ခုဒၵကနိကာေယ ဣတိဝုတၱကပါဠိ-သုတၱနိပါတပါဠိ


နေမာ တႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ။

ခုဒၵကနိကာေယ

ဣတိဝုတၱကပါဠိ

၁။ ဧကကနိပါေတာ

၁။ ပဌမဝေဂၢါ

၁။ ေလာဘသုတၱံ

၁။ ဝုတၱေဥႇတံ -၁၉၅ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? ေလာဘံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓမၼံ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေလာေဘန လုဒၶါေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေလာဘံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ ေဒါသသုတၱံ

၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? ေဒါသံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓမၼံ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန -၁၉၆ ေဒါေသန ဒု႒ာေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေဒါသံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ ေမာဟသုတၱံ

၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? ေမာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓမၼံ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေမာေဟန မူဠႇာေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေမာဟံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ ေကာဓသုတၱံ

၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? ေကာဓံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓမၼံ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေကာေဓန ကုဒၶါေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေကာဓံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ မကၡသုတၱံ

၅။ ဝုတၱေဥႇတံ -၁၉၇ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? မကၡံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓမၼံ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန မေကၡန မကၡာေသ [မူကြဲ-မကၡိတာေသ (သ်ာ)] သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ မကၡံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ မာနသုတၱံ

၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? မာနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓမၼံ ပဇဟထ၊ အဟံ ေဝါ ပါဋိေဘာေဂါ အနာဂါမိတာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန မာေနန မတၱာေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ မာနံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ သဗၺပရိညာသုတၱံ

၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"သဗၺံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ။ သဗၺၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယာ -၁၉၈ သဗၺံ သဗၺေတာ ဉတြာ၊ သဗၺေတၳသု န ရဇၨတိ။

သ ေဝ သဗၺပရိညာ [မူကြဲ-သဗၺံ ပရိညာ (သ်ာ၊ ပီ၊)] ေသာ၊ သဗၺဒုကၡမုပစၥဂါ"တိ [မူကြဲ-သဗၺံ ဒုကၡံ ဥပစၥဂါတိ (သ်ာ)] သဗၺဒုကၡံ ဥပစၥဂါတိ (ပီ၊ အ႒)]

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ မာနပရိညာသုတၱံ

၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"မာနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ ။ မာနၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"မာႏုေပတာ အယံ ပဇာ၊ မာနဂႏၴာ ဘေဝ ရတာ။

မာနံ အပရိဇာနႏၲာ၊ အာဂႏၲာေရာ ပုနဗ႓ဝံ။

"ေယ စ မာနံ ပဟႏ႖ာန၊ ဝိမုတၱာ မာနသခၤေယ။

ေတ မာနဂႏၴာဘိဘုေနာ၊ သဗၺဒုကၡမုပစၥဂု"ႏၲိ [မူကြဲ-သဗၺဒုကၡံ ဥပစၥဂုႏၲိ (ပီ)] သဗၺံ ဒုကၡံ ဥပစၥဂုႏၲိ (အ႒ကထာ)]။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ ေလာဘပရိညာသုတၱံ

၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေလာဘံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ။ ေလာဘၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေလာေဘန လုဒၶါေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေလာဘံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ေဒါသပရိညာသုတၱံ

၁၀။ ဝုတၱေဥႇတံ -၁၉၉ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒါသံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ။ ေဒါသၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေဒါေသန ဒု႒ာေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေဒါသံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

ပဌေမာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ရာဂေဒါသာ အထ ေမာေဟာ၊ ေကာဓမကၡာ မာနံ သဗၺံ။

မာနေတာ ရာဂေဒါသာ ပုန ေဒြ၊ ပကာသိတာ ဝဂၢမာဟု ပဌမႏၲိ။

၂။ ဒုတိယဝေဂၢါ

၁။ ေမာဟပရိညာသုတၱံ

၁၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေမာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ။ ေမာဟၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေမာေဟန မူဠႇာေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေမာဟံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ ေကာဓပရိညာသုတၱံ

၁၂။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၀၀ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေကာဓံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ။ ေကာဓၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန ေကာေဓန ကုဒၶါေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ ေကာဓံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။မကၡပရိညာသုတၱံ

၁၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"မကၡံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ အဝိရာဇယံ အပၸဇဟံ အဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယ။ မကၡၪၥ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ တတၳ စိတၱံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘေဗၺာ ဒုကၡကၡယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယန မေကၡန မကၡာေသ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ ံ။

တံ မကၡံ သမၼဒညာယ၊ ပဇဟႏၲိ ဝိပႆိေနာ။

ပဟာယ န ပုနာယႏၲိ၊ ဣမံ ေလာကံ ကုဒါစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ အဝိဇၨာနီဝရဏသုတၱံ

၁၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"နာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အညံ ဧကနီဝရဏမၸိ သမႏုပႆာမိ ေယန [မူကြဲ-ေယေနဝံ (?)] နီဝရေဏန နိဝုတာ ပဇာ ဒီဃရတၱံ သႏၶာဝႏၲိ သံသရႏၲိ ယထယိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဝိဇၨာနီဝရဏံ [မူကြဲ-အဝိဇၨာနီဝရေဏန (?)]။ အဝိဇၨာနီဝရေဏန ဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ နိဝုတာ ပဇာ ဒီဃရတၱံ သႏၶာဝႏၲိ သံသရႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"နတၳေညာ -၂၀၁ ဧကဓေမၼာပိ၊ ေယေနဝံ [မူကြဲ-ေယေနဝ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] နိဝုတာ ပဇာ။

သံသရႏၲိ အေဟာရတၱံ၊ ယထာ ေမာေဟန အာဝုတာ။

"ေယ စ ေမာဟံ ပဟႏ႖ာန၊ တေမာခႏၶံ [မူကြဲ-တေမာကၡႏၶံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ပဒါလယုံ။

န ေတ ပုန သံသရႏၲိ၊ ေဟတု ေတသံ န ဝိဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ တဏွာသံေယာဇနသုတၱံ

၁၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"နာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အညံ ဧကသံေယာဇနမၸိ သမႏုပႆာမိ ေယန [မူကြဲ-ေယေနဝံ (သ်ာ၊)] သံေယာဇေနန သံယုတၱာ သတၱာ ဒီဃရတၱံ သႏၶာဝႏၲိ သံသရႏၲိ ယထယိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တဏွာသံေယာဇနံ [မူကြဲ-တဏွာသံေယာဇေနန (?)]။ တဏွာသံေယာဇေနန ဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ သံယုတၱာ သတၱာ ဒီဃရတၱံ သႏၶာဝႏၲိ သံသရႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"တဏွာဒုတိေယာ ပုရိေသာ၊ ဒီဃမဒၶါန သံသရံ။

ဣတၳဘာဝညထာဘာဝံ [မူကြဲ-ဣတၳမ႓ာဝညထာဘာဝံ (သ်ာ)] သံသာရံ နာတိဝတၱတိ။

"ဧတမာဒီနဝံ [မူကြဲ-ဧဝမာဒီနဝံ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ဉတြာ၊ တဏွံ [မူကြဲ-တဏွာ (သီ၊ က၊)] ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ဝီတတေဏွာ အနာဒါေနာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ ပဌမေသခသုတၱံ

၁၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေသခႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ အပၸတၱမာနသႆ အႏုတၱရံ ေယာဂေကၡမံ ပတၳယမာနႆ ဝိဟရေတာ အဇၩတၱိကံ အဂၤႏၲိ ကရိတြာ နာညံ ဧကဂၤမၸိ သမႏုပႆာမိ ယံ ဧဝံ ဗဟူပကာရံ ယထယိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ။ ေယာနိေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ မနသိ ကေရာေႏၲာ အကုသလံ ပဇဟတိ -၂၀၂၊ ကုသလံ ဘာေဝတီ"တိ ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယာနိေသာ မနသိကာေရာ၊ ဓေမၼာ ေသခႆ ဘိကၡဳေနာ။

နတၳေညာ ဧဝံ ဗဟုကာေရာ၊ ဥတၱမတၳႆ ပတၱိယာ။

ေယာနိေသာ ပဒဟံ ဘိကၡဳ၊ ခယံ ဒုကၡႆ ပါပုေဏ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ ဒုတိယေသခသုတၱံ

၁၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေသခႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ အပၸတၱမာနသႆ အႏုတၱရံ ေယာဂေကၡမံ ပတၳယမာနႆ ဝိဟရေတာ ဗာဟိရံ အဂၤႏၲိ ကရိတြာ နာညံ ဧကဂၤမၸိ သမႏုပႆာမိ ယံ ဧဝံ ဗဟူပကာရံ ယထယိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကလ်ာဏမိတၱတာ။ ကလ်ာဏမိေတၱာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အကုသလံ ပဇဟတိ၊ ကုသလံ ဘာေဝတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကလ်ာဏမိေတၱာ ေယာ ဘိကၡဳ၊ သပၸတိေႆာ သဂါရေဝါ။

ကရံ မိတၱာနံ ဝစနံ၊ သမၸဇာေနာ ပတိႆေတာ။

ပါပုေဏ အႏုပုေဗၺန၊ သဗၺသံေယာဇနကၡယ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ သံဃေဘဒသုတၱံ

၁၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓေမၼာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနာဟိတာယ ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုေနာ ဇနႆ အနတၳာယ အဟိတာယ ဒုကၡာယ ေဒဝမႏုႆာနံ။ ကတေမာ ဧကဓေမၼာ? သံဃေဘေဒါ။ သံေဃ ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိေႏၷ အညမညံ ဘ႑နာနိ ေစဝ ေဟာႏၲိ၊ အညမညံ ပရိဘာသာ စ ေဟာႏၲိ၊ အညမညံ ပရိေကၡပါ စ ေဟာႏၲိ၊ အညမညံ ပရိစၥဇနာ စ ေဟာႏၲိ။ တတၳ အပၸသႏၷာ ေစဝ နပၸသီဒႏၲိ၊ ပသႏၷာနၪၥ ဧကစၥာနံ အညထတၱံ ေဟာတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အာပါယိေကာ -၂၀၃ ေနရယိေကာ၊ ကပၸေ႒ာ သံဃေဘဒေကာ။

ဝဂၢါရာေမာ အဓမၼေ႒ာ၊ ေယာဂေကၡမာ ပဓံသတိ [မူကြဲ-ေယာဂေကၡမေတာ ဓံသတိ (သ်ာ၊ ပီ)] ေယာဂေကၡမာ ဝိမံသတိ (သီ၊ က)]

သံဃံ သမဂၢံ ေဘတြာန [မူကြဲ-ဘိတြာန (သီ၊ က)] ဘိႏၵိတြာ (စူဠဝ၊ ၃၅၄၊ အ၊ နိ၊ ခ ၁၀။၃၉)]၊ ကပၸံ နိရယမွိ ပစၥတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ သံဃသာမဂၢီသုတၱံ

၁၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓေမၼာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုေနာ ဇနႆ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။ ကတေမာ ဧကဓေမၼာ ? သံဃသာမဂၢီ။ သံေဃ ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ သမေဂၢ န ေစဝ အညမညံ ဘ႑နာနိ ေဟာႏၲိ၊ န စ အညမညံ ပရိဘာသာ ေဟာႏၲိ၊ န စ အညမညံ ပရိေကၡပါ ေဟာႏၲိ၊ န စ အညမညံ ပရိစၥဇနာ ေဟာႏၲိ။ တတၳ အပၸသႏၷာ ေစဝ ပသီဒႏၲိ၊ ပသႏၷာနၪၥ ဘိေယ်ာဘာေဝါ ေဟာတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သုခါ သံဃႆ သာမဂၢီ၊ သမဂၢါနၪၥႏုဂၢေဟာ။

သမဂၢရေတာ ဓမၼေ႒ာ၊ ေယာဂေကၡမာ န ဓံသတိ။

သံဃံ သမဂၢံ ကတြာန၊ ကပၸံ သဂၢမွိ ေမာဒတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ပဒု႒စိတၱသုတၱံ

၂၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဣဓာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကစၥံ ပုဂၢလံ ပဒု႒စိတၱံ ဧဝံ ေစတသာ ေစေတာ ပရိစၥ ပဇာနာမိ -- 'ဣမမွိ စာယံ သမေယ ပုဂၢေလာ ကာလကၤေရယ် ယထာဘတံ နိကၡိေတၱာ ဧဝံ နိရေယ'။ တံ ကိႆ ေဟတု? စိတၱံ ဟိႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဒု႒ံ။ ေစေတာပေဒါသေဟတု ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧဝမိေဓကေစၥ သတၱာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇၨႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပဒု႒စိတၱံ -၂၀၄ ဉတြာန၊ ဧကစၥံ ဣဓ ပုဂၢလံ။

ဧတမတၳၪၥ ဗ်ာကာသိ၊ ဗုေဒၶါ ဘိကၡဴန သႏၲိေက။

"ဣမမွိ စာယံ သမေယ၊ ကာလံ ကယိရာထ ပုဂၢေလာ။

နိရယံ ဥပပေဇၨယ်၊ စိတၱံ ဟိႆ ပဒူသိတံ။

"ယထာ ဟရိတြာ နိကၡိေပယ်၊ ဧဝေမဝ တထာဝိေဓါ။

ေစေတာပေဒါသေဟတု ဟိ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတိ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

ဒုတိေယာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ေမာေဟာ ေကာေဓါ အထ မေကၡာ၊ ဝိဇၨာ တဏွာ ေသခဒုေဝ စ။

ေဘေဒါ သာမဂၢိပုဂၢေလာ [မူကြဲ-ေမာဟေကာဓ အထ မကၡာဂေတာ၊ မူဟာ ကာမေသကၡဒုေဝ။ ေဘဒသာမဂၢပုဂၢေလာ စ (သီ၊ က၊) ေမာဟေကာဓာ အထ မေကၡာ ေမာဟကာမာ ေသကၡာ ဒုေဝ။ ေဘဒေမာဒါ ပုဂၢေလာ စ (သ်ာ၊ ပီ)] ဝဂၢမာဟု ဒုတိယႏၲိ ဝုစၥတီတိ။

၃။ တတိယဝေဂၢါ

၁။ ပသႏၷစိတၱသုတၱံ

၂၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဣဓာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကစၥံ ပုဂၢလံ ပသႏၷစိတၱံ ဧဝံ ေစတသာ ေစေတာ ပရိစၥ ပဇာနာမိ -- 'ဣမမွိ စာယံ သမေယ ပုဂၢေလာ ကာလံ ကေရယ် ယထာဘတံ နိကၡိေတၱာ ဧဝံ သေဂၢ'။ တံ ကိႆ ေဟတု? စိတၱံ ဟိႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပသႏၷံ။ ေစေတာပသာဒေဟတု ေခါ ပန၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧဝမိေဓကေစၥ သတၱာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပဇၨႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပသႏၷစိတၱံ ဉတြာန၊ ဧကစၥံ ဣဓ ပုဂၢလံ။

ဧတမတၳၪၥ ဗ်ာကာသိ၊ ဗုေဒၶါ ဘိကၡဴန သႏၲိေက။

"ဣမမွိ -၂၀၅ စာယံ သမေယ၊ ကာလံ ကယိရာထ ပုဂၢေလာ။

သုဂတိ ံ ဥပပေဇၨယ်၊ စိတၱံ ဟိႆ ပသာဒိတံ။

"ယထာ ဟရိတြာ နိကၡိေပယ်၊ ဧဝေမဝ တထာဝိေဓါ။

ေစေတာပသာဒေဟတု ဟိ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ သုဂၢတိ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ ေမတၱသုတၱံ

၂၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"မာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုညာနံ ဘာယိတၳ ။ သုခေႆတံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဓိဝစနံ ဣ႒ႆ ကႏၲႆ ပိယႆ မနာပႆ ယဒိဒံ ပုညာနိ [မူကြဲ-ပုညာနႏၲိ၊ (အ၊ နိ၊ ၇။၆၂)]။ အဘိဇာနာမိ ေခါ ပနာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒီဃရတၱံ ကတာနံ ပုညာနံ ဣ႒ံ ကႏၲံ ပိယံ မနာပံ ဝိပါကံ ပစၥႏုဘူတံ။ သတၱ ဝႆာနိ ေမတၱစိတၱံ ဘာေဝတြာ သတၱ သံဝ႗ဝိဝ႗ကေပၸ နယိမံ ေလာကံ ပုနရာဂမာသိ ံ။ သံဝ႗မာေန သုဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကေပၸ အာဘႆ႐ူပေဂါ ေဟာမိ၊ ဝိဝ႗မာေန ကေပၸ သုညံ ျဗဟၼဝိမာနံ ဥပပဇၨာမိ။

"တၾတ သုဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗဟၼာ ေဟာမိ မဟာျဗဟၼာ အဘိဘူ အနဘိဘူေတာ အညဒတၳဳဒေသာ ဝသဝတၱီ။ ဆတၱိ ံသကၡတၱဳံ ေခါ ပနာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သေကၠာ အေဟာသိ ံ ေဒဝါနမိေႏၵာ၊ အေနကသတကၡတၱဳံ ရာဇာ အေဟာသိ ံ စကၠဝတၱီ ဓမၼိေကာ ဓမၼရာဇာ စာတုရေႏၲာ ဝိဇိတာဝီ ဇနပဒတၳာဝရိယပၸေတၱာ သတၱရတနသမႏၷာဂေတာ။ ေကာ ပန ဝါေဒါ ပေဒသရဇၨႆ!

"တႆ မယွံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧတဒေဟာသိ -- 'ကိႆ ႏု ေခါ ေမ ဣဒံ ကမၼႆ ဖလံ၊ ကိႆ ကမၼႆ ဝိပါေကာ၊ ေယနာဟံ ဧတရဟိ ဧဝံမဟိဒၶိေကာ ဧဝံမဟာႏုဘာေဝါ'တိ? တႆ မယွံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧတဒေဟာသိ -- 'တိဏၰံ ေခါ ေမ ဣဒံ ကမၼာနံ ဖလံ၊ တိဏၰံ ကမၼာနံ ဝိပါေကာ၊ ေယနာဟံ ဧတရဟိ ဧဝံမဟိဒၶိေကာ ဧဝံမဟာႏုဘာေဝါတိ၊ ေသယ်ထိဒံ [မူကြဲ-ေသယ်ထီဒံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] -- ဒါနႆ၊ ဒမႆ၊ သညမႆာ"'တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပုညေမဝ ေသာ သိေကၡယ်၊ အာယတဂၢံ သုခုျဒယံ။

ဒါနၪၥ သမစရိယၪၥ၊ ေမတၱစိတၱၪၥ ဘာဝေယ။

"ဧေတ -၂၀၆ ဓေမၼ ဘာဝယိတြာ၊ တေယာ သုခသမုဒၵေယ [မူကြဲ-သုခသမုျဒေယ (သီ၊ အ႒)]

အဗ်ာပဇၩံ [မူကြဲ-အဗ်ာပဇၨံ (သ်ာ၊ က)] အဗ်ာဗဇၩံ (?)] သုခံ ေလာကံ၊ ပ႑ိေတာ ဥပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ ဥဘယတၳသုတၱံ

၂၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓေမၼာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘာဝိေတာ ဗဟုလီကေတာ ဥေဘာ အေတၳ သမဓိဂယွ တိ႒တိ -- ဒိ႒ဓမၼိကေၪၥဝ အတၳံ သမၸရာယိကၪၥ။ ကတေမာ ဧကဓေမၼာ? အပၸမာေဒါ ကုသေလသု ဓေမၼသု။ အယံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကဓေမၼာ ဘာဝိေတာ ဗဟုလီကေတာ ဥေဘာ အေတၳ သမဓိဂယွ တိ႒တိ -- ဒိ႒ဓမၼိကေၪၥဝ အတၳံ သမၸရာယိကၪၥာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အပၸမာဒံ ပသံသႏၲိ၊ ပုညကိရိယာသု ပ႑ိတာ။

အပၸမေတၱာ ဥေဘာ အေတၳ၊ အဓိဂဏွာတိ ပ႑ိေတာ။

"ဒိေ႒ ဓေမၼ စ ေယာ အေတၳာ၊ ေယာ စေတၳာ သမၸရာယိေကာ။

အတၳာဘိသမယာ ဓီေရာ၊ ပ႑ိေတာတိ ပဝုစၥတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ အ႒ိပုၪၨသုတၱံ

၂၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကပုဂၢလႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကပၸံ သႏၶာဝေတာ သံသရေတာ သိယာ ဧဝံ မဟာ အ႒ိကကၤေလာ အ႒ိပုေၪၨာ အ႒ိရာသိ ယထာယံ ေဝပုေလႅာ ပဗၺေတား သေစ သံဟာရေကာ အႆ၊ သမ႓တၪၥ န ဝိနေႆယ်ာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဧကေႆေကန ကေပၸန၊ ပုဂၢလႆ႒ိသၪၥေယာ။

သိယာ ပဗၺတသေမာ ရာသိ၊ ဣတိ ဝုတၱံ မေဟသိနာ။

"ေသာ ေခါ ပနာယံ အကၡာေတာ၊ ေဝပုေလႅာ ပဗၺေတာ မဟာ။

ဥတၱေရာ ဂိဇၩကူဋႆ၊ မဂဓာနံ ဂိရိဗၺေဇ။

"ယေတာ -၂၀၇ စ အရိယသစၥာနိ၊ သမၼပၸညာယ ပႆတိ။

ဒုကၡံ ဒုကၡသမုပၸါဒံ၊ ဒုကၡႆ စ အတိကၠမံ။

အရိယၪၥ႒ဂႋကံ မဂၢံ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။

"သ သတၱကၡတၱဳံ ပရမံ၊ သႏၶာဝိတြာန ပုဂၢေလာ။

ဒုကၡႆႏၲကေရာ ေဟာတိ၊ သဗၺသံေယာဇနကၡယာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ မုသာဝါဒသုတၱံ

၂၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧကဓမၼံ အတီတႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရိသပုဂၢလႆ နာဟံ တႆ ကိၪၥိ ပါပကမၼံ အကရဏီယႏၲိ ဝဒါမိ။ ကတမံ ဧကဓမၼံ? ယဒိဒံ [မူကြဲ-ယထယိဒံ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ယထာယိဒံ (ပီ၊)] ဘိကၡေဝ၊ သမၸဇာနမုသာဝါေဒါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဧကဓမၼံ အတီတႆ၊ မုသာဝါဒိႆ ဇႏၲဳေနာ။

ဝိတိဏၰပရေလာကႆ၊ နတၳိ ပါပံ အကာရိယ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ ဒါနသုတၱံ

၂၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဧဝေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ဇာေနယ်ဳံ ဒါနသံဝိဘာဂႆ ဝိပါကံ ယထာဟံ ဇာနာမိ၊ န အဒတြာ ဘုေၪၨယ်ဳံ၊ န စ ေနသံ မေစၧရမလံ စိတၱံ ပရိယာဒါယ တိေ႒ယ်။ ေယာပိ ေနသံ အႆ စရိေမာ အာေလာေပါ စရိမံ ကဗဠံ၊ တေတာပိ န အသံဝိဘဇိတြာ ဘုေၪၨယ်ဳံ၊ သေစ ေနသံ ပဋိဂၢါဟကာ အႆု။ ယသၼာ စ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ န ဧဝံ ဇာနႏၲိ ဒါနသံဝိဘာဂႆ ဝိပါကံ ယထာဟံ ဇာနာမိ၊ တသၼာ အဒတြာ ဘုၪၨႏၲိ၊ မေစၧရမလၪၥ ေနသံ စိတၱံ ပရိယာဒါယ တိ႒တီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဧဝံ ေစ သတၱာ ဇာေနယ်ဳံ၊ ယထာဝုတၱံ မေဟသိနာ။

ဝိပါကံ သံဝိဘာဂႆ၊ ယထာ ေဟာတိ မဟပၹလံ။

"ဝိေနယ် -၂၀၈ မေစၧရမလံ၊ ဝိပၸသေႏၷန ေစတသာ။

ဒဇၨဳံ ကာေလန အရိေယသု၊ ယတၳ ဒိႏၷံ မဟပၹလံ။

"အႏၷၪၥ ဒတြာ [မူကြဲ-ဒတြာန (သ်ာ၊)] ဗဟုေနာ၊ ဒကၡိေဏေယ်သု ဒကၡိဏံ။

ဣေတာ စုတာ မႏုႆတၱာ၊ သဂၢံ ဂစၧႏၲိ ဒါယကာ။

"ေတ စ သဂၢဂတာ [မူကြဲ-သဂၢံ ဂတာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] တတၳ၊ ေမာဒႏၲိ ကာမကာမိေနာ။

ဝိပါကံ သံဝိဘာဂႆ၊ အႏုေဘာႏၲိ အမစၧရာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ ေမတၱာဘာဝနာသုတၱံ

၂၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ယာနိ ကာနိစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ၾသပဓိကာနိ ပုညကိရိယဝတၳဴနိ သဗၺာနိ တာနိ ေမတၱာယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ကလံ နာဂၣႏၲိ ေသာဠသိ ံ။ ေမတၱာေယဝ တာနိ ေစေတာဝိမုတၱိ အဓိဂၢေဟတြာ ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စ။

"ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယာ ကာစိ တာရက႐ူပါနံ ပဘာ သဗၺာ တာ စႏၵိယာ ပဘာယ ကလံ နာဂၣႏၲိ ေသာဠသိ ံ၊ စႏၵပဘာေယဝ တာ အဓိဂၢေဟတြာ ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယာနိ ကာနိစိ ၾသပဓိကာနိ ပုညကိရိယဝတၳဴနိ သဗၺာနိ တာနိ ေမတၱာယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ကလံ နာဂၣႏၲိ ေသာဠသိ ံ၊ ေမတၱာေယဝ တာနိ ေစေတာဝိမုတၱိ အဓိဂၢေဟတြာ ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စ။

"ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝႆာနံ ပစၧိေမ မာေသ သရဒသမေယ ဝိေဒၶ ဝိဂတဝလာဟေက ေဒေဝ [မူကြဲ-နေဘ (သီ၊)] အာဒိေစၥာ နဘံ အဗ႓ဳႆကၠမာေနာ [မူကြဲ-အဗ႓ဳဂၢမမာေနာ (က၊ အ႒၊)] သဗၺံ အာကာသဂတံ [မူကြဲ-အာကာသံ (သ်ာ၊)] တမဂတံ အဘိဝိဟစၥ [မူကြဲ-အဘိဟစၥ (သ်ာ၊)] ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယာနိ ကာနိစိ ၾသပဓိကာနိ ပုညကိရိယဝတၳဴနိ သဗၺာနိ တာနိ ေမတၱာယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ကလံ နာဂၣႏၲိ ေသာဠသိ ံ၊ ေမတၱာေယဝ တာနိ ေစေတာဝိမုတၱိ အဓိဂၢေဟတြာ ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စ။

"ေသယ်ထာပိ -၂၀၉၊ ဘိကၡေဝ၊ ရတၱိယာ ပစၥဴသသမယံ ၾသသဓိတာရကာ ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စ၊ ဧဝေမဝ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယာနိ ကာနိစိ ၾသပဓိကာနိ ပုညကိရိယဝတၳဴနိ သဗၺာနိ တာနိ ေမတၱာယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ကလံ နာဂၣႏၲိ ေသာဠသိ ံ၊ ေမတၱာေယဝ တာနိ ေစေတာဝိမုတၱိ အဓိဂၢေဟတြာ ဘာသေတ စ တပေတ စ ဝိေရာစတိ စာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယာ စ ေမတၱံ ဘာဝယတိ၊ အပၸမာဏံ ပဋိႆေတာ။

တႏူ [မူကြဲ-တႏု (သီ၊)] သံေယာဇနာ ေဟာႏၲိ၊ ပႆေတာ ဥပဓိကၡယံ။

"ဧကမၸိ ေစ ပါဏမဒု႒စိေတၱာ၊ ေမတၱာယတိ ကုသေလာ ေတန ေဟာတိ။

သေဗၺ စ ပါေဏ မနသာႏုကမၸံ၊ ပဟူတမရိေယာ ပကေရာတိ ပုညံ။

"ေယ [မူကြဲ-ေယာ (သီ၊)] သတၱသ႑ံ ပထဝိ ံ ဝိဇိတြာ၊ ရာဇိသေယာ [မူကြဲ-ရာဇီသေယာ (သီ၊)] ယဇမာနာႏုပရိယဂါ။

အႆေမဓံ ပုရိသေမဓံ၊ သမၼာပါသံ ဝါဇေပယ်ံ နိရဂၢဠံ။

"ေမတၱႆ စိတၱႆ သုဘာဝိတႆ၊ ကလမၸိ ေတ နာႏုဘဝႏၲိ ေသာဠသိ ံ။

စႏၵပၸဘာ တာရဂဏာဝ သေဗၺ။

"ေယာ န ဟႏၲိ န ဃာေတတိ၊ န ဇိနာတိ န ဇာပေယ။

ေမတၱံေသာ သဗၺဘူေတသု၊ ေဝရံ တႆ န ေကနစီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

တတိေယာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

စိတၱံ -၂၁၀ ေမတၱံ [မူကြဲ-စ်ာယီ (သီ၊ သ်ာ)] စ်ာယိ (ပီ၊ က၊)] ဥေဘာ အေတၳ၊ ပုၪၨံ ေဝပုလႅပဗၺတံ။

သမၸဇာနမုသာဝါေဒါ၊ ဒါနၪၥ ေမတၱဘာဝနာ [မူကြဲ-ေမတၱဘာဝၪၥ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ေမတၱဝါစၪၥ (က)]

သတၱိမာနိ စ [မူကြဲ-သတၱိမာနိဓ (သီ၊ က၊)] သုတၱာနိ၊ ပုရိမာနိ စ ဝီသတိ။

ဧကဓေမၼသု သုတၱႏၲာ၊ သတၱဝီသတိသဂၤဟာတိ။

ဧကကနိပါေတာ နိ႒ိေတာ။

၂။ ဒုကနိပါေတာ

၁။ ပဌမဝေဂၢါ

၁။ ဒုကၡဝိဟာရသုတၱံ

၂၈။ (ေဒြ -၂၁၁ ဓေမၼ အႏုကၠဋိ) [မူကြဲ-( ) သ်ာမေပါတၳေက နတၳိ] ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒြီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ဒုကၡံ ဝိဟရတိ သဝိဃာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂၢတိ ပါဋိကခၤါ။ ကတေမဟိ ဒြီဟိ? ဣႁႏၵိေယသု အဂုတၱဒြါရတာယ [မူကြဲ-အဂုတၱဒြါေရာ (အ႒၊)] စ၊ ေဘာဇေန အမတၱညဳတာယ [မူကြဲ-အမတၱညဴ (အ႒၊)] စ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ဒုကၡံ ဝိဟရတိ သဝိဓာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂၢတိ ပါဋိကခၤါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"စကၡဳ ေသာတၪၥ ဃာနၪၥ၊ ဇိဝွါ ကာေယာ တထာ မေနာ။

ဧတာနိ ယႆ ဒြါရာနိ၊ အဂုတၱာနိဓ [မူကြဲ-အဂုတၱာနိ စ (သ်ာ၊)] ဘိကၡဳေနာ။

"ေဘာဇနမွိ အမတၱညဴ၊ ဣႁႏၵိေယသု အသံဝုေတာ။

ကာယဒုကၡံ ေစေတာဒုကၡံ၊ ဒုကၡံ ေသာ အဓိဂစၧတိ။

"ဍယွမာေနန ကာေယန၊ ဍယွမာေနန ေစတသာ။

ဒိဝါ ဝါ ယဒိ ဝါ ရတၱိ ံ၊ ဒုကၡံ ဝိဟရတိ တာဒိေသာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ သုခဝိဟာရသုတၱံ

၂၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒြီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သုခံ ဝိဟရတိ အဝိဃာတံ အႏုပါယာသံ အပရိဠာဟံ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကခၤါ -၂၁၂ ။ ကတေမဟိ ဒြီဟိ? ဣႁႏၵိေယသု ဂုတၱဒြါရတာယ စ၊ ေဘာဇေန မတၱညဳတာယ စ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သုခံ ဝိဟရတိ အဝိဃာတံ အႏုပါယာသံ အပရိဠာဟံ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကခၤါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"စကၡဳ ေသာတၪၥ ဃာနၪၥ၊ ဇိဝွါ ကာေယာ တထာ [မူကြဲ-အေထာ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] မေနာ။

ဧတာနိ ယႆ ဒြါရာနိ၊ သုဂုတၱာနိဓ ဘိကၡဳေနာ။

"ေဘာဇနမွိ စ မတၱညဴ၊ ဣႁႏၵိေယသု စ သံဝုေတာ။

ကာယသုခံ ေစေတာသုခံ၊ သုခံ ေသာ အဓိဂစၧတိ။

"အဍယွမာေနန ကာေယန၊ အဍယွမာေနန ေစတသာ။

ဒိဝါ ဝါ ယဒိ ဝါ ရတၱိ ံ၊ သုခံ ဝိဟရတိ တာဒိေသာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ တပနီယသုတၱံ

၃၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼာ တပနီယာ။ ကတေမ ေဒြ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကေစၥာ အကတကလ်ာေဏာ ေဟာတိ၊ အကတကုသေလာ၊ အကတဘီ႐ုတၱာေဏာ၊ ကတပါေပါ၊ ကတလုေဒၵါ၊ ကတကိဗၺိေသာ။ ေသာ 'အကတံ ေမ ကလ်ာဏ'ႏၲိပိ တပၸတိ၊ 'ကတံ ေမ ပါပ'ႏၲိပိ တပၸတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒြ ဓမၼာ တပနီယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယဒုစၥရိတံ ကတြာ၊ ဝစီဒုစၥရိတာနိ စ။

မေနာဒုစၥရိတံ ကတြာ၊ ယၪၥညံ ေဒါသသဥႇိတံ။

"အကတြာ ကုသလံ ကမၼံ၊ ကတြာနာကုသလံ ဗဟုံ။

ကာယႆ ေဘဒါ ဒုပၸေညာ၊ နိရယံ ေသာပပဇၨတီ"တိ [မူကြဲ-နိရယံ ေသာ ဥပပဇၨတီတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)]

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ အတပနီယသုတၱံ

၃၁။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၁၃ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼာ အတပနီယာ။ ကတေမ ေဒြ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကေစၥာ ကတကလ်ာေဏာ ေဟာတိ၊ ကတကုသေလာ၊ ကတဘီ႐ုတၱာေဏာ၊ အကတပါေပါ၊ အကတလုေဒၵါ၊ အကတကိဗၺိေသာ။ ေသာ 'ကတံ ေမ ကလ်ာဏ'ႏၲိပိ န တပၸတိ၊ 'အကတံ ေမ ပါပ'ႏၲိပိ န တပၸတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒြ ဓမၼာ အတပနီယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ဝစီဒုစၥရိတာနိ စ။

မေနာဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ယၪၥညံ ေဒါသသဥႇိတံ။

"အကတြာကုသလံ ကမၼံ၊ ကတြာန ကုသလံ ဗဟုံ။

ကာယႆ ေဘဒါ သပၸေညာ၊ သဂၢံ ေသာ ဥပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ ပဌမသီလသုတၱံ

၃၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒြီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ပုဂၢေလာ ယထာဘတံ နိကၡိေတၱာ ဧဝံ နိရေယ။ ကတေမဟိ ဒြီဟိ? ပါပေကန စ သီေလန၊ ပါပိကာယ စ ဒိ႒ိယာ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ပုဂၢေလာ ယထာဘတံ နိကၡိေတၱာ ဧဝံ နိရေယ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပါပေကန စ သီေလန၊ ပါပိကာယ စ ဒိ႒ိယာ။

ဧေတဟိ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ၊ ေယာ သမႏၷာဂေတာ နေရာ။

ကာယႆ ေဘဒါ ဒုပၸေညာ၊ နိရယံ ေသာပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ ဒုတိယသီလသုတၱံ

၃၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒြီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ပုဂၢေလာ ယထာဘတံ နိကၡိေတၱာ ဧဝံ သေဂၢ။ ကတေမဟိ ဒြီဟိ ? ဘဒၵေကန စ သီေလန၊ ဘဒၵိကာယ စ ဒိ႒ိယာ။ ဣေမဟိ -၂၁၄ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ပုဂၢေလာ ယထာဘတံ နိကၡိေတၱာ ဧဝံ သေဂၢ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဘဒၵေကန စ သီေလန၊ ဘဒၵိကာယ စ ဒိ႒ိယာ။

ဧေတဟိ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ၊ ေယာ သမႏၷာဂေတာ နေရာ။

ကာယႆ ေဘဒါ သပၸေညာ၊ သဂၢံ ေသာ ဥပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ အာတာပီသုတၱံ

၃၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"အနာတာပီ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အေနာတၱာပီ [မူကြဲ-အေနာတၱပၸီ (ဗဟူသု) အ႒ကထာ ပႆိတဗၺာ] အဘေဗၺာ သေမၺာဓာယ၊ အဘေဗၺာ နိဗၺာနာယ၊ အဘေဗၺာ အႏုတၱရႆ ေယာဂေကၡမႆ အဓိဂမာယ။ အာတာပီ စ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ၾသတၱာပီ [မူကြဲ-ၾသတၱပၸီ (ဗဟူသု)] ဘေဗၺာ သေမၺာဓာယ၊ ဘေဗၺာ နိဗၺာနာယ၊ ဘေဗၺာ အႏုတၱရႆ ေယာဂေကၡမႆ အဓိဂမာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အနာတာပီ အေနာတၱာပီ၊ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာ။

ေယာ ထီနမိဒၶဗဟုေလာ၊ အဟိရီေကာ အနာဒေရာ။

အဘေဗၺာ တာဒိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဖု႒ဳံ သေမၺာဓိမုတၱမံ။

"ေယာ စ သတိမာ နိပေကာ စ်ာယီ၊ အာတာပီ ၾသတၱာပီ စ အပၸမေတၱာ။

သံေယာဇနံ ဇာတိဇရာယ ေဆတြာ၊ ဣေဓဝ သေမၺာဓိမႏုတၱရံ ဖုေသ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ ပဌမနကုဟနသုတၱံ

၃၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"နယိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗဟၼစရိယံ ဝုႆတိ ဇနကုဟနတၳံ၊ န ဇနလပနတၳံ၊ န လာဘသကၠာရသိေလာကာနိသံသတၳံ၊ န 'ဣတိ မံ ဇေနာ ဇာနာတူ'တိ။ အထ ေခါ ဣဒံ၊ ဘိကၡေဝ -၂၁၅၊ ျဗဟၼစရိယံ ဝုႆတိ သံဝရတၳေၪၥဝ ပဟာနတၳၪၥာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သံဝရတၳံ ပဟာနတၳံ၊ ျဗဟၼစရိယံ အနီတိဟံ။

အေဒသယိ ေသာ ဘဂဝါ၊ နိဗၺာေနာဂဓဂါမိနံ။

"ဧသ မေဂၢါ မဟေတၱဟိ [မူကြဲ-မဟေႏၲဟိ (သီ၊ က)] မဟေတၳဟိ (သ်ာ)] အႏုယာေတာ မေဟသိဘိ [မူကြဲ-မေဟသိေနာ (သီ၊ က)]

ေယ ေယ တံ ပဋိပဇၨႏၲိ၊ ယထာ ဗုေဒၶန ေဒသိတံ။

ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆႏၲိ၊ သတၳဳသာသနကာရိေနာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ ဒုတိယနကုဟနသုတၱံ

၃၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"နယိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗဟၼစရိယံ ဝုႆတိ ဇနကုဟနတၳံ၊ န ဇနလပနတၳံ၊ န လာဘသကၠာရသိေလာကာနိသံသတၳံ၊ န 'ဣတိ မံ ဇေနာ ဇာနာတူ'တိ။ အထ ေခါ ဣဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗဟၼစရိယံ ဝုႆတိ အဘိညတၳေၪၥဝ ပရိညတၳၪၥာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အဘိညတၳံ ပရိညတၳံ၊ ျဗဟၼစရိယံ အနီတိဟံ။

အေဒသယိ ေသာ ဘဂဝါ၊ နိဗၺာေနာဂဓဂါမိနံ။

"ဧသ မေဂၢါ မဟေတၱဟိ၊ အႏုယာေတာ မေဟသိဘိ။

ေယ ေယ တံ ပဋိပဇၨႏၲိ၊ ယထာ ဗုေဒၶန ေဒသိတံ။

ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆႏၲိ၊ သတၳဳသာသနကာရိေနာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ေသာမနႆသုတၱံ

၃၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒြီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သုခေသာမနႆဗဟုေလာ ဝိဟရတိ၊ ေယာနိ စႆ [မူကြဲ-ေယာနိေသာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ေယာနိႆ (က၊)] အာရဒၶါ ေဟာတိ အာသဝါနံ ခယာယ။ ကတေမဟိ -၂၁၆ ဒြီဟိ? သံေဝဇနီေယသု ဌာေနသု သံေဝဇေနန၊ သံဝိဂၢႆ စ ေယာနိေသာ ပဓာေနန။ ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒြီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သုခေသာမနႆဗဟုေလာ ဝိဟရတိ၊ ေယာနိ စႆ အာရဒၶါ ေဟာတိ အာသဝါနံ ခယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သံေဝဇနီယ႒ာေနသု [မူကြဲ-သံေဝဇနီေယသု ဌာေနသု (သ်ာ၊ ပီ)] သံဝိေဇၨေထဝ ပ႑ိေတာ။

အာတာပီ နိပေကာ ဘိကၡဳ၊ ပညာယ သမေဝကၡိယ။

"ဧဝံ ဝိဟာရီ အာတာပီ၊ သႏၲဝုတၱိ အႏုဒၶေတာ။

ေစေတာသမထမႏုယုေတၱာ၊ ခယံ ဒုကၡႆ ပါပုေဏ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

ပဌေမာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ေဒြ စ ဘိကၡဴ တပနီယာ၊ တပနီယာ ပရေတၳဟိ။

အာတာပီ [မူကြဲ-ေဒြ ပါဒါ (က)] ေဒြ အာတာပီ (သီ၊)] နကုဟနာ ေဒြ [မူကြဲ-န ကုဟနာ စ (သဗၺတၳ)]၊ ေသာမနေႆန ေတ ဒသာတိ။

၂။ ဒုတိယဝေဂၢါ

၁။ ဝိတကၠသုတၱံ

၃၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တထာဂတံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟႏၲံ သမၼာသမၺဳဒၶံ ေဒြ ဝိတကၠာ ဗဟုလံ သမုဒါစရႏၲိ -- ေခေမာ စ ဝိတေကၠာ၊ ပဝိေဝေကာ စ [မူကြဲ-ဝိေဝေကာ စ (သ်ာ)] အဗ်ာပဇၩာရာေမာ [မူကြဲ-အဗ်ာပဇၨာရာေမာ (က)] အဗ်ာဗဇၩာရာေမာ (?)]၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတာ အဗ်ာပဇၩရေတာ။ တေမနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂတံ အဗ်ာပဇၩာရာမံ အဗ်ာပဇၩရတံ ဧေသဝ ဝိတေကၠာ ဗဟုလံ သမုဒါစရတိ -- 'ဣမာယာဟံ ဣရိယာယ န ကိၪၥိ ဗ်ာဗာေဓမိ တသံ ဝါ ထာဝရံ ဝါ'တိ။

"ပဝိေဝကာရာေမာ -၂၁၇၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတာ ပဝိေဝကရေတာ။ တေမနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂတံ ပဝိေဝကာရာမံ ပဝိေဝကရတံ ဧေသဝ ဝိတေကၠာ ဗဟုလံ သမုဒါစရတိ -- 'ယံ အကုသလံ တံ ပဟီန'ႏၲိ။

"တသၼာတိဟ၊ ဘိကၡေဝ၊ တုေမွပိ အဗ်ာပဇၩာရာမာ ဝိဟရထ အဗ်ာပဇၩရတာ။ ေတသံ ေဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တုမွာကံ အဗ်ာပဇၩာရာမာနံ ဝိဟရတံ အဗ်ာပဇၩရတာနံ ဧေသဝ ဝိတေကၠာ ဗဟုလံ သမုဒါစရိႆတိ -- 'ဣမာယ မယံ ဣရိယာယ န ကိၪၥိ ဗ်ာဗာေဓမ တသံ ဝါ ထာဝရံ ဝါ'တိ။

"ပဝိေဝကာရာမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရထ ပဝိေဝကရတာ။ ေတသံ ေဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တုမွာကံ ပဝိေဝကာရာမာနံ ဝိဟရတံ ပဝိေဝကရတာနံ ဧေသဝ ဝိတေကၠာ ဗဟုလံ သမုဒါစရိႆတိ -- 'ကိ ံ အကုသလံ၊ ကိ ံ အပၸဟီနံ၊ ကိ ံ ပဇဟာမာ"'တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"တထာဂတံ ဗုဒၶမသယွသာဟိနံ၊ ဒုေဝ ဝိတကၠာ သမုဒါစရႏၲိ နံ။

ေခေမာ ဝိတေကၠာ ပဌေမာ ဥဒီရိေတာ၊ တေတာ ဝိေဝေကာ ဒုတိေယာ ပကာသိေတာ။

"တေမာႏုဒံ ပါရဂတံ မေဟသိ ံ၊ တံ ပတၱိပတၱံ ဝသိမံ အနာသဝံ။

ဝိသႏၲရံ [မူကြဲ-ေဝသႏၲရံ (သီ၊ က)] ဝိႆႏၲရံ (ပီ၊)] တဏွကၡေယ ဝိမုတၱံ၊ တံ ေဝ မုနိ ံ အႏၲိမေဒဟဓာရိ ံ။

မာရၪၨဟံ [မူကြဲ-မာရဇဟံ (သ်ာ)] မာနဇဟံ (သီ၊ က)] မာနံ ဇဟံ (ပီ၊)] ျဗဴမိ ဇရာယ ပါရဂုံ။

"ေသေလ ယထာ ပဗၺတမုဒၶနိ႒ိေတာ၊ ယထာပိ ပေႆ ဇနတံ သမႏၲေတာ။

တထူပမံ ဓမၼမယံ သုေမေဓါ၊ ပါသာဒမာ႐ုယွ သမႏၲစကၡဳ။

ေသာကာဝတိဏၰံ ဇနတမေပတေသာေကာ၊ အေဝကၡတိ ဇာတိဇရာဘိဘူတ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ ေဒသနာသုတၱံ

၃၉။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၁၈ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တထာဂတႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ ေဒြ ဓမၼေဒသနာ ပရိယာေယန ဘဝႏၲိ။ ကတမာ ေဒြ? 'ပါပံ ပါပကေတာ ပႆထာ'တိ -- အယံ ပဌမာ ဓမၼေဒသနာ၊ 'ပါပံ ပါပကေတာ ဒိသြာ တတၳ နိဗၺိႏၵထ ဝိရဇၨထ ဝိမုစၥထာ'တိ -- အယံ ဒုတိယာ ဓမၼေဒသနာ။ တထာဂတႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ ဣမာ ေဒြ ဓမၼေဒသနာ ပရိယာေယန ဘဝႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"တထာဂတႆ ဗုဒၶႆ၊ သဗၺဘူတာႏုကမၸိေနာ။

ပရိယာယဝစနံ ပႆ၊ ေဒြ စ ဓမၼာ ပကာသိတာ။

"ပါပကံ ပႆထ ေစတံ [မူကြဲ-ေစကံ (သီ၊ ပီ)] ေဆကာ (သ်ာ)] တတၳ စာပိ ဝိရဇၨထ။

တေတာ ဝိရတၱစိတၱာေသ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ ဝိဇၨာသုတၱံ

၄၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"အဝိဇၨာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဗၺဂၤမာ အကုသလာနံ ဓမၼာနံ သမာပတၱိယာ အႏြေဒဝ အဟိရိကံ အေနာတၱပၸံ၊ ဝိဇၨာ စ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဗၺဂၤမာ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ သမာပတၱိယာ အႏြေဒဝ ဟိေရာတၱပၸ"ႏၲိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယာ ကာစိမာ ဒုဂၢတိေယာ၊ အသၼိ ံ ေလာေက ပရမွိ စ။

အဝိဇၨာမူလိကာ သဗၺာ၊ ဣစၧာေလာဘသမုႆယာ။

"ယေတာ စ ေဟာတိ ပါပိေစၧာ၊ အဟိရီေကာ အနာဒေရာ။

တေတာ ပါပံ ပသဝတိ၊ အပါယံ ေတန ဂစၧတိ။

"တသၼာ ဆႏၵၪၥ ေလာဘၪၥ၊ အဝိဇၨၪၥ ဝိရာဇယံ။

ဝိဇၨံ ဥပၸါဒယံ ဘိကၡဳ၊ သဗၺာ ဒုဂၢတိေယာ ဇေဟ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ ပညာပရိဟီနသုတၱံ

၄၁။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၁၉ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ သုပရိဟီနာ ေယ အရိယာယ ပညာယ ပရိဟီနာ။ ေတ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ဒုကၡံ ဝိဟရႏၲိ သဝိဃာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂၢတိ ပါဋိကခၤါ။ ေတ [မူကြဲ-ေတ စ ေခါ (?)]၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ အပရိဟီနာ ေယ အရိယာယ ပညာယ အပရိဟီနာ။ ေတ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သုခံ ဝိဟရႏၲိ အဝိဃာတံ အႏုပါယာသံ အပရိဠာဟံ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကခၤါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပညာယ ပရိဟာေနန၊ ပႆ ေလာကံ သေဒဝကံ။

နိဝိ႒ံ နာမ႐ူပသၼိ ံ၊ ဣဒံ သစၥႏၲိ မညတိ။

"ပညာ ဟိ ေသ႒ာ ေလာကသၼိ ံ၊ ယာယံ နိေဗၺဓဂါမိနီ။

ယာယ သမၼာ ပဇာနာတိ၊ ဇာတိဘဝပရိကၡယံ။

"ေတသံ ေဒဝါ မႏုႆာ စ၊ သမၺဳဒၶါနံ သတီမတံ။

ပိဟယႏၲိ ဟာသပညာနံ [မူကြဲ-ဟာသုပညာနံ (သီ၊ အ႒)] သရီရႏၲိမဓာရိန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ သုကၠဓမၼသုတၱံ

၄၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ သုကၠာ ဓမၼာ ေလာကံ ပါေလႏၲိ။ ကတေမ ေဒြ? ဟိရီ [မူကြဲ-ဟိရိ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] စ၊ ၾသတၱပၸၪၥ။ ဣေမ ေစ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒြ သုကၠာ ဓမၼာ ေလာကံ န ပါေလယ်ဳံ၊ နယိဓ ပညာေယထ မာတာတိ ဝါ မာတုစၧာတိ ဝါ မာတုလာနီတိ ဝါ အာစရိယဘရိယာတိ ဝါ ဂ႐ူနံ ဒါရာတိ ဝါ။ သေမ႓ဒံ ေလာေကာ အဂမိႆ ယထာ အေဇဠကာ ကုကၠဳဋသူကရာ ေသာဏသိဂၤါလာ [မူကြဲ-ေသာဏသိဂါလာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ယသၼာ စ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမ ေဒြ သုကၠာ ဓမၼာ ေလာကံ ပါေလႏၲိ တသၼာ ပညာယတိ မာတာတိ ဝါ မာတုစၧာတိ ဝါ မာတုလာနီတိ ဝါ အာစရိယဘရိယာတိ ဝါ ဂ႐ူနံ ဒါရာတိ ဝါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယသံ -၂၂၀ ေစ ဟိရိၾသတၱပၸံ၊ သဗၺဒါ စ န ဝိဇၨတိ။

ေဝါကၠႏၲာ သုကၠမူလာ ေတ၊ ဇာတိမရဏဂါမိေနာ။

"ေယသၪၥ ဟိရိၾသတၱပၸံ၊ သဒါ သမၼာ ဥပ႒ိတာ။

ဝိ႐ူဠႇျဗဟၼစရိယာ ေတ၊ သေႏၲာ ခီဏပုနဗ႓ဝါ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ အဇာတသုတၱံ

၄၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"အတၳိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသခၤတံ။ ေနာ ေစတံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘဝိႆ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသခၤတံ၊ နယိဓ ဇာတႆ ဘူတႆ ကတႆ သခၤတႆ နိႆရဏံ ပညာေယထ။ ယသၼာ စ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အတၳိ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသခၤတံ၊ တသၼာ ဇာတႆ ဘူတႆ ကတႆ သခၤတႆ နိႆရဏံ ပညာယတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဇာတံ ဘူတံ သမုပၸႏၷံ၊ ကတံ သခၤတမဒၶဳဝံ။

ဇရာမရဏသံဃာဋံ၊ ေရာဂနီဠံ [မူကြဲ-ေရာဂနိၯံ (သီ၊)] ပဘဂၤုရံ [မူကြဲ-ပဘဂၤုနံ (က၊ သီ၊ က)] ပဘဂၤုဏံ (သ်ာ)]

"အာဟာရေနတၱိပၸဘဝံ၊ နာလံ တဒဘိနႏၵိတုံ။

တႆ နိႆရဏံ သႏၲံ၊ အတကၠာဝစရံ ဓုဝံ။

"အဇာတံ အသမုပၸႏၷံ၊ အေသာကံ ဝိရဇံ ပဒံ။

နိေရာေဓါ ဒုကၡဓမၼာနံ၊ သခၤါ႐ူပသေမာ သုေခါ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ နိဗၺာနဓာတုသုတၱံ

၄၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒြမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ နိဗၺာနဓာတုေယာ။ ကတေမ ေဒြ? သဥပါဒိေသသာ စ နိဗၺာနဓာတု၊ အႏုပါဒိေသသာ စ နိဗၺာနဓာတု။

"ကတမာ -၂၂၁ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ သဥပါဒိေသသာ နိဗၺာနဓာတု? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အရဟံ ေဟာတိ ခီဏာသေဝါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီေယာ ၾသဟိတဘာေရာ အႏုပၸတၱသဒေတၳာ ပရိကၡီဏဘဝသံေယာဇေနာ သမၼဒညာ ဝိမုေတၱာ။ တႆ တိ႒ေႏၲဝ ပၪၥိႁႏၵိယာနိ ေယသံ အဝိဃာတတၱာ [မူကြဲ-အဝိဂတတၱာ (သီ၊ အ႒၊)] မနာပါမနာပံ ပစၥႏုေဘာတိ၊ သုခဒုကၡံ ပဋိသံေဝေဒတိ ။ တႆ ေယာ ရာဂကၡေယာ၊ ေဒါသကၡေယာ၊ ေမာဟကၡေယာ -- အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ သဥပါဒိေသသာ နိဗၺာနဓာတု။

"ကတမာ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏုပါဒိေသသာ နိဗၺာနဓာတု? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အရဟံ ေဟာတိ ခီဏာသေဝါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီေယာ ၾသဟိတဘာေရာ အႏုပၸတၱသဒေတၳာ ပရိကၡီဏဘဝသံေယာဇေနာ သမၼဒညာ ဝိမုေတၱာ။ တႆ ဣေဓဝ၊ ဘိကၡေဝ၊ သဗၺေဝဒယိတာနိ အနဘိနႏၵိတာနိ သီတိ ဘဝိႆႏၲိ [မူကြဲ-သီတီဘဝိႆႏၲိ (?)]။ အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏုပါဒိေသသာ နိဗၺာနဓာတု။ ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒြ နိဗၺာနဓာတုေယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဒုေဝ ဣမာ စကၡဳမတာ ပကာသိတာ၊ နိဗၺာနဓာတူ အနိႆိေတန တာဒိနာ။

ဧကာ ဟိ ဓာတု ဣဓ ဒိ႒ဓမၼိကာ၊ သဥပါဒိေသသာ ဘဝေနတၱိသခၤယာ။

အႏုပါဒိေသသာ ပန သမၸရာယိကာ၊ ယမွိ နိ႐ုဇၩႏၲိ ဘဝါနိ သဗၺေသာ။

"ေယ ဧတဒညာယ ပဒံ အသခၤတံ၊ ဝိမုတၱစိတၱာ ဘဝေနတၱိသခၤယာ။

ေတ ဓမၼသာရာဓိဂမာ ခေယ ရတာ၊ ပဟံသု ေတ သဗၺဘဝါနိ တာဒိေနာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ ပဋိသလႅာနသုတၱံ

၄၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ပဋိသလႅာနာရာမာ [မူကြဲ-ပဋိသလႅာနာရာမာ (က)] ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရထ ပဋိသလႅာနရတာ၊ အဇၩတၱံ ေစေတာသမထမႏုယုတၱာ၊ အနိရာကတဇၩာနာ၊ ဝိပႆနာယ သမႏၷာဂတာ၊ ျဗဴေဟတာ သုညာဂါရာနံ -၂၂၂။ ပဋိသလႅာနာရာမာနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရတံ ပဋိသလႅာနရတာနံ အဇၩတၱံ ေစေတာသမထမႏုယုတၱာနံ အနိရာကတမဇၩာနာနံ ဝိပႆနာယ သမႏၷာဂတာနံ ျဗဴေဟတာနံ သုညာဂါရာနံ ဒြိႏၷံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကခၤ ံ -- ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိေသေသ အနာဂါမိတာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယ သႏၲစိတၱာ နိပကာ၊ သတိမေႏၲာ စ [မူကြဲ-သတိမေႏၲာဝ (သီ၊ က၊)] စ်ာယိေနာ။

သမၼာ ဓမၼံ ဝိပႆႏၲိ၊ ကာေမသု အနေပကၡိေနာ။

"အပၸမာဒရတာ သႏၲာ၊ ပမာေဒ ဘယဒႆိေနာ။

အဘဗၺာ ပရိဟာနာယ၊ နိဗၺာနေႆဝ သႏၲိေက"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ သိကၡာနိသံသသုတၱံ

၄၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"သိကၡာနိသံသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရထ ပညဳတၱရာ ဝိမုတၱိသာရာ သတာဓိပေတယ်ာ။ သိကၡာနိသံသာနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရတံ ပညဳတၱရာနံ ဝိမုတၱိသာရာနံ သတာဓိပေတယ်ာနံ ဒြိႏၷံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကခၤ ံ -- ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိေသေသ အနာဂါမိတာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပရိပုဏၰသိကၡံ [မူကြဲ-ပရိပုဏၰေသခံ (သီ)] ပရိပုဏၰေသကၡံ (သ်ာ၊)] အပဟာနဓမၼံ၊ ပညဳတၱရံ ဇာတိခယႏၲဒႆိ ံ။

တံ ေဝ မုနိ ံ အႏၲိမေဒဟဓာရိ ံ၊ မာရၪၨဟံ ျဗဴမိ ဇရာယ ပါရဂုံ။

"တသၼာ သဒါ စ်ာနရတာ သမာဟိတာ၊ အာတာပိေနာ ဇာတိခယႏၲဒႆိေနာ။

မာရံ သေသနံ အဘိဘုယ် ဘိကၡေဝါ၊ ဘဝထ ဇာတိမရဏႆ ပါရဂါ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ဇာဂရိယသုတၱံ

၄၇။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၂၃ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဇာဂေရာ စႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဝိဟေရယ် သေတာ သမၸဇာေနာ သမာဟိေတာ ပမုဒိေတာ ဝိပၸသေႏၷာ စ တတၳ ကာလဝိပႆီ စ ကုသေလသု ဓေမၼသု။ ဇာဂရႆ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဝိဟရေတာ သတႆ သမၸဇာနႆ သမာဟိတႆ ပမုဒိတႆ ဝိပၸသႏၷႆ တတၳ ကာလဝိပႆိေနာ ကုသေလသု ဓေမၼသု ဒြိႏၷံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကခၤ ံ -- ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိေသေသ အနာဂါမိတာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဇာဂရႏၲာ သုဏာေထတံ၊ ေယ သုတၱာ ေတ ပဗုဇၩထ။

သုတၱာ ဇာဂရိတံ ေသေယ်ာ၊ နတၳိ ဇာဂရေတာ ဘယံ။

"ေယာ ဇာဂေရာ စ သတိမာ သမၸဇာေနာ၊ သမာဟိေတာ မုဒိေတာ ဝိပၸသေႏၷာ စ။

ကာေလန ေသာ သမၼာ ဓမၼံ ပရိဝီမံသမာေနာ၊ ဧေကာဒိဘူေတာ ဝိဟေန တမံ ေသာ။

"တသၼာ ဟေဝ ဇာဂရိယံ ဘေဇထ၊ အာတာပီ ဘိကၡဳ နိပေကာ စ်ာနလာဘီ။

သံေယာဇနံ ဇာတိဇရာယ ေဆတြာ၊ ဣေဓဝ သေမၺာဓိမႏုတၱရံ ဖုေသ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

၁၁။ အာပါယိကသုတၱံ

၄၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာပါယိကာ ေနရယိကာ ဣဒမပၸဟာယ။ ကတေမ ေဒြ? ေယာ စ အျဗဟၼစာရီ ျဗဟၼစာရိပဋိေညာ၊ ေယာ စ ပရိပုဏၰံ ပရိသုဒၶံ ျဗဟၼစရိယံ စရႏၲံ အမူလေကန အျဗဟၼစရိေယန အႏုဒၶံေသတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒြ အာပါယိကာ ေနရယိကာ ဣဒမပၸဟာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အဘူတဝါဒီ -၂၂၄ နိရယံ ဥေပတိ၊ ေယာ ဝါပိ ကတြာ န ကေရာမိ စာဟ။

ဥေဘာပိ ေတ ေပစၥ သမာ ဘဝႏၲိ၊ နိဟီနကမၼာ မႏုဇာ ပရတၳ။

"ကာသာဝကဏၭာ ဗဟေဝါ၊ ပါပဓမၼာ အသညတာ။

ပါပါ ပါေပဟိ ကေမၼဟိ၊ နိရယံ ေတ ဥပပဇၨေရ။

"ေသေယ်ာ အေယာဂုေဠာ ဘုေတၱာ၊ တေတၱာ အဂၢိသိခူပေမာ။

ယေၪၥ ဘုေၪၨယ် ဒုႆီေလာ၊ ရ႒ပိ႑မသညေတာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဧကာဒသမံ။

၁၂။ ဒိ႒ိဂတသုတၱံ

၄၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒြီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒိ႒ိဂေတဟိ ပရိယု႒ိတာ ေဒဝမႏုႆာ ၾသလီယႏၲိ ဧေက၊ အတိဓာဝႏၲိ ဧေက၊ စကၡဳမေႏၲာ စ ပႆႏၲိ။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ၾသလီယႏၲိ ဧေက? ဘဝါရာမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒဝမႏုႆာ ဘဝရတာ ဘဝသမၼဳဒိတာ ေတသံ ဘဝနိေရာဓာယ ဓေမၼ ေဒသိယမာေန စိတၱံ န ပကၡႏၵတိ န ပသီဒတိ န သႏၲိ႒တိ နာဓိမုစၥတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ၾသလီယႏၲိ ဧေက။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ အတိဓာဝႏၲိ ဧေက? ဘေဝေနဝ ေခါ ပေနေက အ႗ီယမာနာ ဟရာယမာနာ ဇိဂုစၧမာနာ ဝိဘဝံ အဘိနႏၵႏၲိ -- ယေတာ ကိရ၊ ေဘာ၊ အယံ အတၱာ [မူကြဲ-သေတၱာ (သီ၊ က၊)] ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ ဥစၧိဇၨတိ ဝိနႆတိ န ေဟာတိ ပရံ မရဏာ၊ ဧတံ သႏၲံ ဧတံ ပဏီတံ ဧတံ ယာထာဝႏၲိ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ အတိဓာဝႏၲိ ဧေက။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ စကၡဳမေႏၲာ ပႆႏၲိ? ဣဓ ဘိကၡဳ ဘူတံ ဘူတေတာ ပႆတိ၊ ဘူတံ ဘူတေတာ ဒိသြာ ဘူတႆ နိဗၺိဒါယ ဝိရာဂါယ နိေရာဓာယ ပဋိပေႏၷာ ေဟာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ စကၡဳမေႏၲာ ပႆႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယ -၂၂၅ [မူကြဲ-ေယာ (သ်ာ၊ က၊)] ဘူတံ ဘူတေတာ ဒိသြာ၊ ဘူတႆ စ အတိကၠမံ။

ယထာဘူေတ ဝိမုစၥႏၲိ၊ ဘဝတဏွာ ပရိကၡယာ။

"သ ေဝ [မူကြဲ-သေစ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဘူတပရိေညာ၊ ေသာ ဝီတတေဏွာ ဘဝါဘေဝ။

ဘူတႆ ဝိဘဝါ ဘိကၡဳ၊ နာဂစၧတိ ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒြါဒသမံ။

ဒုတိေယာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ေဒြ ဣႁႏၵိယာ ေဒြ တပနီယာ၊ သီေလန အပေရ ဒုေဝ။

အေနာတၱာပီ ကုဟနာ ေဒြ စ၊ သံေဝဇနီေယန ေတ ဒသ။

ဝိတကၠာ ေဒသနာ ဝိဇၨာ၊ ပညာ ဓေမၼန ပၪၥမံ။

အဇာတံ ဓာတုသလႅာနံ၊ သိကၡာ ဇာဂရိေယန စ။

အပါယဒိ႒ိယာ ေစဝ [မူကြဲ-ေယဝ (သီ၊ သ်ာ)] ဗာဝီသတိ ပကာသိတာတိ။

ဒုကနိပါေတာ နိ႒ိေတာ။

၃။ တိကနိပါေတာ

၁။ ပဌမဝေဂၢါ

၁။ မူလသုတၱံ

၅၀။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၂၆ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အကုသလမူလာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ေလာေဘာ အကုသလမူလံ၊ ေဒါေသာ အကုသလမူလံ၊ ေမာေဟာ အကုသလမူလံ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ အကုသလမူလာနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေလာေဘာ ေဒါေသာ စ ေမာေဟာ စ၊ ပုရိသံ ပါပေစတသံ။

ဟိ ံသႏၲိ အတၱသမ႓ဴတာ၊ တစသာရံဝ သမၹလ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ ဓာတုသုတၱံ

၅၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓာတုေယာ။ ကတမာ တိေႆာ? ႐ူပဓာတု၊ အ႐ူပဓာတု၊ နိေရာဓဓာတု -- ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ ဓာတုေယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"႐ူပဓာတုံ [မူကြဲ-႐ူပဓာတု (သဗၺတၳ)] ပရိညာယ၊ အ႐ူေပသု အသဏိၭတာ။

နိေရာေဓ ေယ ဝိမုစၥႏၲိ၊ ေတ ဇနာ မစၥဳဟာယိေနာ။

"ကာေယန အမတံ ဓာတုံ၊ ဖုသယိတြာ [မူကြဲ-ဖုႆယိတြာ (သ်ာ)] ဖႆယိတြာ (ပီ၊)] နိ႐ူပဓိ ံ။

ဥပဓိပၸဋိနိႆဂၢံ၊ သစၧိကတြာ အနာသေဝါ။

ေဒေသတိ သမၼာသမၺဳေဒၶါ၊ အေသာကံ ဝိရဇံ ပဒ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ ပဌမေဝဒနာသုတၱံ

၅၂။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၂၇ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဝဒနာ။ ကတမာ တိေႆာ? သုခါ ေဝဒနာ၊ ဒုကၡာ ေဝဒနာ၊ အဒုကၡမသုခါ ေဝဒနာ --

ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ ေဝဒနာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သမာဟိေတာ သမၸဇာေနာ၊ သေတာ ဗုဒၶႆ သာဝေကာ။

ေဝဒနာ စ ပဇာနာတိ၊ ေဝဒနာနၪၥ သမ႓ဝံ။

"ယတၳ ေစတာ နိ႐ုဇၩႏၲိ၊ မဂၢၪၥ ခယဂါမိနံ။

ေဝဒနာနံ ခယာ ဘိကၡဳ၊ နိစၧာေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ ဒုတိယေဝဒနာသုတၱံ

၅၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဝဒနာ။ ကတမာ တိေႆာ? သုခါ ေဝဒနာ၊ ဒုကၡာ ေဝဒနာ၊ အဒုကၡမသုခါ ေဝဒနာ။ သုခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဝဒနာ ဒုကၡေတာ ဒ႒ဗၺာ၊ ဒုကၡာ ေဝဒနာ သလႅေတာ ဒ႒ဗၺာ၊ အဒုကၡမသုခါ ေဝဒနာ အနိစၥေတာ ဒ႒ဗၺာ။ ယေတာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ သုခါ ေဝဒနာ ဒုကၡေတာ ဒိ႒ာ ေဟာတိ၊ ဒုကၡာ ေဝဒနာ သလႅေတာ ဒိ႒ာ ေဟာတိ၊ အဒုကၡမသုခါ ေဝဒနာ အနိစၥေတာ ဒိ႒ာ ေဟာတိ၊ အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ 'ဘိကၡဳ အရိေယာ သမၼဒၵေသာ အေစၧစၧိ [မူကြဲ-အေစၧဇၨိ (သီ၊ ပီ)] အစၧိဇၨိ (က)] တဏွံ၊ ဝိဝတၱယိ [မူကြဲ-ဝါဝတၱယိ (သီ၊ အ႒၊)] သံေယာဇနံ၊ သမၼာ မာနာဘိသမယာ အႏၲမကာသိ ဒုကၡႆာ"'တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယာ သုခံ ဒုကၡေတာ အဒၵ [မူကြဲ-ဒကၡိ (သီ၊ ပီ၊ က)] အဒကၡိ (သ်ာ)] ဒုကၡမဒၵကၡိ သလႅေတာ။

အဒုကၡမသုခံ သႏၲံ၊ အဒကၡိ နံ အနိစၥေတာ။

"သ ေဝ သမၼဒၵေသာ ဘိကၡဳ၊ ယေတာ တတၳ ဝိမုစၥတိ။

အဘိညာေဝါသိေတာ သေႏၲာ၊ သ ေဝ ေယာဂါတိေဂါ မုနီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ ပဌမဧသနာသုတၱံ

၅၄။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၂၈ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧသနာ။ ကတမာ တိေႆာ? ကာေမသနာ၊ ဘေဝသနာ၊ ျဗဟၼစရိေယသနာ -- ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ ဧသနာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သမာဟိေတာ သမၸဇာေနာ၊ သေတာ ဗုဒၶႆ သာဝေကာ။

ဧသနာ စ ပဇာနာတိ၊ ဧသနာနၪၥ သမ႓ဝံ။

"ယတၳ ေစတာ နိ႐ုဇၩႏၲိ၊ မဂၢၪၥ ခယဂါမိနံ။

ဧသနာနံ ခယာ ဘိကၡဳ၊ နိစၧာေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ ဒုတိယဧသနာသုတၱံ

၅၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧသနာ။ ကတမာ တိေႆာ? ကာေမသနာ၊ ဘေဝသနာ၊ ျဗဟၼစရိေယသနာ -- ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ ဧသနာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာေမသနာ ဘေဝသနာ၊ ျဗဟၼစရိေယသနာ သဟ။

ဣတိ သစၥပရာမာေသာ၊ ဒိ႒ိ႒ာနာ သမုႆယာ။

"သဗၺရာဂဝိရတၱႆ၊ တဏွကၡယဝိမုတၱိေနာ။

ဧသနာ ပဋိနိႆ႒ာ၊ ဒိ႒ိ႒ာနာ သမူဟတာ။

ဧသနာနံ ခယာ ဘိကၡဳ၊ နိရာေသာ အကထံကထီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ ပဌမအာသဝသုတၱံ

၅၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာသဝါ။ ကတေမ တေယာ? ကာမာသေဝါ၊ ဘဝါသေဝါ၊ အဝိဇၨာသေဝါ -- ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အာသဝါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သမာဟိေတာ -၂၂၉ သမၸဇာေနာ၊ သေတာ ဗုဒၶႆ သာဝေကာ။

အာသေဝ စ ပဇာနာတိ၊ အာသဝါနၪၥ သမ႓ဝံ။

"ယတၳ ေစတာ နိ႐ုဇၩႏၲိ၊ မဂၢၪၥ ခယဂါမိနံ။

အာသဝါနံ ခယာ ဘိကၡဳ၊ နိစၧာေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ ဒုတိယအာသဝသုတၱံ

၅၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အာသဝါ။ ကတေမ တေယာ? ကာမာသေဝါ၊ ဘဝါသေဝါ၊ အဝိဇၨာသေဝါ -- ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အာသဝါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယႆ ကာမာသေဝါ ခီေဏာ၊ အဝိဇၨာ စ ဝိရာဇိတာ။

ဘဝါသေဝါ ပရိကၡီေဏာ၊ ဝိပၸမုေတၱာ နိ႐ူပဓိ။

ဓာေရတိ အႏၲိမံ ေဒဟံ၊ ေဇတြာ မာရံ သဝါဟိနိ"ႏၲိ [မူကြဲ-သဝါဟနႏၲိ (ဗဟူသု)]။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ တဏွာသုတၱံ

၅၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ တဏွာ။ ကတမာ တိေႆာ? ကာမတဏွာ၊ ဘဝတဏွာ၊ ဝိဘဝတဏွာ -- ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ တဏွာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"တဏွာေယာေဂန သံယုတၱာ၊ ရတၱစိတၱာ ဘဝါဘေဝ။

ေတ ေယာဂယုတၱာ မာရႆ၊ အေယာဂေကၡမိေနာ ဇနာ။

သတၱာ ဂစၧႏၲိ သံသာရံ၊ ဇာတီမရဏဂါမိေနာ။

"ေယ စ တဏွံ ပဟႏ႖ာန၊ ဝီတတဏွာ [မူကြဲ-နိကၠဏွာ စ (သီ၊ က၊)] ဘဝါဘေဝ။

ေတ ေဝ [မူကြဲ-ေတ စ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ပါရဂၤတာ [မူကြဲ-ပါရဂတာ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊)] ေလာေက၊ ေယ ပတၱာ အာသဝကၡယ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ မာရေဓယ်သုတၱံ

၅၉။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၃၀ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ အတိကၠမၼ မာရေဓယ်ံ အာဒိေစၥာဝ ဝိေရာစတိ။ ကတေမဟိ တီဟိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အေသေခန သီလကၡေႏၶန သမႏၷာဂေတာ ေဟာတိ၊ အေသေခန သမာဓိကၡေႏၶန သမႏၷာဂေတာ ေဟာတိ၊ အေသေခန ပညာကၡေႏၶန သမႏၷာဂေတာ ေဟာတိ -- ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဟိ ဓေမၼဟိ သမႏၷာဂေတာ ဘိကၡဳ အတိကၠမၼ မာရေဓယ်ံ အာဒိေစၥာဝ ဝိေရာစတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သီလံ သမာဓိ ပညာ စ၊ ယႆ ဧေတ သုဘာဝိတာ။

အတိကၠမၼ မာရေဓယ်ံ၊ အာဒိေစၥာဝ ဝိေရာစတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

ပဌေမာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

မူလဓာတု အထ ေဝဒနာ ဒုေဝ၊ ဧသနာ စ ဒုေဝ အာသဝါ ဒုေဝ။

တဏွာေတာ စ အထ [မူကြဲ-တဏွာေတာ အထ (သ်ာ၊)] မာရေဓယ်ေတာ၊ ဝဂၢမာဟု ပဌမႏၲိ မုတၱမႏၲိ။

၂။ ဒုတိယဝေဂၢါ

၁။ ပုညကိရိယဝတၳဳသုတၱံ

၆၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုညကိရိယဝတၳဴနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတၳဳ၊ သီလမယံ ပုညကိရိယဝတၳဳ၊ ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတၳဳ -- ဣမာနိ -၂၃၁ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ ပုညကိရိယဝတၳဴနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပုညေမဝ ေသာ သိေကၡယ်၊ အာယတဂၢံ သုခုျဒယံ။

ဒါနၪၥ သမစရိယၪၥ၊ ေမတၱစိတၱၪၥ ဘာဝေယ။

"ဧေတ ဓေမၼ ဘာဝယိတြာ၊ တေယာ သုခသမုဒၵေယ။

အဗ်ာပဇၩံ သုခံ ေလာကံ၊ ပ႑ိေတာ ဥပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ စကၡဳသုတၱံ

၆၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ စကၡဴနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? မံသစကၡဳ၊ ဒိဗၺစကၡဳ၊ ပညာစကၡဳ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ စကၡဴနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"မံသစကၡဳ ဒိဗၺစကၡဳ၊ ပညာစကၡဳ အႏုတၱရံ။

ဧတာနိ တီဏိ စကၡဴနိ၊ အကၡာသိ ပုရိသုတၱေမာ။

"မံသစကၡဳႆ ဥပၸါေဒါ၊ မေဂၢါ ဒိဗၺႆ စကၡဳေနာ။

ယေတာ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာစကၡဳ အႏုတၱရံ။

ယႆ စကၡဳႆ ပဋိလာဘာ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ ဣႁႏၵိယသုတၱံ

၆၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣႁႏၵိယာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? အနညာတညႆာမီတိႁႏၵိယံ၊ အညိႁႏၵိယံ၊ အညာတာဝိႁႏၵိယံ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ ဣႁႏၵိယာနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေသခႆ သိကၡမာနႆ၊ ဥဇုမဂၢါႏုသာရိေနာ။

ခယသၼိ ံ ပဌမံ ဉာဏံ၊ တေတာ အညာ အနႏၲရာ။

"တေတာ -၂၃၂ အညာ ဝိမုတၱႆ၊ ဉာဏံ ေဝ ေဟာတိ တာဒိေနာ။

အကုပၸါ ေမ ဝိမုတၱီတိ၊ ဘဝသံေယာဇနကၡယာ။

"သ ေဝ [မူကြဲ-သေစ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဣႁႏၵိယသမၸေႏၷာ၊ သေႏၲာ သႏၲိပေဒ ရေတာ။

ဓာေရတိ အႏၲိမံ ေဒဟံ၊ ေဇတြာ မာရံ သဝါဟိနိ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ အဒၶါသုတၱံ

၆၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဒၶါ။ ကတေမ တေယာ? အတီေတာ အဒၶါ၊ အနာဂေတာ အဒၶါ၊ ပစၥဳပၸေႏၷာ အဒၶါ -- ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အဒၶါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အေကၡယ်သညိေနာ သတၱာ၊ အေကၡယ်သၼိ ံ ပတိ႒ိတာ။

အေကၡယ်ံ အပရိညာယ၊ ေယာဂမာယႏၲိ မစၥဳေနာ။

"အေကၡယ်ၪၥ ပရိညာယ၊ အကၡာတာရံ န မညတိ။

ဖုေ႒ာ ဝိေမာေကၡာ မနသာ၊ သႏၲိပဒမႏုတၱရံ။

"သ ေဝ [မူကြဲ-သေစ (က၊)] အေကၡယ်သမၸေႏၷာ၊ သေႏၲာ သႏၲိပေဒ ရေတာ။

သခၤါယေသဝီ ဓမၼေ႒ာ၊ သခ်ၤ ံ ေနာေပတိ ေဝဒဂူ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ ဒုစၥရိတသုတၱံ

၆၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒုစၥရိတာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ကာယဒုစၥရိတံ၊ ဝစီဒုစၥရိတံ၊ မေနာဒုစၥရိတံ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ ဒုစၥရိတာနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယဒုစၥရိတံ ကတြာ၊ ဝစီဒုစၥရိတာနိ စ။

မေနာဒုစၥရိတံ ကတြာ၊ ယၪၥညံ ေဒါသသံဟိတံ။

"အကတြာ -၂၃၃ ကုသလံ ကမၼံ၊ ကတြာနာကုသလံ ဗဟုံ။

ကာယႆ ေဘဒါ ဒုပၸေညာ၊ နိရယံ ေသာပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ သုစရိတသုတၱံ

၆၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ သုစရိတာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ကာယသုစရိတံ၊ ဝစီသုစရိတံ၊ မေနာသုစရိတံ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ သုစရိတာနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ဝစီဒုစၥရိတာနိ စ။

မေနာဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ယၪၥညံ ေဒါသသံဟိတံ။

"အကတြာကုသလံ ကမၼံ၊ ကတြာန ကုသလံ ဗဟုံ။

ကာယႆ ေဘဒါ သပၸေညာ၊ သဂၢံ ေသာ ဥပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ ေသာေစယ်သုတၱံ

၆၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေသာေစယ်ာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ကာယေသာေစယ်ံ၊ ဝစီေသာေစယ်ံ၊ မေနာေသာေစယ်ံ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ ေသာေစယ်ာနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယသုစိ ံ ဝစီသုစိ ံ [မူကြဲ-ဝါစာသုစိ ံ (က)] ေစေတာသုစိမနာသဝံ။

သုစိ ံ ေသာေစယ်သမၸႏၷံ၊ အာဟု သဗၺပၸဟာယိန"ႏၲိ [မူကြဲ-အာဟု နိႏွာတပါပကႏၲိ (အ၊ နိ၊ ၃။၁၂၂) ယုတၱတရံ]။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ ေမာေနယ်သုတၱံ

၆၇။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၃၄ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေမာေနယ်ာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ကာယေမာေနယ်ံ၊ ဝစီေမာေနယ်ံ၊ မေနာေမာေနယ်ံ -- ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ ေမာေနယ်ာနီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယမုနိ ံ ဝစီမုနိ ံ၊ မေနာမုနိမနာသဝံ။

မုနိ ံ ေမာေနယ်သမၸႏၷံ၊ အာဟု နိႏွာတပါပက"ႏၲိ [မူကြဲ-အာဟု သဗၺပၸဟာယိနႏၲိ (အ၊ နိ၊ ၃။၁၂၃)]။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ ပဌမရာဂသုတၱံ

၆၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ယႆ ကႆစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ရာေဂါ အပၸဟီေနာ၊ ေဒါေသာ အပၸဟီေနာ၊ ေမာေဟာ အပၸဟီေနာ -- အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ 'ဗေဒၶါ [မူကြဲ-ဗေႏၵာ (ဗဟူသု)] မာရႆ ပဋိမုကၠႆ မာရပါေသာ ယထာကာမကရဏီေယာ [မူကြဲ-ယထာ ကာမကရဏီေယာ စ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] ပါပိမေတာ'။ ယႆ ကႆစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ရာေဂါ ပဟီေနာ၊ ေဒါေသာ ပဟီေနာ၊ ေမာေဟာ ပဟီေနာ -- အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ 'အဗေဒၶါ မာရႆ ၾသမုကၠႆ မာရပါေသာ န ယထာ ကာမကရဏီေယာ [မူကြဲ-န ယထာကာမကရဏီေယာ စ (သ်ာ၊)] ပါပိမေတာ"'တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယႆ ရာေဂါ စ ေဒါေသာ စ၊ အဝိဇၨာ စ ဝိရာဇိတာ။

တံ ဘာဝိတတၱညတရံ၊ ျဗဟၼဘူတံ တထာဂတံ။

ဗုဒၶံ ေဝရဘယာတီတံ၊ အာဟု သဗၺပၸဟာယိန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ဒုတိယရာဂသုတၱံ

၆၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ယႆ ကႆစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳႆ ဝါ ဘိကၡဳနိယာ ဝါ ရာေဂါ အပၸဟီေနာ၊ ေဒါေသာ အပၸဟီေနာ၊ ေမာေဟာ အပၸဟီေနာ -- အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ န 'အတရိ -၂၃၅ [မူကြဲ-အတိေဏၰာ (က၊ သီ၊ က၊)] သမုဒၵံ သဦမိ ံ သဝီစိ ံ သာဝ႗ံ သဂဟံ သရကၡသံ'။ ယႆ ကႆစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳႆ ဝါ ဘိကၡဳနိယာ ဝါ ရာေဂါ ပဟီေနာ၊ ေဒါေသာ ပဟီေနာ၊ ေမာေဟာ ပဟီေနာ -- အယံ ဝုစၥတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ 'အတရိ သမုဒၵံ သဦမိ ံ သဝီစိ ံ သာဝ႗ံ သဂဟံ သရကၡသံ၊ တိေဏၰာ ပါရဂၤေတာ [မူကြဲ-ပါရဂေတာ (သီ၊ အ႒၊ သ်ာ၊)] ထေလ တိ႒တိ ျဗာဟၼေဏာ"'တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယႆ ရာေဂါ စ ေဒါေသာ စ၊ အဝိဇၨာ စ ဝိရာဇိတာ။

