဏပါပေက ဒေႆတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣႁႏၵိယဗလေဗာဇၩဂၤသတိပ႒ာနသမၼပၸဓာနဣဒၶိပါဒေလာကိယေလာကုတၱရဓမၼာ ဒေႆတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သူရိယႆ သတၱမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဝဂႌေသန --
 '''ယထာပိ သူရိေယာ ဥဒယေႏၲာ၊ ႐ူပံ ဒေႆတိ ပါဏိနံ။
 သုစိၪၥ အသုစိၪၥာပိ၊ ကလ်ာဏၪၥာပိ ပါပကံ။
 '''တထာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) ဘိကၡဳ ဓမၼဓေရာ၊ အဝိဇၨာပိဟိတံ ဇနံ။
 ပထံ ဒေႆတိ ဝိဝိဓံ၊ အာဒိေစၥာဝုဒယံ ယထာ'''တိ။
သူရိယဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ သကၠဂၤပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သကၠႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာ ဧကႏၲသုခသမပၸိေတာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧကႏၲပဝိေဝကသုခါဘိရေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သေကၠာ ေဒေဝ ဒိသြာ ပဂၢဏွာတိ၊ ဟာသမဘိဇေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုသေလသု ဓေမၼသု အလီနမတႏၵိတံ သႏၲံ မာနသံ ပဂၢေဟတဗၺံ၊ ဟာသမဘိဇေနတဗၺံ၊ ဥ႒ဟိတဗၺံ ဃဋိတဗၺံ ဝါယမိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ အနဘိရတိ ႏုပၸဇၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သုညာဂါေရ အနဘိရတိ န ဥပၸါေဒတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သကၠႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သုဘူတိနာ --
 '''သာသေန ေတ မဟာဝီရ၊ ယေတာ ပဗၺဇိေတာ အဟံ။
 နာဘိဇာနာမိ ဥပၸႏၷံ၊ မာနသံ ကာမသံဟိတ'''ႏၲိ။
သကၠဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ စကၠဝတၱိဂၤပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စကၠဝတၱိႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇၅၊ စကၠဝတၱီ စတူဟိ သဂၤဟဝတၳဴဟိ ဇနံ သဂၤဏွာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စတႆႏၷံ ပရိသာနံ မာနသံ သဂၤေဟတဗၺံ အႏုဂၢေဟတဗၺံ သမၸဟံေသတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ ဝိဇိေတ ေစာရာ န ဥ႒ဟႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာမရာဂဗ်ာပါဒဝိဟႎသာဝိတကၠာ န ဥပၸါေဒတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''ဝိတကၠဴပသေမ စ ေယာ ရေတာ၊ အသုဘံ ဘာဝယေတ [မူကြဲ-ဘာဝယတီ (သ်ာ၊) ဓ၊ ပ၊ ၃၅ဝ) ဓမၼပေဒ] သဒါ သေတာ။
 ဧသ ေခါ ဗ်ႏၲိကာဟိတိ၊ ဧသ ေဆစၧတိ မာရဗႏၶန'ႏၲိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱီ ဒိဝေသ ဒိဝေသ သမုဒၵပရိယႏၲံ မဟာပထဝႎ အႏုယာယတိ ကလ်ာဏပါပကာနိ ဝိစိနမာေနာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာယကမၼံ ဝစီကမၼံ မေနာကမၼံ ဒိဝေသ ဒိဝေသ ပစၥေဝကၡိတဗၺံ 'ကႎ ႏု ေခါ ေမ ဣေမဟိ တီဟိ ဌာေနဟိ အႏုပဝဇၨႆ ဒိဝေသာ ဝီတိဝတၱတီ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန အဂၤုတၱရနိကာယဝေရ --
 'ကထမ႓ဴတႆ ေမ ရတၱိႏၵိဝါ ဝီတိဝတၱႏၲီတိ [မူကြဲ-ဝီတိပတႏၲီတိ (သီ၊ ပီ၊)] ပဗၺဇိေတန အဘိဏွံ ပစၥေဝကၡိတဗၺ'ႏၲိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ အဗ႓ႏၲရဗာဟိရာရကၡာ သုသံဝိဟိတာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဗ႓ႏၲရာနံ ဗာဟိရာနံ ကိေလသာနံ အာရကၡာယ သတိေဒါဝါရိေကာ ဌေပတေဗၺာ။ ဣဒံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇၆၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝတၱိႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 'သတိေဒါဝါရိေကာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရိယသာဝေကာ အကုသလံ ပဇဟတိ ကုသလံ ဘာေဝတိ၊ သာဝဇၨံ ပဇဟတိ၊ အနဝဇၨံ ဘာေဝတိ၊ သုဒၶမတၱာနံ ပရိဟရတီ'''တိ။
စကၠဝတၱိဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။
ပထဝီဝေဂၢါ တတိေယာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ပထဝီ အာေပါ စ ေတေဇာ စ၊ ဝါေယာ စ ပဗၺေတန စ။
 အာကာေသာ စႏၵသူရိေယာ စ၊ သေကၠာ စ စကၠဝတၱိနာတိ။
၄။ ဥပစိကာဝေဂၢါ
၁။ ဥပစိကဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) နာဂေသန၊ 'ဥပစိကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပစိကာ ဥပရိ ဆဒနံ ကတြာ အတၱာနံ ပိဒဟိတြာ ေဂါစရာယ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလသံဝရဆဒနံ ကတြာ မာနသံ ပိဒဟိတြာ ပိ႑ာယ စရိတဗၺံ၊ သီလသံဝရဆဒေနန ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ သဗၺဘယသမတိကၠေႏၲာ ေဟာတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥပစိကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ၊ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --
 '''သီလသံဝရဆဒနံ၊ ေယာဂီ ကတြာန မာနသံ။
 အႏုပလိေတၱာ ေလာေကန၊ ဘယာ စ ပရိမုစၥတီ'''တိ။
ဥပစိကဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ဗိဠာရဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဗိဠာရႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာေရာ ဂုဟာဂေတာပိ သုသိရဂေတာပိ ဟမၼိယႏၲရဂေတာပိ ဥႏၵဴရံ ေယဝ ပရိေယသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဂါမဂေတနာပိ အရညဂေတနာပိ ႐ုကၡမူလဂေတနာပိ သုညာဂါရဂေတနာပိ သတတံ သမိတံ အပၸမေတၱန ကာယဂတာသတိေဘာဇနံ ေယဝ ပရိေယသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာရႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာေရာ အာသေႏၷ ေယဝ ေဂါစရံ ပရိေယသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣေမသု ေယဝ ပၪၥသု ဥပါဒါနကၡေႏၶသု ဥဒယဗၺယာႏုပႆိနာ ဝိဟရိတဗၺံ 'ဣတိ ႐ူပံ ဣတိ ႐ူပႆ သမုဒေယာ ဣတိ ႐ူပႆ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ ေဝဒနာ ဣတိ ေဝဒနာယ သမုဒေယာ ဣတိ ေဝဒနာယ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ သညာ ဣတိ သညာယ သမုဒေယာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) ဣတိ သညာယ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ သခၤါရာ ဣတိ သခၤါရာနံ သမုဒေယာ ဣတိ သခၤါရာနံ အတၳဂၤေမာ၊ ဣတိ ဝိညာဏံ ဣတိ ဝိညာဏႆ သမုဒေယာ ဣတိ ဝိညာဏႆ အတၳဂၤေမာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗိဠာရႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''န ဣေတာ ဒူေရ ဘဝိတဗၺံ၊ ဘဝဂၢံ ကႎ ကရိႆတိ။
 ပစၥဳပၸႏၷမွိ ေဝါဟာေရ၊ သေက ကာယမွိ ဝိႏၵထာ'''တိ။
ဗိဠာရဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဥႏၵဴရဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဥႏၵဴရႆ [မူကြဲ-ဥႏၵဳရႆ (သ်ာ၊ က၊)] ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥႏၵဴေရာ ဣေတာစိေတာ စ ဝိစရေႏၲာ အာဟာ႐ူပါသီသေကာ ေယဝ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣေတာစိေတာ စ ဝိစရေႏၲန ေယာနိေသာ မနသိကာ႐ူပါသီသေကေနဝ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥႏၵဴရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --
 '''ဓမၼာသီသံ [မူကြဲ-ဓမၼသီသံ (သီ၊ ပီ၊)] ကရိတြာန၊ ဝိဟရေႏၲာ ဝိပႆေကာ။
 အေနာလီေနာ ဝိဟရတိ၊ ဥပသေႏၲာ သဒါ သေတာ'''တိ။
ဥႏၵဴရဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ဝိစၧိကဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝိစၧိကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစၧိေကာ နဂၤုလာဝုေဓါ နဂၤုလံ ဥႆာေပတြာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဉာဏာဝုေဓန ဘဝိတဗၺံ၊ ဉာဏံ ဥႆာေပတြာ ဝိဟရိတဗၺံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇၉။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိစၧိကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --
 '''ဉာဏခဂၢံ ဂေဟတြာန၊ ဝိဟရေႏၲာ ဝိပႆေကာ။
 ပရိမုစၥတိ သဗၺဘယာ၊ ဒုပၸသေဟာ စ ေသာ ဘေဝ'''တိ။
ဝိစၧိကဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ နကုလဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'နကုလႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နကုေလာ ဥရဂမုပဂစၧေႏၲာ ေဘသေဇၨန ကာယံ ပရိဘာေဝတြာ ဥရဂမုပဂစၧတိ ဂေဟတုံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေကာဓာဃာတဗဟုလံ ကလဟဝိဂၢဟဝိဝါဒဝိေရာဓာဘိဘူတံ ေလာကမုပဂစၧေႏၲန ေမတၱာေဘသေဇၨန မာနသံ အႏုလိမၸိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ နကုလႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''တသၼာ သကံ ပေရသမၸိ၊ ကာတဗၺာ ေမတၱဘာဝနာ။
 ေမတၱစိေတၱန ဖရိတဗၺံ၊ ဧတံ ဗုဒၶါန သာသန'''ႏၲိ။
နကုလဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ဇရသိဂၤါလဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဇရသိဂၤါလႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါေလာ ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ အဇိဂုစၧမာေနာ ယာဝဒတၳံ အာဟရယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ အဇိဂုစၧမာေနန သရီရယာပနမတၱေမဝ ပရိဘုၪၨိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါလႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန မဟာကႆေပန --
 '''ေသနာသနမွာ ၾသ႐ုယွ၊ ဂါမံ ပိ႑ာယ ပါဝိသႎ။
 ဘုၪၨႏၲံ ပုရိသံ ကု႒ႎ၊ သကၠစၥ နံ ဥပ႒ဟႎ။
 '''ေသာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈ဝ) ေမ ပေကၠန ဟေတၳန၊ အာေလာပံ ဥပနာမယိ။
 အာေလာပံ ပကၡိပႏၲႆ၊ အဂၤုလိေပတၳ ဆိဇၨထ။
 '''ကု႗မူလၪၥ နိႆာယ၊ အာေလာပံ တံ အဘုၪၨိသံ။
 ဘုၪၨမာေန ဝါ ဘုေတၱ ဝါ၊ ေဇဂုစၧံ ေမ န ဝိဇၨတီ'တိ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါေလာ ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ န ဝိစိနာတိ လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဘာဇနံ ပဋိလဘိတြာ န ဝိစိနိတဗၺံ 'လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ သမၸႏၷံ ဝါ အသမၸႏၷံ ဝါ'တိ၊ ယထာလေဒၶန သႏၲဳႆိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရသိဂၤါလႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပေသေနန ဝဂၤႏၲပုေတၱန --
 '''လူေခနပိ စ သႏၲဳေႆ၊ နာညံ ပေတၳ ရသံ ဗဟုံ။
 ရေသသု အႏုဂိဒၶႆ၊ စ်ာေန န ရမေတ [မူကြဲ-ရမတီ (သီ၊ ပီ၊)] မေနာ။
 ဣတရီတေရန သႏၲဳေ႒ာ [မူကြဲ-သႏၲဳေ႒ (သီ၊ ပီ)] သာမညံ ပရိပူရတီ'''တိ။
ဇရသိဂၤါလဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ မိဂဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မိဂႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မိေဂါ ဒိဝါ အရေည စရတိ၊ ရတၱႎ အေဗ႓ာကာေသ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဒိဝါ အရေည ဝိဟရိတဗၺံ၊ ရတၱႎ အေဗ႓ာကာေသ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မိဂႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ေလာမဟံသနပရိယာေယ --
 'ေသာ ေခါ အဟံ၊ သာရိပုတၱ၊ ယာ တာ ရတၱိေယာ သီတာ ေဟမႏၲိကာ အႏၲရ႒ကာ ဟိမပါတသမယာ [မူကြဲ-အႏၲရ႒ေက ဟိမပါတသမေယ (သီ၊ ပီ၊ က)] တထာ႐ူပါသု ရတၱီသု ရတၱႎ အေဗ႓ာကာေသ ဝိဟရာမိ၊ ဒိဝါ ဝနသေ႑။ ဂိမွာနံ ပစၧိေမ မာေသ ဒိဝါ အေဗ႓ာကာေသ ဝိဟရာမိ၊ ရတၱႎ ဝနသေ႑'တိ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မိေဂါ သတၱိမွိ ဝါ သေရ ဝါ ၾသပတေႏၲ ဝေၪၥတိ [မူကြဲ-ဝေဇၨတိ (က၊)] ပလာယတိ၊ န ကာယမုပေနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလေသသု ၾသပတေႏၲသု ဝၪၥယိတဗၺံ [မူကြဲ-ဝဇၨယိတဗၺံ (က၊)] ပလာယိတဗၺံ၊ န စိတၱမုပေနတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မိဂႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မိေဂါ မႏုေႆ ဒိသြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပလာယတိ 'မာ မံ ေတ အဒၵသံသူ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဘ႑နကလဟဝိဂၢဟဝိဝါဒသီေလ ဒုႆီေလ ကုသီေတ သဂၤဏိကာရာေမ ဒိသြာ ေယန ဝါ ေတန ဝါ ပလာယိတဗၺံ 'မာ မံ ေတ အဒၵသံသု၊ အဟၪၥ ေတ မာ အဒၵသ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မိဂႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''မာ ေမ ကဒါစိ ပါပိေစၧာ၊ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာ။
 အပၸႆုေတာ အနာစာေရာ၊ သမၼေတာ [မူကြဲ-သေမေတာ (သီ၊ ပီ၊)] အဟု ကတၳစီ'''တိ။
မိဂဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ေဂါ႐ူပဂၤပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေဂါ႐ူပႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ သကံ ေဂဟံ န ဝိဇဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သေကာ ကာေယာ န ဝိဇဟိတေဗၺာ 'အနိစၥဳစၧာဒနပရိမဒၵနေဘဒနဝိကိရဏဝိဒၶံသနဓေမၼာ အယံ ကာေယာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ အာဒိႏၷဓုေရာ သုခဒုေကၡန ဓုရံ ဝဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာဒိႏၷျဗဟၼစရိေယန သုခဒုေကၡန ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ အာပါဏေကာဋိကံ ျဗဟၼစရိယံ စရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ ဆေႏၵန ဃာယမာေနာ ပါနီယံ ပိဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာစရိယုပဇၩာယာနံ အႏုသိ႒ိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) ဆေႏၵန ေပေမန ပသာေဒန ဃာယမာေနန ပဋိဂၢေဟတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူေပါ ေယန ေကနစိ ဝါဟိယမာေနာ ဝဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေထရနဝမဇၩိမဘိကၡဴနမၸိ ဂိဟိဥပါသကႆာပိ ၾသဝါဒါႏုသာသနီ သိရသာ သမၸဋိစၧိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဂါ႐ူပႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''တဒဟု ပဗၺဇိေတာ သေႏၲာ၊ ဇာတိယာ သတၱဝႆိေကာ။
 ေသာပိ မံ အႏုသာေသယ်၊ သမၸဋိစၧာမိ မတၳေက [မူကြဲ-မုဒၶနာ (သီ)]
 '''တိဗၺံ ဆႏၵၪၥ ေပမၪၥ၊ တသၼႎ ဒိသြာ ဥပ႒ေပ။
 ဌေပယ်ာစရိယ႒ာေန၊ သကၠစၥ နံ ပုနပၸဳန'''ႏၲိ။