ေသာမံ သမုဒၵံ သဂဟံ သရကၡသံ၊ သဦမိဘယံ ဒုတၱရံ အစၥတာရိ။

"သဂၤါတိေဂါ မစၥဳဇေဟာ နိ႐ူပဓိ၊ ပဟာသိ ဒုကၡံ အပုနဗ႓ဝါယ။

အတၳဂၤေတာ ေသာ န ပမာဏေမတိ၊ အေမာဟယိ မစၥဳရာဇႏၲိ ျဗဴမီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

ဒုတိေယာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ပုညံ စကၡဳ အထ ဣႁႏၵိယာနိ [မူကြဲ-အတၳိႁႏၵိယာ (သ်ာ)] အဒၶါ စ စရိတံ ဒုေဝ ေသာစိ [မူကြဲ-သုစိ (သ်ာ)]

မုေနာ [မူကြဲ-မုေန (သ်ာ၊)] အထ ရာဂဒုေဝ၊ ပုန ဝဂၢမာဟု ဒုတိယမုတၱမႏၲိ။

၃။ တတိယဝေဂၢါ

၁။ မိစၧာဒိ႒ိကသုတၱံ

၇၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ကာယဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစၧာဒိ႒ိကာ မိစၧာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။

"တံ -၂၃၆ ေခါ ပနာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ နာညႆ သမဏႆ ဝါ ျဗာဟၼဏႆ ဝါ သုတြာ ဝဒါမိ။ ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ကာယဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစၧာဒိ႒ိကာ မိစၧာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။ အပိ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယေဒဝ သာမံ ဉာတံ သာမံ ဒိ႒ံ သာမံ ဝိဒိတံ တေဒဝါဟံ ဝဒါမိ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ကာယဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစၧာဒိ႒ိကာ မိစၧာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"မိစၧာ မနံ ပဏိဓာယ၊ မိစၧာ ဝါစၪၥ ဘာသိယ [မူကြဲ-မိစာ ဝါစံ အဘာသိယ (သဗၺတၳ)]။

မိစၧာ ကမၼာနိ ကတြာန၊ ကာေယန ဣဓ ပုဂၢေလာ။

"အပၸႆုတာပုညကေရာ [မူကြဲ-အပၸႆုေတာပုညကေရာ (သီ)] အပၸႆုေတာ အပုညကေရာ (သ်ာ၊ ပီ)] အပၸသၼိ ံ ဣဓ ဇီဝိေတ။

ကာယႆ ေဘဒါ ဒုပၸေညာ၊ နိရယံ ေသာပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ သမၼာဒိ႒ိကသုတၱံ

၇၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ကာယသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ အႏုပဝါဒကာ သမၼာဒိ႒ိကာ သမၼာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပႏၷာ။

"တံ ေခါ ပနာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ နာညႆ သမဏႆ ဝါ ျဗာဟၼဏႆ ဝါ သုတြာ ဝဒါမိ။ ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ကာယသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ အႏုပဝါဒကာ သမၼာဒိ႒ိကာ သမၼာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ -၂၃၇ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပႏၷာ။ အပိ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယေဒဝ သာမံ ဉာတံ သာမံ ဒိ႒ံ သာမံ ဝိဒိတံ တေဒဝါဟံ ဝဒါမိ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ ကာယသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ အႏုပဝါဒကာ သမၼာဒိ႒ိကာ သမၼာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပႏၷာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သမၼာ မနံ ပဏိဓာယ၊ သမၼာ ဝါစၪၥ ဘာသိယ [မူကြဲ-သမၼာ ဝါစံ အဘာသိယ (သဗၺတၳ)]။

သမၼာ ကမၼာနိ ကတြာန၊ ကာေယန ဣဓ ပုဂၢေလာ။

"ဗဟုႆုေတာ ပုညကေရာ၊ အပၸသၼိ ံ ဣဓ ဇီဝိေတ။

ကာယႆ ေဘဒါ သပၸေညာ၊ သဂၢံ ေသာ ဥပပဇၨတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ နိႆရဏိယသုတၱံ

၇၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ နိႆရဏိယာ [မူကြဲ-နိႆာရဏီယာ (အ၊ နိ၊ ၅။၂၀၀)] ဓာတုေယာ။ ကတမာ တိေႆာ? ကာမာနေမတံ နိႆရဏံ ယဒိဒံ ေနကၡမၼံ၊ ႐ူပါနေမတံ နိႆရဏံ ယဒိဒံ အာ႐ုပၸံ၊ ယံ ေခါ ပန ကိၪၥိ ဘူတံ သခၤတံ ပဋိစၥသမုပၸႏၷံ နိေရာေဓါ တႆ နိႆရဏံ -- ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ နိႆရဏိယာ ဓာတုေယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာမနိႆရဏံ ဉတြာ၊ ႐ူပါနၪၥ အတိကၠမံ။

သဗၺသခၤါရသမထံ၊ ဖုသံ အာတာပိ သဗၺဒါ။

"သ ေဝ သမၼဒၵေသာ ဘိကၡဳ၊ ယေတာ တတၳ ဝိမုစၥတိ။

အဘိညာေဝါသိေတာ သေႏၲာ၊ သ ေဝ ေယာဂါတိေဂါ မုနီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ သႏၲတရသုတၱံ

၇၃။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၃၈ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"႐ူေပဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အ႐ူပါ [မူကြဲ-အာ႐ုပၸါ (သီ၊)] သႏၲတရာ၊ အ႐ူေပဟိ နိေရာေဓါ သႏၲတေရာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယ စ ႐ူပူပဂါ သတၱာ၊ ေယ စ အ႐ူပ႒ာယိေနာ [မူကြဲ-အာ႐ုပၸ႒ာယိေနာ (သီ)]

နိေရာဓံ အပၸဇာနႏၲာ၊ အာဂႏၲာေရာ ပုနဗ႓ဝံ။

"ေယ စ ႐ူေပ ပရိညာယ၊ အ႐ူေပသု အသဏိၭတာ။

နိေရာေဓ ေယ ဝိမုစၥႏၲိ၊ ေတ ဇနာ မစၥဳဟာယိေနာ။

"ကာေယန အမတံ ဓာတုံ၊ ဖုသယိတြာ နိ႐ူပဓိ ံ။

ဥပဓိပၸဋိနိႆဂၢံ၊ သစၧိကတြာ အနာသေဝါ။

ေဒေသတိ သမၼာသမၺဳေဒၶါ၊ အေသာကံ ဝိရဇံ ပဒ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ ပုတၱသုတၱံ

၇၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုတၱာ သေႏၲာ သံဝိဇၨမာနာ ေလာကသၼိ ံ။ ကတေမ တေယာ? အတိဇာေတာ၊ အႏုဇာေတာ၊ အဝဇာေတာတိ။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုေတၱာ အတိဇာေတာ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုတၱႆ မာတာပိတေရာ ေဟာႏၲိ န ဗုဒၶံ သရဏံ ဂတာ၊ န ဓမၼံ သရဏံ ဂတာ၊ န သံဃံ သရဏံ ဂတာ၊ ပါဏာတိပါတာ အပၸဋိဝိရတာ၊ အဒိႏၷာဒါနာ အပၸဋိဝိရတာ၊ ကာေမသုမိစၧာစာရာ အပၸဋိဝိရတာ၊ မုသာဝါဒါ အပၸဋိဝိရတာ၊ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ အပၸဋိဝိရတာ၊ ဒုႆီလာ ပါပဓမၼာ။ ပုေတၱာ စ ေနသံ ေဟာတိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂေတာ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂေတာ၊ သံဃံ သရဏံ ဂေတာ၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရေတာ၊ အဒိႏၷာဒါနာ ပဋိဝိရေတာ၊ ကာေမသုမိစၧာစာရာ ပဋိဝိရေတာ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရေတာ၊ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ ပဋိဝိရေတာ၊ သီလဝါ ကလ်ာဏဓေမၼာ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုေတၱာ အတိဇာေတာ ေဟာတိ။

"ကထၪၥ -၂၃၉၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုေတၱာ အႏုဇာေတာ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုတၱႆ မာတာပိတေရာ ေဟာႏၲိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂတာ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂတာ၊ သံဃံ သရဏံ ဂတာ၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ၊ အဒိႏၷာဒါနာ ပဋိဝိရတာ၊ ကာေမသုမိစၧာစာရာ ပဋိဝိရတာ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ၊ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ ပဋိဝိရတာ၊ သီလဝေႏၲာ ကလ်ာဏဓမၼာ။ ပုေတၱာပိ ေနသံ ေဟာတိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂေတာ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂေတာ၊ သံဃံ သရဏံ ဂေတာ၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရေတာ၊ အဒိႏၷာဒါနာ ပဋိဝိရေတာ၊ ကာေမသုမိစၧာစာရာ ပဋိဝိရေတာ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရေတာ၊ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ ပဋိဝိရေတာ၊ သီလဝါ ကလ်ာဏဓေမၼာ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုေတၱာ အႏုဇာေတာ ေဟာတိ။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုေတၱာ အဝဇာေတာ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုတၱႆ မာတာပိတေရာ ေဟာႏၲိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂတာ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂတာ၊ သံဃံ သရဏံ ဂတာ၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ၊ အဒိႏၷာဒါနာ ပဋိဝိရတာ၊ ကာေမသုမိစၧာစာရာ ပဋိဝိရတာ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ၊ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ ပဋိဝိရတာ၊ သီလဝေႏၲာ ကလ်ာဏဓမၼာ။ ပုေတၱာ စ ေနသံ ေဟာတိ န ဗုဒၶံ သရဏံ ဂေတာ၊ န ဓမၼံ သရဏံ ဂေတာ၊ န သံဃံ သရဏံ ဂေတာ၊ ပါဏာတိပါတာ အပၸဋိဝိရေတာ၊ အဒိႏၷာဒါနာ အပၸဋိဝိရေတာ၊ ကာေမသုမိစၧာစာရာ အပၸဋိဝိရေတာ၊ မုသာဝါဒါ အပၸဋိဝိရေတာ၊ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ အပၸဋိဝိရေတာ၊ ဒုႆီေလာ ပါပဓေမၼာ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုေတၱာ အဝဇာေတာ ေဟာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ပုတၱာ သေႏၲာ သံဝိဇၨမာနာ ေလာကသၼိ"ႏၲိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အတိဇာတံ အႏုဇာတံ၊ ပုတၱမိစၧႏၲိ ပ႑ိတာ။

အဝဇာတံ န ဣစၧႏၲိ၊ ေယာ ေဟာတိ ကုလဂႏၶေနာ။

"ဧေတ ေခါ ပုတၱာ ေလာကသၼိ ံ၊ ေယ ဘဝႏၲိ ဥပါသကာ။

သဒၶါ သီေလန သမၸႏၷာ၊ ဝဒညဴ ဝီတမစၧရာ။

စေႏၵာ အဗ႓ဃနာ မုေတၱာ၊ ပရိသာသု ဝိေရာစေရ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ အဝု႒ိကသုတၱံ

၇၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢလာ သေႏၲာ သံဝိဇၨမာနာ ေလာကသၼိ ံ။ ကတေမ တေယာ? အဝု႒ိကသေမာ၊ ပေဒသဝႆီ၊ သဗၺတၳာဘိဝႆီ။

"ကထၪၥ -၂၄၀၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢေလာ အဝု႒ိကသေမာ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကေစၥာ ပုဂၢေလာ သေဗၺသေညဝ န ဒါတာ ေဟာတိ၊ သမဏျဗာဟၼဏကပဏဒၶိကဝနိဗၺကယာစကာနံ [မူကြဲ-။ ဝဏိဗၺကယာစကာနံ (သီ၊)] အႏၷံ ပါနံ ဝတၳံ ယာနံ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ေသယ်ာဝသထပဒီေပယ်ံ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢေလာ အဝု႒ိကသေမာ ေဟာတိ။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢေလာ ပေဒသဝႆီ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကေစၥာ ပုဂၢေလာ ဧကစၥာနံ ဒါတာ (ေဟာတိ) [မူကြဲ-( ) နတၳိ သ်ာမေပါတၳေက]၊ ဧကစၥာနံ န ဒါတာ ေဟာတိ သမဏျဗာဟၼဏကပဏဒၶိကဝနိဗၺကယာစကာနံ အႏၷံ ပါနံ ဝတၳံ ယာနံ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ေသယ်ာဝသထပဒီေပယ်ံ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢေလာ ပေဒသဝႆီ ေဟာတိ။

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢေလာ သဗၺတၳာဘိဝႆီ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဧကေစၥာ ပုဂၢေလာ သေဗၺသံဝ ေဒတိ၊ သမဏျဗာဟၼဏကပဏဒၶိကဝနိဗၺကယာစကာနံ အႏၷံ ပါနံ ဝတၳံ ယာနံ မာလာဂႏၶဝိေလပနံ ေသယ်ာဝသထပဒီေပယ်ံ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုဂၢေလာ သဗၺတၳာဘိဝႆီ ေဟာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ပုဂၢလာ သေႏၲာ သံဝိဇၨမာနာ ေလာကသၼိ"ႏၲိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"န သမေဏ န ျဗာဟၼေဏ၊ န ကပဏဒၶိကဝနိဗၺေက။

လဒၶါန သံဝိဘာေဇတိ၊ အႏၷံ ပါနၪၥ ေဘာဇနံ။

တံ ေဝ အဝု႒ိကသေမာတိ၊ အာဟု နံ ပုရိသာဓမံ။

"ဧကစၥာနံ န ဒဒါတိ၊ ဧကစၥာနံ ပေဝစၧတိ။

တံ ေဝ ပေဒသဝႆီတိ၊ အာဟု ေမဓာဝိေနာ ဇနာ။

"သုဘိကၡဝါေစာ ပုရိေသာ၊ သဗၺဘူတာႏုကမၸေကာ။

အာေမာဒမာေနာ ပကိေရတိ၊ ေဒထ ေဒထာတိ ဘာသတိ။

"ယထာပိ ေမေဃာ ထနယိတြာ၊ ဂဇၨယိတြာ ပဝႆတိ။

ထလံ နိႏၷၪၥ ပူေရတိ၊ အဘိသႏၵေႏၲာဝ [မူကြဲ-အဘိသေႏၵေႏၲာဝ (?)] ဝါရိနာ။

"ဧဝေမဝ -၂၄၁ ဣေဓကေစၥာ၊ ပုဂၢေလာ ေဟာတိ တာဒိေသာ။

ဓေမၼန သံဟရိတြာန၊ ဥ႒ာနာဓိဂတံ ဓနံ။

တေပၸတိ အႏၷပါေနန၊ သမၼာ ပေတၱ ဝနိဗၺေက"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ သုခပတၳနာသုတၱံ

၇၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဏိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ သုခါနိ ပတၳယမာေနာ သီလံ ရေကၡယ် ပ႑ိေတာ။ ကတမာနိ တီဏိ? ပသံသာ ေမ အာဂစၧတူတိ [မူကြဲ-အာဂစၧႏၲဴတိ (သ်ာ၊)] သီလံ ရေကၡယ် ပ႑ိေတာ၊ ေဘာဂါ ေမ ဥပၸဇၨႏၲဴတိ သီလံ ရေကၡယ် ပ႑ိေတာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပဇၨိႆာမီတိ သီလံ ရေကၡယ် ပ႑ိေတာ။ ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဏိ သုခါနိ ပတၳယမာေနာ သီလံ ရေကၡယ် ပ႑ိေတာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သီလံ ရေကၡယ် ေမဓာဝီ၊ ပတၳယာေနာ တေယာ သုေခ။

ပသံသံ ဝိတၱလာဘၪၥ၊ ေပစၥ သေဂၢ ပေမာဒနံ။

"အကေရာေႏၲာပိ ေစ ပါပံ၊ ကေရာႏၲမုပေသဝတိ။

သကႋေယာ ေဟာတိ ပါပသၼိ ံ၊ အဝေဏၰာ စႆ ႐ူဟတိ။

"ယာဒိသံ ကု႐ုေတ မိတၱံ၊ ယာဒိသံ စူပေသဝတိ။

သ ေဝ တာဒိသေကာ ေဟာတိ၊ သဟဝါေသာ ဟိ [မူကြဲ-သဟဝါေသာပိ (သီ၊ က၊)] တာဒိေသာ။

"ေသဝမာေနာ ေသဝမာနံ၊ သမၹဳေ႒ာ သမၹဳသံ ပရံ။

သေရာ ဒိေဒၶါ ကလာပံဝ၊ အလိတၱမုပလိမၸတိ။

ဥပေလပဘယာ [မူကြဲ-ဥပလိမၸဘယာ (က၊)] ဓီေရာ၊ ေနဝ ပါပသခါ သိယာ။

"ပူတိမစၧံ ကုသေဂၢန၊ ေယာ နေရာ ဥပနယွတိ။

ကုသာပိ ပူတိ ဝါယႏၲိ၊ ဧဝံ ဗာလူပေသဝနာ။

"တဂရၪၥ ပလာေသန၊ ေယာ နေရာ ဥပနယွတိ။

ပတၱာပိ သုရဘိ ဝါယႏၲိ၊ ဧဝံ ဓီ႐ူပေသဝနာ။

"တသၼာ -၂၄၂ ပတၱပုဋေႆဝ [မူကြဲ-ပလာသပုဋေႆဝ (ပီ၊ က)] ဉတြာ သမၸာကမတၱေနာ။

အသေႏၲ ႏုပေသေဝယ်၊ သေႏၲ ေသေဝယ် ပ႑ိေတာ။

အသေႏၲာ နိရယံ ေနႏၲိ၊ သေႏၲာ ပါေပႏၲိ သုဂၢတိ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ ဘိဒုရသုတၱံ

၇၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဘိဒုရာယံ [မူကြဲ-ဘိႏၵႏၲာယံ (သ်ာ၊ ပီ၊ က)] ဘိကၡေဝ၊ ကာေယာ၊ ဝိညာဏံ ဝိရာဂဓမၼံ၊ သေဗၺ ဥပဓီ အနိစၥာ ဒုကၡာ ဝိပရိဏာမဓမၼာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာယၪၥ ဘိဒုရံ [မူကြဲ-ဘိႏၵႏၲံ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] ဉတြာ၊ ဝိညာဏၪၥ ဝိရာဂုနံ [မူကြဲ-ဝိရာဂိကံ (က၊ သီ)] ပဘဂၤုဏံ (သ်ာ)]

ဥပဓီသု ဘယံ ဒိသြာ၊ ဇာတိမရဏမစၥဂါ။

သမၸတြာ ပရမံ သႏၲိ ံ၊ ကာလံ ကခၤတိ ဘာဝိတေတၱာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ ဓာတုေသာသံသႏၵနသုတၱံ

၇၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဓာတုေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵႏၲိ သေမႏၲိ။ ဟီနာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ဟီနာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵႏၲိ သေမႏၲိ၊ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵႏၲိ သေမႏၲိ။

"အတီတမၸိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဒၶါနံ ဓာတုေသာဝ သတၱာ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵိ ံသု သမိ ံသု။ ဟီနာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ဟီနာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵိ ံသု သမိ ံသု၊ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵိ ံသု သမိ ံသု။

"အနာဂတမၸိ -၂၄၃၊ ဘိကၡေဝ၊ အဒၶါနံ ဓာတုေသာဝ သတၱာ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵိႆႏၲိ သေမႆႏၲိ။ ဟီနာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ဟီနာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵိႆႏၲိ သေမႆႏၲိ၊ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵိႆႏၲိ သေမႆႏၲိ။

"ဧတရဟိပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပစၥဳပၸနံ အဒၶါနံ ဓာတုေသာဝ သတၱာ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵႏၲိ သေမႏၲိ။ ဟီနာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ဟီနာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵႏၲိ သေမႏၲိ၊ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိကာ သတၱာ ကလ်ာဏာဓိမုတၱိေကဟိ သေတၱဟိ သဒၶိ ံ သံသႏၵႏၲိ သေမႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သံသဂၢါ ဝနေထာ ဇာေတာ၊ အသံသေဂၢန ဆိဇၨတိ။

ပရိတၱံ ဒါ႐ုမာ႐ုယွ၊ ယထာ သီေဒ မဟဏၰေဝ။

"ဧဝံ ကုသီတမာဂမၼ၊ သာဓုဇီဝီပိ သီဒတိ။

တသၼာ တံ ပရိဝေဇၨယ်၊ ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ။

"ပဝိဝိေတၱဟိ အရိေယဟိ၊ ပဟိတေတၱဟိ စ်ာယိဘိ။

နိစၥံ အာရဒၶဝီရိေယဟိ၊ ပ႑ိေတဟိ သဟာဝေသ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ပရိဟာနသုတၱံ

၇၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼာ ေသခႆ ဘိကၡဳေနာ ပရိဟာနာယ သံဝတၱႏၲိ။ ကတေမ တေယာ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေသေခါ ဘိကၡဳ ကမၼာရာေမာ ေဟာတိ၊ ကမၼရေတာ၊ ကမၼာရာမတမႏုယုေတၱာ၊ ဘႆာရာေမာ ေဟာတိ၊ ဘႆရေတာ၊ ဘႆာရာမတမႏုယုေတၱာ၊ နိဒၵါရာေမာ ေဟာတိ၊ နိဒၵါရေတာ၊ နိဒၵါရာမတမႏုယုေတၱာ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ဓမၼာ ေသခႆ ဘိကၡဳေနာ ပရိဟာနာယ သံဝတၱႏၲိ။

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼာ ေသခႆ ဘိကၡဳေနာ အပရိဟာနာယ သံဝတၱႏၲိ။ ကတေမ တေယာ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေသေခါ ဘိကၡဳ န ကမၼာရာေမာ ေဟာတိ၊ န ကမၼရေတာ၊ န ကမၼာရာမတမႏုယုေတၱာ၊ န ဘႆာရာေမာ ေဟာတိ၊ န ဘႆရေတာ၊ န ဘႆာရာမတမႏုယုေတၱာ၊ န နိဒၵါရာေမာ ေဟာတိ၊ န နိဒၵါရေတာ -၂၄၄၊ န နိဒၵါရာမတမႏုယုေတၱာ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ဓမၼာ ေသခႆ ဘိကၡဳေနာ အပရိဟာနာယ သံဝတၱႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကမၼာရာေမာ ဘႆာရာေမာ [မူကြဲ-ဘႆရေတာ (သဗၺထ)]၊ နိဒၵါရာေမာ စ ဥဒၶေတာ။

အဘေဗၺာ တာဒိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဖု႒ဳံ သေမၺာဓိမုတၱမံ။

"တသၼာ ဟိ အပၸကိစၥႆ၊ အပၸမိေဒၶါ အႏုဒၶေတာ။

ဘေဗၺာ ေသာ တာဒိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဖု႒ဳံ သေမၺာဓိမုတၱမ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

တတိေယာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ေဒြ ဒိ႒ီ နိႆရဏံ ႐ူပံ၊ ပုေတၱာ အဝု႒ိေကန စ။

သုခါ စ ဘိဒုေရာ [မူကြဲ-ဘိႏၵနာ (သဗၺတၳ)] ဓာတု၊ ပရိဟာေနန ေတ ဒသာတိ။

၄။ စတုတၳဝေဂၢါ

၁။ ဝိတကၠသုတၱံ

၈၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အကုသလဝိတကၠာ။ ကတေမ တေယာ? အနဝညတၱိပဋိသံယုေတၱာ ဝိတေကၠာ၊ လာဘသကၠာရသိေလာကပဋိသံယုေတၱာ ဝိတေကၠာ၊ ပရာႏုဒၵယတာပဋိသံယုေတၱာ ဝိတေကၠာ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အကုသလဝိတကၠာ"တိ ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အနဝညတၱိသံယုေတၱာ၊ လာဘသကၠာရဂါရေဝါ။

သဟနႏၵီ အမေစၥဟိ၊ အာရာ သံေယာဇနကၡယာ။

"ေယာ စ ပုတၱပသုံ ဟိတြာ၊ ဝိဝါေဟ သံဟရာနိ [မူကြဲ-သဂၤဟာနိ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] စ။

ဘေဗၺာ ေသာ တာဒိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဖု႒ဳံ သေမၺာဓိမုတၱမ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ သကၠာရသုတၱံ

၈၁။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၄၅ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ သကၠာေရန အဘိဘူတာ၊ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ အသကၠာေရန အဘိဘူတာ၊ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ သကၠာေရန စ အသကၠာေရန စ တဒုဘေယန အဘိဘူတာ၊ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။

"တံ ေခါ ပနာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ နာညႆ သမဏႆ ဝါ ျဗာဟၼဏႆ ဝါ သုတြာ ဝဒါမိ၊ ( ) [မူကြဲ-(ဒိ႒ာ မယာ ဘိကၡေဝ သတၱာ သကၠာေရန အဘိဘူတာ။ ။ ပ ။ အသကၠာေရန အဘိဘူတာ ။ ပ ။ သကၠာေရန စ အသကၠာေရန စ တဒုဘေယန အဘိဘူတာ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။) (သ်ာ၊) ပုရိမဝေဂၢ မိစၧာဒိ႒ိကသမၼာဒိ႒ိကသုေတၱဟိ ပန သေမတိ၊ အႏြယဗ်တိေရကဝါက်ာနံ ပန အနႏၲရိတတၱာ ပါသံသတရာ။)] အပိ စ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယေဒဝ ေမ သာမံ ဉာတံ သာမံ ဒိ႒ံ သာမံ ဝိဒိတံ တေမဝါဟံ ဝဒါမိ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ သကၠာေရန အဘိဘူတာ၊ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ အသကၠာေရန အဘိဘူတာ၊ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။

"ဒိ႒ာ မယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ သကၠာေရန စ အသကၠာေရန စ တဒုဘေယန အဘိဘူတာ၊ ပရိယာဒိႏၷစိတၱာ၊ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယႆ သကၠရိယမာနႆ၊ အသကၠာေရန စူဘယံ။

သမာဓိ န ဝိကမၸတိ၊ အပၸမာဒဝိဟာရိေနာ [မူကြဲ-အပၸမာဏဝိဟာရိေနာ (သီ၊ အ႒)]

"တံ -၂၄၆ စ်ာယိနံ သာတတိကံ၊ သုခုမံ ဒိ႒ိဝိပႆကံ ။

ဥပါဒါနကၡယာရာမံ၊ အာဟု သပၸဳရိေသာ ဣတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ ေဒဝသဒၵသုတၱံ

၈၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒေဝသု ေဒဝသဒၵါ နိစၧရႏၲိ သမယာ သမယံ ဥပါဒါယ။ ကတေမ တေယာ? ယသၼိ ံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သမေယ အရိယသာဝေကာ ေကသမႆုံ ၾသဟာေရတြာ ကာသာယာနိ ဝတၳာနိ အစၧာေဒတြာ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇၨာယ ေစေတတိ၊ တသၼိ ံ သမေယ [မူကြဲ-တသၼိ ံ ဘိကၡေဝ သမေယ (ပီ၊ က၊)] ေဒေဝသု ေဒဝသေဒၵါ နိစၧရတိ -- 'ဧေသာ အရိယသာဝေကာ မာေရန သဒၶိ ံ သဂၤါမာယ ေစေတတီ'တိ။ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဌေမာ ေဒေဝသု ေဒဝသေဒၵါ နိစၧရတိ သမယာ သမယံ ဥပါဒါယ။

"ပုန စပရံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယသၼိ ံ သမေယ အရိယသာဝေကာ သတၱႏၷံ ေဗာဓိပကၡိယာနံ ဓမၼာနံ ဘာဝနာႏုေယာဂမႏုယုေတၱာ ဝိဟရတိ၊ တသၼိ ံ သမေယ ေဒေဝသု ေဒဝသေဒၵါ နိစၧရတိ -- 'ဧေသာ အရိယသာဝေကာ မာေရန သဒၶိ ံ သဂၤါေမတီ'တိ။ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒုတိေယာ ေဒေဝသု ေဒဝသေဒၵါ နိစၧရတိ သမယာ သမယံ ဥပါဒါယ။

"ပုန စပရံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယသၼိ ံ သမေယ အရိယသာဝေကာ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ ေစေတာဝိမုတၱိ ံ ပညာဝိမုတၱိ ံ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟရတိ၊ တသၼိ ံ သမေယ ေဒေဝသု ေဒဝသေဒၵါ နိစၧရတိ -- 'ဧေသာ အရိယသာဝေကာ ဝိဇိတသဂၤါေမာ တေမဝ သဂၤါမသီသံ အဘိဝိဇိယ အဇၩာဝသတီ'တိ။ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တတိေယာ ေဒေဝသု ေဒဝသေဒၵါ နိစၧရတိ သမယာ သမယံ ဥပါဒါယ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ေဒေဝသု ေဒဝသဒၵါ နိစၧရႏၲိ သမယာ သမယံ ဥပါဒါယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဒိသြာ ဝိဇိတသဂၤါမံ၊ သမၼာသမၺဳဒၶသာဝကံ။

ေဒဝတာပိ နမႆႏၲိ၊ မဟႏၲံ ဝီတသာရဒံ။

"နေမာ -၂၄၇ ေတ ပုရိသာဇည၊ ေယာ တြံ ဒုဇၨယမဇၩဘူ။

ေဇတြာန မစၥဳေနာ ေသနံ၊ ဝိေမာေကၡန အနာဝရံ။

"ဣတိ ေဟတံ နမႆႏၲိ၊ ေဒဝတာ ပတၱမာနသံ။

တဥႇိ တႆ န ပႆႏၲိ၊ ေယန မစၥဳဝသံ ဝေဇ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ ပၪၥပုဗၺနိမိတၱသုတၱံ

၈၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ယဒါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒေဝါ ေဒဝကာယာ စဝနဓေမၼာ ေဟာတိ၊ ပၪၥႆ ပုဗၺနိမိတၱာနိ ပါတုဘဝႏၲိ -- မာလာ မိလာယႏၲိ၊ ဝတၳာနိ ကိလိႆႏၲိ၊ ကေစၧဟိ ေသဒါ မုစၥႏၲိ၊ ကာေယ ဒုဗၺဏၰိယံ ၾသကၠမတိ၊ သေက ေဒေဝါ ေဒဝါသေန နာဘိရမတီတိ။ တေမနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဒဝါ 'စဝနဓေမၼာ အယံ ေဒဝပုေတၱာ'တိ ဣတိ ဝိဒိတြာ တီဟိ ဝါစာဟိ အႏုေမာေဒႏၲိ [မူကြဲ-အႏုေမာဒႏၲိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] -- 'ဣေတာ၊ ေဘာ၊ သုဂတိ ံ ဂစၧ၊ သုဂတိ ံ ဂႏ႖ာ သုလဒၶလာဘံ လဘ၊ သုလဒၶလာဘံ လဘိတြာ သုပၸတိ႒ိေတာ ဘဝါဟီ"'တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ အညတေရာ ဘိကၡဳ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ကိႏၷဳ ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝါနံ သုဂတိဂမနသခၤါတံ၊ ကိၪၥ၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝါနံ သုလဒၶလာဘသခၤါတံ၊ ကိ ံ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ေဒဝါနံ သုပၸတိ႒ိတသခၤါတ"ႏၲိ?

"မႏုႆတၱံ ေခါ၊ ဘိကၡဳ [မူကြဲ-ဘိကၡေဝ (သ်ာ၊ ပီ)] ေဒဝါနံ သုဂတိဂမနသခၤါတံ၊ ယံ မႏုႆဘူေတာ သမာေနာ တထာဂတပၸေဝဒိေတ ဓမၼဝိနေယ သဒၶံ ပဋိလဘတိ။ ဣဒံ ေခါ၊ ဘိကၡဳ [မူကြဲ-ဘိကၡေဝ (သ်ာ၊ ပီ)] ေဒဝါနံ သုလဒၶလာဘသခၤါတံ၊ သာ ေခါ ပနႆ သဒၶါ နိဝိ႒ာ ေဟာတိ မူလဇာတာ ပတိ႒ိတာ ဒဠႇာ အသံဟာရိယာ သမေဏန ဝါ ျဗာဟၼေဏန ဝါ ေဒေဝန ဝါ မာေရန ဝါ ျဗဟၼဳနာ ဝါ ေကနစိ ဝါ ေလာကသၼိ ံ။ ဣဒံ ေခါ၊ ဘိကၡဳ [မူကြဲ-ဘိကၡေဝ (သ်ာ၊ ပီ)] ေဒဝါနံ သုပၸတိ႒ိတသခၤါတ"ႏၲိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယဒါ ေဒေဝါ ေဒဝကာယာ၊ စဝတိ အာယုသခၤယာ။

တေယာ သဒၵါ နိစၧရႏၲိ၊ ေဒဝါနံ အႏုေမာဒတံ။

"'ဣေတာ -၂၄၈ ေဘာ သုဂတိ ံ ဂစၧ၊ မႏုႆာနံ သဟဗ်တံ။

မႏုႆဘူေတာ သဒၶေမၼ၊ လဘ သဒၶံ အႏုတၱရံ။

"'သာ ေတ သဒၶါ နိဝိ႒ႆ၊ မူလဇာတာ ပတိ႒ိတာ။

ယာဝဇီဝံ အသံဟီရာ၊ သဒၶေမၼ သုပၸေဝဒိေတ။

"'ကာယဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ဝစီဒုစၥရိတာနိ စ။

မေနာဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ယၪၥညံ ေဒါသသဥႇိတံ။

"'ကာေယန ကုသလံ ကတြာ၊ ဝါစာယ ကုသလံ ဗဟုံ။

မနသာ ကုသလံ ကတြာ၊ အပၸမာဏံ နိ႐ူပဓိ ံ။

"'တေတာ ၾသပဓိကံ ပုညံ၊ ကတြာ ဒါေနန တံ ဗဟုံ။

အေညပိ မေစၥ သဒၶေမၼ၊ ျဗဟၼစရိေယ နိေဝသယ' [မူကြဲ-နိေဝသေယ (သီ၊ သ်ာ)]

"ဣမာယ အႏုကမၸာယ၊ ေဒဝါ ေဒဝံ ယဒါ ဝိဒူ။

စဝႏၲံ အႏုေမာေဒႏၲိ၊ ဧဟိ ေဒဝ ပုနပၸဳန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ ဗဟုဇနဟိတသုတၱံ

၈၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ ပုဂၢလာ ေလာေက ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨႏၲိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။ ကတေမ တေယာ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတာ ေလာေက ဥပၸဇၨတိ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဝိဇၨာစရဏသမၸေႏၷာ သုဂေတာ ေလာကဝိဒူ အႏုတၱေရာ ပုရိသဒမၼသာရထိ သတၳာ ေဒဝမႏုႆာနံ ဗုေဒၶါ ဘဂဝါ။ ေသာ ဓမၼံ ေဒေသတိ အာဒိကလ်ာဏံ မေဇၩကလ်ာဏံ ပရိေယာသာနကလ်ာဏံ သာတၳံ သဗ်ၪၨနံ၊ ေကဝလပရိပုဏၰံ ပရိသုဒၶံ ျဗဟၼစရိယံ ပကာေသတိ။ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပဌေမာ ပုဂၢေလာ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။

"ပုန စပရံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေႆဝ သတၳဳ [မူကြဲ-သတၳဳေနာ (သ်ာ၊)] သာဝေကာ အရဟံ ေဟာတိ ခီဏာသေဝါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီေယာ ၾသဟိတဘာေရာ အႏုပၸတၱသဒေတၳာ ပရိကၡီဏဘဝသံေယာဇေနာ -၂၄၉ သမၼဒညာ ဝိမုေတၱာ။ ေသာ ဓမၼံ ေဒေသတိ အာဒိကလ်ာဏံ မေဇၩကလ်ာဏံ ပရိေယာသာနကလ်ာဏံ သာတၳံ သဗ်ၪၨနံ၊ ေကဝလပရိပုဏၰံ ပရိသုဒၶံ ျဗဟၼစရိယံ ပကာေသတိ။ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒုတိေယာ ပုဂၢေလာ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။

"ပုန စပရံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေႆဝ သတၳဳ သာဝေကာ ေသေခါ ေဟာတိ ပါဋိပေဒါ ဗဟုႆုေတာ သီလဝတူပပေႏၷာ။ ေသာပိ [မူကြဲ-ေသာ (?)] ဓမၼံ ေဒေသတိ အာဒိကလ်ာဏံ မေဇၩကလ်ာဏံ ပရိေယာသာနကလ်ာဏံ သာတၳံ သဗ်ၪၨနံ၊ ေကဝလပရိပုဏၰံ ပရိသုဒၶံ ျဗဟၼစရိယံ ပကာေသတိ။ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ တတိေယာ ပုဂၢေလာ ေလာေက ဥပၸဇၨမာေနာ ဥပၸဇၨတိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာနံ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ပုဂၢလာ ေလာေက ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨႏၲိ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ ေလာကာႏုကမၸာယ အတၳာယ ဟိတာယ သုခါယ ေဒဝမႏုႆာန"ႏၲိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သတၳာ ဟိ ေလာေက ပဌေမာ မေဟသိ၊ တႆႏြေယာ သာဝေကာ ဘာဝိတေတၱာ။

အထာပေရာ ပါဋိပေဒါပိ ေသေခါ၊ ဗဟုႆုေတာ သီလဝတူပပေႏၷာ။

"ဧေတ တေယာ ေဒဝမႏုႆေသ႒ာ၊ ပဘကၤရာ ဓမၼမုဒီရယႏၲာ။

အပါပုရႏၲိ [မူကြဲ-အပါပုေရႏၲိ (က၊)] အမတႆ ဒြါရံ၊ ေယာဂါ ပေမာေစႏၲိ [မူကြဲ-ယာဂါ ပမုစၥႏၲိ (သီ)] ေယာဂါ ေမာစႏၲိ (သ်ာ၊)] ဟုဇၨနံ ေတ။

"ေယ သတၳဝါေဟန အႏုတၱေရန၊ သုေဒသိတံ မဂၢမႏုကၠမႏၲိ [မူကြဲ-မဂၢမႏုဂၢမႏၲိ (သီ၊ က)]

ဣေဓဝ ဒုကၡႆ ကေရာႏၲိ အႏၲံ၊ ေယ အပၸမတၱာ သုဂတႆ သာသေန"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ အသုဘာႏုပႆီသုတၱံ

၈၅။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၅၀ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"အသုဘာႏုပႆီ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကာယသၼိ ံ ဝိဟရထ၊ အာနာပါနႆတိ စ ေဝါ အဇၩတၱံ ပရိမုခံ သူပ႒ိတာ ေဟာတု၊ သဗၺသခၤါေရသု အနိစၥာႏုပႆိေနာ ဝိဟရထ။ အသုဘာႏုပႆီနံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကာယသၼိ ံ ဝိဟရတံ ေယာ သုဘာယ ဓာတုယာ ရာဂါႏုသေယာ ေသာ ပဟီယတိ [မူကြဲ-ပဟိယ်တိ (က)] အာနာပါနႆတိယာ အဇၩတၱံ ပရိမုခံ သူပ႒ိတိတာယ ေယ ဗာဟိရာ ဝိတကၠာသယာ ဝိဃာတပကၡိကာ၊ ေတ န ေဟာႏၲိ။ သဗၺသခၤါေရသု အနိစၥာႏုပႆီနံ ဝိဟရတံ ယာ အဝိဇၨာ သာ ပဟီယတိ၊ ယာ ဝိဇၨာ သာ ဥပၸဇၨတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အသုဘာႏုပႆီ ကာယသၼိ ံ၊ အာနာပါေန ပဋိႆေတာ။

သဗၺသခၤါရသမထံ၊ ပႆံ အာတာပိ သဗၺဒါ။

"သ ေဝ သမၼဒၵေသာ ဘိကၡဳ၊ ယေတာ တတၳ ဝိမုစၥတိ။

အဘိညာေဝါသိေတာ သေႏၲာ၊ သ ေဝ ေယာဂါတိေဂါ မုနီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ ဓမၼာႏုဓမၼပဋိပႏၷသုတၱံ

၈၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဓမၼာႏုဓမၼပဋိပႏၷႆ ဘိကၡဳေနာ အယမႏုဓေမၼာ ေဟာတိ ေဝယ်ာကရဏာယ -- ဓမၼာႏုဓမၼပဋိပေႏၷာယႏၲိ ဘာသမာေနာ ဓမၼေညဝ ဘာသတိ ေနာ အဓမၼံ၊ ဝိတကၠယမာေနာ ဝါ ဓမၼဝိတကၠေညဝ ဝိတေကၠတိ ေနာ အဓမၼဝိတကၠံ၊ တဒုဘယံ ဝါ ပန အဘိနိေဝေဇၨတြာ ဥေပကၡေကာ ဝိဟရတိ သေတာ သမၸဇာေနာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဓမၼာရာေမာ ဓမၼရေတာ၊ ဓမၼံ အႏုဝိစိႏၲယံ။

ဓမၼံ အႏုႆရံ ဘိကၡဳ၊ သဒၶမၼာ န ပရိဟာယတိ။

"စရံ ဝါ ယဒိ ဝါ တိ႒ံ၊ နိသိေႏၷာ ဥဒ ဝါ သယံ။

အဇၩတၱံ သမယံ စိတၱံ၊ သႏၲိေမဝါဓိဂစၧတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ အႏၶကရဏသုတၱံ

၈၇။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၅၁ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အကုသလဝိတကၠာ အႏၶကရဏာ အစကၡဳကရဏာ အညာဏကရဏာ ပညာနိေရာဓိကာ ဝိဃာတပကၡိကာ အနိဗၺာနသံဝတၱနိကာ ။ ကတေမ တေယာ? ကာမဝိတေကၠာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၶကရေဏာ အစကၡဳကရေဏာ အညာဏကရေဏာ ပညာနိေရာဓိေကာ ဝိဃာတပကၡိေကာ အနိဗၺာနသံဝတၱနိေကာ။ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၶကရေဏာ အစကၡဳကရေဏာ အညာဏကရေဏာ ပညာနိေရာဓိေကာ ဝိဃာတပကၡိေကာ အနိဗၺာနသံဝတၱနိေကာ။ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၶကရေဏာ အစကၡဳကရေဏာ အညာဏကရေဏာ ပညာနိေရာဓိေကာ ဝိဃာတပကၡိေကာ အနိဗၺာနသံဝတၱနိေကာ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အကုသလဝိတကၠာ အႏၶကရဏာ အစကၡဳကရဏာ အညာဏကရဏာ ပညာနိေရာဓိကာ ဝိဃာတပကၡိကာ အနိဗၺာနသံဝတၱနိကာ။

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုသလဝိတကၠာ အနႏၶကရဏာ စကၡဳကရဏာ ဉာဏကရဏာ ပညာဝုဒၶိကာ အဝိဃာတပကၡိကာ နိဗၺာနသံဝတၱနိကာ။ ကတေမ တေယာ? ေနကၡမၼဝိတေကၠာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနႏၶကရေဏာ စကၡဳကရေဏာ ဉာဏကရေဏာ ပညာဝုဒၶိေကာ အဝိဃာတပကၡိေကာ နိဗၺာနသံဝတၱနိေကာ။ အဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနႏၶကရေဏာ စကၡဳကရေဏာ ဉာဏကရေဏာ ပညာဝုဒၶိေကာ အဝိဃာတပကၡိေကာ နိဗၺာနသံဝတၱနိေကာ။ အဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အနႏၶကရေဏာ စကၡဳကရေဏာ ဉာဏကရေဏာ ပညာဝုဒၶိေကာ အဝိဃာတပကၡိေကာ နိဗၺာနသံဝတၱနိေကာ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ ကုသလဝိတကၠာ အနႏၶကရဏာ စကၡဳကရဏာ ဉာဏကရဏာ ပညာဝုဒၶိကာ အဝိဃာတပကၡိကာ နိဗၺာနသံဝတၱနိကာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"တေယာ ဝိတေကၠ ကုသေလ ဝိတကၠေယ၊ တေယာ ပန အကုသေလ နိရာကေရ။

သ ေဝ ဝိတကၠာနိ ဝိစာရိတာနိ၊ သေမတိ ဝု႒ီဝ ရဇံ သမူဟတံ။

သ ေဝ ဝိတကၠဴပသေမန ေစတသာ၊ ဣေဓဝ ေသာ သႏၲိပဒံ သမဇၩဂါ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ အႏၲရာမလသုတၱံ

၈၈။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၅၂ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၲရာမလာ အႏၲရာအမိတၱာ အႏၲရာသပတၱာ အႏၲရာဝဓကာ အႏၲရာပစၥတၳိကာ။ ကတေမ တေယာ? ေလာေဘာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၲရာမေလာ အႏၲရာအမိေတၱာ အႏၲရာသပေတၱာ အႏၲရာဝဓေကာ အႏၲရာပစၥတၳိေကာ။ ေဒါေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၲရာမေလာ အႏၲရာအမိေတၱာ အႏၲရာသပေတၱာ အႏၲရာဝဓေကာ အႏၲရာပစၥတၳိေကာ။ ေမာေဟာ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏၲရာမေလာ အႏၲရာအမိေတၱာ အႏၲရာသပေတၱာ အႏၲရာဝဓေကာ အႏၲရာပစၥတၳိေကာ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အႏၲရာမလာ အႏၲရာအမိတၱာ အႏၲရာသပတၱာ အႏၲရာဝဓကာ အႏၲရာပစၥတၳိကာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အနတၳဇနေနာ ေလာေဘာ၊ ေလာေဘာ စိတၱပၸေကာပေနာ။

ဘယမႏၲရေတာ ဇာတံ၊ တံ ဇေနာ နာဝဗုဇၩတိ။

"လုေဒၶါ အတၳံ န ဇာနာတိ၊ လုေဒၶါ ဓမၼံ န ပႆတိ။

အႏၶတမံ [မူကြဲ-အႏၶံ တမံ (သီ၊)] တဒါ ေဟာတိ၊ ယံ ေလာေဘာ သဟေတ နရံ။

"ေယာ စ ေလာဘံ ပဟႏ႖ာန၊ ေလာဘေနေယ် န လုဗ႓တိ။

ေလာေဘာ ပဟီယေတ တမွာ၊ ဥဒဗိႏၵဴဝ ေပါကၡရာ။

"အနတၳဇနေနာ ေဒါေသာ၊ ေဒါေသာ စိတၱပၸေကာပေနာ။

ဘယမႏၲရေတာ ဇာတံ၊ တံ ဇေနာ နာဝဗုဇၩတိ။

"ဒုေ႒ာ အတၳံ န ဇာနာတိ၊ ဒုေ႒ာ ဓမၼံ န ပႆတိ။

အႏၶတမံ တဒါ ေဟာတိ၊ ယံ ေဒါေသာ သဟေတ နရံ။

"ေယာ စ ေဒါသံ ပဟႏ႖ာန၊ ေဒါသေနေယ် န ဒုႆတိ။

ေဒါေသာ ပဟီယေတ တမွာ၊ တာလပကၠံဝ ဗႏၶနာ။

"အနတၳဇနေနာ ေမာေဟာ၊ ေမာေဟာ စိတၱပၸေကာပေနာ။

ဘယမႏၲရေတာ ဇာတံ၊ တံ ဇေနာ နာဝဗုဇၩတိ။

"မူေဠႇာ အတၳံ န ဇာနာတိ၊ မူေဠႇာ ဓမၼံ န ပႆတိ။

အႏၶတမံ တဒါ ေဟာတိ၊ ယံ ေမာေဟာ သဟေတ နရံ။

"ေယာ -၂၅၃ စ ေမာဟံ ပဟႏ႖ာန၊ ေမာဟေနေယ် န မုယွတိ။

ေမာဟံ ဝိဟႏၲိ ေသာ သဗၺံ၊ အာဒိေစၥာဝုဒယံ တမ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ေဒဝဒတၱသုတၱံ

၈၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တီဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အသဒၶေမၼဟိ အဘိဘူေတာ ပရိယာဒိႏၷစိေတၱာ ေဒဝဒေတၱာ အာပါယိေကာ ေနရယိေကာ ကပၸေ႒ာ အေတကိေစၧာ။ ကတေမဟိ တီဟိ? ပါပိစၧတာယ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဘူေတာ ပရိယာဒိႏၷစိေတၱာ ေဒဝဒေတၱာ အာပါယိေကာ ေနရယိေကာ ကပၸေ႒ာ အေတကိေစၧာ။ ပါပမိတၱတာယ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဘိဘူေတာ ပရိယာဒိႏၷစိေတၱာ ေဒဝဒေတၱာ အာပါယိေကာ ေနရယိေကာ ကပၸေ႒ာ အေတကိေစၧာ။ သတိ ေခါ ပန ဥတၱရိကရဏီေယ [မူကြဲ-ဥတၱရိ ံ ကရဏီေယ (သ်ာ၊)] ၾသရမတၱေကန ဝိေသသာဓိဂေမန [မူကြဲ-ဝိေသသာဓိဂေမန စ (သ်ာ၊ ပီ၊)] အႏၲရာ ေဝါသာနံ အာပါဒိ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တီဟိ အသဒၶေမၼဟိ အဘိဘူေတာ ပရိယာဒိႏၷစိေတၱာ ေဒဝဒေတၱာ အာပါယိေကာ ေနရယိေကာ ကပၸေ႒ာ အေတကိေစၧာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"မာ ဇာတု ေကာစိ ေလာကသၼိ ံ၊ ပါပိေစၧာ ဥဒပဇၨထ။

တဒမိနာပိ ဇာနာထ၊ ပါပိစၧာနံ ယထာ ဂတိ။

"ပ႑ိေတာတိ သမညာေတာ၊ ဘာဝိတေတၱာတိ သမၼေတာ။

ဇလံဝ ယသသာ အ႒ာ၊ ေဒဝဒေတၱာတိ ဝိႆုေတာ [မူကြဲ-ေမ သုတံ (ပါဠိယံ)]။

"ေသာ ပမာဏမႏုစိေဏၰာ [မူကြဲ-ပမာဒမႏုစိေဏၰာ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] သမာနမႏုစိေဏၰာ (အ႒)] အာသဇၨ နံ တထာဂတံ။

အဝီစိနိရယံ ပေတၱာ၊ စတုဒြါရံ ဘယာနကံ။

"အဒု႒ႆ ဟိ ေယာ ဒုေဗ႓၊ ပါပကမၼံ အကုဗၺေတာ။

တေမဝ ပါပံ ဖုသတိ [မူကြဲ-ဖုေႆတိ (သ်ာ)] ဒု႒စိတၱံ အနာဒရံ။

"သမုဒၵံ ဝိသကုေမ႓န၊ ေယာ မေညယ် ပဒူသိတုံ။

န ေသာ ေတန ပဒူေသယ်၊ ေဘသၼာ ဟိ ဥဒဓိ မဟာ။

"ဧဝေမဝ -၂၅၄ [မူကြဲ-ဧဝေမတံ (သ်ာ၊)] တထာဂတံ၊ ေယာ ဝါေဒန ဝိဟိ ံသတိ။

သမၼဂၢတံ [မူကြဲ-သမဂၢတံ (သီ၊ က၊)] သႏၲစိတၱံ၊ ဝါေဒါ တမွိ န ႐ူဟတိ။

"တာဒိသံ မိတၱံ ကုေဗၺထ၊ တၪၥ ေသေဝယ် ပ႑ိေတာ။

ယႆ မဂၢါႏုေဂါ ဘိကၡဳ၊ ခယံ ဒုကၡႆ ပါပုေဏ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

စတုေတၳာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ဝိတကၠာသကၠာရသဒၵ၊ စဝနေလာေက အသုဘံ။

ဓမၼအႏၶကာရမလံ၊ ေဒဝဒေတၱန ေတ ဒသာတိ။

၅။ ပၪၥမဝေဂၢါ

၁။ အဂၢပၸသာဒသုတၱံ

၉၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဂၢပၸသာဒါ။ ကတေမ တေယာ? ယာဝတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သတၱာ အပဒါ ဝါ ဒြိပဒါ ဝါ စတုပၸဒါ ဝါ ဗဟုပၸဒါ [မူကြဲ-ဗဟုပဒါ (က၊)] ဝါ ႐ူပိေနာ ဝါ အ႐ူပိေနာ ဝါ သညိေနာ ဝါ အသညိေနာ ဝါ ေနဝသညိနာသညိေနာ ဝါ၊ တထာဂေတာ ေတသံ အဂၢမကၡာယတိ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ။ ေယ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဗုေဒၶ ပသႏၷာ၊ အေဂၢ ေတ ပသႏၷာ။ အေဂၢ ေခါ ပန ပသႏၷာနံ အေဂၢါ ဝိပါေကာ ေဟာတိ။

"ယာဝတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓမၼာ သခၤတာ ဝါ အသခၤတာ ဝါ၊ ဝိရာေဂါ ေတသံ အဂၢမကၡာယတိ၊ ယဒိဒံ မဒနိမၼဒေနာ ပိပါသဝိနေယာ အာလယသမုဂၣါေတာ ဝ႗ဳပေစၧေဒါ တဏွကၡေယာ ဝိရာေဂါ နိေရာေဓါ နိဗၺာနံ။ ေယ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိရာေဂ ဓေမၼ ပသႏၷာ၊ အေဂၢ ေတ ပသႏၷာ။ အေဂၢ ေခါ ပန ပသႏၷာနံ အေဂၢါ ဝိပါေကာ ေဟာတိ။

"ယာဝတာ၊ ဘိကၡေဝ၊ သံဃာ ဝါ ဂဏာ ဝါ၊ တထာဂတသာဝကသံေဃာ ေတသံ အဂၢမကၡာယတိ၊ ယဒိဒံ စတၱာရိ ပုရိသယုဂါနိ အ႒ ပုရိသပုဂၢလာ ဧသ -၂၅၅ ဘဂဝေတာ သာဝကသံေဃာ အာဟုေနေယ်ာ ပါဟုေနေယ်ာ ဒကၡိေဏေယ်ာ အၪၨလိကရဏီေယာ အႏုတၱရံ ပုညေကၡတၱံ ေလာကႆ။ ေယ၊ ဘိကၡေဝ၊ သံေဃ ပသႏၷာ၊ အေဂၢ ေတ ပသႏၷာ။ အေဂၢ ေခါ ပန ပသႏၷာနံ အေဂၢါ ဝိပါေကာ ေဟာတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အဂၢပၸသာဒါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အဂၢေတာ ေဝ ပသႏၷာနံ၊ အဂၢံ ဓမၼံ ဝိဇာနတံ။

အေဂၢ ဗုေဒၶ ပသႏၷာနံ၊ ဒကၡိေဏေယ် အႏုတၱေရ။

"အေဂၢ ဓေမၼ ပသႏၷာနံ၊ ဝိရာဂူပသေမ သုေခ။

အေဂၢ သံေဃ ပသႏၷာနံ၊ ပုညေကၡေတၱ အႏုတၱေရ။

"အဂၢသၼိ ံ ဒါနံ ဒဒတံ၊ အဂၢံ ပုညံ ပဝၯတိ။

အဂၢံ အာယု စ ဝေဏၰာ စ၊ ယေသာ ကိတၱိ သုခံ ဗလံ။

"အဂၢႆ ဒါတာ ေမဓာဝီ၊ အဂၢဓမၼသမာဟိေတာ။

ေဒဝဘူေတာ မႏုေႆာ ဝါ၊ အဂၢပၸေတၱာ ပေမာဒတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ ဇီဝိကသုတၱံ

၉၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"အႏၲမိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇီဝိကာနံ ယဒိဒံ ပိေ႑ာလ်ံ။ အဘိသာေပါယံ [မူကြဲ-အဘိသာပါယံ (သီ)] အဘိလာပါယံ (သ်ာ၊ ပီ)] အဘိသပါယံ (က)] ဘိကၡေဝ၊ ေလာကသၼိ ံ -- 'ပိေ႑ာေလာ ဝိစရသိ ပတၱပါဏီ'တိ။ တၪၥ ေခါ ဧတံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုလပုတၱာ ဥေပႏၲိ အတၳဝသိကာ၊ အတၳဝသံ ပဋိစၥ၊ ေနဝ ရာဇာဘိနီတာ၊ န ေစာရာဘိနီတာ၊ န ဣဏ႗ာ၊ န ဘယ႗ာ၊ န အာဇီဝိကာပကတာ။ အပိ စ ေခါ 'ၾသတိဏၰမွာ ဇာတိယာ ဇရာယ မရေဏန ေသာေကဟိ ပရိေဒေဝဟိ ဒုေကၡဟိ ေဒါမနေႆဟိ ဥပါယာေသဟိ ဒုေကၡာတိဏၰာ ဒုကၡပေရတာ၊ အေပၸဝ နာမ ဣမႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ အႏၲကိရိယာ ပညာေယထာ'တိ။ ဧဝံ ပဗၺဇိေတာ စာယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုလပုေတၱာ ေသာ စ ေဟာတိ အဘိဇၩာလု ကာေမသု တိဗၺသာရာေဂါ၊ ဗ်ာပႏၷစိေတၱာ ပဒု႒မနသကၤေပၸါ၊ မု႒ႆတိ အသမၸဇာေနာ အသမာဟိေတာ ဝိဗ႓ႏၲစိေတၱာ ပါကတိႁႏၵိေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဆဝါလာတံ ဥဘေတာပဒိတၱံ မေဇၩ ဂူထဂတံ ေနဝ ဂါေမ က႒တၳံ ဖရတိ -၂၅၆ န အရေညး တထူပမာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣမံ ပုဂၢလံ ဝဒါမိ ဂိဟိေဘာဂါ ပရိဟီေနာ သာမညတၳၪၥ န ပရိပူေရတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ဂိဟိေဘာဂါ ပရိဟီေနာ၊ သာမညတၳၪၥ ဒုဗ႓ေဂါ။

ပရိဓံသမာေနာ ပကိေရတိ၊ ဆဝါလာတံဝ နႆတိ။

"ကာသာဝကဏၭာ ဗဟေဝါ၊ ပါပဓမၼာ အသညတာ။

ပါပါ ပါေပဟိ ကေမၼဟိ၊ နိရယံ ေတ ဥပပဇၨေရ။

"ေသေယ်ာ အေယာဂုေဠာ ဘုေတၱာ၊ တေတၱာ အဂၢိသိခူပေမာ။

ယေၪၥ ဘုေၪၨယ် ဒုႆီေလာ၊ ရ႒ပိ႑မသညေတာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ သံဃာဋိကဏၰသုတၱံ

၉၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"သံဃာဋိကေဏၰ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဂေဟတြာ ပိ႒ိေတာ ပိ႒ိေတာ အႏုဗေႏၶာ အႆ ပါေဒ ပါဒံ နိကၡိပေႏၲာ၊ ေသာ စ ေဟာတိ အဘိဇၩာလု ကာေမသု တိဗၺသာရာေဂါ ဗ်ာပႏၷစိေတၱာ ပဒု႒မနသကၤေပၸါ မု႒ႆတိ အသမၸဇာေနာ အသမာဟိေတာ ဝိဗ႓ႏၲစိေတၱာ ပါကတိႁႏၵိေယာ၊ အထ ေခါ ေသာ အာရကာဝ မယွံ၊ အဟၪၥ တႆ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ဓမၼဥႇိ ေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ န ပႆတိ။ ဓမၼံ အပႆေႏၲာ န မံ ပႆတိ [မူကြဲ-မံ န ပႆတိ (သ်ာ)]

"ေယာဇနသေတ ေစပိ ေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဝိဟေရယ်။ ေသာ စ ေဟာတိ အနဘိဇၩာလု ကာေမသု န တိဗၺသာရာေဂါ အဗ်ာပႏၷစိေတၱာ အပဒု႒မနသကၤေပၸါ ဥပ႒ိတႆတိ သမၸဇာေနာ သမာဟိေတာ ဧကဂၢစိေတၱာ သံဝုတိႁႏၵိေယာ၊ အထ ေခါ ေသာ သႏၲိေကဝ မယွံ၊ အဟၪၥ တႆ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ဓမၼံ ဟိ ေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ပႆတိ၊ ဓမၼံ ပႆေႏၲာ မံ ပႆတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အႏုဗေႏၶာပိ ေစ အႆ၊ မဟိေစၧာ စ ဝိဃာတဝါ။

ဧဇာႏုေဂါ အေနဇႆ၊ နိဗၺဳတႆ အနိဗၺဳေတာ။

ဂိေဒၶါ ေသာ ဝီတေဂဓႆ၊ ပႆ ယာဝၪၥ အာရကာ။

"ေယာ -၂၅၇ စ ဓမၼမဘိညာယ၊ ဓမၼမညာယ ပ႑ိေတာ။

ရဟေဒါဝ နိဝါေတ စ၊ အေနေဇာ ဝူပသမၼတိ။

"အေနေဇာ ေသာ အေနဇႆ၊ နိဗၺဳတႆ စ နိဗၺဳေတာ။

အဂိေဒၶါ ဝီတေဂဓႆ၊ ပႆ ယာဝၪၥ သႏၲိေက"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ အဂၢိသုတၱံ

၉၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တေယာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အဂၢီ။ ကတေမ တေယာ? ရာဂဂၢိ၊ ေဒါသဂၢိ၊ ေမာဟဂၢိ -- ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တေယာ အဂၢီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ရာဂဂၢိ ဒဟတိ မေစၥ၊ ရေတၱ ကာေမသု မုစၧိေတ။

ေဒါသဂၢိ ပန ဗ်ာပေႏၷ၊ နေရ ပါဏာတိပါတိေနာ။

"ေမာဟဂၢိ ပန သမၼဴေဠႇ၊ အရိယဓေမၼ အေကာဝိေဒ။

ဧေတ အဂၢီ အဇာနႏၲာ၊ သကၠာယာဘိရတာ ပဇာ။

"ေတ ဝၯယႏၲိ နိရယံ၊ တိရစၧာနၪၥ ေယာနိေယာ။

အသုရံ ေပတၱိဝိသယံ၊ အမုတၱာ မာရဗႏၶနာ။

"ေယ စ ရတၱိႏၵိဝါ ယုတၱာ၊ သမၼာသမၺဳဒၶသာသေန။

ေတ နိဗၺာေပႏၲိ ရာဂဂၢိ ံ၊ နိစၥံ အသုဘသညိေနာ။

"ေဒါသဂၢိ ံ ပန ေမတၱာယ၊ နိဗၺာေပႏၲိ န႐ုတၱမာ။

ေမာဟဂၢိ ံ ပန ပညာယ၊ ယာယံ နိေဗၺဓဂါမိနီ။

"ေတ နိဗၺာေပတြာ နိပကာ၊ ရတၱိႏၵိဝမတႏၵိတာ။

အေသသံ ပရိနိဗၺႏၲိ၊ အေသသံ ဒုကၡမစၥဂုံ။

"အရိယဒၵသာ ေဝဒဂုေနာ၊ သမၼဒညာယ ပ႑ိတာ။

ဇာတိကၡယမဘိညာယ၊ နာဂစၧႏၲိ ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ ဥပပရိကၡသုတၱံ

၉၄။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၅၈ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တထာ တထာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဥပပရိေကၡယ် ယထာ ယထာႆ [မူကြဲ-ယထာ ယထာ (ဗဟူသု)] ဥပပရိကၡေတာ ဗဟိဒၶါ စႆ ဝိညာဏံ အဝိကၡိတၱံ အဝိသဋံ အဇၩတၱံ အသဏိၭတံ အႏုပါဒါယ န ပရိတေႆယ်။ ဗဟိဒၶါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိညာေဏ အဝိကၡိေတၱ အဝိသေဋ သတိ အဇၩတၱံ အသဏိၭေတ အႏုပါဒါယ အပရိတႆေတာ အာယတိ ံ ဇာတိဇရာမရဏဒုကၡသမုဒယသမ႓ေဝါ န ေဟာတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သတၱသဂၤပၸဟီနႆ၊ ေနတၱိစၧိႏၷႆ ဘိကၡဳေနာ။

ဝိကၡီေဏာ ဇာတိသံသာေရာ၊ နတၳိ တႆ ပုနဗ႓ေဝါ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ ကာမူပပတၱိသုတၱံ

၉၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"တိေႆာ ဣမာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကာမူပပတၱိေယာ [မူကြဲ-ကာမုပၸတၱိေယာ (သီ)] ကတမာ တိေႆာ? ပစၥဳပ႒ိတကာမာ၊ နိမၼာနရတိေနာ၊ ပရနိမၼိတဝသဝတၱိေနာ -- ဣမာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တိေႆာ ကာမူပပတၱိေယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပစၥဳပ႒ိတကာမာ စ၊ ေယ ေဒဝါ ဝသဝတၱိေနာ။

နိမၼာနရတိေနာ ေဒဝါ၊ ေယ စေည ကာမေဘာဂိေနာ။

ဣတၳဘာဝညထာဘာဝံ၊ သံသာရံ နာတိဝတၱေရ။

"ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ကာမေဘာေဂသု ပ႑ိေတာ။

သေဗၺ ပရိစၥေဇ ကာေမ၊ ေယ ဒိဗၺာ ေယ စ မာႏုသာ။

"ပိယ႐ူပသာတဂဓိတံ၊ ေဆတြာ ေသာတံ ဒုရစၥယံ။

အေသသံ ပရိနိဗၺႏၲိ၊ အေသသံ ဒုကၡမစၥဂုံ။

"အရိယဒၵသာ ေဝဒဂုေနာ၊ သမၼဒညာယ ပ႑ိတာ။

ဇာတိကၡယမဘိညာယ၊ နာဂစၧႏၲိ ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ ကာမေယာဂသုတၱံ

၉၆။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၅၉ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ကာမေယာဂယုေတၱာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘဝေယာဂယုေတၱာ အာဂါမီ ေဟာတိ အာဂႏၲာ [မူကြဲ-အာဂႏ႖ာ (သ်ာ၊ က၊)] ဣတၳတၱံ။ ကာမေယာဂဝိသံယုေတၱာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘဝေယာဂယုေတၱာ အနာဂါမီ ေဟာတိ အနာဂႏၲာ ဣတၳတၱံ။ ကာမေယာဂဝိသံယုေတၱာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘဝေယာဂဝိသံယုေတၱာ အရဟာ ေဟာတိ၊ ခီဏာသေဝါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကာမေယာေဂန သံယုတၱာ၊ ဘဝေယာေဂန စူဘယံ။

သတၱာ ဂစၧႏၲိ သံသာရံ၊ ဇာတိမရဏဂါမိေနာ။

"ေယ စ ကာေမ ပဟႏ႖ာန၊ အပၸတၱာ အာသဝကၡယံ။

ဘဝေယာေဂန သံယုတၱာ၊ အနာဂါမီတိ ဝုစၥေရ။

"ေယ စ ေခါ ဆိႏၷသံသယာ၊ ခီဏမာနပုနဗ႓ဝါ။

ေတ ေဝ ပါရဂၤတာ ေလာေက၊ ေယ ပတၱာ အာသဝကၡယ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

ကလ်ာဏသီလသုတၱံ

၉၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ကလ်ာဏသီေလာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ကလ်ာဏဓေမၼာ ကလ်ာဏပေညာ ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ 'ေကဝလီ ဝုသိတဝါ ဥတၱမပုရိေသာ'တိ ဝုစၥတိ --

"ကထၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ကလ်ာဏသီေလာ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ သီလဝါ ေဟာတိ၊ ပါတိေမာကၡသံဝရသံဝုေတာ ဝိဟရတိ၊ အာစာရေဂါစရသမၸေႏၷာ အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆာဝီ၊ သမာဒါယ သိကၡတိ သိကၡာပေဒသု။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ကလ်ာဏသီေလာ ေဟာတိ။ ဣတိ ကလ်ာဏသီေလာ။

"ကလ်ာဏဓေမၼာ -၂၆၀ စ ကထံ ေဟာတိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ သတၱႏၷံ ေဗာဓိပကၡိယာနံ ဓမၼာနံ ဘာဝနာႏုေယာဂမႏုယုေတၱာ ဝိဟရတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ကလ်ာဏဓေမၼာ ေဟာတိ။ ဣတိ ကလ်ာဏသီေလာ၊ ကလ်ာဏဓေမၼာ။

"ကလ်ာဏပေညာ စ ကထံ ေဟာတိ ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ ေစေတာဝိမုတၱိ ံ ပညာဝိမုတၱိ ံ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟရတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ကလ်ာဏပေညာ ေဟာတိ။

"ဣတိ ကလ်ာဏသီေလာ ကလ်ာဏဓေမၼာ ကလ်ာဏပေညာ ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ 'ေကဝလီ ဝုသိတဝါ ဥတၱမပုရိေသာ'တိ ဝုစၥတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယႆ ကာေယန ဝါစာယ၊ မနသာ နတၳိ ဒုကၠဋံ။

တံ ေဝ ကလ်ာဏသီေလာတိ၊ အာဟု ဘိကၡဳံ ဟိရီမနံ [မူကြဲ-ဟိရီမတံ (သ်ာ၊ က)]

"ယႆ ဓမၼာ သုဘာဝိတာ၊ သတၱ [မူကြဲ-ပတၱ (သဗၺတၳ)] သေမၺာဓိဂါမိေနာ။

တံ ေဝ ကလ်ာဏဓေမၼာတိ၊ အာဟု ဘိကၡဳံ အႏုႆဒံ။

"ေယာ ဒုကၡႆ ပဇာနာတိ၊ ဣေဓဝ ခယမတၱေနာ။

တံ ေဝ ကလ်ာဏပေညာတိ၊ အာဟု ဘိကၡဳံ အနာသဝံ။

"ေတဟိ ဓေမၼဟိ သမၸႏၷံ၊ အနီဃံ ဆိႏၷသံသယံ။

အသိတံ သဗၺေလာကႆ၊ အာဟု သဗၺပဟာယိန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ ဒါနသုတၱံ

၉၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေဒြမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒါနာနိ -- အာမိသဒါနၪၥ ဓမၼဒါနၪၥ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ ဒါနာနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼဒါနံ။

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ သံဝိဘာဂါ -- အာမိသသံဝိဘာေဂါ စ ဓမၼသံဝိဘာေဂါ စ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ သံဝိဘာဂါနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼသံဝိဘာေဂါ။

"ေဒြေမ -၂၆၁၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏုဂၢဟာ -- အာမိသာႏုဂၢေဟာ စ ဓမၼာႏုဂၢေဟာ စ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ အႏုဂၢဟာနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼာႏုဂၢေဟာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယမာဟု ဒါနံ ပရမံ အႏုတၱရံ၊ ယံ သံဝိဘာဂံ ဘဂဝါ အဝဏၰယိ [မူကြဲ-အဝဏၰယီ (သီ)]

အဂၢမွိ ေခတၱမွိ ပသႏၷစိေတၱာ၊ ဝိညဴ ပဇာနံ ေကာ န ယေဇထ ကာေလ။

"ေယ ေစဝ ဘာသႏၲိ သုဏႏၲိ စူဘယံ၊ ပသႏၷစိတၱာ သုဂတႆ သာသေန။

ေတသံ ေသာ အေတၳာ ပရေမာ ဝိသုဇၩတိ၊ ေယ အပၸမတၱာ သုဂတႆ သာသေန"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ ေတဝိဇၨသုတၱံ

၉၉။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဓေမၼနာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေတဝိဇၨံ ျဗာဟၼဏံ ပညာေပမိ၊ နာညံ လပိတလာပနမေတၱန။

"ကထၪၥာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼန ေတဝိဇၨံ ျဗာဟၼဏံ ပညာေပမိ၊ နာညံ လပိတလာပနမေတၱန? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အေနကဝိဟိတံ ပုေဗၺနိဝါသံ အႏုႆရတိ၊ ေသယ်ထိဒံ -- ဧကမၸိ ဇာတိ ံ ေဒြပိ ဇာတိေယာ တိေႆာပိ ဇာတိေယာ စတေႆာပိ ဇာတိေယာ ပၪၥပိ ဇာတိေယာ ဒသပိ ဇာတိေယာ ဝီသမၸိ ဇာတိေယာ တိ ံသမၸိ ဇာတိေယာ စတၱာလီသမၸိ ဇာတိေယာ ပညာသမၸိ ဇာတိေယာ ဇာတိသတမၸိ ဇာတိသဟႆမၸိ ဇာတိသတသဟႆမၸိ အေနေကပိ သံဝ႗ကေပၸ အေနေကပိ ဝိဝ႗ကေပၸ အေနေကပိ သံဝ႗ဝိဝ႗ကေပၸ -- 'အမုၾတာသိ ံ ဧဝံနာေမာ ဧဝံေဂါေတၱာ ဧဝံဝေဏၰာ ဧဝမာဟာေရာ ဧဝံသုခဒုကၡပၸဋိသံေဝဒီ ဧဝမာယုပရိယေႏၲာ။ ေသာ တေတာ စုေတာ အမုၾတ ဥဒပါဒိ ံ။ တၾတာပါသိ ံ ဧဝံနာေမာ ဧဝံေဂါေတၱာ ဧဝံဝေဏၰာ ဧဝမာဟာေရာ ဧဝံသုခဒုကၡပၸဋိသံေဝဒီ ဧဝမာယုပရိယေႏၲာ။ ေသာ တေတာ စုေတာ ဣဓူပပေႏၷာ'တိ -၂၆၂။ ဣတိ သာကာရံ သဥေဒၵသံ အေနကဝိဟိတံ ပုေဗၺနိဝါသံ အႏုႆရတိ။ အယမႆ ပဌမာ ဝိဇၨာ အဓိဂတာ ေဟာတိ၊ အဝိဇၨာ ဝိဟတာ၊ ဝိဇၨာ ဥပၸႏၷာ၊ တေမာ ဝိဟေတာ၊ အာေလာေကာ ဥပၸေႏၷာ၊ ယထာ တံ အပၸမတၱႆ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱႆ ဝိဟရေတာ။

"ပုန စပရံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဒိေဗၺန စကၡဳနာ ဝိသုေဒၶန အတိကၠႏၲမာႏုသေကန သေတၱ ပႆတိ စဝမာေန ဥပပဇၨမာေန ဟီေန ပဏီေတ သုဝေဏၰ ဒုဗၺေဏၰ၊ သုဂေတ ဒုဂၢေတ ယထာကမၼဴပေဂ သေတၱ ပဇာနာတိ -- 'ဣေမ ဝတ ေဘာေႏၲာ သတၱာ ကာယဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာဒုစၥရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစၧာဒိ႒ိကာ မိစၧာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတိ ံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပႏၷာ။ ဣေမ ဝါ ပန ေဘာေႏၲာ သတၱာ ကာယသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ ဝစီသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ မေနာသုစရိေတန သမႏၷာဂတာ အရိယာနံ အႏုပဝါဒကာ သမၼာဒိ႒ိကာ သမၼာဒိ႒ိကမၼသမာဒါနာ။ ေတ ကာယႆ ေဘဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ံ သဂၢံ ေလာကံ ဥပပႏၷာ'တိ။ ဣတိ ဒိေဗၺန စကၡဳနာ ဝိသုေဒၶန အတိကၠႏၲမာႏုသေကန သေတၱ ပႆတိ စဝမာေန ဥပပဇၨမာေန ဟီေန ပဏီေတ သုဝေဏၰ ဒုဗၺေဏၰ၊ သုဂေတ ဒုဂၢေတ ယထာကမၼဴပေဂ သေတၱ ပဇာနာတိ။ အယမႆ ဒုတိယာ ဝိဇၨာ အဓိဂတာ ေဟာတိ၊ အဝိဇၨာ ဝိဟတာ၊ ဝိဇၨာ ဥပၸႏၷာ၊ တေမာ ဝိဟေတာ၊ အာေလာေကာ ဥပၸေႏၷာ၊ ယထာ တံ အပၸမတၱႆ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱႆ ဝိဟရေတာ။

"ပုန စပရံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ ေစေတာဝိမုတၱိ ံ ပညာဝိမုတၱိ ံ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟရတိ။ အယမႆ တတိယာ ဝိဇၨာ အဓိဂတာ ေဟာတိ၊ အဝိဇၨာ ဝိဟတာ၊ ဝိဇၨာ ဥပၸႏၷာ၊ တေမာ ဝိဟေတာ၊ အာေလာေကာ ဥပၸေႏၷာ၊ ယထာ တံ အပၸမတၱႆ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱႆ ဝိဟရေတာ။ ဧဝံ ေခါ အဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဓေမၼန ေတဝိဇၨံ ျဗာဟၼဏံ ပညာေပမိ၊ နာညံ လပိတလာပနမေတၱနာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပုေဗၺနိဝါသံ ေယာေဝဒိ [မူကြဲ-ေယာေဝဒိ (သဗၺတၳ)]၊ သဂၢါပါယၪၥ ပႆတိ။

အေထာ [မူကြဲ-အထ (သ်ာ၊ က၊)] ဇာတိကၡယံ ပေတၱာ၊ အဘိညာေဝါသိေတာ မုနိ။

"ဧတာဟိ -၂၆၃ တီဟိ ဝိဇၨာဟိ၊ ေတဝိေဇၨာ ေဟာတိ ျဗာဟၼေဏာ။

တမဟံ ဝဒါမိ ေတဝိဇၨံ၊ နာညံ လပိတလာပန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

ပၪၥေမာ ဝေဂၢါ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ပသာဒ ဇီဝိတ သံဃာဋိ၊ အဂၢိ ဥပပရိကၡယာ။

ဥပပတၱိ [မူကြဲ-ဥပၸတၱိ (သီ၊)] ကာမ ကလ်ာဏံ၊ ဒါနံ ဓေမၼန ေတ ဒသာတိ။

တိကနိပါေတာ နိ႒ိေတာ။

၄။ စတုကၠနိပါေတာ

၁။ ျဗာဟၼဏဓမၼယာဂသုတၱံ

၁၀၀။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၆၄ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"အဟမသၼိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼေဏာ ယာစေယာေဂါ သဒါ ပယတပါဏိ [မူကြဲ-ပယတပါဏီ (သီ၊ သ်ာ၊)] အႏၲိမေဒဟဓေရာ အႏုတၱေရာ ဘိသေကၠာ သလႅကေတၱာ။ တႆ ေမ တုေမွ ပုတၱာ ၾသရသာ မုခေတာ ဇာတာ ဓမၼဇာ ဓမၼနိမၼိတာ ဓမၼဒါယာဒါ၊ ေနာ အာမိသဒါယာဒါ။

"ေဒြမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဒါနာနိ -- အာမိသဒါနၪၥ ဓမၼဒါနၪၥ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ ဒါနာနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼဒါနံ။

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ သံဝိဘာဂါ -- အာမိသသံဝိဘာေဂါ စ ဓမၼသံဝိဘာေဂါ စ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ သံဝိဘာဂါနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼသံဝိဘာေဂါ။

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ အႏုဂၢဟာ -- အာမိသာႏုဂၢေဟာ စ ဓမၼာႏုဂၢေဟာ စ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ အႏုဂၢဟာနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼာႏုဂၢေဟာ။

"ေဒြေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ယာဂါ -- အာမိသယာေဂါ စ ဓမၼယာေဂါ စ။ ဧတဒဂၢံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဣေမသံ ဒြိႏၷံ ယာဂါနံ ယဒိဒံ -- ဓမၼယာေဂါ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယာ ဓမၼယာဂံ အယဇီ အမစၧရီ၊ တထာဂေတာ သဗၺဘူတာႏုကမၸီ [မူကြဲ-သဗၺသတၱာႏုကမၸီ (သ်ာ၊) အ႒ကထာယမၸိ]။

တံ တာဒိသံ ေဒဝမႏုႆေသ႒ံ၊ သတၱာ နမႆႏၲိ ဘဝႆ ပါရဂု"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပဌမံ။

၂။ သုလဘသုတၱံ

၁၀၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"စတၱာရိမာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အပၸါနိ ေစဝ သုလဘာနိ စ၊ တာနိ စ အနဝဇၨာနိ။ ကတမာနိ စတၱာရိ? ပံသုကူလံ၊ ဘိကၡေဝ၊ စီဝရာနံ အပၸၪၥ သုလဘၪၥ၊ တၪၥ အနဝဇၨံ။ ပိ႑ိယာေလာေပါ -၂၆၅၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဘာဇနာနံ အပၸၪၥ သုလဘၪၥ၊ တၪၥ အနဝဇၨံ။ ႐ုကၡမူလံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေသနာသနာနံ အပၸၪၥ သုလဘၪၥ၊ တၪၥ အနဝဇၨံ။ ပူတိမုတၱံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေဘသဇၨာနံ အပၸၪၥ သုလဘၪၥ တၪၥ အနဝဇၨံ။ ဣမာနိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ စတၱာရိ အပၸါနိ ေစဝ သုလဘာနိ စ၊ တာနိ စ အနဝဇၨာနိ။ ယေတာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အေပၸန စ တုေ႒ာ ေဟာတိ သုလေဘန စ (အနဝေဇၨန စ) [မူကြဲ-(။) နတၳိ သီ၊ ပီ၊ က၊ ေပါတၳေကသု စ အဂၤုတၱေရ စ]၊ ဣမႆာဟံ အညတရံ သာမညဂၤႏၲိ ဝဒါမီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"အနဝေဇၨန တု႒ႆ၊ အေပၸန သုလေဘန စ။

န ေသနာသနမာရဗ႓၊ စီဝရံ ပါနေဘာဇနံ။

ဝိဃာေတာ ေဟာတိ စိတၱႆ၊ ဒိသာ နပၸဋိဟညတိ။

"ေယ စႆ [မူကြဲ-ေယပႆ (သ်ာ၊)] ဓမၼာ အကၡာတာ၊ သာမညႆာႏုေလာမိကာ။

အဓိဂၢဟိတာ တု႒ႆ၊ အပၸမတၱႆ ဘိကၡဳေနာ"တိ [မူကြဲ-သိကၡေတာတိ (သီ၊ က)]

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒုတိယံ။

၃။ အာသဝကၡယသုတၱံ

၁၀၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဇာနေတာဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခယံ ဝဒါမိ၊ ေနာ အဇာနေတာ ေနာ အပႆေတာ။ ကိၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇာနေတာ၊ ကိ ံ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခေယာ ေဟာတိ? ဣဒံ ဒုကၡႏၲိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇာနေတာ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခေယာ ေဟာတိ။ အယံ ဒုကၡသမုဒေယာတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇာနေတာ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခေယာ ေဟာတိ။ အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇာနေတာ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခေယာ ေဟာတိ။ အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇာနေတာ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခေယာ ေဟာတိ။ ဧဝံ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဇာနေတာ ဧဝံ ပႆေတာ အာသဝါနံ ခေယာ ေဟာတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေသခႆ သိကၡမာနႆ၊ ဥဇုမဂၢါႏုသာရိေနာ။

ခယသၼိ ံ ပဌမံ ဉာဏံ၊ တေတာ အညာ အနႏၲရာ။

"တေတာ -၂၆၆ အညာ ဝိမုတၱႆ၊ ဝိမုတၱိဉာဏမုတၱမံ။

ဥပၸဇၨတိ ခေယ ဉာဏံ၊ ခီဏာ သံေယာဇနာ ဣတိ။

"န ေတြဝိဒံ ကုသီေတန၊ ဗာေလနမဝိဇာနတာ။

နိဗၺာနံ အဓိဂႏၲဗၺံ၊ သဗၺဂႏၴပၸေမာစန"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ တတိယံ။

၄။ သမဏျဗာဟၼဏသုတၱံ

၁၀၃။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေယ ဟိ ေကစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ သမဏာ ဝါ ျဗာဟၼဏာ ဝါ 'ဣဒံ ဒုကၡ'ႏၲိ ယထာဘူတံ နပၸဇာနႏၲိ၊ 'အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ'တိ ယထာဘူတံ နပၸဇာနႏၲိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ'တိ ယထာဘူတံ နပၸဇာနႏၲိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ'တိ ယထာဘူတံ နပၸဇာနႏၲိ -- န ေမ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ သမဏာ ဝါ ျဗာဟၼဏာ ဝါ သမေဏသု ဝါ သမဏသမၼတာ ျဗာဟၼေဏသု ဝါ ျဗာဟၼဏသမၼတာ၊ န စ ပေနေတ အာယသၼေႏၲာ သာမညတၳံ ဝါ ျဗဟၼညတၳံ ဝါ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟရႏၲိ။