ေဂါ႐ူပဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဝရာဟဂၤပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝရာဟႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာေဟာ သႏၲတၱကဌိေတ [မူကြဲ-သႏၲတၱကဌိေန (သီ၊ ပီ၊)] ဂိမွသမေယ သမၸေတၱ ဥဒကံ ဥပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဒါေသန စိေတၱ အာလုဠိတခလိတဝိဗ႓ႏၲသႏၲေတၱ သီတလာမတပဏီတေမတၱာဘာဝနံ ဥပဂႏၲဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာဟႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာေဟာ စိကၡလႅမုဒကမုပဂႏ႖ာ နာသိကာယ ပထဝႎ ခဏိတြာ ေဒါဏႎ ကတြာ ေဒါဏိကာယ သယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မာနေသ ကာယံ နိကၡိပိတြာ အာရမၼဏႏၲရဂေတန သယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝရာဟႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ပိေ႑ာလဘာရဒြါေဇန --
 '''ကာေယ [မူကြဲ-ကာေယန (က၊)] သဘာဝံ ဒိသြာန၊ ဝိစိနိတြာ ဝိပႆေကာ။
 ဧကာကိေယာ အဒုတိေယာ၊ ေသတိ အာရမၼဏႏၲေရ'''တိ။
ဝရာဟဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ ဟတၳိဂၤပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) နာဂေသန၊ 'ဟတၳိႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ နာမ စရေႏၲာ ေယဝ ပထဝႎ ဒါေလတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကာယံ သမၼသမာေနေနဝ သေဗၺ ကိေလသာ ဒါေလတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ သဗၺကာေယေနဝ အပေလာေကတိ၊ ဥဇုကံ ေယဝ ေပကၡတိ၊ န ဒိသာဝိဒိသာ ဝိေလာေကတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺကာေယန အပေလာကိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ န ဒိသာဝိဒိသာ ဝိေလာေကတဗၺာ၊ န ဥဒၶံ ဥေလႅာေကတဗၺံ၊ န အေဓါ ၾသေလာေကတဗၺံ၊ ယုဂမတၱေပကၡိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ အနိဗဒၶသယေနာ ေဂါစရာယမႏုဂႏ႖ာ န တေမဝ ေဒသံ ဝါသတၳမုပဂစၧတိ၊ န ဓုဝပၸတိ႒ာလေယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အနိဗဒၶသယေနန ဘဝိတဗၺံ၊ နိရာလေယန ပိ႑ာယ ဂႏၲဗၺံ၊ ယဒိ ပႆတိ ဝိပႆေကာ မႏုညံ ပတိ႐ူပံ ႐ုစိရေဒေသ ဘဝံ မ႑ပံ ဝါ ႐ုကၡမူလံ ဝါ ဂုဟံ ဝါ ပဗ႓ာရံ ဝါ၊ တေတၳဝ ဝါသမုပဂႏၲဗၺံ၊ ဓုဝပၸတိ႒ာလေယာ န ကာတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ ဥဒကံ ၾသဂါဟိတြာ သုစိဝိမလသီတလသလိလပရိပုဏၰံ ကုမုဒုပၸလပဒုမပု႑ရီကသၪၧႏၷံ မဟတိမဟႏၲံ ပဒုမသရံ ၾသဂါဟိတြာ ကီဠတိ ဂဇဝရကီဠံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သုစိဝိမလဝိပၸသႏၷမနာဝိလဓမၼဝရဝါရိပုဏၰံ ဝိမုတၱိကုသုမသၪၧႏၷံ မဟာသတိပ႒ာနေပါကၡရဏႎ ၾသဂါဟိတြာ ဉာေဏန သခၤါရာ ၾသဓုနိတဗၺာ ဝိဓုနိတဗၺာ၊ ေယာဂါဝစရကီဠာ ကီဠိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳီ သေတာ ပါဒံ ဥဒၶရတိ၊ သေတာ ပါဒံ နိကၡိပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သေတန သမၸဇာေနန ပါဒံ ဥဒၶရိတဗၺံ၊ သေတန သမၸဇာေနန ပါဒံ နိကၡိပိတဗၺံ၊ အဘိကၠမပဋိကၠေမ သမိၪၨနပသာရေဏ သဗၺတၳ သေတန သမၸဇာေနန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဟတၳိႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ --
 '''ကာေယန သံဝေရာ သာဓု၊ သာဓု ဝါစာယ သံဝေရာ။
 မနသာ သံဝေရာ သာဓု၊ သာဓု သဗၺတၳ သံဝေရာ။
 သဗၺတၳ သံဝုေတာ လဇၨီ၊ ရကၡိေတာတိ ပဝုစၥတီ'''တိ။
ဟတၳိဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။ဥပစိကာဝေဂၢါ စတုေတၳာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ဥပစိကာ ဗိဠာေရာ စ၊ ဥႏၵဴေရာ ဝိစၧိေကန စ။
 နကုေလာ သိဂၤါေလာ မိေဂါ၊
 ေဂါ႐ူေပါ ဝရာေဟာ ဟတၳိနာ ဒသာတိ။
၅။ သီဟဝေဂၢါ
၁။ သီဟဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) နာဂေသန၊ 'သီဟႆ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ သတၱ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ နာမ ေသတဝိမလပရိသုဒၶပ႑ေရာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေသတဝိမလပရိသုဒၶပ႑ရစိေတၱန ဗ်ပဂတကုကၠဳေစၥန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ စတုစရေဏာ ဝိကၠႏၲစာရီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စတုရိဒၶိပါဒစရေဏန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ အဘိ႐ူပ႐ုစိရေကသရီ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အဘိ႐ူပ႐ုစိရသီလေကသရိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ ဇီဝိတပရိယာဒါေနပိ န ကႆစိ ၾသနမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပစၥယေဘသဇၨပရိကၡာရပရိယာဒါေနပိ န ကႆစိ ၾသနမိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ သပဒါနဘေကၡာ ယသၼႎ ၾသကာေသ နိပတတိ၊ တေတၳဝ ယာဝဒတၳံ ဘကၡယတိ၊ န ဝရမံသံ ဝိစိနာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သပဒါနဘေကၡန ဘဝိတဗၺံ၊ န ကုလာနိ ဝိစိနိတဗၺာနိ၊ န ပုဗၺေဂဟံ ဟိတြာ ကုလာနိ ဥပသကၤမိတဗၺာနိ၊ န ေဘာဇနံ ဝိစိနိတဗၺံ၊ ယသၼႎ ၾသကာေသ ကဗဠံ အာဒီယတိ၊ တသၼႎ ေယဝ ၾသကာေသ ဘုၪၨိတဗၺံ သရီရယာပနတၳံ [မူကြဲ-သရီရယာပနမတၱံ (သီ၊ ပီ)] န ဝရေဘာဇနံ ဝိစိနိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ အသႏၷိဓိဘေကၡာ၊ သကႎ ေဂါစရံ ဘကၡယိတြာ န ပုန တံ ဥပဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အသႏၷိဓိကာရပရိေဘာဂိနာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ ဆ႒ံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သီေဟာ ေဘာဇနံ အလဒၶါ န ပရိတႆတိ၊ လဒၶါပိ ေဘာဇနံ အဂဓိေတာ [မူကြဲ-အဂထိေတာ (သီ၊)] အမုစၧိေတာ အနေဇၩာသေႏၷာ ပရိဘုၪၨတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေဘာဇနံ အလဒၶါ န ပရိတႆိတဗၺံ၊ လဒၶါပိ ေဘာဇနံ အဂဓိေတန အမုစၧိေတန အနေဇၩာသေႏၷန အာဒီနဝဒႆာဝိနာ နိႆရဏပေညန ပရိဘုၪၨိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သီဟႆ သတၱမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ ေထရံ မဟာကႆပံ ပရိကိတၱယမာေနန --
 'သႏၲဳေ႒ာယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကႆေပါ ဣတရီတေရန ပိ႑ပါေတန၊ ဣတရီတရပိ႑ပါတသႏၲဳ႒ိယာ စ ဝဏၰဝါဒီ၊ န စ ပိ႑ပါတေဟတု အေနသနံ အပၸတိ႐ူပံ အာပဇၨတိ၊ အလဒၶါ စ ပိ႑ပါတံ န ပရိတႆတိ၊ လဒၶါ စ ပိ႑ပါတံ အဂဓိေတာ အမုစၧိေတာ အနေဇၩာသေႏၷာ အာဒီနဝဒႆာဝီ နိႆရဏပေညာ ပရိဘုၪၨတီ'''တိ။
သီဟဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ စကၠဝါကဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'စကၠဝါကႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီတိ''? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါေကာ ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဒုတိယိကံ န ဝိဇဟတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယာဝ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ န ဝိဇဟိတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါေကာ ေသဝါလပဏကဘေကၡာ၊ ေတန စ သႏၲဳ႒ႎ အာပဇၨတိ၊ တာယ စ သႏၲဳ႒ိယာ ဗေလန စ ဝေဏၰန စ န ပရိဟာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယထာလာဘသေႏၲာေသာ ကရဏီေယာ၊ ယထာလာဘသႏၲဳေ႒ာ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ န ပရိဟာယတိ သီေလန၊ န ပရိဟာယတိ သမာဓိနာ၊ န (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) ပရိဟာယတိ ပညာယ၊ န ပရိဟာယတိ ဝိမုတၱိယာ၊ န ပရိဟာယတိ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆေနန၊ န ပရိဟာယတိ သေဗၺဟိ ကုသေလဟိ ဓေမၼဟိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါေကာ ပါေဏ န ဝိေဟဌယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နိဟိတဒေ႑န နိဟိတသေတၳန လဇၨိနာ ဒယာပေႏၷန သဗၺပါဏဘူတဟိတာႏုကမၸိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စကၠဝါကႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန စကၠဝါကဇာတေက --