"ေယ စ ေခါ ေကစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ သမဏာ ဝါ ျဗာဟၼဏာ ဝါ 'ဣဒံ ဒုကၡ'ႏၲိ ယထာဘူတံ ပဇာနႏၲိ၊ 'အယံ ဒုကၡသမုဒေယာ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနႏၲိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနႏၲိ၊ 'အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ'တိ ယထာဘူတံ ပဇာနႏၲိ -- ေတ ေခါ ေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ သမဏာ ဝါ ျဗာဟၼဏာ ဝါ သမေဏသု ေစဝ သမဏသမၼတာ ျဗာဟၼေဏသု စ ျဗာဟၼဏသမၼတာ၊ ေတ စ ပနာယသၼေႏၲာ သာမညတၳၪၥ ျဗဟၼညတၳၪၥ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟရႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ေယ ဒုကၡံ နပၸဇာနႏၲိ၊ အေထာ ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ယတၳ စ သဗၺေသာ ဒုကၡံ၊ အေသသံ ဥပ႐ုဇၩတိ။

တၪၥ မဂၢံ န ဇာနႏၲိ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။

"ေစေတာဝိမုတၱိဟီနာ ေတ၊ အေထာ ပညာဝိမုတၱိယာ။

အဘဗၺာ ေတ အႏၲကိရိယာယ၊ ေတ ေဝ ဇာတိဇ႐ူပဂါ။

"ေယ -၂၆၇ စ ဒုကၡံ ပဇာနႏၲိ၊ အေထာ ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ယတၳ စ သဗၺေသာ ဒုကၡံ၊ အေသသံ ဥပ႐ုဇၩတိ။

တၪၥ မဂၢံ ပဇာနႏၲိ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။

"ေစေတာဝိမုတၱိသမၸႏၷာ၊ အေထာ ပညာဝိမုတၱိယာ။

ဘဗၺာ ေတ အႏၲကိရိယာယ၊ န ေတ ဇာတိဇ႐ူပဂါ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ စတုတၳံ။

၅။ သီလသမၸႏၷသုတၱံ

၁၀၄။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေယ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ သီလသမၸႏၷာ သမာဓိသမၸႏၷာ ပညာသမၸႏၷာ ဝိမုတၱိသမၸႏၷာ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနသမၸႏၷာ ၾသဝါဒကာ ဝိညာပကာ သႏၵႆကာ သမာဒပကာ သမုေတၱဇကာ သမၸဟံသကာ အလံသမကၡာတာေရာ သဒၶမၼႆ ဒႆနမၸဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေတသံ ဘိကၡဴနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ သဝနမၸဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေတသံ ဘိကၡဴနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ ဥပသကၤမနမၸဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေတသံ ဘိကၡဴနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ ပယိ႐ုပါသနမၸဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေတသံ ဘိကၡဴနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ အႏုႆရဏမၸဟံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေတသံ ဘိကၡဴနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ အႏုပဗၺဇၨမၸဟံ [မူကြဲ-အႏုႆတိမၸဟံ (သ်ာ)] ဘိကၡေဝ၊ ေတသံ ဘိကၡဴနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ။ တံ ကိႆ ေဟတု? တထာ႐ူေပ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ ေသဝေတာ ဘဇေတာ ပယိ႐ုပါသေတာ အပရိပူေရာပိ သီလကၡေႏၶာ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧတိ၊ အပရိပူေရာပိ သမာဓိကၡေႏၶာ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧတိ၊ အပရိပူေရာပိ ပညာကၡေႏၶာ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧတိ၊ အပရိပူေရာပိ ဝိမုတၱိကၡေႏၶာ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧတိ၊ အပရိပူေရာပိ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆနကၡေႏၶာ ဘာဝနာပါရိပူရိ ံ ဂစၧတိ။ ဧဝ႐ူပါ စ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ သတၳာေရာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ သတၳဝါဟာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ ရဏၪၨဟာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ တေမာႏုဒါတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ အာေလာကကရာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ ၾသဘာသကရာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ ပေဇၨာတကရာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ ဥကၠာဓာရာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ ပဘကၤရာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ အရိယာတိပိ ဝုစၥႏၲိ၊ စကၡဳမေႏၲာတိပိ ဝုစၥႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ပါေမာဇၨကရဏံ -၂၆၈ ဌာနံ [မူကြဲ-။ ကရဏဌာနံ (သီ၊ သ်ာ)] ဧတံ ေဟာတိ ဝိဇာနတံ။

ယဒိဒံ ဘာဝိတတၱာနံ၊ အရိယာနံ ဓမၼဇီဝိနံ။

"ေတ ေဇာတယႏၲိ သဒၶမၼံ၊ ဘာသယႏၲိ ပဘကၤရာ။

အာေလာကကရဏာ ဓီရာ၊ စကၡဳမေႏၲာ ရဏၪၨဟာ။

"ေယသံ ေဝ သာသနံ သုတြာ၊ သမၼဒညာယ ပ႑ိတာ။

ဇာတိကၡယမဘိညာယ၊ နာဂစၧႏၲိ ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ပၪၥမံ။

၆။ တဏွဳပၸါဒသုတၱံ

၁၀၅။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"စတၱာေရာေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ တဏွဳပၸါဒါ၊ ယတၳ ဘိကၡဳေနာ တဏွာ ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨတိ။ ကတေမ စတၱာေရာ? စီဝရေဟတု ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ တဏွာ ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨတိ၊ ပိ႑ပါတေဟတု ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ တဏွာ ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨတိ၊ ေသနာသနေဟတု ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ တဏွာ ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဣတိဘဝါဘဝေဟတု ဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ တဏွာ ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨတိ။ ဣေမ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ စတၱာေရာ တဏွဳပၸါဒါ ယတၳ ဘိကၡဳေနာ တဏွာ ဥပၸဇၨမာနာ ဥပၸဇၨတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"တဏွာဒုတိေယာ ပုရိေသာ၊ ဒီဃမဒၶါန သံသရံ။

ဣတၳဘာဝညထာဘာဝံ၊ သံသာရံ နာတိဝတၱတိ။

"ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ တဏွံ ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ဝီတတေဏွာ အနာဒါေနာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဆ႒ံ။

၇။ သျဗဟၼကသုတၱံ

၁၀၆။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"သျဗဟၼကာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ တာနိ ကုလာနိ ေယသံ ပုတၱာနံ မာတာပိတေရာ အဇၩာဂါေရ ပူဇိတာ ေဟာႏၲိ။ သပုဗၺေဒဝတာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ တာနိ ကုလာနိ ေယသံ -၂၆၉ ပုတၱာနံ မာတာပိတေရာ အဇၩာဂါေရ ပူဇိတာ ေဟာႏၲိ။ သပုဗၺာစရိယကာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ တာနိ ကုလာနိ ေယသံ ပုတၱာနံ မာတာပိတေရာ အဇၩာဂါေရ ပူဇိတာ ေဟာႏၲိ။ သာဟုေနယ်ကာနိ၊ ဘိကၡေဝ၊ တာနိ ကုလာနိ ေယသံ ပုတၱာနံ မာတာပိတေရာ အဇၩာဂါေရ ပူဇိတာ ေဟာႏၲိ။

"'ျဗဟၼာ'တိ၊ ဘိကၡေဝ၊ မာတာပိတူနံ ဧတံ အဓိဝစနံ။ 'ပုဗၺေဒဝတာ'တိ၊ ဘိကၡေဝ၊ မာတာပိတူနံ ဧတံ အဓိဝစနံ။ 'ပုဗၺာစရိယာ'တိ၊ ဘိကၡေဝ၊ မာတာပိတူနံ ဧတံ အဓိဝစနံ။ 'အာဟုေနယ်ာ'တိ၊ ဘိကၡေဝ၊ မာတာပိတူနံ ဧတံ အဓိဝစနံ။ တံ ကိႆ ေဟတု? ဗဟုကာရာ၊ ဘိကၡေဝ၊ မာတာပိတေရာ ပုတၱာနံ အာပါဒကာ ေပါသကာ ဣမႆ ေလာကႆ ဒေႆတာေရာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ျဗဟၼာတိ မာတာပိတေရာ၊ ပုဗၺာစရိယာတိ ဝုစၥေရ။

အာဟုေနယ်ာ စ ပုတၱာနံ၊ ပဇာယ အႏုကမၸကာ။

"တသၼာ ဟိ ေန နမေႆယ်၊ သကၠေရယ် စ ပ႑ိေတာ။

အေႏၷန အထ ပါေနန၊ ဝေတၳန သယေနန စ။

ဥစၧာဒေနန ႏွာပေနန [မူကြဲ-နဟာပေနန (သီ)] ပါဒါနံ ေဓါဝေနန စ။

"တာယ နံ ပါရိစရိယာယ၊ မာတာပိတူသု ပ႑ိတာ။

ဣေဓဝ နံ ပသံသႏၲိ၊ ေပစၥ သေဂၢ ပေမာဒတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ သတၱမံ။

၈။ ဗဟုကာရသုတၱံ

၁၀၇။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ဗဟုကာရာ [မူကြဲ-ဗဟူပကာရာ (သီ၊ ပီ)] ဘိကၡေဝ၊ ျဗာဟၼဏဂဟပတိကာ တုမွာကံ ေယ ေဝါ [မူကြဲ-ေယ ေတ (သဗၺတၳ)] ပစၥဳပ႒ိတာ စီဝရပိ႑ပါတေသနာသနဂိလာနပစၥယေဘသဇၨပရိကၡာေရဟိ။ တုေမွပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဗဟုကာရာ ျဗာဟၼဏဂဟပတိကာနံ ယံ [မူကြဲ-ေယ (?)] ေနသံ ဓမၼံ ေဒေသထ အာဒိကလ်ာဏံ မေဇၩကလ်ာဏံ ပရိေယာသာနကလ်ာဏံ သာတၳံ သဗ်ၪၨနံ၊ ေကဝလပရိပုဏၰံ ပရိသုဒၶံ ျဗဟၼစရိယံ ပကာေသထ။ ဧဝမိဒံ၊ ဘိကၡေဝ၊ အညမညံ နိႆာယ ျဗဟၼစရိယံ ဝုႆတိ ၾသဃႆ နိတၳရဏတၳာယ သမၼာ ဒုကၡႆ အႏၲကိရိယာယာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သာဂါရာ -၂၇၀ အနဂါရာ စ၊ ဥေဘာ အေညာညနိႆိတာ။

အာရာဓယႏၲိ သဒၶမၼံ၊ ေယာဂေကၡမံ အႏုတၱရံ။

"သာဂါေရသု စ စီဝရံ၊ ပစၥယံ သယနာသနံ။

အနဂါရာ ပဋိစၧႏၲိ၊ ပရိႆယဝိေနာဒနံ။

"သုဂတံ [မူကြဲ-ပုဂၢလံ (သီ၊ က၊)] ပန နိႆာယ၊ ဂဟ႒ာ ဃရေမသိေနာ။

သဒၵဟာနာ အရဟတံ၊ အရိယပညာယ စ်ာယိေနာ။

"ဣဓ ဓမၼံ စရိတြာန၊ မဂၢံ သုဂတိဂါမိနံ။

နႏၵိေနာ ေဒဝေလာကသၼိ ံ၊ ေမာဒႏၲိ ကာမကာမိေနာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ အ႒မံ။

၉။ ကုဟသုတၱံ

၁၀၈။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေယ ေကစိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ ကုဟာ ထဒၶါ လပါ သိဂႌ ဥႏၷဠာ အသမာဟိတာ၊ န ေမ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ မာမကာ။ အပဂတာ စ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ ဣမသၼာ ဓမၼဝိနယာ၊ န စ ေတ [မူကြဲ-န စ ေတ ဘိကၡေဝ ဘိကၡဴ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ ဝုဒၶိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨႏၲိ။ ေယ စ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ နိကၠဳဟာ နိလႅပါ ဓီရာ အတၳဒၶါ သုသမာဟိတာ၊ ေတ ေခါ ေမ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ မာမကာ။ အနပဂတာ စ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဴ ဣမသၼာ ဓမၼဝိနယာ၊ ေတ စ ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ [မူကြဲ-ဣမသၼိ ံ စ ေတ ဓမၼဝိနေယ (သ်ာ)] ေတ ဘိကၡေဝ ဘိကၡဴ ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ (က၊)] ဝုဒၶိ ံ ဝိ႐ူဠႇိ ံ ေဝပုလႅံ အာပဇၨႏၲီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ကုဟာ ထဒၶါ လပါ သိဂႌ၊ ဥႏၷဠာ အသမာဟိတာ။

န ေတ ဓေမၼ ဝိ႐ူဟႏၲိ၊ သမၼာသမၺဳဒၶေဒသိေတ။

"နိကၠဳဟာ နိလႅပါ ဓီရာ၊ အတၳဒၶါ သုသမာဟိတာ။

ေတ ေဝ ဓေမၼ ဝိ႐ူဟႏၲိ၊ သမၼာသမၺဳဒၶေဒသိေတ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ နဝမံ။

၁၀။ နဒီေသာတသုတၱံ

၁၀၉။ ဝုတၱေဥႇတံ -၂၇၁ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရိေသာ နဒိယာ ေသာေတန ၾသဝုေယွယ် ပိယ႐ူပသာတ႐ူေပန။ တေမနံ စကၡဳမာ ပုရိေသာ တီေရ ဌိေတာ ဒိသြာ ဧဝံ ဝေဒယ် -- 'ကိၪၥာပိ ေခါ တြံ၊ အေမ႓ာ ပုရိသ၊ နဒိယာ ေသာေတန ၾသဝုယွသိ ပိယ႐ူပသာတ႐ူေပန၊ အတၳိ ေစတၳ ေဟ႒ာ ရဟေဒါ သဦမိ သာဝေ႗ာ သဂေဟာ သရကၡေသာ ယံ တြံ၊ အေမ႓ာ ပုရိသ၊ ရဟဒံ ပါပုဏိတြာ မရဏံ ဝါ နိဂစၧသိ မရဏမတၱံ ဝါ ဒုကၡ'ႏၲိ။ အထ ေခါ ေသာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုရိေသာ တႆ ပုရိသႆ သဒၵံ သုတြာ ဟေတၳဟိ စ ပါေဒဟိ စ ပဋိေသာတံ ဝါယေမယ်။

"ဥပမာ ေခါ ေမ အယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကတာ အတၳႆ ဝိညာပနာယ။ အယံ ေစတၳ [မူကြဲ-အယံ ေစေဝတၳ (သ်ာ၊)] အေတၳာ -- 'နဒိယာ ေသာေတာ'တိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တဏွာေယတံ အဓိဝစနံ။

"'ပိယ႐ူပံ သာတ႐ူပ'ႏၲိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဆေႏၷတံ အဇၩတၱိကာနံ အာယတနာနံ အဓိဝစနံ။

"'ေဟ႒ာ ရဟေဒါ'တိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပၪၥႏၷံ ၾသရမ႓ာဂိယာနံ သံေယာဇနာနံ အဓိဝစနံ။

"'ဦမိဘယ'ႏၲိ ေခါ [မူကြဲ-သဉီမီတိ ေခါ (ဗဟူသု)]၊ ဘိကၡေဝ၊ ေကာဓုပါယာသေႆတံ အဓိဝစနံ။

"'အာဝ႗'ႏၲိ ေခါ [မူကြဲ-သာဝေ႗ာတိ ေခါ (ဗဟူသု)]၊ ဘိကၡေဝ၊ ပၪၥေႏၷတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ။

"'ဂဟရကၡေသာ'တိ ေခါ [မူကြဲ-သဂေဟာ သရကၡေသာတိ ေခါ (ဗဟူသု)]၊ ဘိကၡေဝ၊ မာတုဂါမေႆတံ အဓိဝစနံ။

"'ပဋိေသာေတာ'တိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ေနကၡမၼေႆတံ အဓိဝစနံ။

"'ဟေတၳဟိ စ ပါေဒဟိ စ ဝါယာေမာ'တိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝီရိယာရမ႓ေႆတံ အဓိဝစနံ။

"'စကၡဳမာ ပုရိေသာ တီေရ ဌိေတာတိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂတေႆတံ အဓိဝစနံ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆာ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သဟာပိ -၂၇၂ ဒုေကၡန ဇေဟယ် ကာေမ၊ ေယာဂေကၡမံ အာယတိ ံ ပတၳယာေနာ။

သမၼပၸဇာေနာ သုဝိမုတၱစိေတၱာ၊ ဝိမုတၱိယာ ဖႆေယ တတၳ တဦၷ။

သ ေဝဒဂူ ဝူသိတျဗဟၼစရိေယာ၊ ေလာကႏၲဂူ ပါရဂေတာတိ ဝုစၥတီ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒသမံ။

၁၁။ စရသုတၱံ

၁၁၀။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"စရေတာ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အဓိဝါေသတိ နပၸဇဟတိ န ဝိေနာေဒတိ န ဗ်ႏၲီကေရာတိ [မူကြဲ-ဗ်ႏၲိကေရာတိ (သီ၊ ပီ)] ဗ်ႏၲံ ကေရာတိ (က၊)] အနဘာဝံ ဂေမတိ။ စရမၸိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အနာတာပီ အေနာတၱာပီ [မူကြဲ-အေနာတၱပၸီ (သဗၺတၳ) ဒုကနိပါေတ၊ အဂၤုတၱေရ ၁။၄။၁၁ ပႆိတဗၺံ] သတတံ သမိတံ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာတိ ဝုစၥတိ။

"ဌိတႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အဓိဝါေသတိ နပၸဇဟတိ န ဝိေနာေဒတိ န ဗ်ႏၲီကေရာတိ န အနဘာဝံ ဂေမတိ။ ဌိေတာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အနာတာပီ အေနာတၱာပီ သတတံ သမိတံ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာတိ ဝုစၥတိ။

"နိသိႏၷႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အဓိဝါေသတိ နပၸဇဟတိ န ဝိေနာေဒတိ န ဗ်ႏၲီကေရာတိ န အနဘာဝံ ဂေမတိ။ နိသိေႏၷာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အနာတာပီ အေနာတၱာပီ သတတံ သမိတံ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာတိ ဝုစၥတိ။

"သယာနႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဇာဂရႆ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ အဓိဝါေသတိ -၂၇၃ နပၸဇဟတိ န ဝိေနာေဒတိ န ဗ်ႏၲီကေရာတိ န အနဘာဝံ ဂေမတိ။ သယာေနာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဇာဂေရာ ဧဝံဘူေတာ အနာတာပီ အေနာတၱာပီ သတတံ သမိတံ ကုသီေတာ ဟီနဝီရိေယာတိ ဝုစၥတိ။

"စရေတာ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ နာဓိဝါေသတိ ပဇဟတိ ဝိေနာေဒတိ ဗ်ႏၲီကေရာတိ အနဘာဝံ ဂေမတိ။ စရမၸိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ [မူကြဲ-ၾသတၱပၸီ (သဗၺတၳ)] သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတိ။

"ဌိတႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ နာဓိဝါေသတိ ပဇဟတိ ဝိေနာေဒတိ ဗ်ႏၲီကေရာတိ အနဘာဝံ ဂေမတိ။ ဌိေတာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတိ။

"နိသိႏၷႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ နာဓိဝါေသတိ ပဇဟတိ ဝိေနာေဒတိ ဗ်ႏၲီကေရာတိ အနဘာဝံ ဂေမတိ။ နိသိေႏၷာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတိ။

"သယာနႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဇာဂရႆ ဥပၸဇၨတိ ကာမဝိတေကၠာ ဝါ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ ဝါ ဝိဟိ ံသာဝိတေကၠာ ဝါ။ တေၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ နာဓိဝါေသတိ ပဇဟတိ ဝိေနာေဒတိ ဗ်ႏၲီကေရာတိ အနဘာဝံ ဂေမတိ။ သယာေနာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဇာဂေရာ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"စရံ ဝါ ယဒိ ဝါ တိ႒ံ၊ နိသိေႏၷာ ဥဒ ဝါ သယံ။

ေယာ ဝိတကၠံ ဝိတေကၠတိ၊ ပါပကံ ေဂဟနိႆိတံ။

"ကုမၼဂၢံ ပဋိပေႏၷာ [မူကြဲ-ကုမၼဂၢပၸဋိပေႏၷာ (အ၊ နိ၊ ၄။၁၁)] ေသာ၊ ေမာဟေနေယ်သု မုစၧိေတာ။

အဘေဗၺာ တာဒိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဖု႒ဳံ သေမၺာဓိမုတၱမံ။

"ေယာ -၂၇၄ စ စရံ ဝါ တိ႒ံ ဝါ [မူကြဲ-ေယာ စရံ ဝါ ယဒိ ဝါ တိ႒ံ (သ်ာ)] ေယာ စရံ ဝါထ တိ႒ံ ဝါ (သီ၊ က)] နိသိေႏၷာ ဥဒ ဝါ သယံ။

ဝိတကၠံ သမယိတြာန၊ ဝိတကၠဴပသေမ ရေတာ။

ဘေဗၺာ ေသာ တာဒိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဖု႒ဳံ သေမၺာဓိမုတၱမ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဧကာဒသမံ။

၁၂။ သမၸႏၷသီလသုတၱံ

၁၁၁။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"သမၸႏၷသီလာ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရထ [မူကြဲ-ေဟာထ (သ်ာ၊)] သမၸႏၷပါတိေမာကၡာ၊ ပါတိေမာကၡသံဝရသံဝုတာ ဝိဟရထ အာစာရေဂါစရသမၸႏၷာ အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆာဝိေနာ၊ သမာဒါယ သိကၡထ သိကၡာပေဒသု။

"သမၸႏၷသီလာနံ ေဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဝိဟရတံ [မူကြဲ-ဘဝတံ (သ်ာ၊)] သမၸႏၷပါတိေမာကၡာနံ ပါတိေမာကၡသံဝရသံဝုတာနံ ဝိဟရတံ အာစာရေဂါစရသမၸႏၷာနံ အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆာဝီနံ သမာဒါယ သိကၡတံ သိကၡာပေဒသု ကိမႆ ဥတၱရိ ကရဏီယံ [မူကြဲ-ကိမႆ ဘိကၡေဝ ဥတၱရိ ကရဏီယံ (သဗၺတၳ)]?

"စရေတာ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ [မူကြဲ-အဘိဇၩာ ဗ်ာပါေဒါ ဝိဂေတာ (အ၊ နိ၊ ၄။၁၂) အ႒ကထာယ သေမတိ] ဘိဇၩာ ဝိဂတာ [မူကြဲ-အဘိဇၩာ ဗ်ာပါေဒါ ဝိဂေတာ (အ၊ နိ၊ ၄။၁၂) အဋကထာယ သေမတိ] ေဟာတိ၊ ဗ်ာပါေဒါ ဝိဂေတာ ေဟာတိ [မူကြဲ-ထိနမိဒၶံ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥံ ဝိစိကိစၧာ (အ၊ နိ၊ ၄။၁၂)]၊ ထိနမိဒၶံ ဝိဂတံ ေဟာတိ၊ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥံ ဝိဂတံ ေဟာတိ၊ ဝိစိကိစၧာ [မူကြဲ-ထိနမိဒၶံ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥံ ဝိစိကိစၥာ (အ၊ နိ၊ ၄။၁၂)] ပဟီနာ ေဟာတိ၊ အာရဒၶံ ေဟာတိ ဝီရိယံ အသလႅီနံ၊ ဥပ႒ိတာ သတိ အသမၼဳ႒ာ [မူကြဲ-အပၸမု႒ာ (သ်ာ)] ပႆေဒၶါ ကာေယာ အသာရေဒၶါ၊ သမာဟိတံ စိတၱံ ဧကဂၢံ ။ စရမၸိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတိ။

"ဌိတႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ အဘိဇၩာ ဝိဂတာ ေဟာတိ ဗ်ာပါေဒါ။ ပ ။ ထိနမိဒၶံ။ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥံ။ ဝိစိကိစၧာ ပဟီနာ ေဟာတိ၊ အာရဒၶံ ေဟာတိ -၂၇၅ ဝီရိယံ အသလႅီနံ၊ ဥပ႒ိတာ သတိ အသမၼဳ႒ာ၊ ပႆေဒၶါ ကာေယာ အသာရေဒၶါ၊ သမာဟိတံ စိတၱံ ဧကဂၢံ။ ဌိေတာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတိ။

"နိသိႏၷႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ အဘိဇၩာ ဝိဂတာ ေဟာတိ၊ ဗ်ာပါေဒါ။ ပ ။ ထိနမိဒၶံ။ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥံ။ ဝိစိကိစၧာ ပဟီနာ ေဟာတိ၊ အာရဒၶံ ေဟာတိ ဝီရိယံ အသလႅီနံ၊ ဥပ႒ိတာ သတိ အသမၼဳ႒ာ၊ ပႆေဒၶါ ကာေယာ အသာရေဒၶါ၊ သမာဟိတံ စိတၱံ ဧကဂၢံ။ နိသိေႏၷာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတိ။

"သယာနႆ ေစပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ ဇာဂရႆ အဘိဇၩာ ဝိဂတာ ေဟာတိ ဗ်ာပါေဒါ။ ပ ။ ထိနမိဒၶံ။ ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥံ။ ဝိစိကိစၧာ ပဟီနာ ေဟာတိ၊ အာရဒၶံ ေဟာတိ ဝီရိယံ အသလႅီနံ၊ ဥပ႒ိတာ သတိ အသမၼဳ႒ာ၊ ပႆေဒၶါ ကာေယာ အသာရေဒၶါ၊ သမာဟိတံ စိတၱံ ဧကဂၢံ။ သယာေနာပိ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ ဇာဂေရာ ဧဝံဘူေတာ အာတာပီ ၾသတၱာပီ သတတံ သမိတံ အာရဒၶဝီရိေယာ ပဟိတေတၱာတိ ဝုစၥတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"ယတံ စေရ ယတံ တိေ႒၊ ယတံ အေစၧ ယတံ သေယ။

ယတံ သမိၪၨေယ [မူကြဲ-သမိၪၨေယ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဘိကၡဳ၊ ယတေမနံ ပသာရေယ။

"ဥဒၶံ တိရိယံ အပါစီနံ၊ ယာဝတာ ဇဂေတာ ဂတိ။

သမေဝကၡိတာ စ ဓမၼာနံ၊ ခႏၶာနံ ဥဒယဗၺယံ။

"ဧဝံ ဝိဟာရိမာတာပိ ံ၊ သႏၲဝုတၱိမႏုဒၶတံ။

ေစေတာသမထသာမီစိ ံ၊ သိကၡမာနံ သဒါ သတံ။

သတတံ ပဟိတေတၱာတိ၊ အာဟု ဘိကၡဳံ တထာဝိဓ"ႏၲိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ဒြါဒသမံ။

၁၃။ ေလာကသုတၱံ

၁၁၂။ ဝုတၱေဥႇတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတၱမရဟတာတိ ေမ သုတံ --

"ေလာေကာ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတန အဘိသမၺဳေဒၶါး ေလာကသၼာ တထာဂေတာ ဝိသံယုေတၱာ။ ေလာကသမုဒေယာ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတန အဘိသမၺဳေဒၶါ -၂၇၆း ေလာကသမုဒေယာ တထာဂတႆ ပဟီေနာ။ ေလာကနိေရာေဓါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတန အဘိသမၺဳေဒၶါး ေလာကနိေရာေဓါ တထာဂတႆ သစၧိကေတာ။ ေလာကနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတန အဘိသမၺဳဒၶါး ေလာကနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ တထာဂတႆ ဘာဝိတာ။

"ယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သေဒဝကႆ ေလာကႆ သမာရကႆ သျဗဟၼကႆ သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ ဒိ႒ံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတၱံ ပရိေယသိတံ အႏုဝိစရိတံ မနသာ ယသၼာ တံ တထာဂေတန အဘိသမၺဳဒၶံ၊ တသၼာ တထာဂေတာတိ ဝုစၥတိ။

"ယၪၥ၊ ဘိကၡေဝ၊ ရတၱိ ံ တထာဂေတာ အႏုတၱရံ သမၼာသေမၺာဓိ ံ အဘိသမၺဳဇၩတိ၊ ယၪၥ ရတၱိ ံ အႏုပါဒိေသသာယ နိဗၺာနဓာတုယာ ပရိနိဗၺာယတိ၊ ယံ ဧတသၼိ ံ အႏၲေရ ဘာသတိ လပတိ နိဒၵိသတိ၊ သဗၺံ တံ တေထဝ ေဟာတိ ေနာ အညထာ၊ တသၼာ တထာဂေတာတိ ဝုစၥတိ။

"ယထာဝါဒီ၊ ဘိကၡေဝ၊ တထာဂေတာ တထာကာရီ၊ ယထာကာရီ တထာဝါဒီ၊ ဣတိ ယထာဝါဒီ တထာကာရီ ယထာကာရီ တထာဝါဒီ၊ တသၼာ တထာဂေတာတိ ဝုစၥတိ။

"သေဒဝေက၊ ဘိကၡေဝ၊ ေလာေက သမာရေက သျဗဟၼေက သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ တထာဂေတာ အဘိဘူ အနဘိဘူေတာ အညဒတၳဳဒေသာ ဝသဝတၱီ၊ တသၼာ တထာဂေတာတိ ဝုစၥတီ"တိ။ ဧတမတၳံ ဘဂဝါ အေဝါစ။ တေတၳတံ ဣတိ ဝုစၥတိ --

"သဗၺေလာကံ [မူကြဲ-သဗၺံ ေလာကံ (အ၊ နိ၊ ၄။၂၃)] အဘိညာယ၊ သဗၺေလာေက ယထာတထံ။

သဗၺေလာကဝိသံယုေတၱာ၊ သဗၺေလာေက အႏူပေယာ [မူကြဲ-အႏုသေယာ (သီ)] အႏုပေယာ (သ်ာ)]

"သ ေဝ [မူကြဲ-သေဗၺ (သဗၺတၳ) အ၊ နိ၊ ၄။၂၃ ပႆိတဗၺံ] သဗၺာဘိဘူ ဓီေရာ၊ သဗၺဂႏၴပၸေမာစေနာ။

ဖု႒ာႆ ပရမာ သႏၲိ၊ နိဗၺာနံ အကုေတာဘယံ။

"ဧသ ခီဏာသေဝါ ဗုေဒၶါ၊ အနီေဃာ ဆိႏၷသံသေယာ။

သဗၺကမၼကၡယံ ပေတၱာ၊ ဝိမုေတၱာ ဥပဓိသခၤေယ။

"ဧသ -၂၇၇ ေသာ ဘဂဝါ ဗုေဒၶါ၊ ဧသ သီေဟာ အႏုတၱေရာ။

သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ျဗဟၼစကၠံ ပဝတၱယိ။

"ဣတိ ေဒဝါ မႏုႆာ စ၊ ေယ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂတာ။

သဂၤမၼ တံ နမႆႏၲိ၊ မဟႏၲံ ဝီတသာရဒံ။

"ဒေႏၲာ ဒမယတံ ေသေ႒ာ၊ သေႏၲာ သမယတံ ဣသိ။

မုေတၱာ ေမာစယတံ အေဂၢါ၊ တိေဏၰာ တာရယတံ ဝေရာ။

"ဣတိ ေဟတံ နမႆႏၲိ၊ မဟႏၲံ ဝီတသာရဒံ။

သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေတ ပဋိပုဂၢေလာ"တိ။

အယမၸိ အေတၳာ ဝုေတၱာ ဘဂဝတာ၊ ဣတိ ေမ သုတႏၲိ။ ေတရသမံ။

စတုကၠနိပါေတာ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ျဗာဟၼဏသုလဘာ [မူကြဲ-ျဗာဟၼဏစတၱာရိ (သဗၺတၳ)] ဇာနံ၊ သမဏသီလာ တဏွာ ျဗဟၼာ။

ဗဟုကာရာ ကုဟပုရိသာ [မူကြဲ-ကုဟနာ (သ်ာ)] စရ သမၸႏၷ ေလာေကန ေတရသာတိ။

သုတၱသဂၤေဟာ --

သတၱဝိေသကနိပါတံ၊ ဒုကၠံ ဗာဝီသသုတၱသဂၤဟိတံ။

သမပညာသမထတိကံ၊ ေတရသ စတုကၠၪၥ ဣတိ ယမိဒံ။

ဒြိဒသုတၱရသုတၱသေတ၊ သဂၤါယိတြာ သမာဒဟိ ံသု ပုရာ။

အရဟေႏၲာ စိရ႒ိတိယာ၊ တမာဟု နာေမန ဣတိဝုတၱႏၲိ။

ဣတိဝုတၱကပါဠိ နိ႒ိတာ။


နေမာ တႆ ဘဂဝေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ။

ခုဒၵကနိကာေယ

သုတၱနိပါတပါဠိ

၁။ ဥရဂဝေဂၢါ

၁။ ဥရဂသုတၱံ

၁။ ေယာ -၂၇၉ [မူကြဲ-ေယာ ေဝ (သ်ာ၊)] ဥပၸတိတံ ဝိေနတိ ေကာဓံ၊ ဝိသဋံ သပၸဝိသံဝ ၾသသေဓဟိ [မူကြဲ-ၾသသေဓဘိ (က)]

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ [မူကြဲ-ဇိဏၰမိဝ တစံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ဇိဏၰမိဝါ တစံ (?)] ပုရာဏံ။

၂။ ေယာ ရာဂမုဒစၧိဒါ အေသသံ၊ ဘိသပုပၹံဝ သေရာ႐ုဟံ [မူကြဲ-သေရ႐ုဟံ (က၊)] ဝိဂယွ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ၊ ပုရာဏံ။

၃။ ေယာ တဏွမုဒစၧိဒါ အေသသံ၊ သရိတံ သီဃသရံ ဝိေသာသယိတြာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၄။ ေယာ -၂၈၀ မာနမုဒဗၺဓီ အေသသံ၊ နဠေသတုံဝ သုဒုဗၺလံ မေဟာေဃာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၅။ ေယာ နာဇၩဂမာ ဘေဝသု သာရံ၊ ဝိစိနံ ပုပၹမိဝ [မူကြဲ-ပုပၹမိဝ (ဗဟူသု)] ဥဒုမၺေရသု။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၆။ ယႆႏၲရေတာ န သႏၲိ ေကာပါ၊ ဣတိဘဝါဘဝတၪၥ [မူကြဲ-ဣတိဗ႓ဝါဘဝတၪၥ (က၊)] ဝီတိဝေတၱာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၇။ ယႆ ဝိတကၠာ ဝိဓူပိတာ၊ အဇၩတၱံ သုဝိကပၸိတာ အေသသာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၈။ ေယာ နာစၥသာရီ န ပစၥသာရီ၊ သဗၺံ အစၥဂမာ ဣမံ ပပၪၥံ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၉။ ေယာ နာစၥသာရီ န ပစၥသာရီ၊ သဗၺံ ဝိတထမိဒႏၲိ ဉတြာ [မူကြဲ-ဥတြာ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] ေလာေက။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၀။ ေယာ နာစၥသာရီ န ပစၥသာရီ၊ သဗၺံ ဝိတထမိဒႏၲိ ဝီတေလာေဘာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၁။ ေယာ -၂၈၁ နာစၥသာရီ န ပစၥသာရီ၊ သဗၺံ ဝိတထမိဒႏၲိ ဝီတရာေဂါ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၂။ ေယာ နာစၥသာရီ န ပစၥသာရီ၊ သဗၺံ ဝိတထမိဒႏၲိ ဝီတေဒါေသာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၃။ ေယာ နာစၥသာရီ န ပစၥသာရီ၊ သဗၺံ ဝိတထမိဒႏၲိ ဝီတေမာေဟာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၄။ ယႆာႏုသယာ န သႏၲိ ေကစိ၊ မူလာ စ အကုသလာ သမူဟတာေသ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၅။ ယႆ ဒရထဇာ န သႏၲိ ေကစိ၊ ၾသရံ အာဂမနာယ ပစၥယာေသ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၆။ ယႆ ဝနထဇာ န သႏၲိ ေကစိ၊ ဝိနိဗႏၶာယ ဘဝါယ ေဟတုကပၸါ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

၁၇။ ေယာ နီဝရေဏ ပဟာယ ပၪၥ၊ အနိေဃာ တိဏၰကထံကေထာ ဝိသေလႅာ။

ေသာ ဘိကၡဳ ဇဟာတိ ၾသရပါရံ၊ ဥရေဂါ ဇိဏၰမိဝတၱစံ ပုရာဏံ။

ဥရဂသုတၱံ ပဌမံ နိ႒ိတံ။

၂။ ဓနိယသုတၱံ

၁၈။ "ပေကၠာဒေနာ -၂၈၂ ဒုဒၶခီေရာဟမသၼိ၊ (ဣတိ ဓနိေယာ ေဂါေပါ)

အႏုတီေရ မဟိယာ သမာနဝါေသာ။

ဆႏၷာ ကုဋိ အာဟိေတာ ဂိနိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၁၉။ "အေကၠာဓေနာ ဝိဂတခိေလာဟမသၼိ [မူကြဲ-ဝိဂတခီေလာဟမသၼိ (သီ၊ ပီ)] (ဣတိ ဘဂဝါ)

အႏုတီေရ မဟိေယကရတၱိဝါေသာ။

ဝိဝဋာ ကုဋိ နိဗၺဳေတာ ဂိနိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၀။ "အႏၶကမကသာ န ဝိဇၨေရ၊ (ဣတိ ဓနိေယာ ေဂါေပါ)

ကေစၧ ႐ူဠႇတိေဏ စရႏၲိ ဂါေဝါ။

ဝု႒ိမၸိ သေဟယ်ဳမာဂတံ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၁။ "ဗဒၶါသိ ဘိသီ သုသခၤတာ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

တိေဏၰာ ပါရဂေတာ ဝိေနယ် ၾသဃံ။

အေတၳာ ဘိသိယာ န ဝိဇၨတိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၂။ "ေဂါပီ မမ အႆဝါ အေလာလာ၊ (ဣတိ ဓနိေယာ ေဂါေပါ)

ဒီဃရတၱံ [မူကြဲ-ဒီဃရတၱ (က၊)] သံဝါသိယာ မနာပါ။

တႆာ န သုဏာမိ ကိၪၥိ ပါပံ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၃။ "စိတၱံ မမ အႆဝံ ဝိမုတၱံ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ဒီဃရတၱံ ပရိဘာဝိတံ သုဒႏၲံ။

ပါပံ ပန ေမ န ဝိဇၨတိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၄။ "အတၱေဝတနဘေတာဟမသၼိ -၂၈၃၊ (ဣတိ ဓနိေယာ ေဂါေပါ)

ပုတၱာ စ ေမ သမာနိယာ အေရာဂါ။

ေတသံ န သုဏာမိ ကိၪၥိ ပါပံ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၅။ "နာဟံ ဘတေကာသၼိ ကႆစိ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

နိဗၺိေ႒န စရာမိ သဗၺေလာေက။

အေတၳာ ဘတိယာ န ဝိဇၨတိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၆။ "အတၳိ ဝသာ အတၳိ ေဓႏုပါ၊ (ဣတိ ဓနိေယာ ေဂါေပါ)

ေဂါဓရဏိေယာ ပေဝဏိေယာပိ အတၳိ။

ဥသေဘာပိ ဂဝမၸတီဓ အတၳိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၇။ "နတၳိ ဝသာ နတၳိ ေဓႏုပါ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ေဂါဓရဏိေယာ ပေဝဏိေယာပိ နတၳိ။

ဥသေဘာပိ ဂဝမၸတီဓ နတၳိ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၈။ "ခိလာ နိခါတာ အသမၸေဝဓီ၊ (ဣတိ ဓနိေယာ ေဂါေပါ)

ဒါမာ မုၪၨမယာ နဝါ သုသဏၭာနာ။

န ဟိ သကၡိႏၲိ ေဓႏုပါပိ ေဆတၱဳံ [မူကြဲ-ေဆတုံ (က)] အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၂၉။ "ဥသေဘာရိဝ ေဆတြ [မူကြဲ-ေဆတြာ (သ်ာ၊ က၊)] ဗႏၶနာနိ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

နာေဂါ ပူတိလတံဝ ဒါလယိတြာ [မူကြဲ-ပူတိလတံ ပဒါလယိတြာ (သ်ာ၊ က)]

နာဟံ ပုႏုေပႆံ [မူကြဲ-ပုန ဥေပႆံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ပုႏုေပယ် (က၊)] ဂဗ႓ေသယ်ံ၊ အထ ေစ ပတၳယသီ ပဝႆ ေဒဝ"။

၃၀။ "နိႏၷၪၥ ထလၪၥ ပူရယေႏၲာ၊ မဟာေမေဃာ ပဝႆိ တာဝေဒဝ။

သုတြာ ေဒဝႆ ဝႆေတာ၊ ဣမမတၳံ ဓနိေယာ အဘာသထ။

၃၁။ "လာဘာ -၂၈၄ ဝတ ေနာ အနပၸကာ၊ ေယ မယံ ဘဂဝႏၲံ အဒၵသာမ။

သရဏံ တံ ဥေပမ စကၡဳမ၊ သတၳာ ေနာ ေဟာဟိ တုဝံ မဟာမုနိ။

၃၂။ "ေဂါပီ စ အဟၪၥ အႆဝါ၊ ျဗဟၼစရိယံ [မူကြဲ-ျဗဟၼစရိယ (က၊)] သုဂေတ စရာမေသ။

ဇာတိမရဏႆ ပါရဂူ [မူကြဲ-ပါရဂါ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ဒုကၡႆႏၲကရာ ဘဝါမေသ"။

၃၃။ "နႏၵတိ ပုေတၱဟိ ပုတၱိမာ၊ (ဣတိ မာေရာ ပါပိမာ)

ေဂါမာ [မူကြဲ-ေဂါမိေကာ (သီ၊ ပီ)] ေဂါပိေကာ (သ်ာ၊ ကံ)] ေဂါပိေယာ (က၊)] ေဂါဟိ တေထဝ နႏၵတိ။

ဥပဓီ ဟိ နရႆ နႏၵနာ၊ န ဟိ ေသာ နႏၵတိ ေယာ နိ႐ူပဓိ"။

၃၄။ "ေသာစတိ ပုေတၱဟိ ပုတၱိမာ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ေဂါပိေယာ ေဂါဟိ တေထဝ ေသာစတိ။

ဥပဓီ ဟိ နရႆ ေသာစနာ၊ န ဟိ ေသာ ေသာစတိ ေယာ နိ႐ူပဓီ"တိ။

ဓနိယသုတၱံ ဒုတိယံ နိ႒ိတံ။

၃။ ခဂၢဝိသာဏသုတၱံ

၃၅။ သေဗၺသု ဘူေတသု နိဓာယ ဒ႑ံ၊ အဝိေဟဌယံ အညတရမၸိ ေတသံ။

န ပုတၱမိေစၧယ် ကုေတာ သဟာယံ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၃၆။ သံသဂၢဇာတႆ -၂၈၅ ဘဝႏၲိ ေသၷဟာ၊ ေသၷဟႏြယံ ဒုကၡမိဒံ ပေဟာတိ။

အာဒီနဝံ ေသၷဟဇံ ေပကၡမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၃၇။ မိေတၱ သုဟေဇၨ အႏုကမၸမာေနာ၊ ဟာေပတိ အတၳံ ပဋိဗဒၶစိေတၱာ။

ဧတံ ဘယံ သႏၴေဝ [မူကြဲ-သႏၶေဝ (က၊)] ေပကၡမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၃၈။ ဝံေသာ ဝိသာေလာဝ ယထာ ဝိသေတၱာ၊ ပုေတၱသု ဒါေရသု စ ယာ အေပကၡာ။

ဝံသကၠဠီေရာဝ [မူကြဲ-ဝံသကဠီေရာဝ (သီ)] ဝံသာကဠီေရာဝ (သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ဝံေသကဠီေရာဝ (နိေဒၵသ)] သဇၨမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၃၉။ မိေဂါ အရညမွိ ယထာ အဗေဒၶါ [မူကြဲ-အဗေႏၶာ (သ်ာ၊ ကံ)] ေယနိစၧကံ ဂစၧတိ ေဂါစရာယ။

ဝိညဴ နေရာ ေသရိတံ ေပကၡမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၀။ အာမႏၲနာ ေဟာတိ သဟာယမေဇၩ၊ ဝါေသ ဌာေန ဂမေန စာရိကာယ။

အနဘိဇၩိတံ ေသရိတံ ေပကၡမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၁။ ခိၮာ ရတီ ေဟာတိ သဟာယမေဇၩ၊ ပုေတၱသု စ ဝိပုလံ ေဟာတိ ေပမံ။

ပိယဝိပၸေယာဂံ ဝိဇိဂုစၧမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၂။ စာတုဒၵိေသာ -၂၈၆ အပၸဋိေဃာ စ ေဟာတိ၊ သႏၲဳႆမာေနာ ဣတရီတေရန။

ပရိႆယာနံ သဟိတာ အဆမ႓ီ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၃။ ဒုႆဂၤဟာ ပဗၺဇိတာပိ ဧေက၊ အေထာ ဂဟ႒ာ ဃရမာဝသႏၲာ။

အေပၸါႆုေကၠာ ပရပုေတၱသု ဟုတြာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၄။ ၾသေရာပယိတြာ ဂိဟိဗ်ၪၨနာနိ [မူကြဲ-ဂိဟိဝ်ၪၨနာနိ (သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] သၪၧိႏၷပေတၱာ [မူကြဲ-သံသီနပေတၱာ (သီ၊)] ယထာ ေကာဝိဠာေရာ။

ေဆတြာန ဝီေရာ ဂိဟိဗႏၶနာနိ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၅။ သေစ လေဘထ နိပကံ သဟာယံ၊ သဒၶိ ံ စရံ သာဓုဝိဟာရိဓီရံ။

အဘိဘုယ် သဗၺာနိ ပရိႆယာနိ၊ စေရယ် ေတနတၱမေနာ သတီမာ။

၄၆။ ေနာ ေစ လေဘထ နိပကံ သဟာယံ၊ သဒၶိ ံ စရံ သာဓုဝိဟာရိဓီရံ။

ရာဇာဝ ရ႒ံ ဝိဇိတံ ပဟာယ၊ ဧေကာ စေရ မာတဂၤရေညဝ နာေဂါ။

၄၇။ အဒၶါ ပသံသာမ သဟာယသမၸဒံ၊ ေသ႒ာ သမာ ေသဝိတဗၺာ သဟာယာ။

ဧေတ အလဒၶါ အနဝဇၨေဘာဇီ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၈။ ဒိသြာ သုဝဏၰႆ ပဘႆရာနိ၊ ကမၼာရပုေတၱန သုနိ႒ိတာနိ။

သံဃ႗မာနာနိ ဒုေဝ ဘုဇသၼိ ံ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၄၉။ ဧဝံ -၂၈၇ ဒုတိေယန [မူကြဲ-ဒုတိေယန (သဗၺတၳ)] သဟာ မမႆ၊ ဝါစာဘိလာေပါ အဘိသဇၨနာ ဝါ။

ဧတံ ဘယံ အာယတိ ံ ေပကၡမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၀။ ကာမာ ဟိ စိၾတာ မဓုရာ မေနာရမာ၊ ဝိ႐ူပ႐ူေပန မေထႏၲိ စိတၱံ။

အာဒီနဝံ ကာမဂုေဏသု ဒိသြာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၁။ ဤတီ စ ဂေ႑ာ စ ဥပဒၵေဝါ စ၊ ေရာေဂါ စ သလႅၪၥ ဘယၪၥ ေမတံ။

ဧတံ ဘယံ ကာမဂုေဏသု ဒိသြာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၂။ သီတၪၥ ဥဏွၪၥ ခုဒံ ပိပါသံ၊ ဝါတာတေပ ဍံသသရီသေပ [မူကြဲ-ဍံသသိရိ ံသေပ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] စ။

သဗၺာနိေပတာနိ အဘိသမ႓ဝိတြာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၃။ နာေဂါဝ ယူထာနိ ဝိဝဇၨယိတြာ၊ သၪၨာတခေႏၶာ ပဒုမီ ဥဠာေရာ။

ယထာဘိရႏၲံ ဝိဟရံ [မူကြဲ-ဝိဟေရ (သီ၊ ပီ၊ နိေဒၵသ)] အရေည၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၄။ အ႒ာနတံ သဂၤဏိကာရတႆ၊ ယံ ဖႆေယ [မူကြဲ-ဖုႆေယ (သ်ာ၊)] သာမယိကံ ဝိမုတၱိ ံ။

အာဒိစၥဗႏၶဳႆ ဝေစာ နိသမၼ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၅။ ဒိ႒ီဝိသူကာနိ ဥပါတိဝေတၱာ၊ ပေတၱာ နိယာမံ ပဋိလဒၶမေဂၢါ။

ဥပၸႏၷဉာေဏာမွိ အနညေနေယ်ာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၆။ နိေလႅာလုေပါ -၂၈၈ နိကၠဳေဟာ နိပၸိပါေသာ၊ နိမၼေကၡာ နိဒၶႏၲကသာဝေမာေဟာ။

နိရာသေယာ [မူကြဲ-နိရာသာေသာ (က၊)] သဗၺေလာေက ဘဝိတြာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၇။ ပါပံ သဟာယံ ပရိဝဇၨေယထ၊ အနတၳဒႆိ ံ ဝိသေမ နိဝိ႒ံ။

သယံ န ေသေဝ ပသုတံ ပမတၱံ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၈။ ဗဟုႆုတံ ဓမၼဓရံ ဘေဇထ၊ မိတၱံ ဥဠာရံ ပဋိဘာနဝႏၲံ။

အညာယ အတၳာနိ ဝိေနယ် ကခၤ ံ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၅၉။ ခိၮံ ရတိ ံ ကာမသုခၪၥ ေလာေက၊ အနလကၤရိတြာ အနေပကၡမာေနာ။

ဝိဘူသန႒ာနာ ဝိရေတာ သစၥဝါဒီ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၀။ ပုတၱၪၥ ဒါရံ ပိတရၪၥ မာတရံ၊ ဓနာနိ ဓညာနိ စ ဗႏၶဝါနိ [မူကြဲ-ဗႏၶဝါနိ စ (ပီ)]

ဟိတြာန ကာမာနိ ယေထာဓိကာနိ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၁။ သေဂၤါ ဧေသာ ပရိတၱေမတၳ ေသာခ်ံ၊ အပၸႆာေဒါ ဒုကၡေမတၳ ဘိေယ်ာ။

ဂေဠာ ဧေသာ ဣတိ ဉတြာ မုတီမာ [မူကြဲ-မတီမာ (သ်ာ၊ က)] ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၂။ သႏၵာလယိတြာန [မူကြဲ-ပဒါလယိတြာန (က၊)] သံေယာဇနာနိ၊ ဇာလံဝ ေဘတြာ သလိလမၺဳစာရီ။

အဂၢီဝ ဒၯံ အနိဝတၱမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၃။ ၾသကၡိတၱစကၡဴ -၂၈၉ န စ ပါဒေလာေလာ၊ ဂုတၱိႁႏၵိေယာ ရကၡိတမာနသာေနာ။

အနဝႆုေတာ အပရိဍယွမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၄။ ၾသဟာရယိတြာ ဂိဟိဗ်ၪၨနာနိ၊ သၪၧႏၷပေတၱာ [မူကြဲ-သၪၧိႏၷပေတၱာ (သ်ာ၊ ပီ)] ပစၧိႏၷပေတၱာ (က၊)] ယထာ ပါရိဆေတၱာ။

ကာသာယဝေတၳာ အဘိနိကၡမိတြာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၅။ ရေသသု ေဂဓံ အကရံ အေလာေလာ၊ အနညေပါသီ သပဒါနစာရီ။

ကုေလ ကုေလ အပၸဋိဗဒၶစိေတၱာ [မူကြဲ-အပၸဋိဗႏၶစိေတၱာ (က)] ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၆။ ပဟာယ ပၪၥာဝရဏာနိ ေစတေသာ၊ ဥပကၠိေလေသ ဗ်ပႏုဇၨ သေဗၺ။

အနိႆိေတာ ေဆတြ [မူကြဲ-ေဆတြာ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] သိေနဟေဒါသံ [မူကြဲ-ေသၷဟေဒါသံ (က)] ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၇။ ဝိပိ႒ိကတြာန သုခံ ဒုခၪၥ၊ ပုေဗၺဝ စ ေသာမနႆေဒါမနႆံ။

လဒၶါႏုေပကၡံ သမထံ ဝိသုဒၶံ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၈။ အာရဒၶဝီရိေယာ ပရမတၳပတၱိယာ၊ အလီနစိေတၱာ အကုသီတဝုတၱိ။

ဒဠႇနိကၠေမာ ထာမဗလူပပေႏၷာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၆၉။ ပဋိသလႅာနံ စ်ာနမရိၪၥမာေနာ၊ ဓေမၼသု နိစၥံ အႏုဓမၼစာရီ။

အာဒီနဝံ သမၼသိတာ ဘေဝသု၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၇၀။ တဏွကၡယံ -၂၉၀ ပတၳယမပၸမေတၱာ၊ အေနဠမူေဂါ [မူကြဲ-အေနလမူေဂါ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] သုတဝါ သတီမာ။

သခၤါတဓေမၼာ နိယေတာ ပဓာနဝါ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၇၁။ သီေဟာဝ သေဒၵသု အသႏၲသေႏၲာ၊ ဝါေတာဝ ဇာလမွိ အသဇၨမာေနာ။

ပဒုမံဝ ေတာေယန အလိပၸမာေနာ [မူကြဲ-အလိမၸမာေနာ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၇၂။ သီေဟာ ယထာ ဒါဌဗလီ ပသယွ၊ ရာဇာ မိဂါနံ အဘိဘုယ် စာရီ။

ေသေဝထ ပႏၲာနိ ေသနာသနာနိ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၇၃။ ေမတၱံ ဥေပကၡံ က႐ုဏံ ဝိမုတၱိ ံ၊ အာေသဝမာေနာ မုဒိတၪၥ ကာေလ။

သေဗၺန ေလာေကန အဝိ႐ုဇၩမာေနာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၇၄။ ရာဂၪၥ ေဒါသၪၥ ပဟာယ ေမာဟံ၊ သႏၵာလယိတြာန သံေယာဇနာနိ။

အသႏၲသံ ဇီဝိတသခၤယမွိ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

၇၅။ ဘဇႏၲိ ေသဝႏၲိ စ ကာရဏတၳာ၊ နိကၠာရဏာ ဒုလႅဘာ အဇၨ မိတၱာ။

အတၱ႒ပညာ အသုစီ မႏုႆာ၊ ဧေကာ စေရ ခဂၢဝိသာဏကေပၸါ။

ခဂၢဝိသာဏသုတၱံ တတိယံ နိ႒ိတံ။

၄။ ကသိဘာရဒြါဇသုတၱံ

ဧဝံ -၂၉၁ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မဂေဓသု ဝိဟရတိ ဒကၡိဏာဂိရိသၼိ ံ [မူကြဲ-ဒကၡိဏဂိရိသၼိ ံ (က၊)] ဧကနာဠာယံ ျဗာဟၼဏဂါေမ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ကသိဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ ပၪၥမတၱာနိ နဂၤလသတာနိ ပယုတၱာနိ ေဟာႏၲိ ဝပၸကာေလ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ေယန ကသိဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ ကမၼေႏၲာ ေတႏုပသကၤမိ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ကသိဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ ပရိေဝသနာ ဝတၱတိ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ ေယန ပရိေဝသနာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ။

အဒၵသာ ေခါ ကသိဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ ပိ႑ာယ ဌိတံ။ ဒိသြာန ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဟံ ေခါ၊ သမဏ၊ ကသာမိ စ ဝပါမိ စ၊ ကသိတြာ စ ဝပိတြာ စ ဘုၪၨာမိ။ တြမၸိ၊ သမဏ၊ ကသႆု စ ဝပႆု စ၊ ကသိတြာ စ ဝပိတြာ စ ဘုၪၨႆူ"တိ။

"အဟမၸိ ေခါ၊ ျဗာဟၼဏ၊ ကသာမိ စ ဝပါမိ စ၊ ကသိတြာ စ ဝပိတြာ စ ဘုၪၨာမီ"တိ။ "န ေခါ ပန မယံ [မူကြဲ-န ေခါ ပန သမဏ (သ်ာ၊)] ပႆာမ ေဘာေတာ ေဂါတမႆ ယုဂံ ဝါ နဂၤလံ ဝါ ဖာလံ ဝါ ပါစနံ ဝါ ဗလိဗေဒၵ [မူကြဲ-ဗလိဝေဒၵ (သီ၊ ပီ)] ဗလီဗေဒၵ (?)] ဝါ။ အထ စ ပန ဘဝံ ေဂါတေမာ ဧဝမာဟ -- 'အဟမၸိ ေခါ၊ ျဗာဟၼဏ၊ ကသာမိ စ ဝပါမိ စ၊ ကသိတြာ စ ဝပိတြာ စ ဘုၪၨာမီ"'တိ။

အထ ေခါ ကသိဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၇၆။ "ကႆေကာ ပဋိဇာနာသိ၊ န စ ပႆာမ ေတ ကသိ ံ။

ကသိ ံ ေနာ ပုစၧိေတာ ျဗဴဟိ၊ ယထာ ဇာေနမု ေတ ကသိ ံ"။

၇၇။ "သဒၶါ ဗီဇံ တေပါ ဝု႒ိ၊ ပညာ ေမ ယုဂနဂၤလံ။

ဟိရီ ဤသာ မေနာ ေယာတၱံ၊ သတိ ေမ ဖာလပါစနံ။

၇၈။ "ကာယဂုေတၱာ ဝစီဂုေတၱာ၊ အာဟာေရ ဥဒေရ ယေတာ။

သစၥံ ကေရာမိ နိဒၵါနံ၊ ေသာရစၥံ ေမ ပေမာစနံ။

၇၉။ "ဝီရိယံ ေမ ဓုရေဓါရယွံ၊ ေယာဂေကၡမာဓိဝါဟနံ။

ဂစၧတိ အနိဝတၱႏၲံ၊ ယတၳ ဂႏ႖ာ န ေသာစတိ။

၈၀။ "ဧဝေမသာ -၂၉၂ ကသီ က႒ာ၊ သာ ေဟာတိ အမတပၹလာ။

ဧတံ ကသိ ံ ကသိတြာန၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတီ"တိ။

အထ ေခါ ကသိဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ မဟတိယာ ကံသပါတိယာ ပါယသံ [မူကြဲ-ပါယာသံ (သဗၺတၳ)] ဝေၯတြာ ဘဂဝေတာ ဥပနာေမသိ -- "ဘုၪၨတု ဘဝံ ေဂါတေမာ ပါယသံ။ ကႆေကာ ဘဝံ၊ ယံ ဟိ ဘဝံ ေဂါတေမာ အမတပၹလံ [မူကြဲ-အမတပၹလမၸိ (သံ၊ နိ၊ ၁။၁၉၇)] ကသိ ံ ကသတီ"တိ။

၈၁။ "ဂါထာဘိဂီတံ ေမ အေဘာဇေနယ်ံ၊ သမၸႆတံ ျဗာဟၼဏ ေနသ ဓေမၼာ။

ဂါထာဘိဂီတံ ပႏုဒႏၲိ ဗုဒၶါ၊ ဓေမၼ သတီ ျဗာဟၼဏ ဝုတၱိေရသာ။

၈၂။ "အေညန စ ေကဝလိနံ မေဟသိ ံ၊ ခီဏာသဝံ ကုကၠဳစၥဝူပသႏၲံ။

အေႏၷန ပါေနန ဥပ႒ဟႆု၊ ေခတၱံ ဟိ တံ ပုညေပကၡႆ ေဟာတီ"တိ။

"အထ ကႆ စာဟံ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ ဣမံ ပါယသံ ဒမၼီ"တိ? "န ခြါဟံ တံ၊ ျဗာဟၼဏ၊ ပႆာမိ သေဒဝေက ေလာေက သမာရေက သျဗဟၼေက သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ၊ ယႆ ေသာ ပါယေသာ ဘုေတၱာ သမၼာ ပရိဏာမံ ဂေစၧယ်၊ အညၾတ တထာဂတႆ ဝါ တထာဂတသာဝကႆ ဝါ။ ေတန ဟိ တြံ၊ ျဗာဟၼဏ၊ တံ ပါယသံ အပၸဟရိေတ ဝါ ဆေၮဟိ အပၸါဏေက ဝါ ဥဒေက ၾသပိလာေပဟီ"တိ။

အထ ေခါ ကသိဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ တံ ပါယသံ အပၸါဏေက ဥဒေက ၾသပိလာေပသိ။ အထ ေခါ ေသာ ပါယေသာ ဥဒေက ပကၡိေတၱာ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သႏၶဴပါယတိ သမၸဓူပါယတိ [မူကြဲ-သႏၶဴမာယတိ သမၸဓူမာယတိ (သ်ာ)] ေသယ်ထာပိ နာမ ဖာေလာ ဒိဝသံ သႏၲေတၱာ [မူကြဲ-ဒိဝသသႏၲေတၱာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ဥဒေက ပကၡိေတၱာ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သႏၶဴပါယတိ သမၸဓူပါယတိ၊ ဧဝေမဝ ေသာ ပါယေသာ ဥဒေက ပကၡိေတၱာ စိစၥိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သႏၶဴပါယတိ သမၸဓူပါယတိ။

အထ ေခါ ကသိဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ သံဝိေဂၢါ ေလာမဟ႒ဇာေတာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝေတာ ပါေဒသု သိရသာ နိပတိတြာ -၂၉၃ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ! ေသယ်ထာပိ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ နိကၠဳဇၨိတံ ဝါ ဥကၠဳေဇၨယ်၊ ပဋိစၧႏၷံ ဝါ ဝိဝေရယ်၊ မူဠႇႆ ဝါ မဂၢံ အာစိေကၡယ်၊ အႏၶကာေရ ဝါ ေတလပေဇၨာတံ ဓာေရယ်၊ စကၡဳမေႏၲာ ႐ူပါနိ ဒကၡႏၲီတိ [မူကြဲ-ဒကၡိႏၲီတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ဧဝေမဝံ ေဘာတာ ေဂါတေမန အေနကပရိယာေယန ဓေမၼာ ပကာသိေတာ။ ဧသာဟံ ဘဝႏၲံ ေဂါတမံ သရဏံ ဂစၧာမိ ဓမၼၪၥ ဘိကၡဳသံဃၪၥ၊ လေဘယ်ာဟံ ေဘာေတာ ေဂါတမႆ သႏၲိေက ပဗၺဇၨံ၊ လေဘယ်ံ ဥပသမၸဒ"ႏၲိ။

အလတၳ ေခါ ကသိဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝေတာ သႏၲိေက ပဗၺဇၨံ၊ အလတၳ ဥပသမၸဒံ။ အစိ႐ူပသမၸေႏၷာ ေခါ ပနာယသၼာ ဘာရဒြါေဇာ ဧေကာ ဝူပကေ႒ာ အပၸမေတၱာ အာတာပီ ပဟိတေတၱာ ဝိဟရေႏၲာ နစိရေႆဝ -- ယႆတၳာယ ကုလပုတၱာ သမၼေဒဝ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇႏၲိ၊ တဒႏုတၱရံ -- ျဗဟၼစရိယပရိေယာသာနံ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ဥပသမၸဇၨ ဝိဟာသိ။ "ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ျဗဟၼစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတၳတၱာယာ"တိ အဗ႓ညာသိ။ အညတေရာ စ [မူကြဲ-အညတေရာ စ ေခါ (သီ၊ ပီ)] အညတေရာ ေခါ (သ်ာ၊ ကံ၊ က၊)] ပနာယသၼာ ဘာရဒြါေဇာ အရဟတံ အေဟာသီတိ။

ကသိဘာရဒြါဇသုတၱံ စတုတၳံ နိ႒ိတံ။

၅။ စုႏၵသုတၱံ

၈၃။ "ပုစၧာမိ မုနိ ံ ပဟူတပညံ၊ (ဣတိ စုေႏၵာ ကမၼာရပုေတၱာ)

ဗုဒၶံ ဓမၼႆာမိ ံ ဝီတတဏွံ။

ဒြိပဒုတၱမံ [မူကြဲ-ဒိပဒုတၱမံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] သာရထီနံ ပဝရံ၊ ကတိ ေလာေက သမဏာ တဒိဃၤ ျဗဴဟိ"။

၈၄။ "စတုေရာ သမဏာ န ပၪၥမတၳိ၊ (စုႏၵာတိ ဘဂဝါ)

ေတ ေတ အာဝိကေရာမိ သကၡိပုေ႒ာ။

မဂၢဇိေနာ မဂၢေဒသေကာ စ၊ မေဂၢ ဇီဝတိ ေယာ စ မဂၢဒူသီ"။

၈၅။ "ကံ -၂၉၄ မဂၢဇိနံ ဝဒႏၲိ ဗုဒၶါ၊ (ဣတိ စုေႏၵာ ကမၼာရပုေတၱာ)

မဂၢကၡာယီ ကထံ အတုေလ်ာ ေဟာတိ။

မေဂၢ ဇီဝတိ ေမ ျဗဴဟိ ပုေ႒ာ၊ အထ ေမ အာဝိကေရာဟိ မဂၢဒူသိ ံ" [မူကြဲ-မဂၢဒူသီ (က)]

၈၆။ "ေယာ တိဏၰကထံကေထာ ဝိသေလႅာ၊ နိဗၺာနာဘိရေတာ အနာႏုဂိေဒၶါ။

ေလာကႆ သေဒဝကႆ ေနတာ၊ တာဒိ ံ မဂၢဇိနံ ဝဒႏၲိ ဗုဒၶါ။

၈၇။ "ပရမံ ပရမႏၲိ ေယာဓ ဉတြာ၊ အကၡာတိ ဝိဘဇေတ ဣေဓဝ ဓမၼံ။

တံ ကခၤဆိဒံ မုနိ ံ အေနဇံ၊ ဒုတိယံ ဘိကၡဳနမာဟု မဂၢေဒသိ ံ။

၈၈။ "ေယာ ဓမၼပေဒ သုေဒသိေတ၊ မေဂၢ ဇီဝတိ သညေတာ သတီမာ။

အနဝဇၨပဒါနိ ေသဝမာေနာ၊ တတိယံ ဘိကၡဳနမာဟု မဂၢဇီဝိ ံ။

၈၉။ "ဆဒနံ ကတြာန သုဗၺတာနံ၊ ပကၡႏၵီ ကုလဒူသေကာ ပဂေဗ႓ာ။

မာယာဝီ အသညေတာ ပလာေပါ၊ ပတိ႐ူေပန စရံ သ မဂၢဒူသီ။

၉၀။ "ဧေတ စ ပဋိဝိဇၩိ ေယာ ဂဟေ႒ာ၊ သုတဝါ အရိယသာဝေကာ သပေညာ။

သေဗၺ ေနတာဒိသာတိ [မူကြဲ-သေဗၺ ေန တာဒိသာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဉတြာ၊ ဣတိ ဒိသြာ န ဟာေပတိ တႆ သဒၶါ။

ကထံ ဟိ ဒုေ႒န အသမၸဒု႒ံ၊ သုဒၶံ အသုေဒၶန သမံ ကေရယ်ာ"တိ။

စုႏၵသုတၱံ ပၪၥမံ နိ႒ိတံ။

၆။ ပရာဘဝသုတၱံ

ဧဝံ -၂၉၅ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ အထ ေခါ အညတရာ ေဒဝတာ အဘိကၠႏၲာယ ရတၱိယာ အဘိကၠႏၲဝဏၰာ ေကဝလကပၸံ ေဇတဝနံ ၾသဘာေသတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ။ ဧကမႏၲံ ဌိတာ ေခါ သာ ေဒဝတာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၉၁။ "ပရာဘဝႏၲံ ပုရိသံ၊ မယံ ပုစၧာမ ေဂါတမ [မူကြဲ-ေဂါတမံ (သီ၊ သ်ာ)]

ဘဂဝႏၲံ [မူကြဲ-ဘဝႏၲံ (သ်ာ၊ က၊)] ပု႒ဳမာဂမၼ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၂။ "သုဝိဇာေနာ ဘဝံ ေဟာတိ၊ သုဝိဇာေနာ [မူကြဲ-ဒုဝိဇာေနာ (သ်ာ၊ က၊)] ပရာဘေဝါ။

ဓမၼကာေမာ ဘဝံ ေဟာတိ၊ ဓမၼေဒႆီ ပရာဘေဝါ"။

၉၃။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ ပဌေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

ဒုတိယံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၄။ "အသႏၲႆ ပိယာ ေဟာႏၲိ၊ သေႏၲ န ကု႐ုေတ ပိယံ။

အသတံ ဓမၼံ ေရာေစတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၅။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ ဒုတိေယာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

တတိယံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၆။ "နိဒၵါသီလီ သဘာသီလီ၊ အႏု႒ာတာ စ ေယာ နေရာ။

အလေသာ ေကာဓပညာေဏာ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၇။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ တတိေယာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

စတုတၳံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၈။ "ေယာ မာတရံ [မူကြဲ-ေယာ မာတရံ ဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ပိတရံ ဝါ၊ ဇိဏၰကံ ဂတေယာဗၺနံ။

ပဟု သေႏၲာ န ဘရတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၉၉။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ စတုေတၳာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

ပၪၥမံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၀။ "ေယာ ျဗာဟၼဏံ [မူကြဲ-ေယာ ျဗာဟၼဏံ ဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] သမဏံ ဝါ၊ အညံ ဝါပိ ဝနိဗၺကံ။

မုသာဝါေဒန ဝေၪၥတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၁။ "ဣတိ -၂၉၆ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ ပၪၥေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

ဆ႒မံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၂။ "ပဟူတဝိေတၱာ ပုရိေသာ၊ သဟိရေညာ သေဘာဇေနာ။

ဧေကာ ဘုၪၨတိ သာဒူနိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၃။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ ဆ႒ေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

သတၱမံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၄။ "ဇာတိတၳေဒၶါ ဓနတၳေဒၶါ၊ ေဂါတၱတၳေဒၶါ စ ေယာ နေရာ။

သညာတိ ံ အတိမေညတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၅။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ သတၱေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

အ႒မံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၆။ "ဣတၳိဓုေတၱာ သုရာဓုေတၱာ၊ အကၡဓုေတၱာ စ ေယာ နေရာ။

လဒၶံ လဒၶံ ဝိနာေသတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၇။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ အ႒ေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

နဝမံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၈။ "ေသဟိ ဒါေရဟိ အသႏၲဳေ႒ာ [မူကြဲ-ဒါေရဟ်သႏၲဳေ႒ာ (က)] ေဝသိယာသု ပဒုႆတိ [မူကြဲ-ပဒိႆတိ (သီ)]

ဒုႆတိ [မူကြဲ-ဒိႆတိ (သီ၊ ပီ၊)] ပရဒါေရသု၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၀၉။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ နဝေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

ဒသမံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၁၀။ "အတီတေယာဗၺေနာ ေပါေသာ၊ အာေနတိ တိမၺ႐ုတၳနိ ံ။

တႆာ ဣႆာ န သုပတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၁၁။ "ဣတိ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ ဒသေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

ဧကာဒသမံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၁၂။ "ဣတၳိ ံ ေသာ႑ိ ံ ဝိကိရဏိ ံ၊ ပုရိသံ ဝါပိ တာဒိသံ။

ဣႆရိယသၼိ ံ ဌေပတိ [မူကြဲ-ဌာေပတိ (သီ၊ ပီ)] ထေပတိ (က)] တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၁၃။ "ဣတိ -၂၉၇ ေဟတံ ဝိဇာနာမ၊ ဧကာဒသေမာ ေသာ ပရာဘေဝါ။

ဒြါဒသမံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ၊ ကိ ံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၁၄။ "အပၸေဘာေဂါ မဟာတေဏွာ၊ ခတၱိေယ ဇာယေတ ကုေလ။

ေသာ စ ရဇၨံ ပတၳယတိ၊ တံ ပရာဘဝေတာ မုခံ"။

၁၁၅။ "ဧေတ ပရာဘေဝ ေလာေက၊ ပ႑ိေတာ သမေဝကၡိယ။

အရိေယာ ဒႆနသမၸေႏၷာ၊ သ ေလာကံ ဘဇေတ သိဝ"ႏၲိ။

ပရာဘဝသုတၱံ ဆ႒ံ နိ႒ိတံ။

၇။ ဝသလသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ သာဝတၳိ ံ ပိ႑ာယ ပါဝိသိ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အဂၢိကဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ နိေဝသေန အဂၢိ ပဇၨလိေတာ ေဟာတိ အာဟုတိ ပဂၢဟိတာ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ သပဒါနံ ပိ႑ာယ စရမာေနာ ေယန အဂၢိကဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ နိေဝသနံ ေတႏုပသကၤမိ။

အဒၵသာ ေခါ အဂၢိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ ဒူရေတာဝ အာဂစၧႏၲံ။ ဒိသြာန ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "တေၾတဝ [မူကြဲ-အေၾတဝ (သ်ာ၊ က)] မု႑က၊ တေၾတဝ၊ သမဏက၊ တေၾတဝ၊ ဝသလက တိ႒ာဟီ"တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ ဘဂဝါ အဂၢိကဘာရဒြါဇံ ျဗာဟၼဏံ ဧတဒေဝါစ -- "ဇာနာသိ ပန တြံ၊ ျဗာဟၼဏ၊ ဝသလံ ဝါ ဝသလကရေဏ ဝါ ဓေမၼ"တိ? "န ခြါဟံ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ ဇာနာမိ ဝသလံ ဝါ ဝသလကရေဏ ဝါ ဓေမၼ၊ သာဓု ေမ ဘဝံ ေဂါတေမာ တထာ ဓမၼံ ေဒေသတု၊ ယထာဟံ ဇာေနယ်ံ ဝသလံ ဝါ ဝသလကရေဏ ဝါ ဓေမၼ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ျဗာဟၼဏ၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကေရာဟိ၊ ဘာသိႆာမီ"တိ။ "ဧဝံ၊ ေဘာ"တိ ေခါ အဂၢိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝေတာ ပစၥေႆာသိ။ ဘဂဝါ ဧတဒေဝါစ --

၁၁၆။ "ေကာဓေနာ -၂၉၈ ဥပနာဟီ စ၊ ပါပမကၡီ စ ေယာ နေရာ။

ဝိပႏၷဒိ႒ိ မာယာဝီ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၁၇။ "ဧကဇံ ဝါ ဒြိဇံ [မူကြဲ-ဒိဇံ (ပီ၊)] ဝါပိ၊ ေယာဓ ပါဏံ ဝိဟိ ံသတိ။

ယႆ ပါေဏ ဒယာ နတၳိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၁၈။ "ေယာ ဟႏၲိ ပရိ႐ုႏၶတိ [မူကြဲ-ဥပ႐ုေႏၶတိ (သ်ာ)] ဥပ႐ုႏၶတိ (က)] ဂါမာနိ နိဂမာနိ စ။

နိဂၢါဟေကာ [မူကြဲ-နိဂၣါတေကာ (?)] သမညာေတာ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၁၉။ "ဂါေမ ဝါ ယဒိ ဝါ ရေည၊ ယံ ပေရသံ မမာယိတံ။

ေထယ်ာ အဒိႏၷမာေဒတိ [မူကြဲ-အဒိႏၷံ အာဒိယတိ (သီ၊ ပီ)] တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၀။ "ေယာ ဟေဝ ဣဏမာဒါယ၊ စုဇၨမာေနာ [မူကြဲ-ဘုၪၨမာေနာ (?)] ပလာယတိ။

န ဟိ ေတ ဣဏမတၳီတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၁။ "ေယာ ေဝ ကိၪၥိကၡကမ်တာ၊ ပႏၴသၼိ ံ ဝဇႏၲံ ဇနံ။

ဟႏ႖ာ ကိၪၥိကၡမာေဒတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၂။ "အတၱေဟတု ပရေဟတု၊ ဓနေဟတု စ [မူကြဲ-ဓနေဟတု ဝ (က၊)] ေယာ နေရာ။

သကၡိပုေ႒ာ မုသာ ျဗဴတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၃။ "ေယာ ဉာတီနံ သခီနံ ဝါ၊ ဒါေရသု ပဋိဒိႆတိ။

သာဟသာ [မူကြဲ-သဟသာ (သီ၊ သ်ာ၊)] သမၸိေယန ဝါ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၄။ "ေယာ မာတရံ ပိတရံ ဝါ၊ ဇိဏၰကံ ဂတေယာဗၺနံ။

ပဟု သေႏၲာ န ဘရတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၅။ "ေယာ မာတရံ ပိတရံ ဝါ၊ ဘာတရံ ဘဂိနိ ံ သသုံ။

ဟႏၲိ ေရာေသတိ ဝါစာယ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၆။ "ေယာ အတၳံ ပုစၧိေတာ သေႏၲာ၊ အနတၳမႏုသာသတိ။

ပဋိစၧေႏၷန မေႏၲတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၇။ "ေယာ ကတြာ ပါပကံ ကမၼံ၊ မာ မံ ဇညာတိ ဣစၧတိ [မူကြဲ-ဝိဘ၊ ၈၉၄ ပႆိတဗၺံ]။

ေယာ ပဋိစၧႏၷကမၼေႏၲာ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၈။ "ေယာ -၂၉၉ ေဝ ပရကုလံ ဂႏ႖ာ၊ ဘုတြာန [မူကြဲ-သုတြာ စ (သ်ာ၊ က၊)] သုစိေဘာဇနံ။

အာဂတံ နပၸဋိပူေဇတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၂၉။ "ေယာ ျဗာဟၼဏံ သမဏံ ဝါ၊ အညံ ဝါပိ ဝနိဗၺကံ။

မုသာဝါေဒန ဝေၪၥတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၃၀။ "ေယာ ျဗာဟၼဏံ သမဏံ ဝါ၊ ဘတၱကာေလ ဥပ႒ိေတ။

ေရာေသတိ ဝါစာ န စ ေဒတိ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၃၁။ "အသတံ ေယာဓ ပျဗဴတိ၊ ေမာေဟန ပလိဂုဏိၭေတာ။

ကိၪၥိကၡံ နိဇိဂီသာေနာ [မူကြဲ-နိဇိဂိ ံသာေနာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၃၂။ "ေယာ စတၱာနံ သမုကၠံေသ၊ ပေရ စ မဝဇာနာတိ [မူကြဲ-မဝဇာနတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

နိဟီေနာ ေသန မာေနန၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၃၃။ "ေရာသေကာ ကဒရိေယာ စ၊ ပါပိေစၧာ မစၧရီ သေဌာ။

အဟိရိေကာ အေနာတၱပၸီ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၃၄။ "ေယာ ဗုဒၶံ ပရိဘာသတိ၊ အထ ဝါ တႆ သာဝကံ။

ပရိဗၺာဇံ [မူကြဲ-ပရိဗၺဇံ (က)] ပရိဗၺာဇကံ (သ်ာ၊ ကံ၊)] ဂဟ႒ံ ဝါ၊ တံ ဇညာ ဝသေလာ ဣတိ။

၁၃၅။ "ေယာ ေဝ အနရဟံ [မူကြဲ-အနရဟာ (သီ၊ ပီ၊)] သေႏၲာ၊ အရဟံ ပဋိဇာနာတိ [မူကြဲ-ပဋိဇာနတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

ေစာေရာ သျဗဟၼေက ေလာေက၊ ဧေသာ ေခါ ဝသလာဓေမာ။

၁၃၆။ "ဧေတ ေခါ ဝသလာ ဝုတၱာ၊ မယာ ေယေတ ပကာသိတာ။

န ဇစၥာ ဝသေလာ ေဟာတိ၊ န ဇစၥာ ေဟာတိ ျဗာဟၼေဏာ။

ကမၼဳနာ [မူကြဲ-ကမၼနာ (သီ၊ ပီ၊)] ဝသေလာ ေဟာတိ၊ ကမၼဳနာ ေဟာတိ ျဗာဟၼေဏာ။

၁၃၇။ "တဒမိနာပိ ဇာနာထ၊ ယထာေမဒံ [မူကြဲ-ယထာေပဒံ (က၊)] နိဒႆနံ။

စ႑ာလပုေတၱာ ေသာပါေကာ [မူကြဲ-သပါေကာ (?)]၊ မာတေဂၤါ ဣတိ ဝိႆုေတာ။

၁၃၈။ "ေသာ -၃၀၀ ယသံ ပရမံ ပေတၱာ [မူကြဲ-ေသာ ယသပၸရမပၸေတၱာ (သ်ာ၊ က)] မာတေဂၤါ ယံ သုဒုလႅဘံ။

အာဂစၧဳံ တႆုပ႒ာနံ၊ ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ဗဟူ။

၁၃၉။ "ေဒဝယာနံ အဘိ႐ုယွ၊ ဝိရဇံ ေသာ မဟာပထံ။

ကာမရာဂံ ဝိရာေဇတြာ၊ ျဗဟၼေလာကူပေဂါ အဟု။

န နံ ဇာတိ နိဝါေရသိ၊ ျဗဟၼေလာကူပပတၱိယာ။

၁၄၀။ "အဇၩာယကကုေလ ဇာတာ၊ ျဗာဟၼဏာ မႏၲဗႏၶဝါ။

ေတ စ ပါေပသု ကေမၼသု၊ အဘိဏွမုပဒိႆေရ။

၁၄၁။ "ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ဂါရယွာ၊ သမၸရာေယ စ ဒုဂၢတိ။

န ေန ဇာတိ နိဝါေရတိ၊ ဒုဂၢတ်ာ [မူကြဲ-ဒုဂၢစၥာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ဂရဟာယ ဝါ။

၁၄၂။ "န ဇစၥာ ဝသေလာ ေဟာတိ၊ န ဇစၥာ ေဟာတိ ျဗာဟၼေဏာ။

ကမၼဳနာ ဝသေလာ ေဟာတိ၊ ကမၼဳနာ ေဟာတိ ျဗာဟၼေဏာ"တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ အဂၢိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ။ ပ ။ ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ေဂါတေမာ ဓာေရတု အဇၨတေဂၢ ပါဏုေပတံ သရဏံ ဂတ"ႏၲိ။

ဝသလသုတၱံ သတၱမံ နိ႒ိတံ။

၈။ ေမတၱသုတၱံ

၁၄၃။ ကရဏီယမတၳကုသေလန၊ ယႏၲ သႏၲံ ပဒံ အဘိသေမစၥ။

သေကၠာ ဥဇူ စ သုဟုဇူ [မူကြဲ-သူဇူ (သီ၊)] စ၊ သူဝေစာ စႆ မုဒု အနတိမာနီ။

၁၄၄။ သႏၲဳႆေကာ စ သုဘေရာ စ၊ အပၸကိေစၥာ စ သလႅဟုကဝုတၱိ။

သႏၲိႁႏၵိေယာ စ နိပေကာ စ၊ အပၸဂေဗ႓ာ ကုေလသြနႏုဂိေဒၶါ။

၁၄၅။ န -၃၀၁ စ ခုဒၵမာစေရ ကိၪၥိ၊ ေယန ဝိညဴ ပေရ ဥပဝေဒယ်ဳံ။

သုခိေနာ ဝ ေခမိေနာ ေဟာႏၲဳ၊ သဗၺသတၱာ [မူကြဲ-သေဗၺ သတၱာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဘဝႏၲဳ သုခိတတၱာ။

၁၄၆။ ေယ ေကစိ ပါဏဘူတတၳိ၊ တသာ ဝါ ထာဝရာ ဝနဝေသသာ။

ဒီဃာ ဝါ ေယ ဝ မဟႏၲာ [မူကြဲ-မဟႏၲ (?)]၊ မဇၩိမာ ရႆကာ အဏုကထူလာ။

၁၄၇။ ဒိ႒ာ ဝါ ေယ ဝ အဒိ႒ာ [မူကြဲ-အဒိ႒ (?)]၊ ေယ ဝ [မူကြဲ-ေယ စ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ဒူေရ ဝသႏၲိ အဝိဒူေရ။

ဘူတာ ဝ သမ႓ေဝသီ ဝ [မူကြဲ-ဘူတာ ဝါ သမ႓ေဝသီ ဝါ (သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊ က)] သဗၺသတၱာ ဘဝႏၲဳ သုခိတတၱာ။