 '''ေယာ န ဟႏၲိ န ဃာေတတိ၊ န ဇိနာတိ န ဇာပေယ။
 ေမတၱံေသာ [မူကြဲ-အဟႎသာ (သီ၊ ပီ၊)] သဗၺဘူေတသု၊ ေဝရံ တႆ န ေကနစီ'''တိ။
စကၠဝါကဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ေပဏာဟိကဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေပဏာဟိကာယ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာ သကပတိမွိ ဥသူယာယ ဆာပေက န ေပါသယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သကမေန [မူကြဲ-သကမေနာ (က၊)] ကိေလေသ ဥပၸေႏၷ ဥသူယာယိတဗၺံ၊ သတိပ႒ာေနန သမၼာသံဝရသုသိေရ ပကၡိပိတြာ မေနာဒြါေရ ကာယဂတာသတိ ဘာေဝတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာယ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာ ပဝေန ဒိဝသံ ေဂါစရံ စရိတြာ သာယံ ပကၡိဂဏံ ဥေပတိ အတၱေနာ ဂုတၱိယာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧကေကန ပဝိေဝကံ ေသဝိတဗၺံ သံေယာဇနပရိမုတၱိယာ၊ တၾတ ရတႎ အလဘမာေနန ဥပဝါဒဘယပရိရကၡဏာယ သံဃံ ၾသသရိတြာ သံဃရကၡိေတန ဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေပဏာဟိကာယ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ျဗဟၼဳနာ သဟမၸတိနာ ဘဂဝေတာ သႏၲိေက --
 '''ေသေဝထ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) ပႏၲာနိ ေသနာသနာနိ၊ စေရယ် သံေယာဇနဝိပၸေမာကၡာ။
 သေစ ရတႎ နာဓိဂေစၧယ် တတၳ၊ သံေဃ ဝေသ ရကၡိတေတၱာ သတီမာ'''တိ။
ေပဏာဟိကဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ဃရကေပါတဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဃရကေပါတႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဃရကေပါေတာ ပရေဂေဟ ဝသမာေနာ န ေတသံ ကိၪၥိ ဘ႑ႆ နိမိတၱံ ဂဏွာတိ၊ မဇၩေတၱာ ဝသတိ သညာဗဟုေလာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပရကုလံ ဥပဂေတန တသၼႎ ကုေလ ဣတၳီနံ ဝါ ပုရိသာနံ ဝါ မေၪၥ ဝါ ပီေဌ ဝါ ဝေတၳ ဝါ အလကၤာေရ ဝါ ဥပေဘာေဂ ဝါ ပရိေဘာေဂ ဝါ ေဘာဇနဝိကတီသု ဝါ န နိမိတၱံ ဂေဟတဗၺံ၊ မဇၩေတၱန ဘဝိတဗၺံ၊ သမဏသညာ ပစၥဳပ႒ေပတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဃရကေပါတႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန စူဠနာရဒဇာတေက --
 '''ပဝိသိတြာ ပရကုလံ၊ ပါနတၳံ ေဘာဇနာယ ဝါ [မူကြဲ-ပါေနသု ေဘာဇေနသု ဝါ (သီ၊ ပီ)]
 မိတံ ခါေဒ မိတံ ဘုေၪၨ၊ န စ ႐ူေပ မနံ ကေရ'''တိ။
ဃရကေပါတဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ဥလူကဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဥလူကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူေကာ ကာေကဟိ ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ၊ ရတၱႎ ကာကသံဃံ ဂႏ႖ာ ဗဟူပိ ကာေက ဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အညာေဏန ပဋိဝိ႐ုေဒၶါ ကာတေဗၺာ၊ ဧေကန ရေဟာ နိသီဒိတြာ အညာဏံ သမၸမဒၵိတဗၺံ၊ မူလေတာ ဆိႏၵိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူကႆ ပဌမံ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူေကာ သုပၸဋိသလႅီေနာ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဋိသလႅာနာရာေမန ဘဝိတဗၺံ ပဋိသလႅာနရေတန။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဥလူကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ --
 '''ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ပဋိသလႅာနာရာေမာ ပဋိသလႅာနရေတာ ''ဣဒံ ဒုကၡ''ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ''အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ''တိ ယထာ ဘူထံ ပဇာနာတိ၊ ''အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ''တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ''အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ''တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ'''တိ။
ဥလူကဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ သတပတၱဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သတပတၱႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သတပေတၱာ ရဝိတြာ ပေရသံ ေခမံ ဝါ ဘယံ ဝါ အာစိကၡတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပေရသံ ဓမၼံ ေဒသယမာေနန ဝိနိပါတံ ဘယေတာ ဒႆယိတဗၺံ၊ နိဗၺာနံ ေခမေတာ ဒႆယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သတပတၱႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ပိေ႑ာလဘာရဒြါေဇန --
 '''နိရေယ ဘယသႏၲာသံ၊ နိဗၺာေန ဝိပုလံ သုခံ။
 ဥဘယာေနတာနတၳာနိ ဒေႆတဗၺာနိ ေယာဂိနာ'''တိ။
သတပတၱဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ဝဂၢဳလိဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဝဂၢဳလိႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိ ေဂဟံ ပဝိသိတြာ ဝိစရိတြာ နိကၡမတိ၊ န တတၳ ပလိဗုဒၶတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတြာ သပဒါနံ ဝိစရိတြာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉ဝ) ပဋိလဒၶလာေဘန ခိပၸေမဝ နိကၡမိတဗၺံ၊ န တတၳ ပလိဗုေဒၶန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိ ပရေဂေဟ ဝသမာေနာ န ေတသံ ပရိဟာနႎ ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုလာနိ ဥပသကၤမိတြာ အတိယာစနာယ ဝါ ဝိညတၱိဗဟုလတာယ ဝါ ကာယေဒါသဗဟုလတာယ ဝါ အတိဘာဏိတာယ ဝါ သမာနသုခဒုကၡတာယ ဝါ န ေတသံ ေကာစိ ဝိပၸဋိသာေရာ ကရဏီေယာ၊ နပိ ေတသံ မူလကမၼံ ပရိဟာေပတဗၺံ၊ သဗၺထာ ဝၯိ ေယဝ ဣစၧိတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝဂၢဳလိႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဒီဃနိကာယဝေရ လကၡဏသုတၱေႏၲ --
 '''သုဒၶါယ သီေလန သုေတန ဗုဒၶိယာ၊ စာေဂန ဓေမၼန ဗဟူဟိ သာဓုဟိ။
 ဓေနန ဓေညန စ ေခတၱဝတၳဳနာ၊ ပုေတၱဟိ ဒါေရဟိ စတုပၸေဒဟိ စ။
 '''ဉာတီဟိ မိေတၱဟိ စ ဗႏၶေဝဟိ၊ ဗေလန ဝေဏၰန သုေခန စူဘယံ။
 ကထံ န ဟာေယယ်ဳံ ပေရတိ ဣစၧတိ၊ အတၳသမိဒၶိၪၥ ပနာဘိကခၤတီ'''တိ။
ဝဂၢဳလိဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ ဇလူကဂၤပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဇလူကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဇလူကာ ယတၳ အလႅီယတိ၊ တေတၳဝ ဒဠႇံ အလႅီယိတြာ ႐ုဟိရံ ပိဝတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ယသၼႎ အာရမၼေဏ စိတၱံ အလႅီယတိ၊ တံ အာရမၼဏံ ဝဏၰေတာ စ သဏၭာနေတာ စ ဒိသေတာ စ ၾသကာသေတာ စ ပရိေစၧဒေတာ စ လိဂၤေတာ စ နိမိတၱေတာ စ ဒဠႇံ ပတိ႒ာေပတြာ ေတေနဝါရမၼေဏန ဝိမုတၱိရသမေသစနကံ ပါတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇလူကာယ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန အႏု႐ုေဒၶန --
 '''ပရိသုေဒၶန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၁) စိေတၱန၊ အာရမၼေဏ ပတိ႒ာယ။