၁၄၈။ န ပေရာ ပရံ နိကုေဗၺထ၊ နာတိမေညထ ကတၳစိ န ကၪၥိ [မူကြဲ-နံ ကၪၥိ (သီ၊ ပီ)] နံ ကိၪၥိ (သ်ာ)] န ကိၪၥိ (က)]

ဗ်ာေရာသနာ ပဋိဃသညာ၊ နာညမညႆ ဒုကၡမိေစၧယ်။

၁၄၉။ မာတာ ယထာ နိယံ ပုတၱမာယုသာ ဧကပုတၱမႏုရေကၡ။

ဧဝမၸိ သဗၺဘူေတသု၊ မာနသံ ဘာဝေယ အပရိမာဏံ။

၁၅၀။ ေမတၱၪၥ သဗၺေလာကသၼိ၊ မာနသံ ဘာဝေယ အပရိမာဏံ။

ဥဒၶံ အေဓါ စ တိရိယၪၥ၊ အသမၺာဓံ အေဝရမသပတၱံ။

၁၅၁။ တိ႒ံ -၃၀၂ စရံ နိသိေႏၷာ ဝ [မူကြဲ-ဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] သယာေနာ ယာဝတာႆ ဝိတမိေဒၶါ [မူကြဲ-ဝိဂတမိေဒၵါ (ဗဟူသု)]။

ဧတံ သတိ ံ အဓိေ႒ယ်၊ ျဗဟၼေမတံ ဝိဟာရမိဓမာဟု။

၁၅၂။ ဒိ႒ိၪၥ အႏုပဂၢမၼ၊ သီလဝါ ဒႆေနန သမၸေႏၷာ။

ကာေမသု ဝိနယ [မူကြဲ-ဝိေနယ် (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေဂဓံ၊ န ဟိ ဇာတုဂၢဗ႓ေသယ် ပုနေရတီတိ။

ေမတၱသုတၱံ အ႒မံ နိ႒ိတံ။

၉။ ေဟမဝတသုတၱံ

၁၅၃။ "အဇၨ ပႏၷရေသာ ဥေပါသေထာ၊ (ဣတိ သာတာဂိေရာ ယေကၡာ)

ဒိဗၺာ [မူကြဲ-ဒိဗ်ာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ရတၱိ ဥပ႒ိတာ။

အေနာမနာမံ သတၳာရံ၊ ဟႏၵ ပႆာမ ေဂါတမံ"။

၁၅၄။ "ကစၥိ မေနာ သုပဏိဟိေတာ၊ (ဣတိ ေဟမဝေတာ ယေကၡာ)

သဗၺဘူေတသု တာဒိေနာ။

ကစၥိ ဣေ႒ အနိေ႒ စ၊ သကၤပၸႆ ဝသီကတာ"။

၁၅၅။ "မေနာ စႆ သုပဏိဟိေတာ၊ (ဣတိ သာတာဂိေရာ ယေကၡာ)

သဗၺဘူေတသု တာဒိေနာ။

အေထာ ဣေ႒ အနိေ႒ စ၊ သကၤပၸႆ ဝသီကတာ"။

၁၅၆။ "ကစၥိ အဒိႏၷံ နာဒိယတိ၊ (ဣတိ ေဟမဝေတာ ယေကၡာ)

ကစၥိ ပါေဏသု သညေတာ။

ကစၥိ အာရာ ပမာဒမွာ၊ ကစၥိ စ်ာနံ န ရိၪၥတိ"။

၁၅၇။ "န -၃၀၃ ေသာ အဒိႏၷံ အာဒိယတိ၊ (ဣတိ သာတာဂိေရာ ယေကၡာ)

အေထာ ပါေဏသု သညေတာ။

အေထာ အာရာ ပမာဒမွာ၊ ဗုေဒၶါ စ်ာနံ န ရိၪၥတိ"။

၁၅၈။ "ကစၥိ မုသာ န ဘဏတိ၊ (ဣတိ ေဟမဝေတာ ယေကၡာ)

ကစၥိ န ခီဏဗ်ပၸေထာ။

ကစၥိ ေဝဘူတိယံ နာဟ၊ ကစၥိ သမၹံ န ဘာသတိ"။

၁၅၉။ "မုသာ စ ေသာ န ဘဏတိ၊ (ဣတိ သာတာဂိေရာ ယေကၡာ)

အေထာ န ခီဏဗ်ပၸေထာ။

အေထာ ေဝဘူတိယံ နာဟ၊ မႏၲာ အတၳံ စ [မူကြဲ-အတၳံ ေသာ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ဘာသတိ"။

၁၆၀။ "ကစၥိ န ရဇၨတိ ကာေမသု၊ (ဣတိ ေဟမဝေတာ ယေကၡာ)

ကစၥိ စိတၱံ အနာဝိလံ။

ကစၥိ ေမာဟံ အတိကၠေႏၲာ၊ ကစၥိ ဓေမၼသု စကၡဳမာ"။

၁၆၁။ "န ေသာ ရဇၨတိ ကာေမသု၊ (ဣတိ သာတာဂိေရာ ယေကၡာ)

အေထာ စိတၱံ အနာဝိလံ။

သဗၺေမာဟံ အတိကၠေႏၲာ၊ ဗုေဒၶါ ဓေမၼသု စကၡဳမာ"။

၁၆၂။ "ကစၥိ ဝိဇၨာယ သမၸေႏၷာ၊ (ဣတိ ေဟမဝေတာ ယေကၡာ )

ကစၥိ သံသုဒၶစာရေဏာ။

ကစၥိႆ အာသဝါ ခီဏာ၊ ကစၥိ နတၳိ ပုနဗ႓ေဝါ"။

၁၆၃။ "ဝိဇၨာယ ေစဝ သမၸေႏၷာ၊ (ဣတိ သာတာဂိေရာ ယေကၡာ)

အေထာ သံသုဒၶစာရေဏာ။

သဗၺႆ အာသဝါ ခီဏာ၊ နတၳိ တႆ ပုနဗ႓ေဝါ"။

၁၆၄။ "သမၸႏၷံ -၃၀၄ မုနိေနာ စိတၱံ၊ ကမၼဳနာ ဗ်ပၸေထန စ။

ဝိဇၨာစရဏသမၸႏၷံ၊ ဓမၼေတာ နံ ပသံသတိ"။

၁၆၅။ "သမၸႏၷံ မုနိေနာ စိတၱံ၊ ကမၼဳနာ ဗ်ပၸေထန စ။

ဝိဇၨာစရဏသမၸႏၷံ၊ ဓမၼေတာ အႏုေမာဒသိ"။

၁၆၆။ "သမၸႏၷံ မုနိေနာ စိတၱံ၊ ကမၼဳနာ ဗ်ပၸေထန စ။

ဝိဇၨာစရဏသမၸႏၷံ၊ ဟႏၵ ပႆာမ ေဂါတမံ။

၁၆၇။ "ဧဏိဇဃၤ ံ ကိသံ ဝီရံ [မူကြဲ-ဓီရံ (သ်ာ)] အပၸါဟာရံ အေလာလုပံ။

မုနိ ံ ဝနသၼိ ံ စ်ာယႏၲံ၊ ဧဟိ ပႆာမ ေဂါတမံ။

၁၆၈။ "သီဟံေဝကစရံ နာဂံ၊ ကာေမသု အနေပကၡိနံ။

ဥပသကၤမၼ ပုစၧာမ၊ မစၥဳပါသပၸေမာစနံ။

၁၆၉။ "အကၡာတာရံ ပဝတၱာရံ၊ သဗၺဓမၼာန ပါရဂုံ။

ဗုဒၶံ ေဝရဘယာတီတံ၊ မယံ ပုစၧာမ ေဂါတမံ"။

၁၇၀။ "ကိသၼိ ံ ေလာေကာ သမုပၸေႏၷာ၊ (ဣတိ ေဟမဝေတာ ယေကၡာ)

ကိသၼိ ံ ကုဗၺတိ သႏၴဝံ [မူကြဲ-သႏၶဝံ (က)]

ကိႆ ေလာေကာ ဥပါဒါယ၊ ကိသၼိ ံ ေလာေကာ ဝိဟညတိ"။

၁၇၁။ "ဆသု [မူကြဲ-ဆႆု (သီ၊ ပီ၊)] ေလာေကာ သမုပၸေႏၷာ၊ (ေဟမဝတာတိ ဘဂဝါ)

ဆသု ကုဗၺတိ သႏၴဝံ။

ဆႏၷေမဝ ဥပါဒါယ၊ ဆသု ေလာေကာ ဝိဟညတိ"။

၁၇၂။ "ကတမံ တံ ဥပါဒါနံ၊ ယတၳ ေလာေကာ ဝိဟညတိ။

နိယ်ာနံ ပုစၧိေတာ ျဗဴဟိ၊ ကထံ ဒုကၡာ ပမုစၥတိ" [မူကြဲ-ပမုၪၥတိ (သ်ာ)]

၁၇၃။ "ပၪၥ ကာမဂုဏာ ေလာေက၊ မေနာဆ႒ာ ပေဝဒိတာ။

ဧတၳ ဆႏၵံ ဝိရာေဇတြာ၊ ဧဝံ ဒုကၡာ ပမုစၥတိ။

၁၇၄။ "ဧတံ ေလာကႆ နိယ်ာနံ၊ အကၡာတံ ေဝါ ယထာတထံ။

ဧတံ ေဝါ အဟမကၡာမိ၊ ဧဝံ ဒုကၡာ ပမုစၥတိ"။

၁၇၅။ "ေကာ -၃၀၅ သူဓ တရတိ ၾသဃံ၊ ေကာဓ တရတိ အဏၰဝံ။

အပၸတိေ႒ အနာလေမၺ၊ ေကာ ဂမ႓ီေရ န သီဒတိ"။

၁၇၆။ "သဗၺဒါ သီလသမၸေႏၷာ၊ ပညဝါ သုသမာဟိေတာ။

အဇၩတၱစိႏၲီ [မူကြဲ-အဇၩတၱသညီ (သ်ာ၊ ကံ၊ က၊)] သတိမာ၊ ၾသဃံ တရတိ ဒုတၱရံ။

၁၇၇။ "ဝိရေတာ ကာမသညာယ၊ သဗၺသံေယာဇနာတိေဂါ။

နႏၵီဘဝပရိကၡီေဏာ၊ ေသာ ဂမ႓ီေရ န သီဒတိ"။

၁၇၈။ "ဂဗ႓ီရပညံ နိပုဏတၳဒႆိ ံ၊ အကိၪၥနံ ကာမဘေဝ အသတၱံ။

တံ ပႆထ သဗၺဓိ ဝိပၸမုတၱံ၊ ဒိေဗၺ ပေထ ကမမာနံ မေဟသိ ံ။

၁၇၉။ "အေနာမနာမံ နိပုဏတၳဒႆိ ံ၊ ပညာဒဒံ ကာမာလေယ အသတၱံ။

တံ ပႆထ သဗၺဝိဒုံ သုေမဓံ၊ အရိေယ ပေထ ကမမာနံ မေဟသိ ံ။

၁၈၀။ "သုဒိ႒ံ ဝတ ေနာ အဇၨ၊ သုပၸဘာတံ သုဟု႒ိတံ။

ယံ အဒၵသာမ သမၺဳဒၶံ၊ ၾသဃတိဏၰမနာသဝံ။

၁၈၁။ "ဣေမ ဒသသတာ ယကၡာ၊ ဣဒၶိမေႏၲာ ယသႆိေနာ။

သေဗၺ တံ သရဏံ ယႏၲိ၊ တြံ ေနာ သတၳာ အႏုတၱေရာ။

၁၈၂။ "ေတ မယံ ဝိစရိႆာမ၊ ဂါမာ ဂါမံ နဂါ နဂံ။

နမႆမာနာ သမၺဳဒၶံ၊ ဓမၼႆ စ သုဓမၼတ"ႏၲိ။

ေဟမဝတသုတၱံ နဝမံ နိ႒ိတံ။

၁၀။ အာဠဝကသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အာဠဝကႆ ယကၡႆ ဘဝေန။ အထ ေခါ အာဠဝေကာ ယေကၡာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "နိကၡမ၊ သမဏာ"တိ။ "သာဓာဝုေသာ"တိ -၃၀၆ ဘဂဝါ နိကၡမိ။ "ပဝိသ၊ သမဏာ"တိ။ "သာဓာဝုေသာ"တိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ။

ဒုတိယမၸိ ေခါ။ ပ ။ တတိယမၸိ ေခါ အာဠဝေကာ ယေကၡာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "နိကၡမ၊ သမဏာ"တိ။ "သာဓာဝုေသာ"တိ ဘဂဝါ နိကၡမိ။ "ပဝိသ၊ သမဏာ"တိ။ "သာဓာဝုေသာ"တိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ။

စတုတၳမၸိ ေခါ အာဠဝေကာ ယေကၡာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "နိကၡမ၊ သမဏာ"တိ။ "န ခြါဟံ တံ၊ အာဝုေသာ၊ နိကၡမိႆာမိ။ ယံ ေတ ကရဏီယံ၊ တံ ကေရာဟီ"တိ။

"ပဥႇံ တံ၊ သမဏ၊ ပုစၧိႆာမိ။ သေစ ေမ န ဗ်ာကရိႆသိ၊ စိတၱံ ဝါ ေတ ခိပိႆာမိ၊ ဟဒယံ ဝါ ေတ ဖာေလႆာမိ၊ ပါေဒသု ဝါ ဂေဟတြာ ပါရဂဂၤါယ ခိပိႆာမီ"တိ။

"န ခြါဟံ တံ၊ အာဝုေသာ၊ ပႆာမိ သေဒဝေက ေလာေက သမာရေက သျဗဟၼေက သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ ေယာ ေမ စိတၱံ ဝါ ခိေပယ် ဟဒယံ ဝါ ဖာေလယ် ပါေဒသု ဝါ ဂေဟတြာ ပါရဂဂၤါယ ခိေပယ်။ အပိ စ တြံ၊ အာဝုေသာ၊ ပုစၧ ယဒါကခၤသီ"တိ။ အထ ေခါ အာဠဝေကာ ယေကၡာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၁၈၃။ "ကိ ံ သူဓ ဝိတၱံ ပုရိသႆ ေသ႒ံ၊ ကိ ံ သု သုစိဏၰံ သုခမာဝဟာတိ။

ကိ ံ သု [မူကြဲ-ကိ ံ သူ (သီ၊)] ဟေဝ သာဒုတရံ ရသာနံ၊ ကထံ ဇီဝိ ံ ဇီဝိတမာဟု ေသ႒ံ"။

၁၈၄။ "သဒၶီဓ ဝိတၱံ ပုရိသႆ ေသ႒ံ၊ ဓေမၼာ သုစိေဏၰာ သုခမာဝဟာတိ။

သစၥံ ဟေဝ သာဒုတရံ ရသာနံ၊ ပညာဇီဝိ ံ ဇီဝိတမာဟု ေသ႒ံ"။

၁၈၅။ "ကထံ သု တရတိ ၾသဃံ၊ ကထံ သု တရတိ အဏၰဝံ။

ကထံ သု ဒုကၡမေစၥတိ၊ ကထံ သု ပရိသုဇၩတိ"။

၁၈၆။ "သဒၶါ တရတိ ၾသဃံ၊ အပၸမာေဒန အဏၰဝံ။

ဝီရိေယန [မူကြဲ-ဝိရိေယန (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ဒုကၡမေစၥတိ၊ ပညာယ ပရိသုဇၩတိ"။

၁၈၇။ "ကထံ -၃၀၇ သု လဘေတ ပညံ၊ ကထံ သု ဝိႏၵေတ ဓနံ။

ကထံ သု ကိတၱိ ံ ပေပၸါတိ၊ ကထံ မိတၱာနိ ဂႏၴတိ။

အသၼာ ေလာကာ ပရံ ေလာကံ၊ ကထံ ေပစၥ န ေသာစတိ"။

၁၈၈။ "သဒၵဟာေနာ အရဟတံ၊ ဓမၼံ နိဗၺာနပတၱိယာ။

သုႆူသံ [မူကြဲ-သုႆူသာ (သီ၊ ပီ၊)] လဘေတ ပညံ၊ အပၸမေတၱာ ဝိစကၡေဏာ။

၁၈၉။ "ပတိ႐ူပကာရီ ဓုရဝါ၊ ဥ႒ာတာ ဝိႏၵေတ ဓနံ။

သေစၥန ကိတၱိ ံ ပေပၸါတိ၊ ဒဒံ မိတၱာနိ ဂႏၴတိ။

၁၉၀။ "ယေႆေတ စတုေရာ ဓမၼာ၊ သဒၶႆ ဃရေမသိေနာ။

သစၥံ ဓေမၼာ [မူကြဲ-ဒေမာ (?)] ဓိတိ စာေဂါ၊ သ ေဝ ေပစၥ န ေသာစတိ။

၁၉၁။ "ဣဃၤ အေညပိ ပုစၧႆု၊ ပုထူ သမဏျဗာဟၼေဏ။

ယဒိ သစၥာ ဒမာ စာဂါ၊ ခႏၲ်ာ ဘိေယ်ာဓ ဝိဇၨတိ"။

၁၉၂။ "ကထံ ႏု ဒါနိ ပုေစၧယ်ံ၊ ပုထူ သမဏျဗာဟၼေဏ။

ေယာဟံ [မူကြဲ-ေသာဟံ (သီ၊ ပီ၊)] အဇၨ ပဇာနာမိ၊ ေယာ အေတၳာ သမၸရာယိေကာ။

၁၉၃။ "အတၳာယ ဝတ ေမ ဗုေဒၶါ၊ ဝါသာယာဠဝိမာဂမာ။

ေယာဟံ [မူကြဲ-အ႒ိႏွာ႐ူဟိ သံယုေတၱာ (သ်ာ၊ က၊)] အဇၨ ပဇာနာမိ၊ ယတၳ ဒိႏၷံ မဟပၹလံ။

၁၉၄။ "ေသာ အဟံ ဝိစရိႆာမိ၊ ဂါမာ ဂါမံ ပုရာ ပုရံ။

နမႆမာေနာ သမၺဳဒၶံ၊ ဓမၼႆ စ သုဓမၼတ"ႏၲိ။

အာဠဝကသုတၱံ ဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၁။ ဝိဇယသုတၱံ

၁၉၅။ စရံ ဝါ ယဒိ ဝါ တိ႒ံ၊ နိသိေႏၷာ ဥဒ ဝါ သယံ။

သမိေၪၨတိ ပသာေရတိ၊ ဧသာ ကာယႆ ဣၪၨနာ။

၁၉၆။ အ႒ိနဟာ႐ုသံယုေတၱာ၊ တစမံသာဝေလပေနာ။

ဆဝိယာ ကာေယာ ပဋိစၧေႏၷာ၊ ယထာဘူတံ န ဒိႆတိ။

၁၉၇။ အႏၲပူေရာ -၃၀၈ ဥဒရပူေရာ၊ ယကနေပဠႆ [မူကြဲ-ယကေပဠႆ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဝတၳိေနာ။

ဟဒယႆ ပပၹာသႆ၊ ဝကၠႆ ပိဟကႆ စ။

၁၉၈။ သိဃၤာဏိကာယ ေခဠႆ၊ ေသဒႆ စ ေမဒႆ စ။

ေလာဟိတႆ လသိကာယ၊ ပိတၱႆ စ ဝသာယ စ။

၁၉၉။ အထႆ နဝဟိ ေသာေတဟိ၊ အသုစီ သဝတိ သဗၺဒါ။

အကၡိမွာ အကၡိဂူထေကာ၊ ကဏၰမွာ ကဏၰဂူထေကာ။

၂၀၀။ သိဃၤာဏိကာ စ နာသေတာ၊ မုေခန ဝမေတကဒါ။

ပိတၱံ ေသမွၪၥ ဝမတိ၊ ကာယမွာ ေသဒဇလႅိကာ။

၂၀၁။ အထႆ သုသိရံ သီသံ၊ မတၳလုဂၤႆ ပူရိတံ။

သုဘေတာ နံ မညတိ၊ ဗာေလာ အဝိဇၨာယ ပုရကၡေတာ။

၂၀၂။ ယဒါ စ ေသာ မေတာ ေသတိ၊ ဥဒၶဳမာေတာ ဝိနီလေကာ။

အပဝိေဒၶါ သုသာနသၼိ ံ၊ အနေပကၡာ ေဟာႏၲိ ဉာတေယာ။

၂၀၃။ ခါဒႏၲိ နံ သုဝါနာ [မူကြဲ-သုပါဏာ (ပီ၊)] စ၊ သိဂၤါလာ [မူကြဲ-သိဂါလာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ဝကာ ကိမီ။

ကာကာ ဂိဇၩာ စ ခါဒႏၲိ၊ ေယ စေည သႏၲိ ပါဏိေနာ။

၂၀၄။ သုတြာန ဗုဒၶဝစနံ၊ ဘိကၡဳ ပညာဏဝါ ဣဓ။

ေသာ ေခါ နံ ပရိဇာနာတိ၊ ယထာဘူတဥႇိ ပႆတိ။

၂၀၅။ ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတံ၊ ယထာ ဧတံ တထာ ဣဒံ။

အဇၩတၱၪၥ ဗဟိဒၶါ စ၊ ကာေယ ဆႏၵံ ဝိရာဇေယ။

၂၀၆။ ဆႏၵရာဂဝိရေတၱာ ေသာ၊ ဘိကၡဳ ပညာဏဝါ ဣဓ။

အဇၩဂါ အမတံ သႏၲိ ံ၊ နိဗၺာနံ ပဒမစၥဳတံ။

၂၀၇။ ဒြိပါဒေကာယံ [မူကြဲ-ဒိပါဒေကာယံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] အသုစိ၊ ဒုဂၢေႏၶာ ပရိဟာရတိ [မူကြဲ-ပရိဟီရတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)]

နာနာကုဏပပရိပူေရာ၊ ဝိႆဝေႏၲာ တေတာ တေတာ။

၂၀၈။ ဧတာဒိေသန ကာေယန၊ ေယာ မေည ဥဏၰေမတေဝ [မူကြဲ-ဥႏၷေမတေဝ (?)]။

ပရံ ဝါ အဝဇာေနယ်၊ ကိမညၾတ အဒႆနာတိ။

ဝိဇယသုတၱံ ဧကာဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၂။ မုနိသုတၱံ

၂၀၉။ သႏၴဝါေတာ -၃၀၉ [မူကြဲ-သႏၶဝေတာ (က၊)] ဘယံ ဇာတံ၊ နိေကတာ ဇာယေတ ရေဇာ။

အနိေကတမသႏၴဝံ၊ ဧတံ ေဝ မုနိဒႆနံ။

၂၁၀။ ေယာ ဇာတမုစၧိဇၨ န ေရာပေယယ်၊ ဇာယႏၲမႆ နာႏုပၸေဝေစၧ။

တမာဟု ဧကံ မုနိနံ စရႏၲံ၊ အဒၵကၡိ ေသာ သႏၲိပဒံ မေဟသိ။

၂၁၁။ သခၤါယ ဝတၳဴနိ ပမာယ [မူကြဲ-ပဟာယ (က၊ သီ၊ က)] သမာယ (က၊) ပ + မီ + တြာ = ပမာယ၊ ယထာ နိႆာယာတိပဒံ] ဗီဇံ၊ သိေနဟမႆ နာႏုပၸေဝေစၧ။

သ ေဝ မုနီ ဇာတိခယႏၲဒႆီ၊ တကၠံ ပဟာယ န ဥေပတိ သခၤ ံ။

၂၁၂။ အညာယ သဗၺာနိ နိေဝသနာနိ၊ အနိကာမယံ အညတရမၸိ ေတသံ။

သ ေဝ မုနီ ဝီတေဂေဓါ အဂိေဒၶါ၊ နာယူဟတီ ပါရဂေတာ ဟိ ေဟာတိ။

၂၁၃။ သဗၺာဘိဘုံ သဗၺဝိဒုံ သုေမဓံ၊ သေဗၺသု ဓေမၼသု အႏူပလိတၱံ။

သဗၺၪၨဟံ တဏွကၡေယ ဝိမုတၱံ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ [မူကြဲ-မုနိ ံ (သီ၊ ပီ၊)] ေဝဒယႏၲိ။

၂၁၄။ ပညာဗလံ သီလဝတူပပႏၷံ၊ သမာဟိတံ စ်ာနရတံ သတီမံ။

သဂၤါ ပမုတၱံ အခိလံ အနာသဝံ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၁၅။ ဧကံ -၃၁၀ စရႏၲံ မုနိမပၸမတၱံ၊ နိႏၵာပသံသာသု အေဝဓမာနံ။

သီဟံဝ သေဒၵသု အသႏၲသႏၲံ၊ ဝါတံဝ ဇာလမွိ အသဇၨမာနံ။

ပဒၼံဝ [မူကြဲ-ပဒုမံဝ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေတာေယန အလိပၸမာနံ [မူကြဲ-အလိမၸမာနံ (သ်ာ၊ က)] ေနတာရမေညသမနညေနယ်ံ။

တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၁၆။ ေယာ ၾသဂဟေဏ ထေမ႓ာရိဝါဘိဇာယတိ၊ ယသၼိ ံ ပေရ ဝါစာပရိယႏၲံ [မူကြဲ-ဝါစံ ပရိယႏၲံ (က၊)] ဝဒႏၲိ။

တံ ဝီတရာဂံ သုသမာဟိတိႁႏၵိယံ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၁၇။ ေယာ ေဝ ဌိတေတၱာ တသရံဝ ဥဇၨဳ၊ ဇိဂုစၧတိ ကေမၼဟိ ပါပေကဟိ။

ဝီမံသမာေနာ ဝိသမံ သမၪၥ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၁၈။ ေယာ သညတေတၱာ န ကေရာတိ ပါပံ၊ ဒဟေရာ မဇၩိေမာ စ မုနိ [မူကြဲ-ဒဟေရာ စ မေဇၩာ စ မုနီ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ယတေတၱာ။

အေရာသေနေယ်ာ န ေသာ ေရာေသတိ ကၪၥိ [မူကြဲ-န ေရာေသတိ (သ်ာ)] တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၁၉။ ယဒဂၢေတာ မဇၩေတာ ေသသေတာ ဝါ၊ ပိ႑ံ လေဘထ ပရဒတၱဴပဇီဝီ။

နာလံ ထုတုံ ေနာပိ နိပစၥဝါဒီ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၂၀။ မုနိ ံ စရႏၲံ ဝိရတံ ေမထုနသၼာ၊ ေယာ ေယာဗၺေန ေနာပနိဗဇၩေတ ကြစိ။

မဒပၸမာဒါ ဝိရတံ ဝိပၸမုတၱံ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၂၁။ အညာယ -၃၁၁ ေလာကံ ပရမတၳဒႆိ ံ၊ ၾသဃံ သမုဒၵံ အတိတရိယ တာဒိ ံ။

တံ ဆိႏၷဂႏၴံ အသိတံ အနာသဝံ၊ တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ေဝဒယႏၲိ။

၂၂၂။ အသမာ ဥေဘာ ဒူရဝိဟာရဝုတၱိေနာ၊ ဂိဟီ [မူကြဲ-ဂိဟိ (က၊)] ဒါရေပါသီ အမေမာ စ သုဗၺေတာ။

ပရပါဏေရာဓာယ ဂိဟီ အသညေတာ၊ နိစၥံ မုနီ ရကၡတိ ပါဏိေန [မူကြဲ-ပါဏိေနာ (သီ၊)] ယေတာ။

၂၂၃။ သိခီ ယထာ နီလဂီေဝါ [မူကြဲ-နီလဂိေဝါ (သ်ာ၊)] ဝိဟဂၤေမာ၊ ဟံသႆ ေနာေပတိ ဇဝံ ကုဒါစနံ။

ဧဝံ ဂိဟီ နာႏုကေရာတိ ဘိကၡဳေနာ၊ မုနိေနာ ဝိဝိတၱႆ ဝနမွိ စ်ာယေတာတိ။

မုနိသုတၱံ ဒြါဒသမံ နိ႒ိတံ။ဥရဂဝေဂၢါ ပဌေမာ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ဥရေဂါ ဓနိေယာ ေစဝ၊ ဝိသာဏၪၥ တထာ ကသိ။

စုေႏၵာ ပရာဘေဝါ ေစဝ၊ ဝသေလာ ေမတၱဘာဝနာ။

သာတာဂိေရာ အာဠဝေကာ၊ ဝိဇေယာ စ တထာ မုနိ။

ဒြါဒေသတာနိ သုတၱာနိ၊ ဥရဂဝေဂၢါတိ ဝုစၥတီတိ။

၂။ စူဠဝေဂၢါ

၁။ ရတနသုတၱံ

၂၂၄။ ယာနီဓ -၃၁၂ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမၼာနိ [မူကြဲ-ဘူမာနိ (က၊)] ဝါ ယာနိ ဝ အႏၲလိေကၡ။

သေဗၺဝ ဘူတာ သုမနာ ဘဝႏၲဳ၊ အေထာပိ သကၠစၥ သုဏႏၲဳ ဘာသိတံ။

၂၂၅။ တသၼာ ဟိ ဘူတာ နိသာေမထ သေဗၺ၊ ေမတၱံ ကေရာထ မာႏုသိယာ ပဇာယ။

ဒိဝါ စ ရေတၱာ စ ဟရႏၲိ ေယ ဗလိ ံ၊ တသၼာ ဟိ ေန ရကၡထ အပၸမတၱာ။

၂၂၆။ ယံ ကိၪၥိ ဝိတၱံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ သေဂၢသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။

န ေနာ သမံ အတၳိ တထာဂေတန၊ ဣဒမၸိ ဗုေဒၶ ရတနံ ပဏီတံ။

ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၂၇။ ခယံ ဝိရာဂံ အမတံ ပဏီတံ၊ ယဒဇၩဂါ သက်မုနီ သမာဟိေတာ။

န ေတန ဓေမၼန သမတၳိ ကိၪၥိ၊ ဣဒမၸိ ဓေမၼ ရတနံ ပဏီတံ။

ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၂၈။ ယံ ဗုဒၶေသေ႒ာ ပရိဝဏၰယီ သုစိ ံ၊ သမာဓိမာနႏၲရိကညမာဟု။

သမာဓိနာ ေတန သေမာ န ဝိဇၨတိ၊ ဣဒမၸိ ဓေမၼ ရတနံ ပဏီတံ။

ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၂၉။ ေယ -၃၁၃ ပုဂၢလာ အ႒ သတံ ပသတၳာ၊ စတၱာရိ ဧတာနိ ယုဂါနိ ေဟာႏၲိ။

ေတ ဒကၡိေဏယ်ာ သုဂတႆ သာဝကာ၊ ဧေတသု ဒိႏၷာနိ မဟပၹလာနိ။

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၀။ ေယ သုပၸယုတၱာ မနသာ ဒေဠႇန၊ နိကၠာမိေနာ ေဂါတမသာသနမွိ။

ေတ ပတၱိပတၱာ အမတံ ဝိဂယွ၊ လဒၶါ မုဓာ နိဗၺဳတိ ံ [မူကြဲ-နိဗၺဳတိ (က၊)] ဘုၪၨမာနာ။

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၁။ ယထိႏၵခီေလာ ပထဝိႆိေတာ [မူကြဲ-ပဒဝိႆိေတာ (က၊ သီ)] ပဌဝိ ံ သိေတာ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] သိယာ၊ စတုဗ႓ိ ဝါေတဟိ အသမၸကမၸိေယာ။

တထူပမံ သပၸဳရိသံ ဝဒါမိ၊ ေယာ အရိယသစၥာနိ အေဝစၥ ပႆတိ။

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၂။ ေယ အရိယသစၥာနိ ဝိဘာဝယႏၲိ၊ ဂမ႓ီရပေညန သုေဒသိတာနိ။

ကိၪၥာပိ ေတ ေဟာႏၲိ ဘုသံ ပမတၱာ၊ န ေတ ဘဝံ အ႒မမာဒိယႏၲိ။

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၃။ သဟာဝႆ ဒႆနသမၸဒါယ [မူကြဲ-သဟာဝသဒၵႆနသမၸဒါယ (က)] တယႆု ဓမၼာ ဇဟိတာ ဘဝႏၲိ။

သကၠာယဒိ႒ိ ဝိစိကိစၧိတၪၥ၊ သီလဗၺတံ ဝါပိ ယဒတၳိ ကိၪၥိ။

၂၃၄။ စတူဟပါေယဟိ -၃၁၄ စ ဝိပၸမုေတၱာ၊ ဆစၥာဘိဌာနာနိ [မူကြဲ-ဆ စာဘိဌာနာနိ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဘဗၺ ကာတုံ [မူကြဲ-အဘေဗၺာ ကာတုံ (သီ)]

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၅။ ကိၪၥာပိ ေသာ ကမၼ [မူကြဲ-ကမၼံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ကေရာတိ ပါပကံ၊ ကာေယန ဝါစာ ဥဒ ေစတသာ ဝါ။

အဘဗၺ [မူကြဲ-အဘေဗၺာ (ဗဟူသု)] ေသာ တႆ ပဋိစၧဒါယ [မူကြဲ-ပဋိစၧာဒါယ (သီ)] အဘဗၺတာ ဒိ႒ပဒႆ ဝုတၱာ။

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၆။ ဝနပၸဂုေမၺ ယထ [မူကြဲ-ယထာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဖုႆိတေဂၢ၊ ဂိမွာနမာေသ ပဌမသၼိ ံ [မူကြဲ-ပဌမသၼိ (?)] ဂိေမွ။

တထူပမံ ဓမၼဝရံ အေဒသယိ [မူကြဲ-အေဒသယီ (သီ)] နိဗၺာနဂါမိ ံ ပရမံ ဟိတာယ။

ဣဒမၸိ ဗုေဒၶ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၇။ ဝေရာ ဝရညဴ ဝရေဒါ ဝရာဟေရာ၊ အႏုတၱေရာ ဓမၼဝရံ အေဒသယိ။

ဣဒမၸိ ဗုေဒၶ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၈။ ခီဏံ ပုရာဏံ နဝ နတၳိ သမ႓ဝံ၊ ဝိရတၱစိတၱာယတိေက ဘဝသၼိ ံ။

ေတ ခီဏဗီဇာ အဝိ႐ူဠႇိဆႏၵာ၊ နိဗၺဪဦဪတၱိ ဓီရာ ယထာယံ [မူကြဲ-ယထယံ (က၊)] ပဒီေပါ။

ဣဒမၸိ သံေဃ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧေတန သေစၥန သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၃၉။ ယာနီဓ -၃၁၅ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမၼာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အႏၲလိေကၡ။

တထာဂတံ ေဒဝမႏုႆပူဇိတံ၊ ဗုဒၶံ နမႆာမ သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၄၀။ ယာနီဓ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမၼာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အႏၲလိေကၡ။

တထာဂတံ ေဒဝမႏုႆပူဇိတံ၊ ဓမၼံ နမႆာမ သုဝတၳိ ေဟာတု။

၂၄၁။ ယာနီဓ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမၼာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အႏၲလိေကၡ။

တထာဂတံ ေဒဝမႏုႆပူဇိတံ၊ သံဃံ နမႆာမ သုဝတၳိ ေဟာတူတိ။

ရတနသုတၱံ ပဌမံ နိ႒ိတံ။

၂။ အာမဂႏၶသုတၱံ

၂၄၂။ "သာမာကစိဂၤူလကစီနကာနိ စ၊ ပတၱပၹလံ မူလဖလံ ဂဝိပၹလံ။

ဓေမၼန လဒၶံ သတမသၷမာနာ [မူကြဲ-သတမသမာနာ (သီ၊ ပီ)] သတမႆမာနာ (သ်ာ၊ ကံ)] န ကာမကာမာ အလိကံ ဘဏႏၲိ။

၂၄၃။ "ယဒသၷမာေနာ သုကတံ သုနိ႒ိတံ၊ ပေရဟိ ဒိႏၷံ ပယတံ ပဏီတံ။

သာလီနမႏၷံ ပရိဘုၪၨမာေနာ၊ ေသာ ဘုၪၨသီ ကႆပ အာမဂႏၶံ။

၂၄၄။ "န -၃၁၆ အာမဂေႏၶာ မမ ကပၸတီတိ၊ ဣေစၥဝ တြံ ဘာသသိ ျဗဟၼဗႏၶဳ။

သာလီနမႏၷံ ပရိဘုၪၨမာေနာ၊ သကုႏၲမံေသဟိ သုသခၤေတဟိ။

ပုစၧာမိ တံ ကႆပ ဧတမတၳံ၊ ကထံ ပကာေရာ တဝ အာမဂေႏၶာ"။

၂၄၅။ "ပါဏာတိပါေတာ ဝဓေဆဒဗႏၶနံ၊ ေထယ်ံ မုသာဝါေဒါ နိကတိဝၪၥနာနိ စ။

အေဇၩနကုတၱံ [မူကြဲ-အေဇၩန ကုဇၨံ (သီ၊ ပီ၊)] ပရဒါရေသဝနာ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၄၆။ "ေယ ဣဓ ကာေမသု အသညတာ ဇနာ၊ ရေသသု ဂိဒၶါ အသုစိဘာဝမႆိတာ [မူကြဲ-အသုစီကမိႆိတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)]

နတၳိကဒိ႒ီ ဝိသမာ ဒုရႏၷယာ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၄၇။ "ေယ လူခသာ ဒါ႐ုဏာ ပိ႒ိမံသိကာ [မူကြဲ-ေယ လူခရသာ ဒါ႐ုဏာ ပရပိ႒ိမံသိကာ (က)] မိတၱဒၵဳေနာ နိကၠ႐ုဏာတိမာနိေနာ။

အဒါနသီလာ န စ ေဒႏၲိ ကႆစိ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၄၈။ "ေကာေဓါ မေဒါ ထေမ႓ာ ပစၥဳပ႒ာပနာ [မူကြဲ-ပစၥဳ႒ာပနာ စ (သီ၊ သ်ာ)] ပစၥဳ႒ာပနာ (ပီ)] မာယာ ဥသူယာ ဘႆသမုႆေယာ စ။

မာနာတိမာေနာ စ အသဗ႓ိ သႏၴေဝါ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၄၉။ "ေယ ပါပသီလာ ဣဏဃာတသူစကာ၊ ေဝါဟာရကူဋာ ဣဓ ပါဋိ႐ူပိကာ [မူကြဲ-ပါတိ႐ူပိကာ (?)]။

နရာဓမာ ေယဓ ကေရာႏၲိ ကိဗၺိသံ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၅၀။ "ေယ -၃၁၇ ဣဓ ပါေဏသု အသညတာ ဇနာ၊ ပေရသမာဒါယ ဝိေဟသမုယ်ဳတာ။

ဒုႆီလလုဒၵါ ဖ႐ုသာ အနာဒရာ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၅၁။ "ဧေတသု ဂိဒၶါ ဝိ႐ုဒၶါတိပါတိေနာ၊ နိစၥဳယ်ဳတာ ေပစၥ တမံ ဝဇႏၲိ ေယ။

ပတႏၲိ သတၱာ နိရယံ အဝံသိရာ၊ ဧသာမဂေႏၶာ န ဟိ မံသေဘာဇနံ။

၂၅၂။ "န မစၧမံသာနမနာသကတၱံ [မူကြဲ-န မစၧမံသံ န အနာသကတၱံ (သီ၊ အ႒ မူလပါေဌာ)၊ န မံစၧမံသာနာနာသကတၱံ (သ်ာ၊ က)] န နဂၢိယံ န မု႑ိယံ ဇဋာဇလႅံ။

ခရာဇိနာနိ နာဂၢိဟုတၱႆုပေသဝနာ၊ ေယ ဝါပိ ေလာေက အမရာ ဗဟူ တပါ။

မႏၲာဟုတီ ယညမုတူပေသဝနာ၊ ေသာေဓႏၲိ မစၥံ အဝိတိဏၰကခၤ ံ။

၂၅၃။ "ေယာ ေတသု [မူကြဲ-ေသာေတသု (သီ၊ ပီ၊)] ဂုေတၱာ ဝိဒိတိႁႏၵိေယာ စေရ၊ ဓေမၼ ဌိေတာ အဇၨဝမဒၵေဝ ရေတာ။

သဂၤါတိေဂါ သဗၺဒုကၡပၸဟီေနာ၊ န လိပၸတိ [မူကြဲ-န လိမၸတိ (သ်ာ၊ ကံ က၊)] ဒိ႒သုေတသု ဓီေရာ"။

၂၅၄။ ဣေစၥတမတၳံ ဘဂဝါ ပုနပၸဳနံ၊ အကၡာသိ နံ [မူကြဲ-တံ (သီ၊ ပီ၊)] ေဝဒယိ မႏၲပါရဂူ။

စိၾတာဟိ ဂါထာဟိ မုနီ ပကာသယိ၊ နိရာမဂေႏၶာ အသိေတာ ဒုရႏၷေယာ။

၂၅၅။ သုတြာန ဗုဒၶႆ သုဘာသိတံ ပဒံ၊ နိရာမဂႏၶံ သဗၺဒုကၡပၸႏူဒနံ။

နီစမေနာ ဝႏၵိ တထာဂတႆ၊ တေတၳဝ ပဗၺဇၨမေရာစယိတၳာတိ။

အာမဂႏၶသုတၱံ ဒုတိယံ နိ႒ိတံ။

၃။ ဟိရိသုတၱံ

၂၅၆။ ဟိရိ ံ -၃၁၈ တရႏၲံ ဝိဇိဂုစၧမာနံ၊ တဝါဟမသၼိ [မူကြဲ-သခါဟမသၼိ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ဣတိ ဘာသမာနံ။

သယွာနိ ကမၼာနိ အနာဒိယႏၲံ၊ ေနေသာ မမႏၲိ ဣတိ နံ ဝိဇညာ။

၂၅၇။ အနႏြယံ [မူကြဲ-အတၳႏြယံ (က၊)] ပိယံ ဝါစံ၊ ေယာ မိေတၱသု ပကုဗၺတိ။

အကေရာႏၲံ ဘာသမာနံ၊ ပရိဇာနႏၲိ ပ႑ိတာ။

၂၅၈။ န ေသာ မိေတၱာ ေယာ သဒါ အပၸမေတၱာ၊ ေဘဒါသကႌ ရႏၶေမဝါႏုပႆီ။

ယသၼိၪၥ ေသတိ ဥရသီဝ ပုေတၱာ၊ သ ေဝ မိေတၱာ ေယာ ပေရဟိ အေဘေဇၨာ။

၂၅၉။ ပါမုဇၨကရဏံ ဌာနံ၊ ပသံသာဝဟနံ သုခံ။

ဖလာနိသံေသာ ဘာေဝတိ၊ ဝဟေႏၲာ ေပါရိသံ ဓုရံ။

၂၆၀။ ပဝိေဝကရသံ ပိတြာ၊ ရသံ ဥပသမႆ စ။

နိဒၵေရာ ေဟာတိ နိပၸါေပါ၊ ဓမၼပီတိရသံ ပိဝႏၲိ။

ဟိရိသုတၱံ တတိယံ နိ႒ိတံ။

၄။ မဂၤလသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ အထ ေခါ အညတရာ ေဒဝတာ အဘိကၠႏၲာယ ရတၱိယာ အဘိကၠႏၲဝဏၰာ ေကဝလကပၸံ ေဇတဝနံ ၾသဘာေသတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ။ ဧကမႏၲံ ဌိတာ ေခါ သာ ေဒဝတာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၂၆၁။ "ဗဟူ ေဒဝါ မႏုႆာ စ၊ မဂၤလာနိ အစိႏၲယုံ။

အာကခၤမာနာ ေသာတၳာနံ၊ ျဗဴဟိ မဂၤလမုတၱမံ"။

၂၆၂။ "အေသဝနာ -၃၁၉ စ ဗာလာနံ၊ ပ႑ိတာနၪၥ ေသဝနာ။

ပူဇာ စ ပူဇေနယ်ာနံ [မူကြဲ-ပူဇနီယာနံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)] ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၃။ "ပတိ႐ူပေဒသဝါေသာ စ၊ ပုေဗၺ စ ကတပုညတာ။

အတၱသမၼာပဏိဓိ [မူကြဲ-အတၱသမၼာပဏီဓီ (ကတၳစိ)] စ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၄။ "ဗာဟုသစၥၪၥ သိပၸၪၥ၊ ဝိနေယာ စ သုသိကၡိေတာ။

သုဘာသိတာ စ ယာ ဝါစာ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၅။ "မာတာပိတု ဥပ႒ာနံ၊ ပုတၱဒါရႆ သဂၤေဟာ။

အနာကုလာ စ ကမၼႏၲာ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၆။ "ဒါနၪၥ ဓမၼစရိယာ စ၊ ဉာတကာနၪၥ သဂၤေဟာ။

အနဝဇၨာနိ ကမၼာနိ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၇။ "အာရတီ ဝိရတီ ပါပါ၊ မဇၨပါနာ စ သံယေမာ။

အပၸမာေဒါ စ ဓေမၼသု၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၈။ "ဂါရေဝါ စ နိဝါေတာ စ၊ သႏၲဳ႒ိ စ ကတညဳတာ။

ကာေလန ဓမၼႆဝနံ [မူကြဲ-ဓမၼသဝဏံ (ကတၳစိ)၊ ဓမၼသဝနံ (သီ၊ က)] ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၆၉။ "ခႏၲီ စ ေသာဝစႆတာ၊ သမဏာနၪၥ ဒႆနံ။

ကာေလန ဓမၼသာကစၧာ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၇၀။ "တေပါ စ ျဗဟၼစရိယၪၥ၊ အရိယသစၥာန ဒႆနံ။

နိဗၺာနသစၧိကိရိယာ စ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၇၁။ "ဖု႒ႆ ေလာကဓေမၼဟိ၊ စိတၱံ ယႆ န ကမၸတိ။

အေသာကံ ဝိရဇံ ေခမံ၊ ဧတံ မဂၤလမုတၱမံ။

၂၇၂။ "ဧတာဒိသာနိ ကတြာန၊ သဗၺတၳမပရာဇိတာ။

သဗၺတၳ ေသာတၳိ ံ ဂစၧႏၲိ၊ တံ ေတသံ မဂၤလမုတၱမ"ႏၲိ။

မဂၤလသုတၱံ စတုတၳံ နိ႒ိတံ။

၅။ သူစိေလာမသုတၱံ

ဧဝံ -၃၂၀ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဋကႋတမေၪၥ သူစိေလာမႆ ယကၡႆ ဘဝေန။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ခေရာ စ ယေကၡာ သူစိေလာေမာ စ ယေကၡာ ဘဂဝေတာ အဝိဒူေရ အတိကၠမႏၲိ။ အထ ေခါ ခေရာ ယေကၡာ သူစိေလာမံ ယကၡံ ဧတဒေဝါစ -- "ဧေသာ သမေဏာ"တိ။ "ေနေသာ သမေဏာ၊ သမဏေကာ ဧေသာ။ ယာဝါဟံ ဇာနာမိ [မူကြဲ-ယာဝ ဇာနာမိ (သီ၊ ပီ၊)] ယဒိ ဝါ ေသာ သမေဏာ [မူကြဲ-ယဒိ ဝါ သမေဏာ (သ်ာ)] ယဒိ ဝါ ေသာ သမဏေကာ"တိ [မူကြဲ-ယဒိ ဝါ သမဏေကာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

အထ ေခါ သူစိေလာေမာ ယေကၡာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝေတာ ကာယံ ဥပနာေမသိ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ ကာယံ အပနာေမသိ။ အထ ေခါ သူစိေလာေမာ ယေကၡာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ဘာယသိ မံ၊ သမဏာ"တိ? "န ခြါဟံ တံ၊ အာဝုေသာ၊ ဘာယာမိ၊ အပိ စ ေတ သပၹေႆာ ပါပေကာ"တိ။

"ပဥႇံ တံ၊ သမဏ၊ ပုစၧိႆာမိ။ သေစ ေမ န ဗ်ာကရိႆသိ၊ စိတၱံ ဝါ ေတ ခိပိႆာမိ၊ ဟဒယံ ဝါ ေတ ဖာေလႆာမိ၊ ပါေဒသု ဝါ ဂေဟတြာ ပါရဂဂၤါယ ခိပိႆာမီ"တိ။

"န ခြါဟံ တံ၊ အာဝုေသာ၊ ပႆာမိ သေဒဝေက ေလာေက သမာရေက သျဗဟၼေက သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ ေယာ ေမ စိတၱံ ဝါ ခိေပယ် ဟဒယံ ဝါ ဖာေလယ် ပါေဒသု ဝါ ဂေဟတြာ ပါရဂဂၤါယ ခိေပယ်။ အပိ စ တြံ၊ အာဝုေသာ၊ ပုစၧ ယဒါကခၤသီ"တိ။ အထ ေခါ သူစိေလာေမာ ယေကၡာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၂၇၃။ "ရာေဂါ စ ေဒါေသာ စ ကုေတာနိဒါနာ၊ အရတီ ရတီ ေလာမဟံေသာ ကုေတာဇာ။

ကုေတာ သမု႒ာယ မေနာဝိတကၠာ၊ ကုမာရကာ ဓကၤမိေဝါႆဇႏၲိ"။

၂၇၄။ "ရာေဂါ စ ေဒါေသာ စ ဣေတာနိဒါနာ၊ အရတီ ရတီ ေလာမဟံေသာ ဣေတာဇာ။

ဣေတာ သမု႒ာယ မေနာဝိတကၠာ၊ ကုမာရကာ ဓကၤမိေဝါႆဇႏၲိ။

၂၇၄။ "ေသၷဟဇာ -၃၂၁ အတၱသမ႓ဴတာ၊ နိေျဂာဓေႆဝ ခႏၶဇာ။

ပုထူ ဝိသတၱာ ကာေမသု၊ မာလုဝါဝ ဝိတတာဝေန။

၂၇၅။ "ေယ နံ ပဇာနႏၲိ ယေတာနိဒါနံ၊ ေတ နံ ဝိေနာေဒႏၲိ သုေဏာဟိ ယကၡ။

ေတ ဒုတၱရံ ၾသဃမိမံ တရႏၲိ၊ အတိဏၰပုဗၺံ အပုနဗ႓ဝါယာ"တိ။

သူစိေလာမသုတၱံ ပၪၥမံ နိ႒ိတံ။

၆။ ဓမၼစရိယသုတၱံ

၂၇၆။ ဓမၼစရိယံ ျဗဟၼစရိယံ၊ ဧတဒါဟု ဝသုတၱမံ။

ပဗၺဇိေတာပိ ေစ ေဟာတိ၊ အဂါရာ အနဂါရိယံ။

၂၇၇။ ေသာ ေစ မုခရဇာတိေကာ၊ ဝိေဟသာဘိရေတာ မေဂါ။

ဇီဝိတံ တႆ ပါပိေယာ၊ ရဇံ ဝေၯတိ အတၱေနာ။

၂၇၈။ ကလဟာဘိရေတာ ဘိကၡဳ၊ ေမာဟဓေမၼန အာဝုေတာ။

အကၡာတမၸိ န ဇာနာတိ၊ ဓမၼံ ဗုေဒၶန ေဒသိတံ။

၂၇၉။ ဝိေဟသံ ဘာဝိတတၱာနံ၊ အဝိဇၨာယ ပုရကၡေတာ။

သံကိေလသံ န ဇာနာတိ၊ မဂၢံ နိရယဂါမိနံ။

၂၈၀။ ဝိနိပါတံ သမာပေႏၷာ၊ ဂဗ႓ာ ဂဗ႓ံ တမာ တမံ။

သ ေဝ တာဒိသေကာ ဘိကၡဳ၊ ေပစၥ ဒုကၡံ နိဂစၧတိ။

၂၈၁။ ဂူထကူေပါ ယထာ အႆ၊ သမၸဳေဏၰာ ဂဏဝႆိေကာ။

ေယာ စ ဧဝ႐ူေပါ အႆ၊ ဒုဗၺိေသာေဓါ ဟိ သာဂၤေဏာ။

၂၈၂။ ယံ ဧဝ႐ူပံ ဇာနာထ၊ ဘိကၡေဝါ ေဂဟနိႆိတံ။

ပါပိစၧံ ပါပသကၤပၸံ၊ ပါပအာစာရေဂါစရံ။

၂၈၃။ သေဗၺ -၃၂၂ သမဂၢါ ဟုတြာန၊ အဘိနိဗၺဇၨိယာထ [မူကြဲ-အဘိနိဗၺဇၨယာထ (သီ၊ ပီ၊ အ၊ နိ၊ ခ ၈။၁၀)] နံ။

ကာရ႑ဝံ [မူကြဲ-ကာရ႑ံ ဝ (သ်ာ၊ က၊) အ၊ နိ၊ ခ ၈။၁၀] နိဒၶမထ၊ ကသမၺဳံ အပကႆထ [မူကြဲ-အဝကႆထ (သီ၊ သ်ာ၊ က)]

၂၈၄။ တေတာ ပလာေပ [မူကြဲ-ပလာေသ (က၊)] ဝါေဟထ၊ အႆမေဏ သမဏမာနိေန။

နိဒၶမိတြာန ပါပိေစၧ၊ ပါပအာစာရေဂါစေရ။

၂၈၅။ သုဒၶါ သုေဒၶဟိ သံဝါသံ၊ ကပၸယေဝွါ ပတိႆတာ။

တေတာ သမဂၢါ နိပကာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထာတိ။

ဓမၼစရိယသုတၱံ [မူကြဲ-ကပိလသုတၱံ (အ႒၊)] ဆ႒ံ နိ႒ိတံ။

၇။ ျဗာဟၼဏဓမၼိကသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ အထ ေခါ သမၺဟုလာ ေကာသလကာ ျဗာဟၼဏမဟာသာလာ ဇိဏၰာ ဝုၯာ မဟလႅကာ အဒၶဂတာ ဝေယာအႏုပၸတၱာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ ံသု၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝတာ သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ ံသု။ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ ံသု။ ဧကမႏၲံ နိသိႏၷာ ေခါ ေတ ျဗာဟၼဏမဟာသာလာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစုံ -- "သႏၵိႆႏၲိ ႏု ေခါ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ ဧတရဟိ ျဗာဟၼဏာ ေပါရာဏာနံ ျဗာဟၼဏာနံ ျဗာဟၼဏဓေမၼ"တိ? "န ေခါ၊ ျဗာဟၼဏာ၊ သႏၵိႆႏၲိ ဧတရဟိ ျဗာဟၼဏာ ေပါရာဏာနံ ျဗာဟၼဏာနံ ျဗာဟၼဏဓေမၼ"တိ။ "သာဓု ေနာ ဘဝံ ေဂါတေမာ ေပါရာဏာနံ ျဗာဟၼဏာနံ ျဗာဟၼဏဓမၼံ ဘာသတု၊ သေစ ေဘာေတာ ေဂါတမႆ အဂ႐ူ"တိ။ "ေတန ဟိ၊ ျဗာဟၼဏာ၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကေရာထ၊ ဘာသိႆာမီ"တိ။ "ဧဝံ၊ ေဘာ"တိ ေခါ ေတ ျဗာဟၼဏမဟာသာလာ ဘဂဝေတာ ပစၥေႆာသုံ။ ဘဂဝါ ဧတဒေဝါစ --

၂၈၆။ "ဣသေယာ ပုဗၺကာ အာသုံ၊ သညတတၱာ တပႆိေနာ။

ပၪၥ ကာမဂုေဏ ဟိတြာ၊ အတၱဒတၳမစာရိသုံ။

၂၈၇။ "န ပသူ ျဗာဟၼဏာနာသုံ၊ န ဟိရညံ န ဓာနိယံ။

သဇၩာယဓနဓညာသုံ၊ ျဗဟၼံ နိဓိမပါလယုံ။

၂၈၈။ "ယံ -၃၂၃ ေနသံ ပကတံ အာသိ၊ ဒြါရဘတၱံ ဥပ႒ိတံ။

သဒၶါပကတေမသာနံ၊ ဒါတေဝ တဒမညိသုံ။

၂၈၉။ "နာနာရေတၱဟိ ဝေတၳဟိ၊ သယေနဟာဝသေထဟိ စ။

ဖီတာ ဇနပဒါ ရ႒ာ၊ ေတ နမႆိ ံသု ျဗာဟၼေဏ။

၂၉၀။ "အဝဇၩာ ျဗာဟၼဏာ အာသုံ၊ အေဇယ်ာ ဓမၼရကၡိတာ။

န ေန ေကာစိ နိဝါေရသိ၊ ကုလဒြါေရသု သဗၺေသာ။

၂၉၁။ "အ႒စတၱာလီသံ ဝႆာနိ၊ (ေကာမာရ) ျဗဟၼစရိယံ စရိ ံသု ေတ။

ဝိဇၨာစရဏပရိေယ႒ိ ံ၊ အစ႐ုံ ျဗာဟၼဏာ ပုေရ။

၂၉၂။ "န ျဗာဟၼဏာ အညမဂမုံ၊ နပိ ဘရိယံ ကိဏိ ံသု ေတ။

သမၸိေယေနဝ သံဝါသံ၊ သဂၤႏ႖ာ သမေရာစယုံ။

၂၉၃။ "အညၾတ တမွာ သမယာ၊ ဥတုေဝရမဏိ ံ ပတိ။

အႏၲရာ ေမထုနံ ဓမၼံ၊ နာႆု ဂစၧႏၲိ ျဗာဟၼဏာ။

၂၉၄။ "ျဗဟၼစရိယၪၥ သီလၪၥ၊ အဇၨဝံ မဒၵဝံ တပံ။

ေသာရစၥံ အဝိဟိ ံသၪၥ၊ ခႏၲိၪၥာပိ အဝဏၰယုံ။

၂၉၅။ "ေယာ ေနသံ ပရေမာ အာသိ၊ ျဗဟၼာ ဒဠႇပရကၠေမာ။

သ ဝါပိ ေမထုနံ ဓမၼံ၊ သုပိနေႏၲပိ နာဂမာ။

၂၉၆။ "တႆ ဝတၱမႏုသိကၡႏၲာ၊ ဣေဓေက ဝိညဳဇာတိကာ။

ျဗဟၼစရိယၪၥ သီလၪၥ၊ ခႏၲိၪၥာပိ အဝဏၰယုံ။

၂၉၇။ "တ႑ဳလံ သယနံ ဝတၳံ၊ သပၸိေတလၪၥ ယာစိယ။

ဓေမၼန သေမာဓာေနတြာ၊ တေတာ ယညမကပၸယုံ။

၂၉၈။ "ဥပ႒ိတသၼိ ံ ယညသၼိ ံ၊ နာႆု ဂါေဝါ ဟနိ ံသု ေတ။

ယထာ မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ အေည ဝါပိ စ ဉာတကာ။

ဂါေဝါ ေနာ ပရမာ မိတၱာ၊ ယာသု ဇာယႏၲိ ၾသသဓာ။

၂၉၉။ "အႏၷဒါ ဗလဒါ ေစတာ၊ ဝဏၰဒါ သုခဒါ တထာ [မူကြဲ-သုခဒါ စ တာ (က)]

ဧတမတၳဝသံ ဉတြာ၊ နာႆု ဂါေဝါ ဟနိ ံသု ေတ။

၃၀၀။ "သုခုမာလာ -၃၂၄ မဟာကာယာ၊ ဝဏၰဝေႏၲာ ယသႆိေနာ။

ျဗာဟၼဏာ ေသဟိ ဓေမၼဟိ၊ ကိစၥာကိေစၥသု ဥႆုကာ။

ယာဝ ေလာေက အဝတၱိ ံသု၊ သုခေမဓိတၳယံ ပဇာ။

၃၀၁။ "ေတသံ အာသိ ဝိပလႅာေသာ၊ ဒိသြာန အဏုေတာ အဏုံ။

ရာဇိေနာ စ ဝိယာကာရံ၊ နာရိေယာ သမလကၤတာ။

၃၀၂။ "ရေထ စာဇညသံယုေတၱ၊ သုကေတ စိတၱသိဗၺေန။

နိေဝသေန နိေဝေသ စ၊ ဝိဘေတၱ ဘာဂေသာ မိေတ။

၃၀၃။ "ေဂါမ႑လပရိဗ်ဴဠႇံ၊ နာရီဝရဂဏာယုတံ။

ဥဠာရံ မာႏုသံ ေဘာဂံ၊ အဘိဇၩာယိ ံသု ျဗာဟၼဏာ။

၃၀၄။ "ေတ တတၳ မေႏၲ ဂေႏၴတြာ၊ ၾသကၠာကံ တဒုပါဂမုံ။

ပဟူတဓနဓေညာသိ၊ ယဇႆု ဗဟု ေတ ဝိတၱံ။

ယဇႆု ဗဟု ေတ ဓနံ။

၃၀၅။ "တေတာ စ ရာဇာ သညေတၱာ၊ ျဗာဟၼေဏဟိ ရေထသေဘာ။

အႆေမဓံ ပုရိသေမဓံ၊ သမၼာပါသံ ဝါဇေပယ်ံ နိရဂၢဠံ။

ဧေတ ယာေဂ ယဇိတြာန၊ ျဗာဟၼဏာနမဒါ ဓနံ။

၃၀၆။ "ဂါေဝါ သယနၪၥ ဝတၳၪၥ၊ နာရိေယာ သမလကၤတာ။

ရေထ စာဇညသံယုေတၱ၊ သုကေတ စိတၱသိဗၺေန။

၃၀၇။ "နိေဝသနာနိ ရမၼာနိ၊ သုဝိဘတၱာနိ ဘာဂေသာ။

နာနာဓညႆ ပူေရတြာ၊ ျဗာဟၼဏာနမဒါ ဓနံ။

၃၀၈။ "ေတ စ တတၳ ဓနံ လဒၶါ၊ သႏၷိဓိ ံ သမေရာစယုံ။

ေတသံ ဣစၧာဝတိဏၰာနံ၊ ဘိေယ်ာ တဏွာ ပဝၯထ။

ေတ တတၳ မေႏၲ ဂေႏၴတြာ၊ ၾသကၠာကံ ပုနမုပါဂမုံ။

၃၀၉။ "ယထာ အာေပါ စ ပထဝီ စ၊ ဟိရညံ ဓနဓာနိယံ။

ဧဝံ ဂါေဝါ မႏုႆာနံ၊ ပရိကၡာေရာ ေသာ ဟိ ပါဏိနံ။

ယဇႆု ဗဟု ေတ ဝိတၱံ၊ ယဇႆု ဗဟု ေတ ဓနံ။

၃၁၀။ "တေတာ စ ရာဇာ သညေတၱာ၊ ျဗာဟၼေဏဟိ ရေထသေဘာ။

ေနကာ သတသဟႆိေယာ၊ ဂါေဝါ ယေည အဃာတယိ။

၃၁၁။ "န -၃၂၅ ပါဒါ န ဝိသာေဏန၊ နာႆု ဟိ ံသႏၲိ ေကနစိ။

ဂါေဝါ ဧဠကသမာနာ၊ ေသာရတာ ကုမ႓ဒူဟနာ။

တာ ဝိသာေဏ ဂေဟတြာန၊ ရာဇာ သေတၳန ဃာတယိ။

၃၁၂။ "တေတာ ေဒဝါ ပိတေရာ စ [မူကြဲ-တေတာ စ ေဒဝါ ပိတေရာ (သီ၊ သ်ာ)] ဣေႏၵာ အသုရရကၡသာ။

အဓေမၼာ ဣတိ ပကၠႏၵဳံ၊ ယံ သတၳံ နိပတီ ဂေဝ။

၃၁၃။ "တေယာ ေရာဂါ ပုေရ အာသုံ၊ ဣစၧာ အနသနံ ဇရာ။

ပသူနၪၥ သမာရမ႓ာ၊ အ႒ာနဝုတိမာဂမုံ။

၃၁၄။ "ဧေသာ အဓေမၼာ ဒ႑ာနံ၊ ၾသကၠေႏၲာ ပုရာေဏာ အဟု။

အဒူသိကာေယာ ဟညႏၲိ၊ ဓမၼာ ဓံသႏၲိ [မူကြဲ-ဓံေသႏၲိ (သီ၊ ပီ၊)] ယာဇကာ။

၃၁၅။ "ဧဝေမေသာ အဏုဓေမၼာ၊ ေပါရာေဏာ ဝိညဳဂရဟိေတာ။

ယတၳ ဧဒိသကံ ပႆတိ၊ ယာဇကံ ဂရဟတီ [မူကြဲ-ဂရဟီ (က၊)] ဇေနာ။

၃၁၆။ "ဧဝံ ဓေမၼ ဝိယာပေႏၷ၊ ဝိဘိႏၷာ သုဒၵေဝႆိကာ။

ပုထူ ဝိဘိႏၷာ ခတၱိယာ၊ ပတိ ံ ဘရိယာဝမညထ။

၃၁၇။ "ခတၱိယာ ျဗဟၼဗႏၶဴ စ၊ ေယ စေည ေဂါတၱရကၡိတာ။

ဇာတိဝါဒံ နိရံကတြာ [မူကြဲ-နိရာကတြာ (?) ယထာ အနိရာကတဇၩာေနာတိ]၊ ကာမာနံ ဝသမႏြဂု"ႏၲိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ ေတ ျဗာဟၼဏမဟာသာလာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစုံ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ။ေပ၊ ။ ဥပါသေက ေနာ ဘဝံ ေဂါတေမာ ဓာေရတု အဇၨတေဂၢ ပါဏုေပေတ သရဏံ ဂေတ"တိ။

ျဗာဟၼဏဓမၼိကသုတၱံ သတၱမံ နိ႒ိတံ။

၈။ နာဝါသုတၱံ

၃၁၈။ ယသၼာ ဟိ ဓမၼံ ပုရိေသာ ဝိဇညာ၊ ဣႏၵံဝ နံ ေဒဝတာ ပူဇေယယ်။

ေသာ ပူဇိေတာ တသၼိ ပသႏၷစိေတၱာ၊ ဗဟုႆုေတာ ပါတုကေရာတိ ဓမၼံ။

၃၁၉။ တဒ႒ိကတြာန -၃၂၆ နိသမၼ ဓီေရာ၊ ဓမၼာႏုဓမၼံ ပဋိပဇၨမာေနာ။

ဝိညဴ ဝိဘာဝီ နိပုေဏာ စ ေဟာတိ၊ ေယာ တာဒိသံ ဘဇတိ အပၸမေတၱာ။

၃၂၀။ ခုဒၵၪၥ ဗာလံ ဥပေသဝမာေနာ၊ အနာဂတတၳၪၥ ဥသူယကၪၥ။

ဣေဓဝ ဓမၼံ အဝိဘာဝယိတြာ၊ အဝိတိဏၰကေခၤါ မရဏံ ဥေပတိ။

၃၂၁။ ယထာ နေရာ အာပဂေမာတရိတြာ၊ မေဟာဒကံ သလိလံ သီဃေသာတံ။

ေသာ ဝုယွမာေနာ အႏုေသာတဂါမီ၊ ကိ ံ ေသာ ပေရ သကၡတိ တာရေယတုံ။

၃၂၂။ တေထဝ ဓမၼံ အဝိဘာဝယိတြာ၊ ဗဟုႆုတာနံ အနိသာမယတၳံ။

သယံ အဇာနံ အဝိတိဏၰကေခၤါ၊ ကိ ံ ေသာ ပေရ သကၡတိ နိဇၩေပတုံ။

၃၂၃။ ယထာပိ နာဝံ ဒဠႇမာ႐ုဟိတြာ၊ ဖိေယန [မူကြဲ-ပိေယန (သီ၊ သ်ာ၊)] ရိေတၱန သမဂႋဘူေတာ။

ေသာ တာရေယ တတၳ ဗဟူပိ အေည၊ တၾတဴပယညဴ ကုသေလာ မုတီမာ [မူကြဲ-မတီမာ (သ်ာ၊ က)]

၃၂၄။ ဧဝမၸိ ေယာ ေဝဒဂု ဘာဝိတေတၱာ၊ ဗဟုႆုေတာ ေဟာတိ အေဝဓဓေမၼာ။

ေသာ ေခါ ပေရ နိဇၩပေယ ပဇာနံ၊ ေသာတာဝဓာႏူပနိသူပပေႏၷ။

၃၂၅။ တသၼာ ဟေဝ သပၸဳရိသံ ဘေဇထ၊ ေမဓာဝိနေၪၥဝ ဗဟုႆုတၪၥ။

အညာယ အတၳံ ပဋိပဇၨမာေနာ၊ ဝိညာတဓေမၼာ သ သုခံ [မူကြဲ-ေသာ သုခံ (သီ၊)] လေဘထာတိ။

နာဝါသုတၱံ အ႒မံ နိ႒ိတံ။

၉။ ကိ ံသီလသုတၱံ

၃၂၆။ "ကိ ံသီေလာ -၃၂၇ ကိ ံသမာစာေရာ၊ ကာနိ ကမၼာနိ ျဗဴဟယံ။

နေရာ သမၼာ နိဝိ႒ႆ၊ ဥတၱမတၳၪၥ ပါပုေဏ"။

၃၂၇။ "ဝုၯာပစာယီ အႏုသူယေကာ သိယာ၊ ကာလညဴ [မူကြဲ-ကာလညဳ (သီ၊ သ်ာ၊)] စႆ ဂ႐ူနံ [မူကြဲ-ဂ႐ူနံ (သီ၊)] ဒႆနာယ။

ဓမၼိ ံ ကထံ ဧရယိတံ ခဏညဴ၊ သုေဏယ် သကၠစၥ သုဘာသိတာနိ။

၃၂၈။ "ကာေလန ဂေစၧ ဂ႐ူနံ သကာသံ၊ ထမ႓ံ နိရံကတြာ [မူကြဲ-နိရာကတြာ (?) နိ + အာ + ကရ + တြာ] နိဝါတဝုတၱိ။

အတၳံ ဓမၼံ သံယမံ ျဗဟၼစရိယံ၊ အႏုႆေရ ေစဝ သမာစေရ စ။

၃၂၉။ "ဓမၼာရာေမာ ဓမၼရေတာ၊ ဓေမၼ ဌိေတာ ဓမၼဝိနိစၧယညဴ။

ေနဝါစေရ ဓမၼသေႏၵာသဝါဒံ၊ တေစၧဟိ နီေယထ သုဘာသိေတဟိ။

၃၃၀။ "ဟႆံ ဇပၸံ ပရိေဒဝံ ပေဒါသံ၊ မာယာကတံ ကုဟနံ ဂိဒၶိ မာနံ။

သာရမ႓ံ ကကၠသံ ကသာဝၪၥ မုစၧံ [မူကြဲ-သာရမ႓ ကကၠႆ ကသာဝ မုစၧံ (သ်ာ၊ ပီ)] ဟိတြာ စေရ ဝီတမေဒါ ဌိတေတၱာ။

၃၃၁။ "ဝိညာတသာရာနိ သုဘာသိတာနိ၊ သုတၪၥ ဝိညာတသမာဓိသာရံ။

န တႆ ပညာ စ သုတၪၥ ဝၯတိ၊ ေယာ သာဟေသာ ေဟာတိ နေရာ ပမေတၱာ။

၃၃၂။ "ဓေမၼ -၃၂၈ စ ေယ အရိယပေဝဒိေတ ရတာ၊

အႏုတၱရာ ေတ ဝစသာ မနသာ ကမၼဳနာ စ။

ေတ သႏၲိေသာရစၥသမာဓိသဏိၭတာ၊

သုတႆ ပညာယ စ သာရမဇၩဂူ"တိ။

ကိ ံသီလသုတၱံ နဝမံ နိ႒ိတံ။

၁၀။ ဥ႒ာနသုတၱံ

၃၃၃။ ဥ႒ဟထ နိသီဒထ၊ ေကာ အေတၳာ သုပိေတန ေဝါ။

အာတုရာနဥႇိ ကာ နိဒၵါ၊ သလႅဝိဒၶါန ႐ုပၸတံ။

၃၃၄။ ဥ႒ဟထ နိသီဒထ၊ ဒဠႇံ သိကၡထ သႏၲိယာ။

မာ ေဝါ ပမေတၱ ဝိညာယ၊ မစၥဳရာဇာ အေမာဟယိတၳ ဝသာႏုေဂ။

၃၃၅။ ယာယ ေဒဝါ မႏုႆာ စ၊ သိတာ တိ႒ႏၲိ အတၳိကာ။

တရေထတံ ဝိသတၱိကံ၊ ခေဏာ ေဝါ [မူကြဲ-ခေဏာ ေဝ (ပီ၊ က၊)] မာ ဥပစၥဂါ။

ခဏာတီတာ ဟိ ေသာစႏၲိ၊ နိရယမွိ သမပၸိတာ။

၃၃၆။ ပမာေဒါ ရေဇာ ပမာေဒါ၊ ပမာဒါႏုပတိေတာ ရေဇာ။

အပၸမာေဒန ဝိဇၨာယ၊ အဗၺေဟ [မူကြဲ-အဗၺဴေဠႇ (သ်ာ၊ ပီ)] အဗၺဳေဟ (က၊ အ႒၊)] သလႅမတၱေနာတိ။

ဥ႒ာနသုတၱံ ဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၁။ ရာဟုလသုတၱံ

၃၃၇။ "ကစၥိ အဘိဏွသံဝါသာ၊ နာဝဇာနာသိ ပ႑ိတံ။

ဥကၠာဓာေရာ [မူကြဲ-ၾသကၠာဓာေရာ (သ်ာ၊ က၊)] မႏုႆာနံ၊ ကစၥိ အပစိေတာ တယာ" [မူကြဲ-တဝ (သီ၊ အ႒)]

၃၃၈။ "နာဟံ အဘိဏွသံဝါသာ၊ အဝဇာနာမိ ပ႑ိတံ။

ဥကၠာဓာေရာ မႏုႆာနံ၊ နိစၥံ အပစိေတာ မယာ"။

၃၃၉။ "ပၪၥ -၃၂၉ ကာမဂုေဏ ဟိတြာ၊ ပိယ႐ူေပ မေနာရေမ။

သဒၶါယ ဃရာ နိကၡမၼ၊ ဒုကၡႆႏၲကေရာ ဘဝ။

၃၄၀။ "မိေတၱ ဘဇႆု ကလ်ာေဏ၊ ပႏၲၪၥ သယနာသနံ။

ဝိဝိတၱံ အပၸနိေဂၣါသံ၊ မတၱညဴ ေဟာဟိ ေဘာဇေန။

၃၄၁။ "စီဝေရ ပိ႑ပါေတ စ၊ ပစၥေယ သယနာသေန။

ဧေတသု တဏွံ မာကာသိ၊ မာ ေလာကံ ပုနရာဂမိ။

၃၄၂။ "သံဝုေတာ ပါတိေမာကၡသၼိ ံ၊ ဣႁႏၵိေယသု စ ပၪၥသု။

သတိ ကာယဂတာတ်တၳဳ၊ နိဗၺိဒါဗဟုေလာ ဘဝ။

၃၄၃။ "နိမိတၱံ ပရိဝေဇၨဟိ၊ သုဘံ ရာဂူပသဥႇိတံ။

အသုဘာယ စိတၱံ ဘာေဝဟိ၊ ဧကဂၢံ သုသမာဟိတံ။

၃၄၄။ "အနိမိတၱၪၥ ဘာေဝဟိ၊ မာနာႏုသယမုဇၨဟ။

တေတာ မာနာဘိသမယာ၊ ဥပသေႏၲာ စရိႆတီ"တိ။

ဣတၳံ သုဒံ ဘဂဝါ အာယသၼႏၲံ ရာဟုလံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အဘိဏွံ ၾသဝဒတီတိ။

ရာဟုလသုတၱံ ဧကာဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၂။ နိေျဂာဓကပၸသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂၢါဠေဝ ေစတိေယ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼေတာ ဝဂႌသႆ ဥပဇၩာေယာ နိေျဂာဓကေပၸါ နာမ ေထေရာ အဂၢါဠေဝ ေစတိေယ အစိရပရိနိဗၺဳေတာ ေဟာတိ။ အထ ေခါ အာယသၼေတာ ဝဂႌသႆ ရေဟာဂတႆ ပဋိသလႅီနႆ ဧဝံ ေစတေသာ ပရိဝိတေကၠာ ဥဒပါဒိ -- "ပရိနိဗၺဳေတာ ႏု ေခါ ေမ ဥပဇၩာေယာ ဥဒါဟု ေနာ ပရိနိဗၺဳေတာ"တိ? အထ ေခါ အာယသၼာ ဝဂႌေသာ သာယႏွသမယံ ပဋိသလႅာနာ ဝု႒ိေတာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ အာယသၼာ ဝဂႌေသာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ဣဓ မယွံ၊ ဘေႏၲ၊ ရေဟာဂတႆ ပဋိသလႅီနႆ ဧဝံ ေစတေသာ ပရိဝိတေကၠာ ဥဒပါဒိ -- 'ပရိနိဗၺဳေတာ -၃၃၀ ႏု ေခါ ေမ ဥပဇၩာေယာ၊ ဥဒါဟု ေနာ ပရိနဗၺဳေတာ"'တိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ ဝဂႌေသာ ဥ႒ာယာသနာ ဧကံသံ စီဝရံ ကတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတနၪၨလိ ံ ပဏာေမတြာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၃၄၅။ "ပုစၧာမ [မူကြဲ-ပုစၧာမိ (က၊)] သတၳာရမေနာမပညံ၊ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ ေယာ ဝိစိကိစၧာနံ ေဆတၱာ။

အဂၢါဠေဝ ကာလမကာသိ ဘိကၡဳ၊ ဉာေတာ ယသႆီ အဘိနိဗၺဳတေတၱာ။

၃၄၆။ "နိေျဂာဓကေပၸါ ဣတိ တႆ နာမံ၊ တယာ ကတံ ဘဂဝါ ျဗာဟၼဏႆ။

ေသာ တံ နမႆံ အစရိ မုတ်ေပေကၡာ၊ အာရဒၶဝီရိေယာ ဒဠႇဓမၼဒႆီ။

၃၄၇။ "တံ သာဝကံ သက် [မူကြဲ-သကၠ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] မယမၸိ သေဗၺ၊ အညာတုမိစၧာမ သမႏၲစကၡဳ။

သမဝ႒ိတာ ေနာ သဝနာယ ေသာတာ၊ တုဝံ ေနာ သတၳာ တြမႏုတၱေရာသိ။

၃၄၈။ "ဆိေႏၵဝ ေနာ ဝိစိကိစၧံ ျဗဴဟိ ေမတံ၊ ပရိနိဗၺဳတံ ေဝဒယ ဘူရိပည။

မေဇၩဝ [မူကြဲ-မေဇၩ စ (သ်ာ၊ က၊)] ေနာ ဘာသ သမႏၲစကၡဳ၊ သေကၠာဝ ေဒဝါန သဟႆေနေတၱာ။

၃၄၉။ "ေယ ေကစိ ဂႏၴာ ဣဓ ေမာဟမဂၢါ၊ အညာဏပကၡာ ဝိစိကိစၧဌာနာ။

တထာဂတံ ပတြာ န ေတ ဘဝႏၲိ၊ စကၡဳဥႇိ ဧတံ ပရမံ နရာနံ။

၃၅၀။ "ေနာ ေစ ဟိ ဇာတု ပုရိေသာ ကိေလေသ၊ ဝါေတာ ယထာ အဗ႓ဓနံ ဝိဟာေန။

တေမာဝႆ နိဝုေတာ သဗၺေလာေကာ၊ န ေဇာတိမေႏၲာပိ နရာ တေပယ်ဳံ။

၃၅၁။ "ဓီရာ -၃၃၁ စ ပေဇၨာတကရာ ဘဝႏၲိ၊ တံ တံ အဟံ ဝီရ [မူကြဲ-ဓီရ (သီ၊ သ်ာ၊)] တေထဝ မေည။

ဝိပႆိနံ ဇာနမုပါဂမုမွာ [မူကြဲ-ဇာနမုပဂမမွာ (သီ၊ သ်ာ)] ပရိသာသု ေနာ အာဝိကေရာဟိ ကပၸံ။

၃၅၂။ "ခိပၸံ ဂိရံ ဧရယ ဝဂၢဳ ဝဂၢဳံ၊ ဟံေသာဝ ပဂၢယွ သဏိကံ [မူကြဲ-သဏိ ံ (သ်ာ၊ ပီ၊)] နိကူဇ။

ဗိႏၵဳႆေရန သုဝိကပၸိေတန၊ သေဗၺဝ ေတ ဥဇၨဳဂတာ သုေဏာမ။

၃၅၃။ "ပဟီနဇာတိမရဏံ အေသသံ၊ နိဂၢယွ ေဓါနံ [မူကြဲ-ေဓါတံ (သီ၊)] ဝေဒႆာမိ ဓမၼံ။

န ကာမကာေရာ ဟိ ပုထုဇၨနာနံ၊ သေခၤယ်ကာေရာ စ [မူကြဲ-သခၤယ်ကာေရာဝ (က၊)] တထာဂတာနံ။

၃၅၄။ "သမၸႏၷေဝယ်ာကရဏံ တေဝဒံ၊ သမုဇၨဳပညႆ [မူကြဲ-သမုဇၨပညႆ (သ်ာ၊ က၊)] သမုဂၢဟီတံ။

အယမၪၨလီ ပစၧိေမာ သုပၸဏာမိေတာ၊ မာ ေမာဟယီ ဇာနမေနာမပည။

၃၅၅။ "ပေရာဝရံ [မူကြဲ-ဝရာဝရံ (ကတၳစိ)] အရိယဓမၼံ ဝိဒိတြာ၊ မာ ေမာဟယီ ဇာနမေနာမဝီရ။

ဝါရိ ံ ယထာ ဃမၼနိ ဃမၼတေတၱာ၊ ဝါစာဘိကခၤါမိ သုတံ ပဝႆ [မူကြဲ-သုတႆ ဝႆ (သ်ာ)]

၃၅၆။ "ယဒတၳိကံ [မူကြဲ-ယဒတၳိယံ (ပီ)] ယဒတၳိတံ (က၊)] ျဗဟၼစရိယံ အစရီ၊ ကပၸါယေနာ ကစၥိႆ တံ အေမာဃံ။

နိဗၺာယိ ေသာ အာဒု သဥပါဒိေသေသာ၊ ယထာ ဝိမုေတၱာ အဟု တံ သုေဏာမ"။

၃၅၇။ "အေစၧစၧိ -၃၃၂ [မူကြဲ-အေဆဇၨိ (က၊)] တဏွံ ဣဓ နာမ႐ူေပ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ကဏွႆ [မူကြဲ-တဏွာယ (က၊)] ေသာတံ ဒီဃရတၱာႏုသယိတံ။

အတာရိ ဇာတိ ံ မရဏံ အေသသံ၊"

ဣစၥျဗဝီ ဘဂဝါ ပၪၥေသေ႒ာ။

၃၅၈။ "ဧသ သုတြာ ပသီဒါမိ၊ ဝေစာ ေတ ဣသိသတၱမ။

အေမာဃံ ကိရ ေမ ပု႒ံ၊ န မံ ဝေၪၥသိ ျဗာဟၼေဏာ။

၃၅၉။ "ယထာဝါဒီ တထာကာရီ၊ အဟု ဗုဒၶႆ သာဝေကာ။

အစၧိဒါ မစၥဳေနာ ဇာလံ၊ တတံ မာယာဝိေနာ ဒဠႇံ။

၃၆၀။ "အဒၵသာ ဘဂဝါ အာဒိ ံ၊ ဥပါဒါနႆ ကပၸိေယာ။

အစၥဂါ ဝတ ကပၸါယေနာ၊ မစၥဳေဓယ်ံ သုဒုတၱရ"ႏၲိ။

နိေျဂာဓကပၸသုတၱံ ဒြါဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၃။ သမၼာပရိဗၺာဇနီယသုတၱံ

၃၆၁။ "ပုစၧာမိ မုနိ ံ ပဟူတပညံ၊

တိဏၰံ ပါရဂၤတံ ပရိနိဗၺဳတံ ဌိတတၱံ။

နိကၡမၼ ဃရာ ပႏုဇၨ ကာေမ၊ ကထံ ဘိကၡဳ

သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်"။

၃၆၂။ "ယႆ မဂၤလာ သမူဟတာ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ဥပၸါတာ သုပိနာ စ လကၡဏာ စ။

ေသာ မဂၤလေဒါသဝိပၸဟီေနာ၊

သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၃။ "ရာဂံ ဝိနေယထ မာႏုေသသု၊ ဒိေဗၺသု ကာေမသု စာပိ ဘိကၡဳ။

အတိကၠမၼ ဘဝံ သေမစၥ ဓမၼံ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၄။ "ဝိပိ႒ိကတြာန -၃၃၃ ေပသုဏာနိ၊ ေကာဓံ ကဒရိယံ ဇေဟယ် ဘိကၡဳ။

အႏုေရာဓဝိေရာဓဝိပၸဟီေနာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၅။ "ဟိတြာန ပိယၪၥ အပၸိယၪၥ၊ အႏုပါဒါယ အနိႆိေတာ ကုဟိၪၥိ။

သံေယာဇနိေယဟိ ဝိပၸမုေတၱာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၆။ "န ေသာ ဥပဓီသု သာရေမတိ၊ အာဒါေနသု ဝိေနယ် ဆႏၵရာဂံ။

ေသာ အနိႆိေတာ အနညေနေယ်ာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၇။ "ဝစသာ မနသာ စ ကမၼဳနာ စ၊ အဝိ႐ုေဒၶါ သမၼာ ဝိဒိတြာ ဓမၼံ။

နိဗၺာနပဒါဘိပတၳယာေနာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၈။ "ေယာ ဝႏၵတိ မႏၲိ ႏုဏၰေမယ် [မူကြဲ-ႏုႏၷေမယ် (?)]၊ အကၠဳေ႒ာပိ န သႏၶိေယထ ဘိကၡဳ။

လဒၶါ ပရေဘာဇနံ န မေဇၨ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၆၉။ "ေလာဘၪၥ ဘဝၪၥ ဝိပၸဟာယ၊ ဝိရေတာ ေဆဒနဗႏၶနာ စ [မူကြဲ-ေဆဒနဗႏၶနေတာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဘိကၡဳ။

ေသာ တိဏၰကထံကေထာ ဝိသေလႅာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၀။ "သာ႐ုပၸံ အတၱေနာ ဝိဒိတြာ၊ ေနာ စ ဘိကၡဳ ဟိ ံေသယ် ကၪၥိ ေလာေက။

ယထာ တထိယံ ဝိဒိတြာ ဓမၼံ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၁။ "ယႆာႏုသယာ -၃၃၄ န သႏၲိ ေကစိ၊ မူလာ စ [မူကြဲ-မူလာ (သီ၊ သ်ာ၊)] အကုသလာ သမူဟတာေသ။

ေသာ နိရာေသာ [မူကြဲ-နိရာသေယာ (သီ)] နိရာသေသာ (သ်ာ၊)] အနာသိသာေနာ [မူကြဲ-အနာသယာေနာ (သီ၊ ပီ)] အနာသသာေနာ (သ်ာ)] သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၂။ "အာသဝခီေဏာ ပဟီနမာေနာ၊ သဗၺံ ရာဂပထံ ဥပါတိဝေတၱာ။

ဒေႏၲာ ပရိနိဗၺဳေတာ ဌိတေတၱာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၃။ "သေဒၶါ သုတဝါ နိယာမဒႆီ၊ ဝဂၢဂေတသု န ဝဂၢသာရိ ဓီေရာ။

ေလာဘံ ေဒါသံ ဝိေနယ် ပဋိဃံ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၄။ "သံသုဒၶဇိေနာ ဝိဝ႗စၧေဒါ၊ ဓေမၼသု ဝသီ ပါရဂူ အေနေဇာ။

သခၤါရနိေရာဓဉာဏကုသေလာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၅။ "အတီေတသု အနာဂေတသု စာပိ၊ ကပၸါတီေတာ အတိစၥသုဒၶိပေညာ။

သဗၺာယတေနဟိ ဝိပၸမုေတၱာ၊ သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်။

၃၇၆။ "အညာယ ပဒံ သေမစၥ ဓမၼံ၊ ဝိဝဋံ ဒိသြာန ပဟာနမာသဝါနံ။

သဗၺဳပဓီနံ ပရိကၡယာေနာ [မူကြဲ-ပရိကၡယာ (ပီ)] သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်"။

၃၇၇။ "အဒၶါ -၃၃၅ ဟိ ဘဂဝါ တေထဝ ဧတံ၊ ေယာ ေသာ ဧဝံဝိဟာရီ ဒေႏၲာ ဘိကၡဳ။

သဗၺသံေယာဇနေယာဂဝီတိဝေတၱာ [မူကြဲ-သဗၺသံေယာဇနိေယ စ ဝီတိဝေတၱာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] သမၼာ ေသာ ေလာေက ပရိဗၺေဇယ်ာ"တိ။

သမၼာပရိဗၺာဇနီယသုတၱံ ေတရသမံ နိ႒ိတံ။

၁၄။ ဓမၼိကသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ အထ ေခါ ဓမၼိေကာ ဥပါသေကာ ပၪၥဟိ ဥပါသကသေတဟိ သဒၶိ ံ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ ဓမၼိေကာ ဥပါသေကာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာဟိ အဇၩဘာသိ --

၃၇၈။ "ပုစၧာမိ တံ ေဂါတမ ဘူရိပည၊ ကထံကေရာ သာဝေကာ သာဓု ေဟာတိ။

ေယာ ဝါ အဂါရာ အနဂါရေမတိ၊ အဂါရိေနာ ဝါ ပႏုပါသကာေသ။

၃၇၉။ "တုဝဥႇိ ေလာကႆ သေဒဝကႆ၊ ဂတိ ံ ပဇာနာသိ ပရာယဏၪၥ။

န စတၳိ တုေလ်ာ နိပုဏတၳဒႆီ၊ တုဝဥႇိ ဗုဒၶံ ပဝရံ ဝဒႏၲိ။

၃၈၀။ "သဗၺံ တုဝံ ဉာဏမေဝစၥ ဓမၼံ၊ ပကာေသသိ သေတၱ အႏုကမၸမာေနာ။

ဝိဝ႗စၧေဒါသိ သမႏၲစကၡဳ၊ ဝိေရာစသိ ဝိမေလာ သဗၺေလာေက။

၃၈၁။ "အာဂၪၧိ ေတ သႏၲိေက နာဂရာဇာ၊ ဧရာဝေဏာ နာမ ဇိေနာတိ သုတြာ။

ေသာပိ တယာ မႏၲယိတြာဇၩဂမာ၊ သာဓူတိ သုတြာန ပတီတ႐ူေပါ။

၃၈၂။ "ရာဇာပိ -၃၃၆ တံ ေဝႆဝေဏာ ကုေဝေရာ၊ ဥေပတိ ဓမၼံ ပရိပုစၧမာေနာ။

တႆာပိ တြံ ပုစၧိေတာ ျဗဴသိ ဓီရ၊ ေသာ စာပိ သုတြာန ပတီတ႐ူေပါ။

၃၈၃။ "ေယ ေကစိေမ တိတၳိယာ ဝါဒသီလာ၊ အာဇီဝကာ ဝါ ယဒိ ဝါ နိဂဏၭာ။

ပညာယ တံ နာတိတရႏၲိ သေဗၺ၊ ဌိေတာ ဝဇႏၲံ ဝိယ သီဃဂါမိ ံ။

၃၈၄။ "ေယ ေကစိေမ ျဗာဟၼဏာ ဝါဒသီလာ၊ ဝုဒၶါ စာပိ ျဗာဟၼဏာ သႏၲိ ေကစိ။

သေဗၺ တယိ အတၳဗဒၶါ ဘဝႏၲိ၊ ေယ စာပိ အေည ဝါဒိေနာ မညမာနာ။

၃၈၅။ "အယဥႇိ ဓေမၼာ နိပုေဏာ သုေခါ စ၊ ေယာယံ တယာ ဘဂဝါ သုပၸဝုေတၱာ။

တေမဝ သေဗၺပိ [မူကြဲ-သေဗၺ မယံ (သ်ာ၊)] သုႆူသမာနာ၊ တံ ေနာ ဝဒ ပုစၧိေတာ ဗုဒၶေသ႒။

၃၈၆။ "သေဗၺပိ ေမ ဘိကၡေဝါ သႏၷိသိႏၷာ၊ ဥပါသကာ စာပိ တေထဝ ေသာတုံ။

သုဏႏၲဳ ဓမၼံ ဝိမေလနာႏုဗုဒၶံ၊ သုဘာသိတံ ဝါသဝေႆဝ ေဒဝါ"။

၃၈၇။ "သုဏာထ ေမ ဘိကၡေဝါ သာဝယာမိ ေဝါ၊ ဓမၼံ ဓုတံ တၪၥ စရာထ သေဗၺ။

ဣရိယာပထံ ပဗၺဇိတာႏုေလာမိကံ၊ ေသေဝထ နံ အတၳဒေသာ မုတီမာ။

၃၈၈။ "ေနာ ေဝ ဝိကာေလ ဝိစေရယ် ဘိကၡဳ၊ ဂါေမ စ ပိ႑ာယ စေရယ် ကာေလ။

အကာလစာရိဥႇိ သဇႏၲိ သဂၤါ၊ တသၼာ ဝိကာေလ န စရႏၲိ ဗုဒၶါ။

၃၈၉။ "႐ူပါ -၃၃၇ စ သဒၵါ စ ရသာ စ ဂႏၶာ၊ ဖႆာ စ ေယ သမၼဒယႏၲိ သေတၱ။

ဧေတသု ဓေမၼသု ဝိေနယ် ဆႏၵံ၊ ကာေလန ေသာ ပဝိေသ ပါတရာသံ။

၃၉၀။ "ပိ႑ၪၥ ဘိကၡဳ သမေယန လဒၶါ၊ ဧေကာ ပဋိကၠမၼ ရေဟာ နိသီေဒ။

အဇၩတၱစိႏၲီ န မေနာ ဗဟိဒၶါ၊ နိစၧာရေယ သဂၤဟိတတၱဘာေဝါ။

၃၉၁။ "သေစပိ ေသာ သလႅေပ သာဝေကန၊ အေညန ဝါ ေကနစိ ဘိကၡဳနာ ဝါ။

ဓမၼံ ပဏီတံ တမုဒါဟေရယ်၊ န ေပသုဏံ ေနာပိ ပ႐ူပဝါဒံ။

၃၉၂။ "ဝါဒဥႇိ ဧေက ပဋိေသနိယႏၲိ၊ န ေတ ပသံသာမ ပရိတၱပေည။

တေတာ တေတာ ေန ပသဇႏၲိ သဂၤါ၊ စိတၱဥႇိ ေတ တတၳ ဂေမႏၲိ ဒူေရ။

၃၉၃။ "ပိ႑ံ ဝိဟာရံ သယနာသနၪၥ၊ အာပၪၥ သံဃာဋိရဇူပဝါဟနံ။

သုတြာန ဓမၼံ သုဂေတန ေဒသိတံ၊ သခၤါယ ေသေဝ ဝရပညသာဝေကာ။

၃၉၄။ "တသၼာ ဟိ ပိေ႑ သယနာသေန စ၊ အာေပ စ သံဃာဋိရဇူပဝါဟေန။

ဧေတသု ဓေမၼသု အႏူပလိေတၱာ၊ ဘိကၡဳ ယထာ ေပါကၡေရ ဝါရိဗိႏၵဳ။

၃၉၅။ "ဂဟ႒ဝတၱံ ပန ေဝါ ဝဒါမိ၊ ယထာကေရာ သာဝေကာ သာဓု ေဟာတိ။

န ေဟသ [မူကြဲ-န ေဟေသာ (သီ၊)] လဗ႓ာ သပရိဂၢေဟန၊ ဖေႆတုံ ေယာ ေကဝေလာ ဘိကၡဳဓေမၼာ။

၃၉၆။ "ပါဏံ -၃၃၈ န ဟေန [မူကြဲ-န ဟာေန (သီ၊)] န စ ဃာတေယယ်၊ န စာႏုဇညာ ဟနတံ ပေရသံ။

သေဗၺသု ဘူေတသု နိဓာယ ဒ႑ံ၊ ေယ ထာဝရာ ေယ စ တသာ သႏၲိ [မူကြဲ-တသႏၲိ (သီ၊ ပီ၊)] ေလာေက။

၃၉၇။ "တေတာ အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨေယယ်၊ ကိၪၥိ ကြစိ သာဝေကာ ဗုဇၩမာေနာ။

န ဟာရေယ ဟရတံ နာႏုဇညာ၊ သဗၺံ အဒိႏၷံ ပရိဝဇၨေယယ်။

၃၉၈။ "အျဗဟၼစရိယံ ပရိဝဇၨေယယ်၊ အဂၤါရကာသုံ ဇလိတံဝ ဝိညဴ။

အသမ႓ဳဏေႏၲာ ပန ျဗဟၼစရိယံ၊ ပရႆ ဒါရံ န အတိကၠေမယ်။

၃၉၉။ "သဘဂၢေတာ ဝါ ပရိသဂၢေတာ ဝါ၊ ဧကႆ ေဝေကာ [မူကြဲ-ေစေတာ (သီ၊ သ်ာ၊)] န မုသာ ဘေဏယ်။

န ဘာဏေယ ဘဏတံ နာႏုဇညာ၊ သဗၺံ အဘူတံ ပရိဝဇၨေယယ်။

၄၀၀။ "မဇၨၪၥ ပါနံ န သမာစေရယ်၊ ဓမၼံ ဣမံ ေရာစေယ ေယာ ဂဟေ႒ာ။

န ပါယေယ ပိဝတံ နာႏုဇညာ၊ ဥမၼာဒနႏၲံ ဣတိ နံ ဝိဒိတြာ။

၄၀၁။ "မဒါ ဟိ ပါပါနိ ကေရာႏၲိ ဗာလာ၊ ကာေရႏၲိ စေညပိ ဇေန ပမေတၱ။

ဧတံ အပုညာယတနံ ဝိဝဇၨေယ၊ ဥမၼာဒနံ ေမာဟနံ ဗာလကႏၲံ။

၄၀၂။ "ပါဏံ န ဟေန န စာဒိႏၷမာဒိေယ၊ မုသာ န ဘာေသ န စ မဇၨေပါ သိယာ။

အျဗဟၼစရိယာ ဝိရေမယ် ေမထုနာ၊ ရတၱိ ံ န ဘုေၪၨယ် ဝိကာလေဘာဇနံ။

၄၀၃။ "မာလံ -၃၃၉ န ဓာေရ န စ ဂႏၶမာစေရ၊ မေၪၥ ဆမာယံ ဝ သေယထ သႏၴေတ။

ဧတဥႇိ အ႒ဂႋကမာဟုေပါသထံ၊ ဗုေဒၶန ဒုကၡႏၲဂုနာ ပကာသိတံ။

၄၀၄။ "တေတာ စ ပကၡႆုပဝႆုေပါသထံ၊ စာတုဒၵသိ ံ ပၪၥဒသိၪၥ အ႒မိ ံ။

ပါဋိဟာရိယပကၡၪၥ ပသႏၷမာနေသာ၊ အ႒ဂၤုေပတံ သုသမတၱ႐ူပံ။

၄၀၅။ "တေတာ စ ပါေတာ ဥပဝုတၳဳေပါသေထာ၊ အေႏၷန ပါေနန စ ဘိကၡဳသံဃံ။

ပသႏၷစိေတၱာ အႏုေမာဒမာေနာ၊ ယထာရဟံ သံဝိဘေဇထ ဝိညဴ။

၄၀၆။ "ဓေမၼန မာတာပိတေရာ ဘေရယ်၊ ပေယာဇေယ ဓမၼိကံ ေသာ ဝဏိဇၨံ။

ဧတံ ဂိဟီ ဝတၱယမပၸမေတၱာ၊ သယမၸေဘ နာမ ဥေပတိ ေဒေဝ"တိ။

ဓမၼိကသုတၱံ စုဒၵသမံ နိ႒ိတံ။

စူဠဝေဂၢါ ဒုတိေယာ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ရတနာမဂေႏၶာ ဟိရိ စ၊ မဂၤလံ သူစိေလာေမန။

ဓမၼစရိယၪၥ ျဗာဟၼေဏာ [မူကြဲ-ကပိေလာ ျဗာဟၼေဏာပိ စ (သ်ာ၊ က)] နာဝါ ကိ ံသီလမု႒ာနံ။

ရာဟုေလာ ပုန ကေပၸါ စ၊ ပရိဗၺာဇနိယံ တထာ။

ဓမၼိကၪၥ ဝိဒုေနာ အာဟု၊ စူဠဝဂၢႏၲိ စုဒၵသာတိ။

၃။ မဟာဝေဂၢါ

၁။ ပဗၺဇၨာသုတၱံ

၄၀၇။ ပဗၺဇၨံ -၃၄၀ ကိတၱယိႆာမိ၊ ယထာ ပဗၺဇိ စကၡဳမာ။

ယထာ ဝီမံသမာေနာ ေသာ၊ ပဗၺဇၨံ သမေရာစယိ။

၄၀၈။ သမၺာေဓါယံ ဃရာဝါေသာ၊ ရဇႆာယတနံ ဣတိ။

အေဗ႓ာကာေသာဝ ပဗၺဇၨာ၊ ဣတိ ဒိသြာန ပဗၺဇိ။

၄၀၉။ ပဗၺဇိတြာန ကာေယန၊ ပါပကမၼံ ဝိဝဇၨယိ။

ဝစီဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ အာဇီဝံ ပရိေသာဓယိ။

၄၁၀။ အဂမာ ရာဇဂဟံ ဗုေဒၶါ၊ မဂဓာနံ ဂိရိဗၺဇံ။

ပိ႑ာယ အဘိဟာေရသိ၊ အာကိဏၰဝရလကၡေဏာ။

၄၁၁။ တမဒၵသာ ဗိမၺိသာေရာ၊ ပါသာဒသၼိ ံ ပတိ႒ိေတာ။

ဒိသြာ လကၡဏသမၸႏၷံ၊ ဣမမတၳံ အဘာသထ။

၄၁၂။ "ဣမံ ေဘာေႏၲာ နိသာေမထ၊ အဘိ႐ူေပါ ျဗဟာ သုစိ။

စရေဏန စ သမၸေႏၷာ၊ ယုဂမတၱၪၥ ေပကၡတိ။

၄၁၃။ "ၾသကၡိတၱစကၡဳ သတိမာ၊ နာယံ နီစကုလာမိဝ။

ရာဇဒူတာဘိဓာဝႏၲဳ၊ ကုဟိ ံ ဘိကၡဳ ဂမိႆတိ"။

၄၁၄။ ေတ ေပသိတာ ရာဇဒူတာ၊ ပိ႒ိေတာ အႏုဗႏၶိသုံ။

ကုဟိ ံ ဂမိႆတိ ဘိကၡဳ၊ ကတၳ ဝါေသာ ဘဝိႆတိ။

၄၁၅။ သပဒါနံ စရမာေနာ၊ ဂုတၱဒြါေရာ သုသံဝုေတာ။

ခိပၸံ ပတၱံ အပူေရသိ၊ သမၸဇာေနာ ပဋိႆေတာ။

၄၁၆။ ပိ႑စာရံ စရိတြာန၊ နိကၡမၼ နဂရာ မုနိ။

ပ႑ဝံ အဘိဟာေရသိ၊ ဧတၳ ဝါေသာ ဘဝိႆတိ။

၄၁၇။ ဒိသြာန ဝါသူပဂတံ၊ တေယာ [မူကြဲ-တေတာ (သီ၊ ပီ၊)] ဒူတာ ဥပါဝိသုံ။

ေတသု ဧေကာဝ [မူကြဲ-ဧေကာ စ ဒူေတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] အာဂႏ႖ာ၊ ရာဇိေနာ ပဋိေဝဒယိ။

၄၁၈။ "ဧသ -၃၄၁ ဘိကၡဳ မဟာရာဇ၊ ပ႑ဝႆ ပုရတၳေတာ [မူကြဲ-ပုရကၡေတာ (သ်ာ၊ က)]

နိသိေႏၷာ ဗ်ဂၣဳသေဘာဝ၊ သီေဟာဝ ဂိရိဂဗ႓ေရ"။

၄၁၉။ သုတြာန ဒူတဝစနံ၊ ဘဒၵယာေနန ခတၱိေယာ။

တရမာန႐ူေပါ နိယ်ာသိ၊ ေယန ပ႑ဝပဗၺေတာ။

၄၂၀။ သ ယာနဘူမိ ံ ယာယိတြာ၊ ယာနာ ၾသ႐ုယွ ခတၱိေယာ။

ပတၱိေကာ ဥပသကၤမၼ၊ အာသဇၨ နံ ဥပါဝိသိ။

၄၂၁။ နိသဇၨ ရာဇာ သေမၼာဒိ၊ ကထံ သာရဏီယံ တေတာ။

ကထံ ေသာ ဝီတိသာေရတြာ၊ ဣမမတၳံ အဘာသထ။

၄၂၂။ "ယုဝါ စ ဒဟေရာ စာသိ၊ ပဌမုပၸတၱိေကာ [မူကြဲ-ပဌမုပၸတၱိယာ (သီ)] ပဌမုပၸတၱိေတာ (သ်ာ၊)] သုသု။

ဝဏၰာေရာေဟန သမၸေႏၷာ၊ ဇာတိမာ ဝိယ ခတၱိေယာ။

၄၂၃။ "ေသာဘယေႏၲာ အနီကဂၢံ၊ နာဂသံဃပုရကၡေတာ။

ဒဒါမိ ေဘာေဂ ဘုၪၨႆု၊ ဇာတိ ံ အကၡာဟိ ပုစၧိေတာ"။

၄၂၄။ "ဥဇုံ ဇနပေဒါ ရာဇ၊ ဟိမဝႏၲႆ ပႆေတာ။

ဓနဝီရိေယန သမၸေႏၷာ၊ ေကာသေလသု [မူကြဲ-ေကာသလႆ (သ်ာ၊ က၊)] နိေကတိေနာ။

၄၂၅။ "အာဒိစၥာ [မူကြဲ-အာဒိေစၥာ (က၊)] နာမ ေဂါေတၱန၊ သာကိယာ [မူကြဲ-သာကိေယာ (က၊)] နာမ ဇာတိယာ။

တမွာ ကုလာ ပဗၺဇိေတာမွိ၊ န ကာေမ အဘိပတၳယံ။


၄၂၆။ "ကာေမသြာဒီနဝံ ဒိသြာ၊ ေနကၡမၼံ ဒ႒ဳ ေခမေတာ။

ပဓာနာယ ဂမိႆာမိ၊ ဧတၳ ေမ ရၪၨတီ မေနာ"တိ။

ပဗၺဇၨာသုတၱံ ပဌမံ နိ႒ိတံ။

၂။ ပဓာနသုတၱံ

၄၂၇။ "တံ မံ ပဓာနပဟိတတၱံ၊ နဒိ ံ ေနရၪၨရံ ပတိ။

ဝိပရကၠမၼ စ်ာယႏၲံ၊ ေယာဂေကၡမႆ ပတၱိယာ။

၄၂၈။ "နမုစီ က႐ုဏံ ဝါစံ၊ ဘာသမာေနာ ဥပါဂမိ။

'ကိေသာ တြမသိ ဒုဗၺေဏၰာ၊ သႏၲိေက မရဏံ တဝ။

၄၂၉။ "'သဟႆဘာေဂါ -၃၄၂ မရဏႆ၊ ဧကံေသာ တဝ ဇီဝိတံ။

ဇီဝ ေဘာ ဇီဝိတံ ေသေယ်ာ၊ ဇီဝံ ပုညာနိ ကာဟသိ။

၄၃၀။ "'စရေတာ စ ေတ ျဗဟၼစရိယံ၊ အဂၢိဟုတၱၪၥ ဇူဟေတာ။

ပဟူတံ စီယေတ ပုညံ၊ ကိ ံ ပဓာေနန ကာဟသိ။

၄၃၁။ "'ဒုေဂၢါ မေဂၢါ ပဓာနာယ၊ ဒုကၠေရာ ဒုရဘိသမ႓ေဝါ"'။

ဣမာ ဂါထာ ဘဏံ မာေရာ၊ အ႒ာ ဗုဒၶႆ သႏၲိေက။

၄၃၂။ တံ တထာဝါဒိနံ မာရံ၊ ဘဂဝါ ဧတဒျဗဝိ။

"ပမတၱဗႏၶဳ ပါပိမ၊ ေယနေတၳန [မူကြဲ-ေသနေတၳန (?)၊ အတၱေနာ အေတၳန (အ႒၊ သံဝဏၰနာ)] ဣဓာဂေတာ။

၄၃၃။ "အဏုမေတၱာပိ [မူကြဲ-အဏုမေတၱနပိ (သီ၊ သ်ာ၊)] ပုေညန၊ အေတၳာ မယွံ န ဝိဇၨတိ။

ေယသၪၥ အေတၳာ ပုေညန၊ ေတ မာေရာ ဝတၱဳမရဟတိ။

၄၃၄။ "အတၳိ သဒၶါ တထာ [မူကြဲ-တေတာ (သီ၊ ပီ)] တေပါ (သ်ာ၊ က၊)] ဝီရိယံ၊ ပညာ စ မမ ဝိဇၨတိ။

ဧဝံ မံ ပဟိတတၱမၸိ၊ ကိ ံ ဇီဝမႏုပုစၧသိ။

၄၃၅။ "နဒီနမပိ ေသာတာနိ၊ အယံ ဝါေတာ ဝိေသာသေယ။

ကိၪၥ ေမ ပဟိတတၱႆ၊ ေလာဟိတံ ႏုပသုႆေယ။

၄၃၆။ "ေလာဟိေတ သုႆမာနမွိ၊ ပိတၱံ ေသမွၪၥ သုႆတိ။

မံေသသု ခီယမာေနသု၊ ဘိေယ်ာ စိတၱံ ပသီဒတိ။

ဘိေယ်ာ သတိ စ ပညာ စ၊ သမာဓိ မမ တိ႒တိ။

၄၃၇။ "တႆ ေမဝံ ဝိဟရေတာ၊ ပတၱႆုတၱမေဝဒနံ။

ကာေမသု [မူကြဲ-ကာေမ (သီ၊ သ်ာ၊)] နာေပကၡေတ စိတၱံ၊ ပႆ သတၱႆ သုဒၶတံ။

၄၃၈။ "ကာမာ ေတ ပဌမာ ေသနာ၊ ဒုတိယာ အရတိ ဝုစၥတိ။

တတိယာ ခုပၸိပါသာ ေတ၊ စတုတၳီ တဏွာ ပဝုစၥတိ။

၄၃၉။ "ပၪၥမံ [မူကြဲ-ပၪၥမီ (သီ၊ ပီ၊)] ထိနမိဒၶံ ေတ၊ ဆ႒ာ ဘီ႐ူ ပဝုစၥတိ။

သတၱမီ ဝိစိကိစၧာ ေတ၊ မေကၡာ ထေမ႓ာ ေတ အ႒ေမာ။

၄၄၀။ "လာေဘာ သိေလာေကာ သကၠာေရာ၊ မိစၧာလေဒၶါ စ ေယာ ယေသာ။

ေယာ စတၱာနံ သမုကၠံေသ၊ ပေရ စ အဝဇာနတိ။

၄၄၁။ "ဧသာ -၃၄၃ နမုစိ ေတ ေသနာ၊ ကဏွႆာဘိပၸဟာရိနီ။

န နံ အသူေရာ ဇိနာတိ၊ ေဇတြာ စ လဘေတ သုခံ။

၄၄၂။ "ဧသ မုၪၨံ ပရိဟေရ၊ ဓိရတၳဳ မမ [မူကြဲ-ဣဒ (က၊)] ဇီဝိတံ။

သဂၤါေမ ေမ မတံ ေသေယ်ာ၊ ယံ ေစ ဇီေဝ ပရာဇိေတာ။

၄၄၃။ "ပဂါေဠႇတၳ န ဒိႆႏၲိ၊ ဧေက သမဏျဗာဟၼဏာ။

တၪၥ မဂၢံ န ဇာနႏၲိ၊ ေယန ဂစၧႏၲိ သုဗၺတာ။

၄၄၄။ "သမႏၲာ ဓဇိနိ ံ ဒိသြာ၊ ယုတၱံ မာရံ သဝါဟနံ။

ယုဒၶါယ ပစၥဳဂၢစၧာမိ၊ မာ မံ ဌာနာ အစာဝယိ။

၄၄၅။ "ယံ ေတ တံ နပၸသဟတိ၊ ေသနံ ေလာေကာ သေဒဝေကာ။

တံ ေတ ပညာယ ေဘစၧာမိ [မူကြဲ-ဂစၧာမိ (သီ)] ေဝစၧာမိ (သ်ာ)] ဝဇၩာမိ (က)] အာမံ ပတၱံဝ အသၼနာ [မူကြဲ-ပကၠံဝ အမုနာ (က)]

၄၄၆။ "ဝသီကရိတြာ [မူကြဲ-ဝသိ ံ ကရိတြာ (ဗဟူသု)] သကၤပၸံ၊ သတိၪၥ သူပတိ႒ိတံ။

ရ႒ာ ရ႒ံ ဝိစရိႆံ၊ သာဝေက ဝိနယံ ပုထူ။

၄၄၇။ "ေတ အပၸမတၱာ ပဟိတတၱာ၊ မမ သာသနကာရကာ။

အကာမႆ [မူကြဲ-အကာမာ (က၊)] ေတ ဂမိႆႏၲိ၊ ယတၳ ဂႏ႖ာ န ေသာစေရ"။

၄၄၈။ "သတၱ ဝႆာနိ ဘဂဝႏၲံ၊ အႏုဗႏၶိ ံ ပဒါပဒံ။

ၾသတာရံ နာဓိဂစၧိႆံ၊ သမၺဳဒၶႆ သတီမေတာ။

၄၄၉။ "ေမဒဝဏၰံဝ ပါသာဏံ၊ ဝါယေသာ အႏုပရိယဂါ။

အေပတၳ မုဒုံ [မူကြဲ-မုဒု (သီ၊)] ဝိေႏၵမ၊ အပိ အႆာဒနာ သိယာ။

၄၅၀။ "အလဒၶါ တတၳ အႆာဒံ၊ ဝါယေသေတၱာ အပကၠမိ။

ကာေကာဝ ေသလမာသဇၨ၊ နိဗၺိဇၨာေပမ ေဂါတမံ"။

၄၅၁။ တႆ ေသာကပေရတႆ၊ ဝီဏာ ကစၧာ အဘႆထ။

တေတာ ေသာ ဒုမၼေနာ ယေကၡာ၊ တေတၳဝႏၲရဓာယထာတိ။

ပဓာနသုတၱံ ဒုတိယံ နိ႒ိတံ။

၃။ သုဘာသိတသုတၱံ

ဧဝံ -၃၄၄ ေမ သုတံ -- ဧက သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ တၾတ ေခါ ဘဂဝါ ဘိကၡဴ အာမေႏၲသိ -- "ဘိကၡေဝါ"တိ။ "ဘဒေႏၲ"တိ ေတ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ပစၥေႆာသုံ။ ဘဂဝါ ဧတဒေဝါစ --

"စတူဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အေဂၤဟိ သမႏၷာဂတာ ဝါစာ သုဘာသိတာ ေဟာတိ၊ န ဒုဗ႓ာသိတာ၊ အနဝဇၨာ စ အနႏုဝဇၨာ စ ဝိညဴနံ။ ကတေမဟိ စတူဟိ? ဣဓ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳ သုဘာသိတံေယဝ ဘာသတိ ေနာ ဒုဗ႓ာသိတံ၊ ဓမၼံေယဝ ဘာသတိ ေနာ အဓမၼံ၊ ပိယံေယဝ ဘာသတိ ေနာ အပၸိယံ၊ သစၥံေယဝ ဘာသတိ ေနာ အလိကံ။ ဣေမဟိ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ စတူဟိ အေဂၤဟိ သမႏၷာဂတာ ဝါစာ သုဘာသိတာ ေဟာတိ၊ ေနာ ဒုဗ႓ာသိတာ၊ အနဝဇၨာ စ အနႏုဝဇၨာ စ ဝိညဴန"ႏၲိ။ ဣဒမေဝါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတြာန သုဂေတာ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၄၅၂။ "သုဘာသိတံ ဥတၱမမာဟု သေႏၲာ၊ ဓမၼံ ဘေဏ နာဓမၼံ တံ ဒုတိယံ။

ပိယံ ဘေဏ နာပၸိယံ တံ တတိယံ၊ သစၥံ ဘေဏ နာလိကံ တံ စတုတၳ"ႏၲိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ ဝဂႌေသာ ဥ႒ာယာသနာ ဧကံသံ စီဝရံ ကတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတနၪၨလိ ံ ပဏာေမတြာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ပဋိဘာတိ မံ ဘဂဝါ၊ ပဋိဘာတိ မံ သုဂတာ"တိ။ "ပဋိဘာတု တံ ဝဂႌသာ"တိ ဘဂဝါ အေဝါစ။ အထ ေခါ အာယသၼာ ဝဂႌေသာ ဘဂဝႏၲံ သမၼဳခါ သာ႐ုပၸါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတၳဝိ --

၄၅၃။ "တေမဝ ဝါစံ ဘာေသယ်၊ ယာယတၱာနံ န တာပေယ။

ပေရ စ န ဝိဟိ ံေသယ်၊ သာ ေဝ ဝါစာ သုဘာသိတာ။

၄၅၄။ "ပိယဝါစေမဝ ဘာေသယ်၊ ယာ ဝါစာ ပဋိနႏၵိတာ။

ယံ အနာဒါယ ပါပါနိ၊ ပေရသံ ဘာသေတ ပိယံ။

၄၅၅။ "သစၥံ ေဝ အမတာ ဝါစာ၊ ဧသ ဓေမၼာ သနႏၲေနာ။

သေစၥ အေတၳ စ ဓေမၼ စ၊ အာဟု သေႏၲာ ပတိ႒ိတာ။

၄၅၆။ "ယံ -၃၄၅ ဗုေဒၶါ ဘာသတိ ဝါစံ၊ ေခမံ နိဗၺာနပတၱိယာ။

ဒုကၡႆႏၲကိရိယာယ၊ သာ ေဝ ဝါစာနမုတၱမာ"တိ။

သုဘာသိတသုတၱံ တတိယံ နိ႒ိတံ။

၄။ သုႏၵရိကဘာရဒြါဇသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ေကာသေလသု ဝိဟရတိ သုႏၵရိကာယ နဒိယာ တီေရ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ သုႏၵရိကာယ နဒိယာ တီေရ အဂၢိ ံ ဇုဟတိ၊ အဂၢိဟုတၱံ ပရိစရတိ။ အထ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ အဂၢိ ံ ဇုဟိတြာ အဂၢိဟုတၱံ ပရိစရိတြာ ဥ႒ာယာသနာ သမႏၲာ စတုဒၵိသာ အႏုဝိေလာေကသိ -- "ေကာ ႏု ေခါ ဣမံ ဟဗ်ေသသံ ဘုေၪၨယ်ာ"တိ? အဒၵသာ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ အဝိဒူေရ အညတရသၼိ ံ ႐ုကၡမူေလ သသီသံ ပါ႐ုတံ နိသိႏၷံ၊ ဒိသြာန ဝါေမန ဟေတၳန ဟဗ်ေသသံ ဂေဟတြာ ဒကၡိေဏန ဟေတၳန ကမ႑လုံ ဂေဟတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ။

အထ ေခါ ဘဂဝါ သုႏၵရိကဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ ပဒသေဒၵန သီသံ ဝိဝရိ။ အထ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ -- "မုေ႑ာ အယံ ဘဝံ၊ မု႑ေကာ အယံ ဘဝ"ႏၲိ တေတာဝ ပုန နိဝတၱိတုကာေမာ အေဟာသိ။ အထ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါဇႆ ျဗာဟၼဏႆ ဧတဒေဟာသိ -- "မု႑ာပိ ဟိ ဣေဓကေစၥ ျဗာဟၼဏာ ဘဝႏၲိ၊ ယံႏူနာဟံ ဥပသကၤမိတြာ ဇာတိ ံ ပုေစၧယ်"ႏၲိ။ အထ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ကိ ံဇေစၥာ ဘဝ"ႏၲိ?

အထ ေခါ ဘဂဝါ သုႏၵရိကဘာရဒြါဇံ ျဗာဟၼဏံ ဂါထာဟိ အဇၩဘာသိ --

၄၅၇။ "န ျဗာဟၼေဏာ ေနာမွိ န ရာဇပုေတၱာ၊ န ေဝႆာယေနာ ဥဒ ေကာစိ ေနာမွိ။

ေဂါတၱံ ပရိညာယ ပုထုဇၨနာနံ၊ အကိၪၥေနာ မႏၲ စရာမိ ေလာေက။

၄၅၈။ "သံဃာဋိဝါသီ -၃၄၆ အဂေဟာ စရာမိ [မူကြဲ-အဂိေဟာ (က၊ သီ၊ ပီ၊) အေဂေဟာ (ကတၳစိ)]၊ နိဝုတၱေကေသာ အဘိနိဗၺဳတေတၱာ။

အလိပၸမာေနာ ဣဓ မာဏေဝဟိ၊ အကလႅံ မံ ျဗာဟၼဏ ပုစၧသိ ေဂါတၱပဥႇံ"။

၄၅၉။ "ပုစၧႏၲိ ေဝ ေဘာ ျဗာဟၼဏာ၊ ျဗာဟၼေဏဘိ သဟ ျဗာဟၼေဏာ ေနာ ဘဝ"ႏၲိ။

၄၆၀။ "ျဗာဟၼေဏာ ဟိ ေစ တြံ ျဗဴသိ၊ မၪၥ ျဗဴသိ အျဗာဟၼဏံ။

တံ တံ သာဝိတၱိ ံ ပုစၧာမိ၊ တိပဒံ စတုဝီသတကၡရံ။

၄၆၁။ "ကိ ံ နိႆိတာ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ [မူကြဲ-ပဌမပါဒေႏၲာ] ေဒဝတာနံ။

ယညမကပၸယိ ံသု ပုထူ ဣဓ ေလာေက [မူကြဲ-ဒုတိယပါဒေႏၲာ (သီ)]

၄၆၂။ "ယဒႏၲဂူ ေဝဒဂူ ယညကာေလ၊ ယႆာဟုတိ ံ လေဘ တႆိေဇၩတိ ျဗဴမိ"။

၄၆၃။ "အဒၶါ ဟိ တႆ ဟုတမိေဇၩ၊ (ဣတိ ျဗာဟၼေဏာ)

ယံ တာဒိသံ ေဝဒဂုမဒၵသာမ။

တုမွာဒိသာနဥႇိ အဒႆေနန၊ အေညာ ဇေနာ ဘုၪၨတိ ပူရဠာသံ"။

၄၆၄။ "တသၼာတိဟ တြံ ျဗာဟၼဏ အေတၳန၊ အတၳိေကာ ဥပသကၤမၼ ပုစၧ။

သႏၲံ ဝိဓူမံ အနီဃံ နိရာသံ၊ အေပၸဝိဓ အဘိဝိေႏၵ သုေမဓံ"။

၄၆၅။ "ယေည ရေတာဟံ ေဘာ ေဂါတမ၊ ယညံ ယိ႒ဳကာေမာ နာဟံ ပဇာနာမိ။

အႏုသာသတု မံ ဘဝံ၊ ယတၳ ဟုတံ ဣဇၩေတ ျဗဴဟိ ေမ တံ"။

"ေတန ဟိ တြံ၊ ျဗာဟၼဏ၊ ၾသဒဟႆု ေသာတံ၊ ဓမၼံ ေတ ေဒေသႆာမိ --

၄၆၆။ "မာ -၃၄၇ ဇာတိ ံ ပုစၧီ စရဏၪၥ ပုစၧ၊ က႒ာ ဟေဝ ဇာယတိ ဇာတေဝေဒါ။

နီစာကုလီေနာပိ မုနီ ဓိတီမာ၊ အာဇာနိေယာ ေဟာတိ ဟိရီနိေသေဓါ။

၄၆၇။ "သေစၥန ဒေႏၲာ ဒမသာ ဥေပေတာ၊ ေဝဒႏၲဂူ ဝူသိတျဗဟၼစရိေယာ။

ကာေလန တမွိ ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ [မူကြဲ-ပုညေပေခါ (သီ၊ ပီ၊)] ယေဇထ။

၄၆၈။ "ေယ ကာေမ ဟိတြာ အဂဟာ စရႏၲိ၊ သုသညတတၱာ တသရံဝ ဥဇၨဳံ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၆၉။ "ေယ ဝီတရာဂါ သုသမာဟိတိႁႏၵိယာ၊ စေႏၵာဝ ရာဟုဂၢဟဏာ ပမုတၱာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၇၀။ "အသဇၨမာနာ ဝိစရႏၲိ ေလာေက၊ သဒါ သတာ ဟိတြာ မမာယိတာနိ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၇၁။ "ေယာ ကာေမ ဟိတြာ အဘိဘုယ်စာရီ၊ ေယာ ေဝဒိ ဇာတီမရဏႆ အႏၲံ။

ပရိနိဗၺဳေတာ ဥဒကရဟေဒါဝ သီေတာ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၂။ "သေမာ သေမဟိ ဝိသေမဟိ ဒူေရ၊ တထာဂေတာ ေဟာတိ အနႏၲပေညာ။

အႏူပလိေတၱာ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၃။ "ယမွိ -၃၄၈ န မာယာ ဝသတိ န မာေနာ၊ ေယာ ဝီတေလာေဘာ အမေမာ နိရာေသာ။

ပႏုဏၰေကာေဓါ အဘိနိဗၺဳတေတၱာ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ေသာကမလံ အဟာသိ။

တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၄ ။

"နိေဝသနံ ေယာ မနေသာ အဟာသိ၊ ပရိဂၢဟာ ယႆ န သႏၲိ ေကစိ။

အႏုပါဒိယာေနာ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၅။ "သမာဟိေတာ ေယာ ဥဒတာရိ ၾသဃံ၊ ဓမၼံ စညာသိ ပရမာယ ဒိ႒ိယာ။

ခီဏာသေဝါ အႏၲိမေဒဟဓာရီ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၆။ "ဘဝါသဝါ ယႆ ဝစီ ခရာ စ၊ ဝိဓူပိတာ အတၳဂတာ န သႏၲိ။

သ ေဝဒဂူ သဗၺဓိ ဝိပၸမုေတၱာ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၇။ "သဂၤါတိေဂါ ယႆ န သႏၲိ သဂၤါ၊ ေယာ မာနသေတၱသု အမာနသေတၱာ။

ဒုကၡံ ပရိညာယ သေခတၱဝတၳဳံ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၈။ "အာသံ အနိႆာယ ဝိေဝကဒႆီ၊ ပရေဝဒိယံ ဒိ႒ိမုပါတိဝေတၱာ။

အာရမၼဏာ ယႆ န သႏၲိ ေကစိ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၇၉။ "ပေရာပရာ [မူကြဲ-ပေရာဝရာ (သီ၊ ပီ၊)] ယႆ သေမစၥ ဓမၼာ၊ ဝိဓူပိတာ အတၳဂတာ န သႏၲိ။

သေႏၲာ ဥပါဒါနခေယ ဝိမုေတၱာ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၈၀။ "သံေယာဇနံ -၃၄၉ ဇာတိခယႏၲဒႆီ၊ ေယာပါႏုဒိ ရာဂပထံ အေသသံ။

သုေဒၶါ နိေဒါေသာ ဝိမေလာ အကာေစာ [မူကြဲ-အကာေမာ (သီ၊ သ်ာ)] တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၈၁။ "ေယာ အတၱေနာ အတၱာနံ [မူကြဲ-အတၱနာတၱာနံ (သီ၊ သ်ာ၊)] နာႏုပႆတိ၊ သမာဟိေတာ ဥဇၨဳဂေတာ ဌိတေတၱာ။

သ ေဝ အေနေဇာ အခိေလာ အကေခၤါ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ။

၄၈၂။ "ေမာဟႏၲရာ ယႆ န သႏၲိ ေကစိ၊ သေဗၺသု ဓေမၼသု စ ဉာဏဒႆီ။

သရီရၪၥ အႏၲိမံ ဓာေရတိ၊ ပေတၱာ စ သေမၺာဓိမႏုတၱရံ သိဝံ။

ဧတၱာဝတာ ယကၡႆ သုဒၶိ၊ တထာဂေတာ အရဟတိ ပူရဠာသံ"။

၄၈၃။ "ဟုတၪၥ [မူကြဲ-ဟုတၱၪၥ (သီ၊ က၊)] မယွံ ဟုတမတၳဳ သစၥံ၊ ယံ တာဒိသံ ေဝဒဂုနံ အလတၳံ။

ျဗဟၼာ ဟိ သကၡိ ပဋိဂဏွာတု ေမ ဘဂဝါ၊ ဘုၪၨတု ေမ ဘဂဝါ ပူရဠာသံ"။

၄၈၄။ "ဂါထာဘိဂီတံ ေမ အေဘာဇေနယ်ံ၊ သမၸႆတံ ျဗာဟၼဏ ေနသ ဓေမၼာ။

ဂါထာဘိဂီတံ ပႏုဒႏၲိ ဗုဒၶါ၊ ဓေမၼ သတီ ျဗာဟၼဏ ဝုတၱိေရသာ။

၄၈၅။ "အေညန စ ေကဝလိနံ မေဟသိ ံ၊ ခီဏာသဝံ ကုကၠဳစၥဝူပသႏၲံ။

အေႏၷန ပါေနန ဥပ႒ဟႆု၊ ေခတၱဥႇိ တံ ပုညေပကၡႆ ေဟာတိ"။

၄၈၆။ "သာဓာဟံ -၃၅၀ ဘဂဝါ တထာ ဝိဇညံ၊ ေယာ ဒကၡိဏံ ဘုေၪၨယ် မာဒိသႆ။

ယံ ယညကာေလ ပရိေယသမာေနာ၊ ပပၸဳယ် တဝ သာသနံ"။

၄၈၇။ "သာရမ႓ာ ယႆ ဝိဂတာ၊ စိတၱံ ယႆ အနာဝိလံ။

ဝိပၸမုေတၱာ စ ကာေမဟိ၊ ထိနံ ယႆ ပႏူဒိတံ။

၄၈၈။ "သီမႏၲာနံ ဝိေနတာရံ၊ ဇာတိမရဏေကာဝိဒံ။

မုနိ ံ ေမာေနယ်သမၸႏၷံ၊ တာဒိသံ ယညမာဂတံ။

၄၈၉။ "ဘကုဋိ ံ [မူကြဲ-ဘူကုဋိ ံ (က၊ သီ)] ဘာကုဋိ ံ (က၊ သီ၊၊ မ၊ နိ၊ ၁။၂၂၆)] ဝိနယိတြာန၊ ပၪၨလိကာ နမႆထ။

ပူေဇထ အႏၷပါေနန၊ ဧဝံ ဣဇၩႏၲိ ဒကၡိဏာ။

၄၉၀။ "ဗုေဒၶါ ဘဝံ အရဟတိ ပူရဠာသံ၊ ပုညေခတၱမႏုတၱရံ။

အာယာေဂါ သဗၺေလာကႆ၊ ေဘာေတာ ဒိႏၷံ မဟပၹလ"ႏၲိ။

အထ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ! ေသယ်ထာပိ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ နိကၠဳဇၨိတံ ဝါ ဥကၠဳေဇၨယ်၊ ပဋိစၧႏၷံ ဝါ ဝိဝေရယ်၊ မူဠႇႆ ဝါ မဂၢံ အာစိေကၡယ်၊ အႏၶကာေရ ဝါ ေတလပေဇၨာတံ ဓာေရယ် -- စကၡဳမေႏၲာ ႐ူပါနိ ဒကၡႏၲီတိ၊ ဧဝေမဝံ ေဘာတာ ေဂါတေမန အေနကပရိယာေယန ဓေမၼာ ပကာသိေတာ။ ဧသာဟံ ဘဝႏၲံ ေဂါတမံ သရဏံ ဂစၧာမိ ဓမၼၪၥ ဘိကၡဳသံဃၪၥ။ လေဘယ်ာဟံ ေဘာေတာ ေဂါတမႆ သႏၲိေက ပဗၺဇၨံ၊ လေဘယ်ံ ဥပသမၸဒ"ႏၲိ။ အလတၳ ေခါ သုႏၵရိကဘာရဒြါေဇာ ျဗာဟၼေဏာ။ ပ ။ အရဟတံ အေဟာသီတိ။

သုႏၵရိကဘာရဒြါဇသုတၱံ စတုတၳံ နိ႒ိတံ။

၅။ မာဃသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧက သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂေဟ ဝိဟရတိ ဂိဇၩကူေဋ ပဗၺေတ။ အထ ေခါ မာေဃာ မာဏေဝါ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ -၃၅၁ ဘဂဝတာ သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ။ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ မာေဃာ မာဏေဝါ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ --

"အဟဥႇိ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ ဒါယေကာ ဒါနပတိ ဝဒညဴ ယာစေယာေဂါ၊ ဓေမၼန ေဘာေဂ ပရိေယသာမိ၊ ဓေမၼန ေဘာေဂ ပရိေယသိတြာ ဓမၼလေဒၶဟိ ေဘာေဂဟိ ဓမၼာဓိဂေတဟိ ဧကႆပိ ဒဒါမိ ဒြိႏၷမၸိ တိဏၰမၸိ စတုႏၷမၸိ ပၪၥႏၷမၸိ ဆႏၷမၸိ သတၱႏၷမၸိ အ႒ႏၷမၸိ နဝႏၷမၸိ ဒသႏၷမၸိ ဒဒါမိ၊ ဝီသာယပိ တိ ံသာယပိ စတၱာလီသာယပိ ပညာသာယပိ ဒဒါမိ၊ သတႆပိ ဒဒါမိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဒဒါမိ။ ကစၥာဟံ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ ဧဝံ ဒဒေႏၲာ ဧဝံ ယဇေႏၲာ ဗဟုံ ပုညံ ပသဝါမီ"တိ ?

"တဂၣ တြံ၊ မာဏဝ၊ ဧဝံ ဒဒေႏၲာ ဧဝံ ယဇေႏၲာ ဗဟုံ ပုညံ ပသဝသိ။ ေယာ ေခါ၊ မာဏဝ၊ ဒါယေကာ ဒါနပတိ ဝဒညဴ ယာစေယာေဂါ၊ ဓေမၼန ေဘာေဂ ပရိေယသတိ၊ ဓေမၼန ေဘာေဂ ပရိေယသိတြာ ဓမၼလေဒၶဟိ ေဘာေဂဟိ ဓမၼာဓိဂေတဟိ ဧကႆပိ ဒဒါတိ။ ပ ။ သတႆပိ ဒဒါတိ၊ ဘိေယ်ာပိ ဒဒါတိ၊ ဗဟုံ ေသာ ပုညံ ပသဝတီ"တိ။ အထ ေခါ မာေဃာ မာဏေဝါ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၄၉၁။ "ပုစၧာမဟံ ေဂါတမံ ဝဒညဳံ၊ (ဣတိ မာေဃာ မာဏေဝါ)

ကာသာယဝါသိ ံ အဂဟံ [မူကြဲ-အဂိဟံ (သီ)] အေဂဟံ (ပီ၊)] စရႏၲံ။

ေယာ ယာစေယာေဂါ ဒါနပတိ [မူကြဲ-ဒါနပတီ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဂဟေ႒ာ၊ ပုညတၳိေကာ [မူကြဲ-ပုညေပေခါ (သီ၊ ပီ၊ က၊)] ယဇတိ ပုညေပေကၡာ။

ဒဒံ ပေရသံ ဣဓ အႏၷပါနံ၊ ကထံ ဟုတံ ယဇမာနႆ သုေဇၩ"။

၄၉၂။ "ေယာ ယာစေယာေဂါ ဒါနပတိ ဂဟေ႒ာ၊ (မာဃာတိ ဘဂဝါ)

ပုညတၳိေကာ ယဇတိ ပုညေပေကၡာ။

ဒဒံ ပေရသံ ဣဓ အႏၷပါနံ၊ အာရာဓေယ ဒကၡိေဏေယ်ဘိ တာဒိ"။

၄၉၃။ "ေယာ -၃၅၂ ယာစေယာေဂါ ဒါနပတိ ဂဟေ႒ာ၊ (ဣတိ မာေဃာ မာဏေဝါ)

ပုညတၳိေကာ ယဇတိ ပုညေပေကၡာ။

ဒဒံ ပေရသံ ဣဓ အႏၷပါနံ၊ အကၡာဟိ ေမ ဘဂဝါ ဒကၡိေဏေယ်"။

၄၉၄။ "ေယ ေဝ အသတၱာ [မူကြဲ-အလဂၢါ (သ်ာ၊)] ဝိစရႏၲိ ေလာေက၊ အကိၪၥနာ ေကဝလိေနာ ယတတၱာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၉၅။ "ေယ သဗၺသံေယာဇနဗႏၶနစၧိဒါ၊ ဒႏၲာ ဝိမုတၱာ အနီဃာ နိရာသာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၉၆။ "ေယ သဗၺသံေယာဇနဝိပၸမုတၱာ၊ ဒႏၲာ ဝိမုတၱာ အနီဃာ နိရာသာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၉၇။ "ရာဂၪၥ ေဒါသၪၥ ပဟာယ ေမာဟံ၊ ခီဏာသဝါ ဝူသိတျဗဟၼစရိယာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၉၈။ "ေယသု န မာယာ ဝသတိ န မာေနာ၊ ခီဏာသဝါ ဝူသိတျဗဟၼစရိယာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၄၉၉။ "ေယ -၃၅၃ ဝီတေလာဘာ အမမာ နိရာသာ၊ ခီဏာသဝါ ဝူသိတျဗဟၼစရိယာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၀။ "ေယ ေဝ န တဏွာသု ဥပါတိပႏၷာ၊ ဝိတေရယ် ၾသဃံ အမမာ စရႏၲိ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၁။ "ေယသံ တဏွာ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက၊ ဘဝါဘဝါယ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၂။ "ေယ ကာေမ ဟိတြာ အဂဟာ စရႏၲိ၊ သုသညတတၱာ တသရံဝ ဥဇၨဳံ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၃။ "ေယ ဝီတရာဂါ သုသမာဟိတိႁႏၵိယာ၊ စေႏၵာဝ ရာဟုဂၢဟဏာ ပမုတၱာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၄။ "သမိတာဝိေနာ ဝီတရာဂါ အေကာပါ၊ ေယသံ ဂတီ နတၳိဓ ဝိပၸဟာယ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၅။ "ဇဟိတြာ ဇာတိမရဏံ အေသသံ၊ ကထံကထိ ံ သဗၺမုပါတိဝတၱာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၆။ "ေယ -၃၅၄ အတၱဒီပါ ဝိစရႏၲိ ေလာေက၊ အကိၪၥနာ သဗၺဓိ ဝိပၸမုတၱာ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၇။ "ေယ ေဟတၳ ဇာနႏၲိ ယထာ တထာ ဣဒံ၊ အယမႏၲိမာ နတၳိ ပုနဗ႓ေဝါတိ။

ကာေလန ေတသု ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ။

၅၀၈။ "ေယာ ေဝဒဂူ စ်ာနရေတာ သတီမာ၊ သေမၺာဓိပေတၱာ သရဏံ ဗဟူနံ။

ကာေလန တမွိ ဟဗ်ံ ပေဝေစၧ၊ ေယာ ျဗာဟၼေဏာ ပုညေပေကၡာ ယေဇထ"။

၅၀၉။ "အဒၶါ အေမာဃာ မမ ပုစၧနာ အဟု၊ အကၡာသိ ေမ ဘဂဝါ ဒကၡိေဏေယ်။

တြေဥႇတၳ ဇာနာသိ ယထာ တထာ ဣဒံ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ။

၅၁၀။ "ေယာ ယာစေယာေဂါ ဒါနပတိ ဂဟေ႒ာ၊ (ဣတိ မာေဃာ မာဏေဝါ)

ပုညတၳိေကာ ယဇတိ ပုညေပေကၡာ။

ဒဒံ ပေရသံ ဣဓ အႏၷပါနံ၊

အကၡာဟိ ေမ ဘဂဝါ ယညသမၸဒံ"။

၅၁၁။ "ယဇႆု ယဇမာေနာ မာဃာတိ ဘဂဝါ၊ သဗၺတၳ စ ဝိပၸသာေဒဟိ စိတၱံ။

အာရမၼဏံ ယဇမာနႆ ယေညာ၊ ဧတၳပၸတိ႒ာယ ဇဟာတိ ေဒါသံ။

၅၁၂။ "ေသာ ဝီတရာေဂါ ပဝိေနယ် ေဒါသံ၊ ေမတၱံ စိတၱံ ဘာဝယမပၸမာဏံ။

ရတၱိႏၵိဝံ သတတမပၸမေတၱာ၊ သဗၺာ ဒိသာ ဖရတိ အပၸမညံ"။

၅၁၃။ "ေကာ -၃၅၅ သုဇၩတိ မုစၥတိ ဗဇၩတီ စ၊ ေကနတၱနာ ဂစၧတိ [မူကြဲ-ေကနေတၳနာ ဂစၧတိ (က၊)] ျဗဟၼေလာကံ။

အဇာနေတာ ေမ မုနိ ျဗဴဟိ ပုေ႒ာ၊ ဘဂဝါ ဟိ ေမ သကၡိ ျဗဟၼဇၨဒိေ႒ာ။

တုဝဥႇိ ေနာ ျဗဟၼသေမာသိ သစၥံ၊ ကထံ ဥပပဇၨတိ ျဗဟၼေလာကံ ဇုတိမ"။

၅၁၄။ "ေယာ ယဇတိ တိဝိဓံ ယညသမၸဒံ၊ (မာဃာတိ ဘဂဝါ)

အာရာဓေယ ဒကၡိေဏေယ်ဘိ တာဒိ။

ဧဝံ ယဇိတြာ သမၼာ ယာစေယာေဂါ၊

ဥပပဇၨတိ ျဗဟၼေလာကႏၲိ ျဗဴမီ"တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ မာေဃာ မာဏေဝါ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ။ ပ ။ အဇၨတေဂၢ ပါဏုေပတံ သရဏံ ဂတ"ႏၲိ။

မာဃသုတၱံ ပၪၥမံ နိ႒ိတံ။

၆။ သဘိယသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂေဟ ဝိဟရတိ ေဝဠဳဝေန ကလႏၵကနိဝါေပ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန သဘိယႆ ပရိဗၺာဇကႆ ပုရာဏသာေလာဟိတာယ ေဒဝတာယ ပဥႇာ ဥဒၵိ႒ာ ေဟာႏၲိ -- "ေယာ ေတ၊ သဘိယ၊ သမေဏာ ဝါ ျဗာဟၼေဏာ ဝါ ဣေမ ပေဥႇ ပုေ႒ာ ဗ်ာကေရာတိ တႆ သႏၲိေက ျဗဟၼစရိယံ စေရယ်ာသီ"တိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ တႆာ ေဒဝတာယ သႏၲိေက ေတ ပေဥႇ ဥဂၢေဟတြာ ေယ ေတ သမဏျဗာဟၼဏာ သံဃိေနာ ဂဏိေနာ ဂဏာစရိယာ ဉာတာ ယသႆိေနာ တိတၳကရာ သာဓုသမၼတာ ဗဟုဇနႆ၊ ေသယ်ထိဒံ -- ပူရေဏာ ကႆေပါ မကၡလိေဂါသာေလာ အဇိေတာ ေကသကမၺေလာ ပကုေဓါ [မူကြဲ-ကကုေဓါ (သီ၊) ပကုေဒၶါ (သ်ာ၊ ကံ၊)] ကစၥာေနာ သၪၥေယာ [မူကြဲ-သၪၨေယာ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ၊)] ေဗလ႒ပုေတၱာ [မူကြဲ-ေဗလႅ႒ိပုေတၱာ (သီ၊ ပီ)] ေဝဠ႒ပုေတၱာ (သ်ာ၊)] နိဂေဏၭာ နာဋပုေတၱာ [မူကြဲ-နာတပုေတၱာ (သီ၊ ပီ)] ေတ ဥပသကၤမိတြာ ေတ ပေဥႇ ပုစၧတိ။ ေတ သဘိေယန -၃၅၆ ပရိဗၺာဇေကန ပေဥႇ ပု႒ာ န သမၸာယႏၲိ၊ အသမၸာယႏၲာ ေကာပၪၥ ေဒါသၪၥ အပၸစၥယၪၥ ပါတုကေရာႏၲိ။ အပိ စ သဘိယံ ေယဝ ပရိဗၺာဇကံ ပဋိပုစၧႏၲိ။

အထ ေခါ သဘိယႆ ပရိဗၺာဇကႆ ဧတဒေဟာသိ -- "ေယ ေခါ ေတ ေဘာေႏၲာ သမဏျဗာဟၼဏာ သံဃိေနာ ဂဏိေနာ ဂဏာစရိယာ ဉာတာ ယသႆိေနာ တိတၳကရာ သာဓုသမၼတာ ဗဟုဇနႆ၊ ေသယ်ထိဒံ -- ပူရေဏာ ကႆေပါ။ ပ ။ နိဂေဏၭာ နာဋပုေတၱာ၊ ေတ မယာ ပေဥႇ ပု႒ာ န သမၸာယႏၲိ၊ အသမၸာယႏၲာ ေကာပၪၥ ေဒါသၪၥ အပၸစၥယၪၥ ပါတုကေရာႏၲိ၊ အပိ စ မေညေဝတၳ ပဋိပုစၧႏၲိ။ ယႏၷဴႏၷာဟံ ဟီနာယာဝတၱိတြာ ကာေမ ပရိဘုေၪၨယ်"ႏၲိ။

အထ ေခါ သဘိယႆ ပရိဗၺာဇကႆ ဧတဒေဟာသိ -- "အယမၸိ ေခါ သမေဏာ ေဂါတေမာ သံဃီ ေစဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိေယာ စ ဉာေတာ ယသႆီ တိတၳကေရာ သာဓုသမၼေတာ ဗဟုဇနႆ၊ ယံႏူနာဟံ သမဏံ ေဂါတမံ ဥပသကၤမိတြာ ဣေမ ပေဥႇ ပုေစၧယ်"ႏၲိ။

အထ ေခါ သဘိယႆ ပရိဗၺာဇကႆ ဧတဒေဟာသိ -- "ေယပိ ေခါ ေတ [မူကြဲ-ေယ ေခါ ေတ (သ်ာ)] ယံ ေခါ ေတ (က၊)] ေဘာေႏၲာ သမဏျဗာဟၼဏာ ဇိဏၰာ ဝုၯာ မဟလႅကာ အဒၶဂတာ ဝေယာအႏုပၸတၱာ ေထရာ ရတၱညဴ စိရပဗၺဇိတာ သံဃိေနာ ဂဏိေနာ ဂဏာစရိယာ ဉာတာ ယသႆိေနာ တိတၳကရာ သာဓုသမၼတာ ဗဟုဇနႆ၊ ေသယ်ထိဒံ -- ပူရေဏာ ကႆေပါ။ေပ၊ ။ နိဂေဏၭာ နာဋပုေတၱာ၊ ေတပိ မယာ ပေဥႇ ပု႒ာ န သမၸာယႏၲိ၊ အသမၸာယႏၲာ ေကာပၪၥ ေဒါသၪၥ အပၸစၥယၪၥ ပါတုကေရာႏၲိ၊ အပိ စ မေညေဝတၳ ပဋိပုစၧႏၲိ၊ ကိ ံ ပန ေမ သမေဏာ ေဂါတေမာ ဣေမ ပေဥႇ ပုေ႒ာ ဗ်ာကရိႆတိ! သမေဏာ ဟိ ေဂါတေမာ ဒဟေရာ ေစဝ ဇာတိယာ၊ နေဝါ စ ပဗၺဇၨာယာ"တိ။

အထ ေခါ သဘိယႆ ပရိဗၺာဇကႆ ဧတဒေဟာသိ -- "သမေဏာ ေခါ [မူကြဲ-သမေဏာ ေခါ ေဂါတေမာ (သ်ာ၊ က၊)] ဒဟေရာတိ န ဥညာတေဗၺာ န ပရိေဘာတေဗၺာ။ ဒဟေရာပိ ေစသ သမေဏာ ေဂါတေမာ မဟိဒၶိေကာ ေဟာတိ မဟာႏုဘာေဝါ၊ ယံႏူနာဟံ သမဏံ ေဂါတမံ ဥပသကၤမိတြာ ဣေမ ပေဥႇ ပုေစၧယ်"ႏၲိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ ေယန ရာဇဂဟံ ေတန စာရိကံ ပကၠာမိ။ အႏုပုေဗၺန စာရိကံ စရမာေနာ ေယန ရာဇဂဟံ ေဝဠဳဝနံ ကလႏၵကနိဝါေပါ၊ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝတာ သဒၶိ ံ -၃၅၇ သေမၼာဒိ။ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၅၁၅။ "ကခႌ ေဝစိကိစၧီ အာဂမံ၊ (ဣတိ သဘိေယာ)

ပေဥႇ ပုစၧိတုံ အဘိကခၤမာေနာ။

ေတသႏၲကေရာ ဘဝါဟိ [မူကြဲ-ဘဝါဟိ ေမ (ပီ၊ က၊)] ပေဥႇ ေမ ပုေ႒ာ၊

အႏုပုဗၺံ အႏုဓမၼံ ဗ်ာကေရာဟိ ေမ"။

၅၁၆။ "ဒူရေတာ အာဂေတာသိ သဘိယ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ပေဥႇ ပုစၧိတုံ အဘိကခၤမာေနာ။

ေတသႏၲကေရာ ဘဝါမိ [မူကြဲ-ေတသမႏၲကေရာမိ ေတ (က၊)] ပေဥႇ ေတ ပုေ႒ာ၊

အႏုပုဗၺံ အႏုဓမၼံ ဗ်ာကေရာမိ ေတ။

၅၁၇။ "ပုစၧ မံ သဘိယ ပဥႇံ၊ ယံ ကိၪၥိ မနသိစၧသိ။

တႆ တေႆဝ ပဥႇႆ၊ အဟံ အႏၲံ ကေရာမိ ေတ"တိ။

အထ ေခါ သဘိယႆ ပရိဗၺာဇကႆ ဧတဒေဟာသိ -- "အစၧရိယံ ဝတ၊ ေဘာ၊ အဗ႓ဳတံ ဝတ၊ ေဘာ! ယံ ဝတာဟံ အေညသု သမဏျဗာဟၼေဏသု ၾသကာသကမၼမတၱမၸိ [မူကြဲ-ၾသကာသမတၱမၸိ (သီ၊ ပီ၊)] နာလတၳံ တံ ေမ ဣဒံ သမေဏန ေဂါတေမန ၾသကာသကမၼံ ကတ"ႏၲိ။ အတၱမေနာ ပမုဒိေတာ ဥဒေဂၢါ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ ဘဂဝႏၲံ ပဥႇံ အပုစၧိ --

၅၁၈။ "ကိ ံ ပတၱိနမာဟု ဘိကၡဳနံ၊ (ဣတိ သဘိေယာ)

ေသာရတံ ေကန ကထၪၥ ဒႏၲမာဟု။

ဗုေဒၶါတိ ကထံ ပဝုစၥတိ၊

ပုေ႒ာ ေမ ဘဂဝါ ဗ်ာကေရာဟိ"။

၅၁၉။ "ပေဇၨန ကေတန အတၱနာ၊ (သဘိယာတိ ဘဂဝါ)

ပရိနိဗၺာနဂေတာ ဝိတိဏၰကေခၤါ။

ဝိဘဝၪၥ ဘဝၪၥ ဝိပၸဟာယ၊

ဝုသိတဝါ ခီဏပုနဗ႓ေဝါ သ ဘိကၡဳ။

၅၂၀။ "သဗၺတၳ -၃၅၈ ဥေပကၡေကာ သတိမာ၊ န ေသာ ဟိ ံသတိ ကၪၥိ သဗၺေလာေက။

တိေဏၰာ သမေဏာ အနာဝိေလာ၊ ဥႆဒါ ယႆ န သႏၲိ ေသာရေတာ ေသာ။

၅၂၁။ "ယႆိႁႏၵိယာနိ ဘာဝိတာနိ၊ အဇၩတၱံ ဗဟိဒၶါ စ သဗၺေလာေက။

နိဗၺိဇၩ ဣမံ ပရၪၥ ေလာကံ၊ ကာလံ ကခၤတိ ဘာဝိေတာ သ ဒေႏၲာ။

၅၂၂။ "ကပၸါနိ ဝိေစယ် ေကဝလာနိ၊ သံသာရံ ဒုဘယံ စုတူပပါတံ။

ဝိဂတရဇမနဂၤဏံ ဝိသုဒၶံ၊ ပတၱံ ဇာတိခယံ တမာဟု ဗုဒၶ"ႏၲိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝေတာ ဘာသိတံ အဘိနႏၵိတြာ အႏုေမာဒိတြာ အတၱမေနာ ပမုဒိေတာ ဥဒေဂၢါ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ ဘဂဝႏၲံ ဥတၱရိ ံ [မူကြဲ-ဥတၱရိ (က၊)] ပဥႇံ အပုစၧိ --

၅၂၃။ "ကိ ံ ပတၱိနမာဟု ျဗာဟၼဏံ၊ (ဣတိ သဘိေယာ)

သမဏံ ေကန ကထၪၥ ႏွာတေကာတိ။

နာေဂါတိ ကထံ ပဝုစၥတိ၊

ပုေ႒ာ ေမ ဘဂဝါ ဗ်ာကေရာဟိ"။

၅၂၄။ "ဗာဟိတြာ သဗၺပါပကာနိ၊ (သဘိယာတိ ဘဂဝါ)

ဝိမေလာ သာဓုသမာဟိေတာ ဌိတေတၱာ။

သံသာရမတိစၥ ေကဝလီ ေသာ၊

အသိေတာ တာဒိ ပဝုစၥေတ သ ျဗဟၼာ။

၅၂၅။ "သမိတာဝိ ပဟာယ ပုညပါပံ၊ ဝိရေဇာ ဉတြာ ဣမံ ပရၪၥ ေလာကံ။

ဇာတိမရဏံ ဥပါတိဝေတၱာ၊ သမေဏာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ။

၅၂၆။ "နိႏွာယ -၃၅၉ [မူကြဲ-နိနဟာယ (သ်ာ၊)] သဗၺပါပကာနိ၊ အဇၩတၱံ ဗဟိဒၶါ စ သဗၺေလာေက။

ေဒဝမႏုေႆသု ကပၸိေယသု၊ ကပၸံ ေနတိ တမာဟု ႏွာတေကာ"တိ။

၅၂၇။ "အာဂုံ န ကေရာတိ ကိၪၥိ ေလာေက၊ သဗၺသံေယာေဂ [မူကြဲ-သဗၺေယာေဂ (က၊)] ဝိသဇၨ ဗႏၶနာနိ။

သဗၺတၳ န သဇၨတီ ဝိမုေတၱာ၊ နာေဂါ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ"တိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ။ ပ ။ ဘဂဝႏၲံ ဥတၱရိ ံ ပဥႇံ အပုစၧိ --

၅၂၈။ "ကံ ေခတၱဇိနံ ဝဒႏၲိ ဗုဒၶါ၊ (ဣတိ သဘိေယာ)

ကုသလံ ေကန ကထၪၥ ပ႑ိေတာတိ။

မုနိ နာမ ကထံ ပဝုစၥတိ၊

ပုေ႒ာ ေမ ဘဂဝါ ဗ်ာကေရာဟိ"။

၅၂၉။ "ေခတၱာနိ ဝိေစယ် ေကဝလာနိ၊ (သဘိယာတိ ဘဂဝါ)

ဒိဗၺံ မာႏုသကၪၥ ျဗဟၼေခတၱံ။

သဗၺေခတၱမူလဗႏၶနာ ပမုေတၱာ၊

ေခတၱဇိေနာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ။

၅၃၀။ "ေကာသာနိ ဝိေစယ် ေကဝလာနိ၊ ဒိဗၺံ မာႏုသကၪၥ ျဗဟၼေကာသံ။

သဗၺေကာသမူလဗႏၶနာ ပမုေတၱာ၊ ကုသေလာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ။

၅၃၁။ "ဒုဘယာနိ ဝိေစယ် ပ႑ရာနိ၊ အဇၩတၱံ ဗဟိဒၶါ စ သုဒၶိပေညာ။

ကဏွံ သုကၠံ ဥပါတိဝေတၱာ၊ ပ႑ိေတာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ။

၅၃၂။ "အသတၪၥ -၃၆၀ သတၪၥ ဉတြာ ဓမၼံ၊ အဇၩတၱံ ဗဟိဒၶါ စ သဗၺေလာေက။

ေဒဝမႏုေႆဟိ ပူဇနီေယာ၊ သဂၤ ံ ဇာလမတိစၥ ေသာ မုနီ"တိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ။ ပ ။ ဘဂဝႏၲံ ဥတၱရိ ံ ပဥႇံ အပုစၧိ --

၅၃၃။ "ကိ ံ ပတၱိနမာဟု ေဝဒဂုံ၊ (ဣတိ သဘိေယာ)

အႏုဝိဒိတံ ေကန ကထၪၥ ဝီရိယဝါတိ။

အာဇာနိေယာ ကိႏၲိ နာမ ေဟာတိ၊

ပုေ႒ာ ေမ ဘဂဝါ ဗ်ာကေရာဟိ"။

၅၃၄။ "ေဝဒါနိ ဝိေစယ် ေကဝလာနိ၊ (သဘိယာတိ ဘဂဝါ)

သမဏာနံ ယာနိဓတၳိ [မူကြဲ-ယာနိပတၳိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ျဗာဟၼဏာနံ။

သဗၺေဝဒနာသု ဝီတရာေဂါ၊

သဗၺံ ေဝဒမတိစၥ ေဝဒဂူ ေသာ။

၅၃၅။ "အႏုဝိစၥ ပပၪၥနာမ႐ူပံ၊ အဇၩတၱံ ဗဟိဒၶါ စ ေရာဂမူလံ။

သဗၺေရာဂမူလဗႏၶနာ ပမုေတၱာ၊ အႏုဝိဒိေတာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ။

၅၃၆။ "ဝိရေတာ ဣဓ သဗၺပါပေကဟိ၊ နိရယဒုကၡံ အတိစၥ ဝီရိယဝါ ေသာ။

ေသာ ဝီရိယဝါ ပဓာနဝါ၊ ဓီေရာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ။

၅၃၇။ "ယႆႆု လုနာနိ ဗႏၶနာနိ၊ အဇၩတၱံ ဗဟိဒၶါ စ သဂၤမူလံ။

သဗၺသဂၤမူလဗႏၶနာ ပမုေတၱာ၊ အာဇာနိေယာ တာဒိ ပဝုစၥေတ တထတၱာ"တိ။

အထ -၃၆၁ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ။ ပ ။ ဘဂဝႏၲံ ဥတၱရိ ံ ပဥႇံ အပုစၧိ --

၅၃၈။ "ကိ ံ ပတၱိနမာဟု ေသာတၱိယံ၊ (ဣတိ သဘိေယာ)

အရိယံ ေကန ကထၪၥ စရဏဝါတိ။

ပရိဗၺာဇေကာ ကိႏၲိ နာမ ေဟာတိ၊

ပုေ႒ာ ေမ ဘဂဝါ ဗ်ာကေရာဟိ"။

၅၃၉။ "သုတြာ သဗၺဓမၼံ အဘိညာယ ေလာေက၊ (သဘိယာတိ ဘဂဝါ)

သာဝဇၨာနဝဇၨံ ယဒတၳိ ကိၪၥိ။

အဘိဘုံ အကထံကထိ ံ ဝိမုတၱံ၊

အနိဃံ သဗၺဓိမာဟု ေသာတၱိေယာတိ။

၅၄၀။ "ေဆတြာ အာသဝါနိ အာလယာနိ၊ ဝိဒြါ ေသာ န ဥေပတိ ဂဗ႓ေသယ်ံ။

သညံ တိဝိဓံ ပႏုဇၨ ပကၤ ံ၊ ကပၸံ ေနတိ တမာဟု အရိေယာတိ။

၅၄၁။ "ေယာ ဣဓ စရေဏသု ပတၱိပေတၱာ၊ ကုသေလာ သဗၺဒါ အာဇာနာတိ [မူကြဲ-အာဇာနိ (သ်ာ၊)] ဓမၼံ။

သဗၺတၳ န သဇၨတိ ဝိမုတၱစိေတၱာ [မူကြဲ-ဝိမုေတၱာ (သီ)] ပဋိဃာ ယႆ န သႏၲိ စရဏဝါ ေသာ။

၅၄၂။ "ဒုကၡေဝပကၠံ ယဒတၳိ ကမၼံ၊ ဥဒၶမေဓါ တိရိယံ ဝါပိ [မူကြဲ-တိရိယၪၥာပိ (သ်ာ၊)] မေဇၩ။

ပရိဗၺာဇယိတြာ ပရိညစာရီ၊ မာယံ မာနမေထာပိ ေလာဘေကာဓံ။

ပရိယႏၲမကာသိ နာမ႐ူပံ၊ တံ ပရိဗၺာဇကမာဟု ပတၱိပတၱ"ႏၲိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝေတာ ဘာသိတံ အဘိနႏၵိတြာ အႏုေမာဒိတြာ အတၱမေနာ ပမုဒိေတာ ဥဒေဂၢါ ပီတိေသာမနႆဇာေတာ ဥ႒ာယာသနာ ဧကံသံ ဥတၱရာသဂၤ ံ ကရိတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတနၪၨလိ ံ ပဏာေမတြာ ဘဂဝႏၲံ သမၼဳခါ သာ႐ုပၸါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတၳဝိ --

၅၄၃။ "ယာနိ -၃၆၂ စ တီဏိ ယာနိ စ သ႒ိ၊ သမဏပၸဝါဒသိတာနိ [မူကြဲ-သမဏပၸဝါဒနိႆိတာနိ (သ်ာ၊ က၊)] ဘူရိပည။

သညကၡရသညနိႆိတာနိ၊ ၾသသရဏာနိ ဝိေနယ် ၾသဃတမဂါ။

၅၄၄။ "အႏၲဂူသိ ပါရဂူ [မူကြဲ-ပါရဂူသိ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] ဒုကၡႆ၊ အရဟာသိ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ခီဏာသဝံ တံ မေည။

ဇုတိမာ မုတိမာ ပဟူတပေညာ၊ ဒုကၡႆႏၲကရံ အတာေရသိ မံ။

၅၄၅။ "ယံ ေမ ကခႋတမညာသိ၊ ဝိစိကိစၧာ မံ တာရယိ နေမာ ေတ။

မုနိ ေမာနပေထသု ပတၱိပတၱ၊ အခိလ အာဒိစၥဗႏၶဳ ေသာရေတာသိ။

၅၄၆။ "ယာ ေမ ကခၤါ ပုေရ အာသိ၊ တံ ေမ ဗ်ာကာသိ စကၡဳမာ။

အဒၶါ မုနီသိ သမၺဳေဒၶါ၊ နတၳိ နီဝရဏာ တဝ။

၅၄၇။ "ဥပါယာသာ စ ေတ သေဗၺ၊ ဝိဒၶသၱာ ဝိနဠီကတာ။

သီတိဘူေတာ ဒမပၸေတၱာ၊ ဓိတိမာ သစၥနိကၠေမာ။

၅၄၈။ "တႆ ေတ နာဂနာဂႆ၊ မဟာဝီရႆ ဘာသေတာ။

သေဗၺ ေဒဝါႏုေမာဒႏၲိ၊ ဥေဘာ နာရဒပဗၺတာ။

၅၄၉။ "နေမာ ေတ ပုရိသာဇည၊ နေမာ ေတ ပုရိသုတၱမ။

သေဒဝကသၼိ ံ ေလာကသၼိ ံ၊ နတၳိ ေတ ပဋိပုဂၢေလာ။

၅၅၀။ "တုဝံ ဗုေဒၶါ တုဝံ သတၳာ၊ တုဝံ မာရာဘိဘူ မုနိ။

တုဝံ အႏုသေယ ေဆတြာ၊ တိေဏၰာ တာေရသိ မံ ပဇံ။

၅၅၁။ "ဥပဓီ ေတ သမတိကၠႏၲာ၊ အာသဝါ ေတ ပဒါလိတာ။

သီေဟာသိ အႏုပါဒါေနာ၊ ပဟီနဘယေဘရေဝါ။

၅၅၂။ "ပု႑ရီကံ -၃၆၃ ယထာ ဝဂၢဳ၊ ေတာေယ န ဥပလိမၸတိ [မူကြဲ-ေတာေယန န ဥပလိပၸတိ (သီ)] ေတာေယ န ဥပလိပၸတိ (ပီ)] ေတာေယန န ဥပလိမၸတိ (က)]

ဧဝံ ပုေည စ ပါေပ စ၊ ဥဘေယ တြံ န လိမၸသိ။

ပါေဒ ဝီရ ပသာေရဟိ၊ သဘိေယာ ဝႏၵတိ သတၳဳေနာ"တိ။

အထ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝေတာ ပါေဒသု သိရသာ နိပတိတြာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ဘေႏၲ။ ပ ။ ဧသာဟံ ဘဂဝႏၲံ သရဏံ ဂစၧာမိ ဓမၼၪၥ ဘိကၡဳသံဃၪၥ၊ လေဘယ်ာဟံ၊ ဘေႏၲ၊ ဘဂဝေတာ သႏၲိေက ပဗၺဇၨံ၊ လေဘယ်ံ ဥပသမၸဒ"ႏၲိ ။

"ေယာ ေခါ၊ သဘိယ၊ အညတိတၳိယပုေဗၺာ ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ အာကခၤတိ ပဗၺဇၨံ၊ အာကခၤတိ ဥပသမၸဒံ၊ ေသာ စတၱာေရာ မာေသ ပရိဝသတိ၊ စတုႏၷံ မာသာနံ အစၥေယန အာရဒၶစိတၱာ ဘိကၡဴ ပဗၺာေဇႏၲိ၊ ဥပသမၸာေဒႏၲိ ဘိကၡဳဘာဝါယ။ အပိ စ ေမတၳ ပုဂၢလေဝမတၱတာ ဝိဒိတာ"တိ။

"သေစ၊ ဘေႏၲ၊ အညတိတၳိယပုဗၺာ ဣမသၼိ ံ ဓမၼဝိနေယ အာကခၤႏၲာ ပဗၺဇၨံ၊ အာကခၤႏၲာ ဥပသမၸဒံ စတၱာေရာ မာေသ ပရိဝသႏၲိ၊ စတုႏၷံ မာသာနံ အစၥေယန အာရဒၶစိတၱာ ဘိကၡဴ ပဗၺာေဇႏၲိ၊ ဥပသမၸာေဒႏၲိ ဘိကၡဳဘာဝါယ၊ အဟံ စတၱာရိ ဝႆာနိ ပရိဝသိႆာမိ၊ စတုႏၷံ ဝႆာနံ အစၥေယန အာရဒၶစိတၱာ ဘိကၡဴ ပဗၺာေဇႏၲဳ ဥပသမၸာေဒႏၲဳ ဘိကၡဳဘာဝါယာ"တိ။ အလတၳ ေခါ သဘိေယာ ပရိဗၺာဇေကာ ဘဂဝေတာ သႏၲိေက ပဗၺဇၨံ အလတၳ ဥပသမၸဒံ။ ပ ။ အညတေရာ ေခါ ပနာယသၼာ သဘိေယာ အရဟတံ အေဟာသီတိ။

သဘိယသုတၱံ ဆ႒ံ နိ႒ိတံ။

၇။ ေသလသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အဂၤုတၱရာေပသု စာရိကံ စရမာေနာ မဟတာ ဘိကၡဳသံေဃန သဒၶိ ံ အၯေတဠေသဟိ ဘိကၡဳသေတဟိ ေယန အာပဏံ နာမ အဂၤုတၱရာပါနံ နိဂေမာ တဒဝသရိ။ အေႆာသိ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ "သမေဏာ ခလု၊ ေဘာ၊ ေဂါတေမာ သက်ပုေတၱာ သက်ကုလာ ပဗၺဇိေတာ အဂၤုတၱရာေပသု စာရိကံ စရမာေနာ မဟတာ ဘိကၡဳသံေဃန သဒၶိ ံ အၯေတဠေသဟိ ဘိကၡဳသေတဟိ အာပဏံ အႏုပၸေတၱာ။ တံ ေခါ ပန ဘဝႏၲံ ေဂါတမံ -၃၆၄ ဧဝံ ကလ်ာေဏာ ကိတၱိသေဒၵါ အဗ႓ဳဂၢေတာ -- 'ဣတိပိ ေသာ ဘဂဝါ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ဝိဇၨာစရဏသမၸေႏၷာ သုဂေတာ ေလာကဝိဒူ အႏုတၱေရာ ပုရိသဒမၼသာရထိ သတၳာ ေဒဝမႏုႆာနံ ဗုေဒၶါ ဘဂဝါ'တိ [မူကြဲ-ဘဂဝါ (သ်ာ၊ ပီ)] ေသာ ဣမံ ေလာကံ သေဒဝကံ သမာရကံ သျဗဟၼကံ သႆမဏျဗာဟၼဏိ ံ ပဇံ သေဒဝမႏုႆံ သယံ အဘိညာ သစၧိကတြာ ပေဝေဒတိ။ ေသာ ဓမၼံ ေဒသတိ အာဒိကလ်ာဏံ မေဇၩကလ်ာဏံ ပရိေယာသာနကလ်ာဏံ သာတၳံ သဗ်ၪၨနံ၊ ေကဝလပရိပုဏၰံ ပရိသုဒၶံ ျဗဟၼစရိယံ ပကာေသတိ။ သာဓု ေခါ ပန တထာ႐ူပါနံ အရဟတံ ဒႆနံ ေဟာတီ"တိ။

အထ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝတာ သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ။ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိႏၷံ ေခါ ေကဏိယံ ဇဋိလံ ဘဂဝါ ဓမၼိယာ ကထာယ သႏၵေႆသိ သမာဒေပသိ သမုေတၱေဇသိ သမၸဟံေသသိ။ အထ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဘဂဝတာ ဓမၼိယာ ကထာယ သႏၵႆိေတာ သမာဒပိေတာ သမုေတၱဇိေတာ သမၸဟံသိေတာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "အဓိဝါေသတု ေမ ဘဝံ ေဂါတေမာ သြာတနာယ ဘတၱံ သဒၶိ ံ ဘိကၡဳသံေဃနာ"တိ။ ဧဝံ ဝုေတၱ၊ ဘဂဝါ ေကဏိယံ ဇဋိလံ ဧတဒေဝါစ -- "မဟာ ေခါ၊ ေကဏိယ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ အၯေတဠသာနိ ဘိကၡဳသတာနိ၊ တြၪၥ ျဗာဟၼေဏသု အဘိပၸသေႏၷာ"တိ။

ဒုတိယမၸိ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ကိၪၥာပိ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ မဟာ ဘိကၡဳသံေဃာ အၯေတဠသာနိ ဘိကၡဳသတာနိ၊ အဟၪၥ ျဗာဟၼေဏသု အဘိပၸသေႏၷာ၊ အဓိဝါေသတု ေမ ဘဝံ ေဂါတေမာ သြာတနာယ ဘတၱံ သဒၶိ ံ ဘိကၡဳသံေဃနာ"တိ။ ဒုတိယမၸိ ေခါ ဘဂဝါ ေကဏိယံ ဇဋိလံ ဧတဒေဝါစ -- "မဟာ ေခါ၊ ေကဏိယ၊ ဘိကၡဳသံေဃာ အၯေတဠသာနိ ဘိကၡဳသတာနိ၊ တြၪၥ ျဗာဟၼေဏသု အဘိပၸသေႏၷာ"တိ။

တတိယမၸိ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ကိၪၥာပိ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ မဟာ ဘိကၡဳသံေဃာ အၯေတဠသာနိ ဘိကၡဳသတာနိ၊ အဟၪၥ ျဗာဟၼေဏသု အဘိပၸသေႏၷာ၊ အဓိဝါေသတု [မူကြဲ-အဓိဝါေသေတြဝ (သီ၊)] ေမ ဘဝံ ေဂါတေမာ သြာတနာယ ဘတၱံ သဒၶိ ံ ဘိကၡဳသံေဃနာ"တိ။ အဓိဝါေသသိ ဘဂဝါ တုဏွီဘာေဝန။ အထ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဘဂဝေတာ အဓိဝါသနံ ဝိဒိတြာ -၃၆၅ ဥ႒ာယာသနာ ေယန သေကာ အႆေမာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ မိတၱာမေစၥ ဉာတိသာေလာဟိေတ အာမေႏၲသိ -- "သုဏႏၲဳ ေမ ဘဝေႏၲာ မိတၱာမစၥာ ဉာတိသာေလာဟိတာ၊ သမေဏာ ေမ ေဂါတေမာ နိမႏၲိေတာ သြာတနာယ ဘတၱံ သဒၶိ ံ ဘိကၡဳသံေဃန၊ ေယန ေမ ကာယေဝယ်ာဝဋိကံ ကေရယ်ာထာ"တိ။ "ဧဝံ၊ ေဘာ"တိ ေခါ ေကဏိယႆ ဇဋိလႆ မိတၱာမစၥာ ဉာတိသာေလာဟိတာ ေကဏိယႆ ဇဋိလႆ ပဋိႆုတြာ အေပၸကေစၥ ဥဒၶနာနိ ခဏႏၲိ၊ အေပၸကေစၥ က႒ာနိ ဖာေလႏၲိ၊ အေပၸကေစၥ ဘာဇနာနိ ေဓါဝႏၲိ၊ အေပၸကေစၥ ဥဒကမဏိကံ ပတိ႒ာေပႏၲိ၊ အေပၸကေစၥ အာသနာနိ ပညာေပႏၲိ။ ေကဏိေယာ ပန ဇဋိေလာ သာမံေယဝ မ႑လမာဠံ ပဋိယာေဒတိ။

ေတန ေခါ ပန သမေယန ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ အာပေဏ ပဋိဝသတိ၊ တိဏၰံ ေဝဒါနံ ပါရဂူ သနိဃ႑ဳေကဋဳဘာနံ သာကၡရပၸေဘဒါနံ ဣတိဟာသပၪၥမာနံ ပဒေကာ ေဝယ်ာကရေဏာ ေလာကာယတမဟာပုရိသလကၡေဏသု အနဝေယာ၊ တီဏိ စ မာဏဝကသတာနိ မေႏၲ ဝါေစတိ။

ေတန ေခါ ပန သမေယန ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ေသေလ ျဗာဟၼေဏ အဘိပၸသေႏၷာ ေဟာတိ။ အထ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ တီဟိ မာဏဝကသေတဟိ ပရိဝုေတာ ဇဃၤာဝိဟာရံ အႏုစကၤမမာေနာ အႏုဝိစရမာေနာ ေယန ေကဏိယႆ ဇဋိလႆ အႆေမာ ေတႏုပသကၤမိ။ အဒၵသာ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ေကဏိယႆ ဇဋိလႆ အႆေမ [မူကြဲ-ေကဏိႆမိေယ ဇဋိေလ (သီ၊ ပီ၊)] အေပၸကေစၥ ဥဒၶနာနိ ခဏေႏၲ။ ပ ။ အေပၸကေစၥ အာသနာနိ ပညေပေႏၲ၊ ေကဏိယံ ပန ဇဋိလံ သာမံေယဝ မ႑လမာဠံ ပဋိယာေဒႏၲံ။ ဒိသြာန ေကဏိယံ ဇဋိလံ ဧတဒေဝါစ -- "ကိ ံ ႏု ေခါ ေဘာေတာ ေကဏိယႆ အာဝါေဟာ ဝါ ဘဝိႆတိ၊ ဝိဝါေဟာ ဝါ ဘဝိႆတိ၊ မဟာယေညာ ဝါ ပစၥဳပ႒ိေတာ၊ ရာဇာ ဝါ မာဂေဓါ ေသနိေယာ ဗိမၺိသာေရာ နိမႏၲိေတာ သြာတနာယ သဒၶိ ံ ဗလကာေယနာ"တိ?