 ေတန စိေတၱန ပါတဗၺံ၊ ဝိမုတၱိရသမေသစန'''ႏၲိ။
ဇလူကဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ သပၸဂၤပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'သပၸႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သေပၸါ ဥေရန ဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပညာယ စရိတဗၺံ၊ ပညာယ စရမာနႆ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ စိတၱံ ဉာေယ စရတိ၊ ဝိလကၡဏံ ဝိဝေဇၨတိ၊ သလကၡဏံ ဘာေဝတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သေပၸါ စရမာေနာ ၾသသဓံ ပရိဝေဇၨေႏၲာ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဒုစၥရိတံ ပရိဝေဇၨေႏၲန စရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ သေပၸါ မႏုေႆ ဒိသြာ တပၸတိ [မူကြဲ-မႏုႆံ ဒိသြာ ကမၸတိ (က၊)] ေသာစတိ စိႏၲယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ မဟာရာဇ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကုဝိတေကၠ၊ ဝိတေကၠတြာ အရတႎ ဥပၸါဒယိတြာ တပၸိတဗၺံ ေသာစိတဗၺံ စိႏၲယိတဗၺံ 'ပမာေဒန ေမ ဒိဝေသာ ဝီတိနာမိေတာ၊ န ေသာ ပုန သကၠာ လဒၶဳ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ သပၸႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဘလႅာဋိယဇာတေက ဒြိႏၷံ ကိႏၷရာနံ --
 '''မေယကရတၱံ [မူကြဲ-ယေမကရတၱႎ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိပၸဝသိမွ လုဒၵ၊ အကာမကာ အညမညံ သရႏၲာ။
 တေမကရတၱံ [မူကြဲ-တေမကရတၱႎ (သီ၊ ပီ၊)] အႏုတပၸမာနာ၊ ေသာစာမ 'သာ ရတၱိ ပုန နေဟႆတီ'''တိ။
သပၸဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ အဇဂရဂၤပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၂) နာဂေသန၊ 'အဇဂရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဇဂေရာ မဟတိမဟာကာေယာ ဗဟူပိ ဒိဝေသ ဦႏူဒေရာ ဒီနတေရာ ကုစၧိပူရံ အာဟာရံ န လဘတိ၊ အပရိပုေဏၰာ ေယဝ ယာဝေဒဝ သရီရယာပနမတၱေကန ယာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ ေယာဂါဝစရႆ ဘိကၡာစရိယပၸသုတႆ ပရပိ႑မုပဂတႆ ပရဒိႏၷပၸါဋိကခႋႆ သယံဂါဟပၸဋိဝိရတႆ ဒုလႅဘံ ဥဒရပရိပူရံ အာဟာရံ၊ အပိ စ အတၳဝသိေကန ကုလပုေတၱန စတၱာေရာ ပၪၥ အာေလာေပ အဘုၪၨိတြာ အဝေသသံ ဥဒေကန ပရိပူေရတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဇဂရႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''အလႅံ သုကၡံ ဝါ ဘုၪၨေႏၲာ၊ န ဗာဠႇံ သုဟိေတာ သိယာ။
 ဦႏူဒေရာ မိတာဟာေရာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ။
 '''စတၱာေရာ ပၪၥ အာေလာေပ၊ အဘုတြာ ဥဒကံ ပိေဝ။
 အလံ ဖာသု ဝိဟာရာယ၊ ပဟိတတၱႆ ဘိကၡဳေနာ'''တိ။
အဇဂရဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။
သီဟဝေဂၢါ ပၪၥေမာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 ေကသရီ စကၠဝါေကာ စ၊ ေပဏာဟိ ဃရကေပါတေကာ။
 ဥလူေကာ သတပေတၱာ စ၊ ဝဂၢဳလိ စ ဇလူပိကာ။
 သေပၸါ အဇဂေရာ ေစဝ၊ ဝေဂၢါ ေတန ပဝုစၥတီတိ။
၆။ မကၠဋကဝေဂၢါ
၁။ ပႏၴမကၠဋကဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၃) နာဂေသန၊ 'ပႏၴမကၠဋကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပႏၴမကၠဋေကာ ပေႏၴ မကၠဋဇာလဝိတာနံ ကတြာ ယဒိ တတၳ ဇာလေက လဂၢတိ ကိမိ ဝါ မကၡိကာ ဝါ ပဋေဂၤါ ဝါ၊ တံ ဂေဟတြာ ဘကၡယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဆသု ဒြါေရသု သတိပ႒ာနဇာလဝိတာနံ ကတြာ ယဒိ တတၳ ကိေလသမကၡိကာ ဗဇၩႏၲိ၊ တေတၳဝ ဃာေတတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပႏၴမကၠဋကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန အႏု႐ုေဒၶန --
 '''စိတၱံ နိယေမ ဆသု ဒြါေရသု၊ သတိပ႒ာနဝ႐ုတၱေမ။
 ကိေလသာ တတၳ လဂၢါ ေစ၊ ဟႏၲဗၺာ ေတ ဝိပႆိနာ'''တိ။
ပႏၴမကၠဋကဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ထနႆိတဒါရကဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ထနႆိတဒါရကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ထနႆိတဒါရေကာ သဒေတၳ လဂၢတိ၊ ခီရတၳိေကာ ေရာဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဒေတၳ လဂၢိတဗၺံ၊ သဗၺတၳ ဓမၼဉာေဏန ဘဝိတဗၺံ၊ ဥေဒၵေသ ပရိပုစၧာယ သမၼပၸေယာေဂ ပဝိေဝေက ဂ႐ုသံဝါေသ ကလ်ာဏမိတၱေသဝေန။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ထနႆိတဒါရကႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဒီဃနိကာယဝေရ ပရိနိဗၺာနသုတၱေႏၲ --
 '''ဣဃႍ တုေမွ၊ အာနႏၵ၊ သာရေတၳ [မူကြဲ-သဒေတၳ (သီ၊ ပီ၊)] ဃဋထ၊ သာရေတၳ အႏုယုၪၨထ။
 သာရေတၳ အပၸမတၱာ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱာ ဝိဟရထာ'''တိ။
ထနႆိတဒါရကဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ စိတၱကဓရကုမၼဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၄) နာဂေသန၊ 'စိတၱကဓရကုမၼႆ [မူကြဲ-စိတၱကထလကုမၼႆ (သီ၊ ပီ၊)] ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱကဓရကုေမၼာ ဥဒကဘယာ ဥဒကံ ပရိဝေဇၨတြာ ဝိစရတိ၊ တာယ စ ပန ဥဒကံ ပရိဝဇၨနာယ အာယုနာ န ပရိဟာယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပမာေဒ ဘယဒႆာဝိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ အပၸမာေဒ ဂုဏဝိေသသဒႆာဝိနာ။ တာယ စ ပန ဘယဒႆာဝိတာယ န ပရိဟာယတိ သာမညာ၊ နိဗၺာနႆ သႏၲိေက ဥေပတိ [မူကြဲ-ဌေပတိ (က)] ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စိတၱကဓရကုမၼႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန ဓမၼပေဒ --
 '''အပၸမာဒရေတာ ဘိကၡဳ၊ ပမာေဒ ဘယဒႆိ ဝါ။
 အဘေဗၺာ ပရိဟာနာယ၊ နိဗၺာနေႆဝ သႏၲိေက'''တိ။
စိတၱကဓရကုမၼဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၄။ ပဝနဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ပဝနႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ နာမ အသုစိဇနံ ပဋိစၧာေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပေရသံ အပရဒၶံ ခလိတံ ပဋိစၧာေဒတဗၺံ န ဝိဝရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ သုညံ ပစုရဇေနဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟမာနဒိ႒ိဇာေလဟိ သေဗၺဟိ စ ကိေလေသဟိ သုေညန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ ဝိဝိတၱံ ဇနသမၺာဓရဟိတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပါပေကဟိ အကုသေလဟိ ဓေမၼဟိ အနရိေယဟိ ပဝိဝိေတၱန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၅) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ သႏၲံ ပရိသုဒၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သေႏၲန ပရိသုေဒၶန ဘဝိတဗၺံ၊ နိဗၺဳေတန ပဟီနမာေနန ပဟီနမေကၡန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနံ အရိယဇနသံေသဝိတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အရိယဇနသံေသဝိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ပဝနႆ ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သံယုတၱနိကာယဝေရ --
 '''ပဝိဝိေတၱဟိ အရိေယဟိ၊ ပဟိတေတၱဟိ စ်ာယိဘိ။
 နိစၥံ အာရဒၶဝီရိေယဟိ၊ ပ႑ိေတဟိ သဟာဝေသ'''တိ။
ပဝနဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ ႐ုကၡဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ '႐ုကၡႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ နာမ ပုပၹဖလဓေရာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဝိမုတၱိပုပၹသာမညဖလဓာရိနာ ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ ဥပဂတာနမႏုပၸဝိ႒ာနံ ဇနာနံ ဆာယံ ေဒတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥပဂတာနမႏုပၸဝိ႒ာနံ ပုဂၢလာနံ အာမိသပၸဋိသႏၶာေရန ဝါ ဓမၼပၸဋိသႏၴာေရန ဝါ ပဋိသႏၴရိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုေကၡာ ဆာယာေဝမတၱံ န ကေရာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသေတၱသု ေဝမတၱတာ န ကာတဗၺာ၊ ေစာရဝဓကပစၥတၳိေကသုပိ အတၱနိပိ သမသမာ ေမတၱာဘာဝနာ ကာတဗၺာ၊ 'ကိႏၲိ ဣေမ သတၱာ အေဝရာ အဗ်ာပဇၨာ [မူကြဲ-အဗ်ာပဇၩာ (သီ၊)] အနီဃာ သုခီ အတၱာနံ ပရိဟေရယ်ဳ'ႏၲိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ႐ုကၡႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ဝဓေက (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၆) ေဒဝဒတၱမွိ၊ ေစာေရ အဂၤုလိမာလေက။
 ဓနပါေလ ရာဟုေလ စ၊ သဗၺတၳ သမေကာ မုနီ'''တိ။
႐ုကၡဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ေမဃဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေမဃႆ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပၪၥ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ဥပၸႏၷံ ရေဇာဇလႅံ ဝူပသေမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥပၸႏၷံ ကိေလသရေဇာဇလႅံ ဝူပသေမတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ပထဝိယာ ဥဏွံ နိဗၺာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေမတၱာဘာဝနာယ သေဒဝေကာ ေလာေကာ နိဗၺာေပတေဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ သဗၺဗီဇာနိ ဝိ႐ုဟာေပတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသတၱာနံ သဒၶံ ဥပၸါေဒတြာ တံ သဒၶါဗီဇံ တီသု သမၸတၱီသု ေရာေပတဗၺံ၊ ဒိဗၺမာႏုသိကာသု သုခသမၸတၱီသု ယာဝပရမတၳနိဗၺာနသုခသမၸတၱိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ဥတုေတာ သမု႒ဟိတြာ ဓရဏိတလ႐ုေဟ တိဏ႐ုကၡလတာဂုမၺၾသသဓိဝနပၸတေယာ ပရိရကၡတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယာနိေသာ မနသိကာရံ နိဗၺေတၱတြာ ေတန ေယာနိေသာ မနသိကာေရန သမဏဓေမၼာ ပရိရကၡိတေဗၺာ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာရမူလကာ သေဗၺ ကုသလာ ဓမၼာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမေဃာ ဝႆမာေနာ နဒိတဠာကေပါကၡရဏိေယာ ကႏၵရပဒရသရေသာဗ႓ဥဒပါနာနိ စ ပရိပူေရတိ ဥဒကဓာရာဟိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာဂမပရိယတၱိယာ ဓမၼေမဃမဘိဝႆယိတြာ အဓိဂမကာမာနံ မာနသံ ပရိပူရယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေမဃႆ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၇) ပၪၥမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ေဗာဓေနယ်ံ ဇနံ ဒိသြာ၊ သတသဟေႆပိ ေယာဇေန။
 ခေဏန ဥပဂႏ႖ာန၊ ေဗာေဓတိ တံ မဟာမုနီ'''တိ။
ေမဃဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ မဏိရတနဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မဏိရတနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဧကႏၲပရိသုဒၶံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဧကႏၲပရိသုဒၶါဇီေဝန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ န ေကနစိ သဒၶႎ မိႆီယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပါေပဟိ ပါပသဟာေယဟိ သဒၶႎ န မိႆိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနံ ဇာတိရတေနဟိ ေယာဇီယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥတၱမဝရဇာတိမေႏၲဟိ သဒၶႎ သံဝသိတဗၺံ၊ ပဋိပႏၷကဖလ႒ေသကၡဖလသမဂႌဟိ ေသာတာပႏၷသကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟႏၲေတဝိဇၨဆဠဘိညသမဏမဏိရတေနဟိ သဒၶႎ သံဝသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မဏိရတနႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --
 '''သုဒၶါ သုေဒၶဟိ သံဝါသံ၊ ကပၸယေဝွါ ပတိႆတာ။
 တေတာ သမဂၢါ နိပကာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ'''တိ။
မဏိရတနပေဥႇာ သတၱေမာ။
၈။ မာဂဝိကဂၤပေဥႇာ
 ၈။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'မာဂဝိကႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၈) အပၸမိေဒၶါ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အပၸမိေဒၶန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ မိေဂသု ေယဝ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာရမၼေဏသု ေယဝ စိတၱံ ဥပနိဗႏၶိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ ကာလံ ကမၼႆ ဇာနာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပဋိသလႅာနႆ ကာေလာ ဇာနိတေဗၺာ 'အယံ ကာေလာ ပဋိသလႅာနႆ၊ အယံ ကာေလာ နိကၡမနာယာ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိေကာ မိဂံ ဒိသြာ ဟာသမဘိဇေနတိ 'ဣမံ လစၧာမီ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာရမၼေဏ အဘိရမိတဗၺံ၊ ဟာသမဘိဇေနတဗၺံ 'ဥတၱရႎ ဝိေသသမဓိဂစၧိႆာမီ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မာဂဝိကႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ မဟာရာဇ ေထေရန ေမာဃရာေဇန --
 '''အာရမၼေဏ လဘိတြာန၊ ပဟိတေတၱန ဘိကၡဳနာ။
 ဘိေယ်ာ ဟာေသာ ဇေနတေဗၺာ၊ အဓိဂစၧိႆာမိ ဥတၱရိ'''ႏၲိ။
မာဂဝိကဂၤပေဥႇာ အ႒ေမာ။
၉။ ဗာဠိသိကဂၤပေဥႇာ
 ၉။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဗာဠိသိကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိေကာ ဗဠိေသန မေစၧ ဥဒၶရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဉာေဏန ဥတၱရႎ သာမညဖလာနိ ဥဒၶရိတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၃၉) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိေကာ ပရိတၱကံ ဝဓိတြာ ဝိပုလံ လာဘမဓိဂစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပရိတၱေလာကာမိသမတၱံ ပရိစၥဇိတဗၺံ။ ေလာကာမိသမတၱံ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိစၥဇိတြာ ေယာဂီ ေယာဂါဝစေရာ ဝိပုလံ သာမညဖလံ အဓိဂစၧတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဗာဠိသိကႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ရာဟုေလန --
 '''သုညတၪၥာနိမိတၱၪၥ၊ ဝိေမာကၡၪၥာပၸဏိဟိတံ။
 စတုေရာ ဖေလ ဆဠဘိညာ၊ စဇိတြာ ေလာကာမိသံ လေဘ'''တိ။
ဗာဠိသိကဂၤပေဥႇာ နဝေမာ။
၁ဝ။ တစၧကဂၤပေဥႇာ