"န ေမ၊ ေဘာ ေသလ၊ အာဝါေဟာ ဝါ ဘဝိႆတိ ဝိဝါေဟာ ဝါ၊ နာပိ ရာဇာ မာဂေဓါ ေသနိေယာ ဗိမၺိသာေရာ နိမႏၲိေတာ သြာတနာယ သဒၶိ ံ ဗလကာေယန၊ အပိ စ ေခါ ေမ မဟာယေညာ ပစၥဳပ႒ိေတာ။ အတၳိ သမေဏာ ေဂါတေမာ သက်ပုေတၱာ သက်ကုလာ ပဗၺဇိေတာ အဂၤုတၱရာေပသု စာရိကံ -၃၆၆ စရမာေနာ မဟတာ ဘိကၡဳသံေဃန သဒၶိ ံ အၯေတဠေသဟိ ဘိကၡဳသေတဟိ အာပဏံ အႏုပၸေတၱာ။ တံ ေခါ ပန ဘဝႏၲံ ေဂါတမံ။ ပ ။ ဗုေဒၶါ ဘဂဝါတိ။ ေသာ ေမ နိမႏၲိေတာ သြာတနာယ ဘတၱံ သဒၶိ ံ ဘိကၡဳသံေဃနာ"တိ။ "ဗုေဒၶါတိ၊ ေဘာ ေကဏိယ၊ ဝေဒသိ"? "ဗုေဒၶါတိ၊ ေဘာ ေသလ၊ ဝဒါမိ"။ "ဗုေဒၶါတိ၊ ေဘာ ေကဏိယ၊ ဝေဒသိ"? "ဗုေဒၶါတိ၊ ေဘာ ေသလ၊ ဝဒါမီ"တိ။

အထ ေခါ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ဧတဒေဟာသိ -- "ေဃာေသာပိ ေခါ ဧေသာ ဒုလႅေဘာ ေလာကသၼိ ံ ယဒိဒံ ဗုေဒၶါတိ။ အာဂတာနိ ေခါ ပနမွာကံ မေႏၲသု ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡဏာနိ၊ ေယဟိ သမႏၷာဂတႆ မဟာပုရိသႆ ေဒြဝ ဂတိေယာ ဘဝႏၲိ အနညာ။ သေစ အဂါရံ အဇၩာဝသတိ ရာဇာ ေဟာတိ စကၠဝတၱိ ဓမၼိေကာ ဓမၼရာဇာ စာတုရေႏၲာ ဝိဇိတာဝီ ဇနပဒတၳာဝရိယပၸေတၱာ သတၱရတနသမႏၷာဂေတာ။ တႆိမာနိ သတၱ ရတနာနိ ဘဝႏၲိ၊ ေသယ်ထိဒံ -- စကၠရတနံ၊ ဟတၳိရတနံ၊ အႆရတနံ၊ မဏိရတနံ၊ ဣတၳိရတနံ၊ ဂဟပတိရတနံ၊ ပရိဏာယကရတနေမဝ သတၱမံ။ ပေရာသဟႆံ ေခါ ပနႆ ပုတၱာ ဘဝႏၲိ သူရာ ဝီရဂၤ႐ူပါ ပရေသနပၸမဒၵနာ။ ေသာ ဣမံ ပထဝိ ံ သာဂရပရိယႏၲံ အဒေ႑န အသေတၳန ဓေမၼန အဘိဝိဇိယ အဇၩာဝသတိ။ သေစ ေခါ ပန အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇတိ၊ အရဟံ ေဟာတိ သမၼာသမၺဳေဒၶါ ေလာေက ဝိဝ႗စၧေဒါ [မူကြဲ-ဝိဝတၱစၧေဒၵါ (သီ၊ ပီ)] ကဟံ ပန၊ ေဘာ ေကဏိယ၊ ဧတရဟိ ေသာ ဘဝံ ေဂါတေမာ ဝိဟရတိ အရဟံ သမၼာသမၺဳေဒၶါ"တိ?

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဒကၡိဏံ ဗာဟုံ ပဂၢေဟတြာ ေသလံ ျဗာဟၼဏံ ဧတဒေဝါစ -- "ေယေနသာ၊ ေဘာ ေသလ၊ နီလဝနရာဇီ"တိ။ အထ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ တီဟိ မာဏဝကသေတဟိ သဒၶိ ံ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ။ အထ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ေတ မာဏဝေက အာမေႏၲသိ -- "အပၸသဒၵါ ေဘာေႏၲာ အာဂစၧႏၲဳ၊ ပေဒ ပဒံ နိကၡိပႏၲာ။ ဒုရာသဒါ ဟိ ေတ ဘဂဝေႏၲာ [မူကြဲ-ဘဝေႏၲာ (သ်ာ၊ က၊)] သီဟာဝ ဧကစရာ။ ယဒါ စာဟံ၊ ေဘာ၊ သမေဏန ေဂါတေမန သဒၶိ ံ မေႏၲယ်ဳံ၊ မာ ေမ ေဘာေႏၲာ အႏၲရႏၲရာ ကထံ ၾသပါေတထ၊ ကထာပရိေယာသာနံ ေမ ဘဝေႏၲာ အာဂေမႏၲဴ"တိ။

အထ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝတာ သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ။ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝေတာ -၃၆၇ ကာေယ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡဏာနိ သမေႏၷသိ [မူကြဲ-သမၼေႏၷသိ (သီ၊ သ်ာ)] အဒၵသာ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝေတာ ကာေယ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡဏာနိ ေယဘုေယ်န ဌေပတြာ ေဒြ။ ဒြီသု မဟာပုရိသလကၡေဏသု ကခၤတိ ဝိစိကိစၧတိ နာဓိမုစၥတိ န သမၸသီဒတိ -- ေကာေသာဟိေတ စ ဝတၳဂုေယွ၊ ပဟူတဇိဝွတာယ စာတိ။

အထ ေခါ ဘဂဝေတာ ဧတဒေဟာသိ -- "ပႆတိ ေခါ ေမ အယံ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡဏာနိ ေယဘုေယ်န ဌေပတြာ ေဒြ။ ဒြီသု မဟာပုရိသလကၡေဏသု ကခၤတိ ဝိစိကိစၧတိ နာဓိမုစၥတိ န သမၸသီဒတိ -- ေကာေသာဟိေတ စ ဝတၳဂုေယွ၊ ပဟူတဇိဝွတာယ စာ"တိ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ တထာ႐ူပံ ဣဒၶါဘိသခၤါရံ အဘိသခၤါသိ [မူကြဲ-အဘိသခၤါေရသိ (သ်ာ၊ က)] ယထာ အဒၵသ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝေတာ ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ ဇိဝွံ နိႏၷာေမတြာ ဥေဘာပိ ကဏၰေသာတာနိ အႏုမသိ ပဋိမသိ၊ ဥေဘာပိ နာသိကေသာတာနိ အႏုမသိ ပဋိမသိ၊ ေကဝလမၸိ နလာဋမ႑လံ ဇိဝွါယ ဆာေဒသိ။

အထ ေခါ ေသလႆ ျဗာဟၼဏႆ ဧတဒေဟာသိ -- "သမႏၷာဂေတာ ေခါ သမေဏာ ေဂါတေမာ ဒြတၱိ ံသမဟာပုရိသလကၡေဏဟိ ပရိပုေဏၰဟိ၊ ေနာ အပုရိပုေဏၰဟိ။ ေနာ စ ေခါ နံ ဇာနာမိ ဗုေဒၶါ ဝါ ေနာ ဝါ။ သုတံ ေခါ ပန ေမတံ ျဗာဟၼဏာနံ ဝုၯာနံ မဟလႅကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ -- 'ေယ ေတ ဘဝႏၲိ အရဟေႏၲာ သမၼာသမၺဳဒၶါ၊ ေတ သေက ဝေဏၰ ဘညမာေန အတၱာနံ ပါတုကေရာႏၲီ'တိ။ ယံႏူနာဟံ သမဏံ ေဂါတမံ သမၼဳခါ သာ႐ုပၸါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတၳေဝယ်"ႏၲိ။ အထ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ ဘဂဝႏၲံ သမၼဳခါ သာ႐ုပၸါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတၳဝိ --

၅၅၃။ "ပရိပုဏၰကာေယာ သု႐ုစိ၊ သုဇာေတာ စာ႐ုဒႆေနာ။

သုဝဏၰဝေဏၰာသိ ဘဂဝါ၊ သုသုကၠဒါေဌာသိ ဝီရိယဝါ။

၅၅၄။ "နရႆ ဟိ သုဇာတႆ၊ ေယ ဘဝႏၲိ ဝိယၪၨနာ။

သေဗၺ ေတ တဝ ကာယသၼိ ံ၊ မဟာပုရိသလကၡဏာ။

၅၅၅။ "ပသႏၷေနေတၱာ သုမုေခါ၊ ျဗဟာ ဥဇု ပတာပဝါ။

မေဇၩ သမဏသံဃႆ၊ အာဒိေစၥာဝ ဝိေရာစသိ။

၅၅၆။ "ကလ်ာဏဒႆေနာ -၃၆၈ ဘိကၡဳ၊ ကၪၥနသႏၷိဘတၱေစာ။

ကိ ံ ေတ သမဏဘာေဝန၊ ဧဝံ ဥတၱမဝဏၰိေနာ။

၅၅၇။ "ရာဇာ အရဟသိ ဘဝိတုံ၊ စကၠဝတၱီ ရေထသေဘာ။

စာတုရေႏၲာ ဝိဇိတာဝီ၊ ဇမၺဳသ႑ႆ [မူကြဲ-ဇမၺဳမ႑ႆ (က၊)] ဣႆေရာ။

၅၅၈။ "ခတၱိယာ ေဘာဂိရာဇာေနာ [မူကြဲ-ေဘာဇရာဇာေနာ (သီ၊ သ်ာ)] အႏုယႏၲာ [မူကြဲ-အႏုယုတၱာ (သီ၊)] ဘဝႏၲဳ ေတ။

ရာဇာဘိရာဇာ မႏုဇိေႏၵာ၊ ရဇၨံ ကာေရဟိ ေဂါတမ"။

၅၅၉။ "ရာဇာဟမသၼိ ေသလာတိ၊ (ဘဂဝါ) ဓမၼရာဇာ အႏုတၱေရာ။

ဓေမၼန စကၠံ ဝေတၱမိ၊ စကၠံ အပၸဋိဝတၱိယံ"။

၅၆၀။ "သမၺဳေဒၶါ ပဋိဇာနာသိ၊ (ဣတိ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ) ဓမၼရာဇာ အႏုတၱေရာ။

'ဓေမၼန စကၠံ ဝေတၱမိ'၊ ဣတိ ဘာသသိ ေဂါတမ။

၅၆၁။ "ေကာ ႏု ေသနာပတိ ေဘာေတာ၊ သာဝေကာ သတၳဳရႏြေယာ။

ေကာ ေတ တမႏုဝေတၱတိ၊ ဓမၼစကၠံ ပဝတၱိတံ"။

၅၆၂။ "မယာ ပဝတၱိတံ စကၠံ၊ (ေသလာတိ ဘဂဝါ) ဓမၼစကၠံ အႏုတၱရံ။

သာရိပုေတၱာ အႏုဝေတၱတိ၊ အႏုဇာေတာ တထာဂတံ။

၅၆၃။ "အဘိေညယ်ံ အဘိညာတံ၊ ဘာေဝတဗၺၪၥ ဘာဝိတံ။

ပဟာတဗၺံ ပဟီနံ ေမ၊ တသၼာ ဗုေဒၶါသၼိ ျဗာဟၼဏ။

၅၆၄။ "ဝိနယႆု မယိ ကခၤ ံ၊ အဓိမုစၥႆု ျဗာဟၼဏ။

ဒုလႅဘံ ဒႆနံ ေဟာတိ၊ သမၺဳဒၶါနံ အဘိဏွေသာ။

၅၆၅။ "ေယသံ -၃၆၉ ေဝ [မူကြဲ-ေယသံ ေဝါ (ပီ)] ယႆ ေဝ (သ်ာ၊)] ဒုလႅေဘာ ေလာေက၊ ပါတုဘာေဝါ အဘိဏွေသာ။

ေသာဟံ ျဗာဟၼဏ သမၺဳေဒၶါ၊ သလႅကေတၱာ အႏုတၱေရာ။

၅၆၆။ "ျဗဟၼဘူေတာ အတိတုေလာ၊ မာရေသနပၸမဒၵေနာ။

သဗၺာမိေတၱ ဝသီကတြာ၊ ေမာဒါမိ အကုေတာဘေယာ"။

၅၆၇။ "ဣမံ ဘဝေႏၲာ နိသာေမထ၊ ယထာ ဘာသတိ စကၡဳမာ။

သလႅကေတၱာ မဟာဝီေရာ၊ သီေဟာဝ နဒတီ ဝေန။

၅၆၈။ "ျဗဟၼဘူတံ အတိတုလံ၊ မာရေသနပၸမဒၵနံ။

ေကာ ဒိသြာ နပၸသီေဒယ်၊ အပိ ကဏွာဘိဇာတိေကာ။

၅၆၉။ "ေယာ မံ ဣစၧတိ အေႏြတု၊ ေယာ ဝါ နိစၧတိ ဂစၧတု။

ဣဓာဟံ ပဗၺဇိႆာမိ၊ ဝရပညႆ သႏၲိေက"။

၅၇၀။ "ဧဝေၪၥ [မူကြဲ-ဧတေၪၥ (သီ၊ ပီ၊)] ႐ုစၥတိ ေဘာေတာ၊ သမၼာသမၺဳဒၶသာသေန [မူကြဲ-သမၼာသမၺဳဒၶသာသနံ (သီ၊ သ်ာ၊ ကံ၊ ပီ)]

မယမၸိ ပဗၺဇိႆာမ၊ ဝရပညႆ သႏၲိေက"။

၅၇၁။ "ျဗာဟၼဏာ တိသတာ ဣေမ၊ ယာစႏၲိ ပၪၨလီကတာ။

ျဗဟၼစရိယံ စရိႆာမ၊ ဘဂဝါ တဝ သႏၲိေက"။

၅၇၂။ "သြာကၡာတံ ျဗဟၼစရိယံ၊ (ေသလာတိ ဘဂဝါ) သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။

ယတၳ အေမာဃာ ပဗၺဇၨာ၊ အပၸမတၱႆ သိကၡေတာ"တိ။

အလတၳ ေခါ ေသေလာ ျဗာဟၼေဏာ သပရိေသာ ဘဂဝေတာ သႏၲိေက ပဗၺဇၨံ၊ အလတၳ ဥပသမၸဒံ။ အထ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန သေက အႆေမ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ေဘာဇနီယံ ပဋိယာဒါေပတြာ ဘဂဝေတာ ကာလံ အာေရာစာေပသိ -- "ကာေလာ၊ ေဘာ ေဂါတမ၊ နိ႒ိတံ ဘတၱ"ႏၲိ ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေသတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ေယန ေကဏိယႆ ဇဋိလႆ အႆေမာ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ပညေတၱ အာသေန နိသီဒိ သဒၶိ ံ ဘိကၡဳသံေဃန။

အထ -၃၇၀ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဗုဒၶပၸမုခံ ဘိကၡဳသံဃံ ပဏီေတန ခါဒနီေယန ေဘာဇနီေယန သဟတၳာ သႏၲေပၸသိ သမၸဝါေရသိ။ အထ ေခါ ေကဏိေယာ ဇဋိေလာ ဘဂဝႏၲံ ဘုတၱာဝိ ံ ၾသနီတပတၱပါဏိ ံ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂေဟတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိႏၷံ ေခါ ေကဏိယံ ဇဋိလံ ဘဂဝါ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အႏုေမာဒိ --

၅၇၃။ "အဂၢိဟုတၱမုခါ ယညာ၊ သာဝိတၱီ ဆႏၵေသာ မုခံ။

ရာဇာ မုခံ မႏုႆာနံ၊ နဒီနံ သာဂေရာ မုခံ။

၅၇၄။ "နကၡတၱာနံ မုခံ စေႏၵာ၊ အာဒိေစၥာ တပတံ မုခံ။

ပုညံ အာကခၤမာနာနံ၊ သံေဃာ ေဝ ယဇတံ မုခ"ႏၲိ။

အထ ေခါ ဘဂဝါ ေကဏိယံ ဇဋိလံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အႏုေမာဒိတြာ ဥ႒ာယာသနာ ပကၠာမိ။ အထ ေခါ အာယသၼာ ေသေလာ သပရိေသာ ဧေကာ ဝူပကေ႒ာ အပၸမေတၱာ အာတာပီ ပဟိတေတၱာ ဝိဟရေႏၲာ နစိရေႆ ။ ပ ။ အညတေရာ ေခါ ပနာပသၼာ ေသေလာ သပရိေသာ အရဟတံ အေဟာသိ။

အထ ေခါ အာယသၼာ ေသေလာ သပရိေသာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဧကံသံ စီဝရံ ကတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတနၪၨလိ ံ ပဏာေမတြာ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာယ အဇၩဘာသိ --

၅၇၅။ "ယံ တံ သရဏမာဂမွ [မူကြဲ-မာဂမၼ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ဣေတာ အ႒မိ စကၡဳမ။

သတၱရေတၱန ဘဂဝါ၊ ဒႏၲမွ တဝ သာသေန။

၅၇၆။ "တုဝံ ဗုေဒၶါ တုဝံ သတၳာ၊ တုဝံ မာရာဘိဘူ မုနိ။

တုဝံ အႏုသေယ ေဆတြာ၊ တိေဏၰာ တာေရသိမံ ပဇံ။

၅၇၇။ "ဥပဓီ ေတ သမတိကၠႏၲာ၊ အာသဝါ ေတ ပဒါလိတာ။

သီေဟာသိ [မူကြဲ-သီေဟာဝ (မ၊ နိ၊ ၂။၄၀၁)] အႏုပါဒါေနာ၊ ပဟီနဘယေဘရေဝါ။

၅၇၈။ "ဘိကၡေဝါ တိသတာ ဣေမ၊ တိ႒ႏၲိ ပၪၨလီကတာ။

ပါေဒ ဝီရ ပသာေရဟိ၊ နာဂါ ဝႏၵႏၲဳ သတၳဳေနာ"တိ။

ေသလသုတၱံ သတၱမံ နိ႒ိတံ။

၈။ သလႅသုတၱံ

၅၇၉။ အနိမိတၱမနညာတံ -၃၇၁၊ မစၥာနံ ဣဓ ဇီဝိတံ။

ကသိရၪၥ ပရိတၱၪၥ၊ တၪၥ ဒုေကၡန သံယုတံ။

၅၈၀။ န ဟိ ေသာ ဥပကၠေမာ အတၳိ၊ ေယန ဇာတာ န မိယ်ေရ။

ဇရမၸိ ပတြာ မရဏံ၊ ဧဝံဓမၼာ ဟိ ပါဏိေနာ။

၅၈၁။ ဖလာနမိဝ ပကၠာနံ၊ ပါေတာ ပတနေတာ [မူကြဲ-ပပတေတာ (သီ၊ ပီ၊ အ႒၊)] ဘယံ။

ဧဝံ ဇာတာန မစၥာနံ၊ နိစၥံ မရဏေတာ ဘယံ။

၅၈၂။ ယထာပိ ကုမ႓ကာရႆ၊ ကတာ မတၱိကဘာဇနာ။

သေဗၺ ေဘဒနပရိယႏၲာ [မူကြဲ-ေဘဒပရိယႏၲာ (သ်ာ)] ဧဝံ မစၥာန ဇီဝိတံ။

၅၈၃။ ဒဟရာ စ မဟႏၲာ စ၊ ေယ ဗာလာ ေယ စ ပ႑ိတာ။

သေဗၺ မစၥဳဝသံ ယႏၲိ၊ သေဗၺ မစၥဳပရာယဏာ။

၅၈၄။ ေတသံ မစၥဳပေရတာနံ၊ ဂစၧတံ ပရေလာကေတာ။

န ပိတာ တာယေတ ပုတၱံ၊ ဉာတီ ဝါ ပန ဉာတေက။

၅၈၅။ ေပကၡတံ ေယဝ ဉာတီနံ၊ ပႆ လာလပတံ ပုထု။

ဧကေမေကာဝ မစၥာနံ၊ ေဂါဝေဇၩာ ဝိယ နီယတိ [မူကြဲ-နိယ်တိ (ဗဟူသု)]။

၅၈၆။ ဧဝမဗ႓ာဟေတာ ေလာေကာ၊ မစၥဳနာ စ ဇရာယ စ။

တသၼာ ဓီရာ န ေသာစႏၲိ၊ ဝိဒိတြာ ေလာကပရိယာယံ။

၅၈၇။ ယႆ မဂၢံ န ဇာနာသိ၊ အာဂတႆ ဂတႆ ဝါ။

ဥေဘာ အေႏၲ အသမၸႆံ၊ နိရတၳံ ပရိေဒဝသိ။

၅၈၈။ ပရိေဒဝယမာေနာ ေစ၊ ကိၪၥိဒတၳံ ဥဒဗၺေဟ။

သမၼဴေဠႇာ ဟိ ံသမတၱာနံ၊ ကယိရာ ေစ နံ ဝိစကၡေဏာ။

၅၈၉။ န ဟိ ႐ုေဏၰန ေသာေကန၊ သႏၲိ ံ ပေပၸါတိ ေစတေသာ။

ဘိယ်ႆုပၸဇၨေတ ဒုကၡံ၊ သရီရံ စုပဟညတိ။

၅၉၀။ ကိေသာ ဝိဝေဏၰာ ဘဝတိ၊ ဟိ ံသမတၱာနမတၱနာ။

န ေတန ေပတာ ပါေလႏၲိ၊ နိရတၳာ ပရိေဒဝနာ။

၅၉၁။ ေသာကမပၸဇဟံ -၃၇၂ ဇႏၲဳ၊ ဘိေယ်ာ ဒုကၡံ နိဂစၧတိ။

အႏုတၳဳနေႏၲာ ကာလကၤတံ [မူကြဲ-ကာလကတံ (သီ၊ သ်ာ)] ေသာကႆ ဝသမႏြဂူ။

၅၉၂။ အေညပိ ပႆ ဂမိေန၊ ယထာကမၼဴပေဂ နေရ။

မစၥဳေနာ ဝသမာဂမၼ၊ ဖႏၵေႏၲဝိဓ ပါဏိေနာ။

၅၉၃။ ေယန ေယန ဟိ မညႏၲိ၊ တေတာ တံ ေဟာတိ အညထာ။

ဧတာဒိေသာ ဝိနာဘာေဝါ၊ ပႆ ေလာကႆ ပရိယာယံ။

၅၉၄။ အပိ ဝႆသတံ ဇီေဝ၊ ဘိေယ်ာ ဝါ ပန မာဏေဝါ။

ဉာတိသံဃာ ဝိနာ ေဟာတိ၊ ဇဟာတိ ဣဓ ဇီဝိတံ။

၅၉၅။ တသၼာ အရဟေတာ သုတြာ၊ ဝိေနယ် ပရိေဒဝိတံ။

ေပတံ ကာလကၤတံ ဒိသြာ၊ ေနေသာ လဗ႓ာ မယာ ဣတိ။

၅၉၆။ ယထာ သရဏမာဒိတၱံ၊ ဝါရိနာ ပရိနိဗၺေယ [မူကြဲ-ပရိနိဗၺဳေတာ (သီ၊ က)]

ဧဝမၸိ ဓီေရာ သပေညာ၊ ပ႑ိေတာ ကုသေလာ နေရာ။

ခိပၸမုပၸတိတံ ေသာကံ၊ ဝါေတာ တူလံဝ ဓံသေယ။

၅၉၇။ ပရိေဒဝံ ပဇပၸၪၥ၊ ေဒါမနႆၪၥ အတၱေနာ။

အတၱေနာ သုခေမသာေနာ၊ အဗၺေဟ သလႅမတၱေနာ။

၅၉၈။ အဗၺဳဠႇသေလႅာ အသိေတာ၊ သႏၲိ ံ ပပၸဳယ် ေစတေသာ။

သဗၺေသာကံ အတိကၠေႏၲာ၊ အေသာေကာ ေဟာတိ နိဗၺဳေတာတိ။

သလႅသုတၱံ အ႒မံ နိ႒ိတံ။

၉။ ဝါေသ႒သုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဣစၧာနဂၤေလ ဝိဟရတိ ဣစၧာနဂၤလဝနသေ႑။ ေတန ေခါ ပန သမေယန သမၺဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ျဗာဟၼဏမဟာသာလာ ဣစၧာနဂၤေလ ပဋိဝသႏၲိ၊ ေသယ်ထိဒံ -- စကႌ ျဗာဟၼေဏာ၊ တာ႐ုေကၡာ ျဗာဟၼေဏာ၊ ေပါကၡရသာတိ ျဗာဟၼေဏာ၊ ဇာဏုေႆာဏိ [မူကြဲ-ဇာဏုေသာဏိ (က၊)] ျဗာဟၼေဏာ၊ ေတာေဒေယ်ာ ျဗာဟၼေဏာ၊ အေည စ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ျဗာဟၼဏမဟာသာလာ။ အထ ေခါ ဝါေသ႒ဘာရဒြါဇာနံ မာဏဝါနံ -၃၇၃ ဇဃၤာဝိဟာရံ အႏုစကၤမႏၲာနံ အႏုဝိစရႏၲာနံ [မူကြဲ-အႏုစကၤမမာနာနံ အႏုဝိစရမာနာနံ (သီ၊ ပီ၊)] အယမႏၲရာကထာ ဥဒပါဒိ -- "ကထံ၊ ေဘာ၊ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတီ"တိ?

ဘာရဒြါေဇာ မာဏေဝါ ဧဝမာဟ -- "ယေတာ ေခါ၊ ေဘာ၊ ဥဘေတာ သုဇာေတာ ေဟာတိ မာတိေတာ စ ပိတိေတာ စ သံသုဒၶဂဟဏိေကာ ယာဝ သတၱမာ ပိတာမဟယုဂါ အကၡိေတၱာ အႏုပကၠဳေ႒ာ ဇာတိဝါေဒန၊ ဧတၱာဝတာ ေခါ ေဘာ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတီ"တိ။

ဝါေသေ႒ာ မာဏေဝါ ဧဝမာဟ -- "ယေတာ ေခါ၊ ေဘာ၊ သီလဝါ စ ေဟာတိ ဝတသမၸေႏၷာ [မူကြဲ-ဝတၱသမၸေႏၷာ (သီ၊ သ်ာ၊ မ၊ နိ၊ ၂။၄၅၄)] စ၊ ဧတၱာဝတာ ေခါ၊ ေဘာ၊ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတီ"တိ။ ေနဝ ေခါ အသကၡိ ဘာရဒြါေဇာ မာဏေဝါ ဝါေသ႒ံ မာဏဝံ သညာေပတုံ၊ န ပန အသကၡိ ဝါေသေ႒ာ မာဏေဝါ ဘာရဒြါဇံ မာဏဝံ သညာေပတုံ။

အထ ေခါ ဝါေသေ႒ာ မာဏေဝါ ဘာရဒြါဇံ မာဏဝံ အာမေႏၲသိ -- "အယံ ေခါ၊ ေဘာ [မူကြဲ-အယံ ေဘာ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] အယံ ေခါ (ပီ၊)] ဘာရဒြါဇ၊ သမေဏာ ေဂါတေမာ သက်ပုေတၱာ သက်ကုလာ ပဗၺဇိေတာ ဣစၧာနဂၤေလ ဝိဟရတိ ဣစၧာနဂၤလဝနသေ႑၊ တံ ေခါ ပန ဘဝႏၲံ ေဂါတမံ ဧဝံ ကလ်ာေဏာ ကိတၱိသေဒၵါ အဗ႓ဳဂၢေတာ -- 'ဣတိပိ။ ပ ။ ဗုေဒၶါ ဘဂဝါ'တိ။ အာယာမ၊ ေဘာ ဘာရဒြါဇ၊ ေယန သမေဏာ ေဂါတေမာ ေတႏုပသကၤမိႆာမ၊ ဥပသကၤမိတြာ သမဏံ ေဂါတမံ ဧတမတၳံ ပုစၧိႆာမ။ ယထာ ေနာ သမေဏာ ေဂါတေမာ ဗ်ာကရိႆတိ တထာ နံ ဓာေရႆာမာ"တိ။ "ဧဝံ၊ ေဘာ"တိ ေခါ ဘာရဒြါေဇာ မာဏေဝါ ဝါေသ႒ႆ မာဏဝႆ ပစၥေႆာသိ။

အထ ေခါ ဝါေသ႒ဘာရဒြါဇာ မာဏဝါ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ ံသု၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝတာ သဒၶိ ံ သေမၼာဒိ ံသု။ သေမၼာဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာေရတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ ံသု။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ ဝါေသေ႒ာ မာဏေဝါ ဘဂဝႏၲံ ဂါထာဟိ အဇၩဘာသိ --

၅၉၉။ "အႏုညာတပဋိညာတာ၊ ေတဝိဇၨာ မယမသၼဳေဘာ။

အဟံ ေပါကၡရသာတိႆ၊ တာ႐ုကၡႆာယံ မာဏေဝါ။

၆၀၀။ "ေတဝိဇၨာနံ ယဒကၡာတံ၊ တၾတ ေကဝလိေနာသၼေသ။

ပဒကသၼ ေဝယ်ာကရဏာ၊ ဇေပၸ အာစရိယသာဒိသာ။

၆၀၁။ "ေတသံ -၃၇၄ ေနာ ဇာတိဝါဒသၼိ ံ၊ ဝိဝါေဒါ အတၳိ ေဂါတမ။

ဇာတိယာ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတိ၊ ဘာရဒြါေဇာ ဣတိ ဘာသတိ။

အဟၪၥ ကမၼဳနာ [မူကြဲ-ကမၼနာ (သီ၊ ပီ၊) ဧဝမုပရိပိ] ျဗဴမိ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိ စကၡဳမ။

၆၀၂။ "ေတ န သေကၠာမ သညာေပတုံ၊ အညမညံ မယံ ဥေဘာ။

ဘဝႏၲံ [မူကြဲ-ဘဂဝႏၲံ (က၊)] ပု႒ဳမာဂမွာ၊ သမၺဳဒၶံ ဣတိ ဝိႆုတံ။

၆၀၃။ "စႏၵံ ယထာ ခယာတီတံ၊ ေပစၥ ပၪၨလိကာ ဇနာ။

ဝႏၵမာနာ နမႆႏၲိ၊ ဧဝံ ေလာကသၼိ ေဂါတမံ။

၆၀၄။ "စကၡဳံ ေလာေက သမုပၸႏၷံ၊ မယံ ပုစၧာမ ေဂါတမံ။

ဇာတိယာ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတိ၊ ဥဒါဟု ဘဝတိ ကမၼဳနာ။

အဇာနတံ ေနာ ပျဗဴဟိ၊ ယထာ ဇာေနသု ျဗာဟၼဏံ"။

၆၀၅။ "ေတသံ ေဝါ အဟံ ဗ်ကၡိႆံ၊ (ဝါေသ႒ာတိ ဘဂဝါ) အႏုပုဗၺံ ယထာတထံ။

ဇာတိဝိဘဂၤ ံ ပါဏာနံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၀၆။ "တိဏ႐ုေကၡပိ ဇာနာထ၊ န စာပိ ပဋိဇာနေရ။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေတသံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၀၇။ "တေတာ ကီေဋ ပဋေဂၤ စ၊ ယာဝ ကုႏၴကိပိလႅိေက။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေတသံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၀၈။ "စတုပၸေဒပိ ဇာနာထ၊ ခုဒၵေက စ မဟလႅေက။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေတသံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၀၉။ "ပါဒူဒေရပိ ဇာနာထ၊ ဥရေဂ ဒီဃပိ႒ိေက။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေတသံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၁၀။ "တေတာ မေစၧပိ ဇာနာထ၊ ၾသဒေက ဝါရိေဂါစေရ။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေတသံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၁၁။ "တေတာ ပကၡီပိ ဇာနာထ၊ ပတၱယာေန ဝိဟဂၤေမ။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေတသံ၊ အညမညာ ဟိ ဇာတိေယာ။

၆၁၂။ "ယထာ -၃၇၅ ဧတာသု ဇာတီသု၊ လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ပုထု။

ဧဝံ နတၳိ မႏုေႆသု၊ လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ပုထု။

၆၁၃။ "န ေကေသဟိ န သီေသန၊ န ကေဏၰဟိ န အကၡိဘိ။

န မုေခန န နာသာယ၊ န ၾသေ႒ဟိ ဘမူဟိ ဝါ။

၆၁၄။ "န ဂီဝါယ န အံေသဟိ၊ န ဥဒေရန န ပိ႒ိယာ။

န ေသာဏိယာ န ဥရသာ၊ န သမၺာေဓ န ေမထုေန [မူကြဲ-န သမၺာဓာ န ေမထုနာ (သ်ာ၊ က)]

၆၁၅။ "န ဟေတၳဟိ န ပါေဒဟိ၊ နာဂၤုလီဟိ နေခဟိ ဝါ။

န ဇဃၤာဟိ န ဦ႐ူဟိ၊ န ဝေဏၰန သေရန ဝါ။

လိဂၤ ံ ဇာတိမယံ ေနဝ၊ ယထာ အညာသု ဇာတိသု။

၆၁၆။ "ပစၥတၱၪၥ သရီေရသု [မူကြဲ-ပစၥတၱံ သသရီေရသု (သီ၊ ပီ)] မႏုေႆေသြတံ န ဝိဇၨတိ။

ေဝါကာရၪၥ မႏုေႆသု၊ သမညာယ ပဝုစၥတိ။

၆၁၇။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ေဂါရကၡံ ဥပဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ကႆေကာ ေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၁၈။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ပုထုသိေပၸန ဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ သိပၸိေကာ ေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၁၉။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ေဝါဟာရံ ဥပဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ဝါဏိေဇာ ေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၂၀။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ပရေပေႆန ဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ေပႆိေကာ [မူကြဲ-ေပႆေကာ (က၊)] ေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၂၁။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ အဒိႏၷံ ဥပဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ေစာေရာ ဧေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၂၂။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ဣႆတၳံ ဥပဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ေယာဓာဇီေဝါ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၂၃။ "ေယာ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ေပါေရာဟိေစၥန ဇီဝတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ယာဇေကာ ဧေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၂၄။ "ေယာ -၃၇၆ ဟိ ေကာစိ မႏုေႆသု၊ ဂါမံ ရ႒ၪၥ ဘုၪၨတိ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ရာဇာ ဧေသာ န ျဗာဟၼေဏာ။

၆၂၅။ "န စာဟံ ျဗာဟၼဏံ ျဗဴမိ၊ ေယာနိဇံ မတၱိသမ႓ဝံ။

ေဘာဝါဒိ နာမ ေသာ ေဟာတိ၊ သေစ [မူကြဲ-သ ေဝ (သီ၊ သ်ာ၊)] ေဟာတိ သကိၪၥေနာ။

အကိၪၥနံ အနာဒါနံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၂၆။ "သဗၺသံေယာဇနံ ေဆတြာ၊ ေသာ ေဝ န ပရိတႆတိ။

သဂၤါတိဂံ ဝိသံယုတၱံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၂၇။ "ေဆတြာ နဒၶိ ံ ဝရတၱၪၥ၊ သႏၵာနံ သဟႏုကၠမံ။

ဥကၡိတၱပလိဃံ ဗုဒၶံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၂၈။ "အေကၠာသံ ဝဓဗႏၶၪၥ၊ အဒုေ႒ာ ေယာ တိတိကၡတိ။

ခႏၲီဗလံ ဗလာနီကံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၂၉။ "အေကၠာဓနံ ဝတဝႏၲံ၊ သီလဝႏၲံ အႏုႆဒံ။

ဒႏၲံ အႏၲိမသာရီရံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၀။ "ဝါရိ ေပါကၡရပေတၱဝ၊ အာရေဂၢရိဝ သာသေပါ။

ေယာ န လိမၸတိ ကာေမသု၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၁။ "ေယာ ဒုကၡႆ ပဇာနာတိ၊ ဣေဓဝ ခယမတၱေနာ။

ပႏၷဘာရံ ဝိသံယုတၱံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၂။ "ဂမ႓ီရပညံ ေမဓာဝိ ံ၊ မဂၢါမဂၢႆ ေကာဝိဒံ။

ဥတၱမတၳမႏုပၸတၱံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၃။ "အသံသ႒ံ ဂဟေ႒ဟိ၊ အနာဂါေရဟိ စူဘယံ။

အေနာကသာရိမပၸိစၧံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၄။ "နိဓာယ ဒ႑ံ ဘူေတသု၊ တေသသု ထာဝေရသု စ။

ေယာ န ဟႏၲိ န ဃာေတတိ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၅။ "အဝိ႐ုဒၶံ ဝိ႐ုေဒၶသု၊ အတၱဒေ႑သု နိဗၺဳတံ။

သာဒါေနသု အနာဒါနံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၆။ "ယႆ -၃၇၇ ရာေဂါ စ ေဒါေသာ စ၊ မာေနာ မေကၡာ စ ပါတိေတာ။

သာသေပါရိဝ အာရဂၢါ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၇။ "အကကၠသံ ဝိညာပနိ ံ၊ ဂိရံ သစၥမုဒီရေယ။

ယာယ နာဘိသေဇ ကၪၥိ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၈။ "ေယာဓ ဒီဃံ ဝ ရႆံ ဝါ၊ အဏုံ ထူလံ သုဘာသုဘံ။

ေလာေက အဒိႏၷံ နာဒိယတိ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၃၉။ "အာသာ ယႆ န ဝိဇၨႏၲိ၊ အသၼိ ံ ေလာေက ပရမွိ စ။

နိရာသာသံ [မူကြဲ-နိရာသယံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] နိရာသကံ (?)] ဝိသံယုတၱံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၀။ "ယႆာလယာ န ဝိဇၨႏၲိ၊ အညာယ အကထံကထီ။

အမေတာဂဓမႏုပၸတၱံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၁။ "ေယာဓ ပုညၪၥ ပါပၪၥ၊ ဥေဘာ သဂၤမုပစၥဂါ။

အေသာကံ ဝိရဇံ သုဒၶံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၂။ "စႏၵံဝ ဝိမလံ သုဒၶံ၊ ဝိပၸသႏၷမနာဝိလံ။

နႏၵီဘဝပရိကၡီဏံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၃။ "ေယာမံ ပလိပထံ ဒုဂၢံ၊ သံသာရံ ေမာဟမစၥဂါ။

တိေဏၰာ ပါရဂၤေတာ စ်ာယီ၊ အေနေဇာ အကထံကထီ။

အႏုပါဒါယ နိဗၺဳေတာ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၄။ "ေယာဓ ကာေမ ပဟႏ႖ာန၊ အနာဂါေရာ ပရိဗၺေဇ။

ကာမဘဝပရိကၡီဏံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၅။ "ေယာဓ တဏွံ ပဟႏ႖ာန၊ အနာဂါေရာ ပရိဗၺေဇ။

တဏွာဘဝပရိကၡီဏံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၆။ "ဟိတြာ မာႏုသကံ ေယာဂံ၊ ဒိဗၺံ ေယာဂံ ဥပစၥဂါ။

သဗၺေယာဂဝိသံယုတၱံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၇။ "ဟိတြာ ရတိၪၥ အရတိ ံ၊ သီတိဘူတံ နိ႐ူပဓိ ံ။

သဗၺေလာကာဘိဘုံ ဝီရံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၈။ "စုတိ ံ -၃၇၈ ေယာ ေဝဒိ [မူကြဲ-ေယာ'ေဝတိ (?) ဣတိဝုတၱေက ၉၉ အ႒ကထာသံဝဏနာ ပႆိတဗၺာ] တၱာနံ၊ ဥပပတၱိၪၥ သဗၺေသာ။

အသတၱံ သုဂတံ ဗုဒၶံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၄၉။ "ယႆ ဂတိ ံ န ဇာနႏၲိ၊ ေဒဝါ ဂႏၶဗၺမာႏုသာ။

ခီဏာသဝံ အရဟႏၲံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၅၀။ "ယႆ ပုေရ စ ပစၧာ စ၊ မေဇၩ စ နတၳိ ကိၪၥနံ။

အကိၪၥနံ အနာဒါနံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၅၁။ "ဥသဘံ ပဝရံ ဝီရံ၊ မေဟသိ ံ ဝိဇိတာဝိနံ။

အေနဇံ ႏွာတကံ ဗုဒၶံ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၅၂။ "ပုေဗၺနိဝါသံ ေယာ ေဝဒိ [မူကြဲ-ေယာ'ေဝတိ (?) ဣတိဝုတၱေက ၉၉ အ႒ကထာသံဝဏနာ ပႆိတဗၺာ]၊ သဂၢါပါယၪၥ ပႆတိ။

အေထာ ဇာတိကၡယံ ပေတၱာ၊ တမဟံ ျဗဴမိ ျဗာဟၼဏံ။

၆၅၃။ "သမညာ ေဟသာ ေလာကသၼိ ံ၊ နာမေဂါတၱံ ပကပၸိတံ။

သမၼဳစၥာ သမုဒါဂတံ၊ တတၳ တတၳ ပကပၸိတံ။

၆၅၄။ "ဒီဃရတၱမႏုသယိတံ၊ ဒိ႒ိဂတမဇာနတံ။

အဇာနႏၲာ ေနာ [မူကြဲ-အဇာနႏၲာ ေတ (အ႒၊) မ၊ နိ၊ ၂။၄၆၀] ပျဗဳဝႏၲိ၊ ဇာတိယာ ေဟာတိ ျဗာဟၼေဏာ။

၆၅၅။ "န ဇစၥာ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတိ၊ န ဇစၥာ ေဟာတိ အျဗာဟၼေဏာ။

ကမၼဳနာ ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတိ၊ ကမၼဳနာ ေဟာတိ အျဗာဟၼေဏာ။

၆၅၆။ "ကႆေကာ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ သိပၸိေကာ ေဟာတိ ကမၼဳနာ။

ဝါဏိေဇာ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ ေပႆိေကာ ေဟာတိ ကမၼဳနာ။

၆၅၇။ "ေစာေရာပိ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ ေယာဓာဇီေဝါပိ ကမၼဳနာ။

ယာဇေကာ ကမၼဳနာ ေဟာတိ၊ ရာဇာပိ ေဟာတိ ကမၼဳနာ။

၆၅၈။ "ဧဝေမတံ -၃၇၉ ယထာဘူတံ၊ ကမၼံ ပႆႏၲိ ပ႑ိတာ။

ပဋိစၥသမုပၸါဒဒႆာ၊ ကမၼဝိပါကေကာဝိဒါ။

၆၅၉။ "ကမၼဳနာ ဝတၱတိ ေလာေကာ၊ ကမၼဳနာ ဝတၱတိ ပဇာ။

ကမၼနိဗႏၶနာ သတၱာ၊ ရထႆာဏီဝ ယာယေတာ။

၆၆၀။ "တေပန ျဗဟၼစရိေယန၊ သံယေမန ဒေမန စ။

ဧေတန ျဗာဟၼေဏာ ေဟာတိ၊ ဧတံ ျဗာဟၼဏမုတၱမံ။

၆၆၁။ "တီဟိ ဝိဇၨာဟိ သမၸေႏၷာ၊ သေႏၲာ ခီဏပုနဗ႓ေဝါ။

ဧဝံ ဝါေသ႒ ဇာနာဟိ၊ ျဗဟၼာ သေကၠာ ဝိဇာနတ"ႏၲိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ ဝါေသ႒ဘာရဒြါဇာ မာဏဝါ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစုံ -- "အဘိကၠႏၲံ၊ ေဘာ ေဂါတမ။ ပ ။ ဥပါသေက ေနာ ဘဝံ ေဂါတေမာ ဓာေရတု အဇၨတေဂၢ ပါဏုေပေတ [မူကြဲ-ပါဏုေပတံ (က၊)] သရဏံ ဂေတ"တိ။

ဝါေသ႒သုတၱံ နဝမံ နိ႒ိတံ။

၁၀။ ေကာကာလိကသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ေဇတဝေန အနာထပိ႑ိကႆ အာရာေမ။ အထ ေခါ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ပါပိစၧာ၊ ဘေႏၲ၊ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစၧာနံ ဝသံ ဂတာ"တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ ဘဂဝါ ေကာကာလိကံ ဘိကၡဳံ ဧတဒေဝါစ -- "မာ ေဟဝံ၊ ေကာကာလိက၊ မာ ေဟဝံ၊ ေကာကာလိက! ပသာေဒဟိ၊ ေကာကာလိက၊ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာေနသု စိတၱံ။ ေပသလာ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာနာ"တိ။

ဒုတိယမၸိ ေခါ။ ပ ။ တတိယမၸိ ေခါ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ကိၪၥာပိ ေမ၊ ဘေႏၲ၊ ဘဂဝါ သဒၶါယိေကာ ပစၥယိေကာ၊ အထ ေခါ ပါပိစၧာဝ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစၧာနံ ဝသံ ဂတာ"တိ။ တတိယမၸိ ေခါ ဘဂဝါ ေကာကာလိကံ ဘိကၡဳံ ဧတဒေဝါစ -- "မာ ေဟဝံ၊ ေကာကာလိက -၃၈၀၊ မာ ေဟဝံ၊ ေကာကာလိက! ပသာေဒဟိ၊ ေကာကာလိက၊ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာေနသု စိတၱံ။ ေပသလာ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာနာ"တိ။

အထ ေခါ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ဥ႒ာယာသနာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ ပကၠာမိ။ အစိရပၸကၠႏၲႆ စ ေကာကာလိကႆ ဘိကၡဳေနာ သာသပမတၱီဟိ ပိဠကာဟိ သေဗၺာ ကာေယာ ဖုေဋာ [မူကြဲ-ဖုေ႒ာ (သ်ာ၊)] အေဟာသိ၊ သာသပမတၱိေယာ ဟုတြာ မုဂၢမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ မုဂၢမတၱိေယာ ဟုတြာ ကဠာယမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ ကဠာယမတၱိေယာ ဟုတြာ ေကာလ႒ိမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ ေကာလ႒ိမတၱိေယာ ဟုတြာ ေကာလမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ ေကာလမတၱိေယာ ဟုတြာ အာမလကမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ အာမလကမတၱိေယာ ဟုတြာ ေဗဠဳဝသလာဋဳကမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ ေဗဠဳဝသလာဋဳကမတၱိေယာ ဟုတြာ ဗိလႅမတၱိေယာ အေဟသုံ၊ ဗိလႅမတၱိေယာ ဟုတြာ ပဘိဇၨိ ံသု၊ ပုဗၺၪၥ ေလာဟိတၪၥ ပဂၣရိ ံသု။ အထ ေခါ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ေတေနဝါဗာေဓန ကာလမကာသိ။ ကာလကၤေတာ စ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ပဒုမံ နိရယံ ဥပပဇၨိ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာေနသု စိတၱံ အာဃာေတတြာ ။

အထ ေခါ ျဗဟၼာ သဟမၸတိ အဘိကၠႏၲာယ ရတၱိယာ အဘိကၠႏၲဝေဏၰာ ေကဝလကပၸံ ေဇတဝနံ ၾသဘာေသတြာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤမိ၊ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ ။ ဧကမႏၲံ၊ ဌိေတာ ေခါ ျဗဟၼာ သဟမၸတိ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ေကာကာလိေကာ၊ ဘေႏၲ၊ ဘိကၡဳ ကာလကၤေတာ၊ ကာလကၤေတာ စ၊ ဘေႏၲ၊ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ပဒုမံ နိရယံ ဥပပေႏၷာ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာေနသု စိတၱံ အာဃာေတတြာ"တိ။ ဣဒမေဝါစ ျဗဟၼာ သဟမၸတိ၊ ဣဒံ ဝတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ပဒကၡိဏံ ကတြာ တေတၳဝႏၲရဓာယိ။

အထ ေခါ ဘဂဝါ တႆာ ရတၱိယာ အစၥေယန ဘိကၡဴ အာမေႏၲသိ -- "ဣမံ၊ ဘိကၡေဝ၊ ရတၱိ ံ ျဗဟၼာ သဟမၸတိ အဘိကၠႏၲာယ ရတၱိယာ။ ပ ။ ဣဒမေဝါစ၊ ဘိကၡေဝ၊ ျဗဟၼာ သဟမၸတိ၊ ဣဒံ ဝတြာ မံ ပဒကၡိဏံ ကတြာ တေတၳဝႏၲရဓာယီ"တိ။

ဧဝံ ဝုေတၱ၊ အညတေရာ ဘိကၡဳ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ -- "ကီဝဒီဃံ ႏု ေခါ၊ ဘေႏၲ၊ ပဒုေမ နိရေယ အာယုပၸမာဏ"ႏၲိ? "ဒီဃံ ေခါ၊ ဘိကၡဳ၊ ပဒုေမ နိရေယ အာယုပၸမာဏံ၊ တံ န သုကရံ သခၤါတုံ ဧတၱကာနိ ဝႆာနိ ဣတိ ဝါ ဧတၱကာနိ ဝႆသတာနိ ဣတိ ဝါ ဧတၱကာနိ ဝႆသဟႆာနိ -၃၈၁ ဣတိ ဝါ ဧတၱကာနိ ဝႆသတသဟႆာနိ ဣတိ ဝါ"တိ။ "သကၠာ ပန၊ ဘေႏၲ၊ ဥပမာ [မူကြဲ-ဥပမံ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] ကာတု"ႏၲိ? "သကၠာ၊ ဘိကၡဴ"တိ ဘဂဝါ အေဝါစ --

"ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိခါရိေကာ ေကာသလေကာ တိလဝါေဟာ၊ တေတာ ပုရိေသာ ဝႆသတႆ ဝႆသတႆ အစၥေယန ဧကေမကံ တိလံ ဥဒၶေရယ်။ ခိပၸတရံ ေခါ ေသာ ဘိကၡဳ ဝီသတိခါရိေကာ ေကာသလေကာ တိလဝါေဟာ ဣမိနာ ဥပကၠေမန ပရိကၡယံ ပရိယာဒါနံ ဂေစၧယ်၊ နေတြဝ ဧေကာ အဗၺဳေဒါ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ အဗၺဳဒါ နိရယာ ဧဝေမေကာ နိရဗၺဳေဒါ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ နိရဗၺဳဒါ နိရယာ ဧဝေမေကာ အဗေဗာ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ အဗဗာ နိရယာ ဧဝေမေကာ အဟေဟာ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ အဟဟာ နိရယာ ဧဝေမေကာ အဋေဋာ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ အဋဋာ နိရယာ ဧဝေမေကာ ကုမုေဒါ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ ကုမုဒါ နိရယာ ဧဝေမေကာ ေသာဂႏၶိေကာ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ ေသာဂႏၶိကာ နိရယာ ဧဝေမေကာ ဥပၸလေကာ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ ဥပၸလကာ နိရယာ ဧဝေမေကာ ပု႑ရီေကာ နိရေယာ။ ေသယ်ထာပိ၊ ဘိကၡဳ၊ ဝီသတိ ပု႑ရီကာ နိရယာ ဧဝေမေကာ ပဒုေမာ နိရေယာ။ ပဒုမံ ေခါ ပန ဘိကၡဳ နိရယံ ေကာကာလိေကာ ဘိကၡဳ ဥပပေႏၷာ သာရိပုတၱေမာဂၢလႅာေနသု စိတၱံ အာဃာေတတြာ"တိ။ ဣဒမေဝါစ ဘဂဝါ၊ ဣဒံ ဝတြာန သုဂေတာ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၆၆၂။ "ပုရိသႆ ဟိ ဇာတႆ၊ ကုဌာရီ [မူကြဲ-ကုဓာရီ (က၊)] ဇာယေတ မုေခ။

ယာယ ဆိႏၵတိ အတၱာနံ၊ ဗာေလာ ဒုဗ႓ာသိတံ ဘဏံ။

၆၆၃။ "ေယာ နိႏၵိယံ ပသံသတိ၊ တံ ဝါ နိႏၵတိ ေယာ ပသံသိေယာ။

ဝိစိနာတိ မုေခန ေသာ ကလိ ံ၊ ကလိနာ ေတန သုခံ န ဝိႏၵတိ။

၆၆၄။ "အပၸမေတၱာ -၃၈၂ အယံ ကလိ၊ ေယာ အေကၡသု ဓနပရာဇေယာ။

သဗၺႆာပိ သဟာပိ အတၱနာ၊ အယေမဝ မဟတၱေရာ [မူကြဲ-မဟႏၲကေရာ (သီ၊)] ကလိ။

ေယာ သုဂေတသု မနံ ပေဒါသေယ။

၆၆၅။ "သတံ သဟႆာနံ နိရဗၺဳဒါနံ၊ ဆတၱိ ံသတိ ပၪၥ စ အဗၺဳဒါနိ [မူကြဲ-အဗၺဳဒါနံ (က)]

ယမရိယဂရဟီ နိရယံ ဥေပတိ၊ ဝါစံ မနၪၥ ပဏိဓာယ ပါပကံ။

၆၆၆။ "အဘူတဝါဒီ နိရယံ ဥေပတိ၊ ေယာ ဝါပိ ကတြာ န ကေရာမိစာဟ။

ဥေဘာပိ ေတ ေပစၥ သမာ ဘဝႏၲိ၊ နိဟီနကမၼာ မႏုဇာ ပရတၳ။

၆၆၇။ "ေယာ အပၸဒု႒ႆ နရႆ ဒုႆတိ၊ သုဒၶႆ ေပါသႆ အနဂၤဏႆ။

တေမဝ ဗာလံ ပေစၥတိ ပါပံ၊ သုခုေမာ ရေဇာ ပဋိဝါတံဝ ခိေတၱာ။

၆၆၈။ "ေယာ ေလာဘဂုေဏ အႏုယုေတၱာ၊ ေသာ ဝစသာ ပရိဘာသတိ အေည။

အသေဒၶါ ကဒရိေယာ အဝဒညဴ၊ မစၧရိ ေပသုဏိယံ [မူကြဲ-ေပသုဏိယသၼိ ံ (ဗဟူသု)] အႏုယုေတၱာ။

၆၆၉။ "မုခဒုဂၢ ဝိဘူတ အနရိယ၊ ဘူနဟု [မူကြဲ-ဘုနဟတ (သ်ာ၊ က၊)] ပါပက ဒုကၠဋကာရိ။

ပုရိသႏၲ ကလီ အဝဇာတ၊ မာ ဗဟုဘာဏိဓ ေနရယိေကာသိ။

၆၇၀။ "ရဇမာကိရသီ -၃၈၃ အဟိတာယ၊ သေႏၲ ဂရဟသိ ကိဗၺိသကာရီ။

ဗဟူနိ ဒုစၥရိတာနိ စရိတြာ၊ ဂစၧသိ ေခါ ပပတံ စိရရတၱံ။

၆၇၁။ "န ဟိ နႆတိ ကႆစိ ကမၼံ၊ ဧတိ ဟတံ လဘေတဝ သုဝါမိ။

ဒုကၡံ မေႏၵာ ပရေလာေက၊ အတၱနိ ပႆတိ ကိဗၺိသကာရီ။

၆၇၂။ "အေယာသကၤုသမာဟတ႒ာနံ၊ တိဏွဓာရမယသူလမုေပတိ။

အထ တတၱအေယာဂုဠသႏၷိဘံ၊ ေဘာဇနမတၳိ တထာ ပတိ႐ူပံ။

၆၇၃။ "န ဟိ ဝဂၢဳ ဝဒႏၲိ ဝဒႏၲာ၊ နာဘိဇဝႏၲိ န တာဏမုေပႏၲိ။

အဂၤါေရ သႏၴေတ သယႏၲိ [မူကြဲ-ေသႏၲိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဂိနိသမၸဇၨလိတံ ပဝိသႏၲိ။

၆၇၄။ "ဇာေလန စ ၾသနဟိယာန၊ တတၳ ဟနႏၲိ အေယာမယကုေဋဘိ [မူကြဲ-အေယာမယကူေဋဟိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

အႏၶံဝ တိမိသမာယႏၲိ၊ တံ ဝိတတဥႇိ ယထာ မဟိကာေယာ။

၆၇၅။ "အထ ေလာဟမယံ ပန ကုမ႓ိ ံ၊ ဂိနိသမၸဇၨလိတံ ပဝိသႏၲိ။

ပစၥႏၲိ ဟိ တာသု စိရရတၱံ၊ အဂၢိနိသမာသု [မူကြဲ-ဂိနိႆမာသု (က၊)] သမုပၸိလဝါေတ။

၆၇၆။ "အထ ပုဗၺေလာဟိတမိေႆ၊ တတၳ ကိ ံ ပစၥတိ ကိဗၺိသကာရီ။

ယံ ယံ ဒိသကံ [မူကြဲ-ဒိသတံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] အဓိေသတိ၊ တတၳ ကိလိႆတိ သမၹဳသမာေနာ။

၆၇၇။ "ပုဠဝါဝသေထ -၃၈၄ သလိလသၼိ ံ၊ တတၳ ကိ ံ ပစၥတိ ကိဗၺိသကာရီ။

ဂႏၲဳံ န ဟိ တီရမပတၳိ၊ သဗၺသမာ ဟိ သမႏၲကပလႅာ။

၆၇၈။ "အသိပတၱဝနံ ပန တိဏွံ၊ တံ ပဝိသႏၲိ သမုစၧိဒဂတၱာ။

ဇိဝွံ ဗလိေသန ဂေဟတြာ၊ အာရဇယာရဇယာ ဝိဟနႏၲိ။

၆၇၉။ "အထ ေဝတရဏိ ံ ပန ဒုဂၢံ၊ တိဏွဓာရခုရဓာရမုေပႏၲိ။

တတၳ မႏၵာ ပပတႏၲိ၊ ပါပကရာ ပါပါနိ ကရိတြာ။

၆၈၀။ "ခါဒႏၲိ ဟိ တတၳ ႐ုဒေႏၲ၊ သာမာ သဗလာ ကာေကာလဂဏာ စ။

ေသာဏာ သိဂၤါလာ [မူကြဲ-သိဂါလာ (သီ၊ ပီ၊)] ပဋိဂိဒၶါ [မူကြဲ-ပဋိဂိဇၩာ (သ်ာ၊ ပီ)] ကုလလာ ဝါယသာ စ [မူကြဲ-ကုလလာ စ ဝါယသာ (?)] ဝိတုဒႏၲိ။

၆၈၁။ "ကိစၧာ ဝတယံ ဣဓ ဝုတၱိ၊ ယံ ဇေနာ ဖုသတိ [မူကြဲ-ပႆတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကိဗၺိသကာရီ။

တသၼာ ဣဓ ဇီဝိတေသေသ၊ ကိစၥကေရာ သိယာ နေရာ န စပၸမေဇၨ။

၆၈၂။ "ေတ ဂဏိတာ ဝိဒူဟိ တိလဝါဟာ၊ ေယ ပဒုေမ နိရေယ ဥပနီတာ။

နဟုတာနိ ဟိ ေကာဋိေယာ ပၪၥ ဘဝႏၲိ၊ ဒြါဒသ ေကာဋိသတာနိ ပုနညာ [မူကြဲ-ပနေယ် (က)]

၆၈၃။ "ယာဝ -၃၈၅ ဒုခါ [မူကြဲ-ဒုကၡာ (သီ၊ သ်ာ)] ဒုကၡ (ပီ၊ က၊)] နိရယာ ဣဓ ဝုတၱာ၊ တတၳပိ တာဝ စိရံ ဝသိတဗၺံ။

တသၼာ သုစိေပသလသာဓုဂုေဏသု၊ ဝါစံ မနံ သတတံ [မူကြဲ-ပကတံ (သ်ာ၊)] ပရိရေကၡ"တိ။

ေကာကာလိကသုတၱံ ဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၁။ နာလကသုတၱံ

၆၈၄။ အာနႏၵဇာေတ တိဒသဂေဏ ပတီေတ၊ သကၠၪၥ ဣႏၵံ သုစိဝသေန စ ေဒေဝ။

ဒုႆံ ဂေဟတြာ အတိရိဝ ေထာမယေႏၲ၊ အသိေတာ ဣသိ အဒၵသ ဒိဝါဝိဟာေရ။

၆၈၅။ ဒိသြာန ေဒေဝ မုဒိတမေန ဥဒေဂၢ၊ စိတၱိ ံ ကရိတြာန ဣဒမေဝါစ [မူကြဲ-ကရိတြာ ဣဒမေဝါစာသိ (သီ၊)] တတၳ။

"ကိ ံ ေဒဝသံေဃာ အတိရိဝ ကလ်႐ူေပါ၊ ဒုႆံ ဂေဟတြာ ရမယထ [မူကြဲ-ဘမယထ (သီ၊)] ကိ ံ ပဋိစၥ။

၆၈၆။ "ယဒါပိ အာသီ အသုေရဟိ သဂၤေမာ၊ ဇေယာ သုရာနံ အသုရာ ပရာဇိတာ။

တဒါပိ ေနတာဒိေသာ ေလာမဟံသေနာ၊ ကိမဗ႓ဳတံ ဒ႒ဳ မ႐ူ ပေမာဒိတာ။

၆၈၇။ "ေသေဠႏၲိ ဂါယႏၲိ စ ဝါဒယႏၲိ စ၊ ဘုဇာနိ ေဖာေဋႏၲိ [မူကြဲ-ေပါေဌႏၲိ (သီ၊ ပီ)] ေပါေထႏၲိ (က၊)] စ နစၥယႏၲိ စ။

ပုစၧာမိ ေဝါဟံ ေမ႐ုမုဒၶဝါသိေန၊ ဓုနာထ ေမ သံသယံ ခိပၸ မာရိသာ"။

၆၈၈။ "ေသာ -၃၈၆ ေဗာဓိသေတၱာ ရတနဝေရာ အတုေလ်ာ၊ မႏုႆေလာေက ဟိတသုခတၳာယ [မူကြဲ-ဟိတသုခတာယ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဇာေတာ။

သက်ာန ဂါေမ ဇနပေဒ လုမၺိေနေယ်၊ ေတနမွ တု႒ာ အတိရိဝ ကလ်႐ူပါ။

၆၈၉။ "ေသာ သဗၺသတၱဳတၱေမာ အဂၢပုဂၢေလာ၊ နရာသေဘာ သဗၺပဇာနမုတၱေမာ။

ဝေတၱႆတိ စကၠမိသိဝွေယ ဝေန၊ နဒံဝ သီေဟာ ဗလဝါ မိဂါဘိဘူ"။

၆၉၀။ တံ သဒၵံ သုတြာ တုရိတမဝသရီ ေသာ၊ သုေဒၶါဒနႆ တဒ ဘဝနံ ဥပါဝိသိ [မူကြဲ-ဥပါဂမိ (သီ၊ ပီ)]

နိသဇၨ တတၳ ဣဒမေဝါစာသိ သေက်၊ "ကုဟိ ံ ကုမာေရာ အဟမပိ ဒ႒ဳကာေမာ"။

၆၉၁။ တေတာ ကုမာရံ ဇလိတမိဝ သုဝဏၰံ၊ ဥကၠာမုေခဝ သုကုသလသမၸဟ႒ံ [မူကြဲ-သုကုသေလန သမၸဟ႒ံ (က)]

ဒဒၵလႅမာနံ [မူကြဲ-ဒဒၵဠႇမာနံ (က၊)] သိရိယာ အေနာမဝဏၰံ၊ ဒေႆသု ပုတၱံ အသိတဝွယႆ သက်ာ။

၆၉၂။ ဒိသြာ ကုမာရံ သိခိမိဝ ပဇၨလႏၲံ၊ တာရာသဘံဝ နဘသိဂမံ ဝိသုဒၶံ။

သူရိယံ တပႏၲံ သရဒရိဝဗ႓မုတၱံ၊ အာနႏၵဇာေတာ ဝိပုလမလတၳ ပီတိ ံ။

၆၉၃။ အေနကသာခၪၥ သဟႆမ႑လံ၊ ဆတၱံ မ႐ူ ဓာရယုမႏၲလိေကၡ။

သုဝဏၰဒ႑ာ ဝီတိပတႏၲိ စာမရာ၊ န ဒိႆေရ စာမရဆတၱဂါဟကာ။

၆၉၄။ ဒိသြာ -၃၈၇ ဇဋီ ကဏွသိရိဝွေယာ ဣသိ၊ သုဝဏၰနိကၡံ ဝိယ ပ႑ဳကမၺေလ။

ေသတၪၥ ဆတၱံ ဓရိယႏၲ [မူကြဲ-ဓာရိယႏၲ (သ်ာ)] ဓာရယႏၲံ (သီ၊ က၊)] မုဒၶနိ၊ ဥဒဂၢစိေတၱာ သုမေနာ ပဋိဂၢေဟ။

၆၉၅။ ပဋိဂၢေဟတြာ ပန သက်ပုဂၤဝံ၊ ဇိဂီသေတာ [မူကြဲ-ဇိဂိ ံသေကာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] လကၡဏမႏၲပါရဂူ။

ပသႏၷစိေတၱာ ဂိရမဗ႓ဳဒီရယိ၊ "အႏုတၱရာယံ ဒြိပဒါနမုတၱေမာ" [မူကြဲ-ဒိပဒါနမုတၱေမာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

၆၉၆။ အထတၱေနာ ဂမနမႏုႆရေႏၲာ၊ အကလ်႐ူေပါ ဂဠယတိ အႆုကာနိ။

ဒိသြာန သက်ာ ဣသိမေဝါစုံ ႐ုဒႏၲံ၊

"ေနာ ေစ ကုမာေရ ဘဝိႆတိ အႏၲရာေယာ"။

၆၉၇။ ဒိသြာန သေက် ဣသိမေဝါစ အကေလ်၊ "နာဟံ ကုမာေရ အဟိတမႏုႆရာမိ။

န စာပိမႆ ဘဝိႆတိ အႏၲရာေယာ၊ န ၾသရကာယံ အဓိမာနသာ [မူကြဲ-အဓိမနသာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဘဝါထ။

၆၉၈။ "သေမၺာဓိယဂၢံ ဖုသိႆတာယံ ကုမာေရာ၊ ေသာ ဓမၼစကၠံ ပရမဝိသုဒၶဒႆီ။

ဝေတၱႆတာယံ ဗဟုဇနဟိတာႏုကမၸီ၊ ဝိတၳာရိကႆ ဘဝိႆတိ ျဗဟၼစရိယံ။

၆၉၉။ "မမၪၥ အာယု န စိရမိဓာဝေသေသာ၊ အထႏၲရာ ေမ ဘဝိႆတိ ကာလကိရိယာ။

ေသာဟံ န ေသာႆံ [မူကြဲ-သုႆံ (သီ၊ သ်ာ၊)] အသမဓုရႆ ဓမၼံ၊ ေတနမွိ အေ႗ာ ဗ်သနံဂေတာ အဃာဝီ"။

၇၀၀။ ေသာ -၃၈၈ သာကိယာနံ ဝိပုလံ ဇေနတြာ ပီတိ ံ၊ အေႏၲပုရမွာ နိဂၢမာ [မူကြဲ-နိရဂမာ (သီ၊ သ်ာ)] နိဂမာ (က၊ သီ)] နိရဂမ (ပီ၊)] ျဗဟၼစာရီ။

ေသာ ဘာဂိေနယ်ံ သယံ အႏုကမၸမာေနာ၊ သမာဒေပသိ အသမဓုရႆ ဓေမၼ။

၇၀၁။ "ဗုေဒၶါတိ ေဃာသံ ယဒ [မူကြဲ-ယဒိ (သ်ာ၊ က၊)] ပရေတာ သုဏာသိ၊ သေမၺာဓိပေတၱာ ဝိဝရတိ ဓမၼမဂၢံ။

ဂႏ႖ာန တတၳ သမယံ ပရိပုစၧမာေနာ [မူကြဲ-သယံ ပရိပုစၧိယာေနာ (သီ၊ သ်ာ)] စရႆု တသၼိ ံ ဘဂဝတိ ျဗဟၼစရိယံ"။

၇၀၂။ ေတနာႏုသိေ႒ာ ဟိတမေနန တာဒိနာ၊ အနာဂေတ ပရမဝိသုဒၶဒႆိနာ။

ေသာ နာလေကာ ဥပစိတပုညသၪၥေယာ၊ ဇိနံ ပတိကၡံ [မူကြဲ-ပတိ + ဣကၡံ = ပတိကၡံ] ပရိဝသိ ရကၡိတိႁႏၵိေယာ။

၇၀၃။ သုတြာန ေဃာသံ ဇိနဝရစကၠဝတၱေန၊ ဂႏ႖ာန ဒိသြာ ဣသိနိသဘံ ပသေႏၷာ။

ေမာေနယ်ေသ႒ံ မုနိပဝရံ အပုစၧိ၊ သမာဂေတ အသိတာဝွယႆ သာသေနတိ။

ဝတၳဳဂါထာ နိ႒ိတာ။

၇၀၄။ "အညာတေမတံ ဝစနံ၊ အသိတႆ ယထာတထံ။

တံ တံ ေဂါတမ ပုစၧာမိ၊ သဗၺဓမၼာန ပါရဂုံ။

၇၀၅။ "အနဂါရိယုေပတႆ၊ ဘိကၡာစရိယံ ဇိဂီသေတာ။

မုနိ ပျဗဴဟိ ေမ ပုေ႒ာ၊ ေမာေနယ်ံ ဥတၱမံ ပဒံ"။

၇၀၆။ "ေမာေနယ်ံ ေတ ဥပညိႆံ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ) ဒုကၠရံ ဒုရဘိသမ႓ဝံ။

ဟႏၵ ေတ နံ ပဝကၡာမိ၊ သႏၴမ႓ႆု ဒေဠႇာ ဘဝ။

၇၀၇။ "သမာနဘာဂံ -၃၈၉ ကုေဗၺထ၊ ဂါေမ အကၠဳ႒ဝႏၵိတံ။

မေနာပေဒါသံ ရေကၡယ်၊ သေႏၲာ အႏုဏၰေတာ စေရ။

၇၀၈။ "ဥစၥာဝစာ နိစၧရႏၲိ၊ ဒါေယ အဂၢိသိခူပမာ။

နာရိေယာ မုနိ ံ ပေလာေဘႏၲိ၊ တာသု တံ မာ ပေလာဘယုံ။

၇၀၉။ "ဝိရေတာ ေမထုနာ ဓမၼာ၊ ဟိတြာ ကာေမ ပေရာပေရ [မူကြဲ-ပေရာဝေရ (သီ၊ ပီ)] ဝရာဝေရ (သ်ာ)]

အဝိ႐ုေဒၶါ အသာရေတၱာ၊ ပါေဏသု တသထာဝေရ။

၇၁၀။ "ယထာ အဟံ တထာ ဧေတ၊ ယထာ ဧေတ တထာ အဟံ။

အတၱာနံ ဥပမံ ကတြာ၊ န ဟေနယ် န ဃာတေယ။

၇၁၁။ "ဟိတြာ ဣစၧၪၥ ေလာဘၪၥ၊ ယတၳ သေတၱာ ပုထုဇၨေနာ။

စကၡဳမာ ပဋိပေဇၨယ်၊ တေရယ် နရကံ ဣမံ။

၇၁၂။ "ဦႏူဒေရာ မိတာဟာေရာ၊ အပၸိစၧႆ အေလာလုေပါ။

သဒါ [မူကြဲ-သ ေဝ (ပီ၊)] ဣစၧာယ နိစၧာေတာ၊ အနိေစၧာ ေဟာတိ နိဗၺဳေတာ။

၇၁၃။ "သ ပိ႑စာရံ စရိတြာ၊ ဝနႏၲမဘိဟာရေယ။

ဥပ႒ိေတာ ႐ုကၡမူလသၼိ ံ၊ အာသႏူပဂေတာ မုနိ။

၇၁၄။ "သ စ်ာနပသုေတာ ဓီေရာ၊ ဝနေႏၲ ရမိေတာ သိယာ။

စ်ာေယထ ႐ုကၡမူလသၼိ ံ၊ အတၱာနမဘိေတာသယံ။

၇၁၅။ "တေတာ ရတ်ာ ဝိဝသာေန [မူကြဲ-ဝိဝသေန (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဂါမႏၲမဘိဟာရေယ။

အဝွါနံ နာဘိနေႏၵယ်၊ အဘိဟာရၪၥ ဂါမေတာ။

၇၁၆။ "န မုနီ ဂါမမာဂမၼ၊ ကုေလသု သဟသာ စေရ။

ဃာေသသနံ ဆိႏၷကေထာ၊ န ဝါစံ ပယုတံ ဘေဏ။

၇၁၇။ "အလတၳံ ယဒိဒံ သာဓု၊ နာလတၳံ ကုသလံ ဣတိ။

ဥဘေယေနဝ ေသာ တာဒီ၊ ႐ုကၡံဝုပနိဝတၱတိ [မူကြဲ-႐ုကၡံဝု'ပတိဝတၱတိ (က)] ႐ုကၡံဝ ဥပါတိဝတၱတိ (သ်ာ)]

၇၁၈။ "သ ပတၱပါဏိ ဝိစရေႏၲာ၊ အမူေဂါ မူဂသမၼေတာ။

အပၸံ ဒါနံ န ဟီေဠယ်၊ ဒါတာရံ နာဝဇာနိယာ။

၇၁၉။ "ဥစၥာဝစာ -၃၉၀ ဟိ ပဋိပဒါ၊ သမေဏန ပကာသိတာ။

န ပါရံ ဒိဂုဏံ ယႏၲိ၊ နယိဒံ ဧကဂုဏံ မုတံ။

၇၂၀။ "ယႆ စ ဝိသတာ နတၳိ၊ ဆိႏၷေသာတႆ ဘိကၡဳေနာ။

ကိစၥာကိစၥပၸဟီနႆ၊ ပရိဠာေဟာ န ဝိဇၨတိ။

၇၂၁။ "ေမာေနယ်ံ ေတ ဥပညိႆံ၊ ခုရဓာ႐ူပေမာ ဘေဝ။

ဇိဝွါယ တာလုမာဟစၥ၊ ဥဒေရ သညေတာ သိယာ။

၇၂၂။ "အလီနစိေတၱာ စ သိယာ၊ န စာပိ ဗဟု စိႏၲေယ။

နိရာမဂေႏၶာ အသိေတာ၊ ျဗဟၼစရိယပရာယေဏာ။

၇၂၃။ "ဧကာသနႆ သိေကၡထ၊ သမဏူပါသနႆ စ။

ဧကတၱံ ေမာနမကၡာတံ၊ ဧေကာ ေစ အဘိရမိႆသိ။

အထ ဘာဟိသိ [မူကြဲ-ဘာသိဟိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဒသဒိသာ။

၇၂၄။ "သုတြာ ဓီရာနံ နိေဂၣါသံ၊ စ်ာယီနံ ကာမစာဂိနံ။

တေတာ ဟိရိၪၥ သဒၶၪၥ၊ ဘိေယ်ာ ကုေဗၺထ မာမေကာ။

၇၂၅။ "တံ နဒီဟိ ဝိဇာနာထ၊ ေသာေဗ႓သု ပဒေရသု စ။

သဏႏၲာ ယႏၲိ ကုေသာဗ႓ာ [မူကြဲ-ကုႆုဗ႓ာ (သီ)] တုဏွီယႏၲိ မေဟာဒဓီ။

၇၂၆။ "ယဒူနကံ တံ သဏတိ၊ ယံ ပူရံ သႏၲေမဝ တံ။

အၯကုမ႓ဴပေမာ ဗာေလာ၊ ရဟေဒါ ပူေရာဝ ပ႑ိေတာ။

၇၂၇။ "ယံ သမေဏာ ဗဟုံ ဘာသတိ၊ ဥေပတံ အတၳသဥႇိတံ။

ဇာနံ ေသာ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ ဇာနံ ေသာ ဗဟု ဘာသတိ။

၇၂၈။ "ေယာ စ ဇာနံ သံယတေတၱာ၊ ဇာနံ န ဗဟု ဘာသတိ။

သ မုနီ ေမာနမရဟတိ၊ သ မုနီ ေမာနမဇၩဂါ"တိ။

နာလကသုတၱံ ဧကာဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၂။ ဒြယတာႏုပႆနာသုတၱံ

ဧဝံ ေမ သုတံ -- ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတၳိယံ ဝိဟရတိ ပုဗၺာရာေမ မိဂါရမာတုပါသာေဒ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန ဘဂဝါ တဒဟုေပါသေထ ပႏၷရေသ -၃၉၁ ပုဏၰာယ ပုဏၰမာယ ရတၱိယာ ဘိကၡဳသံဃပရိဝုေတာ အေဗ႓ာကာေသ နိသိေႏၷာ ေဟာတိ ။ အထ ေခါ ဘဂဝါ တုဏွီဘူတံ တုဏွီဘူတံ ဘိကၡဳသံဃံ အႏုဝိေလာေကတြာ ဘိကၡဴ အာမေႏၲသိ --

"'ေယ ေတ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုသလာ ဓမၼာ အရိယာ နိယ်ာနိကာ သေမၺာဓဂါမိေနာ၊ ေတသံ ေဝါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ အရိယာနံ နိယ်ာနိကာနံ သေမၺာဓဂါမီနံ ကာ ဥပနိသာ သဝနာယာ'တိ ဣတိ ေစ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုစၧိတာေရာ အႆု၊ ေတ ဧဝမႆု ဝစနီယာ -- 'ယာဝေဒဝ ဒြယတာနံ ဓမၼာနံ ယထာဘူတံ ဉာဏာယာ'တိ။ ကိၪၥ ဒြယတံ ဝေဒထ?

(၁) "ဣဒံ ဒုကၡံ၊ အယံ ဒုကၡသမုဒေယာတိ အယေမကာႏုပႆနာ။ အယံ ဒုကၡနိေရာေဓါ၊ အယံ ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ ဒြယတာႏုပႆိေနာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ အပၸမတၱႆ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱႆ ဝိဟရေတာ ဒြိႏၷံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကခၤ ံ -- ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိေသေသ အနာဂါမိတာ"တိ။

ဣဒမေဝါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတြာန သုဂေတာ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၂၉။ "ေယ ဒုကၡံ နပၸဇာနႏၲိ၊ အေထာ ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ယတၳ စ သဗၺေသာ ဒုကၡံ၊ အေသသံ ဥပ႐ုဇၩတိ။

တၪၥ မဂၢံ န ဇာနႏၲိ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။

၇၃၀။ "ေစေတာဝိမုတၱိဟီနာ ေတ၊ အေထာ ပညာဝိမုတၱိယာ။

အဘဗၺာ ေတ အႏၲကိရိယာယ၊ ေတ ေဝ ဇာတိဇ႐ူပဂါ။

၇၃၁။ "ေယ စ ဒုကၡံ ပဇာနႏၲိ၊ အေထာ ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ယတၳ စ သဗၺေသာ ဒုကၡံ၊ အေသသံ ဥပ႐ုဇၩတိ။

တၪၥ မဂၢံ ပဇာနႏၲိ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။

၇၃၂။ "ေစေတာဝိမုတၱိသမၸႏၷာ၊ အေထာ ပညာဝိမုတၱိယာ။

ဘဗၺာ ေတ အႏၲကိရိယာယ၊ န ေတ ဇာတိဇ႐ူပဂါ"တိ။

(၂) "'သိယာ အေညနပိ ပရိယာေယန သမၼာ ဒြယတာႏုပႆနာ'တိ၊ ဣတိ ေစ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုစၧိတာေရာ အႆု၊ 'သိယာ'တိႆု ဝစနီယာ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ ဥပဓိပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ဥပဓီနံ -၃၉၂ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၃၃။ "ဥပဓိနိဒါနာ ပဘဝႏၲိ ဒုကၡာ၊ ေယ ေကစိ ေလာကသၼိမေနက႐ူပါ။

ေယာ ေဝ အဝိဒြါ ဥပဓိ ံ ကေရာတိ၊ ပုနပၸဳနံ ဒုကၡမုေပတိ မေႏၵာ။

တသၼာ ပဇာနံ ဥပဓိ ံ န ကယိရာ၊ ဒုကၡႆ ဇာတိပၸဘဝါႏုပႆီ"တိ။

(၃) "'သိယာ အေညနပိ ပရိယာေယန သမၼာ ဒြယတာႏုပႆနာ'တိ၊ ဣတိ ေစ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုစၧိတာေရာ အႆု၊ 'သိယာ'တိႆု ဝစနီယာ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ အဝိဇၨာပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ အဝိဇၨာယ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၃၄။ "ဇာတိမရဏသံသာရံ၊ ေယ ဝဇႏၲိ ပုနပၸဳနံ။

ဣတၳဘာဝညထာဘာဝံ၊ အဝိဇၨာေယဝ သာ ဂတိ။

၇၃၅။ "အဝိဇၨာ ဟာယံ မဟာေမာေဟာ၊ ေယနိဒံ သံသိတံ စိရံ။

ဝိဇၨာဂတာ စ ေယ သတၱာ၊ န ေတ ဂစၧႏၲိ [မူကြဲ-နာဂစၧႏၲိ (သီ၊ ပီ၊)] ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

(၄) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ သခၤါရပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ သခၤါရာနံ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၃၆။ "ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ၊ သဗၺံ သခၤါရပစၥယာ။

သခၤါရာနံ နိေရာေဓန၊ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါ။

၇၃၇။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ဒုကၡံ သခၤါရပစၥယာ။

သဗၺသခၤါရသမထာ၊ သညာနံ ဥပေရာဓနာ။

ဧဝံ ဒုကၡကၡေယာ ေဟာတိ၊ ဧတံ ဉတြာ ယထာတထံ။

၇၃၈။ "သမၼဒၵသာ ေဝဒဂုေနာ၊ သမၼဒညာယ ပ႑ိတာ။

အဘိဘုယ် မာရသံေယာဂံ၊ န ဂစၧႏၲိ [မူကြဲ-နာဂစၧႏၲိ (သီ၊ ပီ၊)] ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

(၅) "သိယာ -၃၉၃ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ ဝိညာဏပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ဝိညာဏႆ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၃၉။ "ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ၊ သဗၺံ ဝိညာဏပစၥယာ။

ဝိညာဏႆ နိေရာေဓန၊ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါ။

၇၄၀။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ဒုကၡံ ဝိညာဏပစၥယာ။

ဝိညာဏူပသမာ ဘိကၡဳ၊ နိစၧာေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ"တိ။

(၆) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ ဖႆပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ဖႆႆ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၄၁။ "ေတသံ ဖႆပေရတာနံ၊ ဘဝေသာတာႏုသာရိနံ။

ကုမၼဂၢပဋိပႏၷာနံ၊ အာရာ သံေယာဇနကၡေယာ။

၇၄၂။ "ေယ စ ဖႆံ ပရိညာယ၊ အညာယုပသေမ [မူကြဲ-ပညာယ ဥပသေမ (သ်ာ၊)] ရတာ။

ေတ ေဝ ဖႆာဘိသမယာ၊ နိစၧာတာ ပရိနိဗၺဳတာ"တိ။

(၇) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ ေဝဒနာပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ေဝဒနာနံ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၄၃။ "သုခံ ဝါ ယဒိ ဝါ ဒုကၡံ၊ အဒုကၡမသုခံ သဟ။

အဇၩတၱၪၥ ဗဟိဒၶါ စ၊ ယံ ကိၪၥိ အတၳိ ေဝဒိတံ။

၇၄၄။ "ဧတံ ဒုကၡႏၲိ ဉတြာန၊ ေမာသဓမၼံ ပေလာကိနံ [မူကြဲ-ပေလာကိတံ (သီ)]

ဖုႆ ဖုႆ ဝယံ ပႆံ၊ ဧဝံ တတၳ ဝိဇာနတိ [မူကြဲ-ဝိရဇၨတိ (က၊ သီ)]

ေဝဒနာနံ ခယာ ဘိကၡဳ၊ နိစၧာေတာ ပရိနိဗၺဳေတာ"တိ။

(၈) "သိယာ -၃၉၄ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ တဏွာပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ တဏွာယ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၄၅။ "တဏွာဒုတိေယာ ပုရိေသာ၊ ဒီဃမဒၶါန သံသရံ။

ဣတၳဘာဝညထာဘာဝံ၊ သံသာရံ နာတိဝတၱတိ။

၇၄၆။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ တဏွံ [မူကြဲ-တဏွာ (ဗဟူသု) ဣတိဝုတၱေက ၁၅ ပႆိတဗၺံ] ဒုကၡႆ သမ႓ဝံ။

ဝီတတေဏွာ အနာဒါေနာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ"တိ။

(၉) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ ဥပါဒါနပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ဥပါဒါနာနံ [မူကြဲ-ဥပါဒါနႆ (သ်ာ၊ က၊)] ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၄၇။ "ဥပါဒါနပစၥယာ ဘေဝါ၊ ဘူေတာ ဒုကၡံ နိဂစၧတိ။

ဇာတႆ မရဏံ ေဟာတိ၊ ဧေသာ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါ။

၇၄၈။ "တသၼာ ဥပါဒါနကၡယာ၊ သမၼဒညာယ ပ႑ိတာ။

ဇာတိကၡယံ အဘိညာယ၊ န ဂစၧႏၲိ ပုနဗ႓ဝ"ႏၲိ။

(၁၀) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ အာရမ႓ပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ အာရမ႓ာနံ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၄၉။ "ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ၊ သဗၺံ အာရမ႓ပစၥယာ။

အာရမ႓ာနံ နိေရာေဓန၊ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါ။

၇၅၀။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ဒုကၡံ အာရမ႓ပစၥယာ။

သဗၺာရမ႓ံ ပဋိနိႆဇၨ၊ အနာရေမ႓ ဝိမုတၱိေနာ။

၇၅၁။ "ဥစၧိႏၷဘဝတဏွႆ၊ သႏၲစိတၱႆ ဘိကၡဳေနာ။

ဝိကၡီေဏာ [မူကြဲ-ဝိတိေဏၰာ (သီ၊)] ဇာတိသံသာေရာ၊ နတၳိ တႆ ပုနဗ႓ေဝါ"တိ။

(၁၁) "သိယာ -၃၉၅ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ အာဟာရပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ အာဟာရာနံ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၅၂။ "ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ၊ သဗၺံ အာဟာရပစၥယာ။

အာဟာရာနံ နိေရာေဓန၊ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါ။

၇၅၃။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ဒုကၡံ အာဟာရပစၥယာ။

သဗၺာဟာရံ ပရိညာယ၊ သဗၺာဟာရမနိႆိေတာ။

၇၅၄။ "အာေရာဂ်ံ သမၼဒညာယ၊ အာသဝါနံ ပရိကၡယာ။

သခၤါယ ေသဝီ ဓမၼေ႒ာ၊ သခ်ၤ ံ [မူကြဲ-သခၤ ံ (သီ၊ ပီ၊)] ေနာေပတိ ေဝဒဂူ"တိ။

(၁၂) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ သဗၺံ ဣၪၨိတပစၥယာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ဣၪၨိတာနံ ေတြဝ အေသသဝိရာဂနိေရာဓာ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၅၅။ "ယံ ကိၪၥိ ဒုကၡံ သေမ႓ာတိ၊ သဗၺံ ဣၪၨိတပစၥယာ။

ဣၪၨိတာနံ နိေရာေဓန၊ နတၳိ ဒုကၡႆ သမ႓ေဝါ။

၇၅၆။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ ဒုကၡံ ဣၪၨိတပစၥယာ။

တသၼာ ဟိ ဧဇံ ေဝါႆဇၨ၊ သခၤါေရ ဥပ႐ုႏၶိယ။

အေနေဇာ အႏုပါဒါေနာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ"တိ။

(၁၃) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? နိႆိတႆ စလိတံ ေဟာတီတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ အနိႆိေတာ န စလတီတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၅၇။ "အနိႆိေတာ န စလတိ၊ နိႆိေတာ စ ဥပါဒိယံ။

ဣတၳဘာဝညထာဘာဝံ၊ သံသာရံ နာတိဝတၱတိ။

၇၅၈။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ နိႆေယသု မဟဗ႓ယံ။

အနိႆိေတာ အႏုပါဒါေနာ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ"တိ။

(၁၄) "သိယာ -၃၉၆ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ႐ူေပဟိ၊ ဘိကၡေဝ၊ အ႐ူပါ [မူကြဲ-အာ႐ုပၸါ (သီ၊ ပီ၊)] သႏၲတရာတိ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ အ႐ူေပဟိ နိေရာေဓါ သႏၲတေရာတိ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၅၉။ "ေယ စ ႐ူပူပဂါ သတၱာ၊ ေယ စ အ႐ူပ႒ာယိေနာ [မူကြဲ-အာ႐ုပၸဝါသိေနာ (သီ၊ ပီ)]

နိေရာဓံ အပၸဇာနႏၲာ၊ အာဂႏၲာေရာ ပုနဗ႓ဝံ။

၇၆၀။ "ေယ စ ႐ူေပ ပရိညာယ၊ အ႐ူေပသု အသဏိၭတာ [မူကြဲ-သုသဏိၭတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

နိေရာေဓ ေယ ဝိမုစၥႏၲိ၊ ေတ ဇနာ မစၥဳဟာယိေနာ"တိ။

(၁၅) "သိယာ အေညနပိ။ ပ ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သေဒဝကႆ ေလာကႆ သမာရကႆ သျဗဟၼကႆ သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ ဣဒံ သစၥႏၲိ ဥပနိဇၩာယိတံ တဒမရိယာနံ ဧတံ မုသာတိ ယထာဘူတံ သမၼပၸညာယ သုဒိ႒ံ၊ အယေမကာႏုပႆနာ။ ယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သေဒဝကႆ။ ပ ။ သေဒဝမႏုႆာယ ဣဒံ မုသာတိ ဥပနိဇၩာယိတံ၊ တဒမရိယာနံ ဧတံ သစၥႏၲိ ယထာဘူတံ သမၼပၸညာယ သုဒိ႒ံ၊ အယံ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ။ ပ ။ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၆၁။ "အနတၱနိ အတၱမာနိ ံ [မူကြဲ-အတၱမာနီ (သ်ာ)] အတၱမာနံ (ပီ၊ က)] ပႆ ေလာကံ သေဒဝကံ။

နိဝိ႒ံ နာမ႐ူပသၼိ ံ၊ ဣဒံ သစၥႏၲိ မညတိ။

၇၆၂။ "ေယန ေယန ဟိ မညႏၲိ၊ တေတာ တံ ေဟာတိ အညထာ။

တဥႇိ တႆ မုသာ ေဟာတိ၊ ေမာသဓမၼဥႇိ ဣတၱရံ။

၇၆၃။ "အေမာသဓမၼံ နိဗၺာနံ၊ တဒရိယာ သစၥေတာ ဝိဒူ။

ေတ ေဝ သစၥာဘိသမယာ၊ နိစၧာတာ ပရိနိဗၺဳတာ"တိ။

(၁၆) "'သိယာ အေညနပိ ပရိယာေယန သမၼာ ဒြယတာႏုပႆနာ'တိ၊ ဣတိ ေစ၊ ဘိကၡေဝ၊ ပုစၧိတာေရာ အႆု၊ 'သိယာ'တိႆု ဝစနီယာ။ ကထၪၥ သိယာ? ယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သေဒဝကႆ ေလာကႆ သမာရကႆ သျဗဟၼကႆ သႆမဏျဗာဟၼဏိယာ ပဇာယ သေဒဝမႏုႆာယ ဣဒံ သုခႏၲိ ဥပနိဇၩာယိတံ၊ တဒမရိယာနံ ဧတံ ဒုကၡႏၲိ ယထာဘူတံ သမၼပၸညာယ သုဒိ႒ံ၊ အယေမကာႏုပႆနာ ။ ယံ၊ ဘိကၡေဝ၊ သေဒဝကႆ။ ပ ။ သေဒဝမႏုႆာယ ဣဒံ ဒုကၡႏၲိ ဥပနိဇၩာယိတံ တဒမရိယာနံ ဧတံ သုခႏၲိ ယထာဘူတံ သမၼပၸညာယ သုဒိ႒ံ၊ အယံ -၃၉၇ ဒုတိယာႏုပႆနာ။ ဧဝံ သမၼာ ဒြယတာႏုပႆိေနာ ေခါ၊ ဘိကၡေဝ၊ ဘိကၡဳေနာ အပၸမတၱႆ အာတာပိေနာ ပဟိတတၱႆ ဝိဟရေတာ ဒြိႏၷံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကခၤ ံ -- ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ အညာ၊ သတိ ဝါ ဥပါဒိေသေသ အနာဂါမိတာတိ။ ဣဒမေဝါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတြာန သုဂေတာ အထာပရံ ဧတဒေဝါစ သတၳာ --

၇၆၄။ "႐ူပါ သဒၵါ ရသာ ဂႏၶာ၊ ဖႆာ ဓမၼာ စ ေကဝလာ။

ဣ႒ာ ကႏၲာ မနာပါ စ၊ ယာဝတတၳီတိ ဝုစၥတိ။

၇၆၅။ "သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ဧေတ ေဝါ သုခသမၼတာ။

ယတၳ ေစေတ နိ႐ုဇၩႏၲိ၊ တံ ေနသံ ဒုကၡသမၼတံ။

၇၆၆။ "သုခႏၲိ ဒိ႒မရိေယဟိ၊ သကၠာယႆုပေရာဓနံ။

ပစၥနီကမိဒံ ေဟာတိ၊ သဗၺေလာေကန ပႆတံ။

၇၆၇။ "ယံ ပေရ သုခေတာ အာဟု၊ တဒရိယာ အာဟု ဒုကၡေတာ။

ယံ ပေရ ဒုကၡေတာ အာဟု၊ တဒရိယာ သုခေတာ ဝိဒူ။

၇၆၈။ "ပႆ ဓမၼံ ဒုရာဇာနံ၊ သမၸမူေဠႇတၳဝိဒၵသု [မူကြဲ-သမၸမူေဠႇတၳ အဝိဒၵသု (သီ၊ ပီ)] သမၼဴေဠႇတၳ အဝိဒၵသု (?)]။

နိဝုတာနံ တေမာ ေဟာတိ၊ အႏၶကာေရာ အပႆတံ။

၇၆၉။ "သတၪၥ ဝိဝဋံ ေဟာတိ၊ အာေလာေကာ ပႆတာမိဝ။

သႏၲိေက န ဝိဇာနႏၲိ၊ မဂၢါ ဓမၼႆ ေကာဝိဒါ။

၇၇၀။ "ဘဝရာဂပေရေတဟိ၊ ဘဝေသာတာႏုသာရိဘိ။

မာရေဓယ်ာႏုပေႏၷဟိ၊ နာယံ ဓေမၼာ သုသမၺဳေဓါ။

၇၇၁။ "ေကာ ႏု အညၾတမရိေယဟိ၊ ပဒံ သမၺဳဒၶဳမရဟတိ။

ယံ ပဒံ သမၼဒညာယ၊ ပရိနိဗၺႏၲိ အနာသဝါ"တိ။

ဣဒမေဝါစ ဘဂဝါ။ အတၱမနာ ေတ ဘိကၡဴ ဘဂဝေတာ ဘာသိတံ အဘိနႏၵဳႏၲိ။ ဣမသၼိ ံ စ [မူကြဲ-ဣမသၼိ ံ ေခါ (သီ၊)] ပန ေဝယ်ာကရဏသၼိ ံ ဘညမာေန သ႒ိမတၱာနံ ဘိကၡဴနံ အႏုပါဒါယ အာသေဝဟိ စိတၱာနိ ဝိမုစၥိ ံသူတိ။

ဒြယတာႏုပႆနာသုတၱံ ဒြါဒသမံ နိ႒ိတံ။

တႆုဒၵါနံ --

သစၥံ -၃၉၈ ဥပဓိ အဝိဇၨာ စ၊ သခၤါေရ ဝိညာဏပၪၥမံ။

ဖႆေဝဒနိယာ တဏွာ၊ ဥပါဒါနာရမ႓အာဟာရာ။

ဣၪၨိတံ စလိတံ ႐ူပံ၊ သစၥံ ဒုေကၡန ေသာဠသာတိ။

မဟာဝေဂၢါ တတိေယာ နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ပဗၺဇၨာ စ ပဓာနၪၥ၊ သုဘာသိတၪၥ သုႏၵရိ။

မာဃသုတၱံ သဘိေယာ စ၊ ေသေလာ သလႅၪၥ ဝုစၥတိ။

ဝါေသေ႒ာ စာပိ ေကာကာလိ၊ နာလေကာ ဒြယတာႏုပႆနာ။

ဒြါဒေသတာနိ သုတၱာနိ၊ မဟာဝေဂၢါတိ ဝုစၥတီတိ။

၄။ အ႒ကဝေဂၢါ

၁။ ကာမသုတၱံ

၇၇၂။ ကာမံ -၃၉၉ ကာမယမာနႆ၊ တႆ ေစ တံ သမိဇၩတိ။

အဒၶါ ပီတိမေနာ ေဟာတိ၊ လဒၶါ မေစၥာ ယဒိစၧတိ။

၇၇၃။ တႆ ေစ ကာမယာနႆ [မူကြဲ-ကာမယမာနႆ (က)] ဆႏၵဇာတႆ ဇႏၲဳေနာ။

ေတ ကာမာ ပရိဟာယႏၲိ၊ သလႅဝိေဒၶါဝ ႐ုပၸတိ။

၇၇၄။ ေယာ ကာေမ ပရိဝေဇၨတိ၊ သပၸေႆဝ ပဒါ သိေရာ။

ေသာမံ [မူကြဲ-ေသာ ဣမံ (သီ၊ ပီ၊)] ဝိသတၱိကံ ေလာေက၊ သေတာ သမတိဝတၱတိ။

၇၇၅။ ေခတၱံ ဝတၳဳံ ဟိရညံ ဝါ၊ ဂဝႆံ [မူကြဲ-ဂဝါႆံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဒါသေပါရိသံ။

ထိေယာ ဗႏၶဴ ပုထု ကာေမ၊ ေယာ နေရာ အႏုဂိဇၩတိ။

၇၇၆။ အဗလာ နံ ဗလီယႏၲိ၊ မဒၵေႏၲနံ ပရိႆယာ။

တေတာ နံ ဒုကၡမေႏြတိ၊ နာဝံ ဘိႏၷမိေဝါဒကံ။

၇၇၇။ တသၼာ ဇႏၲဳ သဒါ သေတာ၊ ကာမာနိ ပရိဝဇၨေယ။

ေတ ပဟာယ တေရ ၾသဃံ၊ နာဝံ သိတြာဝ [မူကြဲ-သိၪၥိတြာ (သီ၊)] ပါရဂူတိ။

ကာမသုတၱံ ပဌမံ နိ႒ိတံ။

၂။ ဂုဟ႒ကသုတၱံ

၇၇၈။ သေတၱာ ဂုဟာယံ ဗဟုနာဘိဆေႏၷာ၊ တိ႒ံ နေရာ ေမာဟနသၼိ ံ ပဂါေဠႇာ။

ဒူေရ ဝိေဝကာ ဟိ တထာဝိေဓါ ေသာ၊ ကာမာ ဟိ ေလာေက န ဟိ သုပၸဟာယာ။

၇၇၉။ ဣစၧာနိဒါနာ -၄၀၀ ဘဝသာတဗဒၶါ၊ ေတ ဒုပၸမုၪၥာ န ဟိ အညေမာကၡာ။

ပစၧာ ပုေရ ဝါပိ အေပကၡမာနာ၊ ဣေမဝ ကာေမ ပုရိေမဝ ဇပၸံ။

၇၈၀။ ကာေမသု ဂိဒၶါ ပသုတာ ပမူဠႇာ၊ အဝဒါနိယာ ေတ ဝိသေမ နိဝိ႒ာ။

ဒုကၡဴပနီတာ ပရိေဒဝယႏၲိ၊ ကိ ံသူ ဘဝိႆာမ ဣေတာ စုတာေသ။

၇၈၁။ တသၼာ ဟိ သိေကၡထ ဣေဓဝ ဇႏၲဳ၊ ယံ ကိၪၥိ ဇညာ ဝိသမႏၲိ ေလာေက။

န တႆ ေဟတူ ဝိသမံ စေရယ်၊ အပၸဥႇိဒံ ဇီဝိတမာဟု ဓီရာ။

၇၈၂။ ပႆာမိ ေလာေက ပရိဖႏၵမာနံ၊ ပဇံ ဣမံ တဏွဂတံ ဘေဝသု။

ဟီနာ နရာ မစၥဳမုေခ လပႏၲိ၊ အဝီတတဏွာေသ ဘဝါဘေဝသု။

၇၈၃။ မမာယိေတ ပႆထ ဖႏၵမာေန၊ မေစၧဝ အေပၸါဒေက ခီဏေသာေတ။

ဧတမၸိ ဒိသြာ အမေမာ စေရယ်၊ ဘေဝသု အာသတၱိမကုဗၺမာေနာ။

၇၈၄။ ဥေဘာသု အေႏၲသု ဝိေနယ် ဆႏၵံ၊ ဖႆံ ပရိညာယ အနာႏုဂိေဒၶါ။

ယဒတၱဂရဟီ တဒကုဗၺမာေနာ၊ န လိပၸတီ [မူကြဲ-န လိမၸတီ (သ်ာ၊ က၊)] ဒိ႒သုေတသု ဓီေရာ။

၇၈၅။ သညံ ပရိညာ ဝိတေရယ် ၾသဃံ၊ ပရိဂၢေဟသု မုနိ ေနာပလိေတၱာ။

အဗၺဴဠႇသေလႅာ စရမပၸမေတၱာ၊ နာသီသတီ [မူကြဲ-နာသိ ံသတီ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာကမိမံ ပရၪၥာတိ။

ဂုဟ႒ကသုတၱံ ဒုတိယံ နိ႒ိတံ။

၃။ ဒု႒႒ကသုတၱံ

၇၈၆။ ဝဒႏၲိ -၄၀၁ ေဝ ဒု႒မနာပိ ဧေက၊ အေထာပိ ေဝ သစၥမနာ ဝဒႏၲိ။

ဝါဒၪၥ ဇာတံ မုနိ ေနာ ဥေပတိ၊ တသၼာ မုနီ နတၳိ ခိေလာ ကုဟိၪၥိ။

၇၈၇။ သကဥႇိ ဒိ႒ိ ံ ကထမစၥေယယ်၊ ဆႏၵာႏုနီေတာ ႐ုစိယာ နိဝိေ႒ာ။

သယံ သမတၱာနိ ပကုဗၺမာေနာ၊ ယထာ ဟိ ဇာေနယ် တထာ ဝေဒယ်။

၇၈၈။ ေယာ အတၱေနာ သီလဝတာနိ ဇႏၲဳ၊ အနာႏုပုေ႒ာဝ ပေရသ [မူကြဲ-ပရႆ (က၊)] ပါဝ [မူကြဲ-ပါဝါ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

အနရိယဓမၼံ ကုသလာ တမာဟု၊ ေယာ အာတုမာနံ သယေမဝ ပါဝ။

၇၈၉။ သေႏၲာ စ ဘိကၡဳ အဘိနိဗၺဳတေတၱာ၊ ဣတိဟႏၲိ သီေလသု အကတၳမာေနာ။

တမရိယဓမၼံ ကုသလာ ဝဒႏၲိ၊ ယႆုႆဒါ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက။

၇၉၀။ ပကပၸိတာ သခၤတာ ယႆ ဓမၼာ၊ ပုရကၡတာ [မူကြဲ-ပုေရကၡတာ (သီ၊)] သႏၲိ အဝီဝဒါတာ။

ယဒတၱနိ ပႆတိ အာနိသံသံ၊ တံ နိႆိေတာ ကုပၸပဋိစၥ သႏၲိ ံ။

၇၉၁။ ဒိ႒ီနိေဝသာ န ဟိ သြာတိဝတၱာ၊ ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။

တသၼာ နေရာ ေတသု နိေဝသေနသု၊ နိရႆတီ အာဒိယတီ စ ဓမၼံ။

၇၉၂။ ေဓါနႆ -၄၀၂ ဟိ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက၊ ပကပၸိတာ ဒိ႒ိ ဘဝါဘေဝသု။

မာယၪၥ မာနၪၥ ပဟာယ ေဓါေနာ၊ သ ေကန ဂေစၧယ် အႏူပေယာ ေသာ။

၇၉၃။ ဥပေယာ ဟိ ဓေမၼသု ဥေပတိ ဝါဒံ၊ အႏူပယံ ေကန ကထံ ဝေဒယ်။

အတၱာ နိရတၱာ [မူကြဲ-အတၱံ နိရတၱံ (ဗဟူသု)] န ဟိ တႆ အတၳိ၊ အေဓါသိ ေသာ ဒိ႒ိမိေဓဝ သဗၺႏၲိ။

ဒု႒႒ကသုတၱံ တတိယံ နိ႒ိတံ။

၄။ သုဒၶ႒ကသုတၱံ

၇၉၄။ ပႆာမိ သုဒၶံ ပရမံ အေရာဂံ၊ ဒိေ႒န သံသုဒၶိ နရႆ ေဟာတိ။

ဧဝါဘိဇာနံ [မူကြဲ-ဧတာဘိဇာနံ (သီ၊ ပီ၊)] ပရမႏၲိ ဉတြာ၊ သုဒၶါႏုပႆီတိ ပေစၥတိ ဉာဏံ။

၇၉၅။ ဒိေ႒န ေစ သုဒၶိ နရႆ ေဟာတိ၊ ဉာေဏန ဝါ ေသာ ပဇဟာတိ ဒုကၡံ။

အေညန ေသာ သုဇၩတိ ေသာပဓီေကာ၊ ဒိ႒ီ ဟိ နံ ပါဝ တထာ ဝဒါနံ။

၇၉၆။ န ျဗာဟၼေဏာ အညေတာ သုဒၶိမာဟ၊ ဒိေ႒ သုေတ သီလဝေတ မုေတ ဝါ။

ပုေည စ ပါေပ စ အႏူပလိေတၱာ၊ အတၱၪၨေဟာ နယိဓ ပကုဗၺမာေနာ။

၇၉၇။ ပုရိမံ ပဟာယ အပရံ သိတာေသ၊ ဧဇာႏုဂါ ေတ န တရႏၲိ သဂၤ ံ။

ေတ ဥဂၢဟာယႏၲိ နိရႆဇႏၲိ၊ ကပီဝ သာခံ ပမုၪၥံ ဂဟာယံ [မူကြဲ-ပမုခံ ဂဟာယ (သ်ာ)] ပမုၪၥ ဂဟာယ (က)]

၇၉၈။ သယံ -၄၀၃ သမာဒါယ ဝတာနိ ဇႏၲဳ၊ ဥစၥာဝစံ ဂစၧတိ သညသေတၱာ။

ဝိဒြါ စ ေဝေဒဟိ သေမစၥ ဓမၼံ၊ န ဥစၥာဝစံ ဂစၧတိ ဘူရိပေညာ။

၇၉၉။ သ သဗၺဓေမၼသု ဝိေသနိဘူေတာ၊ ယံ ကိၪၥိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ။

တေမဝ ဒႆိ ံ ဝိဝဋံ စရႏၲံ၊ ေကနီဓ ေလာကသၼိ ဝိကပၸေယယ်။

၈၀၀။ န ကပၸယႏၲိ န ပုေရကၡေရာႏၲိ၊ အစၥႏၲသုဒၶီတိ န ေတ ဝဒႏၲိ။

အာဒါနဂႏၴံ ဂထိတံ ဝိသဇၨ၊ အာသံ န ကုဗၺႏၲိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက။

၈၀၁။ သီမာတိေဂါ ျဗာဟၼေဏာ တႆ နတၳိ၊ ဉတြာ ဝ ဒိသြာ ဝ [မူကြဲ-ဉတြာ စ ဒိသြာ စ (က၊ သီ၊ က၊)] သမုဂၢဟီတံ။

န ရာဂရာဂီ န ဝိရာဂရေတၱာ၊ တႆီဓ နတၳီ ပရမုဂၢဟီတႏၲိ။

သုဒၶ႒ကသုတၱံ စတုတၳံ နိ႒ိတံ။

၅။ ပရမ႒ကသုတၱံ

၈၀၂။ ပရမႏၲိ ဒိ႒ီသု ပရိဗၺသာေနာ၊ ယဒုတၱရိ ကု႐ုေတ ဇႏၲဳ ေလာေက။

ဟီနာတိ အေည တေတာ သဗၺမာဟ၊ တသၼာ ဝိဝါဒါနိ အဝီတိဝေတၱာ။

၈၀၃။ ယဒတၱနီ ပႆတိ အာနိသံသံ၊ ဒိေ႒ သုေတ သီလဝေတ [မူကြဲ-သီလဗၺေတ (သ်ာ၊)] မုေတ ဝါ။

တေဒဝ ေသာ တတၳ သမုဂၢဟာယ၊ နိဟီနေတာ ပႆတိ သဗၺမညံ။

၈၀၄။ တံ -၄၀၄ ဝါပိ ဂႏၴံ ကုသလာ ဝဒႏၲိ၊ ယံ နိႆိေတာ ပႆတိ ဟီနမညံ။

တသၼာ ဟိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ၊ သီလဗၺတံ ဘိကၡဳ န နိႆေယယ်။

၈၀၅။ ဒိ႒ိမၸိ ေလာကသၼိ ံ န ကပၸေယယ်၊ ဉာေဏန ဝါ သီလဝေတန ဝါပိ။

သေမာတိ အတၱာနမႏူပေနယ်၊ ဟီေနာ န မေညထ ဝိေသသိ ဝါပိ။

၈၀၆။ အတၱံ ပဟာယ အႏုပါဒိယာေနာ၊ ဉာေဏပိ ေသာ နိႆယံ ေနာ ကေရာတိ။

သ ေဝ ဝိယေတၱသု [မူကြဲ-ဝိယုေတၱသု (သီ၊ အ႒)] ဒြိယေတၱသု (က၊)] န ဝဂၢသာရီ၊ ဒိ႒ိမၸိ [မူကြဲ-ဒိ႒ိမပိ (က၊)] ေသာ န ပေစၥတိ ကိၪၥိ။

၈၀၇။ ယႆူဘယေႏၲ ပဏိဓီဓ နတၳိ၊ ဘဝါဘဝါယ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ။

နိေဝသနာ တႆ န သႏၲိ ေကစိ၊ ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။

၈၀၈။ တႆီဓ ဒိေ႒ ဝ သုေတ မုေတ ဝါ၊ ပကပၸိတာ နတၳိ အဏူပိ သညာ။

တံ ျဗာဟၼဏံ ဒိ႒ိမနာဒိယာနံ၊ ေကနီဓ ေလာကသၼိ ံ ဝိကပၸေယယ်။

၈၀၉။ န ကပၸယႏၲိ န ပုေရကၡေရာႏၲိ၊ ဓမၼာပိ ေတသံ န ပဋိစၧိတာေသ။

န ျဗာဟၼေဏာ သီလဝေတန ေနေယ်ာ၊ ပါရဂၤေတာ န ပေစၥတိ တာဒီတိ။

ပရမ႒ကသုတၱံ ပၪၥမံ နိ႒ိတံ။

၆။ ဇရာသုတၱံ

၈၁၀။ အပၸံ -၄၀၅ ဝတ ဇီဝိတံ ဣဒံ၊ ၾသရံ ဝႆသတာပိ မိယ်တိ [မူကြဲ-မီယတိ (သီ၊ အ႒)]

ေယာ ေစပိ အတိစၥ ဇီဝတိ၊ အထ ေခါ ေသာ ဇရသာပိ မိယ်တိ။

၈၁၁။ ေသာစႏၲိ ဇနာ မမာယိေတ၊ န ဟိ သႏၲိ [မူကြဲ-န ဟိ သႏၲာ (သီ)] န ဟီ သႏၲိ (ကတၳစိ)] နိစၥာ ပရိဂၢဟာ။

ဝိနာဘာဝသႏၲေမဝိဒံ၊ ဣတိ ဒိသြာ နာဂါရမာဝေသ။

၈၁၂။ မရေဏနပိ တံ ပဟီယတိ [မူကြဲ-ပဟိယ်တိ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ယံ ပုရိေသာ မမိဒႏၲိ [မူကြဲ-မမယိဒႏၲိ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] မမာယႏၲိ (က၊)] မညတိ။

ဧတမၸိ ဝိဒိတြာ [မူကြဲ-ဧတံ ဒိသြာန (နိေဒၵေသ)၊ ဧတမၸိ ဝိဒိတြ (?)] ပ႑ိေတာ၊ န မမတၱာယ နေမထ မာမေကာ။

၈၁၃။ သုပိေနန ယထာပိ သဂၤတံ၊ ပဋိဗုေဒၶါ ပုရိေသာ န ပႆတိ။

ဧဝမၸိ ပိယာယိတံ ဇနံ၊ ေပတံ ကာလကတံ န ပႆတိ။

၈၁၄။ ဒိ႒ာပိ သုတာပိ ေတ ဇနာ၊ ေယသံ နာမမိဒံ ပဝုစၥတိ [မူကြဲ-နာမေမဝါ ဝသိႆတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

နာမံေယဝါဝသိႆတိ၊ အေကၡယ်ံ ေပတႆ ဇႏၲဳေနာ။

၈၁၅။ ေသာကပၸရိေဒဝမစၧရံ [မူကြဲ-ေသာကပရိေဒဝမစၧရံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ေသာကံ ပရိေဒဝမစၧရံ (?)]၊ န ဇဟႏၲိ ဂိဒၶါ မမာယိေတ။

တသၼာ မုနေယာ ပရိဂၢဟံ၊ ဟိတြာ အစရိ ံသု ေခမဒႆိေနာ။

၈၁၆။ ပတိလီနစရႆ -၄၀၆ ဘိကၡဳေနာ၊ ဘဇမာနႆ ဝိဝိတၱမာသနံ။

သာမဂၢိယမာဟု တႆ တံ၊ ေယာ အတၱာနံ ဘဝေန န ဒႆေယ။

၈၁၇။ သဗၺတၳ မုနီ အနိႆိေတာ၊ န ပိယံ ကုဗၺတိ ေနာပိ အပၸိယံ။

တသၼိ ံ ပရိေဒဝမစၧရံ၊ ပေဏၰ ဝါရိ ယထာ န လိမၸတိ [မူကြဲ-လိပၸတိ (သီ၊ ပီ)]

၈၁၈။ ဥဒဗိႏၵဳ ယထာပိ ေပါကၡေရ၊ ပဒုေမ ဝါရိ ယထာ န လိမၸတိ။

ဧဝံ မုနိ ေနာပလိမၸတိ၊ ယဒိဒံ ဒိ႒သုတံ မုေတသု ဝါ။

၈၁၉။ ေဓါေနာ န ဟိ ေတန မညတိ၊ ယဒိဒံ ဒိ႒သုတံ မုေတသု ဝါ။

နာေညန ဝိသုဒၶိမိစၧတိ၊ န ဟိ ေသာ ရဇၨတိ ေနာ ဝိရဇၨတီတိ။

ဇရာသုတၱံ ဆ႒ံ နိ႒ိတံ။

၇။ တိႆေမေတၱယ်သုတၱံ

၈၂၀။ "ေမထုနမႏုယုတၱႆ၊ (ဣစၥာယသၼာ တိေႆာ ေမေတၱေယ်ာ) ဝိဃာတံ ျဗဴဟိ မာရိသ။

သုတြာန တဝ သာသနံ၊ ဝိေဝေက သိကၡိႆာမေသ။

၈၂၁။ "ေမထုနမႏုယုတၱႆ၊ (ေမေတၱယ်ာတိ ဘဂဝါ) မုႆေတ ဝါပိ သာသနံ။

မိစၧာ စ ပဋိပဇၨတိ၊ ဧတံ တသၼိ ံ အနာရိယံ။

၈၂၂။ "ဧေကာ -၄၀၇ ပုေဗၺ စရိတြာန၊ ေမထုနံ ေယာ နိေသဝတိ။

ယာနံ ဘႏၲံ ဝ တံ ေလာေက၊ ဟီနမာဟု ပုထုဇၨနံ။

၈၂၃။ "ယေသာ ကိတၱိ စ ယာ ပုေဗၺ၊ ဟာယေတ ဝါပိ တႆ သာ။

ဧတမၸိ ဒိသြာ သိေကၡထ၊ ေမထုနံ ဝိပၸဟာတေဝ။

၈၂၄။ "သကၤေပၸဟိ ပေရေတာ ေသာ၊ ကပေဏာ ဝိယ စ်ာယတိ။

သုတြာ ပေရသံ နိေဂၣါသံ၊ မကၤု ေဟာတိ တထာဝိေဓါ။

၈၂၅။ "အထ သတၳာနိ ကု႐ုေတ၊ ပရဝါေဒဟိ ေစာဒိေတာ။

ဧသ ခြႆ မဟာေဂေဓါ၊ ေမာသဝဇၨံ ပဂါဟတိ။

၈၂၆။ "ပ႑ိေတာတိ သမညာေတာ၊ ဧကစရိယံ အဓိ႒ိေတာ။

အထာပိ [မူကြဲ-သ စာပိ (နိေဒၵေသ)] ေမထုေန ယုေတၱာ၊ မေႏၵာဝ ပရိကိႆတိ [မူကြဲ-ပရိကိလိႆတိ (သီ)]

၈၂၇။ "ဧတမာဒီနဝံ ဉတြာ၊ မုနိ ပုဗၺာပေရ ဣဓ။

ဧကစရိယံ ဒဠႇံ ကယိရာ၊ န နိေသေဝထ ေမထုနံ။

၈၂၈။ "ဝိေဝကေညဝ သိေကၡထ၊ ဧတဒရိယာနမုတၱမံ။

န ေတန ေသေ႒ာ မေညထ၊ သ ေဝ နိဗၺာနသႏၲိေက။

၈၂၉။ "ရိတၱႆ မုနိေနာ စရေတာ၊ ကာေမသု အနေပကၡိေနာ။

ၾသဃတိဏၰႆ ပိဟယႏၲိ၊ ကာေမသု ဂဓိတာ [မူကြဲ-ဂထိတာ (သီ၊)] ပဇာ"တိ။

တိႆေမေတၱယ်သုတၱံ သတၱမံ နိ႒ိတံ။

၈။ ပသူရသုတၱံ

၈၃၀။ ဣေဓဝ သုဒၶိ ဣတိ ဝါဒယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိဒိယႏၲိ (သီ၊ ပီ)] နာေညသု ဓေမၼသု ဝိသုဒၶိမာဟု။

ယံ နိႆိတာ တတၳ သုဘံ ဝဒါနာ၊ ပေစၥကသေစၥသု ပုထူ နိဝိ႒ာ။

၈၃၁။ ေတ -၄၀၈ ဝါဒကာမာ ပရိသံ ဝိဂယွ၊ ဗာလံ ဒဟႏၲီ မိထု အညမညံ။

ဝဒႏၲိ ေတ အညသိတာ ကေထာဇၨံ၊ ပသံသကာမာ ကုသလာ ဝဒါနာ။

၈၃၂။ ယုေတၱာ ကထာယံ ပရိသာယ မေဇၩ၊ ပသံသမိစၧံ ဝိနိဃာတိ ေဟာတိ။

အပါဟတသၼိ ံ ပန မကၤု ေဟာတိ၊ နိႏၵာယ ေသာ ကုပၸတိ ရႏၶေမသီ။

၈၃၃။ ယမႆ ဝါဒံ ပရိဟီနမာဟု၊ အပါဟတံ ပဥႇဝိမံသကာေသ။

ပရိေဒဝတိ ေသာစတိ ဟီနဝါေဒါ၊ ဥပစၥဂါ မႏၲိ အႏုတၳဳနာတိ။

၈၃၄။ ဧေတ ဝိဝါဒါ သမေဏသု ဇာတာ၊ ဧေတသု ဥဂၣါတိ နိဃာတိ ေဟာတိ။

ဧတမၸိ ဒိသြာ ဝိရေမ ကေထာဇၨံ၊ န ဟညဒတၳတၳိပသံသလာဘာ။

၈၃၅။ ပသံသိေတာ ဝါ ပန တတၳ ေဟာတိ၊ အကၡာယ ဝါဒံ ပရိသာယ မေဇၩ။

ေသာ ဟႆတီ ဥဏၰမတီ [မူကြဲ-ဥႏၷမတီ (?)] စ ေတန၊ ပပၸဳယ် တမတၳံ ယထာ မေနာ အဟု။

၈၃၆။ ယာ ဥဏၰတီ [မူကြဲ-ဥႏၷတီ (?)] သာႆ ဝိဃာတဘူမိ၊ မာနာတိမာနံ ဝဒေတ ပေနေသာ။

ဧတမၸိ ဒိသြာ န ဝိဝါဒေယထ၊ န ဟိ ေတန သုဒၶိ ံ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။

၈၃၇။ သူေရာ ယထာ ရာဇခါဒါယ ပုေ႒ာ၊ အဘိဂဇၨေမတိ ပဋိသူရမိစၧံ။

ေယေနဝ ေသာ ေတန ပေလဟိ သူရ၊ ပုေဗၺဝ နတၳိ ယဒိဒံ ယုဓာယ။

၈၃၈။ ေယ -၄၀၉ ဒိ႒ိမုဂၢယွ ဝိဝါဒယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိဝါဒိယႏၲိ (သီ၊ ပီ)] ဣဒေမဝ သစၥႏၲိ စ ဝါဒယႏၲိ။

ေတ တြံ ဝဒႆူ န ဟိ ေတဓ အတၳိ၊ ဝါဒမွိ ဇာေတ ပဋိေသနိကတၱာ။

၈၃၉။ ဝိေသနိကတြာ ပန ေယ စရႏၲိ၊ ဒိ႒ီဟိ ဒိ႒ိ ံ အဝိ႐ုဇၩမာနာ။

ေတသု တြံ ကိ ံ လေဘေထာ ပသူရ၊ ေယသီဓ နတၳီ ပရမုဂၢဟီတံ။

၈၄၀။ အထ တြံ ပဝိတကၠမာဂမာ၊ မနသာ ဒိ႒ိဂတာနိ စိႏၲယေႏၲာ။

ေဓါေနန ယုဂံ သမာဂမာ၊ န ဟိ တြံ သကၡသိ သမၸယာတေဝတိ။

ပသူရသုတၱံ အ႒မံ နိ႒ိတံ။

၉။ မာဂ႑ိယသုတၱံ

၈၄၁။ "ဒိသြာန တဏွံ အရတိ ံ ရဂၪၥ [မူကြဲ-အရတိၪၥ ရာဂံ (သ်ာ၊ က)] နာေဟာသိ ဆေႏၵာ အပိ ေမထုနသၼိ ံ။

ကိေမဝိဒံ မုတၱကရီသပုဏၰံ၊ ပါဒါပိ နံ သမၹဳသိတုံ န ဣေစၧ"။

၈၄၂။ "ဧတာဒိသံ ေစ ရတနံ န ဣစၧသိ၊ နာရိ ံ နရိေႏၵဟိ ဗဟူဟိ ပတၳိတံ။

ဒိ႒ိဂတံ သီလဝတံ ႏု ဇီဝိတံ [မူကြဲ-သီလဝတာႏုဇီဝိတံ (သီ၊ ပီ၊ က)] ဘဝူပပတၱိၪၥ ဝေဒသိ ကီဒိသံ"။

၈၄၃။ "ဣဒံ ဝဒါမီတိ န တႆ ေဟာတိ၊ (မာဂ႑ိယာတိ [မူကြဲ-မာဂႏၵိယာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဘဂဝါ)

ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။

ပႆၪၥ ဒိ႒ီသု အႏုဂၢဟာယ၊

အဇၩတၱသႏၲိ ံ ပစိနံ အဒႆံ"။

၈၄၄။ "ဝိနိစၧယာ -၄၁၀ ယာနိ ပကပၸိတာနိ၊ (ဣတိ မာဂ႑ိေယာ [မူကြဲ-မာဂႏၵိေယာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] )

ေတ ေဝ မုနီ ျဗဴသိ အႏုဂၢဟာယ။

အဇၩတၱသႏၲီတိ ယေမတမတၳံ၊

ကထံ ႏု ဓီေရဟိ ပေဝဒိတံ တံ"။

၈၄၅။ "န ဒိ႒ိယာ န သုတိယာ န ဉာေဏန၊ (မာဂ႑ိယာတိ ဘဂဝါ)

သီလဗၺေတနာပိ န သုဒၶိမာဟ။

အဒိ႒ိယာ အႆုတိယာ အဉာဏာ၊

အသီလတာ အဗၺတာ ေနာပိ ေတန။

ဧေတ စ နိႆဇၨ အႏုဂၢဟာယ၊

သေႏၲာ အနိႆာယ ဘဝံ န ဇေပၸ"။

၈၄၆။ "ေနာ ေစ ကိရ ဒိ႒ိယာ န သုတိယာ န ဉာေဏန၊ (ဣတိ မာဂ႑ိေယာ)

သီလဗၺေတနာပိ န သုဒၶိမာဟ။

အဒိ႒ိယာ အႆုတိယာ အဉာဏာ၊

အသီလတာ အဗၺတာ ေနာပိ ေတန။

မညာမဟံ ေမာမုဟေမဝ ဓမၼံ၊

ဒိ႒ိယာ ဧေက ပေစၥႏၲိ သုဒၶိ ံ"။

၈၄၇။ "ဒိ႒ၪၥ နိႆာယ အႏုပုစၧမာေနာ၊ (မာဂ႑ိယာတိ ဘဂဝါ)

သမုဂၢဟီေတသု ပေမာဟမာဂါ [မူကြဲ-သေမာဟမာဂါ (သ်ာ၊ က)]

ဣေတာ စ နာဒၵကၡိ အဏုမၸိ သညံ၊

တသၼာ တုဝံ ေမာမုဟေတာ ဒဟာသိ။

၈၄၈။ "သေမာ ဝိေသသီ ဥဒ ဝါ နိဟီေနာ၊ ေယာ မညတီ ေသာ ဝိဝေဒထ ေတန။

တီသု ဝိဓာသု အဝိကမၸမာေနာ၊ သေမာ ဝိေသသီတိ န တႆ ေဟာတိ။

၈၄၉။ "သစၥႏၲိ ေသာ ျဗာဟၼေဏာ ကိ ံ ဝေဒယ်၊ မုသာတိ ဝါ ေသာ ဝိဝေဒထ ေကန။

ယသၼိ ံ သမံ ဝိသမံ ဝါပိ နတၳိ၊ သ ေကန ဝါဒံ ပဋိသံယုေဇယ်။

၈၅၀။ "ၾသကံ -၄၁၁ ပဟာယ အနိေကတသာရီ၊ ဂါေမ အကုဗၺံ မုနိ သႏၴဝါနိ [မူကြဲ-သႏၶဝါနိ (က)]

ကာေမဟိ ရိေတၱာ အပုေရကၡရာေနာ၊ ကထံ န ဝိဂၢယွ ဇေနန ကယိရာ။

၈၅၁။ "ေယဟိ ဝိဝိေတၱာ ဝိစေရယ် ေလာေက၊ န တာနိ ဥဂၢယွ ဝေဒယ် နာေဂါ။

ဇလမၺဳဇံ [မူကြဲ-ဧလမၺဳဇံ (သီ၊ သ်ာ၊)] က႑ကံ ဝါရိဇံ ယထာ၊ ဇေလန ပေကၤန စႏူပလိတၱံ။

ဧဝံ မုနီ သႏၲိဝါေဒါ အဂိေဒၶါ၊ ကာေမ စ ေလာေက စ အႏူပလိေတၱာ။

၈၅၂။ "န ေဝဒဂူ ဒိ႒ိယာယေကာ [မူကြဲ-န ေဝဒဂူ ဒိ႒ိယာ (က၊ သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] န မုတိယာ၊ သ မာနေမတိ န ဟိ တမၼေယာ ေသာ။

န ကမၼဳနာ ေနာပိ သုေတန ေနေယ်ာ၊ အႏူပနီေတာ သ နိေဝသေနသု။

၈၅၃။ "သညာဝိရတၱႆ န သႏၲိ ဂႏၴာ၊ ပညာဝိမုတၱႆ န သႏၲိ ေမာဟာ။

သညၪၥ ဒိ႒ိၪၥ ေယ အဂၢေဟသုံ၊ ေတ ဃ႗ယႏၲာ [မူကြဲ-ဃ႗မာနာ (သ်ာ၊ က၊)] ဝိစရႏၲိ ေလာေက"တိ။

မာဂ႑ိယသုတၱံ နဝမံ နိ႒ိတံ။

၁၀။ ပုရာေဘဒသုတၱံ

၈၅၄။ "ကထံဒႆီ ကထံသီေလာ၊ ဥပသေႏၲာတိ ဝုစၥတိ။

တံ ေမ ေဂါတမ ပျဗဴဟိ၊ ပုစၧိေတာ ဥတၱမံ နရံ"။

၈၅၅။ "ဝီတတေဏွာ ပုရာ ေဘဒါ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ) ပုဗၺမႏၲမနိႆိေတာ။

ေဝမေဇၩ ႏုပသေခၤေယ်ာ၊ တႆ နတၳိ ပုရကၡတံ။

၈၅၆။ "အေကၠာဓေနာ -၄၁၂ အသႏၲာသီ၊ အဝိကတၳီ အကုကၠဳေစာ။

မႏၲဘာဏီ [မူကြဲ-မႏၲာဘာဏီ (သ်ာ၊ ပီ၊)] အႏုဒၶေတာ၊ သ ေဝ ဝါစာယေတာ မုနိ။

၈၅၇။ "နိရာသတၱိ အနာဂေတ၊ အတီတံ နာႏုေသာစတိ။

ဝိေဝကဒႆီ ဖေႆသု၊ ဒိ႒ီသု စ န နီယတိ [မူကြဲ-နိယ်တိ (ဗဟူသု)]။

၈၅၈။ "ပတိလီေနာ အကုဟေကာ၊ အပိဟာလု အမစၧရီ။

အပၸဂေဗ႓ာ အေဇဂုေစၧာ၊ ေပသုေဏေယ် စ ေနာ ယုေတာ။

၈၅၉။ "သာတိေယသု အနႆာဝီ၊ အတိမာေန စ ေနာ ယုေတာ။

သေဏွာ စ ပဋိဘာနဝါ [မူကြဲ-ပဋိဘာဏဝါ (သ်ာ၊ ပီ)] န သေဒၶါ န ဝိရဇၨတိ။

၈၆၀။ "လာဘကမ်ာ န သိကၡတိ၊ အလာေဘ စ န ကုပၸတိ။

အဝိ႐ုေဒၶါ စ တဏွာယ၊ ရေသသု နာႏုဂိဇၩတိ။

၈၆၁။ "ဥေပကၡေကာ သဒါ သေတာ၊ န ေလာေက မညေတ သမံ။

န ဝိေသသီ န နီေစေယ်ာ၊ တႆ ေနာ သႏၲိ ဥႆဒါ။

၈၆၂။ "ယႆ နိႆယနာ [မူကြဲ-နိႆယတာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] နတၳိ၊ ဉတြာ ဓမၼံ အနိႆိေတာ။

ဘဝါယ ဝိဘဝါယ ဝါ၊ တဏွာ ယႆ န ဝိဇၨတိ။

၈၆၃။ "တံ ျဗဴမိ ဥပသေႏၲာတိ၊ ကာေမသု အနေပကၡိနံ။

ဂႏၴာ တႆ န ဝိဇၨႏၲိ၊ အတရီ ေသာ ဝိသတၱိကံ။

၈၆၄။ "န တႆ ပုတၱာ ပသေဝါ၊ ေခတၱံ ဝတၳဳၪၥ ဝိဇၨတိ။

အတၱာ ဝါပိ နိရတၱာ ဝါ [မူကြဲ-အတၱံ ဝါပိ နိရတၱံ ဝါ (ဗဟူသု)]၊ န တသၼိ ံ ဥပလဗ႓တိ။

၈၆၅။ "ေယန နံ ဝဇၨဳံ ပုထုဇၨနာ၊ အေထာ သမဏျဗာဟၼဏာ။

တံ တႆ အပုရကၡတံ၊ တသၼာ ဝါေဒသု ေနဇတိ။

၈၆၆။ "ဝီတေဂေဓါ အမစၧရီ၊ န ဥေႆသု ဝဒေတ မုနိ။

န သေမသု န ၾသေမသု၊ ကပၸံ ေနတိ အကပၸိေယာ။

၈၆၇။ "ယႆ ေလာေက သကံ နတၳိ၊ အသတာ စ န ေသာစတိ။

ဓေမၼသု စ န ဂစၧတိ၊ သ ေဝ သေႏၲာတိ ဝုစၥတီ"တိ။

ပုရာေဘဒသုတၱံ ဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၁။ ကလဟဝိဝါဒသုတၱံ

၈၆၈။ "ကုေတာပဟူတာ -၄၁၃ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိေဒဝေသာကာ သဟမစၧရာ စ။

မာနာတိမာနာ သဟေပသုဏာ စ၊ ကုေတာပဟူတာ ေတ တဒိဃၤ ျဗဴဟိ"။

၈၆၉။ "ပိယပၸဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊

ပရိေဒဝေသာကာ သဟမစၧရာ စ။

မာနာတိမာနာ သဟေပသုဏာ စ၊

မေစၧရယုတၱာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ။

ဝိဝါဒဇာေတသု စ ေပသုဏာနိ"။

၈၇၀။ "ပိယာ သု [မူကြဲ-ပိယာႏု (သ်ာ)] ပိယႆု (က၊)] ေလာကသၼိ ံ ကုေတာနိဒါနာ၊ ေယ စာပိ [မူကြဲ-ေယ ဝါပိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာဘာ ဝိစရႏၲိ ေလာေက။

အာသာ စ နိ႒ာ စ ကုေတာနိဒါနာ၊ ေယ သမၸရာယာယ နရႆ ေဟာႏၲိ"။

၈၇၁။ "ဆႏၵာနိဒါနာနိ ပိယာနိ ေလာေက၊ ေယ စာပိ ေလာဘာ ဝိစရႏၲိ ေလာေက။

အာသာ စ နိ႒ာ စ ဣေတာနိဒါနာ၊ ေယ သမၸရာယာယ နရႆ ေဟာႏၲိ"။

၈၇၂။ "ဆေႏၵာ ႏု ေလာကသၼိ ံ ကုေတာနိဒါေနာ၊ ဝိနိစၧယာ စာပိ [မူကြဲ-ဝါပိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ကုေတာပဟူတာ။

ေကာေဓါ ေမာသဝဇၨၪၥ ကထံကထာ စ၊ ေယ ဝါပိ ဓမၼာ သမေဏန ဝုတၱာ"။

၈၇၃။ "သာတံ အသာတႏၲိ ယမာဟု ေလာေက၊ တမူပနိႆာယ ပေဟာတိ ဆေႏၵာ။

႐ူေပသု ဒိသြာ ဝိဘဝံ ဘဝၪၥ၊ ဝိနိစၧယံ ကုဗၺတိ [မူကြဲ-ကု႐ုေတ (ဗဟူသု)] ဇႏၲဳ ေလာေက။

၈၇၄။ "ေကာေဓါ -၄၁၄ ေမာသဝဇၨၪၥ ကထံကထာ စ၊ ဧေတပိ ဓမၼာ ဒြယေမဝ သေႏၲ။

ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိေကၡ၊ ဉတြာ ပဝုတၱာ သမေဏန ဓမၼာ"။

၈၇၅။ "သာတံ အသာတၪၥ ကုေတာနိဒါနာ၊ ကိသၼိ ံ အသေႏၲ န ဘဝႏၲိ ေဟေတ။

ဝိဘဝံ ဘဝၪၥာပိ ယေမတမတၳံ၊ ဧတံ ေမ ပျဗဴဟိ ယေတာနိဒါနံ"။

၈၇၆။ "ဖႆနိဒါနံ သာတံ အသာတံ၊ ဖေႆ အသေႏၲ န ဘဝႏၲိ ေဟေတ။

ဝိဘဝံ ဘဝၪၥာပိ ယေမတမတၳံ၊ ဧတံ ေတ ပျဗဴမိ ဣေတာနိဒါနံ"။

၈၇၇။ "ဖေႆာ ႏု ေလာကသၼိ ကုေတာနိဒါေနာ၊ ပရိဂၢဟာ စာပိ ကုေတာပဟူတာ။

ကိသၼိ ံ အသေႏၲ န မမတၱမတၳိ၊ ကိသၼိ ံ ဝိဘူေတ န ဖုသႏၲိ ဖႆာ"။

၈၇၈။ "နာမၪၥ ႐ူပၪၥ ပဋိစၥ ဖေႆာ၊ ဣစၧာနိဒါနာနိ ပရိဂၢဟာနိ။

ဣစၧာယသႏၲ်ာ န မမတၱမတၳိ၊ ႐ူေပ ဝိဘူေတ န ဖုသႏၲိ ဖႆာ"။

၈၇၉။ "ကထံသေမတႆ ဝိေဘာတိ ႐ူပံ၊ သုခံ ဒုခၪၥာပိ [မူကြဲ-ဒုခံ ဝါပိ (သီ၊ သ်ာ၊)] ကထံ ဝိေဘာတိ။

ဧတံ ေမ ပျဗဴဟိ ယထာ ဝိေဘာတိ၊ တံ ဇာနိယာမာတိ [မူကြဲ-ဇာနိႆာမာတိ (သီ၊ က၊)] ေမ မေနာ အဟု"။

၈၈၀။ "န သညသညီ န ဝိသညသညီ၊ ေနာပိ အသညီ န ဝိဘူတသညီ။

ဧဝံသေမတႆ ဝိေဘာတိ ႐ူပံ၊ သညာနိဒါနာ ဟိ ပပၪၥသခၤါ"။

၈၈၁။ "ယံ -၄၁၅ တံ အပုစၧိမွ အကိတၱယီ ေနာ၊

အညံ တံ ပုစၧာမ တဒိဃၤ ျဗဴဟိ။

ဧတၱာဝတဂၢံ ႏု [မူကြဲ-ေနာ (သီ၊ သ်ာ၊)] ဝဒႏၲိ ေဟေက၊

ယကၡႆ သုဒၶိ ံ ဣဓ ပ႑ိတာေသ။

ဥဒါဟု အညမၸိ ဝဒႏၲိ ဧေတၱာ။

၈၈၂။ "ဧတၱာဝတဂၢမၸိ ဝဒႏၲိ ေဟေက၊ ယကၡႆ သုဒၶိ ံ ဣဓ ပ႑ိတာေသ။

ေတသံ ပေနေက သမယံ ဝဒႏၲိ၊ အႏုပါဒိေသေသ ကုသလာ ဝဒါနာ။

၈၈၃။ "ဧေတ စ ဉတြာ ဥပနိႆိတာတိ၊ ဉတြာ မုနီ နိႆေယ ေသာ ဝိမံသီ။

ဉတြာ ဝိမုေတၱာ န ဝိဝါဒေမတိ၊ ဘဝါဘဝါယ န သေမတိ ဓီေရာ"တိ။

ကလဟဝိဝါဒသုတၱံ ဧကာဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၂။ စူဠဗ်ဴဟသုတၱံ [မူကြဲ-စူဠဝိယူဟသုတၱံ (သီ၊ သ်ာ၊ နိေဒၵသ)]

၈၈၄။ သကံသကံဒိ႒ိပရိဗၺသာနာ၊ ဝိဂၢယွ နာနာ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။

ေယာ ဧဝံ ဇာနာတိ သ ေဝဒိ ဓမၼံ၊ ဣဒံ ပဋိေကၠာသမေကဝလီ ေသာ။

၈၈၅။ ဧဝမၸိ ဝိဂၢယွ ဝိဝါဒယႏၲိ၊ ဗာေလာ ပေရာ အကၠဳသေလာတိ [မူကြဲ-အကုသေလာတိ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] စာဟု။

သေစၥာ ႏု ဝါေဒါ ကတေမာ ဣေမသံ၊ သေဗၺဝ ဟီေမ ကုသလာ ဝဒါနာ။

၈၈၆။ ပရႆ -၄၁၆ ေစ ဓမၼမနာႏုဇာနံ၊ ဗာေလာမေကာ [မူကြဲ-ဗာေလာ မေဂါ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] ေဟာတိ နိဟီနပေညာ။

သေဗၺဝ ဗာလာ သုနိဟီနပညာ၊ သေဗၺဝိေမ ဒိ႒ိပရိဗၺသာနာ။

၈၈၇။ သႏၵိ႒ိယာ ေစဝ န ဝီဝဒါတာ၊ သံသုဒၶပညာ ကုသလာ မုတီမာ။

န ေတသံ ေကာစိ ပရိဟီနပေညာ [မူကြဲ-ေကာစိပိ နိဟီနပေညာ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ဒိ႒ီ ဟိ ေတသမၸိ တထာ သမတၱာ။

၈၈၈။ န ဝါဟေမတံ တထိယႏၲိ [မူကြဲ-တထိဝႏၲိ (သ်ာ၊ က၊)] ျဗဴမိ၊ ယမာဟု ဗာလာ မိထု အညမညံ။

သကံသကံဒိ႒ိမကံသု သစၥံ၊ တသၼာ ဟိ ဗာေလာတိ ပရံ ဒဟႏၲိ။

၈၈၉။ ယမာဟု သစၥံ တထိယႏၲိ ဧေက၊ တမာဟု အေည [မူကြဲ-အေညပိ (သ်ာ)] အေည စ (?)] တုစၧံ မုသာတိ။

ဧဝမၸိ ဝိဂယွ ဝိဝါဒယႏၲိ၊ ကသၼာ န ဧကံ သမဏာ ဝဒႏၲိ။

၈၉၀။ ဧကဥႇိ သစၥံ န ဒုတီယမတၳိ၊ ယသၼိ ံ ပဇာ ေနာ ဝိဝေဒ ပဇာနံ။

နာနာ ေတ [မူကြဲ-နာနာေတာ (က၊)] သစၥာနိ သယံ ထုနႏၲိ၊ တသၼာ န ဧကံ သမဏာ ဝဒႏၲိ။

၈၉၁။ ကသၼာ ႏု သစၥာနိ ဝဒႏၲိ နာနာ၊ ပဝါဒိယာေသ ကုသလာ ဝဒါနာ။

သစၥာနိ သုတာနိ ဗဟူနိ နာနာ၊ ဥဒါဟု ေတ တကၠမႏုႆရႏၲိ။

၈၉၂။ န ေဟဝ သစၥာနိ ဗဟူနိ နာနာ၊ အညၾတ သညာယ နိစၥာနိ ေလာေက။

တကၠၪၥ ဒိ႒ီသု ပကပၸယိတြာ၊ သစၥံ မုသာတိ ဒြယဓမၼမာဟု။

၈၉၃။ ဒိေ႒ -၄၁၇ သုေတ သီလဝေတ မုေတ ဝါ၊ ဧေတ စ နိႆာယ ဝိမာနဒႆီ။

ဝိနိစၧေယ ဌတြာ ပဟႆမာေနာ၊ ဗာေလာ ပေရာ အကၠဳသေလာတိ စာဟ။

၈၉၄။ ေယေနဝ ဗာေလာတိ ပရံ ဒဟာတိ၊ ေတနာတုမာနံ ကုသေလာတိ စာဟ။

သယမတၱနာ ေသာ ကုသေလာ ဝဒါေနာ၊ အညံ ဝိမာေနတိ တေဒဝ ပါဝ။

၈၉၅။ အတိသာရဒိ႒ိယာဝ ေသာ သမေတၱာ၊ မာေနန မေတၱာ ပရိပုဏၰမာနီ။

သယေမဝ သာမံ မနသာဘိသိေတၱာ၊ ဒိ႒ီ ဟိ သာ တႆ တထာ သမတၱာ။

၈၉၆။ ပရႆ ေစ ဟိ ဝစသာ နိဟီေနာ၊ တုေမာ သဟာ ေဟာတိ နိဟီနပေညာ။

အထ ေစ သယံ ေဝဒဂူ ေဟာတိ ဓီေရာ၊ န ေကာစိ ဗာေလာ သမေဏသု အတၳိ။

၈၉၇။ အညံ ဣေတာ ယာဘိဝဒႏၲိ ဓမၼံ၊ အပရဒၶါ သုဒၶိမေကဝလီ ေတ [မူကြဲ-သုဒၶိမေကဝလီေနာ (သီ)]

ဧဝမၸိ တိတၳ်ာ ပုထုေသာ ဝဒႏၲိ၊ သႏၵိ႒ိရာေဂန ဟိ ေတဘိရတၱာ [မူကြဲ-တ်ာဘိရတၱာ (သ်ာ၊ က)]

၈၉၈။ ဣေဓဝ သုဒၶိ ဣတိ ဝါဒယႏၲိ၊ နာေညသု ဓေမၼသု ဝိသုဒၶိမာဟု။

ဧဝမၸိ တိတၳ်ာ ပုထုေသာ နိဝိ႒ာ၊ သကာယေန တတၳ ဒဠႇံ ဝဒါနာ။

၈၉၉။ သကာယေန ဝါပိ ဒဠႇံ ဝဒါေနာ၊ ကေမတၳ ဗာေလာတိ ပရံ ဒေဟယ်။

သယေမဝ ေသာ ေမဓဂမာဝေဟယ် [မူကြဲ-ေမဓကံ အာဝေဟယ် (သီ၊ ပီ)] ပရံ ဝဒံ ဗာလမသုဒၶိဓမၼံ။

၉၀၀။ ဝိနိစၧေယ -၄၁၈ ဌတြာ သယံ ပမာယ၊ ဥဒၶံ သ [မူကြဲ-ဥဒၵံ ေသာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေလာကသၼိ ံ ဝိဝါဒေမတိ။

ဟိတြာန သဗၺာနိ ဝိနိစၧယာနိ၊ န ေမဓဂံ ကုဗၺတိ ဇႏၲဳ ေလာေကတိ။

စူဠဗ်ဴဟသုတၱံ ဒြါဒသမံ နိ႒ိတံ။

၁၃။ မဟာဗ်ဴဟသုတၱံ

၉၀၁။ ေယ ေကစိေမ ဒိ႒ိပရိဗၺသာနာ၊ ဣဒေမဝ သစၥႏၲိ ဝိဝါဒယႏၲိ [မူကြဲ-ဝိဝါဒိယႏၲိ (သီ၊ ပီ)]

သေဗၺဝ ေတ နိႏၵမႏြာနယႏၲိ၊ အေထာ ပသံသမၸိ လဘႏၲိ တတၳ။

၉၀၂။ အပၸဥႇိ ဧတံ န အလံ သမာယ၊ ဒုေဝ ဝိဝါဒႆ ဖလာနိ ျဗဴမိ။

ဧတမၸိ ဒိသြာ န ဝိဝါဒေယထ၊ ေခမာဘိပႆံ အဝိဝါဒဘူမိ ံ။

၉၀၃။ ယာ ကာစိမာ သမၼဳတိေယာ ပုထုဇၨာ၊ သဗၺာဝ ဧတာ န ဥေပတိ ဝိဒြါ။

အႏူပေယာ ေသာ ဥပယံ ကိေမယ်၊ ဒိေ႒ သုေတ ခႏၲိမကုဗၺမာေနာ။

၉၀၄။ သီလုတၱမာ သညေမနာဟု သုဒၶိ ံ၊ ဝတံ သမာဒါယ ဥပ႒ိတာေသ။

ဣေဓဝ သိေကၡမ အထႆ သုဒၶိ ံ၊ ဘဝူပနီတာ ကုသလာ ဝဒါနာ။

၉၀၅။ သေစ စုေတာ သီလဝတေတာ ေဟာတိ၊ ပေဝဓတီ [မူကြဲ-သ ေဝဓတိ (သီ၊ ပီ၊)] ကမၼ ဝိရာဓယိတြာ။

ပဇပၸတီ ပတၳယတီ စ သုဒၶိ ံ၊ သတၳာဝ ဟီေနာ ပဝသံ ဃရမွာ။

၉၀၆။ သီလဗၺတံ -၄၁၉ ဝါပိ ပဟာယ သဗၺံ၊ ကမၼၪၥ သာဝဇၨနဝဇၨေမတံ။

သုဒၶိ ံ အသုဒၶိႏၲိ အပတၳယာေနာ၊ ဝိရေတာ စေရ သႏၲိမႏုဂၢဟာယ။

၉၀၇။ တမူပနိႆာယ ဇိဂုစၧိတံ ဝါ၊ အထဝါပိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ။

ဥဒၶံသရာ သုဒၶိမႏုတၳဳနႏၲိ၊ အဝီတတဏွာေသ ဘဝါဘေဝသု။

၉၀၈။ ပတၳယမာနႆ ဟိ ဇပၸိတာနိ၊ ပေဝဓိတံ ဝါပိ ပကပၸိေတသု။

စုတူပပါေတာ ဣဓ ယႆ နတၳိ၊ သ ေကန ေဝေဓယ် ကုဟိ ံဝ ဇေပၸ [မူကြဲ-ကုဟိၪၥိ ဇေပၸ (သီ၊ သ်ာ၊ က)] ကုဟိ ံ ပဇေပၸ (ပီ၊) နိေဒၵေသာ ပႆိတေဗၺာ]။

၉၀၉။ ယမာဟု ဓမၼံ ပရမႏၲိ ဧေက၊ တေမဝ ဟီနႏၲိ ပနာဟု အေည။

သေစၥာ ႏု ဝါေဒါ ကတေမာ ဣေမသံ၊ သေဗၺဝ ဟီေမ ကုသလာ ဝဒါနာ။

၉၁၀။ သကဥႇိ ဓမၼံ ပရိပုဏၰမာဟု၊ အညႆ ဓမၼံ ပန ဟီနမာဟု။

ဧဝမၸိ ဝိဂၢယွ ဝိဝါဒယႏၲိ၊ သကံ သကံ သမၼဳတိမာဟု သစၥံ။

၉၁၁။ ပရႆ ေစ ဝမ႓ယိေတန ဟီေနာ၊ န ေကာစိ ဓေမၼသု ဝိေသသိ အႆ။

ပုထူ ဟိ အညႆ ဝဒႏၲိ ဓမၼံ၊ နိဟီနေတာ သမွိ ဒဠႇံ ဝဒါနာ။

၉၁၂။ သဒၶမၼပူဇာပိ ေနသံ တေထဝ၊ ယထာ ပသံသႏၲိ သကာယနာနိ။

သေဗၺဝ ဝါဒါ [မူကြဲ-သေဗၺ ပဝါဒါ (သ်ာ၊)] တထိယာ [မူကြဲ-တထိဝါ (သဗၺတၳ)] ဘေဝယ်ဳံ၊ သုဒၶီ ဟိ ေနသံ ပစၥတၱေမဝ။

၉၁၃။ န -၄၂၀ ျဗာဟၼဏႆ ပရေနယ်မတၳိ၊ ဓေမၼသု နိေစၧယ် သမုဂၢဟီတံ။

တသၼာ ဝိဝါဒါနိ ဥပါတိဝေတၱာ၊ န ဟိ ေသ႒ေတာ ပႆတိ ဓမၼမညံ။

၉၁၄။ ဇာနာမိ ပႆာမိ တေထဝ ဧတံ၊ ဒိ႒ိယာ ဧေက ပေစၥႏၲိ သုဒၶိ ံ။

အဒၵကၡိ ေစ ကိဥႇိ တုမႆ ေတန၊ အတိသိတြာ အေညန ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

၉၁၅။ ပႆံ နေရာ ဒကၡတိ [မူကြဲ-ဒကၡိတိ (သီ၊)] နာမ႐ူပံ၊ ဒိသြာန ဝါ ဉႆတိ တာနိေမဝ။

ကာမံ ဗဟုံ ပႆတု အပၸကံ ဝါ၊ န ဟိ ေတန သုဒၶိ ံ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။

၉၁၆။ နိဝိႆဝါဒီ န ဟိ သုဗၺိနာေယာ၊ ပကပၸိတံ ဒိ႒ိ ပုေရကၡရာေနာ။

ယံ နိႆိေတာ တတၳ သုဘံ ဝဒါေနာ၊ သုဒၶိ ံဝေဒါ တတၳ တထဒၵသာ ေသာ။

၉၁၇။ န ျဗာဟၼေဏာ ကပၸမုေပတိ သခၤါ [မူကြဲ-သခၤ ံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] န ဒိ႒ိသာရီ နပိ ဉာဏဗႏၶဳ။

ဉတြာ စ ေသာ သမၼဳတိေယာ [မူကြဲ-သမၼတိေယာ (သ်ာ၊)] ပုထုဇၨာ၊ ဥေပကၡတီ ဥဂၢဟဏႏၲိ မေည။

၉၁၈။ ဝိႆဇၨ ဂႏၴာနိ မုနီဓ ေလာေက၊ ဝိဝါဒဇာေတသု န ဝဂၢသာရီ။

သေႏၲာ အသေႏၲသု ဥေပကၡေကာ ေသာ၊ အႏုဂၢေဟာ ဥဂၢဟဏႏၲိ မေည။

၉၁၉။ ပုဗၺာသေဝ ဟိတြာ နေဝ အကုဗၺံ၊ န ဆႏၵဂူ ေနာပိ နိဝိႆဝါဒီ။

သ ဝိပၸမုေတၱာ ဒိ႒ိဂေတဟိ ဓီေရာ၊ န လိမၸတိ [မူကြဲ-န လိပၸတိ (သီ၊ ပီ၊)] ေလာေက အနတၱဂရဟီ။

၉၂၀။ သ -၄၂၁ သဗၺဓေမၼသု ဝိေသနိဘူေတာ၊ ယံ ကိၪၥိ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ။

သ ပႏၷဘာေရာ မုနိ ဝိပၸမုေတၱာ၊ န ကပၸိေယာ ႏူပရေတာ န ပတၳိေယာတိ။

မဟာဗ်ဴဟသုတၱံ ေတရသမံ နိ႒ိတံ။

၁၄။ တုဝဋကသုတၱံ

၉၂၁။ "ပုစၧာမိ တံ အာဒိစၥဗႏၶဳ [မူကြဲ-အာဒိစၥဗႏၶဳံ (သီ၊ သ်ာ)] ဝိေဝကံ သႏၲိပဒၪၥ မေဟသိ။

ကထံ ဒိသြာ နိဗၺာတိ ဘိကၡဳ၊ အႏုပါဒိယာေနာ ေလာကသၼိ ံ ကိၪၥိ"။

၉၂၂။ "မူလံ ပပၪၥသခၤါယ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

မႏၲာ အသၼီတိ သဗၺမုပ႐ုေႏၶ [မူကြဲ-သဗၺမုပ႐ုေဒၶ (သ်ာ၊ ပီ၊ က)]

ယာ ကာစိ တဏွာ အဇၩတၱံ၊

တာသံ ဝိနယာ [မူကြဲ-ဝိနယာယ (?)] သဒါ သေတာ သိေကၡ။

၉၂၃။ "ယံ ကိၪၥိ ဓမၼမဘိဇညာ၊ အဇၩတၱံ အထဝါပိ ဗဟိဒၶါ။

န ေတန ထာမံ [မူကြဲ-မာနံ (သီ၊ က၊)] ကုေဗၺထ၊ န ဟိ သာ နိဗၺဳတိ သတံ ဝုတၱာ။

၉၂၄။ "ေသေယ်ာ န ေတန မေညယ်၊ နီေစေယ်ာ အထဝါပိ သရိေကၡာ။

ဖုေ႒ာ [မူကြဲ-ပုေ႒ာ (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] အေနက႐ူေပဟိ၊ နာတုမာနံ ဝိကပၸယံ တိေ႒။

၉၂၅။ "အဇၩတၱေမဝုပသေမ၊ န အညေတာ ဘိကၡဳ သႏၲိေမေသယ်။

အဇၩတၱံ ဥပသႏၲႆ၊ နတၳိ အတၱာ ကုေတာ နိရတၱာ ဝါ။

၉၂၆။ "မေဇၩ -၄၂၂ ယထာ သမုဒၵႆ၊ ဦမိ ေနာ ဇာယတီ ဌိေတာ ေဟာတိ။

ဧဝံ ဌိေတာ အေနဇႆ၊ ဥႆဒံ ဘိကၡဳ န ကေရယ် ကုဟိၪၥိ"။

၉၂၇။ "အကိတၱယီ ဝိဝဋစကၡဳ၊ သကၡိဓမၼံ ပရိႆယဝိနယံ။

ပဋိပဒံ ဝေဒဟိ ဘဒၵေႏၲ၊ ပါတိေမာကၡံ အထဝါပိ သမာဓိ ံ"။

၉၂၈။ "စကၡဴဟိ ေနဝ ေလာလႆ၊ ဂါမကထာယ အာဝရေယ ေသာတံ။

ရေသ စ နာႏုဂိေဇၩယ်၊ န စ မမာေယထ ကိၪၥိ ေလာကသၼိ ံ။

၉၂၉။ "ဖေႆန ယဒါ ဖု႒ႆ၊ ပရိေဒဝံ ဘိကၡဳ န ကေရယ် ကုဟိဉႋဉစၥိ။

ဘဝၪၥ နာဘိဇေပၸယ်၊ ေဘရေဝသု စ န သမၸေဝေဓယ်။

၉၃၀။ "အႏၷာနမေထာ ပါနာနံ၊ ခါဒနီယာနံ အေထာပိ ဝတၳာနံ။

လဒၶါ န သႏၷိဓိ ံ ကယိရာ၊ န စ ပရိတၱေသ တာနိ အလဘမာေနာ။

၉၃၁။ "စ်ာယီ န ပါဒေလာလႆ၊ ဝိရေမ ကုကၠဳစၥာ နပၸမေဇၨယ်။

အထာသေနသု သယေနသု၊ အပၸသေဒၵသု ဘိကၡဳ ဝိဟေရယ်။

၉၃၂။ "နိဒၵံ န ဗဟုလီကေရယ်၊ ဇာဂရိယံ ဘေဇယ် အာတာပီ။

တႏၵိ ံ မာယံ ဟႆံ ခိၮံ၊ ေမထုနံ ဝိပၸဇေဟ သဝိဘူသံ။

၉၃၃။ "အာထဗၺဏံ -၄၂၃ သုပိနံ လကၡဏံ၊ ေနာ ဝိဒေဟ အေထာပိ နကၡတၱံ။

ဝိ႐ုတၪၥ ဂဗ႓ကရဏံ၊ တိကိစၧံ မာမေကာ န ေသေဝယ်။

၉၃၄။ "နိႏၵာယ နပၸေဝေဓယ်၊ န ဥဏၰေမယ် ပသံသိေတာ ဘိကၡဳ။

ေလာဘံ သဟ မစၧရိေယန၊ ေကာဓံ ေပသုဏိယၪၥ ပႏုေဒယ်။

၉၃၅။ "ကယဝိကၠေယ န တိေ႒ယ်၊ ဥပဝါဒံ ဘိကၡဳ န ကေရယ် ကုဟိၪၥိ။

ဂါေမ စ နာဘိသေဇၨယ်၊ လာဘကမ်ာ ဇနံ န လပေယယ်။

၉၃၆။ "န စ ကတၳိတာ သိယာ ဘိကၡဳ၊ န စ ဝါစံ ပယုတၱံ ဘာေသယ်။

ပါဂဗ႓ိယံ န သိေကၡယ်၊ ကထံ ဝိဂၢါဟိကံ န ကထေယယ်။

၉၃၇။ "ေမာသဝေဇၨ န နီေယထ၊ သမၸဇာေနာ သဌာနိ န ကယိရာ။

အထ ဇီဝိေတန ပညာယ၊ သီလဗၺေတန နာညမတိမေည။

၉၃၈။ "သုတြာ ႐ုသိေတာ ဗဟုံ ဝါစံ၊ သမဏာနံ ဝါ ပုထုဇနာနံ [မူကြဲ-ပုထုဝစနာနံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]