 ၁ဝ။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'တစၧကႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧေကာ ကာဠသုတၱံ အႏုေလာေမတြာ ႐ုကၡံ တစၧတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဇိနသာသနမႏုေလာမယိတြာ သီလပထဝိယံ ပတိ႒ဟိတြာ သဒၶါဟေတၳန ပညာဝါသႎ ဂေဟတြာ ကိေလသာ တေစၧတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧကႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧေကာ ေဖဂၢဳံ အပဟရိတြာ သာရမာဒိယတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သႆတံ ဥေစၧဒံ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ တဒုတၱမံ အညဒုတၱမံ အကတမဘဗၺံ အပုရိသကာရံ အျဗဟၼစရိယဝါသံ သတၱဝိနာသံ နဝသတၱပါတုဘာဝံ သခၤါရသႆတဘာဝံ ေယာ ကေရာတိ၊ ေသာ ပဋိသံေဝေဒတိ၊ အေညာ ကေရာတိ၊ အေညာ ပဋိသံေဝေဒတိ၊ ကမၼဖလဒႆနာ စ ကိရိယဖလဒိ႒ိ စ ဣတိ ဧဝ႐ူပါနိ ေစဝ အညာနိ စ ဝိဝါဒပထာနိ အပေနတြာ သခၤါရာနံ သဘာဝံ ပရမသုညတံ နိရီဟနိဇၨီဝတံ [မူကြဲ-နိသတၱနိဇီဝတံ (က၊)] အစၥႏၲံ သုညတံ အာဒိယိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ တစၧကႆ ဒုတိယံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄ဝဝ) အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --
 '''ကာရ႑ဝံ နိဒၶမထ၊ ကသမၺဳံ အပကႆထ။
 တေတာ ပလာေပ ဝါေဟထ၊ အႆမေဏ သမဏမာနိေန။
 '''နိဒၶမိတြာန ပါပိေစၧ၊ ပါပအာစာရေဂါစေရ။
 သုဒၶါ သုေဒၶဟိ သံဝါသံ၊ ကပၸယေဝွါ ပတိႆတာ။
 တေတာ သမဂၢါ နိပကာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ'''တိ။
တစၧကဂၤပေဥႇာ ဒသေမာ။
မကၠဋကဝေဂၢါ ဆေ႒ာ။
 တႆုဒၵါနံ --
 မကၠေဋာ ဒါရေကာ ကုေမၼာ၊ ဝနံ ႐ုေကၡာ စ ပၪၥေမာ။
 ေမေဃာ မဏိ မာဂဝိေကာ၊ ဗာဠိသီ တစၧေကန စာတိ။
၇။ ကုမ႓ဝေဂၢါ
၁။ ကုမ႓ဂၤပေဥႇာ
 ၁။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၁) နာဂေသန၊ 'ကုမ႓ႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ'ႏၲိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺ''ႏၲိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုေမ႓ာ သမၸဳေဏၰာ န သဏတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန အာဂေမ အဓိဂေမ ပရိယတၱိယံ သာမေည ပါရမႎ ပတြာ န သဏိတဗၺံ၊ န ေတန မာေနာ ကရဏီေယာ၊ န ဒေဗၺာ [မူကြဲ-ဒေပၸါ (သီ၊)] ဒေႆတေဗၺာ၊ နိဟတမာေနန နိဟတဒေဗၺန ဘဝိတဗၺံ၊ ဥဇုေကန အမုခေရန အဝိကတၳိနာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ႓ႆ ဧကံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန သုတၱနိပါေတ --
 '''ယဒူနကံ တံ သဏတိ၊ ယံ ပူရံ သႏၲေမဝ တံ။
 အၯကုမ႓ဴပေမာ [မူကြဲ-ရိတၱကုမ႓ဴပေမာ (သီ၊)] ဗာေလာ၊ ရဟေဒါ ပူေရာဝ ပ႑ိေတာ'''တိ။
ကုမ႓ဂၤပေဥႇာ ပဌေမာ။
၂။ ကာဠာယသဂၤပေဥႇာ
 ၂။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ကာဠာယသႆ [မူကြဲ-ကာဠဟံသႆ (က၊)] ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယေသာ သုပီေတာ [မူကြဲ-သုထိေတာ (က၊)] ဝမတိ [မူကြဲ-ဝဟတိ (သ်ာ၊ က)] ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိေနာ ေယာဂါဝစရႆ မာနသံ ေယာနိေသာ မနသိကာေရန [မူကြဲ-ေယာနိေသာ မနသိကာေရ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] အပီတံ ဝမတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယေသာ သကႎ ပီတံ ဥဒကံ န ဝမတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယာ သကႎ ဥပၸေႏၷာ ပသာေဒါ၊ န ပုန ေသာ ဝမိတေဗၺာ 'ဥဠာေရာ ေသာ ဘဂဝါ သမၼာသမၺဳေဒၶါ၊ သြာကၡာေတာ ဓေမၼာ၊ သုပၸဋိပေႏၷာ သံေဃာ'တိ။ '႐ူပံ အနိစၥံ၊ ေဝဒနာ အနိစၥာ၊ သညာ အနိစၥာ၊ သခၤါရာ အနိစၥာ၊ ဝိညာဏံ အနိစၥႏၲိ ယံ သကႎ ဥပၸႏၷံ ဉာဏံ၊ န ပုန တံ ဝမိတဗၺံ။ ဣဒံ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄ဝ၂၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''ဒႆနမွိ ပရိေသာဓိေတာ [မူကြဲ-ပရိေသာဓိေက (သီ၊ က၊)] နေရာ၊ အရိယဓေမၼ နိယေတာ ဝိေသသဂူ။
 နပၸေဝဓတိ အေနကဘာဂေသာ၊ သဗၺေသာ စ မုခဘာဝေမဝ ေသာ'''တိ။
ကာဠာယသဂၤပေဥႇာ ဒုတိေယာ။
၃။ ဆတၱဂၤပေဥႇာ
 ၃။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ဆတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱံ ဥပရိ မုဒၶနိ စရတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ကိေလသာနံ ဥပရိ မုဒၶနိ စေရန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱံ မုဒၶႏုပတၳမ႓ံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ေယာနိေသာ မနသိကာ႐ုပတၳေမ႓န ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱံ ဝါတာတပေမဃဝု႒ိေယာ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန နာနာဝိဓဒိ႒ိပုထုသမဏျဗာဟၼဏာနံ [မူကြဲ-မဟာဝါတ (က၊)] မတဝါတတိဝိဓဂၢိသႏၲာပကိေလသဝု႒ိေယာ ပဋိဟႏၲဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတၱႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ယထာပိ ဆတၱံ ဝိပုလံ၊ အစၧိဒၵံ ထိရသံဟိတံ။
 ဝါတာတပံ နိဝါေရတိ၊ မဟတီ ေမဃဝု႒ိေယာ။
 '''တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱာပိ၊ သီလဆတၱဓေရာ သုစိ။
 ကိေလသဝု႒ႎ ဝါေရတိ၊ သႏၲာပတိဝိဓဂၢေယာ'''တိ။
ဆတၱဂၤပေဥႇာ တတိေယာ။
၄။ ေခတၱဂၤပေဥႇာ
 ၄။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၃) နာဂေသန၊ 'ေခတၱႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱံ မာတိကာသမၸႏၷံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သုစရိတဝတၱပၸဋိဝတၱမာတိကာသမၸေႏၷန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱံ မရိယာဒါသမၸႏၷံ ေဟာတိ၊ တာယ စ မရိယာဒါယ ဥဒကံ ရကၡိတြာ ဓညံ ပရိပါေစတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလဟိရိမရိယာဒါသမၸေႏၷန ဘဝိတဗၺံ၊ တာယ စ သီလဟိရိမရိယာဒါယ သာမညံ ရကၡိတြာ စတၱာရိ သာမညဖလာနိ ဂေဟတဗၺာနိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱံ ဥ႒ာနသမၸႏၷံ ေဟာတိ၊ ကႆကႆ ဟာသဇနကံ အပၸမၸိ ဗီဇံ ဝုတၱံ ဗဟု ေဟာတိ၊ ဗဟု ဝုတၱံ ဗဟုတရံ ေဟာတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဥ႒ာနသမၸေႏၷန ဝိပုလဖလဒါယိနာ ဘဝိတဗၺံ၊ ဒါယကာနံ ဟာသဇနေကန ဘဝိတဗၺံ၊ ယထာ အပၸံ ဒိႏၷံ ဗဟု ေဟာတိ၊ ဗဟု ဒိႏၷံ ဗဟုတရံ ေဟာတိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေခတၱႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန ဥပါလိနာ ဝိနယဓေရန --
 '''ေခတၱဴပေမန ဘဝိတဗၺံ၊ ဥ႒ာနဝိပုလဒါယိနာ။
 ဧသ ေခတၱဝေရာ နာမ၊ ေယာ ဒဒါတိ ဝိပုလံ ဖလ'''ႏၲိ။
ေခတၱဂၤပေဥႇာ စတုေတၳာ။
၅။ အဂဒဂၤပေဥႇာ
 ၅။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'အဂဒႆ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ေဒြ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ။ ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒ ကိမီ န သဏၭဟႏၲိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန မာနေသ ကိေလသာ န သဏၭေပတဗၺာ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၄) စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂေဒါ ဒ႒ဖု႒ဒိ႒အသိတပီတခါယိတသာယိတံ သဗၺံ ဝိသံ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ရာဂေဒါသေမာဟမာနဒိ႒ိဝိသံ သဗၺံ ပဋိဟနိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ေဒဝါတိေဒေဝန --
 '''သခၤါရာနံ သဘာဝတၳံ၊ ဒ႒ဳကာေမန ေယာဂိနာ။
 အဂေဒေနဝ ေဟာတဗၺံ၊ ကိေလသဝိသနာသေန'''တိ။
အဂဒဂၤပေဥႇာ ပၪၥေမာ။
၆။ ေဘာဇနဂၤပေဥႇာ