ဖ႐ုေသန ေန န ပဋိဝဇၨာ၊ န ဟိ သေႏၲာ ပဋိေသနိကေရာႏၲိ။

၉၃၉။ "ဧတၪၥ ဓမၼမညာယ၊ ဝိစိနံ ဘိကၡဳ သဒါ သေတာ သိေကၡ။

သႏၲီတိ နိဗၺဳတိ ံ ဉတြာ၊ သာသေန ေဂါတမႆ န ပမေဇၨယ်။

၉၄၀။ "အဘိဘူ -၄၂၄ ဟိ ေသာ အနဘိဘူေတာ၊ သကၡိဓမၼမနီတိဟမဒႆီ။

တသၼာ ဟိ တႆ ဘဂဝေတာ သာသေန၊ အပၸမေတၱာ သဒါ နမႆမႏုသိေကၡ"တိ။

တုဝဋကသုတၱံ စုဒၵသမံ နိ႒ိတံ။

၁၅။ အတၱဒ႑သုတၱံ

၉၄၁။ "အတၱဒ႑ာ ဘယံ ဇာတံ၊ ဇနံ ပႆထ ေမဓဂံ။

သံေဝဂံ ကိတၱယိႆာမိ၊ ယထာ သံဝိဇိတံ မယာ။

၉၄၂။ "ဖႏၵမာနံ ပဇံ ဒိသြာ၊ မေစၧ အေပၸါဒေက ယထာ။

အညမေညဟိ ဗ်ာ႐ုေဒၶ၊ ဒိသြာ မံ ဘယမာဝိသိ။

၉၄၃။ "သမႏၲမသာေရာ ေလာေကာ၊ ဒိသာ သဗၺာ သေမရိတာ။

ဣစၧံ ဘဝနမတၱေနာ၊ နာဒၵသာသိ ံ အေနာသိတံ။

၉၄၄။ "ၾသသာေနေတြဝ ဗ်ာ႐ုေဒၶ၊ ဒိသြာ ေမ အရတီ အဟု။

အေထတၳ သလႅမဒၵကၡိ ံ၊ ဒုဒၵသံ ဟဒယနိႆိတံ။

၉၄၅။ "ေယန သေလႅန ၾသတိေဏၰာ၊ ဒိသာ သဗၺာ ဝိဓာဝတိ။

တေမဝ သလႅမဗၺဳယွ၊ န ဓာဝတိ န သီဒတိ။

၉၄၆။ "တတၳ သိကၡာႏုဂီယႏၲိ [မူကြဲ-သိကၡာႏုကိရိယႏၲိ (က)] ယာနိ ေလာေက ဂဓိတာနိ။

န ေတသု ပသုေတာ သိယာ၊ နိဗၺိဇၩ သဗၺေသာ ကာေမ။

သိေကၡ နိဗၺာနမတၱေနာ။

၉၄၇။ "သေစၥာ သိယာ အပၸဂေဗ႓ာ၊ အမာေယာ ရိတၱေပသုေဏာ။

အေကၠာဓေနာ ေလာဘပါပံ၊ ေဝဝိစၧံ ဝိတေရ မုနိ။

၉၄၈။ "နိဒၵံ တႏၵိ ံ သေဟ ထီနံ၊ ပမာေဒန န သံဝေသ။

အတိမာေန န တိေ႒ယ်၊ နိဗၺာနမနေသာ နေရာ။

၉၄၉။ "ေမာသဝေဇၨ -၄၂၅ န နီေယထ၊ ႐ူေပ ေသၷဟံ န ကုဗၺေယ။

မာနၪၥ ပရိဇာေနယ်၊ သာဟသာ ဝိရေတာ စေရ။

၉၅၀။ "ပုရာဏံ နာဘိနေႏၵယ်၊ နေဝ ခႏၲိ ံ န ကုဗၺေယ။

ဟိယ်မာေန န ေသာေစယ်၊ အာကာသံ န သိေတာ သိယာ။

၉၅၁။ "ေဂဓံ ျဗဴမိ မေဟာေဃာတိ၊ အာဇဝံ ျဗဴမိ ဇပၸနံ။

အာရမၼဏံ ပကပၸနံ၊ ကာမပေကၤါ ဒုရစၥေယာ။

၉၅၂။ "သစၥာ အေဝါကၠမၼ [မူကြဲ-အေဝါကၠမံ (နိေဒၵသ)] မုနိ၊ ထေလ တိ႒တိ ျဗာဟၼေဏာ။

သဗၺံ ေသာ [မူကြဲ-သဗၺေသာ (သ်ာ၊ က၊)] ပဋိနိႆဇၨ၊ သ ေဝ သေႏၲာတိ ဝုစၥတိ။

၉၅၃။ "သ ေဝ ဝိဒြါ သ ေဝဒဂူ၊ ဉတြာ ဓမၼံ အနိႆိေတာ။

သမၼာ ေသာ ေလာေက ဣရိယာေနာ၊ န ပိေဟတီဓ ကႆစိ။

၉၅၄။ "ေယာဓ ကာေမ အစၥတရိ၊ သဂၤ ံ ေလာေက ဒုရစၥယံ။

န ေသာ ေသာစတိ နာေဇၩတိ၊ ဆိႏၷေသာေတာ အဗႏၶေနာ။

၉၅၅။ "ယံ ပုေဗၺ တံ ဝိေသာေသဟိ၊ ပစၧာ ေတ မာဟု ကိၪၥနံ။

မေဇၩ ေစ ေနာ ဂေဟႆသိ၊ ဥပသေႏၲာ စရိႆသိ။

၉၅၆။ "သဗၺေသာ နာမ႐ူပသၼိ ံ၊ ယႆ နတၳိ မမာယိတံ။

အသတာ စ န ေသာစတိ၊ သ ေဝ ေလာေက န ဇီယတိ။

၉၅၇။ "ယႆ နတၳိ ဣဒံ ေမတိ၊ ပေရသံ ဝါပိ ကိၪၥနံ။

မမတၱံ ေသာ အသံဝိႏၵံ၊ နတၳိ ေမတိ န ေသာစတိ။

၉၅၈။ "အနိ႒ဳရီ အနႏုဂိေဒၶါ၊ အေနေဇာ သဗၺဓီ သေမာ။

တမာနိသံသံ ပျဗဴမိ၊ ပုစၧိေတာ အဝိကမၸိနံ။

၉၅၉။ "အေနဇႆ ဝိဇာနေတာ၊ နတၳိ ကာစိ နိသခၤတိ [မူကြဲ-နိသခႋတိ (သီ၊ ပီ)]

ဝိရေတာ ေသာ ဝိယာရဗ႓ာ၊ ေခမံ ပႆတိ သဗၺဓိ။

၉၆၀။ "န သေမသု န ၾသေမသု၊ န ဥေႆသု ဝဒေတ မုနိ။

သေႏၲာ ေသာ ဝီတမစၧေရာ၊ နာေဒတိ န နိရႆတီ"တိ။

အတၱဒ႑သုတၱံ ပႏၷရသမံ နိ႒ိတံ။

၁၆။ သာရိပုတၱသုတၱံ

၉၆၁။ "န -၄၂၆ ေမ ဒိေ႒ာ ဣေတာ ပုေဗၺ၊ (ဣစၥာယသၼာ သာရိပုေတၱာ)

န သုေတာ ဥဒ ကႆစိ။

ဧဝံ ဝဂၢဳဝေဒါ သတၳာ၊

တုသိတာ ဂဏိမာဂေတာ။

၉၆၂။ "သေဒဝကႆ ေလာကႆ၊ ယထာ ဒိႆတိ စကၡဳမာ။

သဗၺံ တမံ ဝိေနာေဒတြာ၊ ဧေကာဝ ရတိမဇၩဂါ။

၉၆၃။ "တံ ဗုဒၶံ အသိတံ တာဒိ ံ၊ အကုဟံ ဂဏိမာဂတံ။

ဗဟူနမိဓ ဗဒၶါနံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။

၉၆၄။ "ဘိကၡဳေနာ ဝိဇိဂုစၧေတာ၊ ဘဇေတာ ရိတၱမာသနံ။

႐ုကၡမူလံ သုသာနံ ဝါ၊ ပဗၺတာနံ ဂုဟာသု ဝါ။

၉၆၅။ "ဥစၥာဝေစသု သယေနသု၊ ကီဝေႏၲာ တတၳ ေဘရဝါ။

ေယဟိ ဘိကၡဳ န ေဝေဓယ်၊ နိေဂၣါေသ သယနာသေန။

၉၆၆။ "ကတီ ပရိႆယာ ေလာေက၊ ဂစၧေတာ အဂတံ ဒိသံ။

ေယ ဘိကၡဳ အဘိသမ႓ေဝ၊ ပႏၲမွိ သယနာသေန။

၉၆၇။ "က်ာႆ ဗ်ပၸထေယာ အႆု၊ က်ာႆႆု ဣဓ ေဂါစရာ။

ကာနိ သီလဗၺတာနာႆု၊ ပဟိတတၱႆ ဘိကၡဳေနာ။

၉၆၈။ "ကံ ေသာ သိကၡံ သမာဒါယ၊ ဧေကာဒိ နိပေကာ သေတာ။

ကမၼာေရာ ရဇတေႆဝ၊ နိဒၶေမ မလမတၱေနာ"။

၉၆၉။ "ဝိဇိဂုစၧမာနႆ ယဒိဒံ ဖာသု၊ (သာရိပုတၱာတိ ဘဂဝါ)

ရိတၱာသနံ သယနံ ေသဝေတာ ေစ။

သေမၺာဓိကာမႆ ယထာႏုဓမၼံ၊

တံ ေတ ပဝကၡာမိ ယထာ ပဇာနံ။

၉၇၀။ "ပၪၥႏၷံ ဓီေရာ ဘယာနံ န ဘာေယ၊ ဘိကၡဳ သေတာ သပရိယႏၲစာရီ။

ဍံသာဓိပါတာနံ သရီသပါနံ၊ မႏုႆဖႆာနံ စတုပၸဒါနံ။

၉၇၁။ "ပရဓမၼိကာနမၸိ -၄၂၇ န သႏၲေသယ်၊ ဒိသြာပိ ေတသံ ဗဟုေဘရဝါနိ။

အထာပရာနိ အဘိသမ႓ေဝယ်၊ ပရိႆယာနိ ကုသလာႏုဧသီ။

၉၇၂။ "အာတကၤဖေႆန ခုဒါယ ဖုေ႒ာ၊ သီတံ အတုဏွံ [မူကြဲ-အစၥဳဏွံ (သီ၊ သ်ာ၊)] အဓိဝါသေယယ်။

ေသာ ေတဟိ ဖုေ႒ာ ဗဟုဓာ အေနာေကာ၊ ဝီရိယံ ပရကၠမၼဒဠႇံ ကေရယ်။

၉၇၃။ "ေထယ်ံ န ကာေရ [မူကြဲ-န ကေရယ် (သီ၊ သ်ာ၊ က၊)] န မုသာ ဘေဏယ်၊ ေမတၱာယ ဖေႆ တသထာဝရာနိ။

ယဒါဝိလတၱံ မနေသာ ဝိဇညာ၊ ကဏွႆ ပေကၡာတိ ဝိေနာဒေယယ်။

၉၇၄။ "ေကာဓာတိမာနႆ ဝသံ န ဂေစၧ၊ မူလမၸိ ေတသံ ပလိခည တိေ႒။

အထပၸိယံ ဝါ ပန အပၸိယံ ဝါ၊ အဒၶါ ဘဝေႏၲာ အဘိသမ႓ေဝယ်။

၉၇၅။ "ပညံ ပုရကၡတြာ ကလ်ာဏပီတိ၊ ဝိကၡမ႓ေယ တာနိ ပရိႆယာနိ။

အရတိ ံ သေဟထ သယနမွိ ပေႏၲ၊ စတုေရာ သေဟထ ပရိေဒဝဓေမၼ။

၉၇၆။ "ကိ ံသူ အသိႆာမိ ကုဝံ ဝါ [မူကြဲ-ကုဓ ဝါ (က)] ကုထ ဝါ (နိေဒၵသ)] အသိႆံ၊ ဒုကၡံ ဝတ ေသတၳ ကြဇၨ ေသႆံ။

ဧေတ ဝိတေကၠ ပရိေဒဝေနေယ်၊ ဝိနေယထ ေသေခါ အနိေကတစာရီ။

၉၇၇။ "အႏၷၪၥ လဒၶါ ဝသနၪၥ ကာေလ၊ မတၱံ ေသာ ဇညာ ဣဓ ေတာသနတၳံ။

ေသာ ေတသု ဂုေတၱာ ယတစာရိ ဂါေမ၊ ႐ုသိေတာပိ ဝါစံ ဖ႐ုသံ န ဝဇၨာ။

၉၇၈။ "ၾသကၡိတၱစကၡဳ -၄၂၈ န စ ပါဒေလာေလာ၊ စ်ာနာႏုယုေတၱာ ဗဟုဇာဂရ��။

ဥေပကၡမာရဗ႓ သမာဟိတေတၱာ၊ တကၠာသယံ ကုကၠဳစၥိယူပဆိေႏၵ။

၉၇၉။ "စုဒိေတာ ဝစီဘိ သတိမာဘိနေႏၵ၊ သျဗဟၼစာရီသု ခိလံ ပဘိေႏၵ။

ဝါစံ ပမုေၪၥ ကုသလံ နာတိေဝလံ၊ ဇနဝါဒဓမၼာယ န ေစတေယယ်။

၉၈၀။ "အထာပရံ ပၪၥ ရဇာနိ ေလာေက၊ ေယသံ သတီမာ ဝိနယာယ သိေကၡ။

႐ူေပသု သေဒၵသု အေထာ ရေသသု၊ ဂေႏၶသု ဖေႆသု သေဟထ ရာဂံ။

၉၈၁။ "ဧေတသု ဓေမၼသု ဝိေနယ် ဆႏၵံ၊ ဘိကၡဳ သတိမာ သုဝိမုတၱစိေတၱာ။

ကာေလန ေသာ သမၼာ ဓမၼံ ပရိဝီမံသမာေနာ၊

ဧေကာဒိဘူေတာ ဝိဟေန တမံ ေသာ"တိ။

သာရိပုတၱသုတၱံ ေသာဠသမံ နိ႒ိတံ။ အ႒ကဝေဂၢါ စတုေတၳာ

နိ႒ိေတာ။

တႆုဒၵါနံ --

ကာမံ ဂုဟၪၥ ဒု႒ာ စ၊ သုဒၶၪၥ ပရမာ ဇရာ။

ေမေတၱေယ်ာ စ ပသူေရာ စ၊ မာဂ႑ိ ပုရာေဘဒနံ။

ကလဟံ ေဒြ စ ဗ်ဴဟာနိ [မူကြဲ-ဗ်ဴဟာနိ (သီ)] ပုနေဒဝ တုဝ႗ကံ။

အတၱဒ႑ဝရံ သုတၱံ၊ ေထရပုေ႒န [မူကြဲ-ေထရပေဥႇန (သီ)] သာရိပုေတၱန (သ်ာ၊)] ေသာဠသ။

ဣတိ ဧတာနိ သုတၱာနိ၊ သဗၺာန႒ကဝဂၢိကာတိ။

၅။ ပါရာယနဝေဂၢါ

ဝတၳဳဂါထာ

၉၈၂။ ေကာသလာနံ -၄၂၉ ပုရာ ရမၼာ၊ အဂမာ ဒကၡိဏာပထံ။

အာကိၪၥညံ ပတၳယာေနာ၊ ျဗာဟၼေဏာ မႏၲပါရဂူ။

၉၈၃။ ေသာ အႆကႆ ဝိသေယ၊ အဠကႆ [မူကြဲ-မုဠကႆ (သ်ာ)] မူဠႇကႆ (က)] မဠကႆ (နိေဒၵသ)] သမာသေန။

ဝသိ ေဂါဓာဝရီကူေလ၊ ဥေၪၧန စ ဖေလန စ။

၉၈၄။ တေႆဝ ဥပနိႆာယ၊ ဂါေမာ စ ဝိပုေလာ အဟု။

တေတာ ဇာေတန အာေယန၊ မဟာယညမကပၸယိ။

၉၈၅။ မဟာယညံ ယဇိတြာန၊ ပုန ပါဝိသိ အႆမံ။

တသၼိ ံ ပဋိပဝိ႒မွိ၊ အေညာ အာဂၪၧိ ျဗာဟၼေဏာ။

၉၈၆။ ဥဂၣ႗ပါေဒါ တသိေတာ [မူကြဲ-တႆိေတာ (က)] ပကၤဒေႏၲာ ရဇႆိေရာ။

ေသာ စ နံ ဥပသကၤမၼ၊ သတာနိ ပၪၥ ယာစတိ။

၉၈၇။ တေမနံ ဗာဝရီ ဒိသြာ၊ အာသေနန နိမႏၲယိ။

သုခၪၥ ကုသလံ ပုစၧိ၊ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။

၉၈၈။ "ယံ ေခါ မမ ေဒယ်ဓမၼံ၊ သဗၺံ ဝိသဇၨိတံ မယာ။

အႏုဇာနာဟိ ေမ ျဗေဟၼ၊ နတၳိ ပၪၥသတာနိ ေမ"။

၉၈၉။ "သေစ ေမ ယာစမာနႆ၊ ဘဝံ နာႏုပဒႆတိ။

သတၱေမ ဒိဝေသ တုယွံ၊ မုဒၶါ ဖလတု သတၱဓာ"။

၉၉၀။ အဘိသခၤရိတြာ ကုဟေကာ၊ ေဘရဝံ ေသာ အကိတၱယိ။

တႆ တံ ဝစနံ သုတြာ၊ ဗာဝရီ ဒုကၡိေတာ အဟု။

၉၉၁။ ဥႆုႆတိ အနာဟာေရာ၊ ေသာကသလႅသမပၸိေတာ။

အေထာပိ ဧဝံ စိတၱႆ၊ စ်ာေန န ရမတီ မေနာ။

၉၉၂။ ဥၾတသၱံ ဒုကၡိတံ ဒိသြာ၊ ေဒဝတာ အတၳကာမိနီ။

ဗာဝရိ ံ ဥပသကၤမၼ၊ ဣဒံ ဝစနမျဗဝိ။

၉၉၃။ "န -၄၃၀ ေသာ မုဒၶံ ပဇာနာတိ၊ ကုဟေကာ ေသာ ဓနတၳိေကာ။

မုဒၶနိ မုဒၶပါေတ ဝါ၊ ဉာဏံ တႆ န ဝိဇၨတိ"။

၉၉၄။ "ေဘာတီ စရဟိ ဇာနာသိ၊ တံ ေမ အကၡာဟိ ပုစၧိတာ။

မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ တံ သုေဏာမ ဝေစာ တဝ"။

၉၉၅။ "အဟေမၸတံ န ဇာနာမိ၊ ဉာဏေမတၳ န ဝိဇၨတိ။

မုဒၶနိ မုဒၶါဓိပါေတ စ၊ ဇိနာနံ ေဟတၳ [မူကြဲ-မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါေတာ စ၊ ဇိနာနံ ေဟတ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ဒႆနံ"။

၉၉၆။ "အထ ေကာ စရဟိ ဇာနာတိ၊ အသၼိ ံ ပထဝိမ႑ေလ [မူကြဲ-ပုထဝိမ႑ေလ (သီ၊ ပီ)]

မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ တံ ေမ အကၡာဟိ ေဒဝေတ"။

၉၉၇။ "ပုရာ ကပိလဝတၳဳမွာ၊ နိကၡေႏၲာ ေလာကနာယေကာ။

အပေစၥာ ၾသကၠာကရာဇႆ၊ သက်ပုေတၱာ ပဘကၤေရာ။

၉၉၈။ "ေသာ ဟိ ျဗာဟၼဏ သမၺဳေဒၶါ၊ သဗၺဓမၼာန ပါရဂူ။

သဗၺာဘိညာဗလပၸေတၱာ၊ သဗၺဓေမၼသု စကၡဳမာ။

သဗၺကမၼကၡယံ ပေတၱာ၊ ဝိမုေတၱာ ဥပဓိကၡေယ။

၉၉၉။ "ဗုေဒၶါ ေသာ ဘဂဝါ ေလာေက၊ ဓမၼံ ေဒေသတိ စကၡဳမာ။

တံ တြံ ဂႏ႖ာန ပုစၧႆု၊ ေသာ ေတ တံ ဗ်ာကရိႆတိ"။

၁၀၀၀။ သမၺဳေဒၶါတိ ဝေစာ သုတြာ၊ ဥဒေဂၢါ ဗာဝရီ အဟု။

ေသာကႆ တႏုေကာ အာသိ၊ ပီတိၪၥ ဝိပုလံ လဘိ။

၁၀၀၁။ ေသာ ဗာဝရီ အတၱမေနာ ဥဒေဂၢါ၊ တံ ေဒဝတံ ပုစၧတိ ေဝဒဇာေတာ။

"ကတမမွိ ဂါေမ နိဂမမွိ ဝါ ပန၊ ကတမမွိ ဝါ ဇနပေဒ ေလာကနာေထာ။

ယတၳ ဂႏ႖ာန ပေႆမု [မူကြဲ-ဂႏ႖ာ နမေႆမု (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] သမၺဳဒၶံ ဒြိပဒုတၱမံ" [မူကြဲ-ဒြိပဒုတၱမံ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)]။

၁၀၀၂။ "သာဝတၳိယံ ေကာသလမႏၵိေရ ဇိေနာ၊ ပဟူတပေညာ ဝရဘူရိေမဓေသာ။

ေသာ သက်ပုေတၱာ ဝိဓုေရာ အနာသေဝါ၊ မုဒၶါဓိပါတႆ ဝိဒူ နရာသေဘာ"။

၁၀၀၃။ တေတာ -၄၃၁ အာမႏၲယီ သိေႆ၊ ျဗာဟၼေဏ မႏၲပါရေဂ။

"ဧထ မာဏဝါ အကၡိႆံ၊ သုဏာထ ဝစနံ မမ။

၁၀၀၄။ "ယေႆေသာ ဒုလႅေဘာ ေလာေက၊ ပါတုဘာေဝါ အဘိဏွေသာ။

သြာဇၨ ေလာကမွိ ဥပၸေႏၷာ၊ သမၺဳေဒၶါ ဣတိ ဝိႆုေတာ။

ခိပၸံ ဂႏ႖ာန သာဝတၳိ ံ၊ ပႆေဝွါ ဒြိပဒုတၱမံ"။

၁၀၀၅။ "ကထံ စရဟိ ဇာေနမု၊ ဒိသြာ ဗုေဒၶါတိ ျဗာဟၼဏ။

အဇာနတံ ေနာ ပျဗဴဟိ၊ ယထာ ဇာေနမု တံ မယံ"။

၁၀၀၆။ "အာဂတာနိ ဟိ မေႏၲသု၊ မဟာပုရိသလကၡဏာ။

ဒြတၱိ ံသာနိ စ [မူကြဲ-ဒြိတၱိ ံသာ စ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဒြိတၱိ ံသ တာနိ (?)] ဗ်ာကၡာတာ၊ သမတၱာ အႏုပုဗၺေသာ။

၁၀၀၇။ "ယေႆေတ ေဟာႏၲိ ဂေတၱသု၊ မဟာပုရိသလကၡဏာ။

ေဒြေယဝ တႆ ဂတိေယာ၊ တတိယာ ဟိ န ဝိဇၨတိ။

၁၀၀၈။ "သေစ အဂါရံ အာဝသတိ [မူကြဲ-အဇၩာဝသတိ (က)] ဝိေဇယ် ပထဝိ ံ ဣမံ။

အဒေ႑န အသေတၳန၊ ဓေမၼနမႏုသာသတိ။

၁၀၀၉။ "သေစ စ ေသာ ပဗၺဇတိ၊ အဂါရာ အနဂါရိယံ။

ဝိဝ႗စၧေဒါ [မူကြဲ-ဝိဝတၱဆေဒၵါ (သီ၊)] သမၺဳေဒၶါ၊ အရဟာ ဘဝတိ အႏုတၱေရာ။

၁၀၁၀။ "ဇာတိ ံ ေဂါတၱၪၥ လကၡဏံ၊ မေႏၲ သိေႆ ပုနာပေရ။

မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ မနသာေယဝ ပုစၧထ။

၁၀၁၁။ "အနာဝရဏဒႆာဝီ၊ ယဒိ ဗုေဒၶါ ဘဝိႆတိ။

မနသာ ပုစၧိေတ ပေဥႇ၊ ဝါစာယ ဝိႆေဇႆတိ"။

၁၀၁၂။ ဗာဝရိႆ ဝေစာ သုတြာ၊ သိႆာ ေသာဠသ ျဗာဟၼဏာ။

အဇိေတာ တိႆေမေတၱေယ်ာ၊ ပုဏၰေကာ အထ ေမတၱဂူ။

၁၀၁၃။ ေဓါတေကာ ဥပသီေဝါ စ၊ နေႏၵာ စ အထ ေဟမေကာ။

ေတာေဒယ်ကပၸါ ဒုဘေယာ၊ ဇတုကဏၰီ စ ပ႑ိေတာ။

၁၀၁၄။ ဘျဒာဝုေဓါ -၄၃၂ ဥဒေယာ စ၊ ေပါသာေလာ စာပိ ျဗာဟၼေဏာ။

ေမာဃရာဇာ စ ေမဓာဝီ၊ ပိဂႋေယာ စ မဟာဣသိ။

၁၀၁၅။ ပေစၥကဂဏိေနာ သေဗၺ၊ သဗၺေလာကႆ ဝိႆုတာ။

စ်ာယီ စ်ာနရတာ ဓီရာ၊ ပုဗၺဝါသနဝါသိတာ။

၁၀၁၆။ ဗာဝရိ ံ အဘိဝါေဒတြာ၊ ကတြာ စ နံ ပဒကၡိဏံ။

ဇဋာဇိနဓရာ သေဗၺ၊ ပကၠာမုံ ဥတၱရာမုခါ။

၁၀၁၇။ အဠကႆ ပတိ႒ာနံ၊ ပုရိမာဟိႆတိ ံ [မူကြဲ-ပုရိမံ မာဟိႆတိ ံ (သီ၊ ပီ)] ပုရံ မာဟိႆတိ ံ (သ်ာ၊)] တဒါ။

ဥေဇၨနိၪၥာပိ ေဂါနဒၶံ၊ ေဝဒိသံ ဝနသဝွယံ။

၁၀၁၈။ ေကာသမၺိၪၥာပိ သာေကတံ၊ သာဝတၳိၪၥ ပု႐ုတၱမံ။

ေသတဗ်ံ ကပိလဝတၳဳံ၊ ကုသိနာရၪၥ မႏၵိရံ။

၁၀၁၉။ ပါဝၪၥ ေဘာဂနဂရံ၊ ေဝသာလိ ံ မာဂဓံ ပုရံ။

ပါသာဏကံ ေစတိယၪၥ၊ ရမဏီယံ မေနာရမံ။

၁၀၂၀။ တသိေတာဝုဒကံ သီတံ၊ မဟာလာဘံဝ ဝါဏိေဇာ။

ဆာယံ ဓမၼာဘိတေတၱာဝ၊ တုရိတာ ပဗၺတမာ႐ုဟုံ။

၁၀၂၁။ ဘဂဝါ တမွိ သမေယ၊ ဘိကၡဳသံဃပုရကၡေတာ။

ဘိကၡဴနံ ဓမၼံ ေဒေသတိ၊ သီေဟာဝ နဒတီ ဝေန။

၁၀၂၂။ အဇိေတာ အဒၵသ ဗုဒၶံ၊ သတရံသိ ံ [မူကြဲ-ဝီတရံသိ ံဝ (သ်ာ)] သတရံသီဝ (က)] ပီတရံသီဝ (နိေဒၵသ)] ဝ ဘာဏုမံ။

စႏၵံ ယထာ ပႏၷရေသ၊ ပါရိပူရိ ံ ဥပါဂတံ။

၁၀၂၃။ အထႆ ဂေတၱ ဒိသြာန၊ ပရိပူရၪၥ ဗ်ၪၨနံ။

ဧကမႏၲံ ဌိေတာ ဟေ႒ာ၊ မေနာပေဥႇ အပုစၧထ။

၁၀၂၄။ "အာဒိႆ ဇမၼနံ [မူကြဲ-ဇပၸနံ (က၊)] ျဗဴဟိ၊ ေဂါတၱံ ျဗဴဟိ သလကၡဏံ [မူကြဲ-ျဗဴဟိႆ လကၡဏံ (နိေဒၵသ)]။

မေႏၲသု ပါရမိ ံ ျဗဴဟိ၊ ကတိ ဝါေစတိ ျဗာဟၼေဏာ"။

၁၀၂၅။ "ဝီသံ ဝႆသတံ အာယု၊ ေသာ စ ေဂါေတၱန ဗာဝရီ။

တီဏိႆ လကၡဏာ ဂေတၱ၊ တိဏၰံ ေဝဒါန ပါရဂူ။

၁၀၂၆။ "လကၡေဏ -၄၃၃ ဣတိဟာေသ စ၊ သနိဃ႑ဳသေကဋဳေဘ။

ပၪၥသတာနိ ဝါေစတိ၊ သဓေမၼ ပါရမိ ံ ဂေတာ"။

၁၀၂၇။ "လကၡဏာနံ ပဝိစယံ၊ ဗာဝရိႆ န႐ုတၱမ။

ကခၤစၧိဒ [မူကြဲ-တဏွစၧိဒ (ဗဟူသု)] ပကာေသဟိ၊ မာ ေနာ ကခၤါယိတံ အဟု"။

၁၀၂၈။ "မုခံ ဇိဝွါယ ဆာေဒတိ၊ ဥဏၰႆ ဘမုကႏၲေရ။

ေကာေသာဟိတံ ဝတၳဂုယွံ၊ ဧဝံ ဇာနာဟိ မာဏဝ"။

၁၀၂၉။ ပုစၧဥႇိ ကိၪၥိ အသုဏေႏၲာ၊ သုတြာ ပေဥႇ ဝိယာကေတ။

ဝိစိေႏၲတိ ဇေနာ သေဗၺာ၊ ေဝဒဇာေတာ ကတၪၨလီ။

၁၀၃၀။ "ေကာ ႏု ေဒေဝါ ဝါ ျဗဟၼာ ဝါ၊ ဣေႏၵာ ဝါပိ သုဇမၸတိ။

မနသာ ပုစၧိေတ ပေဥႇ၊ ကေမတံ ပဋိဘာသတိ။

၁၀၃၁။ "မုဒၶံ မုဒၶါဓိပါတၪၥ၊ ဗာဝရီ ပရိပုစၧတိ။

တံ ဗ်ာကေရာဟိ ဘဂဝါ၊ ကခၤ ံ ဝိနယ ေနာ ဣေသ"။

၁၀၃၂။ "အဝိဇၨာ မုဒၶါတိ ဇာနာဟိ၊ ဝိဇၨာ မုဒၶါဓိပါတိနီ။

သဒၶါသတိသမာဓီဟိ၊ ဆႏၵဝီရိေယန သံယုတာ"။

၁၀၃၃။ တေတာ ေဝေဒန မဟတာ၊ သႏၴမ႓ိတြာန မာဏေဝါ။

ဧကံသံ အဇိနံ ကတြာ၊ ပါေဒသု သိရသာ ပတိ။

၁၀၃၄။ "ဗာဝရီ ျဗာဟၼေဏာ ေဘာေတာ၊ သဟ သိေႆဟိ မာရိသ။

ဥဒဂၢစိေတၱာ သုမေနာ၊ ပါေဒ ဝႏၵတိ စကၡဳမ"။

၁၀၃၅။ "သုခိေတာ ဗာဝရီ ေဟာတု၊ သဟ သိေႆဟိ ျဗာဟၼေဏာ။

တြၪၥာပိ သုခိေတာ ေဟာဟိ၊ စိရံ ဇီဝါဟိ မာဏဝ။

၁၀၃၆။ "ဗာဝရိႆ စ တုယွံ ဝါ၊ သေဗၺသံ သဗၺသံသယံ။

ကတာဝကာသာ ပုစၧေဝွါ၊ ယံ ကိၪၥိ မနသိစၧထ"။

၁၀၃၇။ သမၺဳေဒၶန ကေတာကာေသာ၊ နိသီဒိတြာန ပၪၨလီ။

အဇိေတာ ပဌမံ ပဥႇံ၊ တတၳ ပုစၧိ တထာဂတံ။

ဝတၳဳဂါထာ နိ႒ိတာ။

၁။ အဇိတမာဏဝပုစၧာ

၁၀၃၈။ "ေကနႆု -၄၃၄ နိဝုေတာ ေလာေကာ၊ (ဣစၥာယသၼာ အဇိေတာ)

ေကနႆု နပၸကာသတိ။

ကိႆာဘိေလပနံ ျဗဴသိ၊ ကိ ံသု တႆ မဟဗ႓ယံ"။

၁၀၃၉။ "အဝိဇၨာယ နိဝုေတာ ေလာေကာ၊ (အဇိတာတိ ဘဂဝါ)

ေဝဝိစၧာ ပမာဒါ နပၸကာသတိ။

ဇပၸါဘိေလပနံ ျဗဴမိ၊ ဒုကၡမႆ မဟဗ႓ယံ"။

၁၀၄၀။ "သဝႏၲိ သဗၺဓိ ေသာတာ၊ (ဣစၥာယသၼာ အဇိေတာ)

ေသာတာနံ ကိ ံ နိဝါရဏံ။

ေသာတာနံ သံဝရံ ျဗဴဟိ၊ ေကန ေသာတာ ပိဓိယ်ေရ" [မူကြဲ-ပိထိယ်ေရ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ပိထီယေရ (သီ၊ အ႒)] ပိဓီယေရ (?)]။

၁၀၄၁။ "ယာနိ ေသာတာနိ ေလာကသၼိ ံ၊ (အဇိတာတိ ဘဂဝါ)

သတိ ေတသံ နိဝါရဏံ။

ေသာတာနံ သံဝရံ ျဗဴမိ၊ ပညာေယေတ ပိဓိယ်ေရ"။

၁၀၄၂။ "ပညာ ေစဝ သတိ ယၪၥ [မူကြဲ-သတီ ေစဝ (သီ)] သတီ စ (သ်ာ)] သတီ စာပိ (ပီ၊ နိေဒၵသ)၊ သတိ စာပိ (နိေဒၵသ)]၊ (ဣစၥာယသၼာ အဇိေတာ)

နာမ႐ူပၪၥ မာရိသ။

ဧတံ ေမ ပုေ႒ာ ပျဗဴဟိ၊ ကေတၳတံ ဥပ႐ုဇၩတိ"။

၁၀၄၃။ "ယေမတံ ပဥႇံ အပုစၧိ၊ အဇိတ တံ ဝဒါမိ ေတ။

ယတၳ နာမၪၥ ႐ူပၪၥ၊ အေသသံ ဥပ႐ုဇၩတိ။

ဝိညာဏႆ နိေရာေဓန၊ ဧေတၳတံ ဥပ႐ုဇၩတိ"။

၁၀၄၄။ "ေယ စ သခၤါတဓမၼာေသ၊ ေယ စ ေသခါ ပုထူ ဣဓ။

ေတသံ ေမ နိပေကာ ဣရိယံ၊ ပုေ႒ာ ပျဗဴဟိ မာရိသ"။

၁၀၄၅။ "ကာေမသု နာဘိဂိေဇၩယ်၊ မနသာနာဝိေလာ သိယာ။

ကုသေလာ သဗၺဓမၼာနံ၊ သေတာ ဘိကၡဳ ပရိဗၺေဇ"တိ။

အဇိတမာဏဝပုစၧာ ပဌမာ နိ႒ိတာ။

၂။ တိႆေမေတၱယ်မာဏဝပုစၧာ

၁၀၄၆။ "ေကာဓ -၄၃၅ သႏၲဳသိေတာ ေလာေက၊ (ဣစၥာယသၼာ တိႆေမေတၱေယ်ာ)

ကႆ ေနာ သႏၲိ ဣၪၨိတာ။

ေကာ ဥဘႏၲမဘိညာယ၊ မေဇၩ မႏၲာ န လိပၸတိ [မူကြဲ-လိမၸတိ (က)]

ကံ ျဗဴသိ မဟာပုရိေသာတိ၊ ေကာ ဣဓ သိဗၺိနိမစၥဂါ"။

၁၀၄၇။ "ကာေမသု ျဗဟၼစရိယဝါ၊ (ေမေတၱယ်ာတိ ဘဂဝါ)

ဝီတတေဏွာ သဒါ သေတာ။

သခၤါယ နိဗၺဳေတာ ဘိကၡဳ၊ တႆ ေနာ သႏၲိ ဣၪၨိတာ။

၁၀၄၈။ "ေသာ ဥဘႏၲမဘိညာယ၊ မေဇၩ မႏၲာ န လိပၸတိ။

တံ ျဗဴမိ မဟာပုရိေသာတိ၊ ေသာ ဣဓ သိဗၺိနိမစၥဂါ"တိ။

တိႆေမေတၱယ်မာဏဝပုစၧာ ဒုတိယာ နိ႒ိတာ။

၃။ ပုဏၰကမာဏဝပုစၧာ

၁၀၄၉။ "အေနဇံ မူလဒႆာဝိ ံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပုဏၰေကာ)

အတၳိ [မူကြဲ-အတၳီ (သ်ာ၊)] ပေဥႇန အာဂမံ။

ကိ ံ နိႆိတာ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဒဝတာနံ။

ယညမကပၸယိ ံသု ပုထူဓ ေလာေက၊ ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ"။

၁၀၅၀။ "ေယ ေကစိေမ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ (ပုဏၰကာတိ ဘဂဝါ)

ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဒဝတာနံ။

ယညမကပၸယိ ံသု ပုထူဓ ေလာေက၊ အာသီသမာနာ ပုဏၰက ဣတၳတၱံ [မူကြဲ-ဣတၳဘာဝံ (သီ၊ သ်ာ)]

ဇရံ သိတာ ယညမကပၸယိ ံသု"။

၁၀၅၁။ "ေယ -၄၃၆ ေကစိေမ ဣသေယာ မႏုဇာ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပုဏၰေကာ)

ခတၱိယာ ျဗာဟၼဏာ ေဒဝတာနံ။

ယညမကပၸယိ ံသု ပုထူဓ ေလာေက၊ ကစၥိႆု ေတ ဘဂဝါ ယညပေထ အပၸမတၱာ။

အတာ႐ုံ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ၊ ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ"။

၁၀၅၂။ "အာသီသႏၲိ ေထာမယႏၲိ၊ အဘိဇပၸႏၲိ ဇုဟႏၲိ။ (ပုဏၰကာတိ ဘဂဝါ)

ကာမာဘိဇပၸႏၲိ ပဋိစၥ လာဘံ၊ ေတ ယာဇေယာဂါ ဘဝရာဂရတၱာ။

နာတရိ ံသု ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမိ"။

၁၀၅၃။ "ေတ ေစ နာတရိ ံသု ယာဇေယာဂါ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပုဏၰေကာ)

ယေညဟိ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ။

အထ ေကာ စရဟိ ေဒဝမႏုႆေလာေက၊ အတာရိ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ။

ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ"။

၁၀၅၄။ "သခၤါယ ေလာကသၼိ ပေရာပရာနိ [မူကြဲ-ပေရာဝရာနိ (သီ၊ သ်ာ)] (ပုဏၰကာတိ ဘဂဝါ)

ယႆိၪၨိတံ နတၳိ ကုဟိၪၥိ ေလာေက။

သေႏၲာ ဝိဓူေမာ အနီေဃာ နိရာေသာ၊ အတာရိ ေသာ ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမီ"တိ။

ပုဏၰကမာဏဝပုစၧာ တတိယာ နိ႒ိတာ။

၄။ ေမတၱဂူမာဏဝပုစၧာ

၁၀၅၅။ "ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေမတၱဂူ)

မညာမိ တံ ေဝဒဂုံ ဘာဝိတတၱံ။

ကုေတာ ႏု ဒုကၡာ သမုဒါဂတာ ဣေမ၊ ေယ ေကစိ ေလာကသၼိမေနက႐ူပါ"။

၁၀၅၆။ "ဒုကၡႆ -၄၃၇ ေဝ မံ ပဘဝံ အပုစၧသိ၊ (ေမတၱဂူတိ ဘဂဝါ)

တံ ေတ ပဝကၡာမိ ယထာ ပဇာနံ။

ဥပဓိနိဒါနာ ပဘဝႏၲိ ဒုကၡာ၊ ေယ ေကစိ ေလာကသၼိမေနက႐ူပါ။

၁၀၅၇။ "ေယာ ေဝ အဝိဒြါ ဥပဓိ ံ ကေရာတိ၊ ပုနပၸဳနံ ဒုကၡမုေပတိ မေႏၵာ။

တသၼာ ပဇာနံ ဥပဓိ ံ န ကယိရာ၊ ဒုကၡႆ ဇာတိပၸဘဝါႏုပႆီ"။

၁၀၅၈။ "ယံ တံ အပုစၧိမွ အကိတၱယီ ေနာ၊ အညံ တံ ပုစၧာမ [မူကြဲ-ပုစၧာမိ (သီ၊ ပီ၊)] တဒိဃၤ ျဗဴဟိ။

ကထံ ႏု ဓီရာ ဝိတရႏၲိ ၾသဃံ၊ ဇာတိ ံ ဇရံ ေသာကပရိဒၵဝၪၥ။

တံ ေမ မုနိ သာဓု ဝိယာကေရာဟိ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ"။

၁၀၅၉။ "ကိတၱယိႆာမိ ေတ ဓမၼံ၊ (ေမတၱဂူတိ ဘဂဝါ)

ဒိေ႒ ဓေမၼ အနီတိဟံ။

ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ"။

၁၀၆၀။ "တၪၥာဟံ အဘိနႏၵာမိ၊ မေဟသိ ဓမၼမုတၱမံ။

ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ"။

၁၀၆၁။ "ယံ ကိၪၥိ သမၸဇာနာသိ၊ (ေမတၱဂူတိ ဘဂဝါ)

ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယၪၥာပိ မေဇၩ။

ဧေတသု နႏၵိၪၥ နိေဝသနၪၥ၊ ပႏုဇၨ ဝိညာဏံ ဘေဝ န တိေ႒။

၁၀၆၂။ "ဧဝံဝိဟာရီ သေတာ အပၸမေတၱာ၊ ဘိကၡဳ စရံ ဟိတြာ မမာယိတာနိ။

ဇာတိ ံ ဇရံ ေသာကပရိဒၵဝၪၥ၊ ဣေဓဝ ဝိဒြါ ပဇေဟယ် ဒုကၡံ"။

၁၀၆၃။ "ဧတာဘိနႏၵာမိ -၄၃၈ ဝေစာ မေဟသိေနာ၊ သုကိတၱိတံ ေဂါတမႏူပဓီကံ။

အဒၶါ ဟိ ဘဂဝါ ပဟာသိ ဒုကၡံ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ။

၁၀၆၄။ "ေတ စာပိ ႏူနပၸဇေဟယ်ဳ ဒုကၡံ၊ ေယ တြံ မုနိ အ႒ိတံ ၾသဝေဒယ်။

တံ တံ နမႆာမိ သေမစၥ နာဂ၊ အေပၸဝ မံ ဘဂဝါ အ႒ိတံ ၾသဝေဒယ်"။

၁၀၆၅။ "ယံ ျဗာဟၼဏံ ေဝဒဂုမာဘိဇညာ၊ အကိၪၥနံ ကာမဘေဝ အသတၱံ။

အဒၶါ ဟိ ေသာ ၾသဃမိမံ အတာရိ၊ တိေဏၰာ စ ပါရံ အခိေလာ အကေခၤါ။

၁၀၆၆။ "ဝိဒြါ စ ေယာ [မူကြဲ-ေသာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ၊)] ေဝဒဂူ နေရာ ဣဓ၊ ဘဝါဘေဝ သဂၤမိမံ ဝိသဇၨ။

ေသာ ဝီတတေဏွာ အနီေဃာ နိရာေသာ၊ အတာရိ ေသာ ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမီ"တိ။

ေမတၱဂူမာဏဝပုစၧာ စတုတၳီ နိ႒ိတာ။

၅။ ေဓါတကမာဏဝပုစၧာ

၁၀၆၇။ "ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေဓါတေကာ)

ဝါစာဘိကခၤါမိ မေဟသိ တုယွံ။

တဝ သုတြာန နိေဂၣါသံ၊ သိေကၡ နိဗၺာနမတၱေနာ"။

၁၀၆၈။ "ေတနဟာတပၸံ ကေရာဟိ၊ (ေဓါတကာတိ ဘဂဝါ) ဣေဓဝ နိပေကာ သေတာ။

ဣေတာ သုတြာန နိေဂၣါသံ၊ သိေကၡ နိဗၺာနမတၱေနာ"။

၁၀၆၉။ "ပႆာမဟံ -၄၃၉ ေဒဝမႏုႆေလာေက၊ အကိၪၥနံ ျဗာဟၼဏမိရိယမာနံ။

တံ တံ နမႆာမိ သမႏၲစကၡဳ၊ ပမုၪၥ မံ သကၠ ကထံကထာဟိ"။

၁၀၇၀။ "နာဟံ သဟိႆာမိ [မူကြဲ-သမိႆာမိ (သ်ာ)] ဂမိႆာမိ (သီ)] သမီဟာမိ (ပီ၊)] ပေမာစနာယ၊ ကထံကထိ ံ ေဓါတက ကၪၥိ ေလာေက။

ဓမၼၪၥ ေသ႒ံ အဘိဇာနမာေနာ [မူကြဲ-အာဇာနမာေနာ (သီ၊ သ်ာ၊ ပီ)] ဧဝံ တုဝံ ၾသဃမိမံ တေရသိ"။

၁၀၇၁။ "အႏုသာသ ျဗေဟၼ က႐ုဏာယမာေနာ၊ ဝိေဝကဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ။

ယထာဟံ အာကာေသာဝ အဗ်ာပဇၨမာေနာ၊ ဣေဓဝ သေႏၲာ အသိေတာ စေရယ်ံ"။

၁၀၇၂။ "ကိတၱယိႆာမိ ေတ သႏၲိ ံ၊ (ေဓါတကာတိ ဘဂဝါ) ဒိေ႒ ဓေမၼ အနီတိဟံ။

ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ"။

၁၀၇၃။ "တၪၥာဟံ အဘိနႏၵာမိ၊ မေဟသိ သႏၲိမုတၱမံ။

ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ"။

၁၀၇၄။ "ယံ ကိၪၥိ သမၸဇာနာသိ၊ (ေဓါတကာတိ ဘဂဝါ)

ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယၪၥာပိ မေဇၩ။

ဧတံ ဝိဒိတြာ သေဂၤါတိ ေလာေက၊ ဘဝါဘဝါယ မာကာသိ တဏွ"ႏၲိ။

ေဓါတကမာဏဝပုစၧာ ပၪၥမီ နိ႒ိတာ။

၆။ ဥပသီဝမာဏဝပုစၧာ

၁၀၇၅။ "ဧေကာ အဟံ သကၠ မဟႏၲေမာဃံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဥပသီေဝါ)

အနိႆိေတာ ေနာ ဝိသဟာမိ တာရိတုံ။

အာရမၼဏံ ျဗဴဟိ သမႏၲစကၡဳ၊ ယံ နိႆိေတာ ၾသဃမိမံ တေရယ်ံ"။

၁၀၇၆။ "အာကိၪၥညံ -၄၄၀ ေပကၡမာေနာ သတိမာ၊ (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)

နတၳီတိ နိႆာယ တရႆု ၾသဃံ။

ကာေမ ပဟာယ ဝိရေတာ ကထာဟိ၊ တဏွကၡယံ နတၱမဟာဘိပႆ" [မူကြဲ-ရတၱမဟာဘိပႆ (သ်ာ)] ရတၱမဟံ ဝိပႆ (က)]

၁၀၇၇။ "သေဗၺသု ကာေမသု ေယာ ဝီတရာေဂါ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဥပသီေဝါ)

အာကိၪၥညံ နိႆိေတာ ဟိတြာ မညံ။

သညာဝိေမာေကၡ ပရေမ ဝိမုေတၱာ [မူကြဲ-ဓိမုေတၱာ (က)] တိေ႒ ႏု ေသာ တတၳ အနာႏုယာယီ" [မူကြဲ-အနာႏုဝါယီ (သ်ာ၊ က)]

၁၀၇၈။ "သေဗၺသု ကာေမသု ေယာ ဝီတရာေဂါ၊ (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)

အာကိၪၥညံ နိႆိေတာ ဟိတြာ မညံ။

သညာဝိေမာေကၡ ပရေမ ဝိမုေတၱာ၊ တိေ႒ယ် ေသာ တတၳ အနာႏုယာယီ"။

၁၀၇၉။ "တိေ႒ ေစ ေသာ တတၳ အနာႏုယာယီ၊ ပူဂမၸိ ဝႆာနံ သမႏၲစကၡဳ။

တေတၳဝ ေသာ သီတိသိယာ ဝိမုေတၱာ၊ စေဝထ ဝိညာဏံ တထာဝိဓႆ"။

၁၀၈၀။ "အစၥီ ယထာ ဝါတေဝေဂန ခိတၱာ [မူကြဲ-ခိတၱံ (သ်ာ)] ခိေတၱာ (ပီ)] (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)

အတၳံ ပေလတိ န ဥေပတိ သခၤ ံ။

ဧဝံ မုနီ နာမကာယာ ဝိမုေတၱာ၊ အတၳံ ပေလတိ န ဥေပတိ သခၤ ံ"။

၁၀၈၁။ "အတၳဂၤေတာ ေသာ ဥဒ ဝါ ေသာ နတၳိ၊ ဥဒါဟု ေဝ သႆတိယာ အေရာေဂါ။

တံ ေမ မုနီ သာဓု ဝိယာကေရာဟိ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ"။

၁၀၈၂။ "အတၳဂၤတႆ -၄၄၁ န ပမာဏမတၳိ၊ (ဥပသီဝါတိ ဘဂဝါ)

ေယန နံ ဝဇၨဳံ တံ တႆ နတၳိ။

သေဗၺသု ဓေမၼသု သေမာဟေတသု၊ သမူဟတာ ဝါဒပထာပိ သေဗၺ"တိ။

ဥပသီဝမာဏဝပုစၧာ ဆ႒ီ နိ႒ိတာ။

၇။ နႏၵမာဏဝပုစၧာ

၁၀၈၃။ "သႏၲိ ေလာေက မုနေယာ၊ (ဣစၥာယသၼာ နေႏၵာ)

ဇနာ ဝဒႏၲိ တယိဒံ ကထံသု။

ဉာဏူပပႏၷံ ေနာ မုနိ ံ [မူကြဲ-မုနိ ေနာ (သ်ာ၊ က၊)] ဝဒႏၲိ၊ ဥဒါဟု ေဝ ဇီဝိေတႏူပပႏၷံ"။

၁၀၈၄။ "န ဒိ႒ိယာ န သုတိယာ န ဉာေဏန၊ (န သီလဗၺေတန) [မူကြဲ-( ) နတၳိ သီ၊-ပီ ေပါတၳေကသု]

မုနီဓ နႏၵ ကုသလာ ဝဒႏၲိ။

ဝိေသနိကတြာ အနီဃာ နိရာသာ၊ စရႏၲိ ေယ ေတ မုနေယာတိ ျဗဴမိ"။

၁၀၈၅။ "ေယ ေကစိေမ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (ဣစၥာယသၼာ နေႏၵာ)

ဒိ႒ႆုေတနာပိ [မူကြဲ-ဒိေ႒န သုေတနာပိ (သီ)] ဒိေ႒ သုေတနာပိ (သ်ာ၊ ပီ၊ က၊)] ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

သီလဗၺေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ၊ အေနက႐ူေပန ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

ကစၥိႆု ေတ ဘဂဝါ တတၳ ယတာ စရႏၲာ၊ အတာ႐ု ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ။

ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ"။

၁၀၈၆။ "ေယ -၄၄၂ ေကစိေမ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (နႏၵာတိ ဘဂဝါ)

ဒိ႒ႆုေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

သီလဗၺေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ၊ အေနက႐ူေပန ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

ကိၪၥာပိ ေတ တတၳ ယတာ စရႏၲိ၊ နာရိ ံသု ဇာတိဇရႏၲိ ျဗဴမိ"။

၁၀၈၇။ "ေယ ေကစိေမ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (ဣစၥာယသၼာ နေႏၵာ)

ဒိ႒ႆုေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

သီလဗၺေတနာပိ ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ၊ အေနက႐ူေပန ဝဒႏၲိ သုဒၶိ ံ။

ေတ ေစ မုနိ [မူကြဲ-သေစ မုနိ (သီ၊)] ျဗဴသိ အေနာဃတိေဏၰ၊ အထ ေကာ စရဟိ ေဒဝမႏုႆေလာေက။

အတာရိ ဇာတိၪၥ ဇရၪၥ မာရိသ၊ ပုစၧာမိ တံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ"။

၁၀၈၈။ "နာဟံ သေဗၺ သမဏျဗာဟၼဏာေသ၊ (နႏၵာတိ ဘဂဝါ)

ဇာတိဇရာယ နိဝုတာတိ ျဗဴမိ။

ေယ သီဓ ဒိ႒ံဝ သုတံ မုတံ ဝါ၊ သီလဗၺတံ ဝါပိ ပဟာယ သဗၺံ။

အေနက႐ူပမၸိ ပဟာယ သဗၺံ၊ တဏွံ ပရိညာယ အနာသဝါေသ။

ေတ ေဝ နရာ ၾသဃတိဏၰာတိ ျဗဴမိ"။

၁၀၈၉။ "ဧတာဘိနႏၵာမိ ဝေစာ မေဟသိေနာ၊ သုကိတၱိတံ ေဂါတမႏူပဓီကံ။

ေယ သီဓ ဒိ႒ံ ဝ သုတံ မုတံ ဝါ၊ သီလဗၺတံ ဝါပိ ပဟာယ သဗၺံ။

အေနက႐ူပမၸိ ပဟာယ သဗၺံ၊ တဏွံ ပရိညာယ အနာသဝါေသ။

အဟမၸိ ေတ ၾသဃတိဏၰာတိ ျဗဴမီ"တိ။

နႏၵမာဏဝပုစၧာ သတၱမာ နိ႒ိတာ။

၈။ ေဟမကမာဏဝပုစၧာ

၁၀၉၀။ "ေယ -၄၄၃ ေမ ပုေဗၺ ဝိယာကံသု၊ (ဣစၥာယသၼာ ေဟမေကာ)

ဟုရံ ေဂါတမသာသနာ။

ဣစၥာသိ ဣတိ ဘဝိႆတိ၊ သဗၺံ တံ ဣတိဟီတိဟံ။

သဗၺံ တံ တကၠဝၯနံ၊ နာဟံ တတၳ အဘိရမိ ံ။

၁၀၉၁။ "တြၪၥ ေမ ဓမၼမကၡာဟိ၊ တဏွာနိဂၣါတနံ မုနိ။

ယံ ဝိဒိတြာ သေတာ စရံ၊ တေရ ေလာေက ဝိသတၱိကံ"။

၁၀၉၂။ "ဣဓ ဒိ႒သုတမုတဝိညာေတသု၊ ပိယ႐ူေပသု ေဟမက။

ဆႏၵရာဂဝိေနာဒနံ၊ နိဗၺာနပဒမစၥဳတံ။

၁၀၉၃။ "ဧတဒညာယ ေယ သတာ၊ ဒိ႒ဓမၼာဘိနိဗၺဳတာ။

ဥပသႏၲာ စ ေတ သဒါ၊ တိဏၰာ ေလာေက ဝိသတၱိက"ႏၲိ။

ေဟမကမာဏဝပုစၧာ အ႒မာ နိ႒ိတာ။

၉။ ေတာေဒယ်မာဏဝပုစၧာ

၁၀၉၄။ "ယသၼိ ံ ကာမာ န ဝသႏၲိ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေတာေဒေယ်ာ)

တဏွာ ယႆ န ဝိဇၨတိ။

ကထံကထာ စ ေယာ တိေဏၰာ၊ ဝိေမာေကၡာ တႆ ကီဒိေသာ"။

၁၀၉၅။ "ယသၼိ ံ ကာမာ န ဝသႏၲိ၊ (ေတာေဒယ်ာတိ ဘဂဝါ)

တဏွာ ယႆ န ဝိဇၨတိ။

ကထံကထာ စ ေယာ တိေဏၰာ၊ ဝိေမာေကၡာ တႆ နာပေရာ"။

၁၀၉၆။ "နိရာသေသာ ေသာ ဥဒ အာသသာေနာ၊ ပညာဏဝါ ေသာ ဥဒ ပညကပၸီ။

မုနိ ံ အဟံ သကၠ ယထာ ဝိဇညံ၊ တံ ေမ ဝိယာစိကၡ သမႏၲစကၡဳ"။

၁၀၉၇။ "နိရာသေသာ -၄၄၄ ေသာ န စ အာသသာေနာ၊ ပညာဏဝါ ေသာ န စ ပညကပၸီ။

ဧဝမၸိ ေတာေဒယ် မုနိ ံ ဝိဇာန၊ အကိၪၥနံ ကာမဘေဝ အသတၱ"ႏၲိ။

ေတာေဒယ်မာဏဝပုစၧာ နဝမာ နိ႒ိတာ။

၁၀။ ကပၸမာဏဝပုစၧာ

၁၀၉၈။ "မေဇၩ သရသၼိ ံ တိ႒တံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ကေပၸါ)

ၾသေဃ ဇာေတ မဟဗ႓ေယ။

ဇရာမစၥဳပေရတာနံ၊ ဒီပံ ပျဗဴဟိ မာရိသ။

တြၪၥ ေမ ဒီပမကၡာဟိ၊ ယထာယိဒံ နာပရံ သိယာ"။

၁၀၉၉။ "မေဇၩ သရသၼိ ံ တိ႒တံ၊ (ကပၸါတိ ဘဂဝါ)

ၾသေဃ ဇာေတ မဟဗ႓ေယ။

ဇရာမစၥဳပေရတာနံ၊ ဒီပံ ပျဗဴမိ ကပၸ ေတ။

၁၁၀၀။ "အကိၪၥနံ အနာဒါနံ၊ ဧတံ ဒီပံ အနာပရံ။

နိဗၺာနံ ဣတိ [မူကြဲ-နိဗၺာနမီတိ (သီ၊)] နံ ျဗဴမိ၊ ဇရာမစၥဳပရိကၡယံ။

၁၁၀၁။ "ဧတဒညာယ ေယ သတာ၊ ဒိ႒ဓမၼာဘိနိဗၺဳတာ။

န ေတ မာရဝသာႏုဂါ၊ န ေတ မာရႆ ပဒၶဂူ"တိ [မူကြဲ-ပ႒ဂူတိ (သ်ာ၊ က)]

ကပၸမာဏဝပုစၧာ ဒသမာ နိ႒ိတာ။

၁၁။ ဇတုကဏၰိမာဏဝပုစၧာ

၁၁၀၂။ "သုတြာနဟံ ဝီရမကာမကာမိ ံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဇတုကဏၰိ)

ၾသဃာတိဂံ ပု႒ဳမကာမမာဂမံ။

သႏၲိပဒံ ျဗဴဟိ သဟဇေနတၱ၊ ယထာတစၧံ ဘဂဝါ ျဗဴဟိ ေမ တံ။

၁၁၀၃။ "ဘဂဝါ -၄၄၅ ဟိ ကာေမ အဘိဘုယ် ဣရိယတိ၊ အာဒိေစၥာဝ ပထဝိ ံ ေတဇီ ေတဇသာ။

ပရိတၱပညႆ ေမ ဘူရိပည၊ အာစိကၡ ဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ။

ဇာတိဇရာယ ဣဓ ဝိပၸဟာနံ"။

၁၁၀၄။ "ကာေမသု ဝိနယ ေဂဓံ၊ (ဇတုကဏၰီတိ ဘဂဝါ) ေနကၡမၼံ ဒ႒ဳ ေခမေတာ။

ဥဂၢဟီတံ နိရတၱံ ဝါ၊ မာ ေတ ဝိဇၨိတၳ ကိၪၥနံ။

၁၁၀၅။ "ယံ ပုေဗၺ တံ ဝိေသာေသဟိ၊ ပစၧာ ေတ မာဟု ကိၪၥနံ။

မေဇၩ ေစ ေနာ ဂေဟႆသိ၊ ဥပသေႏၲာ စရိႆသိ။

၁၁၀၆။ "သဗၺေသာ နာမ႐ူပသၼိ ံ၊ ဝီတေဂဓႆ ျဗာဟၼဏ။

အာသဝါႆ န ဝိဇၨႏၲိ၊ ေယဟိ မစၥဳဝသံ ဝေဇ"တိ။

ဇတုကဏၰိမာဏဝပုစၧာ ဧကာဒသမာ နိ႒ိတာ။

၁၂။ ဘျဒာဝုဓမာဏဝပုစၧာ

၁၁၀၇။ "ၾသကၪၨဟံ တဏွစၧိဒံ အေနဇံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဘျဒာဝုေဓါ)

နႏၵိၪၨဟံ ၾသဃတိဏၰံ ဝိမုတၱံ။

ကပၸၪၨဟံ အဘိယာေစ သုေမဓံ၊ သုတြာန နာဂႆ အပနမိႆႏၲိ ဣေတာ။

၁၁၀၈။ "နာနာဇနာ ဇနပေဒဟိ သဂၤတာ၊ တဝ ဝီရ ဝါက်ံ အဘိကခၤမာနာ။

ေတသံ တုဝံ သာဓု ဝိယာကေရာဟိ၊ တထာ ဟိ ေတ ဝိဒိေတာ ဧသ ဓေမၼာ"။

၁၁၀၉။ "အာဒါနတဏွံ ဝိနေယထ သဗၺံ၊ (ဘျဒာဝုဓာတိ ဘဂဝါ)

ဥဒၶံ အေဓါ တိရိယၪၥာပိ မေဇၩ။

ယံ ယဥႇိ ေလာကသၼိမုပါဒိယႏၲိ၊ ေတေနဝ မာေရာ အေႏြတိ ဇႏၲဳံ။

၁၁၁၀။ "တသၼာ -၄၄၆ ပဇာနံ န ဥပါဒိေယထ၊ ဘိကၡဳ သေတာ ကိၪၥနံ သဗၺေလာေက။

အာဒါနသေတၱ ဣတိ ေပကၡမာေနာ၊ ပဇံ ဣမံ မစၥဳေဓေယ် ဝိသတၱ"ႏၲိ။

ဘျဒာဝုဓမာဏဝပုစၧာ ဒြါဒသမာ နိ႒ိတာ။

၁၃။ ဥဒယမာဏဝပုစၧာ

၁၁၁၁။ "စ်ာယိ ံ ဝိရဇမာသီနံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ဥဒေယာ) ကတကိစၥံ အနာသဝံ။

ပါရဂုံ သဗၺဓမၼာနံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။

အညာဝိေမာကၡံ ပျဗဴဟိ၊ အဝိဇၨာယ ပေဘဒနံ"။

၁၁၁၂။ "ပဟာနံ ကာမစၧႏၵာနံ၊ (ဥဒယာတိ ဘဂဝါ) ေဒါမနႆာန စူဘယံ။

ထိနႆ စ ပႏူဒနံ၊ ကုကၠဳစၥာနံ နိဝါရဏံ။

၁၁၁၃။ "ဥေပကၡာသတိသံသုဒၶံ၊ ဓမၼတကၠပုေရဇဝံ။

အညာဝိေမာကၡံ ပျဗဴမိ၊ အဝိဇၨာယ ပေဘဒနံ"။

၁၁၁၄။ "ကိ ံသု သံေယာဇေနာ ေလာေကာ၊ ကိ ံသု တႆ ဝိစာရဏံ။

ကိႆႆ ဝိပၸဟာေနန၊ နိဗၺာနံ ဣတိ ဝုစၥတိ"။

၁၁၁၅။ "နႏၵိသံေယာဇေနာ ေလာေကာ၊ ဝိတကၠႆ ဝိစာရဏံ။

တဏွာယ ဝိပၸဟာေနန၊ နိဗၺာနံ ဣတိ ဝုစၥတိ"။

၁၁၁၆။ "ကထံ သတႆ စရေတာ၊ ဝိညာဏံ ဥပ႐ုဇၩတိ။

ဘဂဝႏၲံ ပု႒ဳမာဂမၼ၊ တံ သုေဏာမ ဝေစာ တဝ"။

၁၁၁၇။ "အဇၩတၱၪၥ ဗဟိဒၶါ စ၊ ေဝဒနံ နာဘိနႏၵေတာ။

ဧဝံ သတႆ စရေတာ၊ ဝိညာဏံ ဥပ႐ုဇၩတီ"တိ။

ဥဒယမာဏဝပုစၧာ ေတရသမာ နိ႒ိတာ။

၁၄။ ေပါသာလမာဏဝပုစၧာ

၁၁၁၈။ "ေယာ -၄၄၇ အတီတံ အာဒိသတိ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေပါသာေလာ) အေနေဇာ ဆိႏၷသံသေယာ။

ပါရဂုံ သဗၺဓမၼာနံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။

၁၁၁၉။ "ဝိဘူတ႐ူပသညိႆ၊ သဗၺကာယပၸဟာယိေနာ။

အဇၩတၱၪၥ ဗဟိဒၶါ စ၊ နတၳိ ကိၪၥီတိ ပႆေတာ။

ဉာဏံ သကၠာႏုပုစၧာမိ၊ ကထံ ေနေယ်ာ တထာဝိေဓါ"။

၁၁၂၀။ "ဝိညာဏ႒ိတိေယာ သဗၺာ၊ (ေပါသာလာတိ ဘဂဝါ) အဘိဇာနံ တထာဂေတာ။

တိ႒ႏၲေမနံ ဇာနာတိ၊ ဝိမုတၱံ တပၸရာယဏံ။

၁၁၂၁။ "အာကိၪၥညသမ႓ဝံ ဉတြာ၊ နႏၵီ သံေယာဇနံ ဣတိ။

ဧဝေမတံ အဘိညာယ၊ တေတာ တတၳ ဝိပႆတိ။

ဧတံ [မူကြဲ-ဧဝံ (သ်ာ၊ က၊)] ဉာဏံ တထံ တႆ၊ ျဗာဟၼဏႆ ဝုသီမေတာ"တိ။

ေပါသာလမာဏဝပုစၧာ စုဒၵသမာ နိ႒ိတာ။

၁၅။ ေမာဃရာဇမာဏဝပုစၧာ

၁၁၂၂။ "ဒြါဟံ သကၠံ အပုစၧိႆံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ေမာဃရာဇာ)

န ေမ ဗ်ာကာသိ စကၡဳမာ။

ယာဝတတိယၪၥ ေဒဝီသိ၊ ဗ်ာကေရာတီတိ ေမ သုတံ။

၁၁၂၃။ "အယံ ေလာေကာ ပေရာ ေလာေကာ၊ ျဗဟၼေလာေကာ သေဒဝေကာ။

ဒိ႒ိ ံ ေတ နာဘိဇာနာတိ၊ ေဂါတမႆ ယသႆိေနာ။

၁၁၂၄။ "ဧဝံ အဘိကၠႏၲဒႆာဝိ ံ၊ အတၳိ ပေဥႇန အာဂမံ။

ကထံ ေလာကံ အေဝကၡႏၲံ၊ မစၥဳရာဇာ န ပႆတိ"။

၁၁၂၅။ "သုညေတာ -၄၄၈ ေလာကံ အေဝကၡႆု၊ ေမာဃရာဇ သဒါ သေတာ။

အတၱာႏုဒိ႒ိ ံ ဦဟစၥ၊ ဧဝံ မစၥဳတေရာ သိယာ။

ဧဝံ ေလာကံ အေဝကၡႏၲံ၊ မစၥဳရာဇာ န ပႆတီ"တိ။

ေမာဃရာဇမာဏဝပုစၧာ ပႏၷရသမာ နိ႒ိတာ။

၁၆။ ပိဂႋယမာဏဝပုစၧာ

၁၁၂၆။ "ဇိေဏၰာဟမသၼိ အဗေလာ ဝီတဝေဏၰာ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပိဂႋေယာ)

ေနတၱာ န သုဒၶါ သဝနံ န ဖာသု။

မာဟံ နႆံ ေမာမုေဟာ အႏၲရာဝ

အာစိကၡ ဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ။

ဇာတိဇရာယ ဣဓ ဝိပၸဟာနံ"။

၁၁၂၇။ "ဒိသြာန ႐ူေပသု ဝိဟညမာေန၊ (ပိဂႋယာတိ ဘဂဝါ)

႐ုပၸႏၲိ ႐ူေပသု ဇနာ ပမတၱာ။

တသၼာ တုဝံ ပိဂႋယ အပၸမေတၱာ၊

ဇဟႆု ႐ူပံ အပုနဗ႓ဝါယ"။

၁၁၂၈။ "ဒိသာ စတေႆာ ဝိဒိသာ စတေႆာ၊ ဥဒၶံ အေဓါ ဒသ ဒိသာ ဣမာေယာ။

န တုယွံ အဒိ႒ံ အသုတံ အမုတံ [မူကြဲ-အသုတံ အမုတံ ဝါ (သီ)] အသုတာမုတံ ဝါ (သ်ာ)] အသုတံ'မုတံ ဝါ (ပီ)] အေထာ အဝိညာတံ ကိၪၥနမတၳိ [မူကြဲ-ကိၪၥိ မတၳိ (သ်ာ)] ကိၪၥိ နတၳိ (ပီ)] ကိၪၥိနမတၳိ (က၊)] ေလာေက။

အာစိကၡ ဓမၼံ ယမဟံ ဝိဇညံ၊ ဇာတိဇရာယ ဣဓ ဝိပၸဟာနံ"။

၁၁၂၉။ "တဏွာဓိပေႏၷ မႏုေဇ ေပကၡမာေနာ၊ (ပိဂႋယာတိ ဘဂဝါ)

သႏၲာပဇာေတ ဇရသာ ပေရေတ။

တသၼာ တုဝံ ပိဂႋယ အပၸမေတၱာ၊ ဇဟႆု တဏွံ အပုနဗ႓ဝါယာ"တိ။

ပိဂႋယမာဏဝပုစၧာ ေသာဠသမာ နိ႒ိတာ။

ပါရာယနတၳဳတိဂါထာ

ဣဒမေဝါစ -၄၄၉ ဘဂဝါ မဂေဓသု ဝိဟရေႏၲာ ပါသာဏေက ေစတိေယ၊ ပရိစာရကေသာဠသာနံ [မူကြဲ-ပရိစာရကေသာဠသႏၷံ (သ်ာ၊ က၊)] ျဗာဟၼဏာနံ အဇၩိေ႒ာ ပုေ႒ာ ပုေ႒ာ ပဥႇံ [မူကြဲ-ပေဥႇ (သီ၊ ပီ၊)] ဗ်ာကာသိ။ ဧကေမကႆ ေစပိ ပဥႇႆ အတၳမညာယ ဓမၼမညာယ ဓမၼာႏုဓမၼံ ပဋိပေဇၨယ်၊ ဂေစၧေယ်ဝ ဇရာမရဏႆ ပါရံ။ ပါရဂၤမနီယာ ဣေမ ဓမၼာတိ၊ တသၼာ ဣမႆ ဓမၼပရိယာယႆ ပါရာယနေႏၲဝ [မူကြဲ-ပါရာယဏံေတြဝ (သီ၊ အ႒၊)] အဓိဝစနံ။

၁၁၃၀။ အဇိေတာ တိႆေမေတၱေယ်ာ၊ ပုဏၰေကာ အထ ေမတၱဂူ။

ေဓါတေကာ ဥပသီေဝါ စ၊ နေႏၵာ စ အထ ေဟမေကာ။

၁၁၃၁။ ေတာေဒယ်-ကပၸါ ဒုဘေယာ၊ ဇတုကဏၰီ စ ပ႑ိေတာ။

ဘျဒာဝုေဓါ ဥဒေယာ စ၊ ေပါသာေလာ စာပိ ျဗာဟၼေဏာ။

ေမာဃရာဇာ စ ေမဓာဝီ၊ ပိဂႋေယာ စ မဟာဣသိ။

၁၁၃၂။ ဧေတ ဗုဒၶံ ဥပါဂစၧဳံ၊ သမၸႏၷစရဏံ ဣသိ ံ။

ပုစၧႏၲာ နိပုေဏ ပေဥႇ၊ ဗုဒၶေသ႒ံ ဥပါဂမုံ။

၁၁၃၃။ ေတသံ ဗုေဒၶါ ပဗ်ာကာသိ၊ ပေဥႇ ပုေ႒ာ ယထာတထံ။

ပဥႇာနံ ေဝယ်ာကရေဏန၊ ေတာေသသိ ျဗာဟၼေဏ မုနိ။

၁၁၃၄။ ေတ ေတာသိတာ စကၡဳမတာ၊ ဗုေဒၶနာဒိစၥဗႏၶဳနာ။

ျဗဟၼစရိယမစရိ ံသု၊ ဝရပညႆ သႏၲိေက။

၁၁၃၅။ ဧကေမကႆ ပဥႇႆ၊ ယထာ ဗုေဒၶန ေဒသိတံ။

တထာ ေယာ ပဋိပေဇၨယ်၊ ဂေစၧ ပါရံ အပါရေတာ။

၁၁၃၆။ အပါရာ ပါရံ ဂေစၧယ်၊ ဘာေဝေႏၲာ မဂၢမုတၱမံ။

မေဂၢါ ေသာ ပါရံ ဂမနာယ၊ တသၼာ ပါရာယနံ ဣတိ။

ပါရာယနာႏုဂီတိဂါထာ

၁၁၃၇။ "ပါရာယနမႏုဂါယိႆံ၊ (ဣစၥာယသၼာ ပိဂႋေယာ)

ယထာဒၵကၡိ တထာကၡာသိ၊ ဝိမေလာ ဘူရိေမဓေသာ။

နိကၠာေမာ နိဗၺေနာ [မူကြဲ-နိဗၺဳေတာ (သ်ာ၊)] နာေဂါ၊ ကိႆ ေဟတု မုသာ ဘေဏ။

၁၁၃၈။ "ပဟီနမလေမာဟႆ -၄၅၀၊ မာနမကၡပၸဟာယိေနာ။

ဟႏၵာဟံ ကိတၱယိႆာမိ၊ ဂိရံ ဝဏၰဴပသဥႇိတံ။

၁၁၃၉။ "တေမာႏုေဒါ ဗုေဒၶါ သမႏၲစကၡဳ၊ ေလာကႏၲဂူ သဗၺဘဝါတိဝေတၱာ။

အနာသေဝါ သဗၺဒုကၡပဟီေနာ၊ သစၥဝွေယာ ျဗေဟၼ ဥပါသိေတာ ေမ။

၁၁၄၀။ "ဒိေဇာ ယထာ ကုဗၺနကံ ပဟာယ၊ ဗဟုပၹလံ ကာနနမာဝေသယ်။

ဧဝံ ပဟံ အပၸဒေႆ ပဟာယ၊ မေဟာဒဓိ ံ ဟံေသာရိဝ အဇၩပေတၱာ။

၁၁၄၁။ "ေယေမ ပုေဗၺ ဝိယာကံသု၊ ဟုရံ ေဂါတမသာသနာ။

ဣစၥာသိ ဣတိ ဘဝိႆတိ။

သဗၺံ တံ ဣတိဟိတိဟံ၊ သဗၺံ တံ တကၠဝၯနံ။

၁၁၄၂။ "ဧေကာ တမႏုဒါသိေနာ၊ ဇုတိမာ ေသာ ပဘကၤေရာ။

ေဂါတေမာ ဘူရိပညာေဏာ၊ ေဂါတေမာ ဘူရိေမဓေသာ။

၁၁၄၃။ "ေယာ ေမ ဓမၼမေဒေသသိ၊ သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။

တဏွကၡယမနီတိကံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ"။

၁၁၄၄။ "ကိ ံႏု တမွာ ဝိပၸဝသသိ၊ မုဟုတၱမပိ ပိဂႋယ။

ေဂါတမာ ဘူရိပညာဏာ၊ ေဂါတမာ ဘူရိေမဓသာ။

၁၁၄၅။ "ေယာ ေတ ဓမၼမေဒေသသိ၊ သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။

တဏွကၡယမနီတိကံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ"။

၁၁၄၆။ "နာဟံ တမွာ ဝိပၸဝသာမိ၊ မုဟုတၱမပိ ျဗာဟၼဏ။

ေဂါတမာ ဘူရိပညာဏာ၊ ေဂါတမာ ဘူရိေမဓသာ။

၁၁၄၇။ "ေယာ ေမ ဓမၼမေဒေသသိ၊ သႏၵိ႒ိကမကာလိကံ။

တဏွကၡယမနီတိကံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ။

၁၁၄၈။ "ပႆာမိ -၄၅၁ နံ မနသာ စကၡဳနာဝ၊ ရတၱိႏၵိဝံ ျဗာဟၼဏ အပၸမေတၱာ။

နမႆမာေနာ ဝိဝေသမိ ရတၱိ ံ၊ ေတေနဝ မညာမိ အဝိပၸဝါသံ။

၁၁၄၉။ "သဒၶါ စ ပီတိ စ မေနာ သတိ စ၊ နာေပႏၲိ ေမ ေဂါတမသာသနမွာ။

ယံ ယံ ဒိသံ ဝဇတိ ဘူရိပေညာ၊ သ ေတန ေတေနဝ နေတာဟမသၼိ။

၁၁၅၀။ "ဇိဏၰႆ ေမ ဒုဗၺလထာမကႆ၊ ေတေနဝ ကာေယာ န ပေလတိ တတၳ။

သံကပၸယႏၲာယ [မူကြဲ-သံကပၸယတၱာယ (သီ၊)] ဝဇာမိ နိစၥံ၊ မေနာ ဟိ ေမ ျဗာဟၼဏ ေတန ယုေတၱာ။

၁၁၅၁။ "ပေကၤ သယာေနာ ပရိဖႏၵမာေနာ၊ ဒီပါ ဒီပံ ဥပပႅဝိ ံ [မူကြဲ-ဥပလႅဝိ ံ (သ်ာ၊ နိေဒၵသ)]။

အထဒၵသာသိ ံ သမၺဳဒၶံ၊ ၾသဃတိဏၰမနာသဝံ"။

၁၁၅၂။ "ယထာ အဟူ ဝကၠလိ မုတၱသေဒၶါ၊ ဘျဒာဝုေဓါ အာဠဝိ ေဂါတေမာ စ။

ဧဝေမဝ တြမၸိ ပမုၪၥႆု သဒၶံ၊

ဂမိႆသိ တြံ ပိဂႋယ မစၥဳေဓယ်ႆ ပါရံ" [မူကြဲ-မစၥဳေဓယ်ပါရံ (သီ)]

၁၁၅၃။ "ဧသ ဘိေယ်ာ ပသီဒါမိ၊ သုတြာန မုနိေနာ ဝေစာ။

ဝိဝ႗စၧေဒါ သမၺဳေဒၶါ၊ အခိေလာ ပဋိဘာနဝါ။

၁၁၅၄။ "အဓိေဒေဝ အဘိညာယ၊ သဗၺံ ေဝဒိ ဝေရာဝရံ [မူကြဲ-ပေရာ ဝရံ (သီ၊ သ်ာ)] ပေရာ ပရံ (နိေဒၵသ)]။

ပဥႇာနႏၲကေရာ သတၳာ၊ ကခႌနံ ပဋိဇာနတံ။

၁၁၅၅။ "အသံဟီရံ အသကၤုပၸံ၊ ယႆ နတၳိ ဥပမာ ကြစိ။

အဒၶါ ဂမိႆာမိ န ေမတၳ ကခၤါ၊ ဧဝံ မံ ဓာေရဟိ အဓိမုတၱစိတၱ"ႏၲိ။

ပါရာယနဝေဂၢါ ပၪၥေမာ နိ႒ိေတာ။

သုတၱဳဒၵါနံ --

၁။ ဥရေဂါ -၄၅၂ [မူကြဲ-ဣမာ ဥဒၵါနဂါထာေယာ သီ၊ ပီ၊ ေပါတၳေကသု န သႏၲိ] ဓနိေယာပိ စ၊ ခဂၢဝိသာေဏာ ကသိ စ။

စုေႏၵာ ဘေဝါ ပုနေဒဝ၊ ဝသေလာ စ ကရဏီယၪၥ။

ေဟမဝေတာ အထ ယေကၡာ၊ ဝိဇယသုတၱံ မုနိသုတၱဝရႏၲိ။

၂။ ပဌမက႒ဝေရာ ဝရဝေဂၢါ၊ ဒြါဒသသုတၱဓေရာ သုဝိဘေတၱာ။

ေဒသိေတာ စကၡဳမတာ ဝိမေလန၊ သုယ်တိ ဝဂၢဝေရာ ဥရေဂါတိ။

၃။ ရတနာမဂေႏၶာ ဟိရိမဂၤလနာေမာ၊ သုစိေလာမကပိေလာ စ ျဗာဟၼဏဓေမၼာ။

နာဝါ [မူကြဲ-နာထ (က၊)] ကိ ံသီလဥ႒ဟေနာ စ၊ ရာဟုေလာ စ ပုနပိ ဝဂႌေသာ။

၄။ သမၼာပရိဗၺာဇနီေယာပိ ေစတၳ၊ ဓမၼိကသုတၱဝေရာ သုဝိဘေတၱာ။

စုဒၵသသုတၱဓေရာ ဒုတိယမွိ၊ စူဠကဝဂၢဝေရာတိ တမာဟု။

၅။ ပဗၺဇၨပဓာနသုဘာသိတနာေမာ၊ ပူရဠာေသာ ပုနေဒဝ မာေဃာ စ။

သဘိယံ ေကဏိယေမဝ သလႅနာေမာ၊ ဝါေသ႒ဝေရာ ကာလိေကာပိ စ။

၆။ နာလကသုတၱဝေရာ သုဝိဘေတၱာ၊ တံ အႏုပႆီ တထာ ပုနေဒဝ။

ဒြါဒသသုတၱဓေရာ တတိယမွိ၊ သုယ်တိ ဝဂၢဝေရာ မဟာနာေမာ။

၇။ ကာမဂုဟ႒ကဒု႒ကနာမာ၊ သုဒၶဝေရာ ပရမ႒ကနာေမာ။

ဇရာ ေမတၱိယဝေရာ သုဝိဘေတၱာ၊ ပသူရမာဂ႑ိယာ ပုရာေဘေဒါ။

၈။ ကလဟဝိဝါေဒါ -၄၅၃ ဥေဘာ ဝိယုဟာ စ၊ တုဝဋကအတၱဒ႑သာရိပုတၱာ။

ေသာဠသသုတၱဓေရာ စတုတၳမွိ၊ အ႒ကဝဂၢဝေရာတိ တမာဟု။

၉။ မဂေဓ ဇနပေဒ ရမဏီေယ၊ ေဒသဝေရ ကတပုညနိေဝေသ။

ပါသာဏကေစတိယဝေရ သုဝိဘေတၱ၊ ဝသိ ဘဂဝါ ဂဏေသေ႒ာ။

၁၀။ ဥဘယဝါသမာဂတိယမွိ [မူကြဲ-ဥဘယံ ဝါ ပုဏၰသမာဂတံ ယမွိ (သ်ာ)] ဒြါဒသေယာဇနိယာ ပရိသာယ။

ေသာဠသျဗာဟၼဏာနံ ကိရ ပုေ႒ာ၊ ပုစၧာယ ေသာဠသပဥႇကမၼိယာ။

နိပၸကာသယိ ဓမၼမဒါသိ။

၁၁။ အတၳပကာသကဗ်ၪၨနပုဏၰံ၊ ဓမၼမေဒေသသိ ပရေခမဇနိယံ [မူကြဲ-ဝရံ ခမနီယံ (က)]

ေလာကဟိတာယ ဇိေနာ ဒြိပဒေဂၢါ၊ သုတၱဝရံ ဗဟုဓမၼဝိစိၾတံ။

သဗၺကိေလသပေမာစနေဟတုံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၂။ ဗ်ၪၨနမတၳပဒံ သမယုတၱံ [မူကြဲ-ဗ်ၪၨနမတၳပဒသမယုတၱံ (သ်ာ)] အကၡရသညိတၾသပမဂါဠႇံ။

ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၃။ ရာဂမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ၊ ေဒါသမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ။

ေမာဟမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ၊ ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ။

ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၄။ ေကႅသမေလ -၄၅၄ အမလံ ဝိမလဂၢံ၊ ဒုစၥရိတမေလ အမလံ ဝိမလဂၢံ။

ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၅။ အာသဝဗႏၶနေယာဂါကိေလသံ၊ နီဝရဏာနိ စ တီဏိ မလာနိ။

တႆ ကိေလသပေမာစနေဟတုံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၆။ နိမၼလသဗၺကိေလသပႏူဒံ၊ ရာဂဝိရာဂမေနဇမေသာကံ။

သႏၲပဏီတသုဒုဒၵသဓမၼံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၇။ ရာဂၪၥ ေဒါသကမဘၪၨိတသႏၲံ [မူကြဲ-ေဒါသၪၥ ဘၪၨိတသႏၲံ (သ်ာ)] ေယာနိစတုဂၢတိပၪၥဝိညာဏံ။

တဏွာရတစၧဒနတာဏလတာပေမာကၡံ [မူကြဲ-တဏွာတလရတေစၧဒနတာဏပေမာကၡံ (သ်ာ)] ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၈။ ဂမ႓ီရဒုဒၵသသဏွနိပုဏံ၊ ပ႑ိတေဝဒနိယံ နိပုဏတၳံ။

ေလာကဝိစာရဏဉာဏပဘဂၢံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၁၉။ နဝဂၤကုသုမမာလဂီေဝယ်ံ၊ ဣႁႏၵိယစ်ာနဝိေမာကၡဝိဘတၱံ။

အ႒ဂၤမဂၢဓရံ ဝရယာနံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၂၀။ ေသာမုပမံ -၄၅၅ ဝိမလံ ပရိသုဒၶံ၊ အဏၰဝမူပမရတနသုစိတၱံ။

ပုပၹသမံ ရဝိမူပမေတဇံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါ။

၂၁။ ေခမသိဝံ သုခသီတလသႏၲံ၊ မစၥဳတတာဏပရံ ပရမတၳံ။

တႆ သုနိဗၺဳတဒႆနေဟတုံ၊ ေဒသယိ သုတၱဝရံ ဒြိပဒေဂၢါတိ။

သုတၱနိပါတပါဠိ နိ႒ိတာ။







<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?

Subscribe to Posts [Atom]