 ၆။ ''ဘေႏၲ နာဂေသန၊ 'ေဘာဇနႆ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဥပတၳေမ႓ာ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺသတၱာနံ မဂၢဳပတၳေမ႓န ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ ဗလံ ဝေၯတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ပုညဝၯိယာ ဝၯိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနံ သဗၺသတၱာနံ အဘိပတၳိတံ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သဗၺေလာကာဘိပတၳိေတန ဘဝိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ေဘာဇနႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန မဟာေမာဂၢလႅာေနန --
 '''သံယေမန နိယေမန၊ သီေလန ပဋိပတၱိယာ။
 ပတၳိေတန ဘဝိတဗၺံ၊ သဗၺေလာကႆ ေယာဂိနာ'''တိ။
ေဘာဇနဂၤပေဥႇာ ဆေ႒ာ။
၇။ ဣႆာသဂၤပေဥႇာ
 ၇။ ''ဘေႏၲ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၅) နာဂေသန၊ 'ဣႆာသႆ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ'တိ ယံ ဝေဒသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတၱာရိ အဂၤါနိ ဂေဟတဗၺာနီ''တိ? ''ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သေရ ပါတယေႏၲာ ဥေဘာ ပါေဒ ပထဝိယံ ဒဠႇံ ပတိ႒ာေပတိ၊ ဇဏၰဳအေဝကလႅံ ကေရာတိ၊ သရကလာပံ ကဋိသႏၶိမွိ ဌေပတိ၊ ကာယံ ဥပတၳဒၶံ ကေရာတိ၊ ေဒြ ဟေတၳ သႏၶိ႒ာနံ အာေရာေပတိ၊ မု႒ႎ ပီဠယတိ၊ အဂၤုလိေယာ နိရႏၲရံ ကေရာတိ၊ ဂီဝံ ပဂၢဏွာတိ၊ စကၡဴနိ မုခၪၥ ပိဒဟတိ၊ နိမိတၱံ ဥဇုံ ကေရာတိ၊ ဟာသမုပၸါေဒတိ 'ဝိဇၩိႆာမီ'တိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သီလပထဝိယံ ဝီရိယပါေဒ ပတိ႒ာေပတဗၺံ၊ ခႏၲိေသာရစၥံ အေဝကလႅံ ကာတဗၺံ၊ သံဝေရ စိတၱံ ဌေပတဗၺံ၊ သံယမနိယေမ အတၱာ ဥပေနတေဗၺာ၊ ဣစၧာ မုစၧာ ပီဠယိတဗၺာ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရ စိတၱံ နိရႏၲရံ ကာတဗၺံ၊ ဝီရိယံ ပဂၢေဟတဗၺံ၊ ဆ ဒြါရာ ပိဒဟိတဗၺာ၊ သတိ ဥပ႒ေပတဗၺာ၊ ဟာသမုပၸါေဒတဗၺံ 'သဗၺကိေလေသ ဉာဏနာရာေစန ဝိဇၩိႆာမီ'တိ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ ပဌမံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ အာဠကံ ပရိဟရတိ ဝကၤဇိမွကုဋိလနာရာစႆ ဥဇုကရဏာယ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣမသၼႎ ကာေယ သတိပ႒ာနအာဠကံ ပရိဟရိတဗၺံ ဝကၤဇိမွကုဋိလစိတၱႆ ဥဇုကရဏာယ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ ဒုတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ လေကၡ ဥပါေသတိ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣမသၼႎ ကာေယ ဥပါသိတဗၺံ။ ကထံ မဟာရာဇ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန ဣမသၼႎ ကာေယ ဥပါသိတဗၺံ? အနိစၥေတာ ဥပါသိတဗၺံ၊ ဒုကၡေတာ ဥပါသိတဗၺံ၊ အနတၱေတာ ဥပါသိတဗၺံ၊ ေရာဂေတာ။ ပ ။ ဂ႑ေတာ။ ပ ။ သလႅေတာ။ ပ ။ အဃေတာ။ ပ ။ အာဗာဓေတာ။ ပ ။ ပရေတာ။ ပ ။ ပေလာကေတာ။ ပ ။ ဤတိေတာ။ ပ ။ ဥပဒၵဝေတာ။ ပ ။ ဘယေတာ။ ပ ။ ဥပသဂၢေတာ။ ပ ။ စလေတာ။ ပ ။ ပဘဂၤုေတာ။ ပ ။ အဒၶဳဝေတာ။ ပ ။ အတာဏေတာ။ ပ ။ အေလဏေတာ။ ပ ။ အသရဏေတာ။ ပ ။ ရိတၱေတာ။ ပ ။ တုစၧေတာ။ ပ ။ သုညေတာ။ ပ ။ အာဒီနဝေတာ။ ပ ။ ဝိပရိဏာမဓမၼေတာ။ ပ ။ အသာရေတာ ။ ပ ။ အဃမူလေတာ။ ပ ။ ဝဓကေတာ။ ပ ။ ဝိဘဝေတာ။ ပ ။ သာသဝေတာ။ ပ ။ သခၤတေတာ။ ပ ။ မာရာမိသေတာ။ ပ ။ ဇာတိဓမၼေတာ။ ပ ။ ဇရာဓမၼေတာ။ ပ ။ ဗ်ာဓိဓမၼေတာ။ ပ ။ မရဏဓမၼေတာ။ ပ ။ ေသာကဓမၼေတာ။ ပ ။ ပရိေဒဝဓမၼေတာ။ ပ ။ ဥပါယာသဓမၼေတာ။ ပ ။ သံကိေလသဓမၼေတာ။ ပ ။ ဧဝံ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၆) ဣမသၼႎ ကာေယ ဥပါသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ တတိယံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။
 ''ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာေသာ သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ။ ဧဝေမဝ ေခါ၊ မဟာရာဇ၊ ေယာဂိနာ ေယာဂါဝစေရန သာယံ ပါတံ အာရမၼေဏ ဥပါသိတဗၺံ။ ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣႆာသႆ စတုတၳံ အဂႍ ဂေဟတဗၺံ။ ဘာသိတေမၸတံ၊ မဟာရာဇ၊ ေထေရန သာရိပုေတၱန ဓမၼေသနာပတိနာ --
 '''ယထာ ဣႆာသေကာ နာမ၊ သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ။
 ဥပါသနံ အရိၪၥေႏၲာ [မူကြဲ-န ရိစၧေႏၲာ (သီ၊ က)] လဘေတ ဘတၱေဝတနံ။
 '''တေထဝ ဗုဒၶပုေတၱာပိ၊ ကေရာတိ ကာယုပါသနံ။
 ကာယုပါသနံ အရိၪၥေႏၲာ၊ အရဟတၱမဓိဂစၧတီ'''တိ။
ဣႆာသဂၤပေဥႇာ သတၱေမာ။
ကုမ႓ဝေဂၢါ သတၱေမာ [မူကြဲ-ဣေတာ ပရံ ရာဇဂၤပဥႇာဒိကာ အ႒တႎသ ပဥႇာ ဝိန႒ာ၊ ေယဟိ တာ ဒိ႒ာ၊
 ေတဟိ ေနာ အာေရာေစတဗၺာ ပုန မုဒၵါပနကာေလ ပကၡိပနတၳာယာတိ (န၊ ဗု၊ သ)]။
 တႆုဒၵါနံ --
 ကုေမ႓ာ စ ကာဠာယေသာ စ၊ ဆတၱံ ေခတၱၪၥ အဂေဒါ။
 ေဘာဇေနန စ ဣႆာေသာ၊ ဝုတၱံ ဒါနိ ဝိဒူဟီတိ။
ၾသပမၼကထာပေဥႇာ နိ႒ိေတာ။
နိဂမနံ
 ဣတိ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၇) ဆသု ကေ႑သု ဗာဝီသတိဝဂၢပတိမ႑ိေတသု ဒြါသ႒ိအဓိကာ ေဒြသတာ ဣမသၼႎ ေပါတၳေက အာဂတာ မိလိႏၵပဥႇာ သမတၱာ၊ အနာဂတာ စ ပန ဒြါစတၱာလီသာ ေဟာႏၲိ၊ အာဂတာ စ အနာဂတာ စ သဗၺာ သေမာဓာေနတြာ စတူဟိ အဓိကာ တိသတပဥႇာ ေဟာႏၲိ၊ သဗၺာဝ မိလိႏၵပဥႇာတိ သခႍ ဂစၧႏၲိ။
 ရေညာ စ ေထရႆ စ ပုစၧာဝိသဇၨနာဝသာေန စတုရာသီတိသတသဟႆေယာဇနဗဟလာ ဥဒကပရိယႏၲံ ကတြာ အယံ မဟာပထဝီ ဆဓာ ကမၸိတၳ၊ ဝိဇၨဳလႅတာ နိစၧရႎသု၊ ေဒဝတာ ဒိဗၺပုပၹဝႆံ ပဝႆႎသု၊ မဟာျဗဟၼာ သာဓုကာရမဒါသိ၊ မဟာသမုဒၵကုစၧိယံ ေမဃတၳနိတနိေဂၣါေသာ ဝိယ မဟာေဃာေသာ အေဟာသိ၊ ဣတိ ေသာ မိလိေႏၵာ ရာဇာ စ ၾသေရာဓဂဏာ စ သိရသာ အၪၨလႎ ပဏာေမတြာ ဝႏၵႎသု။
 မိလိေႏၵာ ရာဇာ အတိဝိယ ပမုဒိတဟဒေယာ သုမထိတမာနဟဒေယာ ဗုဒၶသာသေန သာရမတိေနာ ရတနတၱေယ သုနိကၠေခၤါ နိဂၢဳေမၺာ နိတၳေဒၶါ ဟုတြာ ေထရႆ ဂုေဏသု ပဗၺဇၨာသု ပဋိပဒါဣရိယာပေထသု စ အတိဝိယ ပသေႏၷာ ဝိႆေတၳာ နိရာလေယာ နိဟတမာနတၳေမ႓ာ ဥဒၶဋဒါေဌာ ဝိယ ဘုဇဂိေႏၵာ ဧဝမာဟ ''သာဓု၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဗုဒၶဝိသေယာ ပေဥႇာ တယာ ဝိသဇၨိေတာ၊ ဣမသၼႎ ဗုဒၶသာသေန ဌေပတြာ ဓမၼေသနာပတႎ သာရိပုတၱေတၳရံ အေညာ တယာ သဒိေသာ ပဥႇဝိသဇၨေန နတၳိ၊ ခမထ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ မမ အစၥယံ၊ ဥပါသကံ မံ၊ ဘေႏၲ နာဂေသန၊ ဓာေရထ အဇၨတေဂၢ ပါဏုေပတံ သရဏံ ဂတ''ႏၲိ။
 တဒါ ရာဇာ သဟ ဗလကာေယဟိ နာဂေသနေတၳရံ ပယိ႐ုပါသိတြာ မိလိႏၵံ နာမ ဝိဟာရံ ကာေရတြာ ေထရႆ နိယ်ာေတတြာ စတူဟိ ပစၥေယဟိ နာဂေသနံ ေကာဋိသေတဟိ ဘိကၡဴဟိ သဒၶႎ ပရိစရိ၊ ပုနပိ ေထရႆ ပညာယ ပသီဒိတြာ ပုတၱႆ ရဇၨံ နိယ်ာေတတြာ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇိတြာ ဝိပႆနံ ဝေၯတြာ အရဟတၱံ ပါပုဏိ၊ ေတန ဝုတၱံ --
 ''ပညာ ပသတၳာ ေလာကသၼႎ၊ ကတာ သဒၶမၼ႒ိတိယာ။
 ပညာယ ဝိမတႎ ဟႏ႖ာ၊ သႏၲႎ ပေပၸါႏၲိ ပ႑ိတာ။
 ယသၼႎ (မိလိႏၵပဥႇ၊၄၈) ခေႏၶ ဌိတာ ပညာ၊ သတိ တတၳ အႏူနကာ။
 ပူဇာ ဝိေသသႆာဓာေရာ၊ အေဂၢါ ေသေ႒ာ [မူကြဲ-ေသာ ဝ (ပီ၊)] အႏုတၱေရာ။
 တသၼာ ဟိ ပ႑ိေတာ ေပါေသာ၊ သမၸႆံ ဟိတမတၱေနာ [မူကြဲ-အတၳမတၱေနာ (ပီ)]
 ပညဝႏၲံဘိပူေဇယ်၊ ေစတိယံ ဝိယ သာဒေရာ''တိ [မူကြဲ-ပူဇိယႏၲိ (ပီ၊) ဣေတာ ပရံ တိေႆာ ဂါထာေယာ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု နတၳိ]။
 လကၤာယံ ေဒါဏိနဂေရ၊ ဝသတာ ေဒါဏိနာမိနာ။
 မဟာေထေရန ေလခိတြာ၊ သု႒ပိတံ ယထာသုတံ။
 မိလိႏၵရာဇပေဥႇာ စ၊ နာဂေသနဝိသဇၨနံ။
 မိလိေႏၵာ ဟိ မဟာပေညာ၊ နာဂေသေနာ သုပ႑ိေတာ။
 ဣမိနာ ပုညကေမၼန၊ ဣေတာ ဂစၧာမိ တုႆိတံ။
 ေမေတၱယ်ံနာဂေတ ပေႆ၊ သုေဏယ်ံ ဓမၼမုတၱမႏၲိ။
မိလိႏၵပေဥႇာ နိ႒ိေတာ။





<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